International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE"

Transcript

1 DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012

2 Οργανωτική Επιτροπή Συνεδρίου O r g a n i z i n g C o m m i t t e e Z o e G a v r i i l i d o u A n g e l i k i E f t h y m i o u E v a n g e l i a T h o m a d a k i Penelop e Kambakis -Vougiou klis Γραμματειακή Υποστήριξη S e c r e t a r i a l S u p p o r t Ioannis Anagnostopoulos M a r i a G e o r g a n t a P o l y x e n i I n t z e N i k o s M a t h i o u d a k i s L i d i j a M i t i t s E l e n i P a p a d o p o u l o u A n n a S a r a f i a n o u E l i n a C h a dji p a p a ISBN Τ υ π ο γ ρ α φ ι κ ή ε π ι μ έ λ ε ι α Ν ί κ ο ς Μ α θ ι ο υ δ ά κ η ς Ε λ έ ν η Π α π α δ ο π ο ύ λ ο υ Ε λ ί ν α Χ α τ ζ η π α π ά Σ χ ε δ ι α σ μ ό ς ε ξ ώ φ υ λ λ ο υ Ν ί κ ο ς Μ α θ ι ο υ δ ά κ ης Copyright 2012 Δ η μ ο κ ρ ί τ ε ι ο Π α ν ε π ι σ τ ή μ ι ο Θ ρ ά κ η ς D e m o c r i t u s U n i v e r s i t y o f T h r a c e Ε ρ γ α σ τ ή ρ ι ο Σ ύ ν τ α ξ η ς, Μ ο ρ φ ο λ ο γ ί α ς, Φ ω ν η τ ι κή ς, Σ η μ α σ ι ο λ ο γ ί α ς, L a b o ra to r y o f S y n ta x, M o r pho l o g y, P h o n e t i c s, S e m a n t i c s, Δ ι ε θ ν έ ς Σ υ ν έ δ ρ ι ο Ε λ λ η ν ι κ ή ς Γ λ ω σ σ ο λ ο γ ί α ς I n t er n a ti o n a l C o n fe r e n c e o f G r e e k L inguist ic s +Μ όρφωση Δ Π Θ +M orp ho SE D U T H

3 ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗ ΔΙΑΤΥΠΩΣΗ ΤΩΝ ΟΡΙΣΜΩΝ: ΕΡΕΥΝΑ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Έλενα Μάντζαρη Πανεπιστήμιο Πατρών, Ελλάδα Άννα Ιορδανίδου Πανεπιστήμιο Πατρών, Ελλάδα ABSTRACT This paper presents α dictionary use research conducted with 351 Greek native speakers, students of senior primary school. The aim of the research is to evaluate the effectiveness of traditional defining approaches (i.e. analytical definitions, definitions by synonyms, morphological definitions) and contemporary defining approaches (i.e. full-sentence definitions), as they are represented by three Greek monolingual dictionaries, measuring students performance in two tasks: the production and the identification of specific words meaning and usage. In both tasks, the full-sentence definitions yielded 72,4% correct answers, while the traditional definitions with difficult and less difficult vocabulary yielded 22,9% and 26,6% respectively. Λέξεις κλειδιά: ελληνικά μονόγλωσσα λεξικά, ορισμοί, χρήση λεξικού, εμπειρική έρευνα 1. Εισαγωγή Ο ορισμός φαίνεται να κατέχει προνομιούχα θέση σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη πληροφορία των λεξικών. Αν και υπάρχουν λεξικά που δεν περιέχουν ορισμούς, όπως τα ορθογραφικά, τα ετυμολογικά ή τα δίγλωσσα λεξικά, η σύνταξη των ορισμών θεωρείται το πρωτοτυπικό έργο ενός λεξικογράφου. Το τι σημαίνουν οι λέξεις και πώς ορίζονται έχει αποτελέσει αντικείμενο πολλών εργασιών από την πλευρά της λογικής, της φιλοσοφίας και της γλωσσολογικής σημασιολογίας. Ωστόσο, πολύ λίγα έχουν γραφεί, είτε στο πλαίσιο θεωρητικών λεξικογραφικών μελετών (βλ. Atkins and Rundell 2008) είτε στο πλαίσιο εμπειρικών ερευνών (βλ. ενδεικτικά McKeown 1993, Nesi and Meara 1994, Nesi 1998), για το πώς οι χρήστες ερμηνεύουν τους ορισμούς και το πώς και πόσο αποτελεσματικά χρησιμοποιούν την πληροφορία που αντλούν από αυτούς. Η έρευνα που παρουσιάζεται αποτελεί μέρος ευρύτερης μελέτης (βλ. Μάντζαρη 2011), στην οποία συζητούνται παραδοσιακές και σύγχρονες προσεγγίσεις στη διατύπωση των λεξικογραφικών ορισμών με βάση τη διάσταση του χρήστη. Εξετάζονται παραδοσιακές τεχνικές σύνταξης των ορισμών, όπως οι αναλυτικοί, οι μορφολογικοί και οι ορισμοί με συνώνυμα, με τις ειδικότερες συμβάσεις που τις συνοδεύουν (π.χ. αρχή της υποκαταστασιμότητας, σύμβαση του κενού συμπληρώματος, χρήση παρενθέσεων, χρήση τυποποιημένων δηλώσεων), και το πιο σύγχρονο μοντέλο των ορισμών με πλήρεις προτάσεις (full-sentence definitions) ή αλλιώς των προτασιακών ορισμών. Η έρευνα εντάσσεται στο επίκαιρο και αναπτυσσόμενο πεδίο της λεξικογραφίας που αφορά τη χρήση του λεξικού. Ειδικότερα, εντάσσεται στην κατηγορία μελετών που διερευνούν τη σχέση της χρήσης του λεξικού (και ειδικότερα της χρήσης του ορισμού ως στοιχείου της μικροδομής του λεξικού) με την παραγωγή και την κατανόηση κειμένου 1. Στόχος είναι να διερευνηθεί ποιες στρατηγικές διατύπωσης των ορισμών, έτσι όπως εκπροσωπούνται από τρία μονόγλωσσα ελληνικά παιδαγωγικά λεξικά, το Λεξικό Μπαμπινιώτη για το σχολείο και το γραφείο (ΛΣΓ, 2004), το Ερμηνευτικό λεξικό νέας ελληνικής Α, Β, Γ Γυμνασίου (ΕΛΝΕ, 2007) 2 και το Λεξικό της ελληνικής ως ξένης γλώσσας για μαθητές της δευτεροβάθμιας 1 Για την κατηγοριοποίηση των ερευνών στο πλαίσιο της χρήσης του λεξικού βλ. Hulstijn and Atkins (1998) και Dolezal and McCreary (1996). 2 Για τις αρχές σύνταξης του λεξικού βλ. Γαβριηλίδου κ.ά. (2008). In Z. Gavriilidou, A. Efthymiou, E. Thomadaki & P. Kambakis-Vougiouklis (eds), 2012, Selected papers of the 10th ICGL, pp Komotini/Greece: Democritus University of Thrace.

4 [ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗ ΔΙΑΤΥΠΩΣΗ ΤΩΝ ΟΡΙΣΜΩΝ: ΕΡΕΥΝΑ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ] εκπαίδευσης (ΛΕΞΓ, 2007), μπορούν να συμβάλουν στην αποτελεσματικότερη κατανόηση της σημασίας και της χρήσης των λέξεων από μαθητές των τελευταίων τάξεων του δημοτικού. Τα αποτελέσματα της έρευνας μπορούν να αξιοποιηθούν στη διατύπωση προτάσεων σχετικά με ζητήματα σχεδιασμού των ορισμών στα μονόγλωσσα ελληνικά παιδαγωγικά λεξικά και με ζητήματα διδακτικής αξιοποίησης των ορισμών. 2. Συναφείς έρευνες Περιορισμένος είναι ο αριθμός των ερευνών σχετικά με τους ορισμούς. Οι έρευνες αυτές αφορούν την αγγλική γλώσσα και έχουν στόχο την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των διαφορετικών ορισμών με βάση την επίδοση των χρηστών σε συγκεκριμένες δοκιμασίες/τεστ (βλ. Miller and Gildea 1987, Cumming et al. 1994, Nesi and Meara 1994, Nesi 1998, McKeown 1993) 3. Παρουσιάζουν ωστόσο μεταξύ τους επιμέρους διαφορές: α) ως προς το ερευνητικό εργαλείο (π.χ. ερωτηματολόγιο, βλ. MacFarquhar and Richards 1983, τεστ βλ. McKeown 1993, Miller and Gildea 1987, Nesi and Meara 1994, ερωτηματολόγιο και τεστ βλ. Cumming et al. 1994, Nesi 1998), β) ως προς το γλωσσικό υλικό (π.χ. ορισμοί από υπάρχοντα λεξικά για φυσικούς ομιλητές ή λεξικά εκμάθησης (learner s dictionaries), ορισμοί εκ νέου διατυπωμένοι για τις ανάγκες της έρευνας βλ. McKeown 1993) και γ) ως προς την ηλικία του ελεγχόμενου δείγματος (π.χ. φυσικοί ομιλητές μαθητές του δημοτικού βλ. McKeown 1993, Miller and Gildea 1987, ενήλικες μαθητές της αγγλικής). 3. Μέθοδος 3.1 Υποκείμενα Στην έρευνα συμμετείχαν 351 μαθητές (n=351) των δύο τελευταίων τάξεων του δημοτικού, φυσικοί ομιλητές της ελληνικής χωρίς διαγνωσμένες μαθησιακές δυσκολίες (από το Δημοτικό Σχολείο της Ελληνογερμανικής Αγωγής και από το 2ο Δημοτικό Σχολείο Διονύσου). 3.2 Ερευνητικό εργαλείο Η έρευνα αρθρώνεται σε τέσσερα (4) επιμέρους έργα, δύο βασικά, στα οποία χρησιμοποιείται το τεστ, και δύο συμπληρωματικά, στα οποία χρησιμοποιείται το ερωτηματολόγιο. Τα δύο βασικά έργα (Έργο 2 και Έργο 3) ελέγχουν την αποτελεσματικότητα των διαφορετικών τύπων ορισμού στην κατανόηση της σημασίας κατά την παραγωγή προτάσεων (Έργο 2) και κατά την αναγνώριση της ορθής σημασίας και χρήσης των ελεγχόμενων λ.μ. (Έργο 3) 4. Στο Έργο 2 οι μαθητές συμβουλεύονται τους ορισμούς 6 λ.μ. και συντάσσουν μία πρόταση για καθεμία από αυτές. Στο Έργο 3 ζητείται από τους μαθητές να αναγνωρίσουν τη σωστή σημασία ή/και τη σωστή χρήση για κάθε ελεγχόμενη λ.μ. σε ασκήσεις πολλαπλών επιλογών, αφού συμβουλευτούν τους ορισμούς 9 λ.μ. 5 Στα δύο συμπληρωματικά έργα (Έργο 1 και Έργο 4) ζητείται από τους μαθητές να αξιολογήσουν αντίστοιχα τον βαθμό οικειότητάς τους με τις 15 ελεγχόμενες λ.μ. και το πόσο βοηθητικούς βρήκαν τους ορισμούς που συμβουλεύτηκαν. Το δείγμα χωρίζεται σε τρεις ομάδες (Α, Β, και Γ) με ίσο αριθμό συμμετεχόντων: Η Ομάδα Α χρησιμοποιεί τους παραδοσιακούς ορισμούς με δύσκολο λεξιλόγιο από το ΛΣΓ η Ομάδα Β τους παραδοσιακούς ορισμούς με απλούστερο λεξιλόγιο από το ΕΛΝΕ και η Ομάδα Γ τους προτασιακούς ορισμούς από το ΛΕΞΓ. 3.3 Γλωσσικό υλικό Όσον αφορά την επιλογή του λεξιλογίου, καταρτίστηκε αρχικός κατάλογος με 30 λ.μ. οι ορισμοί των οποίων θα αποτελούσαν το γλωσσικό υλικό της έρευνας. Οι επιλεγμένες λ.μ. πληρούσαν τα εξής κριτήρια: α) περιλαμβάνονταν και στα τρία λεξικά της μελέτης, β) αντανακλούσαν διαφορετικές 3 Εξαίρεση αποτελεί η έρευνα των MacFarquhar and Richards (1983), που περιορίζεται στην αξιολόγηση των διαφορετικών ορισμών με βάση τις προτιμήσεις των χρηστών. 4 Χρησιμοποιούμε τον όρο λεξική μονάδα (λ.μ.) για να αναφερθούμε στη λέξη-κεφαλή σε καθεμία από τις σημασίες της, όπως ορίζεται από τον Cruse (1986). 5 Το τεστ στο Έργο 3 στηρίχτηκε σε προηγούμενα τεστ (βλ. McCreary and Dolezal 1999, McCreary 2002) και προσαρμόστηκε στις ανάγκες της παρούσας έρευνας. [ 941 ]

5 [ ΕΛΕΝΑ ΜΑΝΤΖΑΡΗ & ΑΝΝΑ ΙΟΡΔΑΝΙΔΟΥ ] τεχνικές στους ορισμούς τους, γ) προέρχονταν από τις τρεις βασικές κατηγορίες των λέξεων περιεχομένου (ουσιαστικά, επίθετα και ρήματα) και δ) ήταν πιθανόν όχι πολύ οικείες στους μαθητές. Μετά από προκαταρκτική έρευνα σε 25 μαθητές που δε συμμετείχαν στην κυρίως έρευνα επιλέχτηκαν οι ακόλουθες 15 λ.μ., που ήταν τους ήταν λιγότερο οικείες: α) για το Έργο 2: τα ουσιαστικά: βλέφαρο, χειραψία, τα επίθετα: απόλυτος, φτασμένος, τα ρήματα: κλίνω, συγχέω), β) για το Έργο 3: τα ουσιαστικά: ανία, ετοιμότητα, βιότοπος, τα επίθετα: αυθάδης, αστικός, αιχμηρός, τα ρήματα: προσβάλλω, καταβάλλω, εκβάλλω. Στους ορισμούς των επιλεγμένων λ.μ. που αντλήθηκαν από τα λεξικά ΛΣΓ και ΕΛΝΕ αντανακλώνται οι ακόλουθες παραδοσιακές λεξικογραφικές τεχνικές και συμβάσεις διατύπωσης: 1. Αναλυτικοί ορισμοί: Ορισμοί στους οποίους δίνεται έμφαση στη δήλωση του γένους και των διαφοροποιητικών χαρακτηριστικών, π.χ.: (1) ανία: δυσάρεστο συναίσθημα που δημιουργείται από την έλλειψη ενδιαφέροντος για ό,τι συμβαίνει (ΕΛΝΕ) (2) βλέφαρο: καθεμία από τις δερμάτινες πτυχές που καλύπτουν και προστατεύουν τα μάτια (ΛΣΓ) 2. Ορισμοί με συνώνυμα: Ορισμοί στους οποίους η περιγραφή της σημασίας γίνεται μέσω ενός ή περισσότερων συνωνύμων, π.χ.: (3) ανία: πλήξη (ΛΣΓ) (4) απόλυτος: άκαμπτος στη γνώμη (ΛΣΓ) (5) αυθάδης: αυτός που είναι υπερβολικά θρασύς, αναιδής (ΕΛΝΕ) 3. Μορφολογικοί ορισμοί: Ορισμοί στους οποίους η σημασία της οριζόμενης λ.μ. περιγράφεται με παράγωγες λέξεις που ανήκουν στην ίδια οικογένεια. Στους επιλεγμένους ορισμούς η σημασιολογική σύνδεση των μορφολογικά συγγενικών λέξεων γίνεται με τη χρήση τυποποιημένων φράσεων, π.χ.: (6) αυθάδης: αυτός που χαρακτηρίζεται από αυθάδεια (ΛΣΓ) (7) ετοιμότητα: η κατάσταση στην οποία κάποιος είναι έτοιμος (ΕΛΝΕ) 6 4. Σύμβαση του κενού συμπληρώματος (hole convention): Στους ορισμούς όπου εφαρμόζεται η συγκεκριμένη σύμβαση παραλείπεται οποιαδήποτε ένδειξη για το υποχρεωτικό συμπλήρωμα της οριζόμενης λ.μ., π.χ.: (8) προσβάλλω: προκαλώ ή προξενώ βλάβη (ΛΣΓ), (ΕΛΝΕ) (9) εκβάλλω: (για ποταμούς κτλ.) χύνω τα νερά μου (ΕΛΝΕ) 5. Η δήλωση των περιορισμών επιλογής ή των σημασιολογικών προτιμήσεων μιας λ.μ. μέσω της χρήσης παρενθέσεων στην αρχή ή στο τέλος των ορισμών, π.χ.: (10) φτασμένος: (για επαγγελματία) πολύ επιτυχημένος στον χώρο του (ΛΣΓ) (11) εκβάλλω: (για ποταμούς) καταλήγω σε (θάλασσα, λίμνη) (ΛΣΓ) 6. H έλλειψη δήλωσης περιορισμών επιλογής, π.χ.: (12) φτασμένος: αυτός που έχει πετύχει επαγγελματικά (ΕΛΝΕ) (13) προσβάλλω: προκαλώ ή προξενώ βλάβη (ΛΣΓ), (ΕΛΝΕ) (14) αστικός: αυτός γίνεται ή κινείται εντός των ορίων μιας πόλης (ΛΣΓ) (15) αστικός: αυτός που αφορά την επικοινωνία μέσα σε μια πόλη (ΕΛΝΕ) 7. Ασαφής δήλωση της συντακτικής συμπεριφοράς της οριζόμενης λ.μ., η οποία άλλοτε μπορεί να συμπίπτει με αυτή της ορίζουσας λ.μ. (βλ. παράδειγμα 16) ενώ άλλοτε μπορεί να αποκλίνει από αυτή (βλ. παραδείγματα 17 και 18), π.χ.: (16) κλίνω: εμφανίζω ροπή προς κάτι (ΛΣΓ) (17) κλίνω: προτιμώ κάτι από άλλα (ΕΛΝΕ) 6 Με τον ορισμό της λ.μ. ετοιμότητα ελέγχεται η τεχνική του μορφολογικού ορισμού όταν η ορίζουσα λ.μ. είναι πολύσημη. [ 942 ]

6 [ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗ ΔΙΑΤΥΠΩΣΗ ΤΩΝ ΟΡΙΣΜΩΝ: ΕΡΕΥΝΑ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ] (18) συγχέω: μπερδεύω κάτι, κυρίως κατά την προσπάθεια να το αντιληφθώ σωστά (ΕΛΝΕ) 8. Δύσκολο λεξιλόγιο: Ελέγχονται περιπτώσεις όπου στον ορισμό χρησιμοποιούνται λ.μ. πιο δύσκολες από την οριζόμενη, π.χ.: (19) βλέφαρο: καθεμία από τις δερμάτινες πτυχές που καλύπτουν και προστατεύουν τα μάτια (ΛΣΓ) (20) απόλυτος: (για πρόσ.) αυτός που δεν αφήνει περιθώρια για κριτική ή συμβιβασμό (ΕΛΝΕ) 9. Ασαφής ορισμός: Ορισμός που δεν παρέχει επαρκή σημασιολογική πληροφορία για την ολοκληρωμένη αναπαράσταση της οριζόμενης λ.μ. (βλ. McKeown 1993: 20). Να σημειωθεί ότι συχνά οι ασάφειες στη διατύπωση των ορισμών συνοδεύονται συχνά από χρήση δύσκολου λεξιλογίου. (21) βιότοπος: το φυσικό περιβάλλον που παρέχει τις απαραίτητες συνθήκες για την εκπλήρωση μέρους ή ολόκληρου του κύκλου ζωής των φυτικών ή ζωικών οργανισμών (ΛΣΓ) (22) βιότοπος: το φυσικό περιβάλλον που εξασφαλίζει σταθερούς όρους διαβίωσης σε ορισμένο σύνολο ζώων και φυτών (ΕΛΝΕ) Στους ορισμούς των επιλεγμένων λ.μ. που αντλήθηκαν από το ΛΕΞΓ αντανακλώνται οι ακόλουθες βασικές τεχνικές και συμβάσεις του μοντέλου των προτασιακών ορισμών: 1. Δήλωση των συνηθισμένων/πρωτοτυπικών χαρακτηριστικών μιας λ.μ., π.χ.: (23) βλέφαρο: τα βλέφαρα είναι τα δύο κομμάτια δέρματος που σκεπάζουν τα μάτια μας όταν είναι κλειστά (24) χειραψία: όταν δύο άνθρωποι κάνουν ή ανταλλάσσουν χειραψία, δίνει ο καθένας το δεξί του χέρι στον άλλο και σφίγγουν τα χέρια τους για λίγο, συνήθως για να χαιρετήσει ο ένας τον άλλο ή για να δείξουν ότι έκλεισαν μια συμφωνία 2. Δήλωση της συντακτικής συμπεριφοράς ή του συγκείμενου της οριζόμενης λ.μ. σε ρέοντα φυσικό λόγο χωρίς παρενθέσεις ή άλλες συμβάσεις, π.χ.: (25) κλίνω: όταν θέλουμε κάτι πιο πολύ από κάτι άλλο, λέμε ότι κλίνουμε προς αυτό (26) συγχέω: όταν συγχέουμε κάτι με κάτι άλλο παρόμοιο ή όταν συγχέουμε δύο παρόμοια πράγματα, πιστεύουμε λάθος ότι το ένα είναι το άλλο 3. Δήλωση των σημασιολογικών προτιμήσεων της οριζόμενης λ.μ., π.χ.: (27) φτασμένος: όταν κάποιος είναι φτασμένος καλλιτέχνης, δικηγόρος κτλ., όλοι αναγνωρίζουν τις ικανότητές του και έχει μεγάλη φήμη (28) εκβάλλει: ένας ποταμός εκβάλλει σε θάλασσα ή λίμνη όταν τα νερά του χύνονται εκεί 4. Χρήση απλού λεξιλογίου για την περιγραφή της σημασίας, π.χ.: (29) ανία: όταν νιώθουμε ανία, βαριόμαστε, επειδή δεν κάνουμε κάτι ενδιαφέρον ή επειδή κάνουμε συνεχώς τα ίδια πράγματα (30) βιότοπος: ο βιότοπος είναι μια περιοχή, φυσική ή τεχνητή, που είναι κατάλληλη για την ανάπτυξη και την προστασία σπάνιων ζώων και φυτών (31) αυθάδης: όταν κάποιος είναι αυθάδης, φέρεται στους άλλους με αγένεια και χωρίς σεβασμό 3.4 Διαδικασία Η έρευνα πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο 2009 και στη διεξαγωγή της συμμετείχαν οι εκπαιδευτικοί της Ε και Στ τάξης του Δημοτικού της Ελληνογερμανικής Αγωγής και του 2 ο Δημοτικού Σχολείου Διονύσου. Οι εκπαιδευτικοί διάβασαν δυνατά τις εκφωνήσεις για κάθε έργο και εξήγησαν στους μαθητές πώς έπρεπε να συμπληρώσουν τις απαντήσεις τους. Η συμπλήρωση του φυλλαδίου ολοκληρώθηκε σε μία διδακτική ώρα. [ 943 ]

7 [ ΕΛΕΝΑ ΜΑΝΤΖΑΡΗ & ΑΝΝΑ ΙΟΡΔΑΝΙΔΟΥ ] 4. Βαθμολόγηση και στατιστική επεξεργασία Στόχος της έρευνας είναι να ελεγχθεί η συσχέτιση της ανεξάρτητης μεταβλητής «τύπος ορισμού», όπως εκπροσωπείται από τα τρία διαφορετικά λεξικά (ΛΣΓ, ΕΛΝΕ, ΛΕΞΓ), με τις εξαρτημένες μεταβλητές: α) ικανότητα των μαθητών να χρησιμοποιούν σωστά τη λ.μ. στα συμφραζόμενα, συντάσσοντας δικές τους προτάσεις (Έργο 2), β) ικανότητα των μαθητών να αντιλαμβάνονται στοιχεία που αφορούν τη σημασία και τη χρήση της λ.μ. μέσα σε ήδη διατυπωμένες προτάσεις, επιλέγοντας μέσα από ασκήσεις πολλαπλής επιλογής τη σωστή (Έργο 3). Ο έλεγχος της αποτελεσματικότητας των τριών λεξικογραφικών προσεγγίσεων έγινε για καθεμία από τις 15 ελεγχόμενες λ.μ. και για καθεμία από τις 3 γραμματικές κατηγορίες (ουσιαστικά, επίθετα, ρήματα) που αυτές εκπροσωπούν. Συμπληρωματικά ελέγχθηκε το πώς οι ίδιοι οι μαθητές προσδιορίζουν το βαθμό οικειότητά τους με τις ελεγχόμενες λ.μ., πριν να συμβουλευτούν τους ορισμούς, και το πώς αξιολογούν τη συνεισφορά του κάθε ορισμού μετά τα τεστ. Οι απαντήσεις των μαθητών στα παραπάνω έργα έλαβαν τους χαρακτηρισμούς: α) Σωστό, β) Λάθος 7, και γ) Δεν ξέρω. Στο Έργο 1, για τη μέτρηση του βαθμού οικειότητας των μαθητών της κάθε ομάδας με κάθε λ.μ., οι τιμές Καθόλου, Λίγο, Καλά και Πολύ καλά αντικαταστάθηκαν από τους αριθμούς 1-4 αντίστοιχα και εξήχθη για καθεμία από αυτές η μέση τιμή. Στο Έργο 4, για να εξαχθεί η μέση τιμή για κάθε ορισμό οι τιμές Καθόλου, Λίγο, Πολύ, Πάρα πολύ αντικαταστάθηκαν, όπως και στο Έργο 1, από τους αριθμούς 1-4 αντίστοιχα. Κατά τη στατιστική επεξεργασία έγιναν συγκρίσεις μεταξύ των απαντήσεων των τριών ομάδων ανά ζεύγη (Ομάδα Α vs. Ομάδα Β, Ομάδα Β vs. Ομάδα Γ, Ομάδα Α vs. Ομάδα Γ) για κάθε ελεγχόμενη λ.μ., για κάθε γραμματική κατηγορία και για το σύνολο των λ.μ.. Οι στατιστικοί έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν μέσω των τεστ x 2 και Fischer κατά περίπτωση 8. Οι διαφορές των ποσοστών μεταξύ των εκάστοτε δύο ομάδων θεωρήθηκαν στατιστικώς σημαντικές για επίπεδο σημαντικότητας p=0,05. Η στατιστική επεξεργασία των δεδομένων έγινε με το πρόγραμμα SPSS (έκδοση ). H ανάλυση των δεδομένων επαληθεύτηκε με γραφικές παραστάσεις. 5. Αποτελέσματα Στο Γράφημα 1 παρουσιάζονται τα ποσοστά των σωστών απαντήσεων που έδωσαν και οι τρεις ομάδες για κάθε λ.μ. στο Έργο 2 (παραγωγή προτάσεων) Ομάδα-Α Ομάδα-Β Ομάδα-Γ βλέφαρο χειραψία απόλυτος φτασμένος κλίνω συγχέω Γράφημα 1 Ποσοστά σωστών απαντήσεων ανά ομάδα για κάθε λ.μ. στο Έργο 2 7 Στο Έργο 2 οι λανθασμένες απαντήσεις χαρακτηρίστηκαν ειδικότερα με τις τιμές: Λάθος_σημασιολογικό, Λάθος_χρήσης και Λάθος_μη_εμφάνισης_λ.μ. όταν στις προτάσεις των μαθητών δεν εμφανιζόταν η ελεγχόμενη λ.μ. 8 Το τεστ Fischer χρησιμοποιήθηκε για τις απαντήσεις Δεν ξέρω όταν οι απόλυτες τιμές τους ήταν μικρότερες του 10. [ 944 ]

8 [ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗ ΔΙΑΤΥΠΩΣΗ ΤΩΝ ΟΡΙΣΜΩΝ: ΕΡΕΥΝΑ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ] Η Ομάδα Γ, που συμβουλεύτηκε τους προτασιακούς ορισμούς, παρουσίασε σε όλες τις λ.μ. σημαντικά υψηλότερα ποσοστά σωστών απαντήσεων (βλέφαρο: 71,5%, χειραψία: 77,2%, απόλυτος: 63,4%, φτασμένος: 70,7%, κλίνω: 49,6%, συγχέω: 51,2%) από τα αντίστοιχα ποσοστά της Ομάδας Α (βλέφαρο: 36,6%, p=0,001, p<0,05, χειραψία: 36,6%, p=0,001, p<0,05, απόλυτος: 33,0%, p=0,001, p<0,05, φτασμένος: 14,3%, p=0,001, p<0,05, κλίνω: 3,6%, p=.0,001, p<0,05, συγχέω: 8,9%, p=0,001, p<0,05). Επίσης, σε όλες τις λ.μ. η Ομάδα Γ παρουσίασε σημαντικά υψηλότερα ποσοστά σωστών απαντήσεων και από την Ομάδα Β (βλέφαρο: 31,9%, p= 0,001, p<0,05, χειραψία: 52,6%, p=0,001, p<0,05, απόλυτος: 24,1%, p=0,001, p<0,05, φτασμένος: 8,6%, p=0,001, p<0,05, κλίνω: 6,9%, p=0,001, p<0,05, συγχέω: 25%, p=0,001, p<0,05). Το συνολικό ποσοστό των σωστών απαντήσεων της Ομάδας Γ στο Έργο 2 ανήλθε στο 64%, ενώ της Ομάδας Α στο 22,2% και της Ομάδας Β στο 21,6%. Στο Γράφημα 2 που ακολουθεί παρουσιάζονται τα ποσοστά των σωστών απαντήσεων που έδωσε καθεμία από τις τρεις ελεγχόμενες ομάδες στο Έργο 3 (αναγνώριση της σωστής σημασίας) Ομάδα-Α Ομάδα-Β Ομάδα-Γ Ανία βιότοπος ετοιμότητα αυθάδης αστικός αιχμηρός προσβάλλω καταβάλλω εκβάλλω Γράφημα 2 Ποσοστά σωστών απαντήσεων ανά ομάδα για κάθε λ.μ. στο Έργο 3 Όσον αφορά το ποσοστό των σωστών απαντήσεων, η Ομάδα Γ, που συμβουλεύτηκε τους προτασιακούς ορισμούς, παρουσίασε σε όλες τις λ.μ σημαντικά υψηλότερα ποσοστά σωστών απαντήσεων (ανία: 94,3%, βιότοπος: 81,3%, ετοιμότητα: 71,5%, αυθάδης: 88,8%, αστικός: 75,6%, αιχμηρός: 67,5%, προσβάλλω: 83,7%, καταβάλλω: 91,9%, εκβάλλω: 72,4%) από τα αντίστοιχα ποσοστά της Ομάδας Α (ανία: 16,1%, p=0,001, p<0,05, βιότοπος: 28,6%, p=0,001, p<0,05, ετοιμότητα: 27,7%, p=0,001, p<0,05, αυθάδης: 26,8%, p= 0,001, p< 0,05, αστικός: 11,6%, p= 0,001, p<0,05, αιχμηρός: 13,4%, p=0,001, p<0,05, προσβάλλω: 35,7%, p=0,001, p<0,05, καταβάλλω: 26,8%, p=0,001, p<0,05, εκβάλλω: 25%, p= 0,001, p< 0,05). Επίσης, σε όλες τις λ.μ. η Ομάδα Γ παρουσίασε σημαντικά υψηλότερα ποσοστά σωστών απαντήσεων και από την Ομάδα Β (ανία: 28,4%, p=0,001, p<.05, βιότοπος: 29,3%, p=0,001, p<0,05, ετοιμότητα: 30,2%, p=0,001, p<0,05, αυθάδης: 36,2%, p=0,001, p<0,05, αστικός: 29,3%, p= 0,001, p<0,05, αιχμηρός: 35,3%, p=0,001, p<0,05, προσβάλλω: 35,3%, p=0,001, p<0,05, καταβάλλω: 38,8%, p=0,001, p<0,05, εκβάλλω: 20,7%, p=0,001, p<0,05). Σημαντικά υψηλότερο στο Έργο 3 ήταν και το συνολικό ποσοστό των σωστών απαντήσεων της Ομάδας Γ (80,8%) σε σύγκριση με αυτό της Ομάδας Α (23,5%) και της Ομάδας Β (31,5%). Όπως φαίνεται στα Γραφήματα 3 και 4, η επίδοση της Ομάδας Γ είναι σημαντικά υψηλότερη και στα ουσιαστικά και στα επίθετα και στα ρήματα από την επίδοση της Ομάδας Α και της Ομάδας Β και στα δύο έργα. Η παρατήρηση αυτή αποδεικνύει τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα των προτασιακών ορισμών σε όλες τις γραμματικές κατηγορίες έναντι των παραδοσιακών ορισμών. [ 945 ]

9 [ ΕΛΕΝΑ ΜΑΝΤΖΑΡΗ & ΑΝΝΑ ΙΟΡΔΑΝΙΔΟΥ ] ΟΜΑΔΑ-Α ΟΜΑΔΑ-Β ΟΜΑΔΑ-Γ ουσιαστικά επίθετα ρήματα Γράφημα 3 Ποσοστά σωστών απαντήσεων ανά ομάδα για κάθε γραμματική κατηγορία στο Έργο ουσιαστικά επίθετα ρήματα Ομάδα-Α Ομάδα-Β Ομάδα-Γ Γράφημα 4 Ποσοστά σωστών απαντήσεων ανά ομάδα για κάθε γραμματική κατηγορία στο Έργο 3 Στο Έργο 1 η σύγκριση της διαφοράς των μέσων τιμών των απαντήσεων που έδωσε η κάθε ομάδα για κάθε λ.μ. αναδεικνύει την πολύ μικρή απόκλιση μεταξύ τους όσον αφορά το βαθμό οικειότητας με τις ελεγχόμενες λ.μ. Η παρατήρηση αυτή επιβεβαιώνει την ομοιογένεια του δείγματος όσον αφορά το γλωσσικό επίπεδο. Η μέση τιμή για τη γνώση των λ.μ. κυμαίνεται από 1,7 έως και 3,8 για όλες τις ομάδες, αποτέλεσμα που δείχνει μια σχετικά καλή γνώση (2,8) των ελεγχόμενων λ.μ.. Ωστόσο, το αποτέλεσμα αυτό δε συμφωνεί με την πραγματική επίδοση των μαθητών στα βασικά έργα της έρευνας. Στο Έργο 4 η σύγκριση της διαφοράς των μέσων τιμών μεταξύ των ομάδων δείχνει ότι οι προτασιακοί ορισμοί της Ομάδας Γ συγκέντρωσαν σε όλες τις λ.μ. υψηλότερες τιμές από ό,τι οι παραδοσιακοί ορισμοί, αν και οι τιμές αυτές δε συνιστούν σημαντική στατιστική διαφορά. Η μέση τιμή αξιολόγησης των ορισμών 2,9 για την Ομάδα Α, 3 για την Ομάδα Β και 3,2 για την Ομάδα Γ δείχνει ότι οι μαθητές και των τριών ομάδων έκριναν ότι οι ορισμοί που συμβουλεύτηκαν τους βοήθησαν πολύ, πόρισμα που δε συμφωνεί με την πραγματική επίδοσή τους στα τεστ. 6. Συζήτηση Με βάση τα συνολικά ποσοστά επίδοσης της κάθε ομάδας και στα δύο έργα της έρευνας (Ομάδα Α: 23,5%, Ομάδα Β: 26,6%, Ομάδα Γ: 72,4%) οι προτασιακοί ορισμοί συνέβαλαν αποτελεσματικότερα και στην παραγωγή προτάσεων και στην αναγνώριση της ορθής σημασίας και χρήσης των λ.μ. από ό,τι οι παραδοσιακοί ορισμοί. Τα αποτελέσματα συμφωνούν με τα αποτελέσματα της έρευνας της McKeown (1993). Επίσης, οι προτασιακοί ορισμοί αποδείχθηκαν αποτελεσματικότεροι από τους παραδοσιακούς ορισμούς σε όλες τις γραμματικές κατηγορίες και στα δύο έργα, γεγονός που, τουλάχιστον όσον αφορά [ 946 ]

10 [ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗ ΔΙΑΤΥΠΩΣΗ ΤΩΝ ΟΡΙΣΜΩΝ: ΕΡΕΥΝΑ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ] τα ουσιαστικά, αντικρούει την κριτική που δέχονται οι συγκριμένοι ορισμοί γι αυτή τη γραμματική κατηγορία, ότι δηλαδή δεν προσφέρουν πιο χρήσιμη πληροφορία από ό,τι οι παραδοσιακοί αναλυτικοί ορισμοί, έτσι ώστε να αντισταθμίζεται το μειονέκτημα της μεγάλης έκτασής τους (βλ. Rundell 2008: 207). Η υιοθέτηση των πρωτοτυπικών ή συνήθων χαρακτηριστικών συνέβαλε στη δημιουργία μιας σαφούς εικόνας για τις περιγραφόμενες σημασίες, οδηγώντας τους μαθητές σε λιγότερα σημασιολογικά λάθη και σε μειωμένα ποσοστά σύγχυσης με άλλες λ.μ. (π.χ. σύγχυση της λ.μ. βλέφαρο με τη βλεφαρίδα και τo φρύδι) κατά την παραγωγή προτάσεων, αλλά και σε επιτυχέστερη αναγνώριση της ορθής σημασίας στο Έργο 3. Επίσης, η εστίαση του ορισμού στα πρωτοτυπικά χαρακτηριστικά (βλ. παράδειγμα 23: βλέφαρο) ενεργοποίησε στους μαθητές παραγωγικούς μηχανισμούς σύνδεσης της περιγραφόμενης σημασίας με ποικιλία περιστάσεων στις οποίες αυτή συνήθως χρησιμοποιείται, όπως φαίνεται στις απαντήσεις των μαθητών της Ομάδας Γ (π.χ. ανοιγοκλείνω τα βλέφαρα, κλείνουν τα βλέφαρα όταν νυστάζω, κλείνουν τα βλέφαρα από την κούραση). Η δήλωση των συμφραστικών και των σημασιολογικών προτιμήσεων μιας λ.μ. σε ρέοντα φυσικό λόγο αντί σε παρενθέσεις, όχι μόνο στους ορισμούς των ρημάτων (βλ. παραδείγματα 24: κλίνω, 25: συγχέω, 27: εκβάλλει) και των επιθέτων (βλ. παράδειγμα 27: φτασμένος), αλλά και των ουσιαστικών (βλ. παράδειγμα 24: χειραψία), συνέβαλε στην ορθή κατανόηση της σημασίας και της χρήσης των σχετικών λ.μ. από τους μαθητές της Ομάδας Γ και στην αποφυγή λαθών όπως αυτά που αποτυπώθηκαν στις προτάσεις των μαθητών της Ομάδας Α και της Ομάδας Β (π.χ. *δίνω χειραψία, *φτασμένος στο ποδόσφαιρο, *φτασμένος στην επιχείρηση, *ο μπαμπάς μου είναι φτασμένος). Ειδικότερα, στο έργο της παραγωγής προτάσεων ευνόησε την ενεργοποίηση συνδέσεων μεταξύ συστηματικών σημασιολογικών σχέσεων (π.χ. υπερωνυμίας), που οδήγησαν τους μαθητές σε παραγωγικότερη χρήση των σχετικών λ.μ. στις δικές τους προτάσεις, όπως φαίνεται στα παραδείγματα των προτάσεων της Ομάδας Γ (π.χ. φτασμένος καλλιτέχνης, φτασμένος ζωγράφος, φτασμένος ποιητής, φτασμένος τραγουδιστής). Επίσης, στο πλαίσιο των παραδοσιακών ορισμών η δήλωση των περιορισμών επιλογής σε παρένθεση αποδείχτηκε περισσότερο αποτελεσματική στην αποτύπωση της χρήσης της λ.μ. κατά την παραγωγή προτάσεων (βλ. παράδειγμα 10: φτασμένος) από την έλλειψη της δήλωσής τους (βλ. παράδειγμα 12: φτασμένος). Η δήλωση της συντακτικής συμπεριφοράς στο κείμενο του ορισμού των ρημάτων και των επιθέτων βοήθησε τους μαθητές να αναπαραγάγουν σε ικανοποιητικό βαθμό τη συντακτική δομή των ελεγχόμενων λ.μ. στις δικές τους προτάσεις και να αποφύγουν λανθασμένες συντακτικές δομές στην παραγωγή προτάσεων, όπως αυτές που αποτυπώνονται στις απαντήσεις των μαθητών της Ομάδας Α και της Ομάδας Β (π.χ. *κλίνω το κολύμπι, *κλίνω το άσπρο από το μαύρο χρώμα, *συγχέω την άσκηση), αλλά και να εντοπίσουν σε υψηλό ποσοστό τη σωστή σημασία και τη σωστή συντακτική χρήση των ελεγχόμενων λ.μ. στο Έργο 3. Οι λανθασμένες απαντήσεις των μαθητών στην Ομάδα Α και στην Ομάδα Β αναδεικνύουν δύο βασικούς κινδύνους που ελλοχεύουν στους παραδοσιακούς αναλυτικούς των ρημάτων: α) δημιουργία της παραπλανητικής εντύπωσης ότι οι δύο λέξεις, η οριζόμενη και η ορίζουσα, ταυτίζονται όχι μόνο ως προς τη γραμματική κατηγορία αλλά και ως προς τη συντακτική δομή, κάτι το οποίο συχνά δεν ισχύει (πρβλ. τις διαφορές στο συντακτικό σθένος μεταξύ της οριζόμενης λ.μ. κλίνω και της ορίζουσας λ.μ. προτιμώ στο παράδειγμα 17 ή τις διαφορές ανάμεσα στο συγχέω και στο μπερδεύω στο παράδειγμα 18) και β) δημιουργία της παραπλανητικής εντύπωσης ότι η ταύτιση δεν είναι μόνο συντακτικής αλλά και σημασιολογικής υφής, όπως παρατηρήθηκε στις προτάσεις των μαθητών της Ομάδας Β, όπου αποδόθηκε λανθασμένα στο συγχέομαι η μέση σημασία του μπερδεύομαι (π.χ. *συγχέομαι όταν λύνω ασκήσεις, *συγχέομαι με τα γερμανικά, *συγχέστηκα στη διαίρεση) 9. Οι ορισμοί με συνώνυμα (βλ. παραδείγματα 3: ανία και 5: αυθάδης) στέρησαν από τους μαθητές της Ομάδας Α και της Ομάδας Β αντίστοιχα την αυτονόητη συνεισφορά του ορισμού, δηλαδή την αυτοτελή περιγραφή της σημασίας. Με τους ορισμούς αυτούς όσοι από τους μαθητές δε γνώριζαν τη συνώνυμη λ.μ. πλήξη (84% στην Ομάδα Α) οδηγήθηκαν είτε σε λανθασμένες απαντήσεις είτε σε αδυναμία επιλογής κάποιας απάντησης. Οι μορφολογικοί ορισμοί (βλ. παράδειγμα 5: αυθάδης και παράδειγμα 7: ετοιμότητα) ανέδειξαν τη διπλή παγίδα που τους χαρακτηρίζει: α) στέρηση της αυτοτελούς περιγραφής της λ.μ. και στήριξη της ερμηνευτικής τους ισχύος στην προϋποτιθέμενη γνώση της συγγενικής λ.μ. και β) στέρηση της αναμφίσημης και άρα αβίαστης και προσιτής ερμηνείας της οριζόμενης λ.μ. όταν αυτή είναι πολύσημη (βλ. παράδειγμα 7: ετοιμότητα). Το απλό λεξιλόγιο και η απλή διατύπωση συνέβαλαν στο να γίνεται η περιγραφή της σημασίας πιο προσιτή και άρα πιο εύκολα κατανοητή, χωρίς να απαιτείται από τους μαθητές να κάνουν πολλά 9 Για αντίστοιχη παρατήρηση βλ. Ιορδανίδου και Μάντζαρη (2004). [ 947 ]

11 [ ΕΛΕΝΑ ΜΑΝΤΖΑΡΗ & ΑΝΝΑ ΙΟΡΔΑΝΙΔΟΥ ] βήματα μέχρι την ερμηνεία της. Αν και η χρήση απλού λεξιλογίου και λέξεων γνωστότερων από την οριζόμενη λ.μ. στους ορισμούς της Ομάδας Β για τις λ.μ. βλέφαρο, κλίνω και συγχέω, δεν απέτρεψε σημασιολογικά λάθη που αφορούσαν τη σύγχυση με άλλες λ.μ., συνέβαλε όμως αποτελεσματικότερα στη μείωσή τους (π.χ. σύγχυση της λ.μ. βλέφαρο με τη βλεφαρίδα, σύγχυση της λ.μ. κλίνω προς με τα ομώνυμα κλείνω και κλίνω, σύγχυση της λ.μ. συγχέω με το συγχαίρω). Αντίθετα, η χρήση στους ορισμούς λ.μ. δυσκολότερων από την οριζόμενη ενίσχυσε προηγούμενες συγχύσεις στην Ομάδα Α (π.χ. βλέφαρο με βλεφαρίδα, κλίνω προς με κλίνω και κλείνω) ή προκάλεσε νέες (π.χ. κλίνω προς με την περίφραση έχω κλίση). Η ανάλυση των αποτελεσμάτων στο Έργο 1 και στο Έργο 4 αναδεικνύει την αδυναμία των μαθητών να εφαρμόσουν μεταγνωσιακές στρατηγικές (metacognitive strategies) κατά τη χρήση του λεξικού (βλ. Scholfield 1999: 14). Στο Έργο 1 δεν μπορούν να αναγνωρίσουν αν έχουν κάποιο λεξιλογικό πρόβλημα ή πόσο καλά γνωρίζουν μια λέξη, ενώ αντίστοιχα στο Έργο 4 δεν είναι σε θέση να αξιολογήσουν ορθά την πληροφορία που προσέλαβαν από τους λεξικογραφικούς ορισμούς. Ειδικά για το Έργο 4, η υψηλή βαθμολόγηση που έλαβαν οι παραδοσιακοί ορισμοί αποτυπώνει με χαρακτηριστικό τρόπο τη θετική στάση των χρηστών, ακόμη και αυτής της ηλικίας, απέναντι στη μορφή και στο περιεχόμενο των παραδοσιακών ορισμών, με τους οποίους φαίνεται ότι αισθάνονται οικεία (βλ. Rundell 1988: 131). Η διδασκαλία χρήσης του λεξικού και η ένταξη της χρήσης του στη σχολική τάξη στο πλαίσιο της διδασκαλίας της γλώσσας, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και της αυτόνομης μάθησης των μαθητών, θα μπορούσε να βοηθήσει στην καλλιέργεια των σχετικών μεταγνωσιακών στρατηγικών αλλά και στην αντικειμενική αξιολόγηση των λεξικών και της πληροφορίας που αντλούν από αυτά. 7. Επίλογος Τα συμπεράσματα της παρούσας έρευνας ενισχύουν την κυρίαρχη απαίτηση στη σύγχρονη λεξικογραφική βιβλιογραφία ο σχεδιασμός λεξικογραφικών προϊόντων να στηρίζεται και σε ερευνητικά δεδομένα. Ταυτόχρονα, τα συμπεράσματα αυτά επιβεβαιώνουν και ενισχύουν την απαίτηση για υιοθέτηση φιλικότερων και χρηστικότερων προσεγγίσεων κατά το σχεδιασμό λεξικών και για φυσικούς ομιλητές. Σε ό,τι αφορά την περιγραφή της σημασίας των λέξεων, το μοντέλο των προτασιακών ορισμών αποδεικνύεται αποτελεσματικότερο από τις αντίστοιχες παραδοσιακές λεξικογραφικές στρατηγικές, γιατί βοηθά τους χρήστες των λεξικών να αντλήσουν από τους ορισμούς τις πληροφορίες που χρειάζονται για την καλύτερη κατανόηση και χρήση της σημασίας των λέξεων. Βέβαια, παρά τα ευνοϊκά ερευνητικά πορίσματα, η μεγάλη έκταση των ορισμών αυτών φαίνεται ότι εμποδίζει την εκτεταμένη υιοθέτησή τους στις έντυπες εκδόσεις λεξικών. Για το λόγο αυτό, τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα στην εφαρμογή τους θα πρέπει να επανεξεταστούν και να επανασταθμιστούν με βάση και τις νέες προοπτικές που διαγράφονται στο λεξικογραφικό τοπίο με τη διάδοση της χρήσης του σύγχρονου ηλεκτρονικού λεξικού. Ωστόσο, η ανάλυση των αποτελεσμάτων ανέδειξε και κοινές συμπεριφορές των μαθητών ανεξάρτητα από το είδος των ορισμών που συμβουλεύτηκαν (π.χ. σύγχυση με άλλες λ.μ., σύγχυση με διαφορετικές σημασίες μιας λ.μ., καλύτερη επίδοση στα ουσιαστικά από ό,τι στα επίθετα και στα ρήματα, αδυναμία αξιοποίησης συμφραστικών και σημασιολογικών πληροφοριών και στους προτασιακούς ορισμούς). Οι συμπεριφορές αυτές υποδεικνύουν την αναγκαιότητα για την καλλιέργεια ειδικών δεξιοτήτων σχετικά με τη χρήση και την αξιοποίηση των ορισμών. Η καλλιέργεια αυτών των ειδικών δεξιοτήτων θα πρέπει να αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης διδακτικής προσέγγισης για τη χρήση του λεξικού στη σχολική τάξη, που θα πρέπει να στηριχθεί σε συγκεκριμένο πρόγραμμα διδασκαλίας και σε αντίστοιχο διδακτικό υλικό (βλ. Stark 1990, Αναστασιάδη-Συμεωνίδη 1997, Bishop 2001, Chi 2003, Μάντζαρη 2011). Βιβλιογραφία Αναστασιάδη-Συμεωνίδη, Ά «Η Λεξικογραφία στην Εκπαίδευση». Στο Η Διδασκαλία της Ελληνικής Γλώσσας, επιμέλεια Χρ. Τσολάκης, Θεσσαλονίκη: Κώδικας. Atkins, B.T.S., and M. Rundell The Oxford Guide to Practical Lexicography. Oxford: Oxford University Press. Bishop, G Using Quality and Accuracy Ratings to Quantify the Value Added of a Dictionary Skills Training Course. Language Learning Journal 24: [ 948 ]

Μονόγλωσσα ελληνικά παιδαγωγικά λεξικά: ζητήματα σχεδιασμού και διδακτικής αξιοποίησης

Μονόγλωσσα ελληνικά παιδαγωγικά λεξικά: ζητήματα σχεδιασμού και διδακτικής αξιοποίησης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Μονόγλωσσα ελληνικά παιδαγωγικά λεξικά: ζητήματα σχεδιασμού και διδακτικής αξιοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13 1. ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 17 ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 17 1.1 Η αξία του λεξιλογίου και η θέση του στο γλωσσικό μάθημα 18 1.2 Εμπόδια στη

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Λύδια Μίτιτς. Αβέρωφ 6, 691 00, Κομοτηνή. Τηλέφωνο: 25310-36839, 6937131484. Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: lydiamitits@gmail.com

Λύδια Μίτιτς. Αβέρωφ 6, 691 00, Κομοτηνή. Τηλέφωνο: 25310-36839, 6937131484. Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: lydiamitits@gmail.com Λύδια Μίτιτς Αβέρωφ 6, 691 00, Κομοτηνή Τηλέφωνο: 25310-36839, 6937131484 Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: lydiamitits@gmail.com Βιογραφικό σημείωμα: Λύδια Μίτιτς Εκπαίδευση Διδάκτορας του Τμήματος Ελληνικής Φιλολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Προλογικό σημείωμα της Επιμελήτριας... 11 Εισαγωγή... 13

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Προλογικό σημείωμα της Επιμελήτριας... 11 Εισαγωγή... 13 βιβλιο_layout 1 20/6/2014 4:43 πμ Page 5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Προλογικό σημείωμα της Επιμελήτριας... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕφAλαιο 1: Ένα μοντέλο αναγνωστικής κατανόησης Η εξέλιξη της έννοιας «αναγνωστική κατανόηση»...

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας. Δρ. Ιωάννης Γκιόσος

Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας. Δρ. Ιωάννης Γκιόσος Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας Δρ. Ιωάννης Γκιόσος Γιατί κάνουμε ανασκόπηση στη βιβλιογραφία; 1. Γιαναπροσδιορίσουμεκενάστηνέρευνατου γνωστικού μας αντικειμένου 2. Για να εντοπίσουμε νέες τάσεις στην έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Ανδρέας Κυθραιώτης- Πέτρος Πασιαρδής Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Συνέδριο Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Κατασκευή Μαθησιακών Στόχων και Κριτηρίων Επιτυχίας: Αξιολόγηση για Μάθηση στην Πράξη

Κατασκευή Μαθησιακών Στόχων και Κριτηρίων Επιτυχίας: Αξιολόγηση για Μάθηση στην Πράξη Κατασκευή Μαθησιακών Στόχων και Κριτηρίων Επιτυχίας: Αξιολόγηση για Μάθηση στην Πράξη Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 25 Απριλίου 2015 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ «ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ- ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ-ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ»

Διαβάστε περισσότερα

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Α. Βρακόπουλος 1, Θ.Καρτσιώτης 2 1 Καθηγητής Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Vraa8@sch.gr 2 Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

Μαρίνα Ματθαιουδάκη. Περίληψη

Μαρίνα Ματθαιουδάκη. Περίληψη Μαρίνα Ματθαιουδάκη Περίληψη Τα Ηλεκτρονικά Σώματα Κειμένων (ΗΣΚ) αποτελούνται από σειρά κειμένων (γραπτών ή προφορικών) και είναι αποθηκευμένα σε ηλεκτρονική μορφή και προσβάσιμα με τη χρήση εργαλείων

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα Διαφοροποιημένη Διδασκαλία Ε. Κολέζα Τι είναι η διαφοροποιημένη διδασκαλία; Είναι μια θεώρηση της διδασκαλίας που βασίζεται στην προϋπόθεση ότι οι δάσκαλοι πρέπει να προσαρμόσουν τη διδασκαλία τους στη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Στο τομέα της εκπαίδευσης η αξιολόγηση μπορεί να αναφέρεται στην επίδοση των μαθητών, στην αποτελεσματικότητα της διδασκαλίας ή της μαθησιακής διαδικασίας, στο αναλυτικό πρόγραμμα, στα διδακτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Θέση: Λέκτορας (ΦΕΚ: 1067/12-12 2011) στο γνωστικό αντικείμενο «Λεξικολογία και η διδακτική της μητρικής γλώσσας»

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Θέση: Λέκτορας (ΦΕΚ: 1067/12-12 2011) στο γνωστικό αντικείμενο «Λεξικολογία και η διδακτική της μητρικής γλώσσας» ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 1. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΘΩΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Πανεπιστήμιο Κρήτης, Ρέθυμνο, 74100 ΤΗΛΕΦΩΝΟ: (+30) 28310 77632, (+30) 28310

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΥΠΟ ΤΟ ΠΡΙΣΜΑ ΤΩΝ ΑΠΣ: ΜΙΑ ΚΡΙΤΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΥΠΟ ΤΟ ΠΡΙΣΜΑ ΤΩΝ ΑΠΣ: ΜΙΑ ΚΡΙΤΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΥΠΟ ΤΟ ΠΡΙΣΜΑ ΤΩΝ ΑΠΣ: ΜΙΑ ΚΡΙΤΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ Κωνσταντίνα Ειρήνη ΚΟΥΦΟΥ, Υποψήφια Διδάκτωρ Π.Τ.Π.Ε. Κρήτης, εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Μαθηματικά (Άλγεβρα - Γεωμετρία) Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1 Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Α. (1984) «-έ: ένα νέο επίθημα της Νέας Ελληνικής», Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα 5, Θεσσαλονίκη: Κυριακίδης, 89-110. 1. ----------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Β Γυμνασίου Μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα Θέμα: Η συνοχή ενός ευρύτερου Κειμένου Διάρκεια: Μία περίοδος Στην τέταρτη ενότητα ο προγραμματισμός προβλέπει έξι περιόδους. Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ»

ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» του Διεθνούς Ερευνητικού Προγράμματος: Ανάπτυξη θεωρητικού σχήματος κατανόησης της ποιότητας στην εκπαίδευση: Εγκυροποίηση του

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΙΣΑΓΩΓΗ H δημιουργία εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Σηµασιολογία. Γεωπληροφορική 2004-2005 Ελένη Τοµαή

Εισαγωγή στην Σηµασιολογία. Γεωπληροφορική 2004-2005 Ελένη Τοµαή Εισαγωγή στην Σηµασιολογία Γεωπληροφορική 2004-2005 Ελένη Τοµαή Ορισµοί Εξετάζει την σηµασιολογική δοµή µιας γλώσσας Τοµέας της γραµµατικής 1. Αναλύει την σηµασία των λέξεων 2. α) Ερµηνεύει την σηµασιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Φυλλάδιο Εργασίας 1. Ενδεικτικές Απαντήσεις. Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια

Φυλλάδιο Εργασίας 1. Ενδεικτικές Απαντήσεις. Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια Φυλλάδιο Εργασίας 1 Ενδεικτικές Απαντήσεις Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια Κωνσταντίνος Κακαρίκος, Ευφροσύνη Κοντοκώστα k_kakarikos@hotmail.com efkodok@yahoo.gr Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Δρ. Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύμβουλος κλάδου ΠΕ03 www.p-theodoropoulos.gr Περίληψη Στην εργασία αυτή επιχειρείται μια ερμηνεία της λογικής αλήθειας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

ΜΟΡΦΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com ΜΟΡΦΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Αφηγηματική προσέγγιση: Αποτελεί τη βασική μορφή των δασκαλοκεντρικών μεθόδων διδασκαλίας. Ο δάσκαλος δίνει τις πληροφορίες, ενώ οι μαθητές του παρακολουθούν μένοντας αμέτοχοι και κρατώντας

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Πρόγραμμα Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας στη Μέση Εκπαίδευση Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Σεπτέμβριος 2011 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010)

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της 29 ης Ιουλίου, 2008, τέθηκε σε εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 2011 ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

2008-2012 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

2008-2012 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Μελιτζάνη Ειρήνη Ημερ/νία γέννησης 04-02-1972 E-mail irene.melitzani@gmail.com ΣΠΟΥΔΕΣ 2008-2012 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Μεταπτυχιακή φοιτήτρια στην ειδίκευση «Διαπολιτισμική

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Objectives-Στόχοι: -Helping your Child become a fantastic language learner «Βοηθώντας το παιδί σας να γίνει εξαιρετικό στην εκμάθηση γλωσσών» 6/2/2014

Objectives-Στόχοι: -Helping your Child become a fantastic language learner «Βοηθώντας το παιδί σας να γίνει εξαιρετικό στην εκμάθηση γλωσσών» 6/2/2014 -Helping your Child become a fantastic language learner «Βοηθώντας το παιδί σας να γίνει εξαιρετικό στην εκμάθηση γλωσσών» Dr Caroline Linse Queens University, Belfast, Northern Ireland Objectives-Στόχοι:

Διαβάστε περισσότερα

G. Kokkinankis, E. Dermatas, E. Coutsogeorgopoulos

G. Kokkinankis, E. Dermatas, E. Coutsogeorgopoulos ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΛΕΞΙΚΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Γ. Κοκκινάκης, Ε. Δερματάς, Ε. Κουτσογεωργοπούλου Η ομάδα γλωσσικής τεχνολογίας του ΕΕΤ ανέπτυξε πρόσφατα τρία ηλεκτρονικά λεξικά της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Κάθε αναφορά απόψεις που προέρχεται από εξωτερικές πηγές -βιβλία, περιοδικά, ηλεκτρονικά αρχεία, πρέπει να επισημαίνεται, τόσο μέσα στο κείμενο όσο και στη βιβλιογραφία,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Μαθηματικά A Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Σεπτέμβριος 2007 ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ - Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Το μάθημα της Πληροφορικής στην Α Λυκείου έχει ως

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ειρήνη Τζοβλά, Δασκάλα ΣΧΟΛΕΙΟ 4 ο Δημοτικό Σχολείο Πεύκης Πεύκη, Φεβρουάριος 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: Η «ΤΘΔΔ» και οι Εξετάσεις Αγγλικής στο Λύκειο

ΝΕΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: Η «ΤΘΔΔ» και οι Εξετάσεις Αγγλικής στο Λύκειο ΝΕΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: Η «ΤΘΔΔ» και οι Εξετάσεις Αγγλικής στο Λύκειο Καθ. Β. Δενδρινού Τι είναι η «Τράπεζα Θεμάτων»; H «Τράπεζα Θεμάτων» είναι ένα αποθετήριο στο οποίο καταχωρίζονται,

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

Σ ΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Σ ΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μ ΑΪΟΥ 2002 2004 Δ ΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ Π ΕΡΙΛΗΨΗ: Η μελέτη αυτή έχει σκοπό να παρουσιάσει και να ερμηνεύσει τα ευρήματα που προέκυψαν από τη στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Οι ερωτήσεις στη διδασκαλία Α) Η ερώτηση του εκπαιδευτικού Β) Η ερώτηση του μαθητή Α) Η

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο: Πιθανή διάρκεια: Διδακτικό υλικό:

Επίπεδο: Πιθανή διάρκεια: Διδακτικό υλικό: Θεωρία: Η διδακτική πρόταση που ακολουθεί επικεντρώνεται στους ήχους /i/ και /e/, οι οποίοι δυσκολεύουν ιδιαίτερα τους αραβόφωνους μαθητές. Ο καθηγητής διδάσκει την προφορά ακολουθώντας τη μέθοδο της Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Η αναγκαιότητα της αξιοποίησης των στρατηγικών εκμάθησης και διδασκαλίας του λεξιλογίου στον τομέα της ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας

Η αναγκαιότητα της αξιοποίησης των στρατηγικών εκμάθησης και διδασκαλίας του λεξιλογίου στον τομέα της ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας Η αναγκαιότητα της αξιοποίησης των στρατηγικών εκμάθησης και διδασκαλίας του λεξιλογίου στον τομέα της ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας Η γνώση των λέξεων συνιστά ένα πολύπλοκο φαινόμενο, το οποίο,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Σπουδαστές Γιαννουλάκης Αντρέας Α.Μ. 11796 Τσουρουνάκης 'Αγγελος Α.Μ. 12133 Μουτουσίδου Πόπη Α.Μ. 12279 Εισηγητής: Ταφιάδης Χρ.

Σπουδαστές Γιαννουλάκης Αντρέας Α.Μ. 11796 Τσουρουνάκης 'Αγγελος Α.Μ. 12133 Μουτουσίδου Πόπη Α.Μ. 12279 Εισηγητής: Ταφιάδης Χρ. ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Σπουδαστές Γιαννουλάκης Αντρέας Α.Μ. 11796 Τσουρουνάκης 'Αγγελος Α.Μ. 12133 Μουτουσίδου Πόπη Α.Μ. 12279 Εισηγητής: Ταφιάδης Χρ. Διονύσης

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τμήμα Χημείας

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τμήμα Χημείας ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΕΩΝ Η Τεχνική Επιτροπή του Ευρωπαϊκού προγράμματος «Chain Reaction: A sustainable Approach to Inquiry Based Science Education» διοργανώνει το στο του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικά Προγράμματα και Δείκτες Επάρκειας στη Γλώσσα Μαίρη Κουτσελίνη-Πανεπιστήμιο Κύπρου

Αναλυτικά Προγράμματα και Δείκτες Επάρκειας στη Γλώσσα Μαίρη Κουτσελίνη-Πανεπιστήμιο Κύπρου Αναλυτικά Προγράμματα και Δείκτες Επάρκειας στη Γλώσσα Μαίρη Κουτσελίνη-Πανεπιστήμιο Κύπρου Προβλήματα ΘΕΜΑΤΑ Δείκτες επάρκειας (στόχοι, δείκτες επίπεδα) Διδασκαλία Αρνητικά αποτελέσματα επίδοσης Συγκριτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ στην εκπαιδευση Το έγγραφο αυτό παρέχει πληροφορίες και οδηγίες μορφοποίησης που θα σας βοηθήσουν να προετοιμάσετε καλύτερα την εργασία σας.... Αποστολή Εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας. και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό) καλύπτουν τους

Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας. και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό) καλύπτουν τους 1 Αξιολόγηση Web2 για Επικοινωνία Άννα Χουντάλα ΑΜ 11Μ13 1ο Κριτήριο Αξιολόγησης Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό)

Διαβάστε περισσότερα

«Δοκιμασία Εκφραστικού Λεξιλογίου σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ηλικίας 6 8 ετών»

«Δοκιμασία Εκφραστικού Λεξιλογίου σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ηλικίας 6 8 ετών» «Δοκιμασία Εκφραστικού Λεξιλογίου σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ηλικίας 6 8 ετών» Γλώσσα: Το φυσικό εκείνο σύστημα επικοινωνίας που χρησιμοποιείται από τον άνθρωπο και έχει ως βάση του τον έναρθρο λόγο.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΡΙΓΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ

Η ΤΡΙΓΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ Δρ. ΑΔΑΜΑΝΤΙΑ Κ. ΣΠΑΝΑΚΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ-ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΚΠ65 Η ΤΡΙΓΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ Τι είναι η τριγωνοποίηση; Ποια είδη τριγωνοποίησης υπάρχουν; Πώς να επιλέξουμε το κατάλληλο είδος; Τι μας προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. Προσεγγίσεις στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του σχολείου

ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. Προσεγγίσεις στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του σχολείου Α Ρ Ι Σ Τ Ο Τ Ε Λ Ε Ι Ο Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Θ Ε Σ Σ Α Λ Ο Ν Ι Κ Η Σ Η Πράξη "Εκπαίδευση Αλλοδαπών & Παλιννοστούντων Μαθητών" υλοποιείται μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος "Εκπαίδευση και Διά Βίου

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής

Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής 21-22 Μαρτίου 2014, Λευκωσία 16-17 Μαΐου 2014, Λεμεσός Η αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ9900 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή Βασιλική Ζήση, PhD

Διαβάστε περισσότερα

Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης

Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης Αθήνα, 6 Μαρτίου 2015 Πέτρος Μηγιάκης Δ/νση Οικονομικής Ανάλυσης και

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Εισαγωγή Από το Μάιο του 2011 έγιναν ουσιαστικές και ριζικές αλλαγές στο πιστοποιητικό ελληνομάθειας, που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας»

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ «ΠΑΙ ΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΥΛΙΚΟ» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που εκπονήθηκε για τη

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18232 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 14-12-2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Άννα Αδάμ Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου Α. Nα αποδώσετε περιληπτικά το κείμενο (80-100 λέξεις). Οι κοινωνικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΜΑΣ: Στο Γυμνάσιο γίνεται η πρώτη και καθοριστικής σημασίας επαφή των μαθητών με τα Αρχαία Ελληνικά Στο Γυμνάσιο πρέπει να καταφέρουμε να

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Η Δυναμική του Αποτελεσματικού Εκπαιδευτικού στη Σύγχρονη Πραγματικότητα

Η Δυναμική του Αποτελεσματικού Εκπαιδευτικού στη Σύγχρονη Πραγματικότητα Η Δυναμική του Αποτελεσματικού Εκπαιδευτικού στη Σύγχρονη Πραγματικότητα Δρ Έλενα Χριστοφίδου Συντονίστρια Προγραμμάτων Επιμόρφωσης Στελεχών της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Απρίλιος 2014

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

E-Learning-Projekt Spracherwerb des Neugriechischen Για τη διδακτική της νεοελληνικής γλώσσας στο Freie Universität Berlin

E-Learning-Projekt Spracherwerb des Neugriechischen Για τη διδακτική της νεοελληνικής γλώσσας στο Freie Universität Berlin E-Learning-Projekt Spracherwerb des Neugriechischen Για τη διδακτική της νεοελληνικής γλώσσας στο Freie Universität Berlin Bart Soethaert Λουκία Στέφου E-Learning στην Έδρα Νεοελληνικών Σπουδών Εκμάθηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Τσάνταλη Καλλιόπη, calliopetsantali@yahoo.gr Νικολιδάκης Συμεών, simosnikoli@yahoo.gr o oo Εισαγωγή Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια προσέγγιση της διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015)

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Οκτώβριος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Γλωσσική Εκπαίδευση - Εκπαίδευση στον Γραμματισμό:

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών

Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών Εισαγωγή: οκιμασίες Εκτελεστικών Λειτουργιών και η Συμβολή τους στην Επαγγελματική σας Επιλογή Η σημασία της αξιολόγησης των γνωστικών δεξιοτήτων Οι γνωστικές ικανότητες

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Approaches to Research) Δρ ΚΟΡΡΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2013 Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Research

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ - ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ - ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ - ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Εκπαιδευτικό Συνέδριο με τίτλο «Ακαδημαϊκή Αριστεία και Χάρισμα: Καινοτόμες Πρακτικές Προσωποποιημένης Μάθησης» Εκπαιδευτήρια «Νέα Γενιά Ζηρίδη». Τα Εκπαιδευτήρια «Νέα Γενιά Ζηρίδη»

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ

ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΗ ΚΑΙ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΜΝΗΜΗ ΧΑΜΗΛΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ

1 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Αθήνα, 1/9/2013 Πληροφορίες : Δ.Σ. Διεύθυνση : Ξενοφώντος 15Α T.K. : 105 57 Αθήνα Τηλέφωνο/Φάξ : 210.3229120 Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο : pess@pess.gr Δικτυακός τόπος : http://www.pess.gr Π Ε. Τ Π Ε Λ Ο Π

Διαβάστε περισσότερα