Θέμα διπλωματικής εργασίας: «Από το «φρενοκομείο» στη Λέρο και την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση: νομικό πλαίσιο και ηθικοκοινωνικές διαστάσεις»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Θέμα διπλωματικής εργασίας: «Από το «φρενοκομείο» στη Λέρο και την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση: νομικό πλαίσιο και ηθικοκοινωνικές διαστάσεις»"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΕΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ & ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑΤΑ ΝΟΜΙΚΗΣ & ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ: ΔΙΚΑΙΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΚΑΙ ΒΙΟΗΘΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ» Θέμα διπλωματικής εργασίας: «Από το «φρενοκομείο» στη Λέρο και την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση: νομικό πλαίσιο και ηθικοκοινωνικές διαστάσεις» Επιβλέπων: Καθηγητής Πέτρου Ιωάννης Φοιτήτρια: Τσαμαδού Ευτυχία Παιδοψυχίατρος Α.Μ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 2014

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛ. ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 5 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ..6 ΑΓΓΛΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ.7 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. «ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ : Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ» 9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. «ΟΡΙΣΜΟΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ» 18 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. «ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ» 20 Ι. Οι ψυχιατρικοί ασθενείς πριν την ίδρυση του Ελληνικού κράτους..22 α) Μοναστηριακά άσυλα β )Τα ελληνικά Νοσοκομεία στην Οθωμανική Αυτοκρατορία γ) Το φρενοκομείο της Κέρκυρας ΙΙ. Τα ψυχιατρικά άσυλα μετά την ίδρυση του Ελληνικού κράτους» 24 α) Νομοθετικό πλαίσιο β) Βασικές διατάξεις του νόμου γ) Σχολιασμός ΙΙΙ Δρομοκαΐτειο θεραπευτήριο». 29 IV. Νόμος 6077/34 περί οργανώσεως των δημοσίων ψυχιατρείων...31 V. Ν.Δ. 104/73 περί ψυχικής υγιεινής και περιθάλψεως των ψυχικά πασχόντων..31 α)βασικές διατάξεις του νόμου β)σχολιασμός VI. Απόφαση Α2Β/5345/ περί αντικατάστασης του άρθρου 2 της υπ αριθμ. Γ2Β3036/73 απόφασης περί ψυχικής υγιεινής και περιθάλψεως των ψυχικά πασχόντων» 35 α) Βασικές διατάξεις της Υπουργικής απόφασης β) Σχολιασμός 2

3 VII. Ιστορία της Λέρου 37 Σχολιασμός ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. «ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ( )» 42 I. Νόμος 1397/1983 Εθνικό Σύστημα Υγείας.42 α) Βασικές διατάξεις του νόμου β) Σχολιασμός II. Τα προγράμματα του κανονισμού 815/84, το πενταετές πρόγραμμα και η εφαρμογή του.45 α) Βασικές διατάξεις του κανονισμού-εξέλιξη της εφαρμογής του β) Σχολιασμός III. Π.Δ. 83/90 τροποποίηση και συμπλήρωση του υπ αριθμ.112/1989 Π.Δ. οργανισμός υπουργείου υγείας πρόνοιας και κοινωνικών ασφαλίσεων 47 α) Βασικές διατάξεις β) Σχολιασμός ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΑ ΕΤΗ I. Ν.2071/92 περί εκσυγχρονισμού και οργάνωσης του συστήματος υγείας.48 α)βασικές διατάξεις β) Σχολιασμός γ) Νόμος 2447/96 II. Νόμος 2716/99 ανάπτυξη και εκσυγχρονισμός των υπηρεσιών ψυχικής υγείας και άλλες διατάξεις..52 α) Βασικές διατάξεις του νόμου β) Σχολιασμός 3

4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. «ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ»..55 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7. «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΨΥΧΑΡΓΩΣ» 57 Σύντομη ιστορική αναδρομή I. Α φάση II. Β φάση III.Σχολιασμός IV. Σύμφωνο Spidla V. Γ ΦΑΣΗ ( ) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8. «ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ»..67 I. Νόμος 2619/1998 ( ΦΕΚ 132) II. Σύσταση επιτροπής υπουργών III. Ευρωπαϊκό περιβάλλον IV. Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9. «ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ».. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ..75 ΑΝΤΙ ΕΠΙΛΟΓΟΥ..77 4

5 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Η γνώση και η εμπειρία που αποκομίζει κανείς από την εκπόνηση μιας διπλωματικής εργασίας εξαρτώνται όχι μόνο από το βαθμό ατομικής ενεργοποίησης, αλλά και από τη συμβολή μιας ομάδας ανθρώπων. Η εκπόνηση αυτής της εργασίας θα ήταν πολύ δυσχερέστερη χωρίς την πολύτιμη βοήθεια του κ. Ιωάννη Πέτρου, επιβλέποντος καθηγητού καθώς και των διδασκόντων από το τμήμα Ιατρικής και Νομικής, στους μεν πρώτους για την επαφή μου με την βιοιατρική και την έρευνα και στους δεύτερους για την επαρκέστατη διδασκαλία τους που με έφερε σε επαφή με το νομικό πλαίσιο και την εξοικείωση με τη νομική σκέψη. Τέλος, είμαι ευγνώμων στους γονείς μου και οφείλω να τους ευχαριστήσω από καρδιάς για την ολόψυχη αγάπη και υποστήριξή τους σ όλες μου τις επιλογές. 5

6 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία γίνεται προσπάθεια συγκέντρωσης καταγραφής και σχολιασμού των νομοθετημάτων του ελληνικού κράτους που ρυθμίζουν την παροχή ψυχιατρικής περίθαλψης μέσα στο κοινωνικό γίγνεσθαι που η κάθε εποχή διαμόρφωνε. Από τον αρχικό σχετικό βασιλικό νόμο του 1862 ως και τον πρόσφατο νόμο του 2003 η προσπάθεια σχολιασμού αφορά το κατά πόσο οι σχετικές απόπειρες αφορούσαν τον εκσυγχρονισμό της ψυχιατρικής περίθαλψης και τον σεβασμό των δικαιωμάτων των ψυχικά ασθενών. Η νομοθεσία που παρατίθεται αφορά τρεις χρονικές περιόδους: την Παραδοσιακή περίοδο ( ), την Μεταβατική περίοδο ( ) και τη Σύγχρονη περίοδο ( ).Ο χωρισμός έγινε με βάση τις επικρατούσες κοινωνικές αντιλήψεις περί ψυχικής νόσου και των νομοθετημάτων που καθρέφτιζαν τις επικρατούσες αντιλήψεις. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στα ορόσημα που αποτέλεσαν εφαλτήριο για κοινωνικές και νομοθετικές αλλαγές ( Λέρος, Ψυχαργώς). Η νομική αντιμετώπιση του ψυχικά ασθενούς τα τελευταία 146 χρόνια όσα χρόνια δηλαδή μεσολαβούν από το πρώτο συναφές νομοθέτημα ΨΜΒ /1862 μέχρι και σήμερα) έχει αλλάξει ριζικά όπως έχει αλλάξει και η επιστημονική αντιμετώπιση. Αρχικά ο ασθενής αντιμετωπιζόταν ως «φρενοβλαβής», ως άνθρωπος που δεν έχει σώας τας φρένας, δεν έχει τον Λόγο, κατά την Αριστοτελική έννοια,δηλαδή δεν έχει τη Λογική. Από τον όρο «φρενοβλαβής» εξάλλου προέρχεται και η ονομασία του φρενοκομείου όπως συναντάται στα πρώτα νομοθετήματα. Γι αυτό δεν μπορεί να επιμεληθεί του εαυτού του, γι αυτό τίθεται σε δικαστική απαγόρευση μετά από αίτημα των συγγενών του. Θεωρείται λοιπόν ανίκανος για δικαιοπραξία και διορίζεται για την επιμέλειά του δικαστικός επίτροπος. Κατά τους χρόνους αυτούς, υποχρέωση της πολιτείας είναι η διαφύλαξη του κοινωνικού συνόλου από τους επικίνδυνους φρενοβλαβείς. Με την πάροδο των χρόνων και τη μεταβολή των αντιλήψεων, ο ψυχικά ασθενής έπαψε να αντιμετωπίζεται ως φρενοβλαβής και η νομική και επιστημονική του αντιμετώπιση άρχισε να λαμβάνει μια περισσότερο ανθρωπιστική διάσταση. Πλέον δεν επιβάλλεται ο εγκλεισμός του σε άσυλα αλλά προωθείται η αποϊδρυματοποίηση και η αποασυλοποίηση. Θεωρείται ότι ο ψυχικά ασθενής θεραπεύεται πιο εύκολα αν παραμείνει στο οικογενειακό και κοινωνικό του πλαίσιο. Αυτή η μεταστροφή στις αντιλήψεις είναι και η κεντρική ιδέα της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης. Η έρευνα κατέδειξε ότι οι προσπάθειες Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης στην Ελλάδα άλλοτε καρποφορούν και άλλοτε σκοντάφτουν σε σκοπέλους, πολλές φορές αξεπέραστους. 6

7 SUMMARY In this project, an effort has been made to accumulate, record and comment on the laws of the Greek state (since it was established and until today) concerning the psychiatric care. From the first relative royal law of 1862 and until the most recent law of 2003, the effort to comment has been focused on how and to what degree the laws that were reviewed have contributed in the constant effort to modernize the provided psychiatric care and respect the patients rights. The relative legislation that is mentioned in this paper is divided into three periods: The Traditional Period ( ), the Transitional Period ( ) and the Modern Period ( ). This division is based on the basic prevailing ideas, regarding the notions of mental health and mental illness, and the fundamental legislation that represents exactly this view, i.e. the laws ΦΜΒ 22/3-19/5/1862, Ν. 1397/1983 and Ν.2071/92. First of all the psychiatric patient is not considered as human been because he didn t have the speech as the Aristotle says.the results of this research have shown that the above mentioned laws present not only many virtues but also some deficiencies regarding the organisation of psychiatric care and the respect of the patients rights. Furthermore, the psychiatric patient is not considered anymore to stay in asylums. On the contrary the effort to remain out of asylums and psychiatric institutions is the main goal for doctors and governments. Staying with their families and having around them a supporting social network is very beneficial for psychiatric patient. That conversion is the main idea of psychiatric reformation. The research shows that mental reformation in Greece is sometimes easy but sometimes has very serious obstacles to exceed. 7

8 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑμΨΔ: Άτομα με Ψυχικές Διαταραχές Β.Δ: Βασιλικό Διάταγμα Βλ: Βλέπε ΕΔΔΑ: Ευρωπαϊκό Δικαστήριο δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΕΣΔΑ.: Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΕΠΙΨΥ: Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής ΕΣΠΑ: Εθνικό Συμβούλιο Ποιότητας για την Ανάπτυξη Κ.α: και άλλοι Κ.Ι.Δ: Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας Κοι.Σ.ΠΕ: Κοινωνικοί Συνεταιρισμοί Περιορισμένης Ευθύνης Μ.Υ.Π.Ε.Π: Μονάδα Υποστήριξης-Εμψύχωσης και Παρακολούθησης Μ.Ψ.Α: Μονάδα Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης Ν.Δ ή ν.δ: Νομοθετικό διάταγμα Ο.Η.Ε: Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών Π.Ο.Υ: Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας Σ: Σύνταγμα ΤΕΨΥ: Τομεακές Επιτροπές Ψυχικής Υγείας ΤΟ.Ψ.Υ: Τομείς Ψυχικής Υγείας 8

9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1.ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ :Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ Αν θελήσει κάποιος να επιχειρήσει μια αναδρομή στην ιστορία της ψυχιατρικής από την εμφάνιση του ανθρώπου ως και σήμερα, θα συναντήσει μπροστά του όλο το πλέγμα των αντιλήψεων και συναισθημάτων απέναντι στο «ανοίκειο», το «ξένο», αυτό που πάντα φόβιζε αλλά ταυτόχρονα και ερέθιζε τον ανθρώπινο νου είτε να το απομονώσει είτε να προσπαθήσει να το κατανοήσει. Οι Πρωτόγονοι θεωρούσαν(και θεωρούν) ότι τα ψυχικά νοσήματα οφείλονται στην κατάληψη πνευμάτων ή δαιμόνων(ορισμένα ήταν και θεϊκά) τα οποία αντιπροσωπεύονται από τις θεές Μανία και Λύσσα. Υπήρχε επίσης αντίληψη ότι ο ψυχιατρικός άρρωστος είναι ιερό αντικείμενο. Πίστευαν ότι τα πνεύματα των νεκρών ξαναγυρίζουν στα όνειρά μας και, πιο μόνιμα, στο πνεύμα και το σώμα των ψυχιατρικών ασθενών. Οι θεραπείες περιλάμβαναν εξορκισμούς και μαγικοθρησκευτικές τελετουργίες 1. Οι Αιγύπτιοι θεωρούσαν την καρδιά ως υπαίτια για τις νευροψυχικές παθήσεις,(το ίδιο και οι εβραίοι), οι Ασυροβαβυλώνιοι το ήπαρ, ενώ οι Έλληνες τα όργανα που βρίσκονται στην περιοχή του διαφράγματος(«φρην») όπως το ήπαρ εξ ού και φρενίτιδα(πηγάζει από τα «φρένα»). Αιγύπτιοι και Έλληνες αναγνώρισαν τη διαταραχή της υστερίας ως οφειλόμενη σε παρεκτόπιση της μήτρας και για τη θεραπεία της συνιστούσαν υποκαπνισμούς του κόλπου 2. Στην Παλαιά Διαθήκη περιγράφονται κλινικές μορφές ψυχικών παθήσεων όπως κατατονίες, μελαγχολίες, επιληπτικών σπασμών και μια μορφή ψύχωσης. Το 490 πχ. δημιουργήθηκε στην Ιερουσαλήμ νοσοκομείο για τις ψυχικές παθήσεις(μωροκομείο). Ο Όμηρος θεωρεί τις ψυχικές παθήσεις τιμωρία των θεών λόγω προσβολής τους(κατά το τρίπτυχο «Ύβρις Άτη Νέμεσις»). 3 Ο Ασκληπιός δίνει μεγάλη σημασία στην ψυχοθεραπεία (κάθαρση και εγκοίμηση του ασθενούς με την παρουσία του Ασκληπιού συνοδευόμενου από τις κόρες του Υγεία και Πανάκεια). Ο Ιπποκράτης κάνει λόγο για «ιερή νόσο»(επιληψία) 4. Θεωρεί τον εγκέφαλο την έδρα της νόησης και των αισθήσεων και όχι την καρδιά, ενώ οι ψυχικές παθήσεις δεν οφείλονται σε διαταραχή της καρδιάς. Κατά τον Αριστοτέλη η μελαγχολία συνδέεται με το «κράμα της μαύρης» : πρόκειται 1 Γερ.Α. Ρηγάτος Ασκληπιόδοτα όνειρα- αναφορές σε αναθηματικές πλάκες και στους «ιερούς λόγους του Αίλιου Αριστείδη, Εκδ.ASCENT, Αθήνα, 2001, σελ. 18 κ.ε. 2 Theodore Millon, Οι κυρίαρχοι του νου, Εκδ.Aρχιπέλαγος, Αθήνα 2001, σελ Μπακιρτζόγλου Σάββας, Προγράμματα πρόληψης, σημειώσεις προς τους δευτεροετείς φοιτητές του μεταπτυχιακού προγράμματος Κλινικής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, σελ.9,www.epekeina.gr/2012/prolipsimenthealth.pdf, Ανάκτηση από Διαδίκτυο, 2/ Theodore Millon,, Οι κυρίαρχοι του νου, Εκδ.Aρχιπέλαγος, Αθήνα 2001, σελ.42. 9

10 για ένα από τα υγρά που αρδεύουν το σώμα. Η μαύρη χολή είναι δυνατό να προσβάλει είτε τη σκέψη (τρέλα) είτε το σώμα (έλκη) ανάλογα με τη θύρα εσόδου που θα βρει. Κατά τον Αριστοτέλη όλοι οι άνθρωποι που έχουν διακριθεί σε τέτοιο τομέα ήταν μελαγχολικοί. Κατά τον Πλάτωνα οι ιδιοφυείς άνθρωποι είναι παρορμητικοί και έξαλλοι 5. Το ίδιο υποστηρίζει και ο Δημόκριτος. Ο γιατρός Ρούφος από την Έφεσο (ειδικός στην μελαγχολία) υποστηρίζει ότι αυτοί που έχουν οξύ πνεύμα και μεγάλη ευφυΐα πέφτουν εύκολα στην μελαγχολία επειδή έχουν γρήγορες μεταβολές και μεγάλη ικανότητα πρόβλεψης και φαντασίας. Ο Huarte de San Juan αναφέρει τη μορφή του Αποστόλου Παύλου. Λέει πως όταν ο Θεός θέλησε να πλάσει μέσα στην κοιλιά της μαμάς του έναν άνθρωπο που να είναι κατάλληλος να αποκαλύψει στον κόσμο την έλευση του γιού του, τον έκανε μελαγχολικό ( με φλογερό θυμικό, μεγάλη νοημοσύνη και μεγάλη φαντασία ). Ο Esquirol το 1820 χρησιμοποιεί τη λέξη λυπομανία αφήνοντας τη λέξη «μελαγχολία» στους ηθογράφους και τους ποιητές. Υποστηρίζει ότι οι λυπομανείς είναι εξαιρετικά κατάλληλοι για την καλλιέργεια των τεχνών και των επιστημών : έχουν αδύνατη μνήμη, αλλά οι ιδέες τους είναι τολμηρές και οι αντιλήψεις τους πλατιές, είναι ικανοί να στοχάζονται σε βάθος. Οι μεγάλοι νομοθέτες είναι κατά κανόνα μελαγχολικοί : Ο Μωάμεθ, ο Λούθηρος, ο Κάτων, ο Πασκάλ, ο Ρουσσώ κ.λπ. 6 Στην Αλεξανδρινή και ρωμαϊκή εποχή κυριάρχησαν μαγικοθρησκευτικές αντιλήψεις που με τη μορφή δαιμονολογίας πέρασαν στα Ευαγγέλια και τον Χριστιανισμό. Φωτεινή εξαίρεση αποτέλεσε ο Ασκληπιάδης ο Βιθυνός ο οποίος συνιστούσε για τις ψυχικές παθήσεις υγιεινή διατροφή, λουτρά, αιώρες(κούνιες), μαλάξεις, κρασί, και απαγγελίες. Απορρίπτοντας την παράδοση του Ιπποκράτη θεωρούσε την ψυχική πάθηση αποτέλεσμα συγκινησιακών διαταραχών. Πρώτος αυτός διέκρινε τις ψευδαισθήσεις από τις παραισθήσεις και επίσης πρώτος αυτός εισήγαγε τη μουσική ως ψυχιατρική θεραπεία. Κατά την ίδια εποχή (1ος αιών μχ) ο Κέλσος πιστεύει ότι οι ψυχικές παθήσεις επηρεάζονται από την εποχή και τις μετεωρολογικές συνθήκες, ενώ ο Αρεταίος ο Καππαδόκης αναγνωρίζοντας πρώτος τις μανιοκαταθλιπτικές καταστάσεις αναφέρει ότι «του φαίνεται ότι η μελαγχολία πολλές φορές είναι η αρχή ενός είδους μανίας». 7 Ο Σωρανός ο Εφέσιος (1ος αιών μχ) εμφανίζει τάση παρόμοια προς τους πρωτοπόρους του 18ου αιώνα(διαφωτισμός) που έλυσαν τελικά τις αλυσίδες των ψυχασθενών. Ενώ θεωρούσε τις 5 Theodore Millon,,«Οι κυρίαρχοι του νου», Εκδ.Aρχιπέλαγος, Αθήνα 2001, σελ. 38 κ.ε. 6 Μπαρκιτζόγλου Σάββας,, «Προγράμματα πρόληψης, σημειώσεις προς τους δευτεροετείς φοιτητές του μεταπτυχιακού προγράμματος Κλινικής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών», σελ.9, Ανάκτηση από Διαδίκτυο, 2/ Theodore Millon,,«Οι κυρίαρχοι του νου», Εκδ.Aρχιπέλαγος, Αθήνα 2001 σελ

11 ψυχικές ασθένειες ως αποτέλεσμα οργανικής διαταραχής, εντούτοις θεράπευε τους πάσχοντες με ψυχολογικά μέσα. Τόνισε τη θετική σημασία των διαπροσωπικών σχέσεων ιατρού και ασθενούς. Κατ αυτόν η μανία έχει ως αίτια την υπερκόπωση, την ακόλαστη ζωή, τον αλκοολισμό και την έλλειψη των κενώσεων του σώματος. Η θεωρία αυτή επικράτησε μέχρι τον 19ο αιώνα. 8 Ο Γαληνός (2ος μ.χ. αιώνας) αποδίδει τα ψυχικά νοσήματα στις διαταραχές των χυμών αλλά και του ψυχικού πνεύματος. Εν τέλει στράφηκε προς την ψυχολογική των Περιπατητικών φιλοσόφων σύμφωνα με τους οποίους οι ψυχικές διεργασίες χωρίζονται στις ιδιαίτερες σφαίρες της φαντασίας, της σκέψης και της μνήμης οι οποίες επιτελούνται σε διαφορετικές ανατομικές περιοχές. Οι ιδέες αυτές επικράτησαν μέχρι την Αναγέννηση. Ο Μεσαίωνας και η χριστιανική θρησκεία επανέφεραν τη δαιμονολογία των ψυχικών ασθενειών, ενώ στη βυζαντινή εποχή οι απόψεις του Παύλου Αιγινήτη βασίζονταν στις ιδέες του Γαληνού. Από τις αρχές του Μεσαίωνα ως το τέλος των Σταυροφοριών, στα περίχωρα των πόλεων κυριαρχούσαν τα λεπροκομεία, οι χώροι των «ζωντανών νεκρών».μετά τον 15ο αιώνα όλα αδειάζουν καθώς η λέπρα εξαφανίζεται από τη Δυτική Ευρώπη. Τελικά στη συνείδηση του κόσμου οι τρελοί θα πάρουν το ρόλο των λεπρών ως κοινωνικών αποβλήτων, ακάθαρτων και αμαρτωλών. 9 Αρκετά ανεκτική και ανθρωπιστική ήταν η αντιμετώπιση των ψυχιατρικών αρρώστων από τους Άραβες που μετέφρασαν κείμενα του Ιπποκράτη, του Γαληνού και της ελληνορωμαϊκής ιατρικής. Σ αυτό βοήθησε η αντίληψη ότι ο Θεός αγαπάει τον τρελό που τον έχει επιλέξει για να λέει την αλήθεια. Κατά την Αναγέννηση, εν μέσω δημιουργικότητας και ενθουσιασμού για τη ζωή και τη μάθηση δύο γερμανοί μοναχοί, ο Γιόχαν Σπρένγκερ(J. Sprenger) και ο Χάινριχ Κρέμερ (H.Kraemer) κωδικοποίησαν τη θεωρία και τους κανόνες της δαιμονολογίας γράφοντας «το Σφυρί των Μαγισσών»( Malleus Maleficarum ) 10, βίβλος η οποία υιοθετήθηκε από την Ιερά Εξέταση ως ο επίσημος οδηγός των αποφάσεών της προκειμένου για άτομα με ψυχιατρικές διαταραχές τα οποία κατηγορούνταν ως αιρετικά και όργανα του διαβόλου. Γραμμένο με πνεύμα αντιερωτικό και μισογυνικό το βιβλίο ταυτίζει τις ψυχιατρικές διαταραχές με τη μαγεία και την θρησκευτική αίρεση. Οι αρχές του βιβλίου έγιναν με το χρόνο αντικείμενο αντίδρασης με πρωτεργάτη(μεταξύ άλλων) τον Παράκελσο ο οποίος υποστήριξε την ανάγκη για μια ανθρωπιστική αντιμετώπιση των ψυχιατρικών 8 Σ. Στυλιανίδης, Ν.Θεοχαράκης,Π.Χ. Χονδρός, άρθρο το μετέωρο βήμα της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης στην Ελλάδα- μια διαχρονική προσέγγιση με επίκαιρα ερωτήματα, στο Αρχαιολογία και Τέχνες, τεύχος 105, σελ Πιέρ Μορέλ,Ζαν- Πιέρ Μουρζερόν, Ελιζαμπετ Ρουντινέσκο, Εικονογραφημένη ιστορία της ψυχιατρικής και της ψυχανάλυσης- πέρα από το συνειδητό, Εκδ. Εξάντας,2004, σελ. 33 κ.ε. 10 Theodore Millon,, Οι κυρίαρχοι του νου, Εκδ.Aρχιπέλαγος, Αθήνα 2001 σελ

12 αρρώστων. Το «πλοίο των τρελών», που αρμενίζει ακυβέρνητο στους ποταμούς της Ευρώπης, γίνεται κοινό θέμα της τέχνης στην Αναγέννηση. Τέτοια πλοία, φορτωμένα με τρελούς αποδιωγμένους από τις πόλεις που γυρεύουν άσυλο κάπου αλλού ή κάποιον τόπο προσκυνήματος που θα τους βοηθούσε να ξαναβρούν το χαμένο λογικό τους, αντανακλούν την πραγματικότητα της εποχής. Σε κάποια στιγμή ωστόσο το πλοίο των τρελών εξαφανίζεται, για να πάρει τη θέση του το «νοσοκομείο των τρελών». Τον 17ο αιώνα ο Βurton γράφει την πραγματεία «Ανατομία της Μελαγχολίας», το Αναγνώρισε τα ψυχοδυναμικά συνθετικά της μελαγχολίας και περιέγραψε μερικές από τις αρχές της ψυχανάλυσης 11. Μετά την κάμψη της δαιμονολογίας την επικράτηση του ορθολογισμού και την επιρροή του φυσιολόγου Descartes, oι ψυχιατρικές διαταραχές θεωρήθηκαν ως αρρώστιες των νεύρων(νευρολογία). 12 Τον 18ο αιώνα μια μέθοδος, ο υπνωτισμός, διδάσκεται από τον Charcot 13 στο Παρίσι(θεραπεία της υστερίας). Ο Freud επηρεάστηκε από τις μεθόδους του Charcot και το ενδιαφέρον του στράφηκε στην ψυχοπαθολογία των νευρώσεων και την ψυχοθεραπεία. 14 Στην Ευρώπη ήδη από τα μέσα του 18ου αιώνα, η ψυχιατρική ήταν στενά συνυφασμένη με την επικράτηση των ιδρυμάτων εγκάθειρξης ως φυσικού χώρου της ψυχικής ασθένειας. Η εγκάθειρξη, πριν ακόμα αποκτήσει ιατρικό νόημα, είχε την έννοια της προσταγής της εργασίας. Απομακρύνονται με αυτό τον τρόπο από την κοινωνία τα άτομα, όπως οι άνεργοι, οι άεργοι, οι ζητιάνοι, οι ψυχικά νοσούντες που δεν καταφέρνουν να βρουν μια θέση στην κοινωνία. Η άνοδος του ασύλου το 19ο αιώνα, με την επικράτηση της Ηθικής Θεραπείας, κατέρριψε τον μύθο εκατοντάδων χρόνων περί δαιμονοκατοχής και αντικατέστησε τους εξορκισμούς, τις προσευχές, τις λιτανείες και τους αγιασμούς με θεραπευτικές μεθόδους επιστημονικά τεκμηριωμένες Η Ιατρική στις αρχές του 19ου αιώνα ήταν φανερά επηρεασμένη από ισχυρά πνευματικά, πολιτικά και κοινωνικά ρεύματα της εποχής. Η ιατρική πρόοδος, η οποία είχε επιβραδυνθεί κατά την περίοδο της Γαλλικής και Αφρικανικής επανάστασης και των σχεδόν ταυτοχρόνων εξεγέρσεων των χωρών της κεντρικής Ευρώπης σημείωσε σημαντική πρόοδο, ειδικά στη Γαλλία, που έφεραν στη χώρα αυτή μια περίοδο ακμής των τεχνών και των επιστημών. Η ελευθερία του λόγου και της σκέψης, που συνόδευσε τη Γαλλική Επανάσταση, συνέβαλε 11 Φουκώ Μισέλ Η ιστορία της τρέλλας Εκδ. Ηριδανός, Αθήνα 1964, σελ Millon Theodore Οι κυρίαρχοι του νου Εκδ. Αρχιπέλαγος, Αθήνα 2001, σελ 66 κ.ε. 13 Makari George Η επανάσταση του νου Εκδ. Θέμα, 2013, σελ Freud Sigmund Εισαγωγή στην ψυχανάλυση Εκδ. Επίκουρος Αθήνα 1996, σελ 199 κ.ε. 15 Φουκώ Μισέλ Η ιστορία της τρέλλας Εκδ. Ηριδανός, Αθήνα 1964, σελ.52 κ.ε.. 12

13 σημαντικά στην εξέλιξη της επιστήμης, καθώς το γενικότερο κλίμα ευνοούσε την επανάσταση εναντίον του δογματισμού, της μεταφυσικής και των πολλών επιδράσεων, που περιόριζαν την ανθρώπινη σκέψη 16. Στις αρχές του 19ου αιώνα εκδηλώθηκε μια ρεαλιστική τάση, η οποία ήρθε να αντικαταστήσει τον Ιδεαλισμό του 18ου αιώνα.. Ο προσανατολισμός αυτός συνέβαλε στην καταστολή των μεταφυσικών και θεωρητικών τάσεων και στη μεγαλύτερη πρόοδο των φυσιογνωστικών επιστημών. Στη μελέτη της φύσης, στη συνεχή πειραματική έρευνα, στην παρατήρηση κάθε μορφής ζωής, οι επιστήμονες της περιόδου αυτής εύρισκαν την αναγκαία βάση για το έργο τους. Η Ιατρική δέχτηκε το αποτέλεσμα του νέου αυτού προσανατολισμού κατά τον αμεσότερο τρόπο. Η πρόοδος της τεχνικής ήταν εξίσου σημαντική για την εξέλιξη των επιστημών και της Ιατρικής, δεδομένου ότι έδινε στους ερευνητές όργανα ολοένα και μεγαλύτερης ακρίβειας, στα χημικά εργαστήρια καλύτερα αντιδραστήρια, και στη θεραπευτική φάρμακα με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. Η Ψυχιατρική, σαν ιδιαίτερος κλάδος της Ιατρικής, μπορεί να θεωρηθεί ότι αρχίζει πριν από το τέλος του 18ου αιώνα. Πριν από την εποχή αυτή η φροντίδα των ασθενών ήταν κηδεμονική και ως θεραπεία εφαρμόζονταν βάρβαρες μέθοδοι, όπως η χρήση αλυσίδων, η εγκατάλειψη και η σκληρότητα. Η αρχή καταπολέμησης του τρόπου αυτού θεραπείας έγινε από τον Βαλσάλβα, ο οποίος αποτέλεσε τον πρόδρομο της αρχής του μη βίαιου περιορισμού. Ο Castel, ένας ακόμη σημαντικός θεωρητικός που ανήκει στην ίδια φιλοσοφική «παράδοση», στο βιβλίο του «Η ρύθμιση της τρέλας» μελετά το ζήτημα του εγκλεισμού κυρίως κατά τη μετάβαση από την κλασσική στη νεώτερη εποχή, αναλύει διεξοδικότερα το ζήτημα της Ψυχιατρικής ως επιστήμης και τις «πολιτικές της διανοητικής υγείας» Σύμφωνα με τους θεωρητικούς αυτούς, η ψυχική ασθένεια δεν αποτελεί απλώς ένα ιστορικό επιστημονικό δεδομένο, μια κατάσταση εγγενή που πλήττει κάποια κατηγορία ατόμων, αλλά μια μεταβλητή κοινωνική κατασκευή, ένα ζήτημα το οποίο έχει οριστεί και αντιμετωπιστεί με πολύ διαφορετικούς τρόπους στη διάρκεια της ανθρώπινης ιστορίας. Ασχολείται δε με την ιστορία της θεώρησης της ψυχικής ασθένειας από την κλασσική έως τη σύγχρονή μας εποχή. ώσπου στα μέσα του 18ου αιώνα καθιερώνεται σαν διανοητική αρρώστια και, ενώ στην αρχή βρίσκεται σε έναν αγώνα με την λογική και την κυριαρχία της, οδηγείται σταδιακά σε έναν αποκλεισμό από κάθε διάλογο ή συναλλαγή μαζί της και εξαναγκάζεται σε σιωπή. Θα κατανοήσουμε την αλλαγή που επέρχεται στην ιστορία των συμπεριφορών, αν ανατρέξουμε στην εποχή κατά την οποία οι λεπροί και οι ψυχιατρικοί ασθενείς αντιμετωπίζονταν, ευθύς με 16 Castiglioni A.,Η ιστορία της ιατρικής, Μετάφραση Παπασπύρου Ν., Τόμος Β Αθήνα 1961, σελ Celas D., Miller J.A., στο Foucault M Power /Knowledge, σελ

14 την εμφάνιση της ασθένειας, με προκατάληψη. Οι άνθρωποι αυτοί έπρεπε να απομονωθούν από τον «υγιή» πληθυσμό, εφόσον αποτελούσαν ετερότητα μέσα σε μια «υγιή κοινωνία» «ομαλών» και «κανονικών» ανθρώπων. Ετερότητα που στις συλλογικές αναπαραστάσεις έπαιρνε τη μορφή τιμωρίας των αντίθρησκων και των αμαρτωλών. Γύρω απ αυτές τις αρρώστιες, και για να εξορκιστεί το κακό, οργανώθηκαν απάνθρωπες τακτικές που απέκλειαν δια της εξορίας κάθε συναναστροφή και επικοινωνία με την υγιή κοινωνία των ανθρώπων. Ο λεπρός και αργότερα ο ψυχιατρικός ασθενής, ήταν υποχρεωμένος να μένει μακριά από πόλεις, να μην διατηρεί καμιά επαφή με τους ανθρώπους, αφού είχε τεθεί στο περιθώριο και είχε στιγματιστεί. Στο κεφάλαιο «Η γέννηση του άσυλου» 19 που αναφέρεται στις σχέσεις αρρώστου και γιατρού, ο Foucault διαπιστώνει ότι: «η ηθικολογική πρακτική ξεχάστηκε γιατί αντικαταστάθηκε από το μύθο της επιστημονικής αντικειμενικότητας, που επέβαλε το θετικιστικό πνεύμα» Ο ψυχιατρικός ασθενής ταυτίζονταν αυτόματα με τον επικίνδυνο, με αυτόν που η φύση του είτε είναι ζωώδης είτε κυριαρχείται ο νους του από κακά πνεύματα. Ο ψυχιατρικός ασθενής ήταν δυνάμει εγκληματίας και αυτό ήταν το πρίσμα μέσα από το οποίο αντιμετωπίζονταν. Συνιστούσε στο φαντασιακό των ανθρώπων, το αντικείμενο προβολής των πιο βαθιών και ανομολόγητων φόβων και επιθυμιών. Το 1657 δημιουργείται στη Γαλλία το Γενικό Νοσοκομείο, το οποίο σηματοδοτεί την απαρχή του τύπου των εγκλεισμών. Παρόμοια ιδρύματα δημιουργούνται στην Αγγλία και τη Γερμανία με σχετικές χρονικές διακυμάνσεις και στις δυο χώρες πάντως, πενήντα με εκατό χρόνια νωρίτερα από ότι στη Γαλλία. 20 Ένας επιφανής Ιταλός Ιατρός, ο Βιτσέντζο Κιαρούτζι ( ), με θάρρος διεκήρυττε παρά τις μεγάλες αντιξοότητες, την ανάγκη μιας θεραπείας των ψυχιατρικών ασθενών. Στο πρότυπο Ινστιτούτο της Φλωρεντίας που διηύθυνε, επέδειξε την χρησιμότητα μιας ανθρωπιστικής θεραπείας των παραφρόνων. Ο Λεοπόλδος Α' της Τοσκάνης, το 1774 καθιέρωσε αρχές για την κατάλληλη θεραπεία των φρενοβλαβών σε ειδικά Ιδρύματα και ίδρυσε το Νοσοκομείο Μπονιφάτσιο. Σύμφωνα με τον ίδιο η ψυχική ασθένεια είναι συνέπεια μιας ανισορροπίας της δραστηριότητας του αισθητικού νευρικού κέντρου που οδηγεί σε μελαγχολία, μανία και παραφροσύνη. Η παραφροσύνη εθεωρείτο γενική φρενοβλάβεια, χωρίς εκδηλώσεις συγκίνησης, χαρακτηριζόμενη από καθυστέρηση της ευφυΐας και της θέλησης. 19 Φουκώ Μισέλ, «Η ιστορία της τρέλλας» Εκδ. Ηριδανός, Αθήνα 1964, Κεφ Βλ. όπου και παραπάνω, Millon Theodore 14

15 Ο περίφημος μεταρρυθμιστής στη θεραπεία του παράφρονος, εν τούτοις, ήταν ο Φίλιπ Πινέλ ( ), ιατρός στο Νοσοκομείο Μπισέτρ του Παρισιού και λίγο αργότερα στη Σαλπετριέρ, που αφοσιώθηκε στην Ψυχιατρική, μετά από προσβολή οικείου του ατόμου από ψυχική ασθένεια 21. Ο Πινέλ ήταν μαθητής του Μπαρτέζ, και ως εκ τούτου βιταλιστής. Κατά τις απόψεις του μεγάλου φιλοσόφου Κοντιλλάκ επιβεβαίωσε την ανάγκη της αναλυτικής μεθόδου στην μελέτη της Ιατρικής, και έτσι έδωσε μια επιστημονική και φιλοσοφική βάση για παθολογικές έρευνες. Ο Πινέλ δίδαξε ότι δεν είναι δυνατόν να κατανοηθούν τα νοσήματα απόλυτα, εκτός εάν αναλυθούν τα διάφορα φαινόμενα και διερευνηθούν οι οργανικές βλάβες. Η εργασία του «Ιατροφιλοσοφική πραγματεία επί της ψυχικής παραφροσύνης» επιβεβαίωνε την προέλευση των ψυχικών νοσημάτων από παθολογικές αλλοιώσεις του εγκεφάλου. Στα 1796 μετά από άδεια από την Εθνική Συνέλευση πέταξε τις αλυσίδες από τους σαράντα εννέα παράφρονες ασθενείς του Μπισέτρ. Οι μαθητές του, ειδικά ο Ε.Ν.Εσκιρόλ ( ) και ο Α. Μ. Φέρρυς ( ) επέδρασαν στην προώθηση των αρχών που προτάθηκαν από τον διδάσκαλο τους. Στη Γερμανία ο Ραϊλ προώθησε τις απόψεις του Πινέλ και πρότεινε την ίδρυση ιδρυμάτων με κήπους για την επιτάχυνση της ανάρρωσης του ψυχικά ασθενούς. Η μέθοδος του Pinel ήταν απλή: η βιαιότητα και η σκληρότητα που επικρατούσε μέχρι τότε, αντικαταστάθηκε από σεβασμό και ευγένεια. Οι ασθενείς απέκτησαν φωτεινά δωμάτια, και τους επετράπη ελεύθερη έξοδος σε προαύλιο υπό ελεγχόμενες συνθήκες. Οι αλυσίδες έπαψαν να χρησιμοποιούνται και οι ασθενείς τύγχαναν μιας πιο ανθρώπινης προσέγγισης. 22 Σταδιακά, λοιπόν, η τιμωρία αντικαταστάθηκε από το πείραμα, την παρατήρηση και την επιστημονική προσέγγιση. Η ιδέα τέθηκε σε εφαρμογή και σε άλλες χώρες και ιδιαίτερα στην Αγγλία από τον Τζον Κόνολλυ, ο οποίος συνέγραψε το βιβλίο επί της «Θεραπείας του παράφρονος άνευ μηχανικών περιορισμών». Το «άνευ περιορισμών» -οριστικά καθιερωμένο στην Ψυχιατρική- σύστημα εφαρμοζόταν σε περισσότερους από δέκα χιλιάδες τροφίμους των εικοσιτεσσάρων αγγλικών ιδρυμάτων. Η Ιστορία της σύγχρονης Ψυχιατρικής έχει την αρχή της, στο έργο επιστημόνων, όπως ο Βαλσάλβα, ο Πινέλ και ο Κιαρούγκι, που έφεραν μεταρρύθμιση στη θεμελιώδη έννοια της ψυχοπαθολογίας και στην πιο ορθολογιστική θεραπεία. Μόνο στον 19ο αιώνα όμως θεμελιώθηκε η ανατομική και φυσιολογική έρευνα. Η Νευρολογία, ως ιδιαίτερος κλάδος, γεννήθηκε σ' αυτή την χρονική περίοδο και τότε διερευνήθηκαν και επιλύθηκαν αρκετά από τα σημαντικότερα προβλήματα της φυσιολογίας του νευρικού συστήματος. Σ' αυτή την ιστορικά 21 Λασκαράτος Γ.Ι., «Η ιστορία της ιατρικής», Τόμος Β Εκδ. Πασχαλίδη, Αθήνα 2003, σελ Βλ. όπου και παραπάνω, Στυλιανίδης Σ. κ.α. σελ

16 σημαντική περίοδο, η Ψυχιατρική πήρε την θέση της στην πανεπιστημιακή διδασκαλία και εξελίχθηκε σε σημαντικό παράγοντα στον τομέα της υγιεινής και της κοινωνικής Ιατρικής 23. Αξιοσημείωτο είναι ότι οι πρώτες αναφορές περί θετικής αντίληψης της παραφροσύνης ως οργανικής νόσου, σε αντίθεση προς τις αρχαιότερες ψυχολογικές και μεταφυσικές αντιλήψεις, διατυπώθηκαν για πρώτη φορά από τον Μοργκάνι το 1760, ενώ ο Κιαρούγκι στην Ιταλία χαρακτήρισε την παραφροσύνη ως «πρωτογενή βλάβη του εγκεφάλου». Η Ιταλία ήταν η πρώτη χώρα που κήρυξε υποχρεωτική τη δημόσια διδασκαλία της Ψυχιατρικής μετά από διάταγμα του Καρόλου Αλβέρτου. Στη Γαλλία, ο Ζαν Μαρτέ Σαρκό ( ) ήταν ένας απ' τους μεγαλύτερους νευρολόγους της εποχής του 24. Ήταν ο δημιουργός της μεγαλύτερης σύγχρονης νευρολογικής κλινικής, ενώ περιέγραψε πολλές νοσολογικές εικόνες, όπως είναι η υστερία. Η Αγγλία αναγνώρισε νωρίς την ανάγκη εφαρμογής νέων μεθόδων θεραπείας των φρενοβλαβών. Ο Τζον Κόνολλυ ( ) είναι γνωστός για τη θαρραλέα συνηγορία του για την «μη περιοριστική» μέθοδο θεραπείας. Αφού διηύθυνε επί 20 χρόνια το μεγάλο άσυλο του Χάνγουελ, που εξυπηρετούσε περισσοτέρους από 1000 άρρωστους, ήταν σε θέση να αναγγείλει ότι σε 24 αγγλικά άσυλα με περίπου αρρώστους όλες οι μέθοδοι μηχανικού περιορισμού είχαν καταργηθεί. Ο Σαμουήλ Τιούκ συνέγραψε αρκετά ψυχιατρικά έργα και μπορεί να θεωρηθεί ως ένας από τους θεμελιωτές της αγγλικής Ψυχιατρικής. Στη Γερμανία, ο εξέχων κλινικός Βίλχελμ Γκρήνζιγκερ 25 ήταν ο απόστολος της νέας ψυχιατρικής σκέψης και ένας από τους ηγέτες της γερμανικής ψυχιατρικής που άσκησαν τη μεγαλύτερη επιρροή στον αγώνα μεταξύ των σωματολόγων και των ψυχολόγων. Θεωρούσε ότι κάθε ψυχικό νόσημα, όποιος κι αν ήταν ο επιφανειακός χαρακτήρας του, ήταν μόνο η εκδήλωση μιας εγκεφαλικής πάθησης. Ο Έμιλ Κραίπελιν, καθηγητής της Ψυχιατρικής σε διάφορα γερμανικά πανεπιστήμια, ήταν ένας απ' τους πρωτοπόρους στην πειραματική Ψυχιατρική και ήταν εκείνος που εισήγαγε για πρώτη φορά μια κλίμακα ταξινόμησης ψυχοπαθολογικών νοσημάτων και προσδιόρισε τις κλινικές εικόνες της πρώιμης άνοιας και της μανιοκατάθλιψης. Μόλις από τις αρχές του 20ου αιώνα η ανακάλυψη διάφορων οργανικών θεραπειών, όπως ήταν η χορήγηση ινσουλίνης και ψυχοτρόπων φαρμάκων και η ηλεκτροσπασμοθεραπεία, άρχισε να διευκολύνει τη σταδιακή έξοδο των ασθενών από τα ψυχιατρεία και τα άσυλα. 23 Βλ. όπου και παραπάνω, Λασκαράτος Γ.Ι, Ιστορία της ιατρικής, σελ Βλ. όπου παραπάνω, Theodore Millon, σελ Βλ. όπου παραπάνω, Castiglioni Ιστορία της ιατρικής σελ

17 Επιστήμονες του 19ου αιώνα, όπως είναι ο νευρολόγος Ηλίας Μακρής 26, υποστήριζαν ότι η πρόοδος του πολιτισμού μετέβαλλε την φύση των ψυχικών νοσημάτων και αύξησε σημαντικά την συχνότητα εμφάνισής τους. Ο γιατρός Τσηριγώτης μετά από στατιστικές στο φρενοκομείο της Κέρκυρας και στο Δρομοκαΐτειο υπολόγισε ότι στην Ελλάδα αντιστοιχεί ένας φρενοβλαβής ανά 1000 κατοίκους, δηλαδή τουλάχιστο 2 με επί όλου του πληθυσμού. Η Ελλάδα συγκριτικά με άλλες χώρες παρουσίαζε στις καταγραφές μικρότερα ποσοστά. Επικρατούσε η άποψη ότι για την εκδήλωση της ψυχικής ασθένειας ευθύνονται κληρονομικοί παράγοντες και ο τρόπος ζωής του ατόμου. Στην Ελλάδα οι περισσότεροι κάτοικοι ασχολούνταν με αγροτικές και κτηνοτροφικές εργασίες μακριά από τα μεγάλα αστικά κέντρα, και ο τρόπος ζωής θεωρούνταν προστατευτικός παράγοντας, πέρα από καθημερινές εκθέσεις σε ψυχοπιεστικούς παράγοντες. Στη Χίο είχαν καταγραφεί τα μεγαλύτερα ποσοστά ψυχιατρικά ασθενών και αυτό αποδόθηκε στο γεγονός ότι η Χίος είχε μεγάλη επικοινωνία με το εξωτερικό. 27 Οι κάτοικοι του νησιού μετά από πολλές μετακινήσεις στο εξωτερικό σε πόλεις με πολυτάραχο βίο ασθένησαν ψυχικά και κληροδότησαν την ασθένεια και στους απογόνους τους. Η προσπάθεια της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης στη χώρα μας ξεκίνησε έπειτα από καθυστέρηση δεκαετιών. Πρόκειται για τη ριζική αλλαγή των συνθηκών φροντίδας των ψυχικά πασχόντων, έπειτα από τις άσχημες συνθήκες που επικρατούσαν έως τότε. 26 Πλουμπίδης Ν. Δημήτρης, Η ιστορία της ψυχιατρικής στην Ελλάδα- θεσμοί ιδρύματα και κοινωνικό πλαίσιο, Εκδ. Εξάντας, Αθήνα 1995, Κεφ Βλ. όπου παραπάνω, Πλουμπίδης Δημήτρης, Κεφ

18 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. ΟΡΙΣΜΟΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ Ο όρος ψυχιατρική εισήχθη το 1808 από το Γερμανό γιατρό Johann Christian Reil 28 ( ), ο οποίος συνέγραψε το θεωρούμενο ως το πρώτο εγχειρίδιο της Ψυχιατρικής, με τίτλο Rhapsodieen uber die Anwendung der psychischen Curmethode auf Geisterzerruttungen. Με την ευρεία έννοια της κατανόησης, διάγνωσης και θεραπείας των ψυχικών διαταραχών, η ψυχιατρική ως ιατρική πρακτική είναι ο παλαιότερος κλάδος της Ιατρικής. Η ψυχιατρική ως ιδιαίτερος ιατρικός κλάδος έχει μια ιστορία περίπου εκατόν πενήντα ετών. Ψυχιατρική είναι ο κλάδος της ιατρικής επιστήμης (από το 1981 έχει διαχωριστεί επίσημα από τον κλάδο της Νευρολογίας) που ασχολείται με τη διερεύνηση των αιτιών, τη διάγνωση, τη θεραπεία ή και την αποκατάσταση των ψυχικών διαταραχών (νόσων), οι οποίες διαταράσσουν την ψυχική ισορροπία, τις διαπροσωπικές σχέσεις, τη λειτουργικότητα και την προσαρμογή του ατόμου στο κοινωνικοπολιτιστικό του περιβάλλον σε συγκεκριμένο χώρο και χρόνο.η Ψυχιατρική, με βάση τις γνώσεις από τις βιολογικές και κοινωνικές επιστήμες, μελετά τις διαταραχές των ανώτερων νοητικών λειτουργιών και των συναφών νοσολογικών οντοτήτων ή συνδρόμων, την προσωπικότητα του ανθρώπου και γενικότερα την συμπεριφορά του και παράλληλα αναπτύσσει τις κατάλληλες θεραπευτικές μεθόδους. Σύμφωνα με έναν άλλο ορισμό ψυχοδυναμικού προσανατολισμού, η ψυχιατρική είναι ο κλάδος της Ιατρικής που ασχολείται με τη διάγνωση και θεραπεία των υποκειμενικών ή αντικειμενικών ψυχοπαθολογικών συμπτωμάτων, που είναι αποτέλεσμα ενδοψυχικών συγκρούσεων και προσωπικών βιωμάτων 29. Η εξέλιξη της ψυχιατρικής διαμέσου των αιώνων εμπεριέχει όλες τις επικρατούσες ιστορικές απόψεις για τη φύση της αιτιολογίας των ψυχικών παθήσεων (μαγικές, δεισιδαιμονικές, δαιμονοκρατίες, θεοληπτικές, βιταλιστικές ). Οι βάσεις της σύγχρονης Ψυχιατρικής ανάγονται στη Γερμανική σχολή, που διατύπωσε την ανοσολογική αντίληψη με τον Ε. Kraepelin ( ). Πριν από την περίοδο αυτή η Ψυχιατρική θεωρούνταν περιοχή της φιλοσοφίας, αν και οι ψυχικά πάσχοντες δέχονταν τις φροντίδες ή τις τιμωρίες τόσο των γιατρών, όσο και των ιερέων, αστυνομικών, δικαστών, μάγων, εξορκιστών. Στην Ψυχιατρική νοσολογία αρκετοί θεωρούν μοναδικά για κάθε άτομο τα ψυχοπαθολογικά συμπτώματα από τα οποία πάσχει και είναι αδύνατον αυτά να μπουν σε ευρύτερα ταξινομικά πλαίσια. Μέσα σ ένα κλίμα αποθέωσης της εξατομίκευσης της ψυχοπαθολογίας, αρνούνται ότι η ψυχοπαθολογία υπόκειται σε επανάληψη, με ακριβώς την ίδια σημειολογία. 28 http/e/ Wikipedia/org/wiki.Ψυχιατρική, ανάκτηση από Διαδίκτυο 7/5/ Ζαραγκα Τ. Ιστορία του ψυχιατρικού νοσοκομείου Πέτρας Ολύμπου, ανάκτηση από Διαδίκτυο, 2/2014, σελ

19 Ανεξάρτητα από τα προβλήματα επιστημολογικού εξοπλισμού της θεωρίας της ψυχιατρικής, ο κλάδος αυτός της ιατρικής παραμένει ένας από τους πλέον σημαντικούς, δεδομένης της ψυχοπαθολογίας στο σύγχρονο κόσμο και των κοινωνικοοικονομικών της επιπτώσεων. Αναμφίβολα το κάθε άτομο είναι μοναδικό και ως ψυχικά άρρωστο αποτελεί μια ξεχωριστή περίπτωση. Ωστόσο, τα οποιαδήποτε ψυχοπαθολογικά του χαρακτηριστικά εμφανίζουν ομοιότητες ή διαφορές με εκείνα άλλων ασθενών, για το λόγο αυτό μπορούν να είναι συγκρίσιμα. Ο Αμερικανός ψυχίατρος Στήβενσον το 1965 δίνει τον εξής ορισμό για την Ψυχική Υγεία: «Η Ψυχική Υγεία δεν δύναται να ορισθεί με ακρίβεια επειδή συνδέεται στενά με τα ήθη και τις απαιτήσεις της κοινωνίας. Δεδομένου ότι οι ασθένειες διαφέρουν από κοινωνία σε κοινωνία, υπεισέρχονται στη διαμόρφωση της έρευνας πολλοί παράγοντες, διάφοροι κατά περιπτώσεις. Η υπέρμετρη συμμόρφωση ενδέχεται να είναι εξίσου ενδεικτική έλλειψης ψυχικής υγείας όσο και η υπερβολική εκτροπή από τα καθιερωμένα υποδείγματα συμπεριφοράς. Ό,τι είναι υγιής συμμόρφωση για το άτομο περιορισμένης ευφυΐας είναι αποπνικτικό για τον μεγαλοφυή. Υπό την ευρύτατη έννοια, ψυχική υγεία σημαίνει βαθμό ευδαιμονίας και ικανοποίησης, υπό όρους εγγυώμενους την ψυχική κατάσταση του ατόμου και την ικανότητα καλλιέργειας προσωπικών και κοινωνικών σχέσεων. Τα στοιχεία αυτά συνιστούν μερικές από τις μεταβλητές για τη διατύπωση του ορισμού της Ψυχικής Υγείας.» 30 Ο Βλαβιανός επίσης αναφέρει χαρακτηριστικά ότι ο Κένεθ Σόντυ, επιστημονικός συνεργάτης της παγκόσμιας ομοσπονδίας για την Ψυχική Υγεία, δίνει τον εξής ορισμό: «Υγιής Νους είναι εκείνος που δύναται να προσαρμοστεί σε όλες τις ψυχολογικές καταστάσεις και να παρέχει στο άτομο την ικανότητα να ζει με αρμονία. Η ικανότητα αυτή δεν περιλαμβάνει μόνο την απλή απουσία ψυχικών νόσων, αλλά και την χωρίς ένταση αντίδραση του υγιούς ατόμου στο ζωτικό περιβάλλον και υπακούει στον περιορισμό που θέτουν οι δυνατότητες για προσωπικές φιλοδοξίες. Αναγνωρίζει την ήττα και δεν ζαλίζεται από την αποτυχία. Αναπτύσσει φιλίες και επιθετικότητα, όταν πρέπει. Η διαγωγή του είναι σταθερή, συνεπής, ειλικρινής.» Καψάλης Δ. Αθ. Ψυχική Υγιεινή Συμπαράστασις», Σωματείον Επικουρικής Περιθάλψεως Άπορων Ψυχασθενών, Αθηναι, 1985, σελ Βλαβιανός Γ.Ι., «Ψυχική Υγεία και Ψυχική Ευγονική» Αθήναι,1939, σελ 4. στο οι ψυχιατρικές δομές στην Ελλάδα το 19 ο αιώνα,πατελάρου Ε.Αθηνά, Μεταπτυχιακή εργασία, Μάρτιος

20 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Το πλαίσιο παροχής υπηρεσιών υγείας σε μια χώρα προσαρμόζεται προκειμένου να ανταποκριθεί στις μεταβαλλόμενες κοινωνικές, δημογραφικές, οικονομικές και επιδημιολογικές ανάγκες. Η διαχρονική εξέλιξη άλλοτε είναι προϊόν μακρού μελετημένου σχεδιασμού και άλλοτε αποτέλεσμα ριζοσπαστικών επιλογών που επιδιώκουν να λύσουν άμεσα προβλήματα υπό το κράτος της πίεσης της κοινωνικής γνώμης, των οικονομικών αδιεξόδων ή της θεαματικής επιβάρυνσης των δεικτών δημόσιας υγείας. Στη χώρα μας, η ανάπτυξη και εξέλιξη του υγειονομικού συστήματος χαρακτηρίζεται από περιόδους στασιμότητας και περιόδους δυναμικών αλλαγών. Η ανάπτυξη των υπηρεσιών υγείας στην Ελλάδα ξεκινά στο δεύτερο ήμισυ του 19 ου αιώνα. Ιστορικά, κατά την περίοδο οικονομικής ανασυγκρότησης μετά το Β παγκόσμιο πόλεμο, τοποθετούνται οι βάσεις ενός σύγχρονου υγειονομικού χάρτη που συμπίπτει με την προσπάθεια ανακούφισης του πληθυσμού, τον έλεγχο των λοιμωδών νοσημάτων και την επέκταση των νοσοκομειακών μονάδων. Η περίοδος μετά το 1980, συμπίπτει με την προσπάθεια ανάπτυξης ενός Εθνικού Συστήματος Υγείας, την ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τη ραγδαία είσοδο νέων τεχνολογιών στην παροχή υπηρεσιών υγείας. Στην Ελλάδα, όπως και στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης, οι μεταρρυθμίσεις του υγειονομικού συστήματος ακολουθούν την εξελικτική πορεία του τομέα της Ιατρικής. Η εμπεριστατωμένη γνώση μέσω της ανάπτυξης της Ιατρικής και της Υγιεινής έρχεται να αντικαταστήσει τις δοξασίες και δεισιδαιμονίες του γείτονα, του ιερέα, των μοναχών και των διακόνων 32. Η αντικατάσταση των ταγμάτων μοναχών από τις νοσηλεύτριες και η καθιέρωση του θεσμού της επισκέπτριας υγείας στην Ευρώπη χρονολογούνται το 19ο αιώνα και συμπίπτουν με την περίοδο των μεγάλων μικροβιολογικών και ανοσολογικών ανακαλύψεων, την οργάνωση της δημόσιας υγείας, την άνθιση της Κλινικής Ιατρικής και την οργάνωση των σύγχρονου τύπου νοσοκομείων 33. Στην Ελλάδα, τον αιώνα αυτό δημιουργείται το νέο Ελληνικό Κράτος, που ανασυγκροτεί τις υπηρεσίες υγείας, ενώ το 1875 δημιουργείται το «Νοσοκομειακό Παιδευτήριο», που το Ζαβιτσάνος Θ. Δημόσια Κοινωνική Υγιεινή. 1977, Τεύχος Α, Τόμος Α: , Τεύχος Β, Τόμος Α: , Βελονάκη Β., Καλοκαιρινού-Αναγνωστοπούλου Α. Ιστορική εξέλιξη υγειονομικού συστήματος. Νοσηλευτική στην Ελλάδα. Νοσηλευτική, 2006, 45:

21 οδηγεί στην ίδρυση του νοσοκομείου «Ευαγγελισμός», προσανατολισμένου στην εκπαίδευση νοσοκόμων 34. Η σημαντικότερη περίοδος της ανάπτυξης του συστήματος υγείας κατά τον 20 ο αιώνα συμπίπτει με τη διακυβέρνηση της χώρας από τον Ελευθέριο Βενιζέλο ( ). Τότε δημιουργήθηκαν τα «Εθνικά Νοσοκομεία» 35 και τα αντιφυματικά ιατρεία, εκδίδονται νόμοι και θεσπίζονται μέτρα για τον έλεγχο και την πρόληψη των λοιμωδών νόσων. Το 1917 δημιουργείται το Υπουργείο Περίθαλψης και Δημόσιας Αντίληψης και το 1925 (ΝΔ 27/5/1925) συστήθηκε το Υπουργείο Υγιεινής Πρόνοιας και Αντίληψης και ιδρύθηκε η Υγειονομική Σχολή. Η ανάπτυξη των υγειονομικών υποδομών της χώρας κατά την προ του Β παγκοσμίου πολέμου περίοδο και η συστηματική προσπάθεια προληπτικής αντιμετώπισης της μάστιγας της ελονοσίας και των λοιπών λοιμωδών νοσημάτων, που αποτελούσαν τις βασικές αιτίες θνησιμότητας, ανέδειξαν την ανάγκη δημιουργίας εκπαιδευμένων επαγγελματιών για την περίθαλψη αλλά και για την πρόληψη. 34 ΒΔ 36/1881 Περί ιδρύσεως νοσοκομείου εν Αθήναις προς θεραπείαν ασθενών και ιδίως προς εκπαίδευσιν και συντήρησιν νοσοκόμων γυναικών ΦΕΚ 39/ /10/25 ΝΔ Περί ιδρύσεως νοσοκομείων 21

22 I. Οι ψυχιατρικοί ασθενείς πριν την ίδρυση του Ελληνικού κράτους α) Μοναστηριακά άσυλα Στις αρχές του 19ου αιώνα η αντιμετώπιση όσων έπασχαν από ψυχιατρικό νόσημα ήταν η παραμονή τους στο κλειστό οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον με συχνές επισκέψεις σε χώρους θρησκευτικής λατρείας. Η προσφυγή στην εκκλησία για αναζήτηση θεραπείας των ψυχιατρικών ασθενών αποτελούσε πρακτική πολύ διαδεδομένη σε ολόκληρο τον ελλαδικό χώρο. Ιδιαίτερα έντονη στην ιστορία της Ψυχιατρικής ήταν η παρουσία των μοναστηριών και των εκκλησιών όπου εφαρμόζονταν συγκεκριμένες πρακτικές και μέθοδοι. Οι ασθενείς κατέφευγαν εκεί, αφού πρώτα είχαν υποβληθεί σε προσευχές, εξορκισμούς και αγιασμούς από τον ιερέα της κοινότητας, ώστε να αντιμετωπιστεί η ενδεχόμενη δαιμονοκατοχή 36. Κατά το 19ο αιώνα λοιπόν οι εκκλησίες και τα μοναστήρια διαδραμάτιζαν πολύ συχνά τόπο θεραπείας και άσυλο για τα άτομα με ψυχιατρικό νόσημα. Παρέκκλιναν από τον πραγματικό τους ρόλο λόγω απουσίας ενός θεσμού που θα αναλάμβανε την φροντίδα, τη νοσηλεία και τη θεραπεία των ατόμων που χρήζουν ψυχιατρικής βοήθειας. Η έλλειψη ιδρυμάτων για τους ψυχιατρικούς ασθενείς επέβαλε την ανάγκη για θέσπιση νόμου που να ορίζει μέτρα για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Έτσι, το 1862 ψηφίζεται ο νόμος ΨΜΒ που υποχρεώνει την κυβέρνηση να πληρώνει συνολικά 320 δρχ. το μήνα σε ορισμένα μοναστήρια για τη φιλοξενία 21 ψυχιατρικών ασθενών μετατρέποντας έτσι τα μοναστήρια αυτά σε μια πρόδρομη μορφή ασύλου 37. β )Τα ελληνικά Νοσοκομεία στην Οθωμανική Αυτοκρατορία Ο όρος «Νοσοκομείο» τον 18ο αιώνα χαρακτηρίζει ένα οίκημα που φιλοξενεί ασθενείς εξασφαλίζοντάς τους στέγη, τροφή και κατά διαστήματα ιατρική περίθαλψη πολλές φορές από εξωτερικούς γιατρούς. Τέτοιου είδους ιδρύματα λειτουργούσαν ήδη το 18ο αιώνα σε πόλεις, όπως είναι η Κωνσταντινούπολη, η Σμύρνη, η Χίος, η Κέρκυρα, η Κεφαλονιά, η Ζάκυνθος, το Ηράκλειο Κρήτης κ.ά.. Χαρακτηριστικός είναι ο ρόλος των νοσοκομείων της Χίου, της Σμύρνης και της Κωνσταντινούπολης ως οργάνων κοινωνικής πρόνοιας των ελληνικών κοινοτήτων. Ένα μικρό ποσοστό των ασθενών που 36 Πλουμπίδης Δ. Ιστορία της Ψυχιατρικής στην Ελλάδα: Θεσμοί, Ιδρύματα και Κοινωνικό Πλαίσιο ( ). Εκδ.Σύγχρονα Θέματα, Θεσσαλονίκη, 1989, σελ Βλ. όπου παραπάνω, σελ.37 22

23 δέχονταν αποτελούνταν από ψυχιατρικούς ασθενείς. Βασικό χαρακτηριστικό των ασθενών ήταν η ανέχεια ή η διαταραγμένη συμπεριφορά. Συνεπώς τα νοσοκομεία αυτά πρωτίστως αποτελούσαν φορείς πρόνοιας και κατά δεύτερο λόγο διαδραμάτιζαν θεραπευτικό ρόλο. γ)φρενοκομείο της Κέρκυρας Ιδιαίτερη μνεία θα γίνει για το φρενοκομείο της Κέρκυρας καθόσον αποτέλεσε το πρώτο Ψυχιατρείο της Βαλκανικής Χερσονήσου που ιδρύθηκε το Πριν από την ίδρυση του Φρενοκομείου της Κέρκυρας, το νησί δεν διέθετε υποδομές για την περίθαλψη των ψυχιατρικών ασθενών. Το Δημόσιο Φρενοκομείο ήταν το πρώτο Ψυχιατρείο της Βαλκανικής Χερσονήσου και ιδρύθηκε το 1838 βασισμένο σε μια ιδέα του Sir Frederick Adam.Το ιδρυτικό διάταγμα και ο κανονισμός δημοσιεύτηκαν στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της Ιονίου Πολιτείας στις Για την εισαγωγή απαιτούνταν ένα ιατρικό πιστοποιητικό ασθενείας, μια επιστολή των συγγενών και επιστολές δύο ατόμων που θα εξηγούσαν την κατάσταση. του ασθενούς στους διευθυντές του ιδρύματος. Σε επείγουσες περιπτώσεις ο άρρωστος μπορούσε να γίνει δεκτός μετά από απλή ακρόαση του ιατρού από τον ένα εκ των δύο διευθυντών του ιδρύματος 38. Το ίδρυμα υπερπληρώθηκε ταχύτατα και τα έσοδα του προέρχονταν από τα νοσήλια των ασθενών, συνεισφορές ιδιωτών, εισφορές των αρχών και έσοδα από την ακίνητη περιουσία του. Ο επιτηρητής, ο οποίος ήταν βασικό πρόσωπο των ευρωπαϊκών ψυχιατρείων του 19ου αιώνα, είχε μεγάλη εξουσία επάνω στους άλλους υπαλλήλους. Ήταν υπεύθυνος για την καλή μεταχείριση των εισαγομένων και την εκτέλεση των όσων αποφάσιζε ο ιατρός. Η βίαιη συμπεριφορά προς τους ασθενείς απαγορευόταν αυστηρά και μπορούσε να τιμωρηθεί με απόλυση. Τόσο η φυσική όσο και η ηθική θεραπεία των ασθενών έπρεπε να είναι εξατομικευμένη και προσαρμοσμένη στην ηλικία και την ιδιοσυγκρασία τους, την αιτία και το είδος της ασθένειάς τους. Αμέσως μετά την εισαγωγή έπρεπε να εξετάζονται από τον ιατρό του καταστήματος. Η μεταχείριση των ασθενών χαρακτηριζόταν από υπομονή και σεβασμό, ενώ δεν επιτρεπόταν στους φύλακες η απάνθρωπη συμπεριφορά. 38 Πλουμπίδης Δ. Ιστορία της Ψυχιατρικής στην Ελλάδα: Θεσμοί, Ιδρύματα και Κοινωνικό Πλαίσιο ( ). Σύγχρονα Θέματα, Θεσσαλονίκη σελ

24 Αρκετές φορές προκειμένου να χαλινωθεί η μανία των ψυχιατρικών ασθενών, χρησιμοποιούνταν «αί δυναστικαί κλίναι», τα αιφνίδια λουτρά, οι ζουρλομανδύες, γνωστοί ως «δυναστικά υποχιτώνια» και σε επείγουσες περιπτώσεις οι χειρόδεσμοι 39. Η έξοδος ενός αρρώστου αποφασιζόταν από τον αρχίατρο των φιλανθρωπικών ιδρυμάτων της Κέρκυρας ή τον ιατρό του ιδρύματος. Η οικογένεια μπορούσε να ζητήσει υπ ευθύνη της την έξοδο ενός μέλους της. Το φρενοκομείο της Κέρκυρας παρά τις ανεπάρκειες του είναι αντιπροσωπευτικό της ευρωπαϊκής Ψυχιατρικής του 19ου αι. Στα καταστατικά του ήταν ένα «φρενοκομείο», δηλαδή ίδρυμα με θεραπευτικό σκοπό, αν και οι ουσιαστικές συνθήκες λειτουργίας του ευνοούσαν τον απλό εγκλεισμό, δηλαδή το άσυλο. II. Τα ψυχιατρικά άσυλα μετά την ίδρυση του Ελληνικού κράτους α) Νομοθετικό πλαίσιο Τριάντα περίπου χρόνια μετά την ίδρυση του Ελληνικού κράτους και μετά από την πίεση της κοινής γνώμης των δυτικοευρωπαϊκών χωρών για τη φροντίδα των ψυχικά πασχόντων στην Ελλάδα, θεσπίστηκε ο, επηρεασμένος από τη γαλλική νομοθεσία, Νόμος ΨΜΒ του 1862 «Περί συστάσεως Φρενοκομείων». Ο ΨΜΒ με κατοπινές νομοθετικές ρυθμίσεις καθόρισε τη μορφή και τους φορείς της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης για περισσότερο από 100 χρόνια. Σκοπός του ήταν να ρυθμίσει νομοθετικά τη λειτουργία ενός ψυχιατρείου στην Αίγινα, κάτι που δεν λειτούργησε ποτέ. Έτσι παρατηρούμε την θέσπιση νόμων προτού ρυθμιστούν οι αντίστοιχοι θεσμοί. Παρουσιάζει ουσιαστικά τον χαρακτήρα μοντέλου αφού αυτό που θεσμοθετούσε ήταν άγνωστο στην τότε Ελληνική πραγματικότητα. Ο υπουργός εσωτερικών Χ. Χριστόπουλος, παρουσιάζοντας τον νόμο, δήλωνε επίσημα ότι πρότυπό του ήταν ο γαλλικός νόμος της , δεδομένου ότι ήταν ο πληρέστερος και ακριβώς συμβατός με την υπόλοιπη ελληνική νομοθεσία. Ο παραπάνω γαλλικός νόμος υπήρξε το πρότυπο των περισσότερων ευρωπαϊκών νομοθεσιών. Ο τότε υπουργός 40 στο σχέδιο νόμου κατήγγειλε την κράτηση των ψυχοπαθών στα αστυνομικά τμήματα: «Έκαστος εννοεί πόσον ο τρόπος ούτος προσκρούει εις την 39 Βλ. όπου παραπάνω 40 Εισηγητική έκθεση νόμου ΨΜΒ , Δ. Πλουμπίδη, Η ιστορία της ψυχιατρικής στην Ελλάδα, σελ

25 υγείαν των πασχόντων, εις την υπόληψιν των οικογενειών, εις παν αίσθημα φιλανθρωπίας και εις την ηθικήν της κοινωνίας ολοκλήρου. Ο έχων τη δυστυχίαν να πάθη κατά τας φρένας ρίπτεται ως κακούργος μεταξύ των καταδίκων, ένθα επαναστατεί το πνεύμα του, μένει άνευ θεραπείας, έως επί το πολύ αρξαμένης της νόσου, και εντεύθεν καθίσταται η ίασις πολλάκις ανέφικτος, η δε οικογένεια του δυστυχούς τούτου ανθρώπου, βλέπουσα ούτως εκτεθειμένο το μέλος αυτής, προσβάλλεται κυρίως, και η κοινωνία, ήτις οφείλει να προστατεύει αυτούς και έχει συμφέρον εις την τήρησιν της αξιοπρεπείας του ανθρώπου, βλέπει ως θηρίον μεταχειριζόμενον έν των μελών αυτής, διότι είχε την ατυχίαν να νοσήσει κατά τας φρένας». 41 Ακολουθώντας τις αρχές του γαλλικού προτύπου, ο ΨΜΒ εστίαζε στην αποτροπή παραβίασης των ατομικών δικαιωμάτων των ψυχικώς πασχόντων, οι οποίοι μέχρι τότε κρατούνταν στα υπόγεια των αστυνομικών τμημάτων, συχνά υπό άθλιες συνθήκες. Ως προς την εισαγωγή στο φρενοκομείο, η δικαστική απαγόρευση, σύμφωνα με τον υπουργό, δεν θα έπρεπε να αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση, αφού αποτελεί χρονοβόρα διαδικασία που αποβαίνει εις βάρος του ασθενούς. Οι διοικητικές αρχές και η διεύθυνση της αστυνομίας είχαν το δικαίωμα να στέλνουν στο φρενοκομείο όσους παράφρονες διατάρασσαν την ησυχία και απειλούσαν τη ζωή των κατοίκων. Για περισσότερη ασφάλεια και εγγύηση της προσωπικής ελευθερίας, αυτό το δικαίωμα δεν το είχαν οι δήμαρχοι. Εκτός από τα πιστοποιητικά των 24 ωρών και του πρώτου δεκαπενθημέρου, στην περίπτωση αυτή, ο ιατρός του νοσοκομείου ήταν υποχρεωμένος να υποβάλει ανά τρίμηνο έκθεση στο νομάρχη. Η έξοδος ήταν αδύνατη χωρίς την έγκριση του νομάρχη. Αντίθετα με ό,τι θα συνέβαινε αργότερα, τόσο στην καθημερινή πρακτική όσο και στην νομοθεσία του 1973, ο νόμος ΨΜΒ δεν προέβλεπε ενδιάμεσους ανάμεσα στην ιατρική απόφαση για την έξοδο του ασθενούς και την απελευθέρωση του, εκτός ίσως από την έγκριση του νομάρχη που ήταν μάλλον τυπική. Τόσο όμως το καταστατικό του φρενοκομείου της Κέρκυρας του 1860 όσο και του Δρομοκαϊτείου του 1887 εισήγαγαν την έννοια της «παραλαβής» του ασθενούς από την οικογένεια, καθώς επίσης και την συνυπογραφή (στο καταστατικό του Δρομοκαϊτείου) του εξιτηρίου από διοικητικούς παράγοντες, σχετικοποιώντας μ αυτό τον τρόπο την ισχύ του ιατρικού πιστοποιητικού, ιδιαίτερα απ την στιγμή που οι γιατροί έχασαν την διεύθυνση των ιδρυμάτων - επίσημα μετά το Πλουμπίδης Δ. και Στυλιανίδης Σ., Από τον εγκλεισμό στην εγκατάλειψη, Τετράδια Ψυχιατρικής, Νο 21-22, Μάιος-Ιούνιος 1988, σελ Πλουμπίδης Δ. Ιστορία της Ψυχιατρικής στην Ελλάδα: Θεσμοί, Ιδρύματα και Κοινωνικό Πλαίσιο ( ). Σύγχρονα Θέματα, Θεσσαλονίκη, 1989., σελ

26 Ο νόμος ΨΜΒ έθετε κριτήριο για την έξοδο του ασθενούς την «ίαση», ενώ όλη η μελλοντική πρακτική έθεσε κριτήρια περισσότερο διοικητικού και κοινωνικού τύπου, όπως την απουσία «επικινδυνότητας» και την «κοινωνική βιωσιμότητα». Αν ο γαλλικός νόμος του 1838, άρα και ο νόμος ΨΜΒ ήθελαν τον Ψυχίατρο απόλυτο κύριο της τύχης του ασθενούς, βλέπουμε ότι κάτι τέτοιο δεν έγινε στην πραγματικότητα. Πρέπει να τονίσουμε ότι μετά την ίδρυση των πρώτων ιδιωτικών κλινικών, από το 1904, η υπαγωγή τους στον νόμο ΨΜΒ έμεινε ασαφής για 20 τουλάχιστον χρόνια, ενώ στην συνέχεια υπήρχαν ασθενείς που νοσηλεύονταν με άτυπο καθεστώς ελεύθερης νοσηλείας ως την τυπική της αναγνώριση το Η δικαστική αρχή είχε ελευθερία ελέγχου των όσων συνέβαιναν στο ίδρυμα. Με απλή αίτηση του νοσηλευομένου, των συγγενών ή των κηδεμόνων του, χωρίς αναβολή, χωρίς δημόσια συνεδρίαση και αιτιολογικό, μπορούσε να διατάξει την έξοδο του. Ο τύπος αυτός της διαδικασίας είχε επιλεγεί για να προστατεύει την υπόληψη του νοσηλευομένου και της οικογένειάς του. Οι νομοθεσίες μετά το 1973 στην ουσία περιόρισαν το δικαίωμα του ασθενούς να προσφεύγει στην δικαιοσύνη. Όσον αφορά τις δαπάνες, το δημόσιο αναλάμβανε την υποχρέωση να καλύπτει το έλλειμμα που θα άφηνε η είσπραξη των νοσηλίων και των τυχόν κληροδοτημάτων και αφιερωμάτων. Υπολόγιζε ότι το βάρος για το άρθρο 29 υποχρέωνε τους δήμους να πληρώνουν τα νοσήλια των απόρων δημοτών του. Ο ίδιος ο υπουργός είχε συνείδηση της αδυναμίας μεγάλου αριθμού δήμων ν ανταποκριθούν σ' αυτή την υποχρέωση αλλά ήλπιζε ότι τόσο οι ιδιώτες όσο και οι δήμοι θα ήταν ευπορότεροι στο μέλλον. Στην πραγματικότητα, η κυβέρνηση πλήρωνε, μετά το 1864, το μεγαλύτερο μέρος των εξόδων για τους άπορους ψυχιατρικούς ασθενείς Βλ. όπου παραπάνω 26

Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΜΕΤΑ ΤΟΝ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ

Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΜΕΤΑ ΤΟΝ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΌ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΜΕΤΑ ΤΟΝ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΚΑΙ Η ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΚΑΙ Η ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ Α.Τ.Ε.Ι. Κρήτης Τμήμα Λογιστικής Σ.Δ.Ο. Ο ΡΟΛΟΣ ΚΑΙ Η ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΜΠΙΜΠΑ ΜΑΡΙΑ-ΕΜΜΑΝΟΥΕΛΑ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑ: ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΗ ΕΛΕΝΗ Α.Μ. 5613 0

Διαβάστε περισσότερα

Ηγουμενίτσα, 27/02/2015

Ηγουμενίτσα, 27/02/2015 EΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ Πληρ.: κα Ειρήνη Γρίβα Τηλ. Επικοιν.:26653 61213 Τηλ. Φαξ: 26650 29119 Ηγουμενίτσα, 27/02/2015 Αρ. πρωτ. 4213 ΘΕΜΑ: «Πρόσκληση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α ----- Ταχ. Δ/νση: Ανδρέα Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη:

Διαβάστε περισσότερα

«Ειρήνη» Σημειώσεις για εκπαιδευτικούς

«Ειρήνη» Σημειώσεις για εκπαιδευτικούς «Ειρήνη» Σημειώσεις για εκπαιδευτικούς Το «Ειρήνη» αποτελεί ένα εκπαιδευτικό υλικό απευθυνόμενο σε παιδιά ηλικίας 5 έως 8 ετών. Περιλαμβάνει: Μια ταινία κινουμένων σχεδίων (διάρκειας 7 λεπτών) Σημειώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδιο Ετήσιας Έκθεσης Αυτοαξιoλόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Καλλιέργεια προφορικών δεξιοτήτων των νηπίων: Διδακτικές δραστηριότητες του προφορικού λόγου στο νηπιαγωγείο»

ΘΕΜΑ: «Καλλιέργεια προφορικών δεξιοτήτων των νηπίων: Διδακτικές δραστηριότητες του προφορικού λόγου στο νηπιαγωγείο» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ «ΠΑΙΔΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΥΛΙΚΟ» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που εκπονήθηκε για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ ΣΤΑ ΣΥΝΗΘΕΣΤΕΡΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΕΝΔΙΚΟΦΑΝΟΥΣ ΠΡΟΣΦΥΓΗΣ ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΔΙΑΦΟΡΩΝ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ ΣΤΑ ΣΥΝΗΘΕΣΤΕΡΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΕΝΔΙΚΟΦΑΝΟΥΣ ΠΡΟΣΦΥΓΗΣ ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΥΠΟΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΜΗΜΑΤΑ Β1, Β2 ΝΟΜΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ ΣΤΑ ΣΥΝΗΘΕΣΤΕΡΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης Πτυχιακή Εργασία της φοιτήτριας Αναστασίας Κουτουλίδου με τίτλο: Ο ρόλος της γυναίκας στο ρεμπέτικο τραγούδι (Πειραιάς, 1922-1953) Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ & ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΗΜΕΙΩΣΗ

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ & ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ & ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΗΜΕΙΩΣΗ 02/03/2015 Με "μαύρα" γράμματα είναι το Σχέδιο Κανονισμού Καθηγητών,

Διαβάστε περισσότερα

Φωτογραφία εξώφυλλου. Άποψη του Γκιαούρκιοϊ σήμερα. (Φωτ. Αντ. Μισυρλή).

Φωτογραφία εξώφυλλου. Άποψη του Γκιαούρκιοϊ σήμερα. (Φωτ. Αντ. Μισυρλή). Η παρούσα έκδοση έγινε στο πλαίσιο της 2 ης Συνάντησης (21.9.2014 στη Θεσσαλονίκη) των συγγενών που προέρχονται από το Γενεαλογικό Δέντρο της οικογένειας με γενάρχες τους Φώτιο και Τριανταφυλλιά Παπαδημητρίου

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Λογοτεχνίας. Δράκογλου Αναστασία, Κιννά Πασχαλίνα

Όμιλος Λογοτεχνίας. Δράκογλου Αναστασία, Κιννά Πασχαλίνα Όμιλος Λογοτεχνίας Δράκογλου Αναστασία, Κιννά Πασχαλίνα Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Σερρών «Κων/νος Καραμανλής» Δράκογλου Αναστασία, adrakogl@yahoo.gr Κιννά Πασχαλίνα, kinpash@yahoo.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΑΝΕΓΕΡΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΛΥΤΕΛΩΝ ΕΞΟΧΙΚΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ

ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΑΝΕΓΕΡΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΛΥΤΕΛΩΝ ΕΞΟΧΙΚΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ& ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΑΝΕΓΕΡΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΛΥΤΕΛΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τ. Ε. Ι. ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ

Τ. Ε. Ι. ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Τ. Ε. Ι. ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΑ ΑΞΙΟΓΡΑΦΑ ΣΤΙΣ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΚΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΕΡΡΕΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Τμήμα: Μουσειοπαιδαγωγική Εκπαίδευση

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Τμήμα: Μουσειοπαιδαγωγική Εκπαίδευση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Τμήμα: Μουσειοπαιδαγωγική Εκπαίδευση Πτυχιακή Εργασία Θέμα: Εθνολογικό Μουσείο Θράκης Επιβλέποντες καθηγητές: Β. Αναγνωστόπουλος Φ. Αέκκα Φοιτήτρια: Πετράκη Ελένη Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ ΔΙΑΣΚΟΠΗΣΗ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΒΛΑΣΣΗΣ

ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ ΔΙΑΣΚΟΠΗΣΗ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΒΛΑΣΣΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ ΔΙΑΣΚΟΠΗΣΗ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΧΩΡΟ ΤΩΝ ΑΠΤΕΡΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΒΛΑΣΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΒΑΦΕΙΔΗΣ, (ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ)

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη, 2 Σεπτεμβρίου 2014 Αριθ. Τεύχους: 200 Περιεχόμενα

Τρίτη, 2 Σεπτεμβρίου 2014 Αριθ. Τεύχους: 200 Περιεχόμενα Περιεχόμενα Σχετικά με την εφημερίδα ΔΗΜΟΣΙΟγραφικά... 2 Κατάργηση της υποβολής επικυρωμένων αντιγράφων... 3 Υπόμνηση της κατάργησης της υποχρέωσης υποβολής πρωτότυπων ή επικυρωμένων αντιγράφων εγγράφων...

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ Ι.Κ.Α.

Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ Ι.Κ.Α. Πτυχιακή εργασία Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ Ι.Κ.Α. Ονοματεπώνυμο: Νταμπο Αρτεμίσια Αρ. Μ ητρώου:2007058 Επιβλέπουσα κ αθη γή τρια: Ρόη Γεωργιλά \Ί\6 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ... 3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΡΤΕΜΙΣ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΩΜΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

«ΑΡΤΕΜΙΣ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΩΜΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΩΜΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «ΑΡΤΕΜΙΣ» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΙΣΤΗΣ ΚΑΙ ΑΔΗΛΩΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΟΔΟΣ: 15

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΥΦΩΝΑ ΚΑΜΑΤΕΡΟΥ. 2 ο ΓΕΛ ΚΑΜΑΤΕΡΟΥ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2012-13

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΥΦΩΝΑ ΚΑΜΑΤΕΡΟΥ. 2 ο ΓΕΛ ΚΑΜΑΤΕΡΟΥ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2012-13 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΥΦΩΝΑ ΚΑΜΑΤΕΡΟΥ 2 ο ΓΕΛ ΚΑΜΑΤΕΡΟΥ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2012-13 ΜΑΘΗΤΕΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΕΣ ΠΟΥ ΕΚΠΟΝΗΣΑΝ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ ΛΥΔΙΑ ΓΙΑΤΣΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΔΡΕΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΔΗΜΟΥ ΚΩ.

ΠΡΟΕΔΡΕΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΔΗΜΟΥ ΚΩ. Ελληνική Δημοκρατία Νόμος Δωδεκανήσου ΔΗΜΟΣ ΚΩ Απόφαση Νο 1 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Που έχει καταχωρηθεί στο 01ο Πρακτικό της από 06-01-2013 ειδικής συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου Κω, απόσπασμα του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2009 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ν. Ιωνία, ΒΟΛΟΣ Τη συγκέντρωση της ύλης του και την επιμέλεια της έκδοσης είχε

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΘΕΜΑ Διερεύνηση του μαθησιακού περιβάλλοντος και του εκπαιδευτικού έργου στα μειονοτικά σχολεία της Θράκης. Οι απόψεις των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΙΜΙΟ... 4-5 1.ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΩΝ... 6-20

ΠΡΟΟΙΜΙΟ... 4-5 1.ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΩΝ... 6-20 Πίνακας περιεχομένων ΠΡΟΟΙΜΙΟ... 4-5 1.ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΩΝ... 6-20 1.1 Αλλαγή του πολιτικού συστήματος... 6-9 1.1.1 Εξυγίανση του πολιτικού συστήματος. Διαφάνεια παντού...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥ 46 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Χρυσ. Σμύρνης 3 : Τηλ.: 2107601470 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ INTERNET : ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2006-2007 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 1) Α.1.

Διαβάστε περισσότερα

www.kapalearn.gr e-mail: info@kapalearn.gr ΚΟΡΙΝΘΟΥ 255, ΚΑΝΑΚΑΡΗ 101 ΤΗΛ. 2610 625.360, 2610 624.009, FAX 2610 625.366

www.kapalearn.gr e-mail: info@kapalearn.gr ΚΟΡΙΝΘΟΥ 255, ΚΑΝΑΚΑΡΗ 101 ΤΗΛ. 2610 625.360, 2610 624.009, FAX 2610 625.366 Α. Ο άνθρωπος, όπως υπογραμμίζει ο συγγραφέας, δεν είναι ρυθμιστής του κόσμου, παρά διαχειριστής του. Αυτή την παρεξήγηση, που ίσχυε για αιώνες, θέλησε να διαλύσει ο πανεπιστήμων άνθρωπος της Αναγέννησης,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΡΟΠΑΡΙΩΝ ΤΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΨΑΛΤΙΚΗΣ 1

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΡΟΠΑΡΙΩΝ ΤΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΨΑΛΤΙΚΗΣ 1 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΡΟΠΑΡΙΩΝ ΤΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΨΑΛΤΙΚΗΣ 1 Σταματοπούλου Νικολίνα Ωδείο Σύγχρονης Τέχνης Αγρινίου, nistamato@yahoo.gr Περίληψη Για το παρόν άρθρο επιλέχθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ. Από τα πρακτικά της με αριθμό 13ης/2013, συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου την Τρίτη 9 Ιουλίου 2013 στην Κέρκυρα με τηλεδιάσκεψη.

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ. Από τα πρακτικά της με αριθμό 13ης/2013, συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου την Τρίτη 9 Ιουλίου 2013 στην Κέρκυρα με τηλεδιάσκεψη. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ Από τα πρακτικά της με αριθμό 3ης/203, συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου την Τρίτη 9 Ιουλίου 203 στην Κέρκυρα με τηλεδιάσκεψη. Αριθ. Απόφασης:

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλώ όπως δεχτείτε την υποψηφιότητά

Παρακαλώ όπως δεχτείτε την υποψηφιότητά ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΛΑΜΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ Α Ι Τ Η Σ Η ΕΠΩΝΥΜΟ: ΟΝΟΜΑ: Όνομα Πατρός: Όνομα Μητρός Οικογενειακή Κατάσταση: Ονοματεπώνυμο Συζύγου: Τόπος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

ΑΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Λ. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Λ ν.λ >/ ΑΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΣΠΑΝΟΣΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑ,2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή......1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Ελαιόλαδα, από το χθες στο σήμερα...3

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ ΣΤΟ ΟΥΔΕΤΕΡΟΘΡΗΣΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (ΤΟΥ ΡΕΖΙΣ ΝΤΕΜΠΡΕ)

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ ΣΤΟ ΟΥΔΕΤΕΡΟΘΡΗΣΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (ΤΟΥ ΡΕΖΙΣ ΝΤΕΜΠΡΕ) Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ ΣΤΟ ΟΥΔΕΤΕΡΟΘΡΗΣΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (ΤΟΥ ΡΕΖΙΣ ΝΤΕΜΠΡΕ) I Το Δεκέμβριο του 2001 ο Ζακ Λαγκ, Υπουργός Εθνικής Παιδείας της Γαλλίας ζήτησε από τον καθηγητή Ρεζίς Ντεμπρέ, το θεωρητικό ενδιαφέρον

Διαβάστε περισσότερα

Υπαγωγή του μικρεμπόρου στην προστασία του ν. 2869/2010

Υπαγωγή του μικρεμπόρου στην προστασία του ν. 2869/2010 ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ Εισήγηση Ιουλίας Αργυροπούλου, Εφέτη Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη 4-11-2015 Υπαγωγή του μικρεμπόρου στην προστασία του ν. 2869/2010 Εισαγωγικά Το κενό της ανυπαρξίας συλλογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗΣ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. ΣΟΧ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗΣ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. ΣΟΧ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ 09/05/203 ΔΗΜΟΣ ΛΑΜΙΕΩΝ Αρ. Πρωτ. :30090 Ταχ. Δ/νση : Φλέμινγκ και Ερυθρού Σταυρού Τηλ. : 223 3 5028 Fax : 22335027 Email : info@lamia-city.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΕΑΝ- ΚΥΤΤΑΡΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΩΝ ΝΕΩΝ

ΤΟ ΚΕΑΝ- ΚΥΤΤΑΡΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΩΝ ΝΕΩΝ ΑΘΗΝΑ, 20 /3 /2012 ΚΕΑΝ- ΚΥΤΤΑΡΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΩΝ ΝΕΩΝ Ταχ.Δ/νση : Πατρόκλου 57, Τ.Κ. : 131 22 Ίλιον, ΑΘΗΝΑ Πληροφορίες: Σωτηρία Λούκα Τηλέφωνο : 210-2692880 81 Fax : 210-2692881 E mail : info@kean.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ. Αθήνα, 28 Μαρτίου 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ. Αθήνα, 28 Μαρτίου 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 28 Μαρτίου 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΓΕΝ. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΤΜΗΜΑ Α ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΛΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αρ. Εγκ.: 52 ΘΕΜΑ: Ορισμός των διοικητικών συμβουλίων των νομικών προσώπων και συνδέσμων των Δήμων

Αρ. Εγκ.: 52 ΘΕΜΑ: Ορισμός των διοικητικών συμβουλίων των νομικών προσώπων και συνδέσμων των Δήμων Ελληνική ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 10 Οκτωβρίου 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ Αριθ. Πρωτ.: οικ. 39155 ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΡΟΣ: Δ/ΝΣΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΟΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Πρώτες βοήθειες και αντιλήψεις του πληθυσμού στους Νομούς Χανίων, Ηρακλείου, Λασιθίου και Μεσσηνίας

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Πρώτες βοήθειες και αντιλήψεις του πληθυσμού στους Νομούς Χανίων, Ηρακλείου, Λασιθίου και Μεσσηνίας Α.Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Πρώτες βοήθειες και αντιλήψεις του πληθυσμού στους Νομούς Χανίων, Ηρακλείου, Λασιθίου και Μεσσηνίας ΣΠΟΥΔΑΣΤΕΣ Δημητρακόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

O ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ (ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΛΑΚΩΝΙΑΣ )

O ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ (ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΛΑΚΩΝΙΑΣ ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Σπάρτη 3 Ιουνίου 2014 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ Αριθμ. Πρωτ. : 4023 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΛΑΚΩΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Λ ο υ κ ά ς Α π ο σ τ ο λ ί δ η ς & Σ υ ν ε ρ γ ά τ ε ς ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

Λ ο υ κ ά ς Α π ο σ τ ο λ ί δ η ς & Σ υ ν ε ρ γ ά τ ε ς ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Λ ο υ κ ά ς Α π ο σ τ ο λ ί δ η ς & Σ υ ν ε ρ γ ά τ ε ς ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Τηλ.: 2103619650, 2103610116, Fax: 2103619760, Email: lapostol@otenet.gr h t t p: / / w w w. l o u k a s a p o s t o l i d i

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ -------------------------------------------------------- ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ Αρχαία Κόρινθος, 11-04-2013

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ -------------------------------------------------------- ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ Αρχαία Κόρινθος, 11-04-2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ -------------------------------------------------------- ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ Αρχαία Κόρινθος, 11-04-2013 ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Αρ. πρωτ. Φ15/02678οικ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3638, 27/9/2002

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3638, 27/9/2002 Ο περί Εμπορικής Ναυτιλίας (Ελάχιστες Προδιαγραφές Ιατρικής Περίθαλψης στα Πλοία) Νόμος του 2002 εκδίδεται με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το Άρθρο 52 του Συντάγματος.

Διαβάστε περισσότερα

Βρήκαμε πολλά φυτά στο δάσος, αλλά και ήλιο, νερό, αέρα, έδαφος!

Βρήκαμε πολλά φυτά στο δάσος, αλλά και ήλιο, νερό, αέρα, έδαφος! Βρήκαμε πολλά φυτά στο δάσος, αλλά και ήλιο, νερό, αέρα, έδαφος! 27 28 3.1 Γνωρίζουμε τα μέρη των φυτών Αναγνώριση των διαφορετικών μερών των φυτών, ανάδειξη του ρόλου τους. Προτεινόμενα μέσα & υλικά:

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικό 6/2012 της συνεδρίασης της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής, του Δήμου Λήμνου, της 4ης Μαΐου 2012.

Πρακτικό 6/2012 της συνεδρίασης της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής, του Δήμου Λήμνου, της 4ης Μαΐου 2012. Πρακτικό 6/2012 της συνεδρίασης της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής, του Δήμου Λήμνου, της 4ης Μαΐου 2012. Στη Μύρινα, σήμερα στις 4 του μήνα Μαΐου του έτους 2012, ημέρα Παρασκευή και ώρα 12:00 στο Δημοτικό Κατάστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: Β43ΞΝ-Θ3Β. Αθήνα 19 Oκτωβρίου 2012 Αριθ. Πρωτ.: 39836

ΑΔΑ: Β43ΞΝ-Θ3Β. Αθήνα 19 Oκτωβρίου 2012 Αριθ. Πρωτ.: 39836 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ OIK. ΥΠΗΡ. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΟΤΑ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: Σταδίου 27 Ταχ. Κώδικας: 101 83 Αθήνα Πληροφορίες: Κ. Σταθοπούλου Τηλ.:

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Ανοικτός διαγωνισμός για την προμήθεια μίας (1) συσκευής αέριας χρωματογραφίας

Διεθνής Ανοικτός διαγωνισμός για την προμήθεια μίας (1) συσκευής αέριας χρωματογραφίας ΑΔΑ περίληψης: ΒΛ4ΧΗ-ΨΩΕ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ- ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΟΥ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα Διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 30/11/2015

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ. ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ. ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ - ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΝΙΚΟΣ ΡΟΔΟΣΘΕΝΟΥΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ. ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσια οικονομική έκθεση της χρήσης από 1 η Ιανουαρίου έως 31 η Δεκεμβρίου 2009 2

Ετήσια οικονομική έκθεση της χρήσης από 1 η Ιανουαρίου έως 31 η Δεκεμβρίου 2009 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α. Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου... 4 Β. Έκθεση Ελέγχου Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή... 5 Γ. Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου... 7 Δ. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις...

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη Διαγωνισμού για το Έργο «Ανάθεση Ανάπτυξης Συστήματος Εφαρμογής Διακανονισμών σε Οφειλόμενες Συνδρομές στο ΤΕΕ» 55.

Διακήρυξη Διαγωνισμού για το Έργο «Ανάθεση Ανάπτυξης Συστήματος Εφαρμογής Διακανονισμών σε Οφειλόμενες Συνδρομές στο ΤΕΕ» 55. Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Γενική Διεύθυνση Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών Αρ. πρωτ.: 19573 Τμήμα Προμηθειών & Διαχείρισης Υλικού Ημ/νία: 03/08/2015 Νίκης 4, 105 63 Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΥΠΡΕΠΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΩΝ

ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΥΠΡΕΠΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΡΓΟ: Προμήθεια ειδών καθαριότητας ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ και ευπρεπισμού για το έτος 2014 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΑΡ. ΜΕΛ. : 31/2014 ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ. ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ: Διδακτικές ώρες 8 ΘΕΩΡΙΑΣ - ΘΕΜΑΤΟΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ - ΕΙΔΙΚΗ ΚΤΙΡΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙ

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ. ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ: Διδακτικές ώρες 8 ΘΕΩΡΙΑΣ - ΘΕΜΑΤΟΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ - ΕΙΔΙΚΗ ΚΤΙΡΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Δ.Π.Θ. - ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΙΙΙ: ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ 3 Ο ΕΤΟΣ 2013-2014.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 1940-1974

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 1940-1974 ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 1940-1974 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΝΙΤΣΑΣ 1340200400332 ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ:ΚΑΘ. Α.ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΠ.ΚΑΘ.Θ.ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ:Ε.Κ.Π.Α ΣΧΟΛΗ:Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ:ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική Υπηρεσία Υποβολής Αιτήσεων Εισδοχής σε Φοιτητικές Εστίες

Ηλεκτρονική Υπηρεσία Υποβολής Αιτήσεων Εισδοχής σε Φοιτητικές Εστίες Ηλεκτρονική Υπηρεσία Υποβολής Αιτήσεων Εισδοχής σε Φοιτητικές Εστίες Εγχειρίδιο Εφαρμογής Το ακαδημαϊκό έτος 2012-13 η διαδικασία της υποβολής Αιτήσεων Εισδοχής σε συγκεκριμένες Φοιτητικές και Σπουδαστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ υπ' αριθµ. ΣΟΧ 1/2015 για τη σύναψη ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ υπ' αριθµ. ΣΟΧ 1/2015 για τη σύναψη ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ηράκλειο 14 / 10 / 2015 ΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Αριθ. Πρωτ.: 138.737 ΑΓΙΟΥ ΤΙΤΟΥ 1 71202 ΤΜΗΜΑ: ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ:ΚΑΤΣΑΡΑΚΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΤΗΛΕΦΩΝΟ:

Διαβάστε περισσότερα

Καταστατικό Ιδιωτικής Κεφαλαιουχικής Εταιρείας (ΙΚΕ) ΦΕΚ 216/Β/5-2-2013 που δηµοσιεύθηκε η Κ.Υ.Α. αρ. Κ2-828/31-1-2013

Καταστατικό Ιδιωτικής Κεφαλαιουχικής Εταιρείας (ΙΚΕ) ΦΕΚ 216/Β/5-2-2013 που δηµοσιεύθηκε η Κ.Υ.Α. αρ. Κ2-828/31-1-2013 Καταστατικό Ιδιωτικής Κεφαλαιουχικής Εταιρείας (ΙΚΕ) ΦΕΚ 216/Β/5-2-2013 που δηµοσιεύθηκε η Κ.Υ.Α. αρ. Κ2-828/31-1-2013 ΠΡΑΞΗ ΣΥΣΤΑΣΗΣ Ι.Κ.Ε. Στη Θεσσαλονίκη σήµερα στις πέντε του µηνός Μαίου του έτους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Αθήνα, 6 Απριλίου 2001 Αριθμ.Πρωτ.: 1036819/642/Α0012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ Ι.ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΟΡΟΛ. ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΤΜΗΜΑ Α ΙΙ. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΣΠΡΑΞΗΣ ΔΗΜ.ΕΣΟΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΙΝΟΙΛ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΩΝ ΑΕ ΑΡ.Μ.ΑΕ. 13952/06/B/86/8

ΕΛΙΝΟΙΛ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΩΝ ΑΕ ΑΡ.Μ.ΑΕ. 13952/06/B/86/8 ΕΛΙΝΟΙΛ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΩΝ ΑΕ ΑΡ.Μ.ΑΕ. 13952/06/B/86/8 /86/8 Σχέδια προτεινόµενων αποφάσεων επί των θεµάτων της Ηµερήσιας ιάταξης (στοιχείο (δ) της παραγράφου 3 του άρθρου 27 του Κ.Ν. 2190/1920,

Διαβάστε περισσότερα

Νέα σελίδα για τους ΟΤΑ του Νομού Γρεβενών

Νέα σελίδα για τους ΟΤΑ του Νομού Γρεβενών ΓΡΕΒΕΝΑ ΘΑΡΣΕΙΝ Τ ΑΛΗΘH ΛΕΓΩΝ ΕΤΟΣ 6ο ΑΡΙΘ.ΦΥΛΛΟΥ 335 ΓΡΑΦΕΙΑ: ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΑ: ΕΙΡΗΝΗΣ 2 ΤΚ 51100 ΓΡΕΒΕΝΑ ΤΗΛ.24620/22.086 FAX:24620/22.087 ΤΡΙΤΗ 2 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΤΙΜΗ ΦΥΛ 0,30 Πως θα μοιραστούν 20 δισ.

Διαβάστε περισσότερα

Το Δημοτικό Βρεφοκομείο Αθηνών

Το Δημοτικό Βρεφοκομείο Αθηνών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΒΡΕΦΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΘΗΝΑ, 6/9/2013 Αρ. Πρωτ.: 14686-06/09/2013 Αρ. Διεκπ.: 6377-06/09/2013 Περίληψη της υπ' αριθμ. ΣΟΧ 1/2013 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗΣ για τη

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόβλημα του ανατοκισμού στις τραπεζικές πιστωτικές συμβάσεις ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΚΟΥΡΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΛΗΞΟΥΡΙ 2013

Το πρόβλημα του ανατοκισμού στις τραπεζικές πιστωτικές συμβάσεις ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΚΟΥΡΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΛΗΞΟΥΡΙ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Το πρόβλημα του ανατοκισμού στις τραπεζικές πιστωτικές συμβάσεις ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΚΟΥΡΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΛΗΞΟΥΡΙ 2013 Η παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 30/6/2009. Αριθµ. Πρωτ. Γ99/1/211 Ι Ο Ι Κ Η Σ Η ΓΕΝ. /ΝΣΕΙΣ : ΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Αθήνα 30/6/2009. Αριθµ. Πρωτ. Γ99/1/211 Ι Ο Ι Κ Η Σ Η ΓΕΝ. /ΝΣΕΙΣ : ΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Αθήνα 30/6/2009 Αριθµ. Πρωτ. Γ99/1/211 Ι Ο Ι Κ Η Σ Η ΓΕΝ. /ΝΣΕΙΣ : ΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ /ΝΣΕΙΣ : ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΣΟΧ 2/2015 για τη σύναψη ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ ΧΡΟΝΟΥ για την υλοποίηση ευρωπαϊκών προγραµµάτων από νοµικά πρόσωπα ΟΤΑ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΣΟΧ 2/2015 για τη σύναψη ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ ΧΡΟΝΟΥ για την υλοποίηση ευρωπαϊκών προγραµµάτων από νοµικά πρόσωπα ΟΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΣ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Ν.Π.Ι.. «ΚΟΙΝΩΦΕΛΗΣ ΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΜΟΥ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ- ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ» 28ης Οκτωβρίου 59, Αµπελόκηποι, Τ.Κ. 56123 Πληροφορίες: Ζάικος Γεώργιος Τηλ: 2310556202/727210

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ Σελίδα 5 από 9 ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Α. Α. Από το κείμενο που σας δίνεται να μεταφράσετε το απόσπασμα: «περὶ δὲ τῶν κοινῶν εἰς τοιούτους ἀγῶνας καθεστηκότας». Σε ό,τι αφορά όμως το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΕΤΟΣ: 2007-2008 ΜΑΘΗΜΑ ΣΥΝΘΕΣΗ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 15171 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Αρ. Φύλλου 1096 21 Ιουλίου 2010 ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Αριθμ. 21219 Ετήσια Έκθεση του Ανωτάτου Συμβουλίου Επιλογής Προσωπικού για το έτος 2009.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ - ΠΡΟΘΕΣΜΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 8 / 10 /2014

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ - ΠΡΟΘΕΣΜΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 8 / 10 /2014 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΔΑ: ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ - ΠΡΟΘΕΣΜΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 8 / 10 /2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αρ.Πρωτ.Υ7γ/ΓΠ/50654 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ Γ Ταχ

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Λυκείου Νεοελληνική Γλώσσα Λυκείου Πλαίσιο προδιαγραφών Ι. Δομή θεμάτων Η διαδικασία εισαγωγής των μαθητών/τριών στην Α Λυκείου προβλέπει τη δοκιμασία τους σε τρία θέματα Νεοελληνικής Γλώσσας, καθένα από τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΑ. ΘΕΜΑ : Εισήγηση για παράταση σύµβασης (Ολοκλήρωσης Εργασιών Ελέγχου και Πιστοπόιησης Παιδικών Χαρών ήµου Κεφαλλονιάς).

ΠΡΑΚΤΙΚΑ. ΘΕΜΑ : Εισήγηση για παράταση σύµβασης (Ολοκλήρωσης Εργασιών Ελέγχου και Πιστοπόιησης Παιδικών Χαρών ήµου Κεφαλλονιάς). ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ ΗΜΟΣ ΚΕΦΑΛΛΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ της 26 ης ( τακτικής ) συνεδρίασης της Οικονοµικής Επιτροπής την 24 η Σεπτεµβρίου 2015 του ήµου Κεφαλλονιάς. Στο Αργοστόλι

Διαβάστε περισσότερα

Μακρογιαννάκη Ροδαμία Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Μακρογιαννάκη Ροδαμία Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μακρογιαννάκη Ροδαμία Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η σύμβαση, παραδοσιακό μέσο έννομης ρύθμισης των κοινωνικών σχέσεων μεταξύ ιδιωτών (φυσικών ή νομικών προσώπων), έχει εισχωρήσει, κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΗΡΥΞΗ. Αριθµός-Α/Α Συστήµατος : 13142

ΙΑΚΗΡΥΞΗ. Αριθµός-Α/Α Συστήµατος : 13142 Αναρτητέα στο µητρώο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ /ΝΣΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ Καλαµάτα, 15 Ιουλίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

(283) Μέρος Δ. Η Εκπαίδευση

(283) Μέρος Δ. Η Εκπαίδευση Η (283) Μέρος Δ Η Εκπαίδευση 01. πρόοδος συνίσταται (στηρίζεται) στη δημόσια εκπαίδευση. Αυτό διαπιστώθηκε τελευταία από τους σοφούς της Γαλλίας. Την τρίτη δεκαετία του 20 ου αιώνα έχουν συζητήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 49/2012

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 49/2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΔΙΑΣΥΝΔΕΟΜΕΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΧΕΠΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΥΠ' ΑΡΙΘ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ. Α. Αντικείμενο του εγχειριδίου

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ. Α. Αντικείμενο του εγχειριδίου ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ Α. Αντικείμενο του εγχειριδίου Με το ν. 3133/2003 «Κεντρική Επιτροπή Κωδικοποίησης»

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ. ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΥΠΟΧΛΩΡΙΩΔΟΥΣ ΝΑΤΡΙΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-16 ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ: 18.000,00 πλέον του αναλογούντος Φ.Π.Α.

ΜΕΛΕΤΗ. ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΥΠΟΧΛΩΡΙΩΔΟΥΣ ΝΑΤΡΙΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-16 ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ: 18.000,00 πλέον του αναλογούντος Φ.Π.Α. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΘΕΡΜΗΣ ( Δ.Ε.Υ.Α.Θ. ) Προµήθεια: «ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΥΠΟΧΛΩΡΙΩΔΟΥΣ ΝΑΤΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα !"#$%&%'(((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((( )!

Περιεχόμενα !#$%&%'(((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((( )! Περιεχόμενα!"#$%&%'(((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((( )! *+",',"-+.-"/'0$.-$".1$/!1"#,'0"+(((((((((((((((((((((((23! 14+,$%0$ ((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((()5!

Διαβάστε περισσότερα

Επαρχιακός Γραμματέας Λ/κας-Αμ/στου ΠΟΑ Αγροτικής

Επαρχιακός Γραμματέας Λ/κας-Αμ/στου ΠΟΑ Αγροτικής Πρόεδρος Αίγλη Παντελάκη Γενική Διευθύντρια Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος Αντιπρόεδρος Χάρης Ζαννετής Πρώτος Λειτουργός Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος Μέλη Χρίστος Κουρτελλάρης

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις Κληρονομικού Δικαίου

Σημειώσεις Κληρονομικού Δικαίου Σημειώσεις Κληρονομικού Δικαίου ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Κληρονομικό Δίκαιο -> ρυθμίζει τις έννομες σχέσεις του ατόμου μετά το θάνατό του και ιδίως στην τύχη της περιουσίας του. Καταλαμβάνει το πέμπτο βιβλίο του ΑΚ

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σημειώσεις με θέμα «Πιστωτικοί Τίτλοι» Πιστωτικοί τίτλοι καλούνται τα έγγραφα εκείνα με τα οποία αποδεικνύεται τόσο η ύπαρξη της

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΦΟΡΕΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΣΠΑ 2007-2013

ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΦΟΡΕΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΣΠΑ 2007-2013 ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΦΟΡΕΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΣΠΑ 2007-2013 ΕΣΠΑ Ορισμός Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς: το έγγραφο που καταρτίζεται από το Υπουργείο Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας & Ναυτιλίας με την

Διαβάστε περισσότερα

Ε 01.01.24. Έκδοση 1.0 / 21-10-2009 ΣΥΝΤΑΞΗ ΚΑΙ ΥΠΟΒΟΛΗ ΜΗΤΡΩΟΥ ΕΡΓΟΥ 01 ΓΕΝΙΚΑ 01 ΓΕΝΙΚΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΠΟ ΟΜΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΓΡΑΜΜΗΣ

Ε 01.01.24. Έκδοση 1.0 / 21-10-2009 ΣΥΝΤΑΞΗ ΚΑΙ ΥΠΟΒΟΛΗ ΜΗΤΡΩΟΥ ΕΡΓΟΥ 01 ΓΕΝΙΚΑ 01 ΓΕΝΙΚΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΠΟ ΟΜΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΓΡΑΜΜΗΣ Ε 01.01.24 ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΠΟ ΟΜΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΓΡΑΜΜΗΣ Έκδοση 1.0 / 21-10-2009 01 ΓΕΝΙΚΑ 01 ΓΕΝΙΚΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ 24 ΣΥΝΤΑΞΗ ΚΑΙ ΥΠΟΒΟΛΗ ΜΗΤΡΩΟΥ ΕΡΓΟΥ Η Οδηγία τέθηκε σε ισχύ με την υπ αριθμ. 4.335.320/21-10-2009

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟΥ ΤΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗΣ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΩΝΥΜΙΑ «ATTICA BANK ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ»

ΕΝΙΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟΥ ΤΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗΣ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΩΝΥΜΙΑ «ATTICA BANK ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» Σχέδιο Αποφάσεων/Σχόλια ιοικητικού Συµβουλίου επί του 11 ου θέµατος της ηµερήσιας διάταξης της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης της 22 ης Ιουνίου 2012 των Μετόχων κατόχων κοινών µετοχών της ATTICA BANK Ανώνυµη

Διαβάστε περισσότερα

Σας πληροφορούμε ότι δημοσιεύθηκε ο νόμος 3861/2010 (ΦΕΚ112/Α /13-7-2010) «Ενίσχυση της διαφάνειας με την υποχρεωτική

Σας πληροφορούμε ότι δημοσιεύθηκε ο νόμος 3861/2010 (ΦΕΚ112/Α /13-7-2010) «Ενίσχυση της διαφάνειας με την υποχρεωτική ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ Δ/ΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ. ΑΡΓΥΡΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Σχολής Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Ελεγκτικής Επιστήμης Εισηγητής :Λυγγίτσος Αλέξανδρος

ΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ. ΑΡΓΥΡΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Σχολής Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Ελεγκτικής Επιστήμης Εισηγητής :Λυγγίτσος Αλέξανδρος ΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΑΡΓΥΡΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Σχολής Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Ελεγκτικής Επιστήμης Εισηγητής :Λυγγίτσος Αλέξανδρος «Φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων στην Ελλάδα» ΚΑΛΑΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΌ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΔΉΜΟΥ ΗΓΟΥΜΕΝΊΤΣΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΊΟΔΟ 2015 2019

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΌ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΔΉΜΟΥ ΗΓΟΥΜΕΝΊΤΣΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΊΟΔΟ 2015 2019 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΌ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΔΉΜΟΥ ΗΓΟΥΜΕΝΊΤΣΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΊΟΔΟ 2015 2019 Α ΦΑΣΗ:ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΗΜΟΣ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ www.igoumenitsa.gr Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Ηγουμενίτσας για την περίοδο 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΡΕΙΑ Α.Μ.Κ.Ε

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΡΕΙΑ Α.Μ.Κ.Ε Το ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΡΕΙΑ Α.Μ.Κ.Ε. είναι μια Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία με σκοπούς κοινωφελείς, που ιδρύθηκε την 1 η Μαρτίου 2002 και έχει έδρα την Αθήνα. Διοικείται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗΣ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΑΔΟΧΟΥ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ

ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗΣ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΑΔΟΧΟΥ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΦΟΡΕΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ ΣΑΜΑΡΙΑΣ ΑΝΑΡΤΗΣΗ - ΔΙΑΥΓΕΙΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΛΑΣΤΗΡΑ 10, Τ.Κ. 73134, ΧΑΝΙΑ Τηλ.: +30 28210 45570 Φαξ: +30 28210 59777 e-mail: info@samaria.gr http://www.samaria.gr Χανιά, 28-02-2012

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΑ ΖΑΧΑΡΟΠΛΑΣΤΕΙΑ ΣΕΡΡΩΝ Α.Ε.

ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΑ ΖΑΧΑΡΟΠΛΑΣΤΕΙΑ ΣΕΡΡΩΝ Α.Ε. Οικονομικές Καταστάσεις της χρήσης από 1 η Ιανουαρίου 2014 έως 31 η Δεκεμβρίου 2014 σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (Δ.Π.Χ.Α.) ως έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΒΥΡΩΝΑ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΒΥΡΩΝΑ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΒΥΡΩΝΑ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Α Π Ο Σ Π Α Σ Μ Α Από το πρακτικό της 24 ης /27-10-2014 τακτικής συνεδρίασης της Οικονομικής Επιτροπής Αρ. Απόφασης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Στεκόμαστε αλληλέγγυοι σ όσους, ατομικά ή συλλογικά επανακτούν αυτά που νόμιμα μας κλέβουν οι εξουσιαστές.

Στεκόμαστε αλληλέγγυοι σ όσους, ατομικά ή συλλογικά επανακτούν αυτά που νόμιμα μας κλέβουν οι εξουσιαστές. Εγώ καταληστεύω καθημερινά τον πολίτη αυτής της χώρας. Εγώ τον φέρνω κάθε τέλος του μήνα σε απόγνωση, όταν συνειδητοποιεί ότι δεν θα μπορέσει να ανταπεξέλθει στις οικονομικές του υποχρεώσεις. Εγώ τον αναγκάζω

Διαβάστε περισσότερα

Ισότητα των Φύλων και Θρησκευτικά: μία εκπαιδευτική παρέμβαση στην τάξη. Παναγιώτης Τσιακούμης, Σχολικός Σύμβούλος

Ισότητα των Φύλων και Θρησκευτικά: μία εκπαιδευτική παρέμβαση στην τάξη. Παναγιώτης Τσιακούμης, Σχολικός Σύμβούλος Ισότητα των Φύλων και Θρησκευτικά: μία εκπαιδευτική παρέμβαση στην τάξη Παναγιώτης Τσιακούμης, Σχολικός Σύμβούλος 1 Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή σελ 2 2. Στόχοι σελ 3 3. Μέθοδοι διδασκαλίας..σελ...4 4. Πορεία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΨΗ Ο ΔΗΜΑΡΦΟ ΑΘΗΝΑΙΨΝ

ΑΝΑΚΟΙΝΨΗ Ο ΔΗΜΑΡΦΟ ΑΘΗΝΑΙΨΝ ΑΝΑΡΣΗΣΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΣΙΑ Βαθμός Ασφαλείας: Αδιαβάθμητο ΝΟΜΟ ΑΣΣΙΚΗ Βαθμός Προτεραιότητας: Εξ. Επείγον ΔΗΜΟ Φρόνος Διατήρησης: Διηνεκές ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΑΝΘΡΨΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Α.Η.Π.: 241205/16-07-2015 ΣΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσια Οικονομική Έκθεση της χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2012. Βάσει του άρθρου 4 του Ν. 3556/2007

Ετήσια Οικονομική Έκθεση της χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2012. Βάσει του άρθρου 4 του Ν. 3556/2007 Ετήσια Οικονομική Έκθεση της χρήσης από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2012 Βάσει του άρθρου 4 του Ν. 3556/2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α. Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου... 5 Β. Έκθεση Ελέγχου Ανεξάρτητου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραμμα του καθενός από τα παρακάτω πολιτικά κόμματα: Ραλλικό Κόμμα Λαϊκό Κόμμα (1910) Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΠΝΙΞΕΙΣ ΤΟ ΦΙΔΙ ΔΕΝ ΑΡΚΕΙ ΝΑ ΤΣΑΚΙΣΕΙΣ ΤΑ (ΧΡΥΣΑ) ΑΥΓΑ ΤΟΥ

ΓΙΑ ΝΑ ΠΝΙΞΕΙΣ ΤΟ ΦΙΔΙ ΔΕΝ ΑΡΚΕΙ ΝΑ ΤΣΑΚΙΣΕΙΣ ΤΑ (ΧΡΥΣΑ) ΑΥΓΑ ΤΟΥ ΓΙΑ ΝΑ ΠΝΙΞΕΙΣ ΤΟ ΦΙΔΙ ΔΕΝ ΑΡΚΕΙ ΝΑ ΤΣΑΚΙΣΕΙΣ ΤΑ (ΧΡΥΣΑ) ΑΥΓΑ ΤΟΥ Φασισμός και αντιφασισμός στα χρόνια της χολέρας Συνέλευση για την ΚΥκλοφορία των Αγώνων Ένθετη έκδοση μαζί με το 7ο τεύχος της Σφήκας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΒΕΡΟΙΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΑΡΔΕΥΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΒΕΡΟΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΒΕΡΟΙΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΑΡΔΕΥΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΒΕΡΟΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΒΕΡΟΙΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΑΡΔΕΥΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΒΕΡΟΙΑΣ ΠΡΟΟΙΜΙΟ 1. Η γεωργία αποτελεί τον κυριότερο τομέα της πρωτογενούς παραγωγής του Δήμου Βέροιας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ ΜΕΙΟΔΟΤΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ ΜΕΙΟΔΟΤΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Βόλος, 2.12.2013 ΝΟΜΟΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ Αριθμ. Πρωτ.:146821 ΔΗΜΟΣ ΒΟΛΟΥ Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ ΜΕΙΟΔΟΤΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ «Προμήθεια ανταλλακτικών οχημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικό φορτίο Ηλεκτρική δύναμη

Ηλεκτρικό φορτίο Ηλεκτρική δύναμη ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΡΑΓΚΑΚΗΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ-ΧΗΜΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ 2ου ΕΚΦΕ Ν. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 1 ΘΕΩΡΙΑ Ηλεκτρικό φορτίο Ηλεκτρική δύναμη Εάν τρίψουμε ένα πλαστικό στυλό σε ένα μάλλινο ύφασμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ. Η πολιτική πρόταση και το πρόγραμμα της ΑΝΤΑΡΣΥΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ. Η πολιτική πρόταση και το πρόγραμμα της ΑΝΤΑΡΣΥΑ ΑΝΤΑΡΣΥΑ-3 η Συνδιάσκεψη- ΘΕΣΕΙΣ του ΠΣΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ. Η πολιτική πρόταση και το πρόγραμμα της ΑΝΤΑΡΣΥΑ Γ1. Η αντικαπιταλιστική ανατροπή της επίθεσης και το πρόγραμμά της 35. Με το ανοιχτό πέρασμα του ΣΥΡΙΖΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Για τους όρους αµοιβής και εργασίας των Εργαζοµένων στις Ξενοδοχειακές Επιχειρήσεις Νοµού Χανίων

ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Για τους όρους αµοιβής και εργασίας των Εργαζοµένων στις Ξενοδοχειακές Επιχειρήσεις Νοµού Χανίων ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Για τους όρους αµοιβής και εργασίας των Εργαζοµένων στις Ξενοδοχειακές Επιχειρήσεις Νοµού Χανίων (Πράξη κατάθεσης Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης: Π.Κ. 30/4-10-2010)

Διαβάστε περισσότερα