ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ"

Transcript

1 Οικονομικό Επιμελητήριο της Ελλάδας Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΑΘΗΝΑ Φεβρουάριος 2015 Τεύχος 01

2

3 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Το Οικονομικό Επιμελητήριο της Ελλάδας και το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή στo πλαίσιο της συνεργασίας τους ξεκινούν την έκδοση του ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΔΕΛΤΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ. Πρόκειται για μια συλλογή επιστημονικών εργασιών που στη σημερινή ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για την ελληνική οικονομία θα συνεισφέρει στο δημόσιο διάλογο. Το Επιστημονικό Δελτίο Οικονομικής Ανάλυσης παρέχει τη δυνατότητα για μια επιστημονική ματιά στα καίρια θέματα της ελληνικής οικονομίας, καταλήγοντας σε προτάσεις και θέσεις για την άσκηση της οικονομικής πολιτικής και την αντιμετώπιση των σοβαρών οικονομικών προβλημάτων. Στο πρώτο τεύχος αναλύονται θέματα που σχετίζονται με τον αποπληθωρισμό και την παγίδα ρευστότητας, την ανταγωνιστικότητα αλλά και την απομόχλευση της ελληνικής οικονομίας. Οικονομικό Επιμελητήριο της Ελλάδας Κωνσταντίνος Β. Κόλλιας Πρόεδρος Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή Παναγιώτης Λιαργκόβας Συντονιστής 3

4 Γιατί ο Aποπληθωρισμός, τα Υψηλά Πραγματικά Επιτόκια και η Παγίδας Ρευστότητας απειλούν τις Προοπτικές Σταθεροποίησης της Ελληνικής Οικονομίας. Διονύσιος Χιόνης Οικονομικό Επιμελητήριο της Ελλάδας Καθηγητής Οικονομικών στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Αποτελεί πλέον κοινή διαπίστωση μεταξύ των οικονομολόγων ότι σταδιακά μεταβάλλεται το πλαίσιο μέσα στο οποίο καλείται η οικονομική πολιτική να αντιμετωπίσει τα προβλήματα της ύφεσης. H αλλαγή εξηγείται από το γεγονός ότι αρκετές ευρωπαϊκές οικονομίες βρίσκονται σε μια κατάσταση αναιμικής ανάπτυξης που κύρια χαρακτηριστικά τους είναι η παγίδα ρευστότητας, ο αποπληθωρισμός και τα υψηλά πραγματικά επιτόκια. Ενώ λοιπόν μέχρι πρόσφατα όλα τα παραπάνω αποτελούσαν αποκλειστικά θέματα ακαδημαϊκής ανάλυσης φαίνεται ότι είναι πολύ πιο σημαντικά απ ότι πιστεύαμε και σύντομα θα γίνει αντιληπτό ότι θα προσδιορίζουν το οικονομικό περιβάλλον στην ελληνική οικονομία. Η παγίδα ρευστότητας Μια οικονομία βρίσκεται σε παγίδα ρευστότητας όταν καθίσταται αναποτελεσματική η άσκηση της νομισματικής πολιτικής ως μέσο ενίσχυσης της ζήτησης. Ο βασικός λόγος γι αυτή την αναποτελεσματικότητα συνδέεται με το γεγονός ότι τα ονομαστικά επιτόκια βρίσκονται ήδη σε πολύ χαμηλά επίπεδα. H EKT προκειμένου να αντιμετωπίσει την κρίση και να τονώσει την ευρωπαϊκή οικονομία από το Νοέμβριο του 2010 ακολούθησε την πολιτική μείωσης των επιτοκίων (βλέπε γράφημα 1). Με αυτό τον τρόπο επιδίωξε την μεγαλύτερη διαθεσιμότητα πόρων προς τους υποψήφιους επενδυτές για την ενίσχυση των επενδύσεων. Παρόλα την πτώση των επιτοκίων στην ευρωζώνη οι επενδύσεις δεν φαίνεται να ανταποκρίνονται, η συνολική ζήτηση βρίσκεται καθηλωμένη ενώ το παραγωγικό κενό σε πολλές χώρες της ΟΝΕ διευρύνεται. Γράφημα 1 Για την αντιμετώπιση της αναιμικής ανάπτυξης ή της ύφεσης σε κάποιες χώρες της ευρωζώνης η νομισματική πολιτική σε συνδυασμό με την δημοσιονομική πολιτική και τις μεταρρυθμίσεις στον τομέα της προσφοράς αποτελούν το ουσιαστικότερο μέρος του οπλοστασίου που έχουν στην διάθεσή τους τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και η κάθε Κυβέρνηση. Mε τον συνδυασμό των παραπάνω επιδιώκεται η επαναφορά των οικονομιών στην αναπτυξιακή διαδικασία. Μια από τις προφανείς εξηγήσεις της αποτυχίας αυτών των πολιτικών συνδέεται με την παγίδα ρευστότητας. Η παγίδα ρευστότητας μπορεί να εξηγήσει την αδυναμία των μέτρων της ευρωπαϊκής πολιτικής για την ενίσχυση της ζήτησης αλλά και της κάλυψης του παραγωγικού κενού. Η περιορισμένη αύξηση της προσφοράς χρήματος από την ΕΚΤ αλλά και οι λοιπές αναπτυξιακές πρωτοβουλίες δεν κατόρθωσαν να καλύψουν το παραγωγικό κενό που εμφανίσθηκε στις χώρες που επλήγησαν από την ύφεση. Τουναντίον σε αρκετές χώρες όπως για παράδειγμα στην Ελλάδα το παραγωγικό κενό διευρύνθηκε και ανέρχεται (σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ) στο 13,7% του ΑΕΠ. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διαπίστωση του Summers στην ηλεκτρονική έκδοση της μελέτης των Coen T. and R. Baldwin (2014): Secular Stagnation: Facts, Causes and Cures όπου επισημαίνει ότι η παγίδα ρευστότητας και τα χαμηλά επιτόκια ενισχύουν την χρηματοπιστωτική αστάθεια. Ο Summers αναλύοντας τους λόγους για τους οποίους τα χαμηλά επιτόκια ενισχύουν την χρηματοπιστωτική αστάθεια τονίζει ότι με αυτό τον τρόπο ενισχύεται η διάθεση για την ανάληψη κινδύνου από τους επενδυτές με αποτέλεσμα να 4

5 αναλαμβάνονται επενδυτικά σχέδια τα οποία έχουν υπερβολικό κίνδυνο. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΚΤ η ποσότητα χρήματος όπως μετράται με τον δείκτη Μ1 αυξήθηκε από το πρώτο τρίμηνο του 2012 μέχρι το τρίτο τρίμηνο 2014 κατά 12,5%. Θα ήταν αναμενόμενο αυτή η αύξηση να οδηγούσε σε σημαντικά αύξηση του επιπέδου τιμών μεγαλύτερη απ αυτή που συντελέστηκε το αντίστοιχο χρονικό διάστημα. Το πρόβλημα της παγίδας ρευστότητας δεν αφορά μόνο την ευρωζώνη. Παρόμοια φαινόμενα με αυτό της παγίδας ρευστότητας παρουσιάστηκαν και στις ΗΠΑ. Στην μελέτη η Ομοσπονδιακή Τράπεζα του St. Luis (βλέπε Arias και Yi Wen 2014) προσδιόρισε ότι για κάθε 1% αύξηση της προσφοράς χρήματος ο πληθωρισμός έπρεπε να αυξάνεται κατά 0,54%. Το διάστημα Δεκέμβριος 2008 μέχρι τον Δεκέμβριο 2013 η προσφορά χρήματος (M0) αυξήθηκε κατά 40,2% ή 8% τον χρόνο. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των συγγραφέων ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ θα έπρεπε να κυμαίνεται στο 4,3% αντί στο 1,5% το 2013 και 1,3% το Παράλληλα η ιαπωνική οικονομία βρίσκεται παγιδευμένη για περισσότερο από είκοσι χρόνια στην παγίδα ρευστότητας. Τα υψηλά πραγματικά επιτόκια Τα υψηλά πραγματικά επιτόκια προκύπτουν όταν το ονομαστικό επιτόκιο βρίσκεται σε πολύ χαμηλά επίπεδα και παράλληλα η οικονομία πλήττεται από αποπληθωρισμό. Το πραγματικό επιτόκιο προσδιορίζεται ως η διαφορά μεταξύ του ονομαστικού επιτοκίου και του προσδοκώμενου πληθωρισμού (πραγμ.επιτοκιο=ονομ.επιτ.-πληθωρισμός). Υπολογίζοντας το πραγματικό επιτόκιο για την ελληνική οικονομία διαπιστώνουμε ότι τα υψηλά πραγματικά επιτόκια εμφανίστηκαν ταυτόχρονα με τον αποπληθωρισμό στην ελληνική οικονομία δηλαδή από τον Μάρτιο του Tο πραγματικό επιτόκιο του Νοεμβρίου 2014 υπολογίζεται αν από το επιτόκιο κατάθεσης στις ελληνικές τράπεζες (περίπου 1%) αφαιρέσουμε τον αποπληθωρισμό ο οποίος ανέρχεται σε -1,2% άρα το πραγματικό επιτόκιο ανέρχεται σε +2,2%. Το πραγματικό επιτόκιο αντιπροσωπεύει μια σχετική τιμή και απεικονίζει την τιμή του παραγόμενου προϊόντος σήμερα μετρημένο σε μονάδες μελλοντικής παραγωγής. Αν το πραγματικό επιτόκιο σε μια οικονομία είναι 2,2% μια μονάδα παραγόμενου προϊόντος σήμερα αξίζει 1,22 στο μέλλον. Αυτή η διαπίστωση εξηγεί για ποιό λόγο τα αρνητικά επιτόκια οδηγούν σε αναβολή της απόφασης παραγωγής σήμερα προς όφελος της παραγωγής σε μεταγενέστερο χρονικό διάστημα. Σ αυτή την κατάσταση οι αποταμιευτές προτιμούν να διακρατούν τα ρευστά διαθέσιμα εκτός τραπεζικού συστήματος εφόσον το ευκαιριακό κόστος από την μη αποταμίευση είναι ελάχιστο ή μηδενικό. Γράφημα 2: Αποπληθωρισμός και πραγματικό επιτόκιο στην Ελληνική Οικονομία Ιαν Νοεμ.2014 Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδος, Ε.Κ.Τ 5

6 Αποπληθωρισμός H παγίδα ρευστότητας και τα υψηλά πραγματικά επιτόκια συνήθως συνδυάζονται με την εμφάνιση του αποπληθωρισμού. Στην Ελλάδα καταγράφεται μια μείωση των τιμών για εικοσιένα συνεχούς μήνες και οι προβλέψεις δείχνουν ότι αυτή η τάση θα συνεχιστεί για σημαντικό χρονικό διάστημα (γράφημα 2). Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής ο αποπληθωρισμός το Νοέμβριο ανήλθε στο 1,2%. Παράλληλα ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη τον Νοέμβριο του 2014 ανήλθε στο 0,4% συνεχίζοντας την καθοδική του πορεία αλλά και την διάψευση των προβλέψεων σχετικά με την μελλοντική εξέλιξή του. Τρείς από τις δεκαοκτώ χώρες μέλη της ΟΝΕ (Ελλάδα, Σλοβακία και Ισπανία) βρίσκονται ήδη στην περιοχή του αποπληθωρισμού ενώ όλες οι χώρες βρίσκονται στην περιοχή του μηδενός με εξαίρεση την Φινλανδία και την Αυστρία (βλέπε γράφημα 3). Το σύνολο των χωρών ο πληθωρισμός βρίσκεται κάτω από τον ευρωπαϊκό στόχο ενώ σε προβλέψεις της η ΕΚΤ αναφέρει ότι σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη δεν θα επανέλθει πλησίον του 2%. Σύμφωνα με εκτιμήσεις (βλέπε inter alia Hüttl και Merler 2014) ο πληθωρισμός που προκύπτει από τον εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή στην ευρωζώνη θα ανέλθει στο 0,7% για το 2015 και 1,6% για το Γράφημα 3: Εναρμονισμένος ΔΤΚ, Ευρωζώνη Οκτ Η ύφεση εντείνεται από τον αποπληθωρισμό και αυτό γιατί η προσδοκώμενη μείωση των τιμών οδηγεί στην αναβολή της κατανάλωσης εφόσον στο μέλλον το ίδιο προϊόν ή υπηρεσία θα είναι φθηνότερη. Ακυρώνει την πολιτική τόνωση της οικονομία από την ΕΚΤ καθώς και ενίσχυσης των τραπεζών αφού καταστρέφει τους διαύλους μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής από τις τράπεζες προς την οικονομία. Έτσι τα τελευταία χρόνια η ΕΚΤ έχει ενισχύσει το ευρωπαϊκό αλλά και το ελληνικό τραπεζικό σύστημα χρησιμοποίησε μέτρα αντισυμβατικής νομισματικής πολιτικής χωρίς ιδιαίτερα αναπτυξιακά αποτελέσματα. Ο πληθωρισμός σε ορισμένες χώρες σε συνδυασμό με τον αποπληθωρισμό σε άλλες προθέτει ένα ακόμα εμπόδιο στην υλοποίηση της νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ. Η σημαντική διαφοροποίηση των σχετικών τιμών μεταξύ των χωρών μελών της ΟΝΕ εγκαθιδρύει τις ασυμμετρίες κάνοντας αναποτελεσματική την παρέμβαση της ΕΚΤ. Σ αυτό το περιβάλλον η οποιαδήποτε παρέμβαση της ΕΚΤ για την αύξηση του πληθωρισμού με μέτρα ποσοτικής χαλάρωσης είναι πιθανό να οδηγήσει σε μεταβολή τιμών με θετικό πρόσημο στις χώρες που πλήττονται από αποπληθωρισμό αλλά θα προκαλέσει πληθωρισμό μεγαλύτερο από τον στόχο του 2% στις χώρες που έχουν ήδη μικρό πληθωρισμό. 6

7 Συμπεράσματα, Προτάσεις Πολιτικής Το γεγονός ότι σταδιακά περισσότερες χώρες στην ΟΝΕ κινούνται στην περιοχή της παγίδας ρευστότητας (πρόσφατο παράδειγμα η Γαλλία) αποδεικνύει ότι οι παραπάνω εξελίξεις δεν αποτελούν περιστασιακά αλλά δομικά φαινόμενα στις ευρωπαϊκές οικονομίες. Αυτές οι εξελίξεις οδηγούν τις χώρες που συνδυάζουν την ύφεση με τον υψηλό δανεισμό στον φαύλο κύκλο της ύφεσης και της διόγκωσης του χρέους. Γι αυτό τον λόγο οι διαπιστώσεις και θεωρητικές αναλύσεις έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην διαμόρφωση της οικονομική πολιτικής. Το προαναφερόμενο περιβάλλον δημιουργεί πολλαπλές ισορροπίες στο οικονομικό σύστημα κάνοντας πολύ δύσκολο τον προσδιορισμό της σχέσης μεταξύ μέσου οικονομικής πολιτικής και στόχου. Κλασικές οικονομικές σχέσεις που συνδέουν για παράδειγμα την κατανάλωση με το διαθέσιμο εισόδημα, το επιτόκιο με τις επενδύσεις ή ακόμα τον τρόπο μετάδοσης της νομισματικής επέκτασης διαταράσσονται ενισχύοντας την αβεβαιότητα σε σχέση με το τελικό αποτέλεσμα. Ιδιαίτερα σημαντικές είναι οι επιπτώσεις του αποπληθωρισμού στις υπερχρεωμένες οικονομίες όπως η ελληνική. Σ αυτή την περίπτωση ο αποπληθωρισμός επηρεάζει αρνητικά την βιωσιμότητα του χρέους αυξάνοντας τον λόγο χρέος προς ΑΕΠ. Επιπρόσθετα η εξυπηρέτηση του χρέους γίνεται πιο δύσκολη εφ όσον σ αυτό το περιβάλλον αυξάνονται οι αποδόσεις των ομολόγων. Πρέπει να σημειωθεί ότι η οικονομική συγκυρία με την επιδείνωση των μακροοικονομικών μεταβλητών φαίνεται ότι επηρεάζει περισσότερο απ ότι κατ αρχήν ήταν αποδεκτό τα spreads των ομολόγων. Σύμφωνα με τους Chionis, Praggidis και Schizas (2014) τα spreads των ελληνικών ομολόγων κατά την περίοδο της κρίσης φαίνεται να αντιδρούν εξίσου στο δημοσιονομικό έλλειμμα όπως και στην μεταβολή του ΑΕΠ. Όσον αφορά τις αποταμιεύσεις η αύξηση της ζήτησης για ασφαλής τοποθετήσεις έχει σαν αποτέλεσμα τις πολύ μικρές έως μηδενικές αποδόσεις των ομολόγων των χωρών της βόρειας Ευρώπης. Υφίσταται μια υπερβολική αύξηση της ζήτησης για ασφαλείς τοποθετήσεις των αποταμιεύσεων οδηγώντας τα ομόλογα χαμηλού κινδύνου σε μηδενικά επιτόκια. Κατ αυτόν τον τρόπο αυξάνει την ζήτηση των ομολόγων που προσφέρουν μεγάλη βεβαιότητα εις βάρος των πιο επικίνδυνων ομολόγων. Λαμβάνοντας υπόψη τα προηγούμενα είναι λογικό να μεταβάλλονται και τα εργαλεία της πολιτικής που χρησιμοποιούνται. Η αποτυχία να ενσωματωθούν στην οικονομική πολιτική η παγίδα ρευστότητας και ο αποπληθωρισμός δεν αντιβαίνει μόνο στην οικονομική θεωρία και ιστορία αλλά και συμβάλλει και στην διαιώνιση της κρίσης. Τα πρόσφατα εμπειρικά δεδομένα δείχνουν ότι η νομισματική χαλάρωση που προωθείται από την ΕΚΤ δεν θα επιλύσει το πρόβλημα όσο ο νομισματικός στόχος του πληθωρισμού παραμένει στο 2%. Η αύξηση του νομισματικού στόχου του πληθωρισμού από την πλευρά της ΕΚΤ θα τροφοδοτούσε τις πληθωριστικές προσδοκίες αυξάνοντας παράλληλα τον πληθωρισμό και τα επιτόκια. Γι αυτό τον λόγο απαιτείται μια αξιόπιστη υπόσχεση της ΕΚΤ ότι το επόμενο χρονικό διάστημα θα αυξήσει τον στόχο του πληθωρισμού στην ευρωζώνη. Έχει ενδιαφέρον να αναφερθεί ότι η ΕΚΤ προσπαθώντας να παρέμβει σταθεροποιητικά στην κρίση χρέους έτσι ώστε να μειώσει τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων της χωρών του ευρωπαϊκού νότου διαμόρφωσε την πολιτική παρέμβασης στην αγορά ομολόγων Securities Market Program (SMP). Παράλληλα ανακοίνωσε την πρόθεσή της να διευρύνει την πολιτική της ποσοτικής χαλάρωσης με την αύξηση της παροχής πιστώσεων προσπαθώντας να μειώσει παράλληλα τα πραγματικά επιτόκια. Αυτή η πολιτική κορυφώθηκε τον Ιούνιο του 2012 όταν το πρόγραμμα ανήλθε στα 3,1 τρις ευρώ (βλέπε γράφημα 3). Κρίνοντας από τα αποτελέσματα μπορούμε να ισχυριστούμε ότι αυτή η παρέμβαση δεν μπόρεσε να αντιμετωπίσει την παγίδα ρευστότητας. Στην προσπάθειά της να διατηρήσει σταθερή την ποσότητα χρήματος στην ευρωζώνη η ΕΚΤ παράλληλα με τις αγορές των ομολόγων στα πλαίσια του προγράμματος SMP ουδετεροποιεί την αύξηση της προσφοράς χρήματος υποχρεώνοντας τις εμπορικές τράπεζες να διατηρούν ισόποσες (με τα ομόλογα που πούλησαν στην ΕΚΤ) βραχυπρόθεσμες αποταμιεύσεις. Με αυτή την πολιτική η ΕΚΤ περιορίζει τα αποτελέσματα της νομισματικής επέκτασης εφόσον ουσιαστικά ισοσκελίζει στον ισολογισμό της τις δράσεις. Γι αυτό τον λόγο τα μέτρα τόνωσης της ρευστότητας από την κεντρική τράπεζα δεν έχουν κανένα αποτέλεσμα στον σχηματισμό κεφαλαίου και στην απασχόληση. Αρκεί να αναφερθεί ότι σύμφωνα με τα τελευταία δημοσιευμένα στοιχεία η ΕΚΤ από τα 250 δις ομόλογα (Ελληνικά, Ισπανικά, Πορτογαλικά, Ιταλικά Ιρλανδικά) που αγόρασε έχει στην κατοχή της 175 δις. Η διακοπή του προγράμματος αποστείρωσης θα αυξήσει την προσφορά χρήματος στην ευρωζώνη κατά 175 δις. Προφανώς τα μέτρα για την αύξηση του πληθωρισμού ακυρώνονται από την διάθεση των πολιτών να παρακρατούν τα ρευστά τους διαθέσιμα αντί να τα καταναλώνουν. Αποτέλεσμα των παραπάνω είναι η μείωση του νομισματικού πολλαπλασιαστή. Έτσι οι καταναλωτές παρακρατούν τα ρευστά διαθέσιμα και δεν τα τοποθετούν στις τράπεζες διότι το προσφερόμενο επιτόκιο είναι μηδενικό ενώ η αβεβαιότητα του τραπεζικού αποτελεί ένα ακόμα αντικίνητρο διακράτισης. 7

8 Γράφημα 4 Τον επόμενο χρόνο θα χρειαστεί μια συνολική αναθεώρηση της νομισματικής πολιτικής στην ΟΝΕ. Ιδιαίτερα για την αντιμετώπιση του προβλήματος του αποπληθωρισμού και της παγίδας ρευστότητας κρίνεται αναγκαία η λήψη μιας σειράς μέτρων πολιτικής. Τα μέτρα αυτά θα πρέπει κατ αρχήν να αποσκοπούν στην αύξηση των πληθωριστικών προσδοκιών και στην ενίσχυση της ζήτησης. Σ αυτά τα πλαίσια θα μπορούσε να βοηθήσει μια αξιόπιστη δέσμευση της ΕΚΤ περί αύξησης του νομισματικού στόχου παράλληλα με τα αρνητικά επιτόκια στις καταθέσεις των εμπορικών τραπεζών που διατηρούνται στην ΕΚΤ. Το κυριότερο όμως μέτρο που θα επιτρέψει την άμεση αύξηση της προσφοράς χρήματος είναι η διακοπή του προγράμματος της αποστείρωσης (sterilization). Βιβλιογραφία Chionis D, J. Praggidis and P. Schizas (2014): Contagion Effects during the European Debt Crisis: Evidence from the Greek Sovereign Bonds Market Journal of Financial Stability Coen T. and R. Baldwin (2014): Secular Stagnation: Facts, Causes and Cures Klaeffling M. and V. Perez (2003): Inflation Targets and the Liquidity Trap European Central Bank, Working Paper Series, No. 272 Bloomberg Quick Take Dec. 2014, Hüttl P. and S. Merler (2014): 30% of the Euro Area HICP basket is now in outright deflation Bruegel Ανταγωνιστικότητα-Εξαγωγές-Επενδύσεις Παναγιώτης Λιαργκόβας & Μιχάλης Ρηγίνος Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή Ένας από τους βασικούς πυλώνες της στρατηγικής για την έξοδο της ελληνικής οικονομίας από την οικονομική κρίση ήταν η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας - ιδιαίτερα των επιχειρήσεων, με απώτερο στόχο την αύξηση των εξαγωγών η οποία επιχειρήθηκε κυρίως μέσω των μεταρρυθμίσεων στην αγορά εργασίας και της μείωσης του μισθολογικού κόστους. Στο πλαίσιο αυτό, οι μέσες 8

9 ακαθάριστες αποδοχές καθώς και το κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος μειώθηκαν σημαντικά κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης (Διάγραμμα 1). Επιπρόσθετα, το κόστος εργασίας ελαττώθηκε περαιτέρω λόγω της μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών των εργοδοτών. Με τις εξελίξεις αυτές, εξαλείφθηκε το 2013 η σωρευτική απώλεια ανταγωνιστικότητας - που είχε φτάσει στο 31,9% συγκριτικά με τους βασικούς εμπορικούς εταίρους της Ελλάδας - κατά τη δεκαετία λόγω της αύξησης μισθών. 1 Παρά τα βήματα αυτά, οι ελληνικές εξαγωγές τα τελευταία χρόνια παρέμειναν στην ουσία στάσιμες.2 Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, 3 οι εξαγωγές για το δεκάμηνο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2014 παρουσίασαν μείωση 3,2% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του ΤτΕ, Νομισματική Πολιτική (Ιούνιος 2014) 2Θα πρέπει επίσης να σημειώσουμε ότι η αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας της χώρας αποτελούσε έναν μόνο από τους στόχους του πρώτου Μνημονίου. Ένας άλλος στόχος είχε να κάνει με την αποκατάσταση της δημοσιονομικής ισορροπίας. Παρ όλα αυτά, οι δύο αυτοί στόχοι δεν είναι πλήρως συμβατοί μεταξύ τους, υπό την έννοια της δυσκολίας της ταυτόχρονης επίτευξής τους και αυτό θα μπορούσε να θεωρηθεί ως μια «αδυναμία» του Πρώτου Προγράμματος: οι μειώσεις μισθών (που μειώνουν το κόστος παραγωγής και σε κάποιο βαθμό αυτό μπορεί να επιδράσει πτωτικά και στις τιμές των προϊόντων και να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα) οδηγούν σε απώλεια φορολογικών εσόδων (μειωμένος ΦΕΦΠ). Επίσης, οι αυξήσεις των φόρων (που θα φέρουν περισσότερα έσοδα και θα βελτιώσουν τα δημοσιονομικά) προκαλούν άνοδο των τιμών και αυτό επιδεινώνει την ανταγωνιστικότητα, βάσει της ανωτέρω προσέγγισης. Δηλαδή υπάρχουν σημαντικές δυσκολίες στην προσπάθεια ταυτόχρονης μείωσης του δημοσιονομικού και του εμπορικού ελλείμματος (μέσω αύξησης των εξαγωγών) σε μια χώρα που ήδη βρίσκεται σε κρίση. Αυτό φαίνεται επίσης και από τις επιδόσεις της χώρας όσον αφορά τον πληθωρισμό κατά τα έτη 2010 και Σε αυτά τα έτη λοιπόν, παρά την κορύφωση της κρίσης και την πρωτοφανή συρρίκνωση του ΑΕΠ, οι τιμές ανέβαιναν περαιτέρω, κυρίως λόγω των αυξήσεων των έμμεσων φόρων και των λοιπών επιβαρύνσεων, διατηρώντας έτσι την απόκλιση από τη ζώνη του Ευρώ. Ενδεικτικό είναι πως η Ελλάδα από το έτος ένταξής στο Ευρώ (2002) κατάφερε να παρουσιάσει χαμηλότερο πληθωρισμό μόνο κατά τα έτη 2012, 2013 και 2014 και σε αυτό συνετέλεσε τόσο η πρωτοφανής συρρίκνωση του ΑΕΠ όσο και κάποιες μεταρρυθμίσεις που έχουν δρομολογηθεί. Μάλιστα, τα δύο τελευταία παρουσιάζει αποπληθωρισμό. 3ΕΛΣΤΑΤ, Δελτίο Τύπου, Εμπορευματικές Συναλλαγές της Ελλάδος: Οκτώβριος 2014, 24 Δεκεμβρίου 2014 Διάγραμμα 1: Ελλάδα, αποδοχές και κόστος εργασίας (% μεταβολή) Εκτός από την Ελλάδα, η παγκόσμια οικονομική κρίση που ξεκίνησε το 2008 επηρέασε και άλλες χώρες του ευρωπαϊκού νότου (Ισπανία, Πορτογαλία) καθώς και την Ιρλανδία. Οι χώρες αυτές - αντιμετωπίζοντας η κάθε μία διαφορετικά οικονομικά και διαρθρωτικά προβλήματα - ακολούθησαν προγράμματα δημοσιονομικής προσαρμογής και διαρθρωτικών αλλαγών. Σε αντίθεση με την Ελλάδα, οι χώρες αυτές κατάφεραν μέσα σε σύντομο σχετικά διάστημα να ανακάμψουν και να μπουν σε αναπτυξιακή τροχιά. Η Ελλάδα, αν και μπήκε πρώτη σε πρόγραμμα προσαρμογής και έχει λάβει μεγαλύτερη βοήθεια αναλογικά με το ΑΕΠ της αλλά και σε απόλυτα νούμερα συγκριτικά με τις άλλες χώρες, βρίσκεται ακόμα στην δίνη της κρίσης, με παρατεταμένους αρνητικούς ρυθμούς ανάπτυξης, αύξηση του χρέους και της ανεργίας και μείωση των επενδύσεων. Ένας από τους βασικούς λόγους αδυναμίας της Ελλάδας να βγει από την ύφεση είναι και η εξέλιξη των εξαγωγών, σε αντίθεση με τις περιπτώσεις της Ισπανίας, της Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας όπου οι εξαγωγές αυξήθηκαν στο διάστημα κατά 8,18%, 10,3%, 6,1% αντίστοιχα (Διάγραμμα 2) και λειτούργησαν ως μοχλός ανάπτυξης. Τίθεται λοιπόν το ερώτημα για το ποιοι είναι οι βασικοί λόγοι που οδήγησαν σε αυτήν την κατάσταση. 9

10 Διάγραμμα 2: Εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών Ισπανίας, Ελλάδας, Ιρλανδίας, Πορτογαλίας (δισ. ευρώ) Η Ελλάδα, αν και κατάφερε να αυξήσει την ανταγωνιστικότητά της (αναφορικά με το μισθολογικό κόστος), δεν προχώρησε στις απαιτούμενες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στις αγορές αγαθών και στη λειτουργία του κράτους. Αν και κάποια βήματα έγιναν, π.χ. το απλοποιήθηκαν σημαντικά οι διαδικασίες για την έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας και προχώρησε η άρση των περιορισμών για τα λεγόμενα κλειστά επαγγέλματα, η ανάγκη για σταθερότητα στην οικονομική πολιτική και για βαθιές μεταρρυθμίσεις στους τομείς της δικαιοσύνης και της αγοράς παραμένει επιτακτική. Συνολικά, σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ (World Economic Forum), η Ελλάδα κατάφερε να βελτιώσει την θέση της στην παγκόσμια κατάταξη ανταγωνιστικότητας. Από την 91η θέση που είχε καταταχθεί την περίοδο , πλέον βρίσκεται στην 81η θέση (μεταξύ 144 χωρών). Παρά την εξέλιξη αυτή, η Ελλάδα παρουσιάζει ακόμα στρεβλώσεις σε πολύ σημαντικές υποκατηγορίες - αναφορικά με την οικονομική ανάπτυξη - όπως οι θεσμοί (π.χ. διαφάνεια στην χάραξη κυβερνητικής πολιτικής, αποτελεσματικότητα του δικαστικού συστήματος, στην επιβάρυνση από την πολυπλοκότητα των κανονισμών). Επίσης στην υποκατηγορία της καινοτομίας η Ελλάδα κατατάσσεται σε χαμηλή θέση - 109η - αν και η ποιότητα των ερευνητικών ιδρυμάτων εμφανίζεται σε πολύ καλύτερη (70η). Στο πλαίσιο αυτό, η έρευνα και η ανάπτυξη στις επιχειρήσεις επίσης εμφανίζεται προβληματική (114η θέση), όπως επίσης και οι συνεργασίες πανεπιστημίων - βιομηχανιών (111η θέση). Τέλος, χαμηλή είναι η κατάταξη της χώρας στις υποκατηγορίες αναφορικά με τις χρηματοδοτήσεις (π.χ. ευκολία πρόσβασης σε δάνεια (136η θέση), διαθεσιμότητα κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών (135η θέση)). Σύμφωνα με την έρευνα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για την πρόσβαση των ΜΜΕ στην χρηματοδότηση, μόνο το 33% των ΜΜΕ πήραν την χρηματοδότηση που χρειάζονταν (αντίστοιχα, το ποσοστό σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι 65%). Όπως αναφέρεται, για το 32% των Ελληνικών ΜΜΕ, η χρηματοδότηση αποτελεί το σημαντικότερο πρόβλημα (15% σε ευρωπαϊκό επίπεδο). Η διστακτικότητα των τραπεζών να χρηματοδοτήσουν τις ΜΜΕ γίνεται ζήτημα τεράστιας σημασίας, αν ληφθεί υπόψη ότι το κόστος της διάσωσης και ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών έχει αναληφθεί από την κεντρική κυβέρνηση, ώστε οι τράπεζες να λειτουργήσουν σαν μοχλός οικονομικής ανάπτυξης. Από την άλλη πλευρά, οι επενδύσεις, που ως μοχλός ανάπτυξης θα μπορούσαν να συμβάλλουν καθοριστικά στην οικονομική ανάκαμψη της Ελλάδας, παρουσιάζουν συνεχή μείωση τα τελευταία χρόνια. O ακαθάριστος σχηματισμός κεφαλαίου, που έφτασε στο ύψος ρεκόρ των 59 δισ. (26,7% του ΑΕΠ) το 2007, έχει έκτοτε πτωτική τάση (Διάγραμμα 3) - φτάνοντας στα 23,6 δισ. το 2013 (13% του ΑΕΠ). Στο διάστημα , οι ιδιωτικές επενδύσεις έχουν μειωθεί κατά 50%, ενώ οι δημόσιες επενδύσεις παρουσιάζουν πτώση μεγαλύτερη του 58% (Διάγραμμα 4). 10

11 Διάγραμμα 3: Ακαθάριστος Σχηματισμός Κεφαλαίου (% μεταβολή) Για το 2015, το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων - που μπορεί να αποτελέσει ένα αποτελεσματικό εργαλείο της εκάστοτε κυβέρνησης για την αντιμετώπιση οικονομικών κρίσεων, συνεχίζει να λειτουργεί κάτω από τις ιδιαίτερα σφικτές πολιτικές που προβλέπονται από το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Σταθερότητας. Επιπρόσθετα, η προσέλκυση ξένων άμεσων επενδύσεων (ΞΑΕ) - που μπορούν να έχουν θετική επίδραση στην οικονομική ανάπτυξη μιας χώρας, αν και η επίδρασή τους εξαρτάται από διάφορες παραμέτρους (όπως το ανθρώπινο κεφάλαιο, το χρηματοοικονομικό σύστημα, η απουσία περιορισμών στο εμπόριο κ.α.)- επηρεάζεται σημαντικά από παράγοντες όπως το κόστος εργασίας, η φορολογία, οι υποδομές, η αβεβαιότητα, η γραφειοκρατία, η διαφθορά και το επιχειρηματικό περιβάλλον στις χώρες προορισμού των επενδύσεων. Ιδιαίτερα σε περιόδους οικονομικής ύφεσης, οι ΞΑΕ μπορούν να συμβάλλουν στην αντιστροφή του κλίματος και να επιταχύνουν την έξοδο από την κρίση. Στο πλαίσιο αυτό, αντίθετα με την εξέλιξη των ΞΑΕ στην Ελλάδα, στις άλλες χώρες (Ιρλανδία, Ισπανία, Πορτογαλία) που αντιμετώπισαν σοβαρά οικονομικά προβλήματα, οι ξένες άμεσες επενδύσεις αυξήθηκαν. Για παράδειγμα, η Ιρλανδία, παρά την βαθιά χρηματοοικονομική κρίση που αντιμετώπισε κατά το διάστημα , παρέμεινε ένας από τους 10 πρώτους προορισμούς για τις ΞΑΕ σε παγκόσμιο επίπεδο. 4 Μεταξύ , οι ΞΑΕ διπλασιάστηκαν, φτάνοντας σχεδόν στα επίπεδα του Ένας από τους λόγους για την προσέλκυση των ξένων επενδύσεων ήταν και η διατήρηση χαμηλού συντελεστή φορολογίας για τις επιχειρήσεις (12,5%) καθώς και η σταθερότητα της φορολογικής πολιτικής. Χωρίς την παρουσία των ΞΑΕ, η ύφεση στην ιρλανδική οικονομία θα ήταν πολύ βαθύτερη και η διαδικασία οικονομικής ανάκαμψης θα διαρκούσε περισσότερο. Στην Ισπανία, οι εισροές ΞΑΕ ανέκαμψαν σταδιακά από το 2010 και μετά - ύστερα από την κατακόρυφη πτώση που σημειώθηκε το μιας και το χαμηλότερο κόστος εργασίας προσέλκυσε πολυεθνικές βιομηχανικές επιχειρήσεις. Το 2013, η Ισπανία έγινε ο μεγαλύτερος - σε ευρωπαϊκό επίπεδο - δέκτης ΞΑΕ, ενώ στην Πορτογαλία, οι εισροές ΞΑΕ αυξήθηκαν από $2,6 δισ. το 2010, σε $11,1 δισ. το 2011 και $8,9 δισ. το 2012 ($3,1 δισ. το 2013). 5 Αντίθετα, την περίοδο , οι ΞΑΕ στην Ελλάδα παρουσίασαν πτώση. 6 11

12 Διάγραμμα 4: Επενδύσεις (εκ. ευρώ) 4«The kindness of strangers.»the Economist, 22 Φεβρουαρίου, UNCTAD, World Investment Report 2014: Investing in the SDGs: An Action Plan (New York: United Nations, 2014) 6 ΤτΕ, Νομισματική Πολιτική (Ιούνιος 2014 Ρευστότητα και Απομόχλευση Παναγιώτης Ε. Πετράκης Οικονομικό Επιμελητήριο της Ελλάδας Καθηγητής Οικονομικών Επιστημών στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τα τελευταία δύο έτη παρατηρείται μια αξιοσημείωτη συνολική καθαρή εισροή ρευστότητας προς την ελληνική οικονομία. Πρόκειται για εισροές οι οποίες προέρχονται α) από το σωρευτικό πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών του ιδιωτικού τομέα με το εξωτερικό (κυρίως λόγω του τουρισμού, των τρεχουσών μεταβιβάσεων, των μεταβιβάσεων κεφαλαίου και τη συρρίκνωση του εμπορικού ελλείμματος), και β) από το ισοζύγιο χρηματοοικονομικών συναλλαγών. Μάλιστα, αν εξαιρέσουμε τη χρηματοδότηση από την ΕΕ και το ΔΝΤ αλλά και το δανεισμό των τραπεζών από την ΕΚΤ, το ποσό της καθαρής εισροής ρευστότητας προς την ελληνική οικονομία προσεγγίζει σωρευτικά τα 50 δις. Οι ιδιωτικές καταθέσεις, στο βαθμό που αποτελούν επανάκαμψη ρευστότητας από το εξωτερικό αποτελούν σημαντική συνιστώσα της αύξησης της ρευστότητας. Έχουν αυξηθεί (Διάγραμμα 1) κατά 20,17 δις από τα μέσα του

13 Διάγραμμα 1: Σωρευτική μεταβολή των ιδιωτικών καταθέσεων στην ελληνική οικονομία από τον Ιανουάριο του 2010 έως τον Οκτώβριο του 2014 (σε δις ευρώ) Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδος (Καταθέσεις ΝΧΙ). Ενδεικτικό της κατάστασης της ρευστότητας στην εγχώρια οικονομία είναι το γεγονός ότι το συνολικά διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών στην ελληνική οικονομία ήταν για το 2013 χαμηλότερο κατά 46,4 δις σε σχέση με το αντίστοιχο μέγεθος του 2009 (μείωση 26,9%). Το συνολικά διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών στην ελληνική οικονομία κατά την περίοδο από το τρίτο τρίμηνο του 2013 έως το δεύτερο τρίμηνο του 2014 ήταν 25,6 δις χαμηλότερο σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο από το τρίτο τρίμηνο του 2011 έως το δεύτερο τρίμηνο του Διάγραμμα 2: Συνολικά διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών ανά τρίμηνο (σε δις ευρώ) Πηγή: ΕΛ.ΣΤΑΤ. 13

14 Απορροφούνται όμως οι εισροές που προέρχονται από το εξωτερικό από την πραγματική οικονομία, ώστε να ενισχύσουν την εγχώρια ρευστότητα; Παρά το γεγονός λοιπόν ότι πλέον τα εξωτερικά ελλείμματα δεν απαιτούν πόρους και οι εξωτερικές χρηματοδοτικές ανάγκες του δημοσίου χρηματοδοτούνται από την ΕΕ και το ΔΝΤ, οι εισροές αυτές δε φαίνεται να εισρέουν σε σημαντικό βαθμό στην ελληνική οικονομία. Γιατί όμως συμβαίνει αυτό; Δύο φαίνεται να είναι οι κύριοι λόγοι (ΕΤΕ 2014): α) Η συνεχιζόμενη απομόχλευση στον ιδιωτικό τομέα (περίπου 40 δις ευρώ από τα μέσα του 2012 έως τα μέσα του 2014, συμπεριλαμβανομένων και των προβλέψεων για επισφαλή δάνεια) που διενεργείται κυρίως από τις πιο υγιείς επιχειρήσεις και νοικοκυριά, αντανακλώντας τη μειωμένη ζήτηση δανείων από φερέγγυους, κατά βάση, δανειζόμενους. β) Η συρρίκνωση του δανεισμού των ελληνικών τραπεζών από το Ευρωσύστημα (κατά 91 δις), που ισούται περίπου με το άθροισμα των καθαρών εισροών κεφαλαίων στον ιδιωτικό τομέα μέσω ( 50 δις) και της καθαρής απομόχλευσης ( 40 δις). Σημειωτέον ότι μέχρι και τον Μάρτιο του 2011 η εξάρτηση της ελληνικής οικονομίας ήταν σχεδόν μόνο από το Ευρωσύστημα (περίπου 88 δις). Έκτοτε, άρχισε η εξάρτηση από τον ELA που σε συνδυασμό με το Ευρωσύστημα έφτασαν κοντά στα 158 δις το Φεβρουάριο του 2012, ενώ τον Αύγουστο του 2012 κοντά στα 132 δις με το δανεισμό από το Ευρωσύστημα να αφορά μόνο στο 23% του συνολικού δανεισμού. Από το 2013 και έπειτα άρχισε η μείωση του ELA, ο οποίος μετά τον Απρίλιο του 2014 μηδενίστηκε, ενώ ο δανεισμός μόνο από το Ευρωσύστημα τον Οκτώβριο του 2014 έφτανε τα 43,9 δις. Σύμφωνα με την ΕΤΕ (2014) το μεγαλύτερο μέρος της μείωσης της χρηματοδότησης από την ΕΚΤ κατά 91 δις, κυρίως αποτελείται από: i) την αύξηση κατά 21 δις των συνολικών καταθέσεων (συμπεριλαμβανομένης της κυβέρνησης), ii) τα 40,2 δις από την καθαρή απομόχλευση, και iii) περίπου 15 δις από καθαρές αυξήσεις κεφαλαίου (αυξήσεις κεφαλαίου από τον ΕFSF και τις αγορές κατά 24,7 δις κατά την περίοδο Ιούλιος 2012 και Ιούλιος 2014 μείον τις απώλειες από την επαναγορά ομολόγων του PSI και άλλων κεφαλαιακών προσαρμογών που αθροίζονται σε 9,7 δις). Από πλευράς ισοζυγίου πληρωμών, το πλεόνασμα των 15,3 δις του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών του ιδιωτικού τομέα (συμπεριλαμβανομένων των τρεχουσών και κεφαλαιακών μεταβιβάσεων στον ιδιωτικό τομέα), οι χρηματοοικονομικές εισροές του ιδιωτικού τομέα της τάξης των 35,3 δις και τα περίπου 30 δις της χρηματοδότησης από τα προγράμματα με κατεύθυνση προς τον ιδιωτικό τομέα με τη μορφή επίσημης υποστήριξης, ξεπερνούν σημαντικά τις εκροές προς την ΕΚΤ από τον Ιούλιο του 2012 έως τον Ιούλιο του Έτσι λοιπόν, ένα σημαντικό μέρος των εισροών κεφαλαίων από το εξωτερικό φαίνεται ότι επιστρέφουν και πάλι στο εξωτερικό. Η απομόχλευση του ιδιωτικού τομέα περιλαμβάνει το ιδιωτικό χρέος των ιδιωτών (κυρίως στεγαστικά δάνεια) και το χρέος των επιχειρήσεων. Έναντι των «κακών» δανείων οι τράπεζες κάνουν διακράτηση κεφαλαίου συνήθως από τα κέρδη τους για να θωρακίζονται απέναντι στην προοπτική μη αποπληρωμής των δανείων. Για τα περίπου 60 δις μη εξυπηρετούμενων δανείων, οι Ελληνικές τράπεζες έχουν σχηματίσει προβλέψεις της τάξης των 30 δις (ΤτΕ), περίπου 50%, δηλαδή, των επισφαλών δανείων. Όμως, οι προβληματικές πλευρές του προγράμματος διάσωσης και σταθεροποίησης οδήγησε σε βαθύτατη ύφεση και βαθύτατη υποτίμηση των ιδιωτικών στοιχείων των ενεργητικών των φυσικών προσώπων και των επιχειρήσεων. Ως αποτέλεσμα, η οικονομία απέκτησε ένα δευτερογενές πρόβλημα, πέραν δηλαδή αυτού της βασικής κρίσης (υπερχρέωση του δημοσίου τομέα), που είναι πια η υπερχρέωση του ιδιωτικού τομέα. Αποτέλεσμα ήταν τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στο Ελληνικό τραπεζικό σύστημα να ανέρχονται σε περίπου 30% του συνόλου των χορηγήσεων στην Ελλάδα. Ο προβληματισμός που υπάρχει είναι το αν η ελληνική οικονομία οδηγηθεί προς μια παράταση της ήδη υπάρχουσας ύφεσης, που συγκρίνεται στο ζήτημα της απομόχλευσης με τη χαμένη δεκαετία της Ιαπωνίας, η οποία ενεπλάκη σε μια διαδικασία απομόχλευσης για δύο δεκαετίες, , χωρίς να εξέλθει ουσιαστικά από αυτήν μέχρι σήμερα. Η κύρια διαφορά μεταξύ μιας συνηθισμένης ύφεσης και μιας ύφεσης παρόμοιου τύπου είναι ότι στη δεύτερη ένα μεγάλο ποσοστό του ιδιωτικού τομέα ελαχιστοποιεί το χρέος αντί να μεγιστοποιεί τα κέρδη, έπειτα από μια τεράστια έκρηξη των τιμών των περιουσιακών στοιχείων, στην οποία οι τιμές αυτές καταρρέουν ενώ οι υποχρεώσεις παραμένουν. Οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, προκειμένου να αποκαταστήσουν την ισορροπίας τους, επιχειρούν να επιδιορθώσουν τους ισολογισμούς τους μέσω της αύξησης της αποταμίευσης και της αποπληρωμής των χρεών τους, με αποτέλεσμα να πραγματοποιούν απομόχλευση και άρα να μειώνουν τη συνολική ζήτηση, ωθώντας τις οικονομίες σε βαθύτερη και παρατεταμένη ύφεση. Οι κίνδυνοι για το εγχώριο ελληνικό τραπεζικό σύστημα παραμένουν καθώς οι μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις παραμένουν σε υψηλά επίπεδα μόχλευσης (μετά από σημαντική μείωση το τρίτο και τέταρτο εξάμηνο του 2013, αυξήθηκαν και πάλι το πρώτο τρίμηνο του 2014) (Διάγραμμα 3). 14

15 Διάγραμμα 3: Βαθμός μόχλευσης (χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις προς χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία) και ρυθμός μεταβολής του, για τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδας, Financial Accounts. Την ίδια στιγμή, η απομόχλευση στα νοικοκυριά φαίνεται να έχει ξεκινήσει από το πρώτο τρίμηνο του 2012 (Διάγραμμα 4). Διάγραμμα 4: Βαθμός μόχλευσης (χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις προς χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία) και ρυθμός μεταβολής του, για τα νοικοκυριά Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδας, Financial Accounts. Η εμπειρία μας λοιπόν από τη διαχείριση «απομοχλευτικών επεισοδίων» δείχνει ότι μια επιτυχημένη προσπάθεια απομόχλευσης θα έπρεπε να χαρακτηριστεί από τη σύμπτωση ορισμένων παραγόντων, όπως α) Η ανακεφαλαίωση του τραπεζικού συστήματος: Δηλαδή σε τι βαθμό και με τι ρυθμό απομοχλεύεται και, επομένως, εξυγιαίνεται το τραπεζικό σύστημα, β) Η αξιοπιστία της μακροπρόθεσμης πορείας της μακροοικονομικής διαχείρισης, και γ) Η ενεργοποίηση του εξαγωγικού τομέα. Τελικά, το ζήτημα της απομόχλευσης έχει δύο πλευρές: Μία κακή (οι παρούσες αρνητικές επιπτώσεις). Έχει όμως και μία καλή: Οι επιχειρηματικοί οργανισμοί εξυγιαίνονται και μπορούν ξανά να λειτουργήσουν αναπτυξιακά. Άρα η οικονομική πολιτική πρέπει να διευκολύνει τη διαδικασία της απομόχλευσης, παρόλες τις αρνητικές κοινωνικές επιπτώσεις που έχει αυτή η διαδικασία. Λόγω της δημιουργικής αυτής καταστροφής έρχεται ξανά η αναγέννηση στην κοινωνία και στην οικονομία (Schumpeter 1942). 15

16

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Διεύθυνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 1 Η οικοδομή έχει εισέλθει σε περίοδο σημαντικής διόρθωσης Η οικοδομική

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική χαλάρωση στην ευρωζώνη: Μακροοικονομική θεωρία, προβλήματα ασυμμετρίας και πολιτικοί περιορισμοί

Ποσοτική χαλάρωση στην ευρωζώνη: Μακροοικονομική θεωρία, προβλήματα ασυμμετρίας και πολιτικοί περιορισμοί Ποσοτική χαλάρωση στην ευρωζώνη: Μακροοικονομική θεωρία, προβλήματα ασυμμετρίας και πολιτικοί περιορισμοί Μανούζας Ζήσης Υποψήφιος Διδάκτορας Πανεπιστημίου Αθηνών Δεκέμβριος 2015 Πεδίο ανάλυσης: Το πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων»

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Πειραιάς, 10 Ιουνίου 2013 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Στην Ελλάδα, τα επιτόκια χορηγήσεων παραμένουν σε υψηλό

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Κεφαλαιακή Επάρκεια: Ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας διαμορφώνεται στο 8,1% μετά την καταβολή από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κεφαλαιακής

Διαβάστε περισσότερα

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ.

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΝΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΣΤΙΣ 26 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2012 Α. Οι δόσεις θα καταβληθούν στις 13 Δεκεµβρίου 2012. Οι δόσεις που θα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24 ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Μικροοικονομική Μακροοικονομική και Δημόσια Οικονομική Θέμα 3ο (κληρώθηκε) α) Ποια μέσα διαθέτει η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Ανακεφαλαιοποίηση 4δισ. από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας με το Δείκτη Συνολικής Κεφαλαιακής Επάρκειας να διαμορφώνεται στο 9,0% και αντίστοιχη βελτίωση της ρευστότητας

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 2015. Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ

Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 2015. Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 215 Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ Ιούλιος 215 6 η τριμηνιαία έρευνα στις επιχειρήσεις-μέλη

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Η άμεση και πλήρης ανακεφαλαιοποίηση της Eurobank από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κατά 5,8δισ. αποκαθιστά την κεφαλαιακή βάση της Τράπεζας με pro-forma δείκτη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χωρίζεται σε δύο μεγάλες περιοχές: -ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ -ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η συμπεριφορά της οικονομικής μονάδας (καταναλωτής, νοικοκυριό, επιχείρηση, αγορά). Εξετάζει θέματα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ε.Σ.Ε.Ε. (ΙΝ.ΕΜ.Υ.) ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013 Πηγές Στοιχείων : Ελληνική Στατιστική Αρχή, Τράπεζα της Ελλάδος 1 Πίνακας μεγεθών Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών - Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία, το δ τρίμηνο 2014, το βουλγαρικό ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 1,3% σε ετήσια βάση και κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση. Σε ό,τι αφορά το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Διάρθρωση Παρουσίασης Α. Γιατί επιδιώκεται η ένταξη στη Ζώνη του Ευρώ από μικρές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ»

«ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ» «ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ» ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Β.5.7 Μελέτη Εξελίξεων και Τάσεων της Αγοράς Σεπτέμβριος 214 ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ

ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονομικών Μονάδων & Οργανισμών (ΔΔΟΜΟ)» με κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση" Θεματική Ενότητα 2 ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Ακαδημαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Κερασίνα Ραυτοπούλου Σύµβουλος Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης στον Χρηµατοπιστωτικό Τοµέα 1 Εισαγωγή Στην Ελλάδα η οικονοµική κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας

Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας για τον τομέα ΤΠΕ Α Τρίμηνο 1. ΔΕΙΚΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΤΟΜΕΑ ΤΠΕ 2. ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΔΟΚΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΠΕ 3. ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΔΟΚΙΩΝ ΛΙΑΝΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 13 Οκτωβρίου 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 H Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τα δημοσιονομικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ε.Σ.Ε.Ε. (ΙΝ.ΕΜ.Υ.) ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 Πηγές Στοιχείων : Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014 Επαρκής ρευστότητα και ισχυροποίηση του ισολογισμού Επαρκής ρευστότητα παρά τις δυσμενείς συνθήκες Δάνεια προς καταθέσεις στο 95% σε επίπεδο Ομίλου, και 83% στην Ελλάδα Τρέχουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Δευτέρα, 27 Ιουλίου 2015 ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΤΑΪΚΟΥΡΑΣ: ΑΥΤΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ 6ΜΗΝΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝ.ΕΛ Συμπληρώθηκαν 6 μήνες διακυβέρνησης της χώρας από τη συνεργασία του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ. Έξι

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Σύμφωνα με το πιο πρόσφατο ενημερωτικό δελτίο του αρμόδιου Υπουργείου Οικονομικών (web: http://www.minfin.bg/en/page/542) και τα ενημερωμένα στατιστικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου Η οικονομική κρίση και το μέλλον της Κυπριακής οικονομίας 10 Δεκεμβρίου 2009 Πανεπιστήμιο Κύπρου Δημόσια Οικονομικά 2009 Έσοδα 2009 2008 2009 2009 εκ. εκ. 2008 εκ. 2008 (%) ΤΕΠ 1.460,0 1.718,5 258,5 15,0

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ. Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1

Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ. Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Συνοπτικό συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Οκτώβριος 2008 1. Η κρίση είναι αμερικανική και όχι παγκόσμια. Όμως γίνεται παγκόσμια αν δεν αντιμετωπιστεί

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ: Εύθραυστη αισιοδοξία για μικρομεσαίους

Έρευνα ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ: Εύθραυστη αισιοδοξία για μικρομεσαίους Έρευνα ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ: Εύθραυστη αισιοδοξία για μικρομεσαίους ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ 2 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2014 Συνολικά, η αποτίμηση του β εξαμήνου 2014 εξακολουθεί να είναι αρνητική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010 Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Αύγουστο του 2010 το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών διαμορφώθηκε σε 259 εκατ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Οκτώβριο του 2012 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα το οποίο διαµορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΙΚΈΣ ΚΑΤΑΘΈΣΕΙΣ: Η ΟΜΑΛΟΠΟΊΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΘΗΚΏΝ ΡΕΥΣΤΌΤΗΤΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΊ

ΤΡΑΠΕΖΙΚΈΣ ΚΑΤΑΘΈΣΕΙΣ: Η ΟΜΑΛΟΠΟΊΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΘΗΚΏΝ ΡΕΥΣΤΌΤΗΤΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΊ ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Διεύθυνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΡΑΠΕΖΙΚΈΣ ΚΑΤΑΘΈΣΕΙΣ: Η ΟΜΑΛΟΠΟΊΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΘΗΚΏΝ ΡΕΥΣΤΌΤΗΤΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΊ ΑΝΑΓΚΑΊΑ ΣΥΝΘΉΚΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΔΙΑΤΗΡΉΣΙΜΗ ΑΝΆΚΑΜΨΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΉΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών! «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &!Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)»! µε κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση"!

Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών! «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &!Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)»! µε κατεύθυνση τη Στρατηγική Διοίκηση! Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)» µε κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση" Θεµατική Ενότητα 1 ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ακαδηµαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Πτώση στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο του 2011 για τον χρυσό

Πτώση στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο του 2011 για τον χρυσό Weekly Financial Report Δευτέρα 15- -04-2013 Πτώση 4,1% στο χαμηλότερο επίπεδο από την 1η Ιουλίου του 2011 σημείωσε ο χρυσός καθώς τα στοιχεία για τις λιανικές πωλήσεις και την καταναλωτική εμπιστοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γενική Συνέλευση των Μετόχων Παρασκευή, 21 Μαΐου 2010 Ομιλία του Προέδρου, κ. Β. ΡΑΠΑΝΟΥ

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γενική Συνέλευση των Μετόχων Παρασκευή, 21 Μαΐου 2010 Ομιλία του Προέδρου, κ. Β. ΡΑΠΑΝΟΥ ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γενική Συνέλευση των Μετόχων Παρασκευή, 21 Μαΐου 2010 Ομιλία του Προέδρου, κ. Β. ΡΑΠΑΝΟΥ Κυρίες και κύριοι μέτοχοι, Η ετήσια γενική συνέλευση της Εθνικής Τράπεζας γίνεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Η ενίσχυση του κλίματος αβεβαιότητας σε σχέση με τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και η επιβολή περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Β Τριμήνου 2014

Αποτελέσματα Β Τριμήνου 2014 29 Αυγούστου Αποτελέσματα Β Τριμήνου Ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια και ρευστότητα: Δείκτες κεφαλαίων κοινών μετοχών CET1 17,8% και δανείων προς καταθέσεις 103,4%. Συνεχιζόμενη ανάκαμψη των κερδών προ προβλέψεων

Διαβάστε περισσότερα

Επιτόκια Προθεσμιακών Καταθέσεων 31/12/12 31/03/13 30/06/13 30/09/13 31/12/13 Ετήσια. μεταβολή σε μονάδες βάσης Τριμηνιαία μεταβολή

Επιτόκια Προθεσμιακών Καταθέσεων 31/12/12 31/03/13 30/06/13 30/09/13 31/12/13 Ετήσια. μεταβολή σε μονάδες βάσης Τριμηνιαία μεταβολή Ετήσια Αποτελέσματα Ομίλου GENIKI Bank Παρά τη δύσκολη οικονομική συγκυρία το και ένα χρόνο μετά την επιτυχή ένταξή της στον Όμιλο της Τράπεζας Πειραιώς, η GENIKI Bank βελτίωσε σταδιακά το λειτουργικό

Διαβάστε περισσότερα

2 Χρόνια Διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Τα επιτεύγματα της πολιτικής του. Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας Ν.Δ. Αν. Υπεύθυνος Τομέα Οικονομίας

2 Χρόνια Διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Τα επιτεύγματα της πολιτικής του. Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας Ν.Δ. Αν. Υπεύθυνος Τομέα Οικονομίας 2 Χρόνια Διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Τα επιτεύγματα της πολιτικής του Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας Ν.Δ. Αν. Υπεύθυνος Τομέα Οικονομίας Βασικά Μεγέθη της Οικονομίας Η ύφεση βάθυνε Η χώρα έχει εισέλθει

Διαβάστε περισσότερα

«Η πορεία της Ελλάδας. πριν και μετά το Μνημόνιο»

«Η πορεία της Ελλάδας. πριν και μετά το Μνημόνιο» ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πτυχιακή εργασία «Η πορεία της Ελλάδας πριν και μετά το Μνημόνιο» Προπτυχιακή φοιτήτρια: ΝΙΚΙΑ ΕΛΕΝΗ Επιβλέπων καθηγητής: ΓΑΡΟΥΦΑΛΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

: Οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διμερών οικονομικών και εμπορικών σχέσεων, κατά το α 6μηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία)

: Οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διμερών οικονομικών και εμπορικών σχέσεων, κατά το α 6μηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία) ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΣΟΦΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ EMBASSY OF GREECE IN SOFIA OFFICE FOR ECONOMIC & COMMERCIAL AFFAIRS Evlogi Georgiev 103, Sofia 1504, Bulgaria, tel.: (003592) 9447959,

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του κ. Νίκου Βέττα. Γενικό Διευθυντή του ΙΟΒΕ και. Καθηγητή στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Ομιλία του κ. Νίκου Βέττα. Γενικό Διευθυντή του ΙΟΒΕ και. Καθηγητή στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ομιλία του κ. Νίκου Βέττα Γενικό Διευθυντή του ΙΟΒΕ και Καθηγητή στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες.

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες. Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΜΠΣ Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής για Στελέχη Μάθημα: Οικονομική για Στελέχη Επιχειρήσεων Εξέταση Δεκεμβρίου 2007 Ονοματεπώνυμο: Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015

Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015 Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015 Οριακή κερδοφορία για τους πρώτους έξι μήνες Στο 61% τα ΜΕΔ Παραμένουν η μεγαλύτερη πρόκληση Ενθαρρυντικές οι εξελίξεις στην αγορά ακινήτων Θετικό το μομέντουμ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Γ Τρίμηνο 2015

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Γ Τρίμηνο 2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Γ Τρίμηνο 205 Δείκτης κύριων βασικών ιδίων κεφαλαίων CET σχεδόν αμετάβλητος σε τριμηνιαία βάση παρά την πίεση στα εγχώρια έσοδα λόγω της εκτεταμένης τραπεζικής αργίας

Διαβάστε περισσότερα

ALPHA BANK ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ

ALPHA BANK ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ ALPHA BANK ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ Ελληνική Αγορά Ομολόγων Νοέμβριος 2005 TMHMA ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ 210 326 2040 Πάνος Ρεμούνδος 210-326 4235 premoundos@alpha.gr

Διαβάστε περισσότερα

Tεύχος 103 4 Δεκεμβρίου 2014

Tεύχος 103 4 Δεκεμβρίου 2014 ISSN:2241 4878 Tεύχος 103 4 Δεκεμβρίου 2014 Στυλιανός Γ. Γώγος Οικονομικός Αναλυτής sgogos@eurobank.gr Ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης: από το -10,4% (2011q1) στο 1,9% (2014q3). Επενδύσεις: από το -38.6%

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012 Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ 8 Ιουνίου, 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Διαστάσεις της κρίσης Γενεσιουργές Αιτίες & Συστημικές Αδυναμίες Προσπάθειες Επίλυσης Γιατί η ύφεση είναι τόσο βαθειά & παρατεταμένη;

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΛΤΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΛΤΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάµη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Τμήμα ΜΙΘΕ Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος 2010-2011 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Θεματικές Ενότητες Επισκόπηση της Μακροοικονομικής-Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ EΛΛHNIKH ΔHMOKPATIA ΞENOΔOXEIAKO EΠIMEΛHTHPIO THΣ EΛΛAΔOΣ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 14 Σεπτεμβρίου 2015 Τίτλος : Απουσιάζει ο Τουρισμός από τον προεκλογικό διάλογο Ενόψει της προγραμματισμένης για σήμερα τηλεμαχίας

Διαβάστε περισσότερα

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών)

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών) Το Υπόδειγμα IS-LM Νομισματική και Δημοσιονομική Πολιτική σε Κλειστή Οικονομία - Ταυτόχρονη Ανάλυση Μεταβολών της Ισορροπίας στην Αγορά Αγαθών και στην Αγορά Χρήματος => Υπόδειγμα IS-LM (1) ΗΚαμπύληIS

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Ενότητα 11: Η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας. Γεώργιος Μιχαλόπουλος Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Ενότητα 11: Η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας. Γεώργιος Μιχαλόπουλος Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής Ενότητα 11: Η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Πλαίσιο ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες της κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση τα στοιχεία που ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Οι παράγοντες που εγγυώνται την περαιτέρω ταχεία αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι δύο: από τη μία πλευρά η επιτυχία της δημοσιονομικής πολιτικής της κυβέρνησης που

Διαβάστε περισσότερα

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap. 1 Eurochambers Economic Survey 2011 Οκτώβριος 2010 TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.gr GALLUP INTERNATIONAL ASSOCIATION 2 ΠΙΚΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Ηλίας Κικίλιας Διευθυντής Ερευνών Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Β.1 Διαπράττουμε το σφάλμα της σύνθεσης όταν θεωρούμε ότι: α. αυτό που ισχύει για ένα άτομο ισχύει μερικές φορές και για το σύνολο β. αυτό που ισχύει για ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΩΤΕΡΑ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ Ι ΡΥΜΑΤΑ Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι, Ευχαριστώ για την παρουσία σας σημερινή εκδήλωση. Ευχαριστώ επίσης την Ο.Κ.Ε. και το Πρόεδρό της, κ. Πολυζωγόπουλο, για την τιμή που μου έκαναν να μου ζητήσουν να μιλήσω

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑ 11 Αυγούστου 211 Έρευνα Τραπεζικών Χορηγήσεων Σύγκριση συγκεντρωτικών αποτελεσμάτων για την Κύπρο και τη ζώνη του ευρώ ΙΟΥΛΙΟΣ 211 Η Έρευνα Τραπεζικών Χορηγήσεων

Διαβάστε περισσότερα

GREEK AMERICAN NEWS AGENCY. COM

GREEK AMERICAN NEWS AGENCY. COM ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Βερολίνο, 6/5/2010 Αρ. πρωτ. Φ. 2705/2146 Προς: ΥΠΕΞ Β4 Δ/νση Kοιν.: ΥΠΕΞ - Δ.Γ. κ. ΥΦΥΠΕΞ - Γρ. κ. Γ.Γ. Δ.Ο.Σ. & Α.Σ. - Γρ.

Διαβάστε περισσότερα

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015.

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Δήλωση της κυρίας Χρυστάλλας Γιωρκάτζη, Διοικητού της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στη

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα Α Τρίμηνο 2012 Αθήνα, Απρίλιος 2012 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Α Τρίμηνο 2012 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού

Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού Μακροοικονομικά Υπεύθυνοι μαθήματος Κ αθηγητής Μιχαήλ Ζ ουμπουλάκης Επίκουρος Καθηγητής Θεόδωρος Μεταξάς ΑΕΠ Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν ή ΑΕΠ (Gross Domestic

Διαβάστε περισσότερα

Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει;

Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει; Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει; Κωνσταντίνος Στεφάνου Ανώτερος Οικονομολόγος (Χρηματοοικονομικά Θέματα) Συμβούλιο Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας / Παγκόσμια Τράπεζα ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010

Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010 Δελτίο τύπου 28 Φεβρουαρίου 2011 Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010 Η επιτυχής ολοκλήρωση της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου με την άντληση 488.2 εκατ., και η πώληση

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας A Εξάμηνο 2008 Αθήνα, 28 Αυγούστου 2008 σε εκατ. Α 6μηνο 2008 Α 6μηνο 2007 Δ Καθαρά κέρδη μετόχων ΕΤΕ * 835 724 +15% Καθαρά κέρδη από εγχώριες δραστηριότητες 510 478

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575

Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575 Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575 Ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα Η ΕΚΤ ιδρύθηκε το 1998 και

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 27. Ορισμός χρήματος

Κεφάλαιο 27. Ορισμός χρήματος Το Νομισματικό Σύστημα Κεφάλαιο 27 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ορισμός χρήματος Χρήμα είναιτοσύνολοτωνοικονομικών αξιών που οι άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

SEE Economic Review, Δεκέμβριος 2012 Gapology. Περίληψη στα Ελληνικά

SEE Economic Review, Δεκέμβριος 2012 Gapology. Περίληψη στα Ελληνικά SEE Economic Review, Δεκέμβριος 2012 Gapology Περίληψη στα Ελληνικά Ειδικό Θέμα: Εισαγωγή Το Παραγωγικό Κενό (Output Gap) αποτελεί μία εκ των πιο σημαντικών μεταβλητών στην άσκηση και την αποτελεσματικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη «Μεταρρυθμίσεις και Οικονομική Ανάπτυξη» 20 Μαρτίου 2014 Ευθύμιος Ο. Βιδάλης Αντιπρόεδρος Δ.Σ. ΣΕΒ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ. Μάιος 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ. Μάιος 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΝΤΡΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ Μάιος ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σύμφωνα με τις οικονομετρικές εκτιμήσεις του ΚΟΕ, το η Κυπριακή οικονομία θα διέλθει περίοδο ύφεσης ως αποτέλεσμα της κρίσης χρέους που

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009

Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009 Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009 Καθαρά Κέρδη Ομίλου: 82,4 εκ. (-1,6%, σε επαναλαμβανόμενη βάση +6,4%), Τράπεζας: 96,3 εκ. (+46,7%), με περαιτέρω βελτίωση της προ προβλέψεων οργανικής

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Θεωρία

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Θεωρία Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Καθηγητής: Κώστας Τσεκούρας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Στην παρούσα ενότητα παρουσιάζονται και αναλύονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Η επιβράδυνση του ρυθµού ανάπτυξης της παγκόσµιας οικονοµίας επηρεάζει άµεσα και τις χρηµαταγορές, οι οποίες χαρακτηρίζονται από έντονη µεταβλητότητα παρά τα αυστηρά δη- µοσιονοµικά µέτρα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Οικονοµικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διµερών οικονοµικών και εµπορικών σχέσεων, κατά το α 6µηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία)

ΘΕΜΑ : Οικονοµικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διµερών οικονοµικών και εµπορικών σχέσεων, κατά το α 6µηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία) ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΣΤΗ ΣΟΦΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ EMBASSY OF GREECE IN SOFIA OFFICE FOR ECONOMIC & COMMERCIAL AFFAIRS Evlogi Georgiev 103, Sofia 1504, Bulgaria, tel.: (003592) 9447959,

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος 142 30 Οκτωβρίου 2015

Τεύχος 142 30 Οκτωβρίου 2015 ISSN:2241 4878 Τεύχος 142 30 Οκτωβρίου 2015 Στυλιανός Γ. Γώγος Οικονομικός Αναλυτής sgogos@eurobank.gr Όλγα Κοσμά Οικονομικός Αναλυτής okosma@eurobank.gr Αρκαδία Κωνσταντoπούλου Βοηθός Ερευνητικής Ομάδας

Διαβάστε περισσότερα