ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΛΕΞΕΙΣ-ΚΛΕΙΔΙΑ...σελ.3. ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΑΙ ΛΕΞΕΙΣ-ΚΛΕΙΔΙΑ ΣΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ...σελ.4. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...σελ.5

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΛΕΞΕΙΣ-ΚΛΕΙΔΙΑ...σελ.3. ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΑΙ ΛΕΞΕΙΣ-ΚΛΕΙΔΙΑ ΣΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ...σελ.4. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...σελ.5"

Transcript

1 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΛΕΞΕΙΣ-ΚΛΕΙΔΙΑ...σελ.3 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΑΙ ΛΕΞΕΙΣ-ΚΛΕΙΔΙΑ ΣΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ...σελ.4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...σελ.5 ΜΕΡΟΣ Α : ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΤΟΥ ΓΛΩΣΣΙΚΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΟΣ...σελ.10 ΜΕΡΟΣ Β : ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΠΟΛΥΓΛΩΣΣΙΑΣ...σελ.15 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΠΕΔΙΟ...σελ.17 Θεσμικό Επίπεδο...σελ.17 Προγράμματα Εκπαίδευσης και Επαγγελματικής Κατάρτισης...σελ.18 Οι Νέες Τεχνολογίες στην Υπηρεσία της Γλωσσομάθειας Κοινοτικά Προγράμματα για τη Γλωσσική Τεχνολογία...σελ.22 Χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης...σελ.26 Χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης...σελ.31 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΣΤΟ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΠΕΔΙΟ...σελ.34 ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΗΣ Ε.Ε. ΣΤΟ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΑΠΟ ΚΟΙΝΟΥ ΜΕ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ...σελ Ευρωπαϊκό Έτος Γλωσσών...σελ.35 Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών...σελ.36 ΣΥΜΠΡΑΞΗ ΤΗΣ UNESCO ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΣΤΟ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ Ο ΧΑΡΤΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ...σελ.39 ΜΕΡΟΣ Γ : Η ΑΘΕΑΤΗ ΟΨΗ ΤΟΥ ΝΟΜΙΣΜΑΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΚΑΠΤΟΥΝ ΤΗΝ ΠΟΛΥΓΛΩΣΣΙΑ...σελ.41 Ο Ρόλος της Κοινότητας...σελ.41 Ο Ρόλος των Lobbies και των Πολυεθνικών Εταιρειών...σελ.45 Ο Ρόλος των Ιδρυμάτων Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης...σελ.48 Ο Ρόλος της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης...σελ.50 Ο Ρόλος των Εκπαιδευτικών και των Εκδοτών...σελ.51 Ο Ρόλος των Κρατικών Φορέων...σελ.52 ΜΕΡΟΣ Δ : ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΟΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΧΩΡΟ ΕΝΟΨΕΙ ΤΗΣ ΔΙΕΥΡΥΝΣΗΣ ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ...σελ.53 ΜΕΡΟΣ Ε : ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ...σελ.57 Προστασία της Πολυγλωσσίας σε Νομοθετικό Επίπεδο...σελ.57 Άλλες Θεσμικές Ρυθμίσεις Δημιουργία Ειδικών Φορέων...σελ.62 Γλώσσα και Ορολογία...σελ.63

2 2 Προστασία της Πολυγλωσσίας μέσω των Κοινοτικών Προγραμμάτων...σελ.65 Προγράμματα εκπαίδευσης και κατάρτισης...σελ.65 Προγράμματα ανάπτυξης της τεχνολογίας...σελ.66 Εφαρμογές της Γλωσσικής Τεχνολογίας στη Δημόσια Διοίκηση...σελ.69 ΑΝΤΙ ΕΠΙΛΟΓΟΥ...σελ.71 ΠΗΓΕΣ...σελ.72 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...σελ.74

3 3 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα μελέτη εξετάζεται το γλωσσικό ζήτημα όπως έχει προκύψει στον ευρωπαϊκό χώρο και όπως αναμένεται να εξελιχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση ενόψει της επικείμενης διεύρυνσής της με νέα μέλη. Καταρχήν παρατίθενται οι πιθανές λύσεις του ζητήματος, με τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά τους, για να προκριθεί στη συνέχεια η πιο πρόσφορη για τον ευρωπαϊκό χώρο λύση, εκείνη της πολυγλωσσίας. Περιγράφονται οι ενέργειες των σημαντικότερων υπερεθνικών οργανισμών και φορέων υπέρ της διατήρησης της πολυγλωσσίας στην Ευρώπη, αλλά και οι παράγοντες που ανακόπτουν αυτές τις προσπάθειες, ενισχύοντας την τάση για μονογλωσσία και ειδικότερα για επικράτηση της Αγγλικής. Κατόπιν γίνεται αναφορά στις εξελίξεις στον ευρωπαϊκό χώρο ενόψει της διεύρυνσης (ή, καλύτερα, στην απουσία τους), για να ακολουθήσουν στο τέλος προτάσεις σχετικές με το ζήτημα. Λέξεις κλειδιά Ευρωπαϊκή Ένωση Συμβούλιο της Ευρώπης UNESCO Γλωσσικό Ζήτημα Μονογλωσσία Πολυγλωσσία Λιγότερο Ομιλούμενες Γλώσσες (Λ.Ο.Γ.) Γλωσσική Πολιτική Κοινοτικά Προγράμματα Lobbies Γλωσσική Τεχνολογία Ινστιτούτο Επεξεργασίας Λόγου (Ι.Ε.Λ.) Ορολογία Ελληνική Εταιρεία Ορολογίας (ΕΛ.ΕΤ.Ο.)

4 4 SUMMARY The present study focuses on the language issue as it has developed in Europe and as it is expected to evolve in the European Union taking in account its soon-to-be enlargement with new member states. First of all, all possible solutions of the problem, with their pros and cons, are cited, so that the most suitable one in the case of Europe may be chosen: multilingualism. There is reference to the action taken by the most important international organizations in order to preserve multilingualism in Europe, but also to the factors undermining these efforts, thus resulting to monolingualism and, more specifically, to the dominance of the English language. Then, there is reference to the current actions taking place (or, rather, the absence of them) in the territory of Europe just before the enlargement and, finally, proposals related to the solution of the problem are made. Key words European Union Council of Europe UNESCO Language Issue Monolingualism Multilingualism Lesser Used Languages Language Policy Community Programmes Lobbies Language Technology Institute of Language and Speech Processing (I.L.S.P.) Terminology Hellenic Society for Terminology (EL.ET.O.)

5 5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι τελευταίες δεκαετίες του εικοστού αιώνα και η απαρχή του εικοστού πρώτου σηματοδοτούν μία νέα εποχή για την ανθρωπότητα: την εποχή της παγκοσμιοποίησης. Εισερχόμαστε σε μία φάση της ανθρώπινης ιστορίας όπου τα σύνορα καταργούνται είτε τυπικά είτε ουσιαστικά, αφού τα τεχνολογικά επιτεύγματα παρέχουν τη δυνατότητα τεράστιας κινητικότητας ανθρώπων, προϊόντων, υπηρεσιών και ιδεών, και η οικονομία γίνεται παγκόσμια: ένα οικονομικό (όπως και οποιασδήποτε άλλης φύσης) γεγονός το οποίο συμβαίνει σε κάποιο σημείο της Γης έχει πλέον αντίκτυπο στο διεθνές φάσμα της οικονομικής δραστηριότητας. Δεν υπάρχουν πια στεγανά. Δύο είναι τα «αντίπαλα δέη» που ορθώνονται στο χώρο αυτό και φαίνεται με τη δράση τους να επηρεάζουν σημαντικά την πορεία όλης της διεθνούς κοινότητας: οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ενωμένη Ευρώπη 1. Ενώ όμως οι Η.Π.Α., αν και ο πληθυσμός τους προέρχεται από μία πληθώρα λαών και, ως εκ τούτου, πολιτισμών, αποτελούν σήμερα ένα αρκετά ομογενοποιημένο, σε σχέση με το μέγεθός του, κράτος, με κοινή γλώσσα 2 και εθνική συνείδηση, η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελείται από ένα μωσαϊκό εθνοτήτων, καθεμιά με τη δική της ταυτότητα, τις δικές της πολιτισμικές καταβολές, τη δική της γλώσσα. Τη γλώσσα, η οποία αποτελεί ένα από τα βασικότερα χαρακτηριστικά που προσδιορίζουν έναν άνθρωπο, αφού με την ιδιαίτερη κάθε φορά δομή της διαμορφώνει εν πολλοίς τη σκέψη του 3, ενώ παράλληλα είναι η αλυσίδα που τον συνδέει με τους πρόγονούς του και την ιστορία τους, με το χώρο όπου ζει, με τις αντιλήψεις και τα ήθη του ανθρώπινου συνόλου (οικογένεια, φατρία, πόλη, λαό) στο οποίο ανήκει. Γι αυτό και η γλώσσα αποτελεί καταλυτικό παράγοντα ενοποίησης αλλά και διαφοροποίησης, που μπορεί να συνδέσει τα μέλη μιας ομάδας μεταξύ τους και να τα αποκόψει από άλλες ομάδες. Η γλώσσα αποτελεί καίριο σημείο επαφής χωρίς αυτή δεν υπάρχει επικοινωνία, και 1 Αναδεικνύοντας το ρόλο των δύο αυτών δυνάμεων στο διεθνές προσκήνιο δεν σημαίνει ότι παραγνωρίζουμε τη σημαντικότατη παρουσία χωρών όπως η Ιαπωνία. Αν οι Η.Π.Α. και η Ε.Ε. ξεχωρίζουν, είναι όχι μόνο εξαιτίας του μεγέθους και του πληθυσμού τους, αλλά και των πολιτικών πρωτοβουλιών τους, οι οποίες επηρεάζουν άμεσα τις παγκόσμιες εξελίξεις. 2 Τα τελευταία χρόνια, βέβαια, σε ορισμένες Πολιτείες των Η.Π.Α. έχει αναγνωριστεί η Ισπανική ως δεύτερη επίσημη γλώσσα. Αυτό όμως δεν ανατρέπει τη γενικότερη εικόνα της χώρας ως μονόγλωσσης. 3 Πρόκειται για μια πολύ ενδιαφέρουσα, αμφίδρομη σχέση, αφού η γλώσσα, η οποία αποτελεί διαμόρφωμα του ανθρώπου, τον διαμορφώνει με τη σειρά της, και αυτή η αλληλεπίδραση συνεχίζεται επ άπειρον.

6 6 χωρίς επικοινωνία δεν είναι δυνατόν να υπάρξει συνεννόηση και αλληλοκατανόηση, πόσο μάλλον ομοψυχία και διαμόρφωση μιας κοινής συνείδησης. Σε αντίθεση με τον Αμερικανό, ο Ευρωπαίος πολίτης δεν έχει αποκτήσει ακόμα «κοινοτική» συνείδηση. Κι αυτό είναι κάτι που έχει στοιχίσει και συνεχίζει να στοιχίζει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στερώντας της πολλές φορές τη δυνατότητα διαμόρφωσης μιας συμπαγούς εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής, αλλά και την ευκαιρία να πρωταγωνιστήσει στις διεθνείς αγορές συνθέτοντας μια ισχυρή, ανταγωνιστική βιομηχανία με βάση εκείνες των κρατών μελών. Πρόκειται για ένα κατακερματισμένο γίγαντα, που γι αυτό ακριβώς το λόγο τον βλέπουμε σήμερα μάλλον να παρακολουθεί παρά να ηγείται των ανά τον κόσμο εξελίξεων. Κι αυτό είναι ένα πρόβλημα που θα πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα, ενόψει μάλιστα της επικείμενης ένταξης μέχρι το 2004 στην Κοινότητα αρκετών ακόμα κρατών. Πράγματι, η πολιτική σταθερότητα, η οικονομική ανάπτυξη και ο σεβασμός των δημοκρατικών αρχών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αρχές τις οποίες διακηρύσσει και, ως ένα σημείο, εγγυάται η Ε.Ε., αποτέλεσαν το δέλεαρ για να επιδιώξουν και άλλες χώρες του ευρύτερου ευρωπαϊκού χώρου να προσχωρήσουν στις τάξεις της. Το γεγονός-ορόσημο που ενίσχυσε αισθητά αυτή την τάση ήταν η κατάρρευση του λεγόμενου «Ανατολικού Μπλοκ» στα τέλη της δεκαετίας του 80, η οποία σήμανε σε πρώτη φάση το τέλος της Σοβιετικής Ένωσης και της COMECON, καθώς και την επανένωση της Ανατολικής Γερμανίας με τη Δυτική. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα οι χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης που μέχρι τότε βρίσκονταν υπό τη σοβιετική σφαίρα επιρροής να στρέψουν το βλέμμα προς τη Δύση, ανοίγοντας τα σύνορα και τις αγορές τους και επιδιώκοντας τη συμμετοχή τους στον οργανισμό εκείνο που μόνος πια όριζε την τύχη μεγάλου μέρους της γηραιάς ηπείρου: την Ευρωπαϊκή Ένωση (και πρώην Ε.Ο.Κ.). Σήμερα, δέκα από αυτές τις χώρες έχουν γίνει δεκτές ως υποψήφιες για τη διεύρυνση του 2004 (η οποία, σημειωτέον, θα ακολουθηθεί και από άλλες): πρόκειται για την Κύπρο, τη Μάλτα, την Εσθονία, τη Λετονία, τη Λιθουανία, την Ουγγαρία, την Πολωνία, τη Σλοβακία, τη Σλοβενία και την Τσέχικη Δημοκρατία, ενώ, με τα σημερινά δεδομένα, η είσοδος της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας αναμένεται γύρω στο Με δεδομένη την πολιτική πίεση και τη μη αναστρέψιμη ως προς τη διεύρυνση πορεία που έχουν πάρει οι εξελίξεις στον ευρωπαϊκό χώρο, είναι πολύ πιθανό και οι δέκα υποψήφιες χώρες να 4 Με την Τουρκία, που επίσης έχει δηλώσει υποψηφιότητα, δεν γίνονται ακόμα διαπραγματεύσεις, γιατί θεωρείται ότι δεν πληροί τα πολιτικά κριτήρια για την ένταξή της στην Ε.Ε.

7 7 γίνουν δεκτές στην Κοινότητα, αυξάνοντας δραστικά τα μέλη της από δεκαπέντε σε είκοσι πέντε και τους πολίτες της από τριακόσια εβδομήντα εκατομμύρια σε περισσότερα από πεντακόσια. Δραστικά επίσης θα επεκταθούν και τα εδάφη της Ε.Ε., πράγμα που θα δώσει στην έννοια της κινητικότητας προσώπων, αγαθών και υπηρεσιών 5 άλλη διάσταση. Είναι ακριβώς αυτή η θεσμοθετημένη ελευθερία (δια)κίνησης που συνέβαλε στο να προχωρήσει ένα βήμα περισσότερο η Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση, διαφοροποιώντας ουσιαστικά την Ευρωπαϊκή Ένωση από τους λοιπούς ευρωπαϊκούς και διεθνείς οργανισμούς. Και δεν θα μπορούσε να μην αποτελέσει εξαρχής το κύριο μέλημα των οργάνων της Ε.Ε., από τη στιγμή που αποτελεί παράγοντα οικονομικής ανάπτυξης του κοινοτικού χώρου (δημιουργία μίας τεράστιας αγοράς, με πολλές ευκαιρίες για καταναλωτές, επιχειρηματίες και εργαζόμενους) αλλά και διαμόρφωσης της απούσας προς το παρόν κοινοτικής συνείδησης, καθώς παρέχει στον Ευρωπαίο τη δυνατότητα να ταξιδέψει και να γνωρίσει τη νέα, εκτεταμένη πατρίδα του και τους ανθρώπους που την κατοικούν. Ωστόσο, για να επανέλθουμε στο θέμα μας, οι ευκαιρίες που προσφέρει η κινητικότητα δύνανται να απαξιωθούν από τυχόν έλλειψη διαύλων επικοινωνίας μεταξύ των Ευρωπαίων πολιτών, και συγκεκριμένα από την άγνοια ευρωπαϊκών γλωσσών πέραν της μητρικής τους, οι οποίες θα τους επέτρεπαν να συνομιλήσουν με αλλοεθνείς εταίρους τους. Ευτυχώς, οι σημερινοί κάτοικοι της Ε.Ε. μοιάζουν να αναγνωρίζουν τώρα περισσότερο από ποτέ τη σημασία της εκμάθησης γλωσσών, όχι μόνο προς χάριν της πολυπόθητης διευρωπαϊκής επαφής, αλλά και για να επιτύχουν πιο «πρακτικούς» στόχους, όπως είναι η καταξίωση στον επαγγελματικό τομέα 6. Γιατί, αν ένας τέτοιος εκτεταμένος χώρος χαρακτηρίζεται από πληθώρα ευκαιριών, χαρακτηρίζεται επίσης και από έντονο ανταγωνισμό, με τελικούς κερδισμένους εκείνους που έχουν την ικανότητα να καταργούν τους γλωσσικούς (και πολιτισμικούς) φραγμούς και να επιτυγχάνουν την αρμονική συνεργασία. Εκτός από τον εργασιακό χώρο όμως, η γλωσσομάθεια αποδεικνύεται πολύτιμη και σε όλες τις εκφάνσεις της σύγχρονης ζωής, καθώς τυχόν έλλειψή της θα μπορούσε να αποκλείσει 5 Η οποία καθιερώθηκε στον κοινοτικό χώρο από 1/1/1993, με την κατάργηση των εσωτερικών φορολογικών και τελωνειακών συνόρων. 6 Συγκεκριμένα, σε σφυγμομέτρηση που έγινε το 2001 για λογαριασμό της υπηρεσίας Eurobarometer της Ε.Ε., διαπιστώνεται ότι η γλωσσομάθεια θεωρείται από τους Ευρωπαίους πολίτες ως το πιο χρήσιμο εφόδιο για την επαγγελματική εξέλιξη (ποσοστό 44 %), με τη γνώση των Νέων Τεχνολογιών (43 %) και το υψηλό επίπεδο γενικής παιδείας (40 %) να καταλαμβάνουν τη δεύτερη και τρίτη θέση.

8 8 από σημαντικές δραστηριότητες και επομένως να περιθωριοποιήσει σημαντικές ομάδες πληθυσμού. Σύμφωνα με έρευνα που διεξήχθη 7 στα τέλη του 2000 στον κοινοτικό χώρο, περισσότεροι από τους μισούς (53 %) κατοίκους της Ε.Ε. ομιλούν τουλάχιστον άλλη μία γλώσσα εκτός της μητρικής τους 8, ενώ φροντίζουν και τα παιδιά τους να διδάσκονται ξένες γλώσσες, και μάλιστα σε ολοένα μικρότερες ηλικίες, καθώς θεωρούν ότι έτσι αυξάνονται οι πιθανότητές τους για επαγγελματική καταξίωση 9. Θα περίμενε κανείς ότι μια τέτοια στάση θα ευνοούσε τη διατήρηση της πολυγλωσσίας στον ευρωπαϊκό χώρο, κάτι που, όπως διακηρύσσεται από τα επίσημα κείμενα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι ευκταίο και επιθυμητό, καθώς κατά γενική ομολογία η πολυγλωσσία εξασφαλίζει την πολυμορφία και τον πολυπολιτισμό 10, στοιχεία που πρέπει να διασφαλιστούν αν θέλουμε να διαφυλάξουμε τις αρχές του σεβασμού στην προσωπικότητα του ανθρώπου και στο δικαίωμά του για αυτοέκφραση. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική, καθώς οι Ευρωπαίοι δεν στρέφουν την προσοχή τους στον ίδιο βαθμό σε όλες τις γλώσσες, αλλά προτιμούν κάποια «ισχυρά χαρτιά», γλώσσες που κατέχουν ιδιαίτερο κύρος στη συνείδηση των πολιτών, είτε επειδή ήδη διαθέτουν πολυάριθμους ομιλητές, είτε επειδή χαρακτηρίζουν εύρωστες οικονομικά χώρες, είτε επειδή συνδέονται άμεσα με τη διάδοση της πληροφορίας και τα τεχνολογικά επιτεύγματα (συνήθως, μάλιστα, συνδυάζουν και τις τρεις αυτές παραμέτρους). Οι γλώσσες αυτές είναι η Αγγλική και, δευτερευόντως, η Γαλλική και η Γερμανική. Και φτάνουμε έτσι στο σοβαρότερο πρόβλημα που αφορά το γλωσσικό ζήτημα: κάποιες γλώσσες διαθέτουν εκ των πραγμάτων ένα προβάδισμα στη συλλογική συνείδηση, και η ψαλίδα ανάμεσα σε αυτές και τις λιγότερο χρησιμοποιούμενες γλώσσες 11 ανοίγει διαρκώς. Οδηγούμαστε έτσι σε ένα «γλωσσικό Σε αντίστοιχη έρευνα που είχε γίνει το 1997, η γλωσσομάθεια είχε καταλάβει τη δεύτερη θέση (με 40 %), πίσω από το υψηλό επίπεδο γενικής παιδείας. 7 Επίσης από την υπηρεσία Eurobarometer. Για το σκοπό της δημοσκόπησης χρησιμοποιήθηκε αντιπροσωπευτικό δείγμα ατόμων προερχόμενων από όλες τις χώρες της Ε.Ε. 8 Αυτό βέβαια δεν οφείλεται μόνο στη φιλομάθεια των Ευρωπαίων, αλλά και στο γεγονός ότι ελάχιστες κοινοτικές χώρες παρουσιάζουν γλωσσική ομοιογένεια, ενώ στις περισσότερες, όπως στο Βέλγιο, την Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο παρατηρείται μεγάλη γλωσσική ποικιλία. 9 Συμπέρασμα συμβατό και με εκείνα των άλλων σφυγμομετρήσεων. 10 Όρος που αποτελεί νεολογισμό του 1965, και τον οποίο αναφέρει ο Χ. Χαραλαμπάκης στην ομιλία του της 24/10/2001 σε ημερίδα με θέμα «Γλωσσική Εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας». 11 Στην ελληνική βιβλιογραφία απαντάται επίσης και ο όρος «λιγότερο ομιλούμενες γλώσσες» ή Λ.Ο.Γ.

9 9 ολιγοπώλιο» που, στην τελική μορφή του, θα μπορούσε να εξελιχθεί ακόμα και σε μονοπώλιο, προς όφελος της Αγγλικής. Δεν είναι μόνο οι γλώσσες με σχετικά λίγους 12 μητρικούς ομιλητές που κινδυνεύουν. Εξίσου ορατός, αν και σε μεγαλύτερο χρονικό βάθος, είναι ο κίνδυνος για γλώσσες με μεγάλη εξάπλωση και ιστορία, όπως τα Γαλλικά, τα Γερμανικά, τα Ισπανικά ή τα Ιταλικά. Γεννώνται λοιπόν τα εξής ερωτήματα: με δεδομένο το διαχωρισμό των γλωσσών σε επικρατέστερες και μη, και εν αναμονή της διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης με πληθώρα νέων κρατών μελών (όπου, σημειωτέον, ομιλούνται ως επί το πλείστον Λ.Ο.Γ. 13 ), πώς διαμορφώνεται το γλωσσικό τοπίο; Ποια θα είναι η γλωσσική πολιτική την οποία θα επιλέξει η Κοινότητα; Με ποια μέτρα θα την υποστηρίξει; Και πόσης αποδοχής θα τύχει από τους πολίτες, τους εκπαιδευτικούς φορείς αλλά και τους οικονομικούς παράγοντες; Πρόκειται οπωσδήποτε για αποφάσεις που θα παίξουν σημαντικό ρόλο στο μελλοντικό πρόσωπο της Ε.Ε. και στις σχέσεις μεταξύ των πολιτών της. 12 Λίγοι θεωρούνται οι μητρικοί ομιλητές όταν αριθμούν λιγότερα από σαράντα με πενήντα εκατομμύρια άτομα. 13 Και μάλιστα, με εξαίρεση τη λατινογενή Ρουμανική, γλώσσες που υπάγονται σε άγνωστες για τους δυτικοευρωπαίους γλωσσικές οικογένειες, και ως εκ τούτου καθίστανται δυσκολότερες στην εκμάθηση.

10 10 ΜΕΡΟΣ Α ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΤΟΥ ΓΛΩΣΣΙΚΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΟΣ Πριν προχωρήσουμε στην περιγραφή της γλωσσικής πολιτικής που έχει επιλέξει και ακολουθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, για να δούμε στη συνέχεια ποιες είναι οι προοπτικές της για το άμεσο μέλλον, χρήσιμο θα είναι να εξετάσουμε εν συντομία τις πιθανές λύσεις του γλωσσικού ζητήματος, προκειμένου να διαπιστώσουμε τα υπέρ και τα κατά τους. Για το γλωσσικό ζήτημα, λοιπόν, που απασχολεί την Ευρώπη, έχουν προβληθεί κατά καιρούς διάφορες προτάσεις, από εντελώς ανεδαφικές μέχρι πιο συμβατές με τη σύγχρονη πραγματικότητα. Στην πρώτη κατηγορία ανήκει σαφώς η επιδίωξη αναβίωσης των Λατινικών ή των αρχαίων Ελληνικών ως μέσων επικοινωνίας μεταξύ αλλόγλωσσων ομιλητών. Εδώ εντάσσεται επίσης η προσπάθεια δημιουργίας τεχνητής γλώσσας («Εσπεράντο») η οποία, έχοντας συμπεριλάβει στοιχεία από όλες τις γλώσσες των κρατών μελών, θα λειτουργεί ως ευρωπαϊκή lingua franca. Πρόκειται για μη λειτουργικές προτάσεις, καθώς καταρχήν αντίκεινται στη φυσική εξελικτική πορεία των ζωντανών γλωσσών: οι εν λόγω γλώσσες δεν διαθέτουν μητρικούς ομιλητές (πλέον ή ακόμα), και επομένως είναι αμφίβολο αν οι Ευρωπαίοι θα τις προτιμήσουν αντί για κάποιες άλλες που ήδη ομιλούνται φυσικά και αβίαστα στον κοινοτικό χώρο. Επιπλέον, η αναβίωση νεκρών πια γλωσσών ή η τεχνητή δημιουργία καινούριων είναι κάτι που κοστίζει σε χρόνο, χρήμα και ανθρώπινη προσπάθεια, και με αβέβαιη αποτελεσματικότητα, καθώς τίθεται το ερώτημα κατά πόσον τέτοιες γλώσσες μπορούν να περιγράψουν σε όλο της το εύρος τη σύγχρονη πραγματικότητα και ειδικά τη νεοαναδυόμενη κοινωνία της πληροφορίας. Πιο ρεαλιστικά προβάλλουν δύο άλλα μοντέλα, με το πρώτο να υποστηρίζει τη χρήση 1+1 γλώσσας (μητρική γλώσσα + επικρατέστερη ανά την Ευρώπη), και το δεύτερο να τίθεται υπέρ της πολυγλωσσίας (μητρική γλώσσα και δύο ή τρεις κοινοτικές).

11 11 Τα πλεονεκτήματα του μοντέλου 1+1 είναι προφανή: πρόκειται για μια εύκολη και οικονομική λύση, καθώς ο Ευρωπαίος πολίτης καλείται να μάθει μόνο μία γλώσσα εκτός από τη δική του, πράγμα που του επιτρέπει να εξοικονομήσει χρόνο, χρήμα και κόπο, και παράλληλα να κατακτήσει ένα ικανοποιητικό επίπεδο γνώσης της γλώσσας αυτής. Γιατί όμως η γλώσσα που θα επιλέξει να είναι η επικρατέστερη; Θα μπορούσε να προτιμήσει κάποια άλλη ευρωπαϊκή γλώσσα (π.χ. ο Έλληνας τα Ισπανικά, ο Ιταλός τα Πορτογαλικά, ο Ολλανδός τα Ελληνικά), πράγμα που επίσης θα διευκόλυνε σημαντικά τις επαφές σε επίπεδο πολιτών, αλλά και σε επίπεδο κρατών μελών ή θεσμικών οργάνων. Η λύση της επικρατέστερης γλώσσας όμως προβάλλει πολύ πιο δελεαστική, καθώς συνεπάγεται την ύπαρξη ενός κοινού σημείου αναφοράς μεταξύ όλων ανεξαιρέτως των ανθρώπων, πράγμα που δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί αν η ξένη γλώσσα που επέλεγε να μάθει ο καθένας ήταν διαφορετική. Έτσι, οδηγούμαστε σταδιακά στο μοντέλο μητρική + επικρατέστερη ανά την Ευρώπη, του οποίου σήμερα παρατηρείται έντονη τάση εφαρμογής στον κοινοτικό χώρο, με την Αγγλική να αναδεικνύεται ως δημοφιλέστερη γλώσσα. Οι λόγοι που τα Αγγλικά κυριάρχησαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι πολλοί και σχετίζονται και με γεγονότα εκτός του ευρωπαϊκού χώρου. Άλλωστε, είναι προφανής πλέον η παντοκρατορία τους σε διεθνές επίπεδο. Τα Αγγλικά, καταρχάς, είναι μία σχετικά εύκολη αλλά ταυτόχρονα απόλυτα περιγραφική γλώσσα, πράγμα που δίνει μεγάλες δυνατότητες έκφρασης στο χρήστη της. Η ευρεία διάδοση του λατινικού αλφαβήτου χάρη στις μεγάλες αυτοκρατορίες και αργότερα την αποικιοκρατία κατέστησε ακόμα ευκολότερη την εξάπλωση της γλώσσας αυτής σε όσες περιοχές μοιράζονται το ίδιο αλφάβητο. Από την άλλη, δεν πρέπει να παραβλέπουμε το γεγονός ότι πρόκειται για την επίσημη γλώσσα των Η.Π.Α., και γενικά ισχυρών και αναπτυγμένων οικονομικά και τεχνολογικά χωρών, οι οποίες, εκτός από οικονομικά και ενδεχομένως πολιτικά, επηρεάζουν τις λιγότερο εύρωστες χώρες σε όλους τους τομείς, άρα και γλωσσικά. Μάλιστα, επειδή η επιρροή στην τελευταία περίπτωση είναι έμμεση και λιγότερο εμφανής, συνήθως γίνεται και ευκολότερα δεκτή. Στην Ε.Ε., η Αγγλική έκανε εντονότερη την παρουσία της κυρίως κατά τη δεκαετία του 90, μετά την είσοδο στην Κοινότητα των σκανδιναβικών χωρών, όπου η χρήση αυτής της γλώσσας είναι πολύ διαδεδομένη. Τα Γαλλικά, μολονότι είναι η γλώσσα μιας εκ των ιδρυτριών χωρών της Ένωσης, υποχώρησαν σημαντικά στον ευρωπαϊκό χώρο, και διατήρησαν κάποια αίγλη αφενός για ιστορικούς λόγους και

12 12 αφετέρου επειδή η έδρα των κύριων κοινοτικών οργάνων βρίσκεται σε γαλλόφωνες χώρες. Από την άλλη, έχουμε το μοντέλο της πολυγλωσσίας, που όπως είδαμε, θεωρητικά τουλάχιστον είναι αρκετά δημοφιλές στις τάξεις των Ευρωπαίων. Πρόκειται αναμφίβολα για ένα πιο «δημοκρατικό» μοντέλο, καθώς επιτρέπει σε μεγαλύτερες ομάδες του πληθυσμού να εκφράζονται στη μητρική τους γλώσσα, η οποία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ατομικής και πολιτισμικής τους ταυτότητας. Η αποδοχή της ταυτότητας ενός ανθρώπου όχι μόνο είναι δείγμα σεβασμού προς αυτόν, αλλά και αποτρέπει τη δημιουργία προστριβών που θα προέκυπταν αν στερείτο του δικαιώματος να διατηρεί όλες τις πτυχές της, ενώ κάποιοι συνάνθρωποί του θα διατηρούσαν αυτό το δικαίωμα. Βέβαια, μιλώντας για πολυγλωσσία, πρέπει να διευκρινίσουμε ότι και αυτή με τη σειρά της έχει περισσότερες από μία μορφές. Κι αυτό γιατί στον ευρωπαϊκό χώρο δεν ομιλούνται μόνο οι έντεκα γλώσσες (αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, δανικά, ελληνικά, ισπανικά, ιταλικά, ολλανδικά, πορτογαλικά, σουηδικά και φινλανδικά) που έχουν καθιερώσει ως επίσημες γλώσσες της Ε.Ε. τα δεκαπέντε κράτη μέλη 14, ούτε καν οι είκοσι και πλέον που θα προκύψουν μετά τις διευρύνσεις. Στην Ευρώπη μιλιούνται σήμερα γύρω στις 225 ζωντανές γλώσσες. Όσες δεν έχουν αναγνωριστεί από τις χώρες στις οποίες ομιλούνται ως επίσημες, έχουν γίνει γνωστές ως περιφερειακές ή μειονοτικές, και απολαμβάνουν εκ των πραγμάτων μειωμένο κύρος και αναγνώριση σε σχέση με τις επίσημες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν είναι πλήρεις γλώσσες οι οποίες έχουν να επιδείξουν γραπτά κείμενα και οι οποίες μπορεί να διδάσκονται και στα σχολεία. Υπάρχουν όμως και γλώσσες οι οποίες, χωρίς να ανήκουν στις επίσημες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι επίσημες για τις χώρες τους, όπως τα Ιρλανδικά και τα Λουξεμβουργιανά. Για τις δύο αυτές γλώσσες ισχύει ειδικό καθεστώς 15, πράγμα που περιπλέκει ακόμα περισσότερο τα πράγματα. 14 Ως επίσημες γλώσσες έχουν αναγνωριστεί εκείνες που τα ίδια τα κράτη μέλη πρότειναν στην Κοινότητα. Το αν οι εθνικές κυβερνήσεις προτίμησαν να προωθήσουν ως επίσημες κάποιες γλώσσες, χαρίζοντάς τους αυτόματα αυξημένο κύρος και νομική κάλυψη, έναντι κάποιων άλλων, και με ποια κριτήρια (πολιτικά, κοινωνικά, ιστορικά κ.τ.λ.) έγινε αυτό, είναι μια άλλη, μεγάλη συζήτηση. 15 Τα κείμενα της Ε.Ε. δύνανται να μεταφραστούν και στις γλώσσες αυτές, εφόσον ζητηθεί, και η μετάφραση να έχει την αξία αυθεντικού κειμένου. Στην περίπτωση των περιφερειακών γλωσσών, το πράγμα διαφέρει. Πριν από μερικά χρόνια, Καταλανοί ευρωβουλευτές ζήτησαν από τον Πρόεδρο της Επιτροπής Ζακ Σαντέρ να μεταφραστούν τα κείμενα της Ε.Ε. στην καταλανική γλώσσα. Ο Πρόεδρος συναίνεσε, διευκρινίζοντας όμως ότι τα κείμενα αυτά δεν θα αναγνωρίζονται ως αυθεντικά, επειδή η Καταλανική δεν είναι επίσημη κρατική γλώσσα του ισπανικού κράτους, αλλά μόνο επίσημη περιφερειακή γλώσσα της αυτόνομης κοινότητας της Καταλονίας.

13 13 Πολυγλωσσία λοιπόν μπορεί να είναι η γνώση της εθνικής γλώσσας ως μητρικής και τουλάχιστον δύο ξένων, επίσης εθνικών, γλωσσών και συνήθως αυτό έχουμε υπόψη μας όταν αναφερόμαστε στον όρο. Πολύγλωσσος όμως μπορεί να είναι και εκείνος που ομιλεί μια περιφερειακή γλώσσα ως μητρική, την επίσημη εθνική και μία επίσημη ξένη γλώσσα, εκείνος που ομιλεί την εθνική γλώσσα (αναγνωρισμένη ή όχι και ως επίσημη κοινοτική) ως μητρική, μία μειονοτική ή περιφερειακή της πατρίδας του και μία ξένη επίσης περιφερειακή, κ.ο.κ. Σε ιδανικές συνθήκες, η δεύτερη περίπτωση θα ήταν προτιμότερη, καθώς η αναγωγή ενός ελάχιστου ποσοστού των ευρωπαϊκών γλωσσών σε επίσημες καταρχήν αποτελεί σαφή πράξη ιεράρχησης, ενώ επιπλέον, καταδικάζοντας τις υπόλοιπες γλώσσες στην αφάνεια, στερεί την Ευρώπη από μεγάλο μέρος της γλωσσικής και πολιτισμικής της κληρονομιάς. Από την άλλη, το γεγονός ότι οι περιφερειακές και μειονοτικές γλώσσες διαθέτουν σαφώς λιγότερους ομιλητές από τις επίσημες αποτελεί αντικίνητρο για την εκμάθησή τους, αφού περιορίζει την ικανότητα επικοινωνίας σε πολύ μικρές και συγκεκριμένες ομάδες-στόχους (target groups) πρακτικά, η εκμάθηση μιας τέτοιας γλώσσας δεν παρουσιάζει καμία χρησιμότητα, εκτός βέβαια αν υπάρχει κάποιος πολύ συγκεκριμένος λόγος. Όπως είδαμε, στην Ευρώπη σήμερα επικρατεί το πρώτο μοντέλο πολυγλωσσίας, η οποία μάλιστα είναι ουσιαστικά συγκεκαλυμμένη ολιγογλωσσία, αφού από τη φιλομάθεια των Ευρωπαίων δεν ωφελούνται εξίσου όλες οι γλώσσες, αλλά οι πιο ισχυρές 16. Γινόμαστε λοιπόν μάρτυρες μιας πολλαπλής ιεράρχησης των γλωσσών, με τις μειονοτικές και περιφερειακές γλώσσες να βρίσκονται στη βάση της πυραμίδας, τα Λουξεμβουργιανά και τα Ιρλανδικά λίγο ψηλότερα, τις λιγότερο χρησιμοποιούμενες επίσημες ένα σκαλί πιο πάνω, ακόμα ψηλότερα τις επικρατέστερες και στην κορυφή με διαφορά την Αγγλική. Αυτό οδηγεί στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει απλή λύση του γλωσσικού ζητήματος. Η κοινοτική πολιτική θα πρέπει να είναι πολυσχιδής και να προσαρμόζεται κάθε φορά στα επιμέρους προβλήματα, μεριμνώντας αφενός για τη διατήρηση και ανάδειξη των μειονοτικών και περιφερειακών γλωσσών, αλλά και των εθνικών που δεν είναι επίσημες κοινοτικές, αφετέρου για την «προστασία» των Λ.Ο.Γ. από τις 16 Μάλιστα, γι αυτό το λόγο έχει εγερθεί κατά καιρούς το ερώτημα μήπως θα ήταν προτιμότερο για τις Λ.Ο.Γ. να εφαρμοστεί το μοντέλο 1+1, αφού τώρα ο φόρτος της εκμάθησης γλωσσών βαραίνει δυσανάλογα τους μητρικούς ομιλητές Λ.Ο.Γ., ενώ στην περίπτωση καθιέρωσης lingua franca θα ήταν υποχρεωμένοι να μάθουν μόνο αυτή, όπως και οι περισσότεροι ευρωπαίοι συμπολίτες τους.

14 14 επικρατέστερες γλώσσες, αλλά και όλων μαζί (επικρατέστερων και μη) από τα Αγγλικά. Στο Β Μέρος θα αναλύσουμε ποια είναι η πολιτική που επιλέγει τελικά η Ευρωπαϊκή Ένωση και πώς τη στηρίζει μέσα από τις ενέργειές της. Θα δούμε επίσης πώς δραστηριοποιούνται άλλοι φορείς και οργανισμοί του ευρωπαϊκού χώρου στο γλωσσικό πεδίο, επιδεικνύοντας ένα ενδιαφέρον που αποδεικνύει ακριβώς τη σοβαρότητα του ζητήματος.

15 15 ΜΕΡΟΣ Β ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΠΟΛΥΓΛΩΣΣΙΑΣ Από τα μοντέλα που περιγράφηκαν στο Α Μέρος, αυτό που ταιριάζει σαφώς στην ποικιλομορφία και την πολυπολιτισμικότητα της Ευρώπης είναι το μοντέλο της πολυγλωσσίας. Πρόκειται, όμως, όπως είπαμε, για ένα μοντέλο που απαιτεί πολύ προσεκτικό χειρισμό, αφού ξεκαθαριστεί βέβαια αν μιλάμε για πολυγλωσσία σε επίπεδο εθνικών γλωσσών (και μάλιστα αναγνωρισμένων ως επίσημων της Ε.Ε.) ή αν στις γλώσσες προς εκμάθηση θα περιλαμβάνονται και οι περιφερειακές και μειονοτικές. Όσον αφορά την Κοινότητα, μπορεί να στηρίξει μόνο την πολυγλωσσία της πρώτης κατηγορίας, καθώς η αρχή της επικουρικότητας δεν της επιτρέπει να παρέμβει δραστικά στη γλωσσική πολιτική που ακολουθεί κάθε κράτος μέλος, παρά μόνο να δράσει συντονιστικά και συνεκτικά. Εφόσον ένα κράτος μέλος έχει επιλέξει, καλώς ή κακώς, κάποια ή κάποιες γλώσσες ως επίσημες, αποκλείοντας από αυτό το προνόμιο κάποιες άλλες που μιλιούνται εντός των συνόρων του, η Κοινότητα δεν μπορεί να κάνει τίποτα γι αυτό 17. Υπάρχουν όμως άλλοι ευρωπαϊκοί και διεθνείς φορείς που δραστηριοποιούνται στον ευρωπαϊκό χώρο, όπως το Συμβούλιο της Ευρώπης και η UNESCO, που ασχολούνται και με το ζήτημα των μειονοτικών/ περιφερειακών γλωσσών. Μέσα από τη συνεργασία της Ε.Ε. με τέτοιους φορείς προκύπτουν και δράσεις στήριξης των γλωσσών αυτών. Σε δεύτερη φάση, θα πρέπει να εξασφαλιστεί ότι η ενίσχυση της πολυγλωσσίας θα γίνει με τέτοιο τρόπο που δεν θα πλήξει ακόμα περισσότερο τις λιγότερο χρησιμοποιούμενες γλώσσες. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να συμβεί όχι μόνο αν ενισχύονταν από τις κοινοτικές και λοιπές δράσεις οι ήδη ισχυρότερες γλώσσες, αλλά και αν ακολουθείτο η τήρηση ίσων αποστάσεων από όλες τις γλώσσες. Κι αυτό γιατί εκ των πραγμάτων υπάρχουν ήδη πολύ περισσότερα κίνητρα για να μάθει κανείς μία από τις γλώσσες αυτές, και μια ουδέτερη πολιτική στην πραγματικότητα θα συνέβαλλε ακόμα περισσότερο στο άνοιγμα της ψαλίδας. Για να προστατευθούν αποτελεσματικά οι Λ.Ο.Γ., θα πρέπει να θεσπιστούν μέτρα ειδικά γι αυτές, που να 17 Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι η Κοινότητα εγκαταλείπει στην τύχη τους τις γλώσσες αυτές. Το ενδιαφέρον για την προστασία και ανάδειξη των μειονοτικών και περιφερειακών γλωσσών υπάρχει εδώ και δεκαετίες, όπως αποδεικνύεται από ενέργειες όπως η ίδρυση, το 1982, Ευρωπαϊκού Γραφείου

16 16 τις καθιστούν πιο ελκυστικές στους υποψήφιους γνώστες τους, αλλά και στους ίδιους τους φυσικούς ομιλητές τους. Με βάση αυτές τις παρατηρήσεις, θα εξετάσουμε τώρα την πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπέρ της πολυγλωσσίας, όπως προκύπτει από τη σύνθεση των θεσμικών ρυθμίσεων και των επιμέρους προγραμμάτων, τα οποία διακρίνονται σε δύο βασικούς άξονες: προγράμματα που σχετίζονται με τη μετάδοση της γνώσης γενικά (εκπαιδευτικά, επαγγελματικής κατάρτισης κ.τ.λ.), αλλά και προγράμματα προαγωγής της έρευνας και της τεχνολογίας. Θα δούμε μάλιστα ότι αυτά τα τελευταία, αν και η σχέση τους με το γλωσσικό ζήτημα δεν διακρίνεται τόσο εύκολα όσο στα άλλα, μπορεί να αποδειχθούν πολύ πιο αποτελεσματικοί αρωγοί της πολυγλωσσίας. για τις Λιγότερο Διαδεδομένες (δηλ. μειονοτικές και περιφερειακές) Γλώσσες στο Δουβλίνο της Ιρλανδίας.

17 17 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΠΕΔΙΟ Θεσμικό Επίπεδο Όπως προαναφέρθηκε, με τα επίσημα κείμενά της, από Συνθήκες μέχρι Οδηγίες και Αποφάσεις, η Κοινότητα τίθεται υπέρ της διατήρησης του γλωσσικού πλουραλισμού στον ευρωπαϊκό χώρο. Η προσπάθεια αυτή δεν συνδέεται μόνο με τη διατήρηση του «πολυπολιτισμού», αλλά είναι και άμεση απόρροια του σεβασμού των ατομικών δικαιωμάτων του Ευρωπαίου πολίτη. Έτσι, στη Συνθήκη του Μάαστριχτ π.χ. συναντάμε τις εξής διακηρύξεις: «Η Κοινότητα συμβάλλει στην ανάπτυξη των πολιτισμών των κρατών μελών και σέβεται την εθνική και περιφερειακή πολυμορφία τους, ενώ ταυτόχρονα προβάλλει την κοινή πολιτισμική κληρονομιά 18» (άρθρο 128, παρ.1). Επίσης, «...η Κοινότητα συμβάλλει στην ανάπτυξη παιδείας υψηλού επιπέδου, ενθαρρύνοντας τη συνεργασία μεταξύ κρατών μελών και, αν αυτό απαιτείται, υποστηρίζοντας και συμπληρώνοντας τη δράση τους, σεβόμενη ταυτόχρονα πλήρως την αρμοδιότητα των κρατών μελών για το περιεχόμενο της διδασκαλίας και την οργάνωση του εκπαιδευτικού συστήματος καθώς και την πολιτισμική και γλωσσική τους πολυμορφία» (άρθρο 126, παρ.1). Τόσο σε εκπαιδευτικά όσο και σε πολιτισμικά θέματα, «...η Κοινότητα και τα κράτη μέλη ευνοούν τη συνεργασία με τις τρίτες χώρες και τους διεθνείς οργανισμούς...και ειδικότερα με το Συμβούλιο της Ευρώπης». Από την άλλη, η Κοινότητα δηλώνει προσηλωμένη «...στις αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων» και επιθυμεί να επικρατήσουν «...βαθύτερες σχέσεις αλληλεγγύης μεταξύ των λαών και ταυτόχρονα σεβόμενη την ιστορία, τον πολιτισμό και τις παραδόσεις τους» (από το προοίμιο). Μία βασική παράμετρος του σεβασμού προς τα ατομικά δικαιώματα και την προσωπικότητα του πολίτη είναι να μπορεί να εκφράζεται ελεύθερα στη γλώσσα του και να μην τυγχάνει καμίας εις βάρος του διάκρισης εξαιτίας της έκφρασης αυτής. Γι αυτό, άλλωστε, η Κοινότητα αναγνωρίζει και τις έντεκα επίσημες γλώσσες (αγγλική, γαλλική, γερμανική, δανική, ελληνική, ισπανική, ιταλική, ολλανδική, πορτογαλική, 18 Εδώ υπονοείται ότι ο ευρωπαϊκός πολιτισμός (civilization) είναι ένας και οι επιμέρους εθνικοί πολιτισμοί (cultures) αποτελούν εκφράσεις του. Δυστυχώς, η διάκριση αυτή δεν μπορεί να αποδοθεί τόσο εύκολα στην ελληνική γλώσσα.

18 18 σουηδική και φινλανδική) ως ισότιμες, και τις έχει χαρακτηρίσει όλες ως γλώσσες εργασίας των οργάνων της 19. Προγράμματα Εκπαίδευσης και Επαγγελματικής Κατάρτισης Εκτός όμως από τη θεσμική κάλυψη που παρέχει στις επίσημες γλώσσες της, η Κοινότητα προχωρεί ένα βήμα πιο πέρα, δραστηριοποιούμενη και στον εκπαιδευτικό τομέα. Πλούσια είναι τα προγράμματα και οι ενέργειες που έχει εκπονήσει και θέσει σε εφαρμογή, τα οποία μάλιστα δεν περιορίζονται στον κοινοτικό χώρο, αλλά επεκτείνονται και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Γνωστότερα και σημαντικότερα από αυτά είναι το Σωκράτης, το Leonardo da Vinci, το Νεολαία για την Ευρώπη (γνωστότερο ως Youth), καθώς και το TEMPUS. Το πρόγραμμα Σωκράτης εφαρμόστηκε για πρώτη φορά τη χρονική περίοδο («Σωκράτης Ι»), για να ανανεωθεί στη συνέχεια για την περίοδο («Σωκράτης ΙΙ») 20. Πρόκειται για εκπαιδευτικό πρόγραμμα το οποίο στοχεύει στην επιμόρφωση ποικίλων κατηγοριών πολιτών, δίνοντας έμφαση στην παράλληλη ενίσχυση των διακρατικών επαφών και της συνεργασίας. Αρχικά απευθυνόταν μόνο στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όμως το 1997 η Ρουμανία και η Ουγγαρία απέκτησαν το δικαίωμα να συμμετάσχουν στο Σωκράτη, καθώς και στα Leonardo και Youth (για τα οποία θα γίνει λόγος στη συνέχεια). Ακολούθησαν και άλλες χώρες, όπως η Τσεχία, η Σλοβακία και η Πολωνία. Σήμερα, δικαίωμα συμμετοχής έχουν συνολικά 31 χώρες: εκτός από τα δεκαπέντε κράτη μέλη, πρόκειται για τις τρεις χώρες Ε.Ζ.Ε.Σ./Ε.Ο.Χ. 21 (Ισλανδία, Λίχτενσταϊν, Νορβηγία), τις δέκα συνδεδεμένες χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης 22, και επίσης την Κύπρο, τη Μάλτα και, από το 2002, την Τουρκία. Το πρόγραμμα υποδιαιρείται σε οχτώ δράσεις, οχτώ υποπρογράμματα δηλαδή, εκ των οποίων άλλα αφορούν συγκεκριμένο πεδίο εφαρμογής και άλλα (οι λεγόμενες «εγκάρσιες δράσεις») άπτονται των υπολοίπων, δρώντας ενισχυτικά. Από τις δράσεις αυτές, οι πιο άμεσα συνδεόμενες με τη 19 Με κάποιες εξαιρέσεις, όπως θα δούμε στο επόμενο Μέρος. 20 Φορέας υλοποίησης και των δύο φάσεων του προγράμματος αυτού για την Ελλάδα υπήρξε και συνεχίζει να είναι το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών (Ι.Κ.Υ.). 21 Ε.Ζ.Ε.Σ.: Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελευθέρων Συναλλαγών. Ε.Ο.Χ.: Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος. 22 Δηλαδή τις: Βουλγαρία, Εσθονία, Λετονία, Λιθουανία, Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβακία, Σλοβενία, Τσέχικη Δημοκρατία.

19 19 γλωσσομάθεια είναι οι δράσεις Comenius, Erasmus, Grundtvig, Minerva και, βέβαια, Lingua. Η δράση Comenius αφορά τη σχολική εκπαίδευση και τους σχετιζόμενους με αυτήν, είτε πρόκειται για μαθητές είτε για διδακτικό προσωπικό είτε για σχολεία ολόκληρα. Προάγει τη συνεργασία μεταξύ των σχολικών ιδρυμάτων των συμμετεχουσών χωρών με διάφορους τρόπους, όπως είναι η ανταλλαγή επισκέψεων, η συνδιοργάνωση εκθέσεων ή η δημιουργία συλλογικών μελετών ή κοινών ιστοσελίδων από τους μαθητές, η αποστολή καθηγητών από τη μία χώρα στην άλλη, κ.τ.λ. Έτσι, μαθητές και διδάσκοντες έχουν την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με διαφορετικές ευρωπαϊκές γλώσσες και κουλτούρες, που συνήθως μάλιστα δεν ανήκουν στις επικρατέστερες. 23 Erasmus: πρόκειται για το γνωστό πρόγραμμα που όλοι έχουμε συσχετίσει με την ανταλλαγή φοιτητών και σπουδαστών. Εκτός από αυτή την πτυχή, η συγκεκριμένη δράση προάγει γενικότερα την ευρωπαϊκή διαπανεπιστημιακή συνεργασία, καθώς δίνει και σε καθηγητές την ευκαιρία να εργαστούν για κάποιο διάστημα σε ξένα πανεπιστήμια (άσχετα αν, μέχρι σήμερα, αυτή η δυνατότητα ελάχιστα έχει αξιοποιηθεί). Απαραίτητη προϋπόθεση 24, φυσικά, για να παρακολουθήσει ή να διδάξει κανείς σε ένα ξένο πανεπιστήμιο είναι η γνώση μιας ξένης γλώσσας. Μάλιστα, υπάρχει δυνατότητα η Κοινότητα να χρηματοδοτήσει εν μέρει τη γλωσσική προετοιμασία φοιτητών, σπουδαστών και διδακτικού προσωπικού, πριν μεταβούν στο εξωτερικό. Η δράση Grundtvig ασχολείται με την κατάρτιση ενηλίκων (όχι σπουδαστών/ φοιτητών), και γενικότερα με τη διά βίου εκπαίδευση. Πρεσβεύει, δηλαδή, ότι η μάθηση είναι μια διαδικασία που ποτέ δεν πρέπει να τελειώνει, αφού συμβάλλει στην καλλιέργεια του ανθρώπου αλλά και, σε πρακτικό επίπεδο, αυξάνει τις πιθανότητές του για επαγγελματική ανέλιξη και καλύτερη ποιότητα ζωής. Και με αυτή τη δράση ευνοείται η γλωσσομάθεια, χάρη στις συμπράξεις μεταξύ ευρωπαϊκών ιδρυμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης, την κινητικότητα προσωπικού που ασχολείται με την εκπαίδευση ενηλίκων, κ.α. ενέργειες. 23 Άλλωστε, η Γενική Διεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισμού (υπό την Επιτροπή), η οποία είναι υπεύθυνη για την κατάρτιση του εν λόγω προγράμματος, έχει επισημάνει εξαρχής ότι θα δίδεται προτεραιότητα στις λιγότερο διαδεδομένες και τις λιγότερο διδασκόμενες γλώσσες. 24 Εκτός κάποιων εξαιρέσεων, για τις οποίες θα γίνει λόγος στο επόμενο κεφάλαιο.

20 20 Η δράση Minerva (εγκάρσια δράση) έρχεται να θέσει την τεχνολογία στην υπηρεσία της εκπαίδευσης, μια και το εκπαιδευτικό σύστημα σε όλη την Ευρώπη καλείται να ανταποκριθεί στις νέες προκλήσεις που συνδέονται με την εξέλιξη της κοινωνίας. Στόχος η ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ των ειδικών που αναπτύσσουν τη χρήση των Νέων Τεχνολογιών (Ν.Τ.) στα σχολεία, τα Α.Ε.Ι. και τα Τ.Ε.Ι., και στους άλλους χώρους μάθησης. Η δράση Lingua (όπως φανερώνει και το όνομά της), επίσης εγκάρσια δράση, στοχεύει στην ενίσχυση της γλωσσομάθειας, με την εκμάθηση ξένων γλωσσών καθ όλη τη διάρκεια του βίου. Η σημασία που αποδίδει η Κοινότητα στο ζήτημα αυτό διαφαίνεται από το γεγονός ότι παλιότερα το Lingua αποτελούσε αυτόνομο εκπαιδευτικό πρόγραμμα. Σήμερα, επιδιώκεται να ευαισθητοποιηθεί (και να ανταποκριθεί) το κοινό σ αυτό το θέμα κατ αρχήν μέσω της πληροφόρησης και έπειτα μέσω της παροχής κινήτρων για την εκμάθηση ξένων γλωσσών, και ιδιαίτερα των λιγότερο ομιλουμένων και διδασκομένων. Το πρόγραμμα Leonardo da Vinci 25 διανύει ήδη τη δεύτερη φάση της ζωής του ( ), έχοντας αυξήσει τις συμμετέχουσες σε αυτό χώρες από δεκαοχτώ το 1995, οπότε και ξεκίνησε, σε τριάντα μία, τις ίδιες που συμμετέχουν και στο Σωκράτης. Αφορά την επαγγελματική κατάρτιση και απευθύνεται σε πολύ ευρύ κοινό, από ιδιώτες και επιχειρήσεις μέχρι οργανισμούς επαγγελματικής κατάρτισης, τοπικούς φορείς και μη κερδοσκοπικές οργανώσεις. Διακρίνεται σε πέντε «μέτρα», αντίστοιχα των «δράσεων» του προηγούμενου προγράμματος. Με το γλωσσικό ζήτημα σχετίζεται εμμέσως το μέτρο «κινητικότητα», και άμεσα το μέτρο «γλωσσικές ικανότητες»: με το μέτρο αυτό παρέχεται υποστήριξη σε σχέδια προώθησης των γλωσσικών ικανοτήτων και γενικότερα ειδικών ικανοτήτων σε πολιτισμικά θέματα, πάντα στον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω δύο ειδών σχεδίων: α) τα διακρατικά πιλοτικά σχέδια, τα οποία αφορούν το διδακτικό υλικό και τις καινοτόμες παιδαγωγικές μεθόδους, προσαρμοσμένες στις ειδικές ανάγκες κάθε επαγγελματικού και οικονομικού κλάδου, και 25 Φορέας υλοποίησης στην Ελλάδα: Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας.

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους Ειδικό ευρωβαρόμετρο 386 Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στον πληθυσμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ευρύτερα ομιλούμενη μητρική γλώσσα είναι η γερμανική (16%), έπονται η ιταλική και η αγγλική (13%

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχιζόμενη εκπαίδευση και δια βίου μάθηση στην Ε.Ε: θεώρηση των θεσμών και των πρακτικών στις χώρες μέλη

Συνεχιζόμενη εκπαίδευση και δια βίου μάθηση στην Ε.Ε: θεώρηση των θεσμών και των πρακτικών στις χώρες μέλη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠANEΠΙΣΤΗMIO ΘEΣΣΑΛΟNIKHΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ TOMEAΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Γ. Κ. Ζαρίφης (208θ, ΠκΦ, τηλ: 2310997893, e mail: gzarifis@edlit.auth.gr) Π 1810

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΡΑΣΜΟΣ+ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015-2016

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΡΑΣΜΟΣ+ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015-2016 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΡΑΣΜΟΣ+ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015-2016 ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

25 Χρόνια Erasmus Αργυρούν. Ιωβηλαίον. εκπαίδευσης. χρόνια ERASMUS: Ανοίγει. Προγράμματος ERASMUS πραγματοποιείται σε όλα τα

25 Χρόνια Erasmus Αργυρούν. Ιωβηλαίον. εκπαίδευσης. χρόνια ERASMUS: Ανοίγει. Προγράμματος ERASMUS πραγματοποιείται σε όλα τα 25 Χρόνια Erasmus Αργυρούν Ιωβηλαίον Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Erasmus συμπληρώνει φέτος 25 χρόνια λειτουργίας στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Στην Ελλάδα, με σύνθημα «25 χρόνια ERASMUS: Ανοίγει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ

ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΓΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΕ ΙΔΡΥΜΑΤΑ-ΕΤΑΙΡΟΥΣ ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΑΝΩΤΑΤΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πανεπιστημιακός Χάρτης Erasmus Erasmus Charter for Higher Education 2014-2020 3 βασικές δράσεις (Key Actions) KA1 Μαθησιακή Κινητικότητα των Aτόμων ΚΑ2 Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Εσωτερική Αγορά, Βιομηχανία, Επιχειρηματικότη τα και ΜΜΕ ΣΥΝΟΨΗ Πίνακας επιδόσεων της Ένωσης για την Καινοτομία το

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

(Lifelong Learning Programme - LLP) 2007-2013

(Lifelong Learning Programme - LLP) 2007-2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ (Lifelong Learning Programme - LLP) 2007-2013 Νοέµβριος 2011 Πρόγραµµα ιά Βίου Μάθησης Το κοινοτικό Πρόγραμμα Δράσης στους τομείς της Εκπαίδευσης και της κατάρτισης. Απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το και Καταληκτικές Ημερομηνίες Το Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης -2013 απευθύνεται σε όλους τους τομείς και επίπεδα εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΡΑ ΦΟΙΤΗΣΗΣ ΣΤΟΝ 2 Ο ΚΥΚΛΟ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΔΑΚΤΡΑ ΦΟΙΤΗΣΗΣ ΣΤΟΝ 2 Ο ΚΥΚΛΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΛΤΑ Πηγή: Ευρυδίκη (2011a, 2012) ΔΙΔΑΚΤΡΑ ΦΟΙΤΗΣΗΣ ΣΤΟΝ 2 Ο ΚΥΚΛΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Ποσοστό φοιτητών που πληρώνουν δίδακτρα για φοίτηση στον 2 o κύκλο σπουδών 13,8% Κανένας δεν πληρώνει ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ 31,0% Όλοι πληρώνουν

Διαβάστε περισσότερα

Η Διεθνής Κινητικότητα στο πλαίσιο του Erasmus+

Η Διεθνής Κινητικότητα στο πλαίσιο του Erasmus+ Η Διεθνής Κινητικότητα στο πλαίσιο του Erasmus+ Αθήνα, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, 5 Δεκεμβρίου 2014 Αθανάσιος Καυκαλίδης Υπεύθυνος για τη Διεθνή Κινητικότητα & τις Κεντρικές Δράσεις ΕRASMUS + Τομέας Ανώτατης

Διαβάστε περισσότερα

Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας

Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας Στοιχεία της Επετηρίδας για την Παγκόσμια Ανταγωνιστικότητα του International Institute for Management Development - IMD World Competitiveness Yearbook 2015

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.197 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), κατά τη διάρκεια του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Η Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Νέων είναι ένα στοιχείο της διαδικασίας του Διαρθρωμένου Διαλόγου που φέρνει σε επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ 2014-2021 ΒΑΣΙΚΗ ΔΡΑΣΗ 1: ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΤΟΜΩΝ Κινητικότητα φοιτητών και νέων αποφοίτων για τοποθετήσεις

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ 2014-2021 ΒΑΣΙΚΗ ΔΡΑΣΗ 1: ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΤΟΜΩΝ Κινητικότητα φοιτητών και νέων αποφοίτων για τοποθετήσεις ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ 2014-2021 ΒΑΣΙΚΗ ΔΡΑΣΗ 1: ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΤΟΜΩΝ Κινητικότητα φοιτητών και νέων αποφοίτων για τοποθετήσεις ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ, ΓΡΑΦΕΙΟ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2013

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ------ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ (Ι.Κ.Υ.) ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ------ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των πανεπιστημίων στην Ευρώπη της Γνώσης

Ο ρόλος των πανεπιστημίων στην Ευρώπη της Γνώσης Ο ρόλος των πανεπιστημίων στην Ευρώπη της Γνώσης 1) ΣΤΟΧΟΣ Να αρχίσει συζήτηση σχετικά με το ρόλο που διαδραματίζουν τα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια στην κοινωνία και στην οικονομία της γνώσης. 2) ΠΡΑΞΗ Ανακοίνωση

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Ενημέρωσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 23/01/2015

Γραφείο Ενημέρωσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 23/01/2015 Γραφείο Ενημέρωσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 23/01/2015 Η Ευρωπαϊκή Ένωση: 28 χώρες - 504 εκατομμύρια κάτοικοι Κράτη Μέλη της ΕΕ 28 Υποψήφιες για Ένταξη Χώρες Τουρκία (2005) πγδμ (2009) Ισλανδία (2010)

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Μέσος αριθμός ξένων γλωσσών που κατέχονται ανά μαθητή

Μέσος αριθμός ξένων γλωσσών που κατέχονται ανά μαθητή γλωσσών που κατέχονται ανά μαθητή Αυστρία 1998 0 0 1999 1.1 1.7 2000 1.1 1.7 2001 0 0 2002 1.1 1.7 2003 0 0 2004 0 0 Βέλγιο 1998 0 0 1999 0 0 2000 1.2 2.2 2001 1.3 2.2 2002 1.3 2.2 2003 1.2 2.2 2004 1.3

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΧΤΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ

ΑΝΟΙΧΤΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ Γραφείο Erasmus Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ Ημ/νία: 20/05/2014 Αρ. Πρωτοκ.: 548 Κτίριο Α, Κωστακιοί, 471 00 Άρτα Τηλ. Επικοινωνίας: 26810 50544 e-mail: erasmus @ teiep. gr ΑΝΟΙΧΤΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου 1. Σύνοψη Σύμφωνα με το στρατηγικό σχεδιασμό της Πρυτανείας για τα έτη 2010-2020, το Πανεπιστήμιο Κύπρου έχει θέσει αριθμό προτεραιοτήτων ως τη βάση

Διαβάστε περισσότερα

ENTANGLE Ενημερωτικό Δελτίο #1

ENTANGLE Ενημερωτικό Δελτίο #1 Πλαίσιο του ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Έργου.. 1 Περιγραφή του έργου. 2 Εταίροι... 3 Εναρκτήρια συνάντηση στις Βρυξέλλες 4 Επανεξετάζοντας την εκπαίδευση.4 Επαφές χρηματοδότηση.5 Πρόσθετες εθνικές διεθνείς έρευνες έδειξαν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΜΑ Α ΤΟΥ ΕΛΣΙΝΚΙ "Γυναίκες και Επιστήµη"

Η ΟΜΑ Α ΤΟΥ ΕΛΣΙΝΚΙ Γυναίκες και Επιστήµη Η ΟΜΑ Α ΤΟΥ ΕΛΣΙΝΚΙ "Γυναίκες και Επιστήµη" ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ, ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ * ΕΚΤΕΝΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ * Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αναπτύχθηκε µεγάλος προβληµατισµός

Διαβάστε περισσότερα

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων οργάνωση και λειτουργία Μαρία Φουσέκα, φιλόλογος 1 Τα Ευρωπαϊκά Σχολεία είναι επίσημα εκπαιδευτικά ιδρύματα που συστάθηκαν, αρχικά, για τα παιδιά των υπαλλήλων της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο, η κομισιόν και οι λειτουργίες τους. Κωνσταντίνα Μαυροειδή

Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο, η κομισιόν και οι λειτουργίες τους. Κωνσταντίνα Μαυροειδή Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο, η κομισιόν και οι λειτουργίες τους Κωνσταντίνα Μαυροειδή Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο ονομάζεται το εκλεγμένο κοινοβουλευτικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εκλέγεται

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσια επαγγελματικών προσόντων: καταλύτες για τη δια βίου μάθηση Το νέο Ευρωπαϊκό περιβάλλον εκπαίδευσης και κατάρτισης

Πλαίσια επαγγελματικών προσόντων: καταλύτες για τη δια βίου μάθηση Το νέο Ευρωπαϊκό περιβάλλον εκπαίδευσης και κατάρτισης Πλαίσια επαγγελματικών προσόντων: καταλύτες για τη δια βίου μάθηση Το νέο Ευρωπαϊκό περιβάλλον εκπαίδευσης και κατάρτισης Αθήνα 18 Ιουνίου 2009, Διήμερη συνάντηση εργασίας του ΤΕΕ «Πιστοποίηση Επαγγελματικής

Διαβάστε περισσότερα

Σημείωση: Το σύμβολο Χ που εμφανίζεται στο Σχήματα δηλώνει τις χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα PISA και αποφάσισαν να μην θέσουν σε κυκλοφορία το

Σημείωση: Το σύμβολο Χ που εμφανίζεται στο Σχήματα δηλώνει τις χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα PISA και αποφάσισαν να μην θέσουν σε κυκλοφορία το 2 Όλοι σχεδόν οι 15χρονοι νέοι έχουν ήδη χρησιμοποιήσει ηλεκτρονικό υπολογιστή. Αλλά τα αγόρια το έκαναν για μεγαλύτερο διάστημα και συχνότερα από τα κορίτσια Γενικά, όλοι, σχεδόν, οι 15χρονοι νέοι (99,31%)

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα

Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα Ενότητα 8: Σωματεία και ιδρύματα Δρ. Ανδρονίκη Καταραχιά Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο. Κεφάλαιο Πρώτο

Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο. Κεφάλαιο Πρώτο Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο Κεφάλαιο Πρώτο Η διγλωσσία / πολυγλωσσία είναι ένα παλιό φαινόμενο. Πάει χέρι με χέρι με τις μετακινήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Η θέση των συµβουλίων στη διάρθρωση του εκπαιδευτικού συστήµατος

Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Η θέση των συµβουλίων στη διάρθρωση του εκπαιδευτικού συστήµατος 4. Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Από τη σύντοµη επισκόπηση που προηγήθηκε προκύπτει ότι στον ορισµό και στα χαρακτηριστικά ενός συµβουλίου παιδείας που θέσαµε στην αρχή της µελέτης ανταποκρίνονται αρκετά

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας KA2 Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών Αναμενόμενα αποτελέσματα Τα σχέδια που υποστηρίζονται στο πλαίσιο αυτής της Δράσης αναμένονται να επιφέρουν τα παρακάτω αποτελέσματα: Καινοτόμες

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Νοτίου Αιγαίου ΗΜΕΡΙΔΑ Το νέο κοινωνιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Οι Στόχοι της Διαδικασίας της Bologna

Οι Στόχοι της Διαδικασίας της Bologna Η Διαδικασία της Bologna και o Ευρωπαϊκός Χώρος Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ο πρωταρχικός στόχος της διαδικασίας της Bologna είναι η δημιουργία ενός ενιαίου Ευρωπαϊκού χώρου στην Ανώτερη Εκπαίδευση, που προωθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δείκτης Νέων Εργαζομένων της PwC αξιολογεί το κατά πόσο οι χώρες του ΟΟΣΑ συμβάλουν με επιτυχία στην εξέλιξη των νέων τους

Ο Δείκτης Νέων Εργαζομένων της PwC αξιολογεί το κατά πόσο οι χώρες του ΟΟΣΑ συμβάλουν με επιτυχία στην εξέλιξη των νέων τους Δελτίο τύπου Ημερομηνία: 10 Δεκεμβρίου 2015 Υπεύθυνη: Αλεξάνδρα Φιλιππάκη Τηλ: 2106874711 Email: alexandra.filippaki@gr.pwc.com Σελίδες: 5 Περισσότερες πληροφορίες εδώ. Follow/retweet: @pwc_press Ο Δείκτης

Διαβάστε περισσότερα

Σημείωση 1: Ο φοιτητής είναι δυνατό να μεταβεί στο εξωτερικό για να παρακολουθήσει

Σημείωση 1: Ο φοιτητής είναι δυνατό να μεταβεί στο εξωτερικό για να παρακολουθήσει ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (ΤΕΙ) ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΟΤΡΟΦΙΕΣ ΓΙΑ ΦΟΙΤΗΤΕΣ στα πλαίσια του Προγράμματος ERASMUS+ Μαθησιακής Κινητικότητας Φοιτητών για Σπουδές (σε ΑΕΙ της Ευρώπης)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ KA1: ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΤΟΜΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ KA1: ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΤΟΜΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ KA1: ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΤΟΜΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015 2016 1. Κινητικότητα φοιτητών ERASMUS+ με σκοπό την Πρακτική Άσκηση Στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Ιανουάριο 2014 στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) και της Ευρωζώνης (18) - Στοιχεία της Eurostat

ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Ιανουάριο 2014 στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) και της Ευρωζώνης (18) - Στοιχεία της Eurostat ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 - FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Ιανουάριο στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) και της Ευρωζώνης (18) - Στοιχεία της Eurostat

Διαβάστε περισσότερα

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Ανδρέας Θεοφάνους 20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Η οικονομική κρίση και η πρόκληση της αναβάθμισης 18 Δεκεμβρίου 2013 ΔΟΜΗ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσια διαβούλευση σχετικά με τον εκσυγχρονισμό του ΦΠΑ για το διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο

Δημόσια διαβούλευση σχετικά με τον εκσυγχρονισμό του ΦΠΑ για το διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο Δημόσια διαβούλευση σχετικά με τον εκσυγχρονισμό του ΦΠΑ για το διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο Πλαίσιο και στόχοι της παρούσας δημόσιας διαβούλευσης: Το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις οι οποίες επιδιώκουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ

ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Η πρόσβαση στην πληροφορία αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα κάθε μαθητή, με ή χωρίς αναπηρίες και/ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Σε μία κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013.

Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013. Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013. Βασιλική Τσεκούρα, Διευθύντρια Κατάρτισης του ΔΑΦΝΗ ΚΕΚ, Υπεύθυνη Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ JEAN MONNET Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ-ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΣΤΑ ΕΘΝΙΚΑ ΠΛΑΙΣΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ JEAN MONNET Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ-ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΣΤΑ ΕΘΝΙΚΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ JEAN MONNET ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ JEAN MONNET ΘΕΜΑ : Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ-ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΣΤΑ ΕΘΝΙΚΑ ΠΛΑΙΣΙΑ Δρ.Σωκρ.Καπλάνης ΙΩΑΝΝΙΝΑ ΜΑΪΟΣ 2001 Η Ε Υ Ρ Ω Π Α Ϊ Κ Η Π Ο Λ Ι Τ Ι

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω:

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Ομιλία Γενικού Γραμματέα Διαχείρισης Κοινοτικών & Άλλων Πόρων Του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Κυρίου Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020 υιοθετήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Προσφέρουμε στους συνεργάτες μας την ασφάλεια και την δύναμη μιας μακροπρόθεσμης συνεργασίας

Προσφέρουμε στους συνεργάτες μας την ασφάλεια και την δύναμη μιας μακροπρόθεσμης συνεργασίας Προσφέρουμε στους συνεργάτες μας την ασφάλεια και την δύναμη μιας μακροπρόθεσμης συνεργασίας ΖΗΣΕ ΤΗΝ ΕΜΠΕIΡΙΑ EXPERT Το πιο σημαντικό περιουσιακό στοιχείο της Expert είναι το όνομά της. Παρέχει στους

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική παραγωγή υστερεί σε καινοτοµικότητα. Η ελληνική κατανάλωση καθυστερεί στην απορρόφηση καινοτοµιών.

Η ελληνική παραγωγή υστερεί σε καινοτοµικότητα. Η ελληνική κατανάλωση καθυστερεί στην απορρόφηση καινοτοµιών. Έρευνα και Ανάλυση Παρατηρητήριο Ανταγωνιστικότητας Τεύχος 18 Μάρτιος 2004 ελτίο Ανταγωνιστικότητας Η ελληνική παραγωγή υστερεί σε καινοτοµικότητα. Η ελληνική κατανάλωση καθυστερεί στην απορρόφηση καινοτοµιών.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εργατικό κόστος ανά ώρα εργασίας στις χώρες της Ευρωζώνης (17) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27) Eurostat - Β τρίμηνο 2012 -

ΘΕΜΑ: Εργατικό κόστος ανά ώρα εργασίας στις χώρες της Ευρωζώνης (17) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27) Eurostat - Β τρίμηνο 2012 - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εργατικό κόστος ανά ώρα εργασίας στις χώρες της Ευρωζώνης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ / ICT

ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ / ICT ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ / ICT Η στροφή προς τις υψηλές τεχνολογίες, κυρίως στο πλαίσιο της Ψηφιακής Στρατηγικής (2006-2013) έχει οδηγήσει στην βελτίωση των περισσότερων δεικτών Τεχνολογίας Πληροφορικής και Επικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27)

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ως κλάδος τηλεπικοινωνιών ορίζεται η παραγωγή τηλεπικοινωνιακού υλικού και η χρήση των παραγόμενων τηλεπικοινωνιακών προϊόντων και

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη

Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη Η πολυπολιτισµική βιβλιοθήκη - µια πύλη σε µία πολιτιστικά ποικιλόµορφη κοινωνία ανοιχτή στο διάλογο Translation in Greek: Antonia Arahova Librarian

Διαβάστε περισσότερα

Καταγραφή της Συνεχιζόμενης Οδοντιατρικής Εκπαίδευσης στις Ευρωπαϊκές Χώρες

Καταγραφή της Συνεχιζόμενης Οδοντιατρικής Εκπαίδευσης στις Ευρωπαϊκές Χώρες Καταγραφή της Συνεχιζόμενης Οδοντιατρικής Εκπαίδευσης στις Ευρωπαϊκές Χώρες Α. Καβαδέλλα, Κ. Τσιχλάκης, Α. Κοσιώνη, Ι. Τζούτζας, J. Cowpe, A. Bullock Οδοντιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Αθήνα Cardiff University,

Διαβάστε περισσότερα

Οδικα οχήματα. Μονάδα : Χιλιάδες. Drill Down to Area. Μηχανοκίνητο όχημα για μεταφορά προϊόντων. Μοτοσικλέτες (>50cm3)

Οδικα οχήματα. Μονάδα : Χιλιάδες. Drill Down to Area. Μηχανοκίνητο όχημα για μεταφορά προϊόντων. Μοτοσικλέτες (>50cm3) Μονάδα : Χιλιάδες Αυστρία 1978 661.30 2,040.10 8.40 162.40 84.00 3,188.00 208.40 1,139.30 315.70 1979 594.60 2,244.60 8.70 172.50 87.20 3,343.90 179.10 1,090.50 323.60 1980 37.30 2,301.90 9.00 183.70 91.00

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για το νέο HSK

Πληροφορίες για το νέο HSK Πληροφορίες για το νέο HSK Μετάφραση από την ιστοσελίδα http://www.chinesetesting.cn/gosign.do?id=1&lid=0# Το νέο HSK δημιουργήθηκε από το Χανπάν σε μια προσπάθεια καλύτερης εξυπηρέτησης των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

Τετάρτη, 10 Οκτωβρίου 2012 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229

Τετάρτη, 10 Οκτωβρίου 2012 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 Τετάρτη, 10 Οκτωβρίου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Έκδοση από τη Eurostat του Δείκτη Όγκου στο Λιανικό Εμπόριο, για το μήνα

Διαβάστε περισσότερα

Τί ισχύει στις άλλες χώρες της Ε.Ε. σχετικά µε την κτήση ιθαγένειας από τέκνα αλλοδαπών που γεννιούνται και/ή ανατρέφονται στην επικράτειά τους;

Τί ισχύει στις άλλες χώρες της Ε.Ε. σχετικά µε την κτήση ιθαγένειας από τέκνα αλλοδαπών που γεννιούνται και/ή ανατρέφονται στην επικράτειά τους; Τί ισχύει στις άλλες χώρες της Ε.Ε. σχετικά µε την κτήση ιθαγένειας από τέκνα αλλοδαπών που γεννιούνται και/ή ανατρέφονται στην επικράτειά τους; Με το ν.3838/2010 εισήχθησαν στην ελληνική έννοµη τάξη ρυθµίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ. Ευφροσύνη Παπασταματίου 18 Δεκεμβρίου 2013 Συντονίστρια ERASMUS

ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ. Ευφροσύνη Παπασταματίου 18 Δεκεμβρίου 2013 Συντονίστρια ERASMUS ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ERASMUS+: Η κινητικότητα στην Ανώτατη Εκπαίδευση Ευφροσύνη Παπασταματίου 18 Δεκεμβρίου 2013 Συντονίστρια ERASMUS ΥΠΑΡΧΟΝΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Ένα ενιαίο πρόγραμμα ERASMUS+ Πρόγραμμα Δια Βίου

Διαβάστε περισσότερα

Επιτελική Σύνοψη. Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα

Επιτελική Σύνοψη. Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα Επιτελική Σύνοψη 20 Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Ένωση Εταιρειών Κινητής Τηλεφωνίας (ΕΕΚΤ), με αφορμή τη συμπλήρωση των είκοσι χρόνων τoυ Κλάδου στην Ελλάδα, πραγματοποίησε έρευνα κοινής

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα, Τεχνολογική Ανάπτυξη και Καινοτομία στα Ελληνικά Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα

Έρευνα, Τεχνολογική Ανάπτυξη και Καινοτομία στα Ελληνικά Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα Συνέδριο Διασφάλιση της ποιότητας στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα: Μοχλός ανάπτυξης Έρευνα, Τεχνολογική Ανάπτυξη και Καινοτομία στα Ελληνικά Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα Περικλής Χατζημίσιος Τμήμα Πληροφορικής,

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός των προγραµµάτων και ενεργειών

Οδηγός των προγραµµάτων και ενεργειών 1 Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Οδηγός των προγραµµάτων και ενεργειών Περιεχόµενα Πρόλογος 3 Τα προγράµµατα Σωκράτης 4 Comenius: σχολική εκπαίδευση 8 Erasmus : τριτοβάθµια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση της ημερίδας με θέμα «Technology

Διαβάστε περισσότερα

Ενέργεια. Εκφρασµένη µε λέξεις.

Ενέργεια. Εκφρασµένη µε λέξεις. Ενέργεια. Εκφρασµένη µε λέξεις. Η εταιρεία Η Enerlogos, από τις λέξεις «ενέργεια» και «λόγος», είναι η πρώτη εξειδικευµένη εταιρεία παροχής υπηρεσιών γλωσσικής υποστήριξης και επικοινωνίας για τους τοµείς

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη, 8 Μαΐου 2012 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229

Τρίτη, 8 Μαΐου 2012 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Τρίτη, 8 Μαΐου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Έκδοση από τη Eurostat του Δείκτη Όγκου

Διαβάστε περισσότερα

(econtent Localisation Resources for Translator Training) http://ecolore.leeds.ac.uk

(econtent Localisation Resources for Translator Training) http://ecolore.leeds.ac.uk (econtent Localisation Resources for Translator Training) http://ecolore.leeds.ac.uk Τοπική προσαρµογή ηλεκτρονικού περιεχοµένου Σήµερα, οι περισσότερες πληροφορίες είναι ψηφιακής φύσεως. Χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Κέντρο Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Εθνικό Κέντρο Επαγγελματικού Προσανατολισμού ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Εθνικό Κέντρο Επαγγελματικού Προσανατολισμού Εθνική βάση Δεδομένων Εκπαιδευτικών Ευκαιριών «Πλοηγός» - Ploteus II Αναζητήστε εκπαιδευτικές ευκαιρίες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2011-2012

ΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2011-2012 ΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2011-2012 ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονομία της γνώσης και η απόδοση της καινοτομίας στην Ελλάδα

Η οικονομία της γνώσης και η απόδοση της καινοτομίας στην Ελλάδα Η οικονομία της γνώσης και η απόδοση της καινοτομίας στην Ελλάδα Δρ. Ιωάννης Χατζηκιάν, Επιστημονικός Συνεργάτης Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΣΔΟ, ΤΕΙ Αθηνών, Εισήγηση στην ημερίδα του Γραφείου Διαμεσολάβησης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΑΜΠΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΑΜΠΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΑΜΠΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ Συστάσεις για πολιτικές για την ανάπτυξη της Ανοικτής Πρόσβασης στη Νότια Ευρώπη Σχέδιο δράσης για την ανάπτυξη της Ανοικτής Πρόσβασης στη Νότια Ευρώπη ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ Καλημέρα σας. Αξιότιμοι Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι Με μεγάλη χαρά το Ελληνικό Δίκτυο του Οικουμενικού Συμφώνου του ΟΗΕ υποδέχεται σήμερα, στην Πρώτη Περιφερειακή

Διαβάστε περισσότερα

Τα Κυπριακά Σημεία Επαφής «Πολιτισμό» και «Ευρώπη για τους Πολίτες» συγχρηματοδοτείται από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού της Κυπριακής

Τα Κυπριακά Σημεία Επαφής «Πολιτισμό» και «Ευρώπη για τους Πολίτες» συγχρηματοδοτείται από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού της Κυπριακής Τα Κυπριακά Σημεία Επαφής «Πολιτισμό» και «Ευρώπη για τους Πολίτες» συγχρηματοδοτείται από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού της Κυπριακής Δημοκρατίας (50%) και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (50%) Παραδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

ηµιουργική Ευρώπη: Συχνές ερωτήσεις (βλ. επίσης IP/11/1399)

ηµιουργική Ευρώπη: Συχνές ερωτήσεις (βλ. επίσης IP/11/1399) MEMO/11/819 Βρυξέλλες, 23 Νοεµβρίου 2011 ηµιουργική Ευρώπη: Συχνές ερωτήσεις (βλ. επίσης IP/11/1399) Τι είναι το πρόγραµµα «ηµιουργική Ευρώπη»; Το πρόγραµµα «ηµιουργική Ευρώπη» θα υποστηρίζει τον ευρωπαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr «Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr th 9ο διεθνές συνέδριο «Ελληνική γλώσσα και Ορολογία»

Διαβάστε περισσότερα

19/03/2012. κυπριακος οργανισμος κεντρων νεοτητας. Νέα Γενιά σε Δράση. Γενικές Πληροφορίες για το Πρόγραμμα

19/03/2012. κυπριακος οργανισμος κεντρων νεοτητας. Νέα Γενιά σε Δράση. Γενικές Πληροφορίες για το Πρόγραμμα κυπριακος οργανισμος κεντρων νεοτητας Νέα Γενιά σε Δράση Γενικές Πληροφορίες για το Πρόγραμμα 1 Πρόγραμμα «Νέα Γενιά σε Δράση Το Πρόγραμμα Νέα Γενιά σε Δράση είναι το Πρόγραμμα που έχει δημιουργήσει η

Διαβάστε περισσότερα