ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ-ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ-ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ-ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Δ. ΤΣΑΜΠΑΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΙΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ- ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΟΠΤΩΣΕΩΣ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΕΠΙΔΕΡΜΙΔΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΩΤΕΪΝΗ ΒCL-2: EΠΙΔΡΑΣΗ ΣΥΝΘΕΤΙΚΩΝ ΡΕΤΙΝΟΕΙΔΩΝ ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΣΑΚΚΗΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΠΑΤΡΑ 2004

2 ii

3 iii ΤΡΙΜΕΛΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 1. Διονύσιος Τσαμπάος : Καθηγητής Δερματολογίας Πανεπιστημίου Πατρών (Επιβλέπων Καθηγητής) 2. Χρυσούλα Σκόπα : Αν. Καθηγήτρια Παθολ. Ανατομικής Πανεπιστημίου Πατρών 3. Σοφία Γεωργίου : Επίκ. Καθηγήτρια Δερματολογίας Πανεπιστημίου Πατρών ΕΠΤΑΜΕΛΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 1. Διονύσιος Τσαμπάος : Καθηγητής Δερματολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 2. Χρυσούλα Σκόπα : Αν. Καθηγήτρια Παθολ. Ανατομικής Πανεπιστημίου Πατρών 3. Σοφία Γεωργίου : Επίκ. Καθηγήτρια Δερματολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 4. Ιωάννης Βαράκης : Καθηγητής Ανατομίας Πανεπιστημίου Πατρών 5. Χαράλαμπος Μπασιάρης : Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 6. Ελευθερία Γιαννοπούλου : Αν. Καθηγήτρια Φαρμακολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 7. Αλεξάνδρα Κατσαρού : Αν. Καθηγήτρια Δερματολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών

4 iv

5 v Στην μνήμη του πατέρα μου Στον καθηγητή μου κ. Διονύσιο Τσαμπάο

6 vi

7 vii ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Σελίδα xii xxi Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1 1.ΨΩΡΙΑΣΗ Ορισμός-Επιδημιολογία Γενετική Νοσήματα που συνδυάζονται με την ψωρίαση Συστηματικά Δερματολογικά Εκλυτικά αίτια Φαινόμενο Koebner Φάρμακα Λοιμώξεις Ψυχογενείς παράγοντες Ενδοκρινικοί-μεταβολικοί παράγοντες Βιολογικά στάδια Κλινική εικόνα Ταξινόμηση με βάση τη μορφολογία Κοινή(κατά πλάκας) Σταγονοειδής Δακτυλιοειδής Πεταλιδοειδής Ταξινόμηση με βάση την εντόπιση Τριχωτού κεφαλής Ονύχων Παλαμών-Πελμάτων Βλεννογόνων Ιδιότυπες μορφές ψωρίασης Ερυθροδερμική Φλυκταινώδης Εντοπισμένη Παλαμών-Πελμάτων Ακροδερματίτις Hallopeau Γενικευμένη Οξεία γενικευμένη Τύπου φυγόκεντρου 17 δακτυλιοειδούς ερυθήματος Ερπητοειδές κηρίο Νεανική και παιδική 17

8 viii Εξωδερματικές εκδηλώσεις Αρθροπαθητική ψωρίαση Περιφερικού τύπου Τύπου ρευματοειδούς αρθρίτιδας Σπονδυλοαρθροπαθητική Παραμορφωτικού τύπου Εκδηλώσεις από το ήπαρ-γαστρεντερικό σύστημα Εκδηλώσεις από το καρδιαγγειακό Οφθαλμικές εκδηλώσεις Διαφορική διάγνωση Ιστοπαθολογία Κοινό μικροσκόπιο Κοινή ψωρίαση Σταγονοειδής ψωρίαση Ερυθροδερμική Φλυκταινώδης Ηλεκτρονικό μικροσκόπιο Αιτιοπαθογένεια Στοιχεία κινητικής Στοιχεία βιοχημείας Ανοσολογικές διαταραχές Ιογενής υπόθεση Κυτταροκίνες Ιντερλευκίνες Αυξητικοί παράγοντες TNF Ιντερφερόνη Πρωτοογκογονίδια Μόρια προσκολλήσεως Αγγεία Θεραπεία Γενικά μέτρα Τοπική θεραπεία Συστηματική θεραπεία Πορεία-Πρόγνωση ΣΥΝΘΕΤΙΚΑ ΡΕΤΙΝΟΕΙΔΗ 2.1 Ιστορική ανασκόπηση Στοιχεία Χημείας-Φαρμακολογίας Συνθετικά ρετινοειδή πρώτης γενεάς Συνθετικά ρετινοειδή δευτέρας γενεάς Συνθετικά ρετινοειδή τρίτης γενεάς Φαρμακοκινητική Συνθετικά ρετινοειδή πρώτης γενεάς 44

9 ix Συνθετικά ρετινοειδή δευτέρας γενεάς Συνθετικά ρετινοειδή τρίτης γενεάς Μηχανισμοί δράσεως Βιταμίνη Α Ενδοκυττάριες πρωτεΐνες συνδέσεως ρετινοειδών Υποδοχείς ρετινοειδών Βιολογική δράση Κλινικές εφαρμογές Ισοτρετινοΐνη Ακμή Ροδόχρους ακμή Μελαγχρωματική ξηροδερμία-νεοπλασίες Ασιτρετίνη Ψωρίαση Ιχθύαση Ομαλός λειχήνας Θυλακική δυσκεράτωση Λεμφώματα Νεοπλασίες Αροτινοειδικός αιθυλεστέρας Ψωρίαση Άλλες διαταραχές της κερατινοποιήσεως Λεμφώματα Ανεπιθύμητες ενέργειες συνθετικών ρετινοειδών Δέρμα και βλεννογόνοι Οφθαλμοί Υπερλιπιδαιμία Ηπατοτοξικότητα Μυοσκελετικό σύστημα Νευρικό σύστημα Τερατογένεση ΑΠΟΠΤΩΣΗ Εισαγωγή Μορφολογικά χαρακτηριστικά Φαγοκυττάρωση αποπτωτικών σωμάτων Βιοχημικές μεταβολές Ρόλος των κασπασών στην απόπτωση Μηχανισμοί ενεργοποιήσεως κασπασών Μέσω των μεμβρανικών υποδοχέων θανάτων Fas TNFR DR DR4 και DR5 77

10 x Μέσω μιτοχονδρίων Αναστολείς της αποπτώσεως Διασύνδεση των αποπτωτικών οδών Αποπτωτική οδός περφορίνης - γράνζυμου Β Μεταβολική οδός σφιγγομυελίνης-κεραμιδίου Κεραμίδια και απόπτωση Κυτταρικοί στόχοι κεραμιδίων Γονιδιακή ρύθμιση της απoπτώσεως Οικογένεια του bcl Βcl Βax Bcl-x p Γονιδιακοί στόχοι του p Mη μεταγραφικοί μηχανισμοί αποπτωτικής δράσεως c-myc Δομή και γονιδιακή ρύθμιση του c-myc c-myc και κυτταρική ανάπτυξη c-myc και απόπτωση Λειτουργικός ρόλος της αποπτώσεως Ιογενείς λοιμώξεις Ανοσολογικό σύστημα Καρκίνος Θεραπευτικές προοπτικές bcl-2 antisense Ανασυνδυασμένο TRAIL Αναστολείς κασπασών 110 ΙΙ. ΕΙΔΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΥΛΙΚΟ ΜΕΘΟΔΟΣ Υλικό Μέθοδος ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Κλινικά Αποτελεσματικότητα Ανεπιθύμητες ενέργειες 123

11 xi 3.2 Εργαστηριακά Ανοσοϊστοχημικά Bcl Bax Bcl-x ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ SUMMARY ΠΙΝΑΚΕΣ ΣΧΗΜΑΤΑ ΕΙΚΟΝΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 298

12 xii ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Γεννήθηκα στην Αθήνα την 21 η γυμνασιακές μου σπουδές τον Ιούνιο του Ιανουαρίου του 1969 και τελείωσα τις Μετά από εισαγωγικές εξετάσεις εισήλθα στo Ιατρικό Τμήμα του Πανεπιστημίου της Ρώμης La Sapienza όπου φοίτησα για 2 χρόνια. Κατόπιν κατατακτηρίων εξετάσεων τον Δεκέμβριο του 1988 συνέχισα τις σπουδές μου στo Ιατρικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Πατρών από όπου και απεφοίτησα τον Νοέμβριο του 1992 με βαθμό «Λίαν Καλώς». Έλαβα την άδεια άσκησης ιατρικού επαγγέλματος τον Δεκέμβριο του Εξεπλήρωσα τις στρατιωτικές μου υποχρεώσεις στο Πολεμικό Ναυτικό, ως Κελευστής Ιατρός στο Αρματαγωγό ΚΡΗΤΗ από 11 Ιανουαρίου 1993 μέχρι 11 Ιανουαρίου Την υποχρέωση της υπηρεσίας υπαίθρου εξεπλήρωσα στο Κέντρο Αιμοδοσίας του Γενικού Περιφερειακού Νοσοκομείου Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» από έως και Την υποχρεωτική εξειδίκευση στην Παθολογία ολοκλήρωσα στην Παθολογική Κλινική του Γενικού Νομαρχιακού Νοσοκομείου Αμαλιάδας από μέχρι Στις άρχισα ειδικότητα Δερματολογίας στην Δερματολογική Κλινική του Πανεπιστημίου Πατρών και την ολοκλήρωσα στις Στις μετά από επιτυχείς εξετάσεις, απέκτησα τον τίτλο της ειδικότητας Δερματολογίας-Αφροδισιολογίας.

13 xiii Με την ιδιότητα του Επιστημονικού Συνεργάτου, συμμετείχα ακολούθως στο προπτυχιακό και μεταπτυχιακό εκπαιδευτικό πρόγραμμα καθώς και στο ερευνητικό έργο της Δερματολογικής Kλινικής του Πανεπιστημίου Πατρών. Στις 10 Ιουνίου 2003 διορίστηκα σε θέση Επιμελητού Β ΕΣΥ στην Δερματολογική Κλινική του Πανεπιστημίου Πατρών, στην οποία και εργάζομαι μέχρι σήμερα. ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΣΕ ΔΙΕΘΝΗ ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ ΜΕ ΚΡΙΤΕΣ 1. Tsambaos D., Georgiou S., Monastirli A., Sakkis Th., Sagriotis A., Goerz G. (1997) : Treatment of condylomata acuminata with oral isotretinoin. J Urology 158 : Sakkis Th., Braun H., Zografakis Ch., Monastirli A., Pasmatzi E., Dimopoulos P., Tsambaos D. (1999) : Neurokutane Μelanose mit malignem meningealem Melanom. Z. Hautkr. 74 : Kalofoutis A., Monastirli A., Papapanagiotou A., Georgiou S., Pasmatzi E., Sakkis Th., Bolsen K., Goerz G., Merk H.F., Tsambaos D. (1999) : Alterations of rat liver phospholipid composition induced by oral thalidomide. Skin Pharmacol Appl Skin Physiol. 12 : Georgiou S., Monastirli A., Kapranos N., Pasmatzi E., Sakkis Th., Tsambaos D. (1999) : Interferon alpha-2a monotherapy for necrobiotic xanthogranuloma.

14 Acta Derm. Venereol. 79 : xiv 5. Monastirli A., Zografakis Ch., Braun H., Pasmatzi E., Georgiou S., Sakkis Th., Sagriotis A., Drainas D., Tsambaos D. (2000) : Calcipotriol vs. Αnthralin in der Behandlung der chronisch stationären Psoriasis. Z. Hautkr. 11 : Μοnastirli A., Georgiou S., Pasmatzi E., Sakkis Th., Badavanis G., Drainas D., Sagriotis A., Tsambaos D. (2002) : Calcipotriol plus short contact dithranol : a novel topical combination therapy for chronic plaque psoriasis. Skin Pharmacol & Appl Skin Physiol. 15 : Chroni E., Sakkis Th., Georgiou S., Monastirli A., Pasmatzi E., Paschalis C., Tsambaos D. (2002) : Stiff-person syndrome associated with oral isotretinoin therapy. Neuromuscular Disorders. 12(9) : Chroni E., Monastirli A., Pasmatzi E., Sakkis Th., Georgiou S., Paschalis C., Tsambaos D. (2002) : Sensorimotor polyneuropathy after a three-month oral acitretin therapy. Clinical Neuropharmacology. 25(6) : Monastirli A., Cariolou M., Michelakaki H., Pasmatzi E., Sakkis Th., Badavanis G., Kapranos N., Georgiou S., Tsambaos D. (2003) : Severe form of Anderson-Fabry disease associated with diffuse facial teleangiectases and a new trinucleotide deletion. Dermatopathology : Practical & Conceptual 9(1) : 1-6

15 xv 10. Tsambaos D., Sakkis Th., Chroni E., Koniavitou K., Monastirli A., Pasmatzi E., Paschalis C. (2003) : Peripheral sensory neuropathy associated with short-term oral acitretin therapy. Skin Pharmacol Appl Skin Physiol. 16(1) : Tsambaos D., Chroni E., Manolis A.S., Monastirli A., Pasmatzi E., Sakkis Th., Davlouros P., Goumenos D., Katrivanou A., Georgiou S. (2004) : Enzyme replacement therapy in severe Fabry disease with renal failure : A one-year follow-up. Acta Dermato-Venereologica. 84(5) : ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΗ ΠΟΛΥΣΥΓΓΡΑΦΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ 1. Monastirli A., Georgiou S., Pasmatzi E., Sakkis Th., Badavanis G., Drainas D., Sagriotis A., Tsambaos D. (2002) : Short contact anthralin plus calcipotriol for topical treatment of chronic plaque psoriasis. Modern Trends in Skin Pharmacology, D.Tsambaos & H.Merk(Eds.) pp Georgiou S., Monastirli A., Pasmatzi E., Sakkis Th., Sgouros G., Tsambaos D. (2002) : Interferon alpha-2a treatment of Behcet s disease. Modern Trends in Skin Pharmacology, D.Tsambaos & H.Merk(Eds.) pp Pasmatzi E., Monastirli A., Georgiou S., Zografakis Ch., Sakkis Th., Sgouros G., Berger H., Merk H., Tsambaos D. (2002) : Five-year follow-up of patients with classic Kaposi s sarcoma treated with interferon alpha-2a. Modern Trends in Skin Pharmacology, D.Tsambaos & H.Merk(Eds.) pp

16 xvi ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΣΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ ΜΕ ΚΡΙΤΕΣ 1. Σάκκης Θ. (1996) : Οι ιντερλευκίνες στη Δερματολογία. Ελληνική Επιθεώρηση Δερματολογίας και Αφροδισιολογίας 7:79-91 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΣΕ ΔΙΕΘΝΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ 1. Tsambaos D., Maltezos N., Sakkis Th., Bolsen K., Goerz G. (1992) : Effects of α-interferon on the phospholipid composition and cytochrome P- 450 isozyme activity of liver microsomes. 7th International Zagazig Conference of Dermatology 8-12 February 1992, Cairo. 2. Tsambaos D., Pasmatzi E., Frangia K., Kapranos N., Ioannovits I., Georgiou S., Sakkis Th. (1997) : Lectin-binding patterns of melanocytic nevi and malignant melanoma. International Meeting Pigmentary Disorders June 1997, Nusa Dua, Indonesia. 3. Monastirli A., Georgiou S., Pasmatzi E., Zografakis Ch., Sakkis Th., Berger H., Merk H., Tsambaos D. (2000) : Five-year follow-up of patients with classic Kaposi s sarcoma treated with interferon alpha-2α. Modern Trends in Skin Pharmacology : Molecular and Clinical Aspects June 2000, Athens. 4. Georgiou S., Monastirli A., Pasmatzi E., Sakkis Th., Gartaganis S., Goerz G., Tsambaos D. (2000) : Interferon alpha-2a treatment of Behcet s disease. Modern Trends in Skin Pharmacology : Molecular and Clinical Aspects.

17 xvii 8-11 June 2000, Athens. 5. Monastirli A., Georgiou S., Pasmatzi E., Badavanis G., Zografakis Ch., Sakkis Th., Drainas D., Tsambaos D. (2000) : Calcipotriol plus anthralin in the topical treatment of psoriasis. Modern Trends in Skin Pharmacology : Molecular and Clinical Aspects June 2000, Athens. 6. Monastirli A., Cariolou M., Michelakaki H., Pasmatzi E., Sakkis Th., Badavanis G., Georgiou S., Tsambaos D. (2000) : Severe form of Anderson- Fabry disease associated with a new trinucleotide deletion and diffuse facial teleangiectases. 14th Regional Conference of Dermatology (Asian - Australasian) July 2000, Kuala Lumpur, Malaysia. ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΣΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ 1. Σάκκης Θ., Τσαμπάος Δ. (1992) : Αξιολόγηση της μεθόδου ELISA στην διαγνωστική των χλαμυδιακών λοιμώξεων. Συνεδρία Ελληνικής Δερματολογικής και Αφροδισιολογικής Εταιρείας. 27 Ιουνίου 1992, Αθήνα. 2. Ζωγραφάκης Χ., Σάκκης Θ. (1997) : Δερματοπάθειες της τρίτης ηλικίας. 5 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Γεροντολογίας και Γηριατρικής Δεκεμβρίου 1997, Αθήνα 3. Γεωργίου Σ., Μοναστιρλή Α., Πασματζή Ε., Καπράνος Ν., Σάκκης Θ., Τσαμπάος Δ. (1999) : H ιντερφερόνη α-2a στην θεραπεία του

18 xviii νεκροβιωτικού ξανθοκοκκιώματος. Συνεδρία Ελληνικής Δερματολογικής και Αφροδισιολογικής Εταιρείας. 9 Οκτωβρίου 1999, Αθήνα. 4. Γεωργίου Σ., Μοναστιρλή Α., Πασματζή Ε., Καπράνος Ν., Σάκκης Θ., Τσαμπάος Δ. (1999) : Θεραπεία του νεκροβιωτικού ξανθοκοκκιώματος με ιντερφερόνη α-2a. 5 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Παθολογίας Οκτωβρίου 1999, Αθήνα. 5. Mοναστιρλή Α., Καριόλου Μ., Μιχελακάκη Ε., Πασματζή Ε., Σάκκης Θ., Μπανταβάνης Γ., Γεωργίου Σ., Τσαμπάος Δ.(2000) : Νόσος Anderson- Fabry: Νέα μετάλλαξη, βαρεια κλινική εικόνα και διάχυτες ευρυαγγείες προσώπου. 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Παθολογίας. 4-7 Οκτωβρίου 2000, Αθήνα. 6. Μπανταβάνης Γ., Γεωργίου Σ., Μοναστιρλή Α., Πασματζή Ε., Σάκκης Θ., Γαρταγάνης Σ., Τσαμπάος Δ. (2000) : Θεραπεία του συνδρόμου Αδαμαντιάδη Behçet με ιντερφερόνη-α. 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Παθολογίας. 4-7 Οκτωβρίου 2000, Αθήνα. 7. Πασματζή Ε., Μοναστιρλή Α., Γεωργίου Σ., Ζωγραφάκης Χ., Σάκκης Θ., Μπανταβάνης Γ., Τσαμπάος Δ.(2000) : Ιντερφερόνη-α στην θεραπεία του κλασικού σαρκώματος Kaposi. 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Παθολογίας. 4-7 Οκτωβρίου 2000, Αθήνα.

19 xix 8. Πασματζή Ε., Γεωργίου Σ., Μοναστιρλή Α., Σάκκης Θ., Σκόπα X., Τσαμπάος Δ., Ackerman Α.Β. (2000) : Kυτταροπλασματική peanut agglutinin στην διαφορική διάγνωση μεταξύ κακοήθων μελανωμάτων και σπίλων. Συνεδρία Ελληνικής Δερματολογικής και Αφροδισιολογικής Εταιρείας. 9 Δεκεμβρίου 2000, Αθήνα. 9. Σάκκης Θ. (2002) : Εφαρμογές της Πληροφορικής στην σύγχρονη Δερματολογία. Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Πληροφορικής στην Δερματολογία. 18 Μαϊου 2002, Πάτρα. 10. Σάκκης Θ. (2002) : Κυτταρική και μοριακή βιοχημεία της απόπτωσης. Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Βιοχημείας του δέρματος. 25 Μαϊου 2002, Πάτρα. 11. Χρόνη Ε., Μοναστιρλή Α., Πασματζή Ε., Σάκκης Θ., Γεωργίου Σ., Πασχάλης Χ., Τσαμπάος Δ. (2002) : Περιφερική νευροπάθεια σχετιζόμενη με βραχυχρόνια χορήγηση του συνθετικού ρετινοειδούς ασιτρετίνη. 18 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ελλήνων Νευρολόγων. 6-9 Νοεμβρίου 2002, Αθήνα 12. Σάκκης Θ., Μοναστιρλή Α., Πασματζή Ε., Γεωργίου Σ., Τσαμπάος Δ. (2003) : Νόσος Anderson-Fabry : Θεραπεία υποκαταστάσεως με ανασυνδυασμένη άλφα-γαλακτοσιδάση Α. 8 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Δερματολογίας-Αφροδισιολογίας Ιουνίου, Θεσσαλονίκη

20 xx 13. Γεωργίου Σ., Ματσουκά Π., Πασματζή Ε., Μοναστιρλή Α., Σάκκης Θ., Τσαμπάος Δ. (2003) : Εκτεταμένες κοινές μυρμηκίες άκρων χειρών σε ασθενή με λέμφωμα : Πλήρης υποχώρηση μετά συστηματική θεραπεία με ισοτρετινοΐνη. Συνεδρία Ελληνικής Δερματολογικής και Αφροδισιολογικής Εταιρείας. 4 Οκτωβρίου 2003, Αθήνα. 14. Χρόνη Ε., Πασματζή Ε., Μοναστιρλή Α., Σάκκης Θ., Γεωργίου Σ., Τσαμπάος Δ. (2003) : Νευροφυσιολογικός έλεγχος ασθενών υπό συστηματική θεραπεία με ισοτρετινοΐνη. Συνεδρία Ελληνικής Δερματολογικής και Αφροδισιολογικής Εταιρείας. 4 Οκτωβρίου 2003, Αθήνα.

21 ΠΡΟΛΟΓΟΣ xxi Η σχέση ανάμεσα στην ζωή και στον θάνατο έχει αποτελέσει πηγή εμπνεύσεως για τους διανοούμενους όλων των εποχών. Η ελκυστική άποψη, ότι ο θάνατος ενός μεμονωμένου κυττάρου είναι φαινόμενο απαραίτητο για την επιβίωση ενός οργανισμού, ήταν ευρύτατα διαδεδομένη και αποδεκτή ήδη από τα πρώτα βήματα της ιατρικής και της βιολογίας. Παρ όλα αυτά συχνά αγνοούμε το γεγονός ότι εμείς οι ίδιοι αποτελούμε προϊόν συνεχών παραλλαγών του κυτταρικού θανάτου και ότι ακόμα και η καθημερινή μας επιβίωση βασίζεται ουσιαστικά στην διατήρηση μίας λεπτής ισορροπίας μεταξύ μιτωτικής δραστηριότητος και θανάτου των κυττάρων, ο οποίος μπορεί να επέλθει με δύο βασικούς μηχανισμούς, την απόπτωση και την νέκρωση. Τον όρο απόπτωση εισήγαγαν για πρώτη φορά οι Kerr και συνεργάτες το 1972 για να περιγράψουν ένα σχετικά άγνωστο μέχρι τότε μηχανισμό ελεγχομένης κυτταρικής καταστροφής, ο οποίος παίζει ένα συμπληρωματικό αλλά αντίθετο εκείνου της μιτώσεως ρόλο στην ρύθμιση των ζωικών κυτταρικών πληθυσμών. Η απόπτωση συμμετέχει αποφασιστικά σε σημαντικές βιολογικές λειτουργίες όπως είναι η ομοιοστασία ιστών και οργάνων, η μορφογένεση και η καταστροφή κυττάρων που αποτελούν απειλή για την ακεραιότητα του οργανισμού. H διατήρηση της δομικής αλλά και της λειτουργικής ακεραιότητος της επιδερμίδος βασίζεται στην ύπαρξη μιας ιδιαίτερα ευαίσθητης ισορροπίας μεταξύ μιτωτικής δραστηριότητας, διαφοροποίησης και κυτταρικού θανάτου των κερατινοκυττάρων. H παρουσία αποπτωτικών κυττάρων στην ανθρώπινη επιδερμίδα ήταν εδώ και πολλά χρόνια γνωστή. Στα κλασσικά δερματολογικά συγγράμματα τα κύτταρα αυτά περιεγράφοντο ως sunburn cells, dark cells, satellite cell necrosis, κολλοειδή σωμάτια και ως σωμάτια Civatte. Η χαρακτηριστική δυσκερατωσική τους μορφολογία δεν είναι αποτέλεσμα - όπως επιστεύετο κατά το παρελθόν- πρωίμου ή παθολογικής

22 xxii κερατινοποιήσεως αλλά της συρρικνώσεως των κυττάρων αυτών στα πλαίσια της αποπτώσεως. Διάφοροι παράγοντες, όπως κυτταροκίνες, ορμόνες, φάρμακα, ιοί και ιοντίζουσα ή υπεριώδης ακτινοβολία είναι σε θέση να διεγείρουν τους αποπτωτικούς μηχανισμούς στην ανθρώπινη επιδερμίδα. Η μεταγωγή και ο έλεγχος αυτών των σημάτων ρυθμίζονται εκλεκτικά από ειδικούς υποδοχείς (death receptors) της επιφάνειας των κερατινοκυττάρων και από συγκεκριμένα μέλη της οικογένειας του γονιδίου bcl-2, άλλα από τα οποία προάγουν την απόπτωση (bax, bad, bak) ενώ άλλα την καταστέλλουν (bcl-2, bcl-xl, Mcl-1). Οι μηχανισμοί όμως με τους οποίους ρυθμίζεται τελικά η απόπτωση στο δέρμα, παραμένουν ακόμα αδιευκρίνιστοι. Στην διεθνή βιβλιογραφία, τα αποτελέσματα ανοσοϊστοχημικών μελετών της εκφράσεως των πρωτεϊνών bcl-2, bcl-x και bax στην ανθρώπινη επιδερμίδα είναι αντιφατικά. Ιδιαίτερα στην ψωριασική επιδερμίδα oι μελέτες αυτές είναι αποσπασματικές και έχουν διεξαχθεί σε μικρό αριθμό ασθενών. Μελέτη με αντικείμενο την δυναμική της εκφράσεως των πρωτεϊνών υπό θεραπευτική αγωγή στην ψωριασική επιδερμίδα δεν υπάρχει. Για τους λόγους αυτούς στην παρούσα εργασία μελετήθηκαν σε μεγάλο αριθμό ασθενών με ψωρίαση κατά πλάκας με την βοήθεια της ανοσοϊστοχημείας, η έκφραση και η κατανομή στην φυσιολογική και ψωριασική επιδερμίδα των πρωτεϊνών bcl-2, bax και bcl-x καθώς και η επίδραση της συστηματικής (ασιτρετίνη) ή τοπικής (ανθραλίνη + καλσιποτριόλη) θεραπείας στις παραμέτρους αυτές. Η παρούσα εργασία διαιρείται σε 2 μέρη, στο γενικό και στο ειδικό. Το γενικό μέρος περιλαμβάνει 3 κεφάλαια. Στο πρώτο κεφάλαιο γίνεται ανασκόπηση των κυριότερων επιδημιολογικών, κλινικών, ιστολογικών, παθοφυσιολογικών και θεραπευτικών δεδομένων σχετικά με την ψωρίαση. Στο δεύτερο κεφάλαιο καταγράφονται συνοπτικά στοιχεία φαρμακολογίας

23 xxiii και βιολογίας των ρετινοειδών α, β και γ γενεάς ενώ γίνεται και καταγραφή των σημαντικότερων κλινικών ενδείξεων χορηγήσεώς τους καθώς και των συχνότερων ανεπιθύμητων ενεργειών, τις οποίες εμφανίζουν. Στο τρίτο κεφάλαιο επιχειρείται μια σύντομη ανασκόπηση των τελευταίων δεδομένων τα οποία αφορούν την μοριακή και κυτταρική βιολογία της αποπτώσεως. Στο ειδικό μέρος περιγράφονται το υλικό και η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκαν και ακολουθεί εκτεταμένη ανάλυση των ευρημάτων και συζήτησή τους σε συνδυασμό με τα αντίστοιχα δεδομένα της διεθνούς βιβλιογραφίας. Στην συνέχεια παρατίθεται η περίληψη στα ελληνικά και στα αγγλικά και ακολουθούν οι πίνακες, τα σχήματα, οι εικόνες και η βιβλιογραφία. Στον Καθηγητή μου κ. Διονύσιο Τσαμπάο, εκφράζω την ευγνωμοσύνη μου όχι μόνο για την ενθάρρυνση και την συνεχή καθοδήγηση κατά την διεξαγωγή της μελέτης που μου ανέθεσε αλλά και για την μεγάλη αγάπη που μου ενέπνευσε προς την Δερματολογία και για το συνεχές και αμέριστο ενδιαφέρον με το οποίο με περιβάλλει από τα φοιτητικά μου χρόνια μέχρι σήμερα. Θερμές ευχαριστίες εκφράζω προς την Αν. Καθηγήτρια κ. Χ. Σκόπα και την Επίκ. Καθηγήτρια κ. Σ. Γεωργίου, μέλη της Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής, για την συμπαράσταση και τις συμβουλές τους κατά την διεξαγωγή της μελέτης μου. Θερμά ευχαριστώ επίσης τα μέλη της Επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής Καθηγητή κ. Ι. Βαράκη, τον Καθηγητή κ. Χ. Μπασιάρη, την Αν. Καθηγήτρια κ. Α. Κατσαρού και την Αν. Καθηγήτρια κ. Ε. Γιαννοπούλου. Δεν ξεχνώ ότι ο Καθηγητής κ. Ι. Βαράκης ήταν εκείνος που σε δύσκολες για την Κλινική μας στιγμές, όταν τα Εργαστήριά μας εξεδιώχθησαν «εν μια νυκτί» από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο, τους προσέφερε στέγη μέσα στους χώρους του

24 xxiv Εργαστηρίου Ανατομίας, όπου και κατέστη δυνατή η διεξαγωγή του ειδικού μέρους αυτής της διατριβής. Για την πολύτιμη βοήθεια και την άοκνη καθοδήγησή της αισθάνομαι την ανάγκη να ευχαριστήσω θερμά την Λέκτορα κ. Ε. Πασματζή η οποία με συγκινητικό ενδιαφέρον συνέβαλε τα μέγιστα για την εκπόνηση του εργαστηριακού μέρους της εργασίας αυτής. Ιδιαίτερες ευχαριστίες οφείλω στην Επίκ. Καθηγήτρια κ. Α. Μοναστιρλή για την αμέριστη συμπαράστασή της κατά την διεξαγωγή της παρούσης μελέτης και στον φίλο και συνάδελφο κ. Γ. Μπανταβάνη για την ουσιαστική βοήθεια που μου προσέφερε στην επιλογή των ασθενών και στην συγκέντρωση του υλικού. Για την βοήθειά του στην στατιστική ανάλυση των ευρημάτων θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω θερμά τον Καθηγητή κ. Γ. Νικηφορίδη. Τέλος θερμά ευχαριστώ τον κ. Ι. Ηλιόπουλο για την πολύτιμη βοήθεια στην επεξεργασία των κειμένων της παρούσης μελέτης.

25 1 Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

26 2

27 3 1. ΨΩΡΙΑΣΗ 1.1 ΟΡΙΣΜΟΣ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Η ψωρίαση είναι μια κληρονομική, χρόνια και υποτροπιάζουσα φλεγμονώδης συστηματική νόσος, η οποία προσβάλλει κατά κύριο λόγο το δέρμα και τα εξαρτήματά του και σπανιότερα τα άλλα συστήματα. Χαρακτηρίζεται κλινικά από την παρουσία ερυθηματολεπιδωδών βλατίδων και πλακών (με ή χωρίς φλύκταινες), οι οποίες αφορίζονται σαφώς από το φαινομενικά υγιές δέρμα. Στην Ευρώπη και στην Βόρειο Αμερική η συχνότητα της ψωριάσεως στο γενικό πληθυσμό υπολογίζεται σε περίπου 2%. Είναι ασυνήθης η εμφάνισή της στη μαύρη και κίτρινη φυλή, ενώ πολύ σπάνια εμφανίζεται στους Εσκιμώους και Ινδιάνους της Αμερικής (Κrueger & Duvic 1994). Προσβάλλει και τα δύο φύλα με την ίδια περίπου συχνότητα (Farber & Nall 1974). Άν και η ψωρίαση μπορεί να εκδηλωθεί σε οποιαδήποτε ηλικία, οι περισσότεροι ασθενείς εμφανίζουν για πρώτη φορά τις χαρακτηριστικές ψωριασικές αλλοιώσεις στη 3 η δεκαετία της ζωής (το 75% των ασθενών πριν την ηλικία των 40) (Bowcock & Barker 2003). Έχει περιγραφεί έναρξη της νόσου τόσο κατά τη γέννηση όσο και σε άτομο ηλικίας 108 ετών (Lerner & Lernr 1971, Buntin et al 1983). Με βάση την ηλικία των ασθενών κατά την πρώτη εκδήλωση της νόσου η ψωρίαση διακρίνεται σε 2 τύπους. Ο τύπος Ι, που είναι ο συχνότερος, εμφανίζεται σε εφήβους και νέους ενήλικες (16-22 ετών), έχει σαφώς οικογενή χαρακτήρα, υψηλή συχνότητα δεικτών HLA, ακολουθεί ακανόνιστη κλινική πορεία και παρουσιάζει έντονη τάση γενικεύσεως των δερματικών αλλοιώσεων. Ο τύπος ΙΙ, εμφανίζεται σε μεγαλύτερους

28 4 ενήλικες (57-60 ετών), δεν έχει οικογενή χαρακτήρα, συνδυάζεται με μικρή συχνότητα HLA δεικτών και είναι σποραδικός (Henseler & Christophers 1985). 1.2 ΓΕΝΕΤΙΚΗ Η κληρονομική μεταβίβαση της ψωριάσεως έχει τεκμηριωθεί από επιδημιολογικά δεδομένα. Στην διεθνή βιβλιογραφία υπάρχουν 2 μεγάλες επιδημιολογικές μελέτες, οι οποίες έχουν διεξαχθεί στα νησιά Φαρόε (Lomholt 1963) και στη Σουηδία (Hellgren 1967). Στην πρώτη αναφέρεται ότι ποσοστό 91% των ασθενών με ψωρίαση είχαν τουλάχιστον έναν πρώτου ή δευτέρου βαθμού συγγενή με ψωρίαση, ενώ στην δεύτερη υπολογίζεται ότι ο σχετικός κίνδυνος εμφάνισης της νόσου σε συγγενή πρώτου βαθμού ψωριασικών ασθενών ανέρχεται σε 2,7. Η πιθανότητα εμφανίσεως ψωριάσεως σε τέκνο δύο ψωριασικών γονέων ανέρχεται σε 60%-75%, ενώ αν πάσχει μόνο ο ένας από τους γονείς σε 25% για το πρώτο και σε 31% για το δεύτερο παιδί. Υπέρ της κληρονομικής φύσεως της ψωριάσεως συνηγορεί επίσης και η ανίχνευση της νόσου σε ποσοστό 70% μονοωογενών διδύμων, ενώ επί δυωογενών το αντίστοιχο ποσοστό υπολογίζεται σε 23% (Farber & Nall 1971). Ο τρόπος γενετικής μεταβιβάσεως της ψωριάσεως δεν έχει επακριβώς προσδιορισθεί. Φαίνεται πάντως ότι δεν ακολουθεί απλό αυτοσωματικό επικρατούντα ή υπολειπόμενο χαρακτήρα, γεγονός το οποίο υποδηλώνει πολυπαραγοντική κληρονομικότητα ή γενετική μεταβίβαση μόνο της ψωριασικής προδιαθέσεως με φαινοτυπική έκφραση μόνο μετά την επίδραση ορισμένων περιβαλλοντικών παραγόντων. Στον τύπο Ι της ψωριάσεως ανευρίσκονται σε σημαντικώς αυξημένη συχνότητα τα αντιγόνα ιστοσυμβατότητος HLA-B13, HLA-B57, HLA-

29 5 Cw6, HLA-DR7, και HLA-DQA1*0201 ενώ στον τύπο ΙΙ παρουσιάζονται με αυξημένη συχνότητα τα HLA-Cw2 και HLA-B27 (Christophers & Henseler 1992). Το τελευταίο μάλιστα αντιγόνο είναι ιδιαίτερα συχνό σε ασθενείς που παρουσιάζουν ψωριασική αρθρίτιδα (Karvonen et al 1976). Το HLA-B57 ανιχνεύεται πιο συχνά σε ψωριασικούς ασθενείς με εκτεταμένη μορφή της νόσου (Krulig et al 1975), ενώ σε ασθενείς με ψωριασική ερυθροδερμία παρατηρείται αυξημένη συχνότητα του Aw13 και του B13 (Economidou et al 1985). Ο επίτοπος HLA-Cw*0602 εμφανίζεται στα 2/3 των ασθενών με ψωρίαση αλλά μόνο στο 10%-15% του γενικού πληθυσμού. Ο πλέον ειδικός συνδυασμός αντιγόνων ιστοσυμβατότητος, όσον αφορά τον καθορισμό της ψωριασικής προδιαθέσεως, περιλαμβάνει το Cw6, DR7, DQA1*0201 και ανιχνεύεται σε ποσοστό 30% των ασθενών αλλά όχι σε υγιή άτομα (Henseler 1997). Ήδη από το 1994 έχει διαπιστωθεί η ύπαρξη γονιδιακής περιοχής στο άπω άκρο του μακρού σκέλους του χρωμοσώματος 17 στον άνθρωπο (επίτοπος PSORS2), η οποία συμμετέχει στους μηχανισμούς εκδηλώσεως της ψωριασικής προδιαθέσεως (Tomfohrde et al 1994). Σε έξι οικογένειες με οικογενή ψωρίαση αναγνωρίσθηκε ένας άλλος επίτοπος στο μακρό σκέλος του χρωμοσώματος 4 (PSORS3) (Matthews et al 1996) θέτοντας εν αμφιβόλω τα ευρήματα των Tomfohrde et al (1994), ενώ μόλις το 1998 οι Burden και συνεργάτες διεπίστωσαν ισχυρή συσχέτιση της νόσου με τον επίτοπο PSORS1 ο οποίος συνδέεται με την περιοχή HLA του χρωμοσώματος 6p. Άλλοι επίτοποι, οι οποίοι έχουν συσχετιστεί με την ψωριασική προδιάθεση σε μελέτες διαφόρων πληθυσμιακών ομάδων είναι οι εξής: o PSORS4 στο χρωμόσωμα 1q (Capon et al 1999), o PSORS5 στο 3q (Enlund et al 1999), ο PSORS7 στο 1p (Veal et al 2001) και ο PSORS8 στο 16q για

30 6 την ψωριασική αρθρίτιδα (Karason et al 2003). Ο επίτοπος PSORS1 στο χρωμόσωμα 6p21.3 θεωρείται ο σημαντικότερος και οι περισσότερες ερευνητικές προσπάθειες εστιάζονται στην ανίχνευση του γονιδίoυ (ή των γονιδίων) της ψωριάσεως στην περιοχή αυτή (Veal et al 2002). Τα 3 επικρατέστερα γονίδια μέχρι σήμερα είναι εκείνα που κωδικοποιούν το ΗLA-C, την κορνεοδεσμοσίνη και το HCR (Lebwohl 2003). 1.3 ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΣΥΝΔΥΑΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΨΩΡΙΑΣΗ Συστηματικά νοσήματα Σακχαρώδης διαβήτης, υπερλιπιδαιμία, καρδιακή ανεπάρκεια, παχυσαρκία και υπέρταση εμφανίζονται σε σημαντικά αυξημένη συχνότητα στους ψωριασικούς ασθενείς σε σχέση με τους μάρτυρες (Henseler & Christophers 1995). Θετική συσχέτιση έχει επίσης παρατηρηθεί με τη νόσο Crohn (Najarian & Gottlieb 2003), την ελκώδη κολίτιδα (Yates et al 1982), την ουρική αρθρίτιδα (Lundquist et al 1982) και την αμυλοείδωση ιδιαίτερα σε ασθενείς με ψωριασική αρθρίτιδα και φλυκταινώδη ψωρίαση (Μpofu et al 2003) Δερματολογικά νοσήματα Αρκετά δερματολογικά νοσήματα με ανοσολογικό αιτιοπαθογενετικό υπόστρωμα παρουσιάζουν αρνητική συσχέτιση με την συχνότητα εμφάνισης της ψωριάσεως όπως η ατοπική δερματίτιδα επαφής, η κνίδωση και η αλλεργική δερματίτιδα. Το ίδιο ισχύει και για τις δερματοπάθειες λοιμώδους αιτιολογίας όπως το ερπητοειδές έκζεμα και το μολυσματικό κηρίο. Το πηλίκο μάλιστα των παρατηρηθέντων/αναμενομένων περιστατικών κυμαίνεται μεταξύ 0,04 και 0,33. Ειδικά οι βακτηριακές και ιογενείς λοιμώξεις του δέρματος

31 7 φαίνεται ότι είναι σπάνιες σε ασθενείς με τον τύπο Ι της νόσου λόγω της απελευθερώσεως ΝΟ από τα κερατινοκύτταρα (Henseler & Christophers 1995, Weller et al 1997, Christophers 2001). 1.4 ΕΚΛΥΤΙΚΑ ΑΙΤΙΑ Διάφοροι παράγοντες μπορούν να προκαλέσουν την de novo έκλυση των ψωριασικών αλλοιώσεων, την επιδείνωση των ήδη υφισταμένων ή την μετάπτωση της μιας μορφής της νόσου σε άλλη σοβαρότερη Φαινόμενο Koebner Πρώτος ο Koebner το 1876 παρατήρησε την εμφάνιση κλασσικών ψωριασικών αλλοιώσεων στις θέσεις τραυματισμού του φαινομενικά υγιούς δέρματος ασθενών με ψωρίαση. Το φαινόμενο Koebner, το οποίο δεν είναι ειδικό για την ψωρίαση, παρουσιάζεται συνήθως εντός 3-18 ημερών μετά την κάκωση. Έχει όμως περιγραφεί ακόμα και μετά πάροδο 4 ετών (Eyre & Krueger 1982). Απαραίτητη προϋπόθεση για την εμφάνισή του είναι η λύση της συνεχείας τόσο της επιδερμίδος όσο και του χορίου (Powles et al 1990), η οποία θεωρείται ότι συνεπάγεται την αύξηση συνθέσεως και απελευθερώσεως κυτταροκινών και την ενεργοποίηση των Τ-λεμφοκυττάρων. Στον πίνακα 1 συνοψίζονται οι κυριώτερες αιτίες εκλύσεως του φαινομένου Koebner στην ψωρίαση (Weiss et al 2002) ΦΑΡΜΑΚΑ Αρκετά συστηματικώς χορηγούμενα φάρμακα μπορούν να προκαλέσουν την έκλυση ή επιδείνωση της ψωριάσεως: 1. Λίθιο: Στους πιθανούς μηχανισμούς συγκαταλέγεται η επίδραση του λιθίου στο c-amp (DiGiovanna et al 1981), στην μεταβολική οδό της

Ψωρίαση: ο πονοκέφαλος του δερματολόγου και του ασθενούς

Ψωρίαση: ο πονοκέφαλος του δερματολόγου και του ασθενούς Ψωρίαση: ο πονοκέφαλος του δερματολόγου και του ασθενούς Αντώνης Βαρελιζίδης Ομοτ. Καθηγητής Δερματολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Δ εν υπάρχει πιο πολυπρόσωπη δερματοπάθεια από την ψωρίαση.

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr Αυτό το φυλλάδιο είναι μέρος του «Προγράμματος Ενημέρωσης για την Ψωρίαση», το οποίο δημιουργήθηκε για να παρέχει πληροφορίες για την πάθηση. Το φυλλάδιο κάνει μία εισαγωγή στην ψωρίαση και στις θεραπείες

Διαβάστε περισσότερα

'' Παιδο-δερματολογίας''

'' Παιδο-δερματολογίας'' ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Α ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΝΟΣΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «Α. ΣΥΓΓΡΟΣ» Διευθύντρια: Καθηγήτρια Χ.Αντωνίου ΠΑΙΔΟ-ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Υπεύθυνη: Καθηγήτρια Α. Κατσαρού

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Ψωρίαση. Αναπληρωτής Καθηγητής Δερματολογίας, ΟΡΙΣΜΟΣ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΠΑ

Ψωρίαση. Αναπληρωτής Καθηγητής Δερματολογίας, ΟΡΙΣΜΟΣ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΠΑ Ψωρίαση Δημήτριος Ιωαννίδης Αναπληρωτής Καθηγητής Δερματολογίας, ΑΠΘ ΟΡΙΣΜΟΣ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΠΑ ψωρίαση προσβάλλει κυρίως το δέρμα και είναι αρκετά συχνή πάθηση, αφού αφορά το 1-3% του γενικού πληθυσμού. Επομένως,

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοάνοσα νοσήματα. Χ.Μ. Μουτσόπουλος

Αυτοάνοσα νοσήματα. Χ.Μ. Μουτσόπουλος Αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Παθολογίας στην Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Η έγκαιρη αντιμετώπιση αποτελεί «κλειδί» για τον έλεγχο των αυτοάνοσων ασθενειών- της μεγάλης αυτής κατηγορίας

Διαβάστε περισσότερα

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 Κυρτέ κερατίνε πλάκε. Καλύπτουν τη ραχιαία επιφάνεια του τελευταίου τµήµατο των δακτύλων. Το χρώµα του είναι υπόλευκο ή ελαφρώ ρόδινο (οφείλεται στι αγκύλε των αγγείων του χορίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική εικόνα ψωρίασης

Κλινική εικόνα ψωρίασης Κλινική εικόνα ψωρίασης Δερματικές εκδηλώσεις Α. I. Στρατηγός Αναπληρωτής Καθηγητής Δερματολογίας Α. Β. Γουλές Διδάκτωρ και Επιστ. Συνεργάτης Παν/μίου Αθηνών Η ψωρίαση είναι μια χρόνια αυτοάνoση φλεγμονώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις των Αρθρώσεων και Οστών. C.D.A. Εβδ.9

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις των Αρθρώσεων και Οστών. C.D.A. Εβδ.9 1.Γενικά περί Ρευµατικών Νοσηµάτων 2.Συστηµατικός Ερυθηµατώδης Λύκος ( Σ. Ε. Λ.) 3. Ρευµατοειδής Αρθρίτιδα 4. Οστεοαρθρίτιδα 5. Σκληρόδερµα, Προοδευτική Συστηµατική Σκλήρυνση 01/15 1.Γενικά περί Ρευµατικών

Διαβάστε περισσότερα

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΣΗ καταστροφή µυελίνης αποκλείονται παθολογικές καταστάσεις από αποτυχία σχηµατισµού µυελίνης (δυσµυελίνωση) ή

Διαβάστε περισσότερα

φυσιολογικό δέρμα - 1

φυσιολογικό δέρμα - 1 φυσιολογικό δέρμα -1 Επιδερμίδα (επιθήλιο, εξωδερμική προέλευση) Α Α Α Μ θηλώδες χόριο (επιπολής) ακανθωτή στιβάδα βασική στιβάδα χόριο Μ = Μελανοκύτταρο (νευροεξωδερμική προέλευση, νευρική ακρολοφία)

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτικοί παράγοντες που προκαλούν εξάρσεις ψωρίασης

Φαρμακευτικοί παράγοντες που προκαλούν εξάρσεις ψωρίασης Φαρμακευτικοί παράγοντες που προκαλούν εξάρσεις ψωρίασης Χριστίνα Φωτιάδου Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστ. Συνεργ. Α Δερματολογικής Κλινικής Α.Π.Θ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΜΜΙΑ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ Γενετική προδιάθεση

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμικροβιακά πεπτίδια και ψωρίαση

Αντιμικροβιακά πεπτίδια και ψωρίαση Αντιμικροβιακά πεπτίδια και ψωρίαση Ψωρίαση: Πέρα από τα όρια Πορταριά, 18-20 Ιανουαρίου 2013 Ελισάβετ Λαζαρίδου Επικ. Καθηγήτρια Δερματολογίας-Αφροδισιολογίας Α Δερματολογική Κλινική Α.Π.Θ. Αντιμικροβιακά

Διαβάστε περισσότερα

Πέννυ Εμμανουήλ. Δερματολόγος Αφροδισιολόγος. Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.)

Πέννυ Εμμανουήλ. Δερματολόγος Αφροδισιολόγος. Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.) Πέννυ Εμμανουήλ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.) Η ατοπική δερματίτιδα ή έκζεμα είναι μια χρόνια κνησμώδης δερματοπάθεια κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Κόγια Μαρία Δερματολόγος Αφροδισιολόγος H παρούσα διάλεξη δε σχετίζεται με κάποιο προσωπικό συμφέρον ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ Νεογνική ακμή (1-28 ημέρες ζωής) Βρεφική ακμή (3-16 μηνών)

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr Πολλες από τις ρευματικες παθησεις των ενηλικων προσβαλουν και τα παιδια,αν και σε μικροτερη συχνοτητα. Επιπλεον καποιες παθησεις όπως είναι ο συστηματικης έναρξης ή ο ολιγοαρθρικος τυπος εναρξης της Νεανικης

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρόλος Ανοσοποιητικού Συστήματος Προστασία του οργανισμού έναντι εξωτερικών εισβολέων

Διαβάστε περισσότερα

Σμηγματορροικές υπερκερατώσεις. Μιχαέλα Πλάκα Δερματολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Nος. «Α. Συγγρός»

Σμηγματορροικές υπερκερατώσεις. Μιχαέλα Πλάκα Δερματολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Nος. «Α. Συγγρός» Σμηγματορροικές υπερκερατώσεις Μιχαέλα Πλάκα Δερματολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Nος. «Α. Συγγρός» Σμηγματορροική υπερκεράτωση (μυρκηκία) Εξαιρετικά συχνή, καλοήθης δερματική βλάβη Συνήθως αφορά τις

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος. Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός»

ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος. Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός» ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός» ΓΕΝΗ HPV Α γένος: βλεννογόνοι αιτιολογική συσχέτιση µε καρκίνο τραχήλου µήτρας, πρωκτού, αιδοίου, πέους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ Τι είναι κνίδωση; Κνίδωση είναι η αλλεργική αντίδραση που εμφανίζεται στο δέρμα, έναντι εξωγενών ή ενδογενών ερεθισμάτων. Εκδηλώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 5 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ 7 1.1 Γενικά 8 1.2 Στιβάδες του Δέρματος 10 1.2.1 Επιδερμίδα 10 1.2.2 Χόριο 14 1.2.3 Υπόδερμα ή Υποδόριο Λίπος 17 1.3 Εξαρτήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες Η σημασία της πρώιμης διάγνωσης Δαούσης Δημήτριος Λέκτορας Παθολογίας/Ρευματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ Πνευμονική αγγειίτις και κοκκιωμάτωση είναι ένας περιγραφικός όρος που χαρακτηρίζεται από κυτταρική διήθηση του τοιχώματος των αγγείων (αγγειίτις) με καταστροφή και

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές ιστοπαθολογικές αλλοιώσεις του δέρματος έπειτα από δράση παραγόντων που προξενούν βλάβη. Αναφορά βασικών μακροσκοπικών και μικροσκοπικών όρων

Βασικές ιστοπαθολογικές αλλοιώσεις του δέρματος έπειτα από δράση παραγόντων που προξενούν βλάβη. Αναφορά βασικών μακροσκοπικών και μικροσκοπικών όρων ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΔΕΡΜΑΤΟΣ Συνοπτική παρουσίαση διδακτέας ύλης Εισαγωγικά σχόλια Επανάληψη θεμελιωδών γνώσεων ιστολογίας Βασικές ιστοπαθολογικές αλλοιώσεις του δέρματος έπειτα από δράση παραγόντων που προξενούν

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας

Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2015 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης Οντότητες μη Hodgkin λεμφωμάτων που θα αναφερθούν Πρωτοπαθές Β-λέμφωμα

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής.

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ : ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ! Εισαγωγή : Τα οστά είναι το σπίτι για να μείνουμε, είναι η στέγη που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΟΜΕΣ - ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΟΜΕΣ - ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ I ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιμος Π. Βανδώρος ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΟΜΕΣ - ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ Οι βασικές δομές που εξετάζουμε στην ανατομία μπορούν ιεραρχικά να ταξινομηθούν ως εξής:

Διαβάστε περισσότερα

Τοπική θεραπεία : Ποια & πότε

Τοπική θεραπεία : Ποια & πότε ΑΚΜΗ από το Α έως το Ω κλινικό φροντιστήριο Τοπική θεραπεία : Ποια & πότε Παντελής Παναγάκης Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος Νοσοκομείο «Ανδρέας Συγγρός» Η πιο κοινή δερματική πάθηση Μία φυσιολογική κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Περιεχόμενα προηγούμενης διάλεξης Περιγραφή παθολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ Μεταβολισμός της κορτιζόλης Η κορτιζόλη μεταβολίζεται στο ήπαρ. Στην συνέχεια οι μεταβολίτες συζευγνύνται με γλυκουρονιδικές και θειικές ομάδες, γίνονται υδατοδιαλυτά, εισέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΒΕΣ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ

ΒΛΑΒΕΣ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΛΑΒΕΣ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΚΟΥΜΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΖΩΗ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Γενικά Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν τους στόχους της

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα

Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα Οι παράγοντες που ασκούν επίδραση στο δέρμα είναι: 1)Η τριβή και η πίεση 2)οι τραυματισμοί 3)η θερμότητα και το ψύχος 4)η ηλιακή

Διαβάστε περισσότερα

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου)

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) Διαφορές μεταξύ τραχήλου και αιδοίου Κύτταρο-στόχος: κυρίως πλακώδες δεν υπάρχει εκτεθειμένος πολυδύναμος πληθυσμός, όπως στον τράχηλο Σχετιζόμενοι HPV: κυριαρχούν

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι Ο πιο απλός ορισμός είναι ότι ο καρκίνος είναι μια ομάδα ασθενειών που χαρακτηρίζεται από ανεξέλεγκτη ανάπτυξη και διασπορά ανώμαλων κυττάρων. Αν η εξάπλωση δεν ελεγχθεί θα οδηγήσει στο θάνατο. Ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ

ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ Μιχάλης Κακέπης Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΟΡΙΣΜΟΣ Με τον όρο ουλωτική αλωπεκία, εννοούμε μία ομάδα σπανίων διαταραχών, που καταστρέφουν τον

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ

Α. ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2013 2014 Α. ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Χρόνος: Δευτέρα έως

Διαβάστε περισσότερα

Νοσοι από ψειρες και από αλλα παρασιτα του δερματος. Δρ.Πολύκαρπος Ευριπίδου C.D.A. College Limassol 2014/2015

Νοσοι από ψειρες και από αλλα παρασιτα του δερματος. Δρ.Πολύκαρπος Ευριπίδου C.D.A. College Limassol 2014/2015 Νοσοι από ψειρες και από αλλα παρασιτα του δερματος Δρ.Πολύκαρπος Ευριπίδου C.D.A. College Limassol 2014/2015 Μερικα από τα παρασιτα του δερματος,αν και φαινομενικα εμφανιζονται ακινδυνα στη συμβιωση τους

Διαβάστε περισσότερα

Παλαιά βλάβη. Περιαγγειακή αποµυελίνωση χωρίς φλεγµονή

Παλαιά βλάβη. Περιαγγειακή αποµυελίνωση χωρίς φλεγµονή Παλαιά βλάβη Περιαγγειακή αποµυελίνωση χωρίς φλεγµονή Απώλεια µυελίνης (LFB/cresyl violet) Μείωση πάχουςαραίωση νευραξόνων (silver stain) αποµυελίνωση και επαναµυελίνωση δντ επανειληµµένα στην ίδια πλάκα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ Στάδια μικροβιακής λοίμωξης δημιουργία αποικίας σε εξωτερική επιφάνεια διείσδυση στον οργανισμό τοπική μόλυνση συστηματική (γενικευμένη) μόλυνση H σημασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ Επιφυσιοβλάστωµα Επιφυσιοκύττωµα Ογκος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΕΛ. ΦΡΥΣΙΡΑ Επ. Καθηγήτρια Κλινικής Γενετικής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙ ΩΝ «Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ» ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ κ.ε. ΚΑΝΑΒΑΚΗΣ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ρ Έλενα Κουλλαπή 2014

ρ Έλενα Κουλλαπή 2014 ρ Έλενα Κουλλαπή 2014 Το µεγαλύτερο όργανο του σώµατο Μέση επιφάνεια περίπου 2 m2 Το βάρο του δέρµατο (χωρί το υποδόριο λίπο ) είναι κατά µέσο όρο 4,85 Kgr στον ενήλικο άνδρα και 3,18 Kgr στην ενήλικη

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια 39 αμινοξέα Μ.Β. 4500 προοπιομελανοκορτίνη(pomc) 1. κορτικοτροπίνη (ACTH), 2. β λιποτροφίνη (β LPH), 3. γ λιποτροφίνη (γ LPH),

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΜΗ στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ. ΑΛΙΝ ΤΑΝΤΡΟΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος

ΑΚΜΗ στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ. ΑΛΙΝ ΤΑΝΤΡΟΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος ΑΚΜΗ στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΛΙΝ ΤΑΝΤΡΟΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Δήλωση Σύγκρουσης Συμφερόντων Απόφαση Ε.Ο.Φ. 47558/4-7-2012 Στη διαμόρφωση του περιεχομένου της παρούσας εργασίας, δεν υπήρξε κάποια εξωτερική

Διαβάστε περισσότερα

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ Η έννοια της οροαρνητικής ΣπΑ Προακτινολογική ΣπΑ ΣΠΥΡΟΣ ΑΣΛΑΝΙΔΗΣ ΣπΑ Ομάδα φλεγμονωδών αρθροπαθειών Με κοινά κλινικά χαρακτηριστικά και γενετικούς προδιαθεσικούς παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Η ψωρίαση είναι µια χρόνια φλεγµονώδη δερµατοπάθεια µε ανοσολογικό υπόστρωµα, που προσβάλλει περίπου το 1-3 % του πληθυσµού παγκοσµίω.

Η ψωρίαση είναι µια χρόνια φλεγµονώδη δερµατοπάθεια µε ανοσολογικό υπόστρωµα, που προσβάλλει περίπου το 1-3 % του πληθυσµού παγκοσµίω. ρ Έλενα Κουλλαπή Η ψωρίαση είναι µια χρόνια φλεγµονώδη δερµατοπάθεια µε ανοσολογικό υπόστρωµα, που προσβάλλει περίπου το 1-3 % του πληθυσµού παγκοσµίω. Η ψωρίαση δεν είναι µεταδοτική. Η ψωρίαση προσβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν.

Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν. Νόσος Queyrat Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν. «Παπαγεωργίου» ΟΡΙΣΜΟΣ Η ερυρθροπλασία του Queyrat είναι μία

Διαβάστε περισσότερα

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Στέφανος Φοινίτσης - Αορτίτις Απεικόνιση 31 Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Λέκτορας Α.Π.Θ. Η αορτίτιδα ορίζεται ως φλεγμονή του τοιχώματος της αορτής. Αιτιολογικά ταξινομείται σε δύο μεγάλες ομάδες:

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των αντισωμάτων κατά του κυκλικού κιτρουλλιωμένου πεπτιδίου στη διάγνωση και θεραπεία της νεανικής ιδιοπαθούς αρθρίτιδας

Ο ρόλος των αντισωμάτων κατά του κυκλικού κιτρουλλιωμένου πεπτιδίου στη διάγνωση και θεραπεία της νεανικής ιδιοπαθούς αρθρίτιδας ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ "ΚΛΙΝΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ - ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ" Ο ρόλος των αντισωμάτων κατά του κυκλικού κιτρουλλιωμένου πεπτιδίου στη διάγνωση και θεραπεία της νεανικής

Διαβάστε περισσότερα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο ανοσολογικό (αμυντικό) σύστημα έχει σκοπό την προστασία του οργανισμού από ξένους εισβολείς, όπως είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική Λεμφοϊστιοκυττάρωση HLH

Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική Λεμφοϊστιοκυττάρωση HLH Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική Λεμφοϊστιοκυττάρωση HLH Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική Λεμφοϊστιοκυττάρωση HLH Υπερφλεγμονώδες σύνδρομο Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις αυτοαξιολόγησης

Ερωτήσεις αυτοαξιολόγησης Ερωτήσεις αυτοαξιολόγησης Δ. Μήτσης 1, Θ. Χατζημπαλής 2, Β. Καραμπατάκης 2 Οι ερωτήσεις αυτοαξιολόγησης αποτελούν εδώ και πολύ καιρό μία μόνιμη στήλη του περιοδικού, που έχει σαν σκοπό να δώσει στους οφθαλμιάτρους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ Αντωνίου Χαρά Διευθύντρια Β Χειρουργικής Κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Χανίων ΣΕ ΤΙ ΘΑ ΑΝΑΦΕΡΘΟΥΜΕ??? Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του μαστού? Ποια αίτια τον προκαλούν?

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

οµή Ανοσιακού Συστήµατος Ελένη Φωτιάδου-Παππά Τµήµα Ανοσολογίας Γ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά

οµή Ανοσιακού Συστήµατος Ελένη Φωτιάδου-Παππά Τµήµα Ανοσολογίας Γ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά οµή Ανοσιακού Συστήµατος Ελένη Φωτιάδου-Παππά Τµήµα Ανοσολογίας Γ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά Ανοσολογικό σύστηµα Βασικό σύστηµα του οργανισµού Λειτουργικές µονάδες του ανοσολογικού συστήµατος Οργανωµένος λεµφικός

Διαβάστε περισσότερα

Καλοήθεις µελανοκυτταρικοί όγκοι Ταξινόµηση WHO 2006 1% - 2% των βρεφών Επιφανειακοί Όψιµοι Επιφανειακοί Οποιαδήποτε ανατοµική θέση Μ.δ. < 1,5 cm Κηλίδες, βλατίδες ή πλάκες Λευκόφαιοι έως µελανόφαιοι Ωοειδείς

Διαβάστε περισσότερα

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3 Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) ανήκει σε μια ομάδα λειτουργικών διαταραχών του πεπτικού σωλήνα. Το κοιλιακό άλγος, ο μετεωρισμός και η εναλλαγή των συνηθειών του εντέρου αποτελούν τυπικά συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

ρ Έλενα Κουλλαπή 2013

ρ Έλενα Κουλλαπή 2013 ρ Έλενα Κουλλαπή 2013 Ορµονικά αίτια. Στην νόσο του Addison παρατηρείται µία βαθµιαία αύξηση τη µελάγχρωση που γίνεται εµφανή στι πτυχέ του δέρµατο των παλαµών και πελµάτων και στι πτυχέ του σώµατο, στι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ

ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ DERMATOFIBROSARCOMA PROTUBERANS DFSP 1924: «προοδευτικό και υποτροπιάζον

Διαβάστε περισσότερα

Η έκφραση του μεταγραφικού παράγοντα GATA 4 σε ισχαιμικές αλλοιώσεις του μυοκαρδίου σαν ισχυρός προγνωστικός παράγοντας.

Η έκφραση του μεταγραφικού παράγοντα GATA 4 σε ισχαιμικές αλλοιώσεις του μυοκαρδίου σαν ισχυρός προγνωστικός παράγοντας. Η έκφραση του μεταγραφικού παράγοντα GATA 4 σε ισχαιμικές αλλοιώσεις του μυοκαρδίου σαν ισχυρός προγνωστικός παράγοντας. Α. Τσίπης 1, Α.Μ. Αθανασιάδου 1, Ε. Πέτρου 2, Δ. Μηλιόπουλος 2, Α. Γκουζιούτα 2,

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας»

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Εργαστήριο Κυτταρογενετικής ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» «β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Ζαχάκη Σοφία - Ουρανία Βιολόγος, MSc, PhD β μεσογειακή αναιμία Η θαλασσαιμία ή νόσος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Αθηνά Πυρπασοπούλου Παθολόγος, Επιμελήτρια Β ΕΣΥ Β Προπ. Παθολογική Κλινική, ΓΝΘ «Ιπποκράτειο» Οροαρνητικές σπονδυλοαρθροπάθειες Ομάδα παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑ.Λ ΜΑΘΗΜΑ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΑΙΜΑΤΟ ΟΣΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ÅÐÉËÏÃÇ

Γ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑ.Λ ΜΑΘΗΜΑ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΑΙΜΑΤΟ ΟΣΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ÅÐÉËÏÃÇ 1 Γ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑ.Λ ΜΑΘΗΜΑ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΑΙΜΑΤΟ ΟΣΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Σελ.65, Αιµατολογία Αιµοδοσία Ι ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Τα µεγάλα µονοκύτταρα ή µονοπύρηνα αποτελούν τα φαγοκύτταρα του οργανισµού,

Διαβάστε περισσότερα

13 η Δερματολογική Διημερίδα 10 11 ΜΑΪΟΥ 2013 Το δέρμα εξ απαλών ονύχων μέχρι την εφηβεία ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 10 ΜΑΪΟΥ 2013

13 η Δερματολογική Διημερίδα 10 11 ΜΑΪΟΥ 2013 Το δέρμα εξ απαλών ονύχων μέχρι την εφηβεία ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 10 ΜΑΪΟΥ 2013 15:00-16:45 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 10 ΜΑΪΟΥ 2013 Διοργάνωση: Γ Δερματολογική Κλινική Νοσοκομείου «Α. Συγγρός» σε συνεργασία με το Παιδοδερματολογικό Tμήμα του Νοσοκομείου «Α. Συγγρός» και την Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Osteogenesis Imperfecta (Ατελής Οστεογένεση ) Ομάδα: Πατρασκάκη Μυρτώ Τσιτσικλή Μαγδαληνή

Osteogenesis Imperfecta (Ατελής Οστεογένεση ) Ομάδα: Πατρασκάκη Μυρτώ Τσιτσικλή Μαγδαληνή Osteogenesis Imperfecta (Ατελής Οστεογένεση ) Ομάδα: Πατρασκάκη Μυρτώ Τσιτσικλή Μαγδαληνή Osteogenesis imperfecta Μενδελικό Νόσημα Συχνότητα στον πληθυσμό: 1:20.000 80-95% αυτοσωμικό επικρατές 10-15% αυτοσωμικό

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ANOΣΟΓΗΡΑΝΣΗ. Ιωάννα Οικονοµίδου. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών

ANOΣΟΓΗΡΑΝΣΗ. Ιωάννα Οικονοµίδου. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών ANOΣΟΓΗΡΑΝΣΗ Ιωάννα Οικονοµίδου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών Το ανοσιακό σύστηµα θεωρείται αποφασιστικός παράγοντας για την διατήρηση της υγείας και την επιβίωση στους ηλικιωµένους

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ

Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ 10 ο σνέδριο Φοιηηηών Οδονηιαηρικής τολής Πανεπιζηημίοσ Αθηνών ΓΝΩΣΙΚΟ ΑΝΣΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΟΛΟΓΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ σμμεηέτονηες: Λαμπροπούλοσ Ν. Οσρανία* Παπαγεωργίοσ

Διαβάστε περισσότερα

Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία. Κίττυ Παυλάκη

Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία. Κίττυ Παυλάκη Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία Κίττυ Παυλάκη Jeanne Calment Κάπνιζε µέχρι τα 117 Πέθανε στα 122 Η σωστή λειτουργία των οργανισµών απαιτεί τη δυνατότητα προσαρµογής των κυττάρων και κατά συνέπεια και των

Διαβάστε περισσότερα

IΣTOΛOΓIA. Tα δείγµατα του βιολογικού υλικού λαµβάνονται µε > βελόνες ενδοσκοπικούς σωλήνες εύκαµπτους καθετήρες

IΣTOΛOΓIA. Tα δείγµατα του βιολογικού υλικού λαµβάνονται µε > βελόνες ενδοσκοπικούς σωλήνες εύκαµπτους καθετήρες IΣTOΛOΓIA H ιστολογία κλάδος της ιατρικής που µελετά > υφή βιολογικού υλικού και τους τρόπους που τα επιµέρους συστατικά στοιχεία σχετίζονται µεταξύ τους δοµικά & λειτουργικά Tα δείγµατα του βιολογικού

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος Στοιβάδες δέρματος Επιδερμίδα (τέσσερις στοιβάδες κυττάρων) Χόριο (άφθονα αγγεία και νεύρα) Υποδερμάτιο πέταλο (περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ. Δρ.Δ.Λάγγας Αθήνα 2008

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ. Δρ.Δ.Λάγγας Αθήνα 2008 ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ Δρ.Δ.Λάγγας Αθήνα 2008 Ορισμοί Γενετική: μελέτη της κληρονομικότητας και των παραλλαγών της Ιατρική γενετική: η γενετική του ανθρώπινου είδους Κλινική γενετική:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ. Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη

Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ. Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ : Ορολογία και λίγα λόγια για τον καρκίνο Χαρακτηριστικά του καρκίνου Μεταλλάξεις Μεταλλάξεις και καρκίνος

Διαβάστε περισσότερα

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες 13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής Ελλάδος 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες Σε ασθενείς µε οροαρνητική σπονδυλαρθροπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ. Μαλτέζος Ιωάννης

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ. Μαλτέζος Ιωάννης ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ Μαλτέζος Ιωάννης Κληρονομικότητα Το σώμα μας αποτελείται από εκατομμύρια κύτταρα εκ των οποίων τα περισσότερα εξ αυτών

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Μουκταρούδη Παθολογος Επιμελήτρια Β

Μαρία Μουκταρούδη Παθολογος Επιμελήτρια Β Μαρία Μουκταρούδη Παθολογος Επιμελήτρια Β Παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο Δίαιτα Κάπνισμα Οινόπνευμα Ελαττωμένη σωματική δραστηριότητα Υπέρταση Δυσλιπιδαιμία Παχυσαρκία Σακχαρώδης διαβήτης Υπερτροφία

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωτική Επιτροπή. Θεματολογία

Οργανωτική Επιτροπή. Θεματολογία Οργανωτική Επιτροπή Πρόεδρος: Μέλη: Λάζαρος Σακκάς Ιωάννης Αλεξίου Χαράλαμπος Γεροδήμος Αθανάσιος Ζιώγας Αλέξιος Ηλιόπουλος Χριστίνα Κατσιάρη Αθανάσιος Κουτρούμπας Ευάγγελος Ντάβας Θεματολογία Ανοσολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία

Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΕΣ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΕΛΕΝΗ, Ph.D. Λέκτορας Εργαστήριο Βιολογίας, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα