Μια πολλά υποσχόμενη ιατρική εφαρμογή:

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μια πολλά υποσχόμενη ιατρική εφαρμογή:"

Transcript

1 Μια πολλά υποσχόμενη ιατρική εφαρμογή: «Οπτική» βιοψία και Φωτοδυναμική θεραπεία στην ογκολογία Δρ. Δρακάκη Ελένη, Επιστημονικός Συνεργάτης ΤΕΙ Αθηνών και Νοσοκομείου Α. Συγγρός

2 Φθορισμός Ο φθορισμός αποτελεί ιδιότητα ορισμένων ατόμων και μορίων (φθοροφόρα) να απορροφούν φως σε ένα συγκεκριμένο μήκος κύματος και μετέπειτα να εκπέμπουν φως μεγαλύτερου μήκους κύματος

3 Το 1948, ο Sir John F. W. Herschel ανακάλυψε το φθορισμό από το quinine, το πρώτο γνωστό φθοροφόρο. Παρατήρησε ότι την μπλε ακτινοβολία που εξέπεμπε το διάλυμα του. Η πρώτη πραγματική επιστημονική μελέτη έγινε το 1852 από τον Βρετανό επιστήμονα Sir George G.Stokes, ο οποίος ήταν ο πρώτος που παρατήρησε ότι το ορυκτό fluorspar (CaF2) εκπέμπει φθορισμό όταν ακτινοβολείται από υπεριώδη ακτινοβολία. Δημοσίευσε την περίφημη εργασία On the refrangibility of light όπου κατάδειξε ότι το φαινόμενο ήταν μια εκπομπή ακτινοβολίας που ακολουθούσε την απορρόφηση ακτινοβολίας. Επιπλέον, ο Stokes επινόησε τη λέξη «φθορισμός (fluorescence)» χρησιμοποιώντας τη λατινική λέξη fluo από το fluorspar. Επίσης, παρατήρησε ότι το φθορίζον φως έχει μεγαλύτερα μήκη κύματος από το διεγείρων φως, ένα φαινόμενο που έγινε γνωστό ως μετατόπιση Stokes Φθορισμό από διάλυμα quinine uorite Ανεξάρτητα από ποιο μήκος κύματος χρησιμοποιείται για τη διέγερση του μορίου το μέγιστο της εκπομπής παρουσιάζεται στα 450 nm

4 Παράγοντες που επηρεάζουν την ένταση του φθορισμού όπου φ είναι η κβαντική απόδοση, Ιo είναι η προσπίπτουσα φωτεινή ισχύς, ε είναι ο συντελεστής μοριακής εξασθένισης, b είναι το μήκος του οπτικού δρόμου και c είναι η μοριακή συγκέντρωση. Για πολύ αραιά διαλύματα (εbc<0.05) η προηγούμενη σχέση παίρνει τη μορφή, που ακολουθεί και είναι παρόμοια με το νόμο του Beer: F=KφIoεbc Έτσι η καμπύλη του φθορισμού συναρτήσει της συγκέντρωσης, θα είναι γραμμική στις χαμηλές συγκεντρώσεις και θα φθάνει σε ένα μέγιστο για μεγαλύτερες συγκεντρώσεις. Σε πολύ υψηλές συγκεντρώσεις η απόσβεση γίνεται τόσο έντονη, με αποτέλεσμα η ένταση να μειώνεται. Περιορισμοί του φθορισμού Φωτολεύκανση (Photobleaching) Iξώδες του μέσου Απόσβεση λόγω: (α) θερμοκρασίας, (β) οξυγόνου, (γ) συγκέντρωσης και (δ) προσμίξεων.

5 Βιολογικές φθορίζουσες ουσίες (Φθοροφόρα-Fluorophores)

6 Μήκη κύματος διέγερσης (nm) Ειδικές Μορφωτικές Εκδηλώσεις - "Επιστήμης Κοινωνία : Laser... μια ακτίνα φωτός για την Έρευνα, την Τεχνολογία και τον Άνθρωπο, Ε ΚΥΚΛΟΣ ΟΜΙΛΙΩΝ, 14/05 04/06/2013 Τα φάσματα φθορισμού παρέχουν μια πλούσια πηγή πληροφοριών σχετικά με την κατάσταση των ιστών 450 FAD 1.5 Αναγνώριση μοριακής ταυτοτητας δομών Collagen NADH Μεταβολική δραστηριότητα Χημική και φυσική συμπεριφορά 300 Trp Μήκη κύματος εκπομπής (nm) -1 Courtesy of Nimmi Ramanujam, University of Wisconsin, Madison

7 Τα φάσματα φθορισμού των Collagen και NADH spectra είναι διακριτά μόνο για μερικά μήκη κύματος διέγερσης 337 nm διέγερση 358 nm διέγερση

8 Φασματοσκοπία του laser επαγόμενου φθορισμού LIF Αναγνώριση των χρωμοφόρων/φθοροφόρων Ποσοτικοποίηση των χρωμοφόρων/φθοροφόρων Οι φασματοσκοπικές εφαρμογές έχουν μελετηθεί και αναπτυχθεί για: Τη διάγνωση κακοήθειας και παθολογικών αλλοιώσεων στους ανθρώπινους ιστούς. Εύρεση συγκέντρωσης και θέσης των φθοριζουσών ουσιών που δρουν, ως φωτοευαισθητοποιητές, στη φωτοδυναμική θεραπεία. Η ανάλυση των φασμάτων φθορισμού ενός ιστού με σκοπό να αποδώσουμε τη συγκέντρωση των συστατικών του ιστού που μας ενδιαφέρει, έχει αποδειχθεί δύσκολη για δύο λόγους: ο ανθρώπινος ιστός είναι ένα ιδιαίτερα έντονο μέσο σκέδασης και απορρόφησης του φωτός. τα φάσματα πολλών βιολογικών χρωστικών και φθοροφόρων πιθανόν να αλληλοεπικαλύπτονται.

9 Η μεταβολή του φθορισμού οφείλεται σε φυσιολογικές, μορφολογικές ή βιολογικές αλλαγές των ιστών Οι φασματοσκοπικές μέθοδοι φθορισμού μπορούν να διακριθούν σε δύο κατηγορίες, ανάλογα με την προέλευση του μορίου του οποίου ο φθορισμός θα δώσει την διαγνωστική πληροφορία. Το μόριο αυτό μπορεί να είναι είτε ενδογενές, (αυτό-φθορισμός), είτε εξωγενές. Στην περίπτωση που το μόριο είναι ενδογενές η μεταβολή στο σήμα φθορισμού μπορεί να οφείλεται σε έναν ή περισσότερους από τους παρακάτω λόγους: Η συγκέντρωση του φθορίζοντος μορίου είναι διαφορετική μεταξύ των υγιών και πασχόντων ιστών (διαφορετική ένταση φθορισμού). Το μικρό-περιβάλλον του φθορίζοντος μορίου στους δύο τύπους ιστών είναι διαφορετικό (διαφορετική ένταση φθορισμού). Το μόριο λόγω της συνεπαγόμενης από την ασθένεια διαφορετικής βιοχημείας έχει υποστεί μεταβολές, οι οποίες μπορεί να μεταφράζονται σε διαφορετικά μήκη κύματος διέγερσης και εκπομπής ή/και σε διαφορετική ένταση φθορισμού. Το φάσμα φθορισμού του εκπεμπόμενου φωτός είναι χαρακτηριστικό για το βιολογικό δείγμα που το εξέπεμψε και άρα δείχνει την ταυτότητά του (φυσιολογικός ιστός, καρκινικός όγκος, αθηρωσκληρωτική πλάκα). Όλα αυτά σηματοδότησαν τη πορεία των ερευνών μέχρι σήμερα για την βελτιστοποίηση της φωτοδιάγνωσης με τη μέθοδο του laser επαγόμενου φθορισμού, ώστε να υλοποιηθεί το όνειρο πολλών για «οπτική βιοψία», σε συνθήκες μη- επεμβατικές ή ημι-επεμβατικές και άμεσες!

10 Φθορισμός Ιστών Εφαρμογές Ανίχνευση καρκίνου Ανίχνευση προκαρκινικών καταστάσεων Οδηγός για βιοψία Παρακολούθηση ασθενών Ανίχνευση αρτηριοσκλήρωσης Ανίχνευση τερηδόνας

11 Μετρήσεις ex vivo αυτοφθορισμου με την επίδραση της ακτινοβολίας laser για διαγνωστικούς σκοπούς

12 Συντελεστής εξασθένησης, ε, cm -1 /(moles/l) Συντελεστής εξασθένησης, ε, cm -1 /(moles/l) Απορρόφηση Ειδικές Μορφωτικές Εκδηλώσεις - "Επιστήμης Κοινωνία : Laser... μια ακτίνα φωτός για την Έρευνα, την Τεχνολογία και τον Άνθρωπο, Ε ΚΥΚΛΟΣ ΟΜΙΛΙΩΝ, 14/05 04/06/2013 Μελανίνη Χρωστικές δερματικού ιστού DNA, τυροσίνη και τρυπτοφάνη Διαδικασία «έκκρισης» μελανοσωμάτων εκτός των μελανοκυττάρων και προσάρτησης στα κερατινοκύτταρα μέσω δενδριτικών διαδικασιών Μήκος κύματος Φάσμα απορρόφησης του DNA και των πρωτεϊνών τυροσίνη και τρυπτοφάνη Χολερυθρίνη και β-καρωτένιο 6x10 4 1x10 6 5x10 4 Χολερυθρίνη 1x10 6 β-καροτένιο 4x10 4 8x10 5 3x10 4 6x10 5 2x10 4 4x10 5 1x10 4 2x Μήκος κύματος, nm Μήκος κύματος, nm Φωτότυποι Fitzpatrick I-VI Συντελεστής εξασθένησης της χολερυθρίνης και β-καρωτένιου σε σχέση με το μήκος κύματος

13 Συντελεστής εξασθένησης, ε, cm -1 /(moles/l) Ειδικές Μορφωτικές Εκδηλώσεις - "Επιστήμης Κοινωνία : Laser... μια ακτίνα φωτός για την Έρευνα, την Τεχνολογία και τον Άνθρωπο, Ε ΚΥΚΛΟΣ ΟΜΙΛΙΩΝ, 14/05 04/06/2013 Χρωστικές δερματικού ιστού Αιμοσφαιρίνη 10 5 HbO 2 Hb Μήκος κύματος, nm Συντελεστής εξασθένησης της οξυγονωμένης και μη οξυγονωμένης αιμοσφαιρίνης σε σχέση με το μήκος κύματος Συντελεστής απορρόφησης, για 400 nm έως 1100 nm, των κύριων χρωστικών του δέρματος (οξυγονωμένη και μη αιμοσφαιρίνη, μελανίνη, νερό) σε σχέση με το μήκος κύματος. Η πρώτη μεγάλη περιοχή απορρόφησης (γνωστή και ως Soret band) της 100% οξυγονωμένης αιμοσφαιρίνης εμφανίζεται στα 415 nm και οι δευτερεύουσες περιοχές απορρόφησης (οι χαρακτηριστικές α και β ζώνες) παρουσιάζονται στα ~542 nm και ~577 nm αντίστοιχα, όπου και παρατηρείται το φασματικό προφίλ, τύπου W. Το φάσμα της μη οξυγονωμένης αιμοσφαιρίνης είναι τελείως διαφορετικό, με την Soret band μετατοπισμένη προς μεγαλύτερα μήκη κύματος, στα 431 nm, ενώ οι ζώνες α και β έχουν αντικατασταθεί με ένα ευρύ φάσμα συντονισμού στα 555 nm.

14 Πειράματα φασματοσκοπίας φθορισμού και διάχυτης ανάκλασης σε υγιείς ζωικούς δερματικούς ιστούς PDA SPECTROGRAPH (SPEX 1681) UV Filter L 2 Nitrogen Laser Skin sample Βολφραμίου -Αλογόνου λάμπα Φως άπο την πηγή Διερευνητική δέσμη Επιφάνεια δέρματος Φασματόμετρο HR 2000-OceanOptic Ανακλώμενο από το δέρμα φως Προστασία για αποφυγή λήψης εξωτερικού φωτισμού

15 Κλίση οπτικής πυκνότητας (nm -1 ) Ένταση φθορισμού (a.u) Ανάκλαση (%) Εκτιμόμενο ποσοστό (%) μελανοσωμάτων Absoprtion Coefficient, cm Wavelength, nm Melanosome Oπτική πυκνότητα (OD) Ειδικές Μορφωτικές Εκδηλώσεις - "Επιστήμης Κοινωνία : Laser... μια ακτίνα φωτός για την Έρευνα, την Τεχνολογία και τον Άνθρωπο, Ε ΚΥΚΛΟΣ ΟΜΙΛΙΩΝ, 14/05 04/06/2013 Φάσματα φθορισμού και ανάκλασης ανθρώπινου δερματικού ιστού ανάλογα με τη συγκέντρωση μελανίνης Φωτότυπος Ι Φωτότυπος ΙΙ Φωτότυπος ΙΙΙ % μελανοκύτταρα Φωτότυπος II Φωτότυπος IV Φωτότυπος VI Χέρι-Φωτότυπος ΙΙ Παλάμη-Φωτότυπος VI % μελανοκύτταρα Χέρι-Φωτότυπος VI 0.6 3% μελανοκύτταρα Μήκος κύματος, nm Φάσμα φθορισμού από δείγματα διαφορετικού φωτότυπου ανθρώπινου δερματικού ιστού, διεγειρόμενο με λ=337 nm Μήκος κύματος, nm Φάσματα ανάκλασης από δυο διαφορετικούς φωτότυπους. Στην μικρή γραφική εσωκλείεται το φάσμα απορρόφησης της μελανίνης Μήκος κύματος, nm Φάσματα οπτικής πυκνότητας από τρεις διαφορετικούς φωτότυπους. Δείκτης μελανίνης (M)<->Κλίση οπτικής πυκνότητας, OD Ποσοστό μελανοκυττάρων 45 0, ,012 0,010 0,008 0, Κλίση της οπτικής πυκνότητας διαφορετικών φωτότυπων σε σχέση με το ποσοστό των μελανοκυττάρων. 0, , ,000 Φωτότυπος ΙΙ Φωτότυπος ΙV Φωτότυπος VΙ 0

16 Φωτοδιάγνωση νεοπλασιών του δέρματος με τη μέθοδο του laser επαγόμενου φθορισμού Όπως είναι γνωστό, οι νεοπλασίες του δέρματος, από τις μη κακοήθεις αλλοιώσεις έως τους μελανωματικούς καρκίνους, αποτελούν μία από τις κύριες δερματικές παθήσεις και έχουν μεγάλο ιατρικό και κοινωνικο-οικονομικό αντίκτυπο στη ζωή ενός σημαντικού ποσοστού του ελληνικού πληθυσμού. Ο μη-μελανωματικού τύπου καρκίνος του δέρματος, ο οποίος περιλαμβάνει τα βασοκυτταρικά καρκινώματα και τα ακανθοκυτταρικά καρκινώματα, είναι ο πιο κοινός τύπος δερματικής κακοήθειας παγκοσμίως. Η πιο κοινή αιτία είναι η χρόνια έκθεση στο φως του ήλιου και γι' αυτό συναντάται συνήθως σε σημεία που εκτίθενται στο φως. Οποιαδήποτε προσπάθεια για την έγκαιρη διάγνωση έχει μεγάλο κοινωνικό όφελος.

17 Φωτοδιάγνωση μη μελανωματικών δερματικών καρκινικών όγκων Βασικοκυτταρικός καρκίνος Το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα είναι ο συνηθέστερος καρκίνος των λευκών. Η ονομασία δόθηκε σε αυτόν τον τύπο καρκίνου λόγω των κυττάρων από τα οποία ξεκινά, κύτταρα της βασικής στιβάδας. Ακανθοκυτταρικός καρκίνος Ο δερματικός ακανθοκυτταρικός καρκίνος δημιουργείται από την κακοήθη ανάπτυξη των κερατινοκυττάρων της επιδερμίδας, που είναι και ο κυρίαρχος πληθυσμός της. Το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα αναπτύσσεται τόσο στο δέρμα όσο και στους βλεννογόνους.

18 Φωτοδιάγνωση νεοπλασιών του δέρματος με τη μέθοδο του laser επαγόμενου φθορισμού Ισχύουσες διαγνωστικές μέθοδοι: οπτική επιθεώρηση, βιοψία. Βιοψία των μεγάλων αλλοιώσεων: αφαίρεση ιστού, επεμβατική και χρονοβόρα. Οπτική εξέταση: σημαντικός αριθμός λανθασμένα αρνητικών διαγνώσεων ή λανθασμένα θετικών περιπτώσεων που υποβάλλονται για βιοψία, υποκειμενική διάγνωση. Επείγουσα ανάγκη για πιο αντικειμενικά κριτήρια, τα οποία θα μπορούσαν να βοηθήσουν το νοσοκομειακό γιατρό στην αρχική αξιολόγηση και στο αν η βιοψία απαιτείται. Απαιτούνται επιπρόσθετες τεχνικές. Η διάγνωση με τη βοήθεια του laser επαγόμενου φθορισμού (Laser Induced Fluorescence, LIF) φαίνεται να αποτελεί μια αξιόπιστη εναλλακτική λύση σε προβλήματα απεικόνισης, ιδιαίτερα στη διάκριση νεοπλασματικών και μη νεοπλασματικών ιστών. Για ασφαλέστερη φωτοδιάγνωση, απαραίτητη είναι η λεπτομερής φασματική ταυτοποίηση των δερματικών ιστών, η δημιουργία ενός χάρτη δηλαδή με όλες τις παθολογικές αλλοιώσεις, με τη βοήθεια του laser επαγόμενου φθορισμού, κάθε συστατικού των παθολογικών δομών.

19 Πειραματική μελέτη φωτοδιάγνωσης νεοπλασιών του δέρματος με τη μέθοδο του laser επαγόμενου φθορισμού Υλικά και μέθοδοι Η έρευνα αυτή έγινε με τη συνεργασία του Τμήματος Δερματολογίας του Ε.Κ.Π.Α. και του Νοσοκομείου «Α. Συγγρός» και είχε ως αντικείμενο την πραγματοποίηση μελέτης πάνω στον επαγόμενο από laser φθορισμό για το διαχωρισμό του βασοκυτταρικού και ακανθοκυτταρικού καρκινώματος από τον υγιή, φυσιολογικό δερματικό ιστό. Δείγματα δερματικού ιστού χωρίς εξωγενείς χρωστικές, τα οποία προήλθαν από προγραμματισμένες εγχειρήσεις στο νοσοκομείο για τη βιοψία παθολογικών δερματικών περιοχών, ακτινοβολήθηκαν από ένα laser αζώτου, που εκπέμπει στα 337 nm, για την διέγερση του αυτοφθορισμού. Τα ex vivo φασματοσκοπικά αποτελέσματα συσχετίστηκαν και ταυτοποιήθηκαν με τις εικόνες και εκθέσεις της ιστοπαθολογικής εξέτασης, ώστε να γίνει διάκριση μεταξύ περιοχών βασοκυτταρικού καρκινώματος από τον περιβάλλοντα υγιή, φυσιολογικό δερματικό ιστό.

20 Κανονικ. Ένταση φθορισμού (a.u) Ένταση φθορισμού (a.u) Ειδικές Μορφωτικές Εκδηλώσεις - "Επιστήμης Κοινωνία : Laser... μια ακτίνα φωτός για την Έρευνα, την Τεχνολογία και τον Άνθρωπο, Ε ΚΥΚΛΟΣ ΟΜΙΛΙΩΝ, 14/05 04/06/2013 Φωτοδιάγνωση νεοπλασιών του δέρματος με τη μέθοδο του laser επαγόμενου φθορισμού Βασοκυτταρικό καρκίνωμα Dermis Δείγμα Epidermis-BCC Subdermis Μήκος κύματος, nm 1,0 Υγιές BCC 0,8 0,6 0,4 0,2 Αντιπροσωπευτικές φωτογραφίες δερματικού δείγματος με BCC κακοήθεια. Φωτογραφίες μικροσκοπίου- Ιστολογική ανάλυση 0, Μήκος κύματος, nm Φάσματα φθορισμού

21 Ένταση φθορισμού (a.u) Ένταση φθορισμού (a.u) Ειδικές Μορφωτικές Εκδηλώσεις - "Επιστήμης Κοινωνία : Laser... μια ακτίνα φωτός για την Έρευνα, την Τεχνολογία και τον Άνθρωπο, Ε ΚΥΚΛΟΣ ΟΜΙΛΙΩΝ, 14/05 04/06/2013 Φωτοδιάγνωση νεοπλασιών του δέρματος με τη μέθοδο του laser επαγόμενου φθορισμού Βασοκυτταρικό καρκίνωμα - Aκανθοκυτταρικό καρκίνωμα Δείγμα Dermis -SCC Epidermis -Dermis- SCC 200 Subdermis Αντιπροσωπευτική φωτογραφία δερματικού δείγματος με BCC κακοήθεια. Φωτογραφία μικροσκοπίου. Ιστολογική ανάλυση (10X). Μήκος κύματος, nm Φάσματα φθορισμού από την περιοχή της επιδερμίδας, χορίου και υποδέρματος, Dermis -Normal Δείγμα Dermis-BCC Epidermis-BCC 50 Αντιπροσωπευτική φωτογραφία δερματικού δείγματος με SCC κακοήθεια. Φωτογραφία μικροσκοπίου. Ιστολογική ανάλυση (10X) Μήκος κύματος, nm Φάσματα φθορισμού από την περιοχή της επιδερμίδας, χορίου και υποδέρματος.

22 Ένταση φθορισμού (a.u) Ειδικές Μορφωτικές Εκδηλώσεις - "Επιστήμης Κοινωνία : Laser... μια ακτίνα φωτός για την Έρευνα, την Τεχνολογία και τον Άνθρωπο, Ε ΚΥΚΛΟΣ ΟΜΙΛΙΩΝ, 14/05 04/06/2013 Φωτοδιάγνωση νεοπλασιών του δέρματος με τη μέθοδο του laser επαγόμενου φθορισμού Βασοκυτταρικό καρκίνωμα - Aκανθοκυτταρικό καρκίνωμα Υγιής BCC SCC Μήκος κύματος, nm Aπό τους υγιείς στους κακοήθεις ιστούς: Mείωση στο κολλαγόνο (εκπομπή περίπου 390 nm nm) και την ελαστίνη (εκπομπή περίπου 400 nm nm), Mείωση των επιπέδων της NADH (εκπομπή περίπου 440 nm nm) (διαφορετικές μεταβολικές οξειδοαναγωγικές διαδικασίες). Φάσματα φθορισμού ενός υγιούς, ενός δερματικού ιστού με BCC και ενός δερματικού ιστού με SCC με διέγερση με 337 nm.

23 Διαφορά μεταξύ κανονικοποιημένων φασμάτων φθορισμού (DFN) DNF Index DNF Index Ειδικές Μορφωτικές Εκδηλώσεις - "Επιστήμης Κοινωνία : Laser... μια ακτίνα φωτός για την Έρευνα, την Τεχνολογία και τον Άνθρωπο, Ε ΚΥΚΛΟΣ ΟΜΙΛΙΩΝ, 14/05 04/06/2013 Φωτοδιάγνωση νεοπλασιών του δέρματος με τη μέθοδο του laser επαγόμενου φθορισμού Στατιστική επεξεργασία των φασμάτων φθορισμού των BCC καρκινωμάτων 0,10 0,8 0,3 0,2 0,05 0,00 401nm (BCC) 401 nm (Normal) 0,6 0,1 0,0-0,05-0,10-0,15 0,4 0,2-0,1-0,20 0,0-0,2-0,3 BCC Normal Μήκος κύματος, nm -0,25-0,30-0, Examination areas -0,2-0, Examination areas 520 nm (BCC) 520 nm (Normal) Καμπύλη διαφοράς στο φάσμα φθορισμού μεταξύ των κανονικοποιημένων φασμάτων ιστών με BCC με τη βασική καμπύλη υγιών δερματικών ιστών. Διάγραμμα του δείκτη DNF (στα 401 nm) από διαφορετικές περιοχές εξέτασης σε διαφορετικά δείγματα. Διάγραμμα του δείκτη DNF (στα 520 nm) από διαφορετικές περιοχές εξέτασης σε διαφορετικά δείγματα. Προκειμένου να βελτιωθεί η ακρίβεια της μεθόδου LIF, υπολογίστηκε η μαθηματική διαφορά μεταξύ του κανονικοποιημένου φάσματος και μιας μέσης τιμής ενός συνόλου κανονικοποιημένων φασμάτων αναφοράς, που αντιστοιχούν σε υγιείς ιστούς δέρματος. Αυτή τη διαφορά μεταξύ κανονικοποιημένων φασμάτων φθορισμού τη συμβολίζουμε ως Differential Normalized Fluorescence (DNF).

24 Φωτοδιάγνωση νεοπλασιών του δέρματος με τη μέθοδο του laser επαγόμενου φθορισμού Στατιστική επεξεργασία των φασμάτων φθορισμού των BCC καρκινωμάτων Λόγος εντάσεων φθορισμού of I 490 /I 440 0,8 0,7 0,6 0,5 0,4 0,3 0, Αριθμός δειγμάτων δερματικών ιστών Υγιή BCC SCC Λόγος εντάσεως φθορισμού των 490 nm προς 440 nm που αντιστοιχεί σε φάσματα φθορισμού ενός υγιούς, ενός δερματικού ιστού με BCC και ενός δερματικού ιστού με SCC με διέγερση με 337 nm Η αναλογία έντασης σημάτων μεταξύ 440 nm με 490 nm υπολογίστηκε επάνω από 0,5 για τους περισσότερους από τους υγιείς δερματικούς ιστούς, ενώ στα BCC και SCC παρατηρήσαμε λόγο χαμηλότερο από 0,5 με μια μέση σταθερή απόκλιση 21% από τη μετρημένη μέση τιμή.

25 Συμπεράσματα από τη μέθοδο του laser επαγόμενου φθορισμού στη φωτοδιάγνωση νεοπλασιών του δέρματος Οι εντάσεις φθορισμού είναι υψηλότερες στον υγιή ιστό από αυτές των καρκινικών περιοχών. Τα φάσματα φθορισμού ανίχνευσαν τις μεταβολικές αλλαγές στον ιστό συμπεριλαμβανομένων των αλλαγών στο NADH, καθώς και δομικές αλλαγές στο κολλαγόνο και ελαστίνη. Στην περιοχή μήκους κύματος 350 nm έως 450 nm, η υψηλότερη ένταση φθορισμού στους υγιείς ιστούς οφείλεται σε μείωση στο κολλαγόνο (εκπομπή ~ 390 nm nm) και την ελαστίνη (εκπομπή ~ 400 nm- 410 nm) και σε μείωση του NADH (εκπομπή ~ 440 nm nm), από τους υγιείς στους κακοήθεις ιστούς. Στο συνολικό αριθμό των δειγμάτων από τους ασθενείς με τον φωτότυπο ΙΙΙ, ένα ποσοστό 87% των φασμάτων από BCC και SCC ταξινομήθηκαν σωστά ως καρκίνος, ενώ 66% των φασμάτων από τον υγιή δερματικό ιστό ταξινομήθηκαν σωστά ως υγιή, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της ιστοπαθολογικής εξέτασης.

26 Laboratory Condensed Matter Lasers, Institute of Electronics, Bulgarian Academy of Sciences, Sofia, Bulgaria

27 Βασοκυτταρικο καρκινωμα Ακανθοκυτταρικο καρκινωμα Jurgita Liutkeviciutenavickiene κ.α 2009

28 Ανάπτυξη και εφαρμογή της φωτοδυναμικής θεραπείας στην αντιμετώπιση προκαρκινικών και καρκινικών βλαβών Η φωτοδυναμική θεραπεία (ΦΔΘ) είναι μια σχετικά νέα θεραπευτική τεχνική για την αντιμετώπιση του καρκίνου του δέρματος. Βασίζεται στην επιλεκτική απορρόφηση φωτός laser από κατάλληλες χημικές ουσίες - φωτοευαισθητοποιητές, παρουσία οξυγόνου, οι οποίες ενεργοποιούν έτσι φωτοδυναμικές αντιδράσεις που μπορούν να καταστρέψουν επιλεκτικά τα γειτονικά τους καρκινικά κύτταρα. Επισημαίνουμε ότι σε μία φωτοδυναμική αντίδραση υπάρχουν τρία σημαντικά συστατικά το μόριο της φωτοευαίσθητης ουσίας, φωτεινή ακτινοβολία στο κατάλληλο μήκος κύματος και η παρουσία του οξυγόνου. Η αλληλεπίδραση μεταξύ των συστατικών αυτών αποτελεί και το κύριο μέρος της φωτοδυναμικής θεραπείας. Photosensitiser (retained in tumour) + Visible light - wavelength to activate phosensitiser Singlet oxygen Tumour cell death (necrosis+apoptosis)

29 Η φωτοδυναμική θεραπεία αποσκοπεί στην εκλεκτική νέκρωση του όγκου, χωρίς βλαπτική επίδραση στον περιβάλλοντα υγιή ιστό. Η καταστροφή του παθολογικού ιστού με τη ΦΔΘ οφείλεται στο συνδυασμό κυτταρικού θανάτου, φωτοευαισθητοποίησης του αγγειακού δικτύου που καταλήγει σε ιστική υποξία, φλεγμονής και ανοσολογικής απόκρισης.

30 Ανάπτυξη και εφαρμογή της φωτοδυναμικής θεραπείας στην αντιμετώπιση προκαρκινικών και καρκινικών βλαβών Light sources for PDT Halogen BLU-U 4170 LED Laser Asta Juzeniene, Παρουσίαση στο συνέδριο Biophotonics 2003.

31 Ανάπτυξη και εφαρμογή της φωτοδυναμικής θεραπείας στην αντιμετώπιση προκαρκινικών και καρκινικών βλαβών Πλεονεκτηματα τοπικής ΦΔΘ Επιλεκτική θεραπεία. Μη επεμβατική. Καλύτερη κλινική εφαρμογή σε μεγάλες η/και πολλαπλές βλάβες. Καλύτερη κλινική εφαρμογή σε βλάβες που βρίσκονται σε δύσκολα για θεραπεία σημεία Καλύτερη αισθητική αποκατάσταση Μειονεκτήματα της ΦΔΘ και η διαχείριση τους Αίσθηση πόνου και ενόχλησης, που πολύ συχνά περιγράφεται σαν κάψιμο, η τσίμπημα ή κνησμός ειδικά στην περιοχή της θεραπείας, αισθήματα τα οποία παρουσιάζουν ένα μέγιστο και μετά μειώνονται κατά την διάρκεια της θεραπείας. Πρόσωπο και κρανίο, μεγάλες βλάβες η βλάβες με έλκη είναι πιθανότερο να πονούν περισσότερο. Μείωση της αίσθησης του πόνου προτείνεται με τοπικό αναισθητικό προ θεραπείας, ή ανεμιστήρες ή σπρέι με νερό. Αμέσως μετά την ακτινοβόληση ερύθημα και οίδημα είναι πιθανό να δημιουργηθεί με διαμόρφωση κρούστας και η αποθεραπεία τους διαρκεί περίπου 2-6 βδομάδες. Υπό η υπέρ χρωμάτωση του δέρματος. Απώλεια μαλλιών ειδικά σε παχιές βλάβες στο κρανίο, αλλά πολύ λιγότερη από ότι με ραδιοθεραπεία.

32 ΦΩΤΟΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΤΕΣ Οι φωτοευαισθητοποιητές είναι φωτοευαίσθητες ουσίες ή πρόδρομες μορφές τους που μεταβολίζονται σε φωτοευαίσθητες ουσίες μέσα στα κύτταρα. Οι φωτοευαισθητοποιητές συσσωρεύονται επιλεκτικά στους παθολογικούς ιστούς και όταν διεγερθούν από ακτινοβολία κατάλληλου μήκους κύματος, την απορροφούν, διεγείρονται και στη συνέχεια, κατά την αποδιέγερσή τους, μεταφέρουν την ενέργεια εκπομπής στο γειτονικό μοριακό οξυγόνο προκαλώντας φωτοχημικές αντιδράσεις. Τα μόρια του φωτοευαισθητοποιητή προσλαμβάνονται από την πλειονότητα των φυσιολογικών και καρκινικών κυττάρων, αλλά παραμένουν για μεγαλύτερο διάστημα στα κακοήθη και τα ταχέως πολλαπλασιαζόμενα κύτταρα. Η αλληλεπίδραση των φωτοευαισθητοποιητών που βρίσκονται στην τριπλή διεγερμένη στάθμη με τα γειτονικά τους μόρια έχει ως αποτέλεσμα δύο τύπους φωτοχημικών αντιδράσεων, τις αντιδράσεις τύπου Ι και τύπου ΙΙ. Αντιδράσεως τύπου Ι Ελεύθερες ρίζες Δραστικές μορφές οξυγόνου Aντιδράσεις τύπου ΙI Κυτταροτοξικό μονήρες οξυγόνο.

33 ΦΩΤΟΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΤΕΣ Ο ιδανικότερος φωτοευαισθητοποιητής θα πρέπει : 1. Να είναι μια καθαρή χημικώς φαρμακευτική ουσία 2. Mε χαμηλό κόστος παραγωγής και 3. Mε καλή σταθερότητα κατά την αποθήκευση. 4. Να έχει επιλεκτική απορρόφηση από τον όγκο, 5. Να μην έχει καμία τοξικότητα στο σκοτάδι, 6. Να έχει ταχεία κάθαρση, ειδικά από τους φυσιολογικούς ιστούς, ελαχιστοποιώντας έτσι φωτοτυπικές παρενέργειες και 7. Να έχει υψηλή απόδοση παράγωγης μονήρους οξυγόνου η άλλων ειδών που καταστρέφουν τα κακοήθη κύτταρα και 8. Να έχει μια ισχυρή κορυφή απορρόφησης σε μήκη κύματος φωτός ( nm), επειδή η απορρόφηση των φωτονίων με μήκη κύματος μεγαλύτερα από 800 nm δεν παρέχει αρκετή ενέργεια για να διεγείρει το οξυγόνο προς την μονήρη του μορφή.

34 ΤΥΠΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ* ΦΩΤΟΕΥΑΣΘΗΤΟΠΟΙΗΤΗΣ ΧΩΡΑ Ακτινική Κερατωση ALA (Levulan, Metvix ) Αμερική, Ευρωπαϊκή ένωση Βασοκυτταρικο καρκινομα ALA (Metvix ) Ευρωπαϊκή ένωση Σύνδρομο Οισοφάγου BARRETT (Υψηλος βαθμος δυσπλασιας) Πορφιμέρη νατριούχος Porfimer sodium (Photofrin) (HPD) Αμερικη, Καναδας, EU, Ηνωμενο Βασιλειο Καρκίνος του τραχήλου Πορφιμέρη νατριούχος Porfimer sodium (Photofrin) (HPD) Ιαπωνία Επιπολης ενδοβρογχικος μη-μικροκυτταρικος καρκίνος του πνεύμονα (όπου δεν ενδείκνυται εγχείριση η ακτινοθεραπεία) Αποφρακτικος ενδοβρογχικος μη-μικροκυτταρικος καρκίνος του πνευμονα (παρηγορική θεραπεια) Αποφρακτικός καρκίνος του Οισοφάγου (παρηγορητική θεραπεία) Γαστρικός καρκίνος (καρκίνος του στομάχου) Καρκίνος κεφαλής και τραχήλου (λαιμου) (ανακουφιστική θεραπεία μετα απο αποτυχημένες προηγούμενες θεραπείες η καρκινος ακατάλληλος για ακτινοθεραπεία, χειρουργική θεραπεία ή συστηματική χημειοθεραπεία) Θηλώδες καρκίνωμα της ουροδόχου κύστης Πορφιμέρη νατριούχος Porfimer sodium (Photofrin) (HPD) Πορφιμέρη νατριούχος Porfimer sodium (Photofrin) (HPD) Πορφιμέρη νατριούχος Porfimer sodium (Photofrin) (HPD) Πορφιμέρη νατριούχος Porfimer sodium (Photofrin) (HPD) Τεμοπορφίνη (Temoporfin ή mthpc) (Foscan) Πορφιμέρη νατριούχος Porfimer sodium (Photofrin) (HPD) Συντομογραφίες: ALA: 5 -αμινολεβουλινικο οξυ, HPD, παραγωγος της αιμοτοπορφυρινης, mthpc, m-τετραυρδροξυφαινυλοχλωρινη; *Martijn Triesscheijn κα 2006, Agostinis P. κ.α 2011 Καναδάς, Δανία, Φιλανδία, Γαλλία, Ιρλανδία, Ιαπωνία, Ολλανδία, Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία, Ελλάδα, Αμερική. Καναδας, Δανια, Φιλανδια, Γαλλια, Ιρλανδια, Ιαπωνια, Ολλανδια, Ηνωμενο Βασιλειο, Γερμανια, Ελλαδα, Αμερικη. Καναδας, Δανια, Φιλανδια, Γαλλια, Ιρλανδια, Ιαπωνια, Ολλανδια, Ηνωμενο Βασιλειο, Ελλαδα, Αμερικη. Ιαπωνια EU, Νορβηγια, Ισλανδια Καναδάς

35 ΦΩΤΟΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΤΕΣ Φωτοευαισθητοποιητης* Porfimer ALA mthpc sodium Μεγιστη απορροφηση Δόση φαρμάκου (mg/kg) 2 20% 0,15 Διάστημα μεταξύ δόσης και ακτινοβόλησης (ώρες) Πυκνότητα ενέργειας (J/cm 2 ) Πυκνότητα ισχύος (mw/cm 2 ) *Martijn Triesscheijn κ.α. 2006, Agostinis P. κ.α 2011 Το φάσμα απορρόφησης για του ΑLA είναι πολύ παρόμοιο με εκείνo της νατριούχου πορφιμέρης.

36 ΝΕΟΙ ΦΩΤΟΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΤΕΣ Αναζήτηση για μια νέα, τρίτη γενιά φωτοευασθητοποιητων είναι σε εξέλιξη, ειδικά για φάρμακα που να μπορούν να ενεργοποιηθούν με φως μεγαλύτερου μήκους κύματος για μεγαλύτερη διείσδυση, που να προκαλούν μικρότερη γενικευμένη φωτοευαισθησία και να έχουν καλύτερη επιλεκτικότητα στον όγκο. Νέοι φωτοευαισθητοποιητές που είναι ήδη σε κλινικές δοκιμές (φάσης Ι / ΙΙ) για τη θεραπεία δερματικού καρκίνου, για τη θεραπεία πρόωρου πλακώδους καρκίνωματος του πνεύμονα, και για τη θεραπεία υποτροπιάζοντα καρκίνου του προστάτη, έχουν ζώνες απορρόφησης σε σχετικά μεγάλα μήκη κύματος (660, 664, 690, και 732 nm) και προκαλούν μόνο ήπια, παροδική φωτοευαισθησία του δέρματος. Παράλληλα γίνεται χρήση των συζευγμένων αντισωμάτων που να κατευθύνονται σε καρκινικά σχετιζόμενα αντιγόνα, ενώ ερευνάται και η μείωση του χρονικού διαστήματος μεταξύ τοποθέτησης φάρμακου και ακτινοβόλησης Η αξιολόγηση των σχετικών πλεονεκτημάτων αυτών των ευαισθητοποιητών και της έγκρισης για τη γενική κλινική χρήση αναμένονται.

37 Ανάπτυξη και εφαρμογή της φωτοδυναμικής θεραπείας στην αντιμετώπιση προκαρκινικών και καρκινικών βλαβών του δέρματος PDT- Skin preparation

38 Ανάπτυξη και εφαρμογή της φωτοδυναμικής θεραπείας στην αντιμετώπιση προκαρκινικών και καρκινικών βλαβών του δέρματος Demarking of Treatment Area

39 Application of cream (prodrug)

40 Ανάπτυξη και εφαρμογή της φωτοδυναμικής θεραπείας στην αντιμετώπιση προκαρκινικών και καρκινικών βλαβών του δέρματος Application of dressing

41 Apply a photo-occlusive dressing

42 PDT Preparing for light illumination

43 Ανάπτυξη και εφαρμογή της φωτοδυναμικής θεραπείας στην αντιμετώπιση προκαρκινικών και καρκινικών βλαβών του δέρματος BCC Photodiagnosis and Photodynamic Therapy (2006) 3, AK 0 h, 48 h after, 1 week after, 1 month after Touma D and Szeimies RM. Topical Photodynamic Therapy. In Skin Aging, Gilchrest and Krutmann (Eds). Springer. 2006

44 Επιφανειακό βασοκυτταρικο καρκίνωμα και περιβάλλοντα υγιής δερματικός ιστός, 6 ώρες μετά τη τοπική χορήγηση 20% ALA (top). Ακτινοβόληση με παλμικό nitrogen laser pumping a dye laser, στα 405nm. Claes af Klinteberg κ.α 1996

45 Γαστρεντερικός Καρκίνος 5-ALA Διέγερση στα 405 nm nm περιοχή γενικού φθορισμού; nm περιοχή οπου φαίνεται η συνεισφορά της PpIX ; nm περιοχή οπου έχουμε απορρόφηση του φθορισμού από την oxy-hemoglobin Βοrisova E κ.α. 2011

46 Αδενοκαρκίνωμα Οισοφάγου Αυτοφθορισμός με laser nitrogen-pumped dye, 410 nm Tuan Vo-Dihn 1994

47 Καρκίνος ουροδόχου κύστης 337 nm-nitrogen laser

48 Καρκίνος ουροδόχου κύστης

49 Καρκίνος ουροδόχου κύστης & Διάγνωση Anidjar, M., Ettori, D., Cussenot, 0., Meria, P., Desgrandchamps, F., Cortesse, A., Teillac, P., Le Due, A. and Avrillier, S.: «Laser induced autofluorescence diagnosis of bladder tumors: Dependence on the excitation wavelength». J. Urol., 156: 1590, 1996 In vivo φάσματα αυτοφθορισμού της κανονικής βλεννογόνου κύστης, μη ειδικής φλεγμονώδης βλεννογόνου, ορατός όγκος κύστης, ανεξάρτητα από το στάδιο και του βαθμού, και καρκίνωμα in situ (CIS) 480 nm -coumarin dye laser 337 nm-nitrogen laser

50 Καρκίνος ουροδόχου κύστης & Διάγνωση Anidjar, M., Ettori, D., Cussenot, 0., Meria, P., Desgrandchamps, F., Cortesse, A., Teillac, P., Le Due, A. and Avrillier, S.: «Laser induced autofluorescence diagnosis of bladder tumors: Dependence on the excitation wavelength». J. Urol., 156: 1590, 1996 In vivo φάσματα αυτοφθορισμού της κανονικής βλεννογόνου κύστης, ορατός όγκος κύστης, ανεξάρτητα από το στάδιο και του βαθμού, και καρκίνωμα in situ (CIS). λ=308 nm -xenium chloride excimer laser

51 Καρκίνος ουροδόχου κύστης & Διάγνωση ALA hexylester (Hexvix)- Καρκινικά Κύτταρα Ουροδόχου κύστης, Πηγή διέγερσης στην περιοχή nm Qian Peng κ.α.2008 Πoλυκεντρικο επιπεδο καρκινωμα in situ Ecole Polytechnique, Federale De Lausanne cancer tumor (TaG2) Henrik Enquist κ.α.1997

52 Καρκίνος ουροδόχου κύστης & ΦΔΘ (1975) Παραγωγός της αιμοτοπορφυρινης+pdt θεραπεία επαναλαμβανόμενου καρκίνου της ουροδόχου κύστης (1993) Photofrin+ PDT αποτελεσματική για επιφάνειακo, υποτροπιάζοντα καρκίνο της ουροδόχου κύστης Αρχικά ποσοστά ανταπόκρισης (70% -100% στους 3 μήνες) Μακροχρόνια ποσοστά ανταπόκρισης 30% -60%, συγκρίσιμα με την διουρηθρική εκτομή ή θεραπεία με βάκιλο Calmette-Guerin. Πολύ υψηλή συχνότητα εμφάνισης παρενεργειών (συχνουρία, πόνο, και επίμονη μείωση της ικανότητας της ουροδόχου κύστης), η οποία εμπόδιζε από το να γίνει PDT μια καθιερωμένη κλινική θεραπεία για τον καρκίνο της ουροδόχου κύστης (υπερβολικές δόσεις φαρμάκου, φωτός και ανομοιόμορφη κατανομή φωτός ). Ασθενείς υποβλήθηκαν σε ΦΔΘ με επακόλουθη BCG-θεραπεία (Bacillus Calmette-Guerin) για μεταβατικό καρκίνο στην ουροδόχο κύστη (κλινική: T1NxM0), αφού είχαν προηγουμένως υποβληθεί σε διουρηθρική εκτομή όγκου (TUR-BT) (M Szygula 2004) Ενδοκυστικη χορήγηση 4,5 g του ALA σε ρυθμιστικό διάλυμα για 2 ώρες. λ διέγερσης 635 nm ένα laser χρωστικής αντλούμενο από Argon-ion (1.0 W), Συνολική δόση ενέργειας : 2000 J σε 2-3 συνεδρίες. 24 μήνες μετά: συνολική απόκριση 8/14 μερική απόκριση 2/14 καμία απόκριση 4/14

53 Head and Neck Cancer & PDT Τα πρώιμα στάδια καρκινωμάτων της κεφαλής και του τραχήλου συνήθως αντιμετωπίζονται με χειρουργική επέμβαση και / ή ακτινοθεραπεία, ενώ, για προχωρημένη νόσο, η χημειοθεραπεία είναι η τυπική θεραπεία Η χειρουργική εκτομή όμως απαιτεί ένα ευρύ περιθώριο στην αφαίρεση του όγκου, το οποίο μπορεί να προκαλέσει λειτουργικές ζημιές σε παρακείμενες δομές και να οδηγήσει σε δυσχέρεια στην κατάποση και την ομιλία. Από την άλλη η ακτινοθεραπεία συνδέεται με τον κίνδυνο της ξηροστομίας, και ακόμη και της οστεονέκρωσης Η ΦΔΘ είναι εξίσου αποτελεσματική ως θεραπευτική χειρουργική επέμβαση ή η ακτινοθεραπεία για μικρούς επιφανειακούς όγκους ή ως ανακουφιστική θεραπεία υποτροπής της νόσου, και έχει το πλεονέκτημα να δίνει εξαιρετικά μακροχρόνια λειτουργικά και αισθητικά αποτελέσματα. Επιπλέον δεν έχουμε αθροιστική τοξικότητα ιστού μετά από ΦΔΘ, όπως επίσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί μετά από ακτινοθεραπεία ή χειρουργική επέμβαση. Η ΦΔΘ μπορεί επίσης να είναι αποτελεσματική ως θεραπεία διάσωσης για επαναλαμβανόμενους καρκίνου κεφαλής και τραχήλου σε ασθενείς, οι οποίοι έχουν αποτύχει κατά την συμβατική θεραπεία. M. Triesscheijn, κ.α., 2006

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 3 ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΙΚΩΝ ΜΟΡΦΩΜΑΤΩΝ ΣΕ ΙΣΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΜΑΚΡΑΝ ΕΡΥΘΡΟΥ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 3 ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΙΚΩΝ ΜΟΡΦΩΜΑΤΩΝ ΣΕ ΙΣΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΜΑΚΡΑΝ ΕΡΥΘΡΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 3 ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΙΚΩΝ ΜΟΡΦΩΜΑΤΩΝ ΣΕ ΙΣΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΜΑΚΡΑΝ ΕΡΥΘΡΟΥ 1. Εισαγωγή Η μεταβολή του φθορισμού που οφείλεται σε φυσιολογικές, μορφολογικές ή βιολογικές αλλαγές των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΕΤ ΙΙ. ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ LASER ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ Επιστημονική Υπεύθυνη: Μαρία Λύρα Επικ.

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΕΤ ΙΙ. ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ LASER ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ Επιστημονική Υπεύθυνη: Μαρία Λύρα Επικ. ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΕΤ ΙΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ LASER ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ Επιστημονική Υπεύθυνη: Μαρία Λύρα Επικ. Καθηγήτρια 1998 LASER ΣΥΝΟΨΗ ñ

Διαβάστε περισσότερα

ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος. Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός»

ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος. Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός» ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός» ΓΕΝΗ HPV Α γένος: βλεννογόνοι αιτιολογική συσχέτιση µε καρκίνο τραχήλου µήτρας, πρωκτού, αιδοίου, πέους

Διαβάστε περισσότερα

e-περιοδικό Επιστήμης & Τεχνολογίας e-journal of Science & Technology (e-jst)

e-περιοδικό Επιστήμης & Τεχνολογίας e-journal of Science & Technology (e-jst) Ανασκόπηση πρόσφατων μελετών πάνω στη διάγνωση και θεραπεία του μη-μελανωματικού τύπου καρκίνου, με τη χρήση των μη επεμβατικών φασματοσκοπικών τεχνικών του φθορισμού και της ανάκλασης Ελένη Δρακάκη 1,

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι Ο πιο απλός ορισμός είναι ότι ο καρκίνος είναι μια ομάδα ασθενειών που χαρακτηρίζεται από ανεξέλεγκτη ανάπτυξη και διασπορά ανώμαλων κυττάρων. Αν η εξάπλωση δεν ελεγχθεί θα οδηγήσει στο θάνατο. Ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Γ. Μπουλογιάννη 1, Α. Δρεβελέγκας 1, Ι. Χρυσογονίδης 2 1.Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση L0: Ασφάλεια και προστασία από ακτινοβολία Laser. Σύγκριση έντασης ακτινοβολίας Laser με συμβατικές πηγές φωτός

Εργαστηριακή άσκηση L0: Ασφάλεια και προστασία από ακτινοβολία Laser. Σύγκριση έντασης ακτινοβολίας Laser με συμβατικές πηγές φωτός Εργαστηριακή άσκηση L0: Ασφάλεια και προστασία από ακτινοβολία Laser. Σύγκριση έντασης ακτινοβολίας Laser με συμβατικές πηγές φωτός Σκοπός: Σκοπός της άσκησης αυτής είναι η κατανόηση και επίγνωση των κινδύνων

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

φυσιολογικό δέρμα - 1

φυσιολογικό δέρμα - 1 φυσιολογικό δέρμα -1 Επιδερμίδα (επιθήλιο, εξωδερμική προέλευση) Α Α Α Μ θηλώδες χόριο (επιπολής) ακανθωτή στιβάδα βασική στιβάδα χόριο Μ = Μελανοκύτταρο (νευροεξωδερμική προέλευση, νευρική ακρολοφία)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ. Άσκηση 2 η : Φασματοφωτομετρία. ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γενικό Τμήμα Εργαστήριο Χημείας

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ. Άσκηση 2 η : Φασματοφωτομετρία. ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γενικό Τμήμα Εργαστήριο Χημείας Άσκηση 2 η : ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Εκχύλιση - Διήθηση Διαχωρισμός-Απομόνωση 2. Ποσοτικός Προσδιορισμός 3. Ποτενσιομετρία 4. Χρωματογραφία Ηλεκτροχημεία Διαχωρισμός-Απομόνωση 5. Ταυτοποίηση Σακχάρων Χαρακτηριστικές

Διαβάστε περισσότερα

Η υπεριώδης ακτινοβολία (UV), χωρίζεται στις ζώνες UVA, UVB και UVC. Όλες έχουν διαφορετικές

Η υπεριώδης ακτινοβολία (UV), χωρίζεται στις ζώνες UVA, UVB και UVC. Όλες έχουν διαφορετικές ΟΛΑ ΟΣΑ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΛΙΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΗΛΙΟΣ, Ο καλύτερός μας φίλος ο χειρότερός μας εχθρός. Η υπεριώδης ακτινοβολία (UV), χωρίζεται στις ζώνες UVA, UVB και UVC. Όλες έχουν διαφορετικές αρνητικές

Διαβάστε περισσότερα

Dectro International. Dectro International reserved.2010. www.dectro.com

Dectro International. Dectro International reserved.2010. www.dectro.com APILUX 2G APL Η Dectro,με την άριστη τεχνογνωσία στην αντιμετώπιση της τριχοφιύας,πιστεύοντας ότι η τεχνολογία της επιτρέπει πλέον να κατασκευάσει ένα αποτελεσματικό και αξιόπιστο μηχάνημα φωτόλυσης, χρηματοδότησε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΡΟΔΟΥ «ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ» ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΡΟΔΟΥ «ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ» ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΡΟΔΟΥ «ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ» ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΣ ΚΥΣΤΗ Κοίλο μυώδες όργανο που υποδέχεται, αποθηκεύει και αποβάλλει τα ούρα Μέρη της κύστης Κορυφή Σώμα Πυθμένας Ανατομικά

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά Ακτίνες Χ (Roentgen) Είναι ηλεκτρομαγνητικά κύματα με μήκος κύματος μεταξύ 10 nm και 0.01 nm, δηλαδή περίπου 10 4 φορές μικρότερο από το μήκος κύματος της ορατής ακτινοβολίας. ( Φάσμα ηλεκτρομαγνητικής

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. 2,Β.Αναστασάκος2,

ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. 2,Β.Αναστασάκος2, ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Κ. Παπαλλά 1, Δ. Μπισιρτζόγλου2, Αθ. Ζέτος 2,Β.Αναστασάκος2, 2Γ. Ιωαννίδου 1, 2Δ. Ξεσφύγγη 1, Μ.Πλόχωρου1,Μ.Καραβαλλάκης 1 Ι.Τσαλαφουτας 1 Γ. Πολίτης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ

ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ ΠΗΓΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΣΥΝΕΧΕΙΣ ΠΗΓΕΣ ΠΗΓΕΣ ΓΡΑΜΜΩΝ ΚΟΙΛΗΣ ΚΑΘΟΔΟΥ & ΛΥΧΝΙΕΣ ΕΚΚΕΝΩΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Θερμολυπόλυση από την Hydrosun

Θερμολυπόλυση από την Hydrosun Θερμολυπόλυση από την Hydrosun Η Υπερθερμική Συσκευή με Φίλτρο Νερού Το Ηydrosun Ιrradiator είναι ένα νέο σύστημα υπέρυθρης ακτινοβολίας Α με φίλτρο νερού (wira). Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την τοπική

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος καρκίνος ουροδόχου κύστεως θηλώματα:

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος καρκίνος ουροδόχου κύστεως θηλώματα: 15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος καρκίνος ουροδόχου κύστεως θηλώματα: Ο καρκίνος της κύστης αποτελεί τον δεύτερο συχνότερο ουρολογικό καρκίνο. ευθύνονται για το 3% των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES) ΑΘΗΝΑ, ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2014 ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ Στηρίζονται στις αλληλεπιδράσεις της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας με την ύλη. Φασματομετρία=

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ Γραφείο 211 Επίκουρος Καθηγητής: Δ. Τσιπλακίδης Τηλ.: 2310 997766 e mail: dtsiplak@chem.auth.gr url:

Διαβάστε περισσότερα

Το υποσύστηµα "αίσθησης" απαιτήσεις και επιδόσεις φυσικά µεγέθη γενική δοµή και συγκρότηση

Το υποσύστηµα αίσθησης απαιτήσεις και επιδόσεις φυσικά µεγέθη γενική δοµή και συγκρότηση Το υποσύστηµα "αίσθησης" απαιτήσεις και επιδόσεις φυσικά µεγέθη γενική δοµή και συγκρότηση Το υποσύστηµα "αίσθησης" είσοδοι της διάταξης αντίληψη του "περιβάλλοντος" τροφοδοσία του µε καθορίζει τις επιδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

Σμηγματορροικές υπερκερατώσεις. Μιχαέλα Πλάκα Δερματολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Nος. «Α. Συγγρός»

Σμηγματορροικές υπερκερατώσεις. Μιχαέλα Πλάκα Δερματολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Nος. «Α. Συγγρός» Σμηγματορροικές υπερκερατώσεις Μιχαέλα Πλάκα Δερματολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Nος. «Α. Συγγρός» Σμηγματορροική υπερκεράτωση (μυρκηκία) Εξαιρετικά συχνή, καλοήθης δερματική βλάβη Συνήθως αφορά τις

Διαβάστε περισσότερα

Μικροσκοπία Φθορισμού Μέρος 2 ο

Μικροσκοπία Φθορισμού Μέρος 2 ο Μικροσκοπία Φθορισμού Μέρος 2 ο Φθορισμός Excited state excitation shorter wavelength, higher energy emission longer wavelength, less energy Ground state Φάσματα απορρόφησης και εκπομπής φθοριζόντων μορίων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ. Ευάγγελος Παντελής Επ. Καθ. Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών

ΑΞΟΝΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ. Ευάγγελος Παντελής Επ. Καθ. Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών ΑΞΟΝΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ Ευάγγελος Παντελής Επ. Καθ. Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ Διαγνωστικές και θεραπευτικές εφαρμογές ακτινοβολιών : Κεφάλαιο 11 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΦΩΤΟΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2008

ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΦΩΤΟΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2008 ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΦΩΤΟΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2008 Στοιχεία ανατομίας Στιβάδες κερατοειδούς : 1. Επιθήλιο, μη κερατινοποιημένο κυλινδρικό, πάχους 50μm. 2. Στιβάδα Bowman

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ Σ. ΜΠΕΝΑΚΗ Επ. Καθηγητή Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση Έκδοση αναθεωρημένη ISBN 960-90471-0-6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΣΗ καταστροφή µυελίνης αποκλείονται παθολογικές καταστάσεις από αποτυχία σχηµατισµού µυελίνης (δυσµυελίνωση) ή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ)

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ) 1 Α' Χειρουργική Κλινική, Γ.Ν. Νίκαιας, 2 ΩΡΛ Κλινική, Γ. Ν. Νίκαιας Εισαγωγή Το ΑΚΘ αποτελεί το 1% επί του συνόλου των κακοηθειών του θυρεοειδούς.εμφανίζεται σαν μία ταχέως αναπτυσσόμενη μάζα, διηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν.

Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν. Νόσος Queyrat Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν. «Παπαγεωργίου» ΟΡΙΣΜΟΣ Η ερυρθροπλασία του Queyrat είναι μία

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6)

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας το r με r n, έχουμε: Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας n=1, βρίσκουμε την τροχιά με τη μικρότερη ακτίνα n: Αντικαθιστώντας την τελευταία εξίσωση στη 2.6, παίρνουμε: Αν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 LASER. Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation Ενίσχυση Φωτός με Επαγόμενη Εκπομπή Ακτινοβολίας

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 LASER. Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation Ενίσχυση Φωτός με Επαγόμενη Εκπομπή Ακτινοβολίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 Μαρία Κατσικίνη katsiki@auth.gr users.auth.gr/~katsiki Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation Ενίσχυση Φωτός με Επαγόμενη Εκπομπή Ακτινοβολίας wikipedia Το πρώτο κατασκευάστηκε

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 5. 3. Η υπεριώδης ακτινοβολία. α. με πολύ μικρό μήκος κύματος δεν προκαλεί βλάβες στα κύτταρα του δέρματος. β. δεν προκαλεί φθορισμό.

Μονάδες 5. 3. Η υπεριώδης ακτινοβολία. α. με πολύ μικρό μήκος κύματος δεν προκαλεί βλάβες στα κύτταρα του δέρματος. β. δεν προκαλεί φθορισμό. ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΠΤΑ (7) ΘΕΜΑ ο Στις ερωτήσεις -4 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΥΠΕΡ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ (δηλ. ισχυρή απόδειξη υποστηρίζει την αποτελεσματικότητα στην ακόλουθη λίστα θεραπειών)

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΥΠΕΡ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ (δηλ. ισχυρή απόδειξη υποστηρίζει την αποτελεσματικότητα στην ακόλουθη λίστα θεραπειών) ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΟΥ MASCC/ISOO ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΒΑΣΙΖΟΜΕΝΕΣ ΣΕ ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΛΕΝΝΟΓΟΝΙΤΙΔΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΣΣΕΤΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΩΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΓΓΡΑΦΟΥ: 7 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Το πιο μικρό και συμπαγές LASER μεγάλης ισχύος για την φυσικοθεραπεία και την φυσική αποκατάσταση

Το πιο μικρό και συμπαγές LASER μεγάλης ισχύος για την φυσικοθεραπεία και την φυσική αποκατάσταση Το πιο μικρό και συμπαγές LASER μεγάλης ισχύος για την φυσικοθεραπεία και την φυσική αποκατάσταση Χημικοί Μηχανισμοί Παραγωγή εξ επαγωγής, φωτο-χημικών φαινομένων φωτο-ευαισθητοποίησης και φωτο-απομάκρυνσης.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΙΩΔΟΥΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ MicroworldsPro

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΙΩΔΟΥΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ MicroworldsPro 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 501 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΙΩΔΟΥΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ MicroworldsPro Ορφανίδου Όλγα Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 10/11/2013

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 10/11/2013 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 10/11/2013 ΘΕΜΑ Α Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις Α1-Α4 και δίπλα το γράμμα

Διαβάστε περισσότερα

Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev.

Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev. Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev. To ορατό καταλαµβάνει ένα πολύ µικρό µέρος του ηλεκτροµαγνητικού φάσµατος: 1,6-3,2eV. Page 1

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΠΟΝΟΥ Ο όρος πόνος προέρχεται από τη λατινική λέξη POENA που σημαίνει PUNISHMENT(τιμωρία)

Διαβάστε περισσότερα

6. Ατομικά γραμμικά φάσματα

6. Ατομικά γραμμικά φάσματα 6. Ατομικά γραμμικά φάσματα Σκοπός Κάθε στοιχείο έχει στην πραγματικότητα ένα χαρακτηριστικό γραμμικό φάσμα, οφειλόμενο στην εκπομπή φωτός από πυρωμένα άτομα του στοιχείου. Τα φάσματα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή σε οπτική και μικροσκοπία

Εισαγωγή σε οπτική και μικροσκοπία Εισαγωγή σε οπτική και μικροσκοπία Eukaryotic cells Microscope Cancer Μικροσκόπια Microscopes Ποια είδη υπάρχουν (και γιατί) Πώς λειτουργούν (βασικές αρχές) Πώς και ποια μικροσκόπια μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου Οργανική Χημεία Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου 1. Γενικά Δυνατότητα προσδιορισμού δομών με σαφήνεια χρησιμοποιώντας τεχνικές φασματοσκοπίας Φασματοσκοπία μαζών Μέγεθος, μοριακός τύπος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ M. Rouprêt, R. Zigeuner, J. Palou, A. öhle, E. Kaasinen, M. abjuk, R. Sylvester, W. Oosterlinck Eur Urol 2011 Apr;59(4):584-94

Διαβάστε περισσότερα

Φασματοσκοπία πρίσματος Βαθμονόμηση Φασματοσκόπιου και ταυτοποίηση αερίου από το φάσμα του

Φασματοσκοπία πρίσματος Βαθμονόμηση Φασματοσκόπιου και ταυτοποίηση αερίου από το φάσμα του Σκοπός Μέθοδος 14 Φασματοσκοπία πρίσματος Βαθμονόμηση Φασματοσκόπιου και ταυτοποίηση αερίου από το φάσμα του Η άσκηση αυτή αποσκοπεί στην κατανόηση της αρχή λειτουργίας του οπτικού φασματοσκόπιου και στην

Διαβάστε περισσότερα

3080 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)

3080 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3080 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι Ασύμφωνη οπτική ακτινοβολία Οι τιμές έκθεσης που σχετίζονται με βιολογικές επιπτώσεις εκ της οπτικής ακτινοβολίας δύνανται να προσδιοριστούν βάσει

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΠΙΛΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO I) ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO II) ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

Ρ. Κωτακίδου Αναπλ. Διευθύντρια Γ.Ν.Θ. «Γ.Γεννηματάς»

Ρ. Κωτακίδου Αναπλ. Διευθύντρια Γ.Ν.Θ. «Γ.Γεννηματάς» Ρ. Κωτακίδου Αναπλ. Διευθύντρια Γ.Ν.Θ. «Γ.Γεννηματάς» Θεσσαλονίκη 8 Ιανουαρίου 2007 Προδιηθητικές επίπεδο ενδοεπιθηλιακό καρκίνωμα δυσπλασία Ο όρος «ουροθηλιακή ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία» (urothelial intraepithelial

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ (Mερική ενημέρωση κειμένου Δεκέμβριος 2010) M.Babjuk, W. Oosterlinck, R. Sylvester, E. Kaasinen, A. Böhle, J. Palou, M. Rouprê Eur Urol

Διαβάστε περισσότερα

Μοριακή Φασματοσκοπία I. Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης

Μοριακή Φασματοσκοπία I. Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης Μοριακή Φασματοσκοπία I Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης 2 Τι μελετά η μοριακή φασματοσκοπία; Η μοριακή φασματοσκοπία μελετά την αλληλεπίδραση των μορίων με την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία Από τη μελέτη

Διαβάστε περισσότερα

1.Η αυτόλογη μεσοθεραπεία αποτελεί την επιτομή της μεσοθεραπείας στις μέρες μας και χρησιμοποιείται:

1.Η αυτόλογη μεσοθεραπεία αποτελεί την επιτομή της μεσοθεραπείας στις μέρες μας και χρησιμοποιείται: 1.Η αυτόλογη μεσοθεραπεία αποτελεί την επιτομή της μεσοθεραπείας στις μέρες μας και χρησιμοποιείται: Στο πρόσωπο: για σύσφιξη του χαλαρωμένου δέρματος, αντιμετώπιση μικρών ρυτίδων και ουλών (πχ. από ακμή),

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΤΩΝ ΟΓΚΩΝ

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΤΩΝ ΟΓΚΩΝ 2. ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΤΩΝ ΟΓΚΩΝ Οι όγκοι χαρακτηρίζονται από πολλαπλές αλλαγές του μεταβολισμού. Η χαρακτηριστική μεταβολική λειτουργία μπορεί να μετρηθεί in vivo με τη βοήθεια ενός ραδιοσημασμένου

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα

Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα Οι παράγοντες που ασκούν επίδραση στο δέρμα είναι: 1)Η τριβή και η πίεση 2)οι τραυματισμοί 3)η θερμότητα και το ψύχος 4)η ηλιακή

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα. Τα 5 λεπτά που μπορούν να σώσουν τη ζωή σου! κατά του. Δωρεάν εξέταση για καρκίνο Κεφαλής και Τραχήλου

Παγκόσμια Ημέρα. Τα 5 λεπτά που μπορούν να σώσουν τη ζωή σου! κατά του. Δωρεάν εξέταση για καρκίνο Κεφαλής και Τραχήλου Παγκόσμια Ημέρα κατά του Τα 5 λεπτά που μπορούν να σώσουν τη ζωή σου! Δωρεάν εξέταση για καρκίνο Κεφαλής και Τραχήλου http://www.ifhnos.org/world- cancer- day Σύλλογος Καρκινοπαθών Μακεδονίας- Θράκης 27η

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου)

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) Διαφορές μεταξύ τραχήλου και αιδοίου Κύτταρο-στόχος: κυρίως πλακώδες δεν υπάρχει εκτεθειμένος πολυδύναμος πληθυσμός, όπως στον τράχηλο Σχετιζόμενοι HPV: κυριαρχούν

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΑΘΗΝΑ 2010 1 ΣΚΟΠΟΣ Η ανάλυση και μελέτη της μοριακής δομής των καρωτίδων αρτηριών με υπέρυθρη φασματοσκοπία. Η εξαγωγή συμπερασμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Τι είναι το FoundationOne ; Το FoundationOne είναι μια εξέταση που ανιχνεύει γενωμικές μεταβολές (π.χ. μεταλλάξεις) που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. ιπλωµατική Εργασία

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. ιπλωµατική Εργασία ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ιπλωµατική Εργασία ΣΧΕ ΙΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Ο ΗΓΗΣΗΣ ΕΣΜΗΣ LASER Τερζάκης Εµµανουήλ Εξεταστική Επιτροπή : Μπάλας Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

Λαµπρότερα Lasers στην τεχνολογία του αύριο

Λαµπρότερα Lasers στην τεχνολογία του αύριο Λαµπρότερα Lasers στην τεχνολογία του αύριο Επιστήµονες και µηχανικοί από όλη την Ευρώπη έχουν ενώσει τις δυνάµεις τους σε µία µοναδική κοινή προσπάθεια µε στόχο την ανάπτυξη µιας νέας γενιάς lasers υψηλής

Διαβάστε περισσότερα

Η ολοκληρωμένη αγωγή για τη θεραπεία και αναζωογόνηση του δέρματος

Η ολοκληρωμένη αγωγή για τη θεραπεία και αναζωογόνηση του δέρματος Η ολοκληρωμένη αγωγή για τη θεραπεία και αναζωογόνηση του δέρματος AΠΟΚΛΕIΣΤΙΚΟΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑI ΚΥΠΡΟ: MIMI D.lux - SQOOM Concept HELLAS Εμπορικό Κέντρο Μεγ. Αλεξάνδρου 65302 Καβάλα, ΕΛΛΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ.ΕΤΟΥΣ 2015-2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ.ΕΤΟΥΣ 2015-2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ.ΕΤΟΥΣ 2015-2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1ο Τυπική καμπύλη δόσης επιβίωσης για καρκινικά και υγιή κύτταρα μετά από ακτινοβόληση:

Διαβάστε περισσότερα

Η ολοκληρωμένη αγωγή για τη θεραπεία και αναζωογόνηση του δέρματος

Η ολοκληρωμένη αγωγή για τη θεραπεία και αναζωογόνηση του δέρματος Η ολοκληρωμένη αγωγή για τη θεραπεία και αναζωογόνηση του δέρματος AΠΟΚΛΕIΣΤΙΚΟΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑI ΚΥΠΡΟ: MIMI D.lux - SQOOM Concept HELLAS Εμπορικό Κέντρο Μεγ. Αλεξάνδρου 65302 Καβάλα, ΕΛΛΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Αναλυτική Μέθοδος- Αναλυτικό Πρόβλημα. Ανάλυση, Προσδιορισμός και Μέτρηση. Πρωτόκολλο. Ευαισθησία Μεθόδου. Εκλεκτικότητα. Όριο ανίχνευσης (limit of detection, LOD).

Διαβάστε περισσότερα

IΣTOΛOΓIA. Tα δείγµατα του βιολογικού υλικού λαµβάνονται µε > βελόνες ενδοσκοπικούς σωλήνες εύκαµπτους καθετήρες

IΣTOΛOΓIA. Tα δείγµατα του βιολογικού υλικού λαµβάνονται µε > βελόνες ενδοσκοπικούς σωλήνες εύκαµπτους καθετήρες IΣTOΛOΓIA H ιστολογία κλάδος της ιατρικής που µελετά > υφή βιολογικού υλικού και τους τρόπους που τα επιµέρους συστατικά στοιχεία σχετίζονται µεταξύ τους δοµικά & λειτουργικά Tα δείγµατα του βιολογικού

Διαβάστε περισσότερα

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος της γυναίκας. Η επίπτωση παγκόσμια είναι περίπου 89 περιστατικά/100.000 γυναίκες ενώ αναφέρονται 800.000 νέα περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση.

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. ΕΝΕΡΓΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Ή ΑΜΕΣΗ ΘΕΡΑΠΕΊA; Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε το OncotypeDX.com.

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org Επεμβατική Ογκολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

www.cirse.org Επεμβατική Ογκολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ογκολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org Cardiovascular and Interventional Radiological Society of Europe Cardiovascular and Interventional

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΤΟ Ε.Μ.Π. ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Α. Α. Σεραφετινίδης, Μ.Ι. Μακροπούλου, Ι. Ράπτης, Α. Παπαγιάννης, Ν. Αναστασοπούλου,

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Πολυτεχνική Σχολή ΘΕΜΑΤΙΚΗ : ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Πολυτεχνική Σχολή ΘΕΜΑΤΙΚΗ : ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης ΘΕΜΑΤΙΚΗ : ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Ιωάννης Φαρασλής Τηλ : 24210-74466, Πεδίον Άρεως, Βόλος http://www.prd.uth.gr/el/staff/i_faraslis

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Τίτλος Μελέτης: Ιδιοπαθής φλεγμονώδης νόσος του εντέρου και προκαρκινικές αλλοιώσεις /καρκίνος του τραχήλου της μήτρας. Παρακαλώ διαβάστε προσεκτικά αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη (Treatment Planning): σύγκριση απεικόνισης μεταξύ Αξονικής και

Διαβάστε περισσότερα

Ο Καρκίνος του δέρματος από τον ήλιο

Ο Καρκίνος του δέρματος από τον ήλιο 8 ο Γενικό Λύκειο Πατρών Τμήμα Α Ο Καρκίνος του δέρματος από τον ήλιο Από την ομάδα B-BOYS: Άρης Σπυρόπουλος Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος Χρήστος Λιόσης Βασίλης Οικονομόπουλος Επιβλέπων: Αναστασόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 05 2 0 ΘΕΡΙΝΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ο Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις -4 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση..

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του.

Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του. : Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του. Ο προστάτης είναι ένας μικρός αδένας των αρσενικών θηλαστικών, περιλαμβανομένων και των ανδρών, που βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη και περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Προτεινόμενη θεραπεία: Μετά από προσεκτική κλινική και ακτινογραφική εξέταση του στόματος και εκτίμηση της κατάστασης μου, ο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 3 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Α. Στις

Διαβάστε περισσότερα

19. ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΙΔΟΙΟΥ

19. ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΙΔΟΙΟΥ Το 1998 η FIGO (International Federation of Gynecology and Obstetrics) στην ετήσια έκθεση της ανέφερε ότι ο καρκίνος του αιδοίου αποτελούσε το 5% των κακοήθων νεοπλασμάτων του γυναικείου γεννητικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ. Χρυσούλα Νικολάου

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ. Χρυσούλα Νικολάου ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ Χρυσούλα Νικολάου Μονοκλωνικές ελεύθερες ελαφρές αλύσεις Οι μονοκλωνικές ελεύθερες ελαφρές αλύσεις οι οποίες είναι γνωστές ως πρωτεΐνη Bence

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (1). Τι είναι η φωτοσυνθετική φωσφορυλίωση και σε τι διακρίνεται; (2). Εξηγήστε το ρόλο των ουσιών (α) καρβοξυδισμουτάση (β) NADPH στη σκοτεινή φάση της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΚΤΗΣ ΥΠΕΡΙΩ ΟΥΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ (UV-Index)

ΕΙΚΤΗΣ ΥΠΕΡΙΩ ΟΥΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ (UV-Index) ΕΙΚΤΗΣ ΥΠΕΡΙΩ ΟΥΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ (UV-Index) Τι είναι η υπεριώδης (ultraviolet-uv) ηλιακή ακτινοβολία Η υπεριώδης ηλιακή ακτινοβολία κατά τη διάδοσή της στη γήινη ατµόσφαιρα απορροφάται κυρίως από το στρατοσφαιρικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΛΑΒΟΥΝΟΥ-ΑΝΔΡΙΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ

ΣΚΛΑΒΟΥΝΟΥ-ΑΝΔΡΙΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ Καρκίνος στόµατος ΣΚΛΑΒΟΥΝΟΥ-ΑΝΔΡΙΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ Καθηγήτρια Διευθύντρια Εργαστηρίου Στοµατολογίας Οδοντιατρικής Σχολής Παν/µiου Αθηνών ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΟΜΑΤΟΦΑΡΥΓΓΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή:

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή: 54 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2014 ΘΕΜΑ Α Α1. Πράσινο και κίτρινο φως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΥΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΥΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ: Μέτρηση της έντασης της (συνήθως) ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας με (φωτοηλεκτρικούς ήάλλους κατάλληλους) μεταλλάκτες, μετάτην αλληλεπίδραση της με

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Παράρτημα 1 Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Η Επιτροπή Ορφανών Φαρμάκων (COMP), έχοντας εξετάσει την αίτηση, κατέληξε στα ακόλουθα: Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Οπτικά Μικροσκόπια

Νέα Οπτικά Μικροσκόπια Νέα Οπτικά Μικροσκόπια Αντίθεση εικόνας (contrast) Αντίθεση πλάτους Αντίθεση φάσης Αντίθεση εικόνας =100 x (Ι υποβ -Ι δειγμα )/ Ι υποβ Μικροσκοπία φθορισμού (Χρησιμοποιεί φθορίζουσες χρωστικές για το

Διαβάστε περισσότερα

Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία. Κίττυ Παυλάκη

Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία. Κίττυ Παυλάκη Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία Κίττυ Παυλάκη Jeanne Calment Κάπνιζε µέχρι τα 117 Πέθανε στα 122 Η σωστή λειτουργία των οργανισµών απαιτεί τη δυνατότητα προσαρµογής των κυττάρων και κατά συνέπεια και των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΦΡΕΝΤΖΟΣ. 6 ο ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (2004-05) του Ε.Κ.Π.Α. ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΦΡΕΝΤΖΟΣ. 6 ο ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (2004-05) του Ε.Κ.Π.Α. ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΦΡΕΝΤΖΟΣ 6 ο ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (2004-05) του Ε.Κ.Π.Α. ΕΡΓΑΣΙΑ 148 ΑΡΧΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΩΝ ΥΠΕΡΗΧΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΥΠΕΡΗΧΩΝ ΣΤΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Δ. ΚΑΣΣΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ...

Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ... Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ... Σημείωση: Διάφοροι τύποι και φυσικές σταθερές βρίσκονται στην τελευταία σελίδα. Θέμα 1ο (20 μονάδες)

Διαβάστε περισσότερα

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Τηλεφωνικό Κέντρο 210 69 66 000 Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΥΝΕΣΤΙΑΚΗ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ LASER Εισηγητής: Μάρκου Στέλλα, Α.Ε.Μ: 1108 Επιβλέπων: Πλέρος Νικόλαος, Λέκτορας 2009

Διαβάστε περισσότερα

Βιοφυσική. ΦΥΣ 415 Διδάσκων Σ. Σκούρτης (χειμερινό εξάμηνο 2009-10) 1 η Διάλεξη

Βιοφυσική. ΦΥΣ 415 Διδάσκων Σ. Σκούρτης (χειμερινό εξάμηνο 2009-10) 1 η Διάλεξη Βιοφυσική ΦΥΣ 415 Διδάσκων Σ. Σκούρτης (χειμερινό εξάμηνο 2009-10) 1 η Διάλεξη Δύο άλλα παραδείγματα βιολογικής δράσης (και σύγκρισή τους σε ατομικό επίπεδο) Φωτοσύνθεση Επιδιόρθωση του DNA από τη DNA

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο;

Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο; Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο; Το τεστ ΠΑΠ δεν είναι τεστ διάγνωσης καρκίνου. Αυτό που κάνει είναι να ανιχνεύει επιφανειακά κύτταρα του τραχήλου

Διαβάστε περισσότερα