ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ"

Transcript

1 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 2014

2 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Χρησιμότητα κυκλοφορικού συστήματος 1. Μεταφορά O2 θρεπτικών συστατικών στους ιστούς 2. Απομάκρυνση CO2 άχρηστων προϊόντων του μεταβολισμού από τους ιστούς 3. Μεταφορά ορμονών σε όλα τα μέρη του σώματος 4. Ομοιόμορφη κατανομή της θερμότητας στον οργανισμό διατήρηση σταθερής θερμοκρασίας 5. Άμυνα οργανισμού (λευκά αιμοσφαίρια ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΡΔΙΑ ΑΙΜΟΦΟΡΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΛΕΜΦΟΦΟΡΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΙΜΟΦΟΡΑ ΑΓΓΕΙΑ ΑΙΜΑ ΑΡΤΗΡΙΕΣ ΦΛΕΒΕΣ ΑΙΜΟΦΟΡΑ ΤΡΙΧΟΕΙΔΗ

3 3 ΑΙΜΑ Το αίμα αποτελείται από το πλάσμα τα έμμορφα συστατικά του αίματος που είναι τα ερυθρά αιμοσφαίρια, τα λευκοκύτταρα τα αιμοπετάλια. Λειτουργίες του αίματος Διαρκής μεταφορά οξυγόνου από τους πνεύμονες στους ιστούς ταυτόχρονη μεταφορά διοξειδίου του άνθρακα από τους ιστούς στους πνεύμονες. Διαρκής μεταφορά θρεπτικών ουσιών στους ιστούς άχρηστων ή τοξικών ουσιών στα απεκκριτικά όργανα (νεφροί ή στα όργανα αποτοξίνωσης (συκώτι, σπλήνας. Μεταφορά χρήσιμων ουσιών (ορμόνες, βιταμίνες από τα σημεία παραγωγής τους στα σημεία δράσης τους. Ισοκατανομή της ενέργειας που παράγεται από το μεταβολισμό των ιστών, σε όλο το σώμα. Αποτελεί τμήμα του ανοσοποιητικού συστήματος. Εικόνα 1 Το αίμα μετά από φυγοκέντρηση

4 4 Πλάσμα Το πλάσμα αποτελεί το 55% περίπου του όγκου του αίματος. Αποτελείται κατά 90% από νερό το χρώμα του είναι υποκίτρινο (χρώμα ώριμου σταχυού. Μέσα στο πλάσμα βρίσκονται διαλυμένες πολλές ουσίες, όπως: Ανόργανα άλατα (Na+, K+, Ca2+ κ.ά. Θρεπτικά υλικά από την αξιοποίηση των τροφών (αμινοξέα, σάκχαρα, λίπη, νουκλεοτίδια κ.α. Βιταμίνες (Α, Β, C κ.ά. Κυτταρικά προϊόντα (ινωδογόνο, ορμόνες, ουρία κ.ά Είναι κιτρινωπό υγρό που αποτελείται από νερό (92%, πρωτεΐνες, θρεπτικές ουσίες (γλυκόζη, αμινοξέα, λιπαρά οξέα κ.α., ΝaCl, ουρία, ουρικό οξύ, ορμόνες κ.τ.λ. Ορισμένες από τις πρωτεΐνες του πλάσματος έχουν ειδική βιολογική χρησιμότητα π.χ. λευκωματίνες, σφαιρίνες, ινωδογόνο κ.τ.λ. Οι λευκωματίνες ορισμένες από τις σφαιρίνες έχουν το ρόλο ειδικού μεταφορέα χημικών ουσιών. Ερυθροκύτταρα Εικόνα 2 Ερυθροκύτταρα Βασικός τους ρόλος είναι διοξειδίου του άνθρακα. η μεταφορά Στα φυσιολογικά άτομα υπάρχουν ερυθροκύτταρα ανά mm³ αίματος. του οξυγόνου περίπου 5 του εκατομμύρια Παράγονται συνεχώς στο ερυθρό μυελό των οστών από πρόδρομα αδιαφοροποίητα κύτταρα με τη δράση της ορμόνης ερυθροποιητίνη που παράγεται στους νεφρούς. Πρόδρομα αδιαφοροποίητα κύτταρα ώριμα ερυθροκύτταρα Η ωρίμανση των πρόδρομων αδιαφοροποίητων κυττάρων ονομάζεται αιμοποίηση των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Η κύρια διαφορά μεταξύ των ώριμων ερυθροκυττάρων κυκλοφορούν στο πλάσμα των πρόδρομων ερυθροκυττάρων μυελού των οστών είναι ότι τα πρώτα δεν έχουν πυρήνα. που του Αιματοκρίτης είναι η εκατοστιαία αναλογία ερυθροκυττάρων στο αίμα. Αναιμία έχουμε όταν έχουμε χαμηλό αιματοκρίτη. Η αναιμία μπορεί να οφείλεται:

5 5 (α σε καταστροφή ερυθροκυττάρων με γρηγορότερο, από τον κανονικό, ρυθμό π.χ. αιμολυτικές αναιμίες (β σε παραγωγή ερυθροκυττάρων με χαμηλότερο, από τον κανονικό, ρυθμό π.χ. απλαστική αναιμία Απλαστική αναιμία είναι η ασθένεια που οφείλεται σε καταστολή παραγωγής πρόδρομων ερυθροκυττάρων. Λευκοκύτταρα Είναι ο κινητός αμυντικός μηχανισμός του σώματος. Παράγονται στον ερυθρό μυελό των οστών, στους λεμφαδένες στο σπλήνα με μια πορεία που ονομάζεται λευκοποίηση. Είδη λευκοκυττάρων (α ηωσινόφιλα: καταπολεμούν σχετικά μεγάλα σε μέγεθος εσωτερικά παράσιτα. (β βασεόφιλα: παράγουν ισταμίνες που δρουν κατά μικροβίων που προκαλούν τοπικές λοιμώξεις. (γ ουδετερόφιλα: φαγοκυτταρώνουν ξένα κύτταρα τοξικές ουσίες με αμοιβαδοειδείς κινήσεις (δ μονοκύτταρα: φαγοκυτταρώνουν ξένα κύτταρα με αμοιβαδοειδείς κινήσεις (ε λεμφοκύτταρα: διαφοροποιούνται σε Β Τ λεμφοκύτταρα υπεύθυνα για την παραγωγή αντισωμάτων. Λευχαιμία είναι η έξω από κάθε έλεγχο υπερπαραγωγή καρκινικών λευκοκυττάρων μυελογενούς τύπου (μυελογενείς λευχαιμίες ή λεμφογενούς τύπου (λεμφογενείς λευχαιμίες. Τα μόνα όπλα μας ενάντια στη λευχαιμία είναι: (α η χημειοθεραπεία (β η μεταμόσχευση μυελού των οστών (γ η μεταμόσχευση πρόδρομων αδιαφοροποίητων εμβρυϊκών κυττάρων. Η πήξη του αίματος Όταν έχουμε τραυματισμό, τα αιμοπετάλια, που είναι απύρηνα κύτταρα του αίματος, φτιάχνουν ένα πώμα κλείνοντας προσωρινά το αιμοφόρο αγγείο. Επίσης, τα αιμοπετάλια, παράγουν ουσίες που μαζί με άλλες ουσίες που παράγονται από τα κύτταρα που έπαθαν βλάβη ουσίες του πλάσματος (ασβέστιο βιταμίνη Κ ονομάζονται παράγοντες πήξης. Οι παράγοντες πήξης μετατρέπουν την προθρομβίνη, που είναι πρωτεΐνη του αίματος που παράγεται στο συκώτι με τη βοήθεια της βιταμίνης Κ είναι ανενεργό ένζυμο, σε θρομβίνη που είναι ενεργό ένζυμο. Η θρομβίνη επιταχύνει ινωδογόνου σε ινώδες. την αντίδραση πολυμερισμού του

6 6 Το ινώδες μοιάζει με δίχτυ που εγκλωβίζει τα ερυθροκύτταρα με αποτέλεσμα να πήζει το αίμα στην περιοχή του τραύματος. Εικόνα 3 Η πήξη του αίματος Η αιμορροφιλία ή αιμοφιλία είναι μία γενετική διαταραχή που χαρακτηρίζει άτομα με σημαντικά μειωμένη ικανότητα πήξης του αίματος. ΟΜΑΔΕΣ ΑΙΜΑΤΟΣ Ομάδα αίματος είναι ο συνδυασμός αντιγόνων που φέρουν στην επιφάνειά τους τα ερυθροκύτταρα. Συγκολλητινογόνα είναι αντιγόνα δηλαδή μεμβρανικές πρωτεΐνες που βρίσκονται στις μεμβράνες των ερυθρών αιμοσφαιρίων Οι συγκολλητίνες είναι αντισώματα που βρίσκονται στο πλάσμα του αίματος κι έχουν σχέση κλειδιού κλειδαριάς με τα συγκολλητινογόνα. Πίνακας 1 Συγκολλητινογόνα συγκολλητίνες Ομάδα αίματος Αντιγόνα στα ερυθροκύτταρα Αντισώματα στο πλάσμα Α Α Αντι-Β Β Β Αντι-Α ΑΒ Α Β - Ο - Αντι-Α Αντι-Β Πίνακας 2 Συμβατότητα των ομάδων αίματος Ομάδα αίματος Ομάδες στις οποίες δίνει Ομάδες από τις οποίες παίρνει Α Α, ΑΒ Α, Ο Β Β, ΑΒ Β, Ο ΑΒ ΑΒ ΑΒ, Ο, Α, Β Ο Ο, Α, Β, ΑΒ Ο

7 7 Άρρωστος ή αιμοδέκτης ή δέκτης ονομάζεται το άτομο που δέχεται το αίμα. Αιμοδότης ή δότης ονομάζεται το άτομο που δίνει το αίμα. Σε περιπτώσεις ασυμβατότητας, είναι δυνατό να έχουμε αντίδραση των συγκολλητίνων του αίματος του δέκτη με τα συγκολλητινογόνα του αίματος του δότη κι έτσι να συγκολληθούν τα ερυθρά αιμοσφαίρια του δότη να πεθάνει ο δέκτης. Στις μεταγγίσεις αίματος, εκείνο που λαμβάνουμε υπόψη είναι οι συγκολλητίνες του δέκτη διότι οι συγκολλητίνες του δότη έχουν πολύ μικρή συγκέντρωση στη μικρή ποσότητα αίματος που θα δώσει για τη μετάγγιση. Τα άτομα κάθε ομάδα αίματος μπορεί να δώσουν αίμα στα άτομα ίδιας ομάδας αίματος. Επίσης, τα άτομα ομάδας Ο, αφού το αίμα τους δεν περιέχει συγκολλητινογόνα, μπορούν να δώσουν αίμα στα άτομα όλων των άλλων ομάδων αίματος γι' αυτό ονομάζονται Παγκόσμιοι δότες ή Πανδότες. Τα άτομα ομάδας ΑΒ, αφού το αίμα τους δεν περιέχει καθόλου συγκολλητίνες, μπορούν να δεχθούν αίμα οποιασδήποτε ομάδας αίματος γι' αυτό ονομάζονται Παγκόσμιοι δέκτες ή Πανδέκτες. Επειδή όμως στο αίμα τους περιέχονται τα δύο είδη συγκολλητινογόνων δεν μπορούν να δώσουν αίμα σε άτομα καμμίας ομάδας εκτός της δικής τους. Αν ο άρρωστος έχει ομάδα αίματος Α Θα του δώσουμε αίμα ομάδας Α. Μπορούμε να του δώσουμε αίμα ομάδας Β; Όxι γιατί θα έχουμε συγκόλληση όλου του αίματος του δότη που θα εισέλθει στην κυκλοφορία του αρρώστου. Μπορούμε να του δώσουμε αίμα ομάδας ο; Ναι αλλά η μετάγγιση θα γίνει με αργό ρυθμό, θα δώσουμε λίγο αίμα. ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ RHESUS Παράγοντας rhesus είναι μία πρωτεΐνη που δρα σαν συγκολλητινογόνο βρίσκεται η όχι στα ερυθρά αιμοσφαίρια του ανθρώπου. Πήρε το όνομά του από τον πίθηκο Macacus rhesus στον οποίο ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά. Αν έχουμε άρρωστο με αίμα rhesus αρνητικό θα πρέπει να του δώσουμε αναγκαστικά αίμα rhesus αρνητικό. Την 1η φορά που ο άρρωστος με rhesus αρνητικό θα μεταγγιστεί με αίμα rhesous θετικό θα σχηματίσει αντισώματα εναντίον του παράγοντα ρέζους (αντι-rh. Τη 2η φορά που θα μεταγγιστεί ο άρρωστος με αίμα rhesus θετικού τα αντι-rh στο αίμα του θα συγκολλήσουν τα ερυθρά αιμοσφαίρια του αίματος του δότη ο άρρωστος θα πεθάνει. Αν έχουμε άρρωστο με αίμα rhesus θετικό δεν πειράζει να του δώσουμε αίμα rhesus θετικό η αρνητικό.

8 8 ΚΑΡΔΙΑ Είναι ένα κοίλο μυώδες όργανο σχήματος ανεστραμμένου κώνου, που λειτουργεί σαν αντλία για την προώθηση του αίματος σε όλο το σώμα. Αποτελείται από μυϊκό ιστό που ονομάζεται μυοκάρδιο. Το μυοκάρδιο επενδύεται εσωτερικά από ειδικό τύπο επιθηλίου, το ενδοκάρδιο. Εξωτερικά το μυοκάρδιο περιβάλλεται από (από συνδετικό ιστό κυρίως, το περικάρδιο. ένα ορογόνο χιτώνα Το περικάρδιο έχει δύο πέταλα που ανακάμπτονται το ένα στο άλλο. To περίτονο πέταλο που βρίσκεται εξωτερικά το περισπλάχνιο ή επικάρδιο πέταλο που βρίσκεται εσωτερικά επενδύει την έσω επιφάνεια της καρδιάς. Μεταξύ των δύο πετάλων σχηματίζεται ένας σχισμοειδής χώρος που ονομάζεται περικαρδιακή κοιλότητα, η οποία επιτρέπει την ολίσθηση της καρδιάς κατά τις κινήσεις της. Υγρή περικαρδίτιδα είναι η παθολογική κατάσταση κατά την οποία αθροίζεται υγρό μέσα στην περικαρδιακή κοιλότητα με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται η καρδιακή λειτουργία. Το εσωτερικό της καρδιάς χωρίζεται σε τέσσερις κοιλότητες με δύο κάθετα μεταξύ τους ινομυώδη διαφράγματα. Οι τέσσερις αυτές κοιλότητες αποτελούν τα μέρη της καρδιάς είναι: (α Δύο κόλποι (δεξιός αριστερός: οι δύο μικρότερες με λεπτότερα τοιχώματα κοιλότητες που βρίσκονται προς τα άνω. (β Δύο κοιλίες (δεξιά αριστερή: οι δύο μεγαλύτερες με παχύτερα τοιχώματα κοιλότητες που βρίσκονται προς τα κάτω. Εικόνα 4 Οι χώροι τα αιμοφόρα αγγεία της καρδιάς Οι δύο κόλποι χωρίζονται μεταξύ τους με το μεσοκολπικό διάφραγμα οι κοιλίες με το μεσοκοιλιακό διάφραγμα. Έτσι, οι δεξιές καρδιακές κοιλότητες (δεξιός κόλπος-δεξιά κοιλία δεν επικοινωνούν με τις αριστερές κοιλότητες (αριστερός κόλποςαριστερή κοιλία το αίμα τους δεν αναμειγνύεται.

9 9 Παθολογικές καταστάσεις όπως αυτές του μεσοκολπικού τρήματος ή του μεσοκοιλιακού τρήματος οδηγούν στην ανάμειξη του αίματος των δύο κόλπων ή των δύο κοιλιών αντίστοιχα. Η ύπαρξη, μάλιστα, μεσοκοιλιακού τρήματος είναι πολύ σοβαρή συγγενής καρδιοπάθεια που διορθώνεται σήμερα με χειρουργική επέμβαση. Κάθε κόλπος επικοινωνεί με τη σύστοιχη κοιλία με το κολποκοιλιακό στόμιο, που φράσσεται με βαλβίδα που επιτρέπει τη ροή του αίματος μόνο από τον κόλπο προς τη κοιλία. Η βαλβίδα με την οποία φράσσεται το δεξιό κολποκοιλιακό στόμιο ονομάζεται τριγλώχινα, διότι έχει τρεις γλώσσες, που εφαρμόζουν τελείως, όταν η βαλβίδα κλείνει. Παράλληλα το αριστερό κολποκοιλιακό στόμιο φράσσεται με μια βαλβίδα που ονομάζεται διγλώχινα (έχει δύο γλώσσες ή μιτροειδής γιατί μοιάζει με τη μίτρα των καθολικών επισκόπων. Εικόνα 5 Βαλβίδες της καρδιάς Οι τενόντιες χορδές βρίσκονται στις κολποκοιλιακές βαλβίδες τις συγκρατούν για να μην γυρίζουν προς την πλευρά του κόλπου. Το φλεβικό αίμα μέσα στον ανθρώπινο οργανισμό ακολουθεί την πιο κάτω πορεία: Όλο το φλεβικό αίμα του ανθρώπινου σώματος χύνεται στο δεξιό κόλπο όπου φτάνει με την άνω κοίλη την κάτω κοίλη φλέβα, αλλά το φλεβικό αίμα της ίδιας της καρδιάς, με ξεχωριστή φλέβα, το στεφανιαίο κόλπο. Το αίμα του δεξιού κόλπου προχωρεί δια μέσου του δεξιού κολποκοιλιακού στομίου στη δεξιά κοιλία. Στη συνέχεια το αίμα ρέει από τη δεξιά κοιλία προς τη πνευμονική αρτηρία όχι αντίθετα, πράγμα που διασφαλίζεται από το ότι στη βάση της δεξιάς κοιλίας υπάρχει το στόμιο της πνευμονικής αρτηρίας που φράσσεται με τρεις βαλβίδες (σιγμοειδείς ή μηνοειδείς Προσοχή Η πνευμονική αρτηρία αποτελεί εξαίρεση από τις άλλες αρτηρίες γιατί περιέχει φλεβικό αίμα πλούσιο σε CO2. Το οξυγονωμένο αίμα μέσα στον ανθρώπινο οργανισμό ακολουθεί την πιο κάτω πορεία: Το οξυγονωμένο αίμα που χύνεται στον αριστερό κόλπο προέρχεται από τους πνεύμονες φτάνει στον αριστερό κόλπο με τις δύο δεξιές τις δύο αριστερές πνευμονικές φλέβες. Και οι πνευμονικές φλέβες αποτελούν εξαίρεση από τις άλλες φλέβες γιατί περιέχουν οξυγονωμένο αίμα. Το αίμα από τον αριστερό κόλπο πηγαίνει μέσω του αριστερού κολποκοιλιακού στομίου στη αριστερή κοιλία. Στη βάση της αριστερής κοιλίας υπάρχει το στόμιο της αορτής που φράσσεται κι αυτό με τρεις βαλβίδες (σιγμοειδείς ή μηνοειδείς, που επιτρέπει τη ροή του αίματος από την αριστερή κοιλία στην αορτή όχι αντίθετα. Παθήσεις των βαλβίδων όπως στένωση μιτροειδούς, τριγλωχίνας, πνευμονικής, αορτικού στομίου, μπορούν να δυσχεράνουν την προώθηση του αίματος, ή αντίθετα να προκαλέσουν ανεπάρκεια ενός στομίου με αποτέλεσμα την παλινδρόμηση του αίματος. Είναι πολύ

10 10 σοβαρές παθήσεις σήμερα οι ασθενείς αυτοί αντιμετωπίζονται χειρουργικά. Η λειτουργία της καρδιάς χαρακτηρίζεται από την περιοδικότητα του καρδιακού παλμού, ο οποίος αποτελεί την προωθητική δύναμη στη ροή του αίματος. Ο καρδιακός παλμός, χρονικά, είναι η περίοδος που μεσολαβεί από το τέλος μιας καρδιακής συστολής μέχρι το τέλος της επόμενης (0,8sec βασίζεται στην ικανότητα του μυοκαρδίου να διεγείρεται στη μετάδοση του κύματος συστολής από τους κόλπους προς τις κοιλίες. Ο καρδιακός παλμός περιλαμβάνει: (α Διέγερση συστολή κόλπων (β Διέγερση συστολή κοιλιών (γ Καρδιακή παύλα 0,1sec 0,3sec 0,4sec 0,8sec 75 καρδιακοί παλμοί/min Κατά τη συστολή των κόλπων, το αίμα (70cm³ ωθείται από κάθε κόλπο προς την αντίστοιχη κοιλία. Η διχλώχινη η τριγλώχινη βαλβίδα είναι ανοικτές. Κατά τη συστολή των κοιλιών το αρτηριακό αίμα ωθείται από την αριστερή κοιλία στην αορτή το φλεβικό αίμα από τη δεξιά κοιλία στην πνευμονική αρτηρία. Η διγλώχινη τριγλώχινη βαλβίδα είναι κλειστές ενώ οι σιγμοειδείς βαλβίδες των αρτηριών είναι ανοικτές. Κατά την καρδιακή παύλα το αίμα έρχεται στους κόλπους: στον αριστερό κόλπο με τις 4 πνευμονικές φλέβες στο δεξιό κόλπο με την άνω την κάτω κοίλη φλέβα. Σε περιπτώσεις ταχυκαρδίας μειώνεται η χρονική διάρκεια της καρδιακής παύλας. Ερεθισματαγωγό σύστημα της καρδιάς Ο φλεβόκομβος (ΦΚ είναι μια ομάδα μυϊκών κυττάρων στο τοίχωμα του δεξιού κόλπου δρα ως ο φυσιολογικός βηματοδότης της καρδιάς, δηλαδή δημιουργεί ώσεις (πρωτογενές ερέθισμα που μεταβιβάζονται ρυθμικά από τη μια καρδιακή μυϊκή ίνα στην άλλη με τέτοιο τρόπο ώστε ο δεξιός ο αριστερός κόλπος να συστέλλονται ταυτόχρονα. Εικόνα 6 Ερεθισματαγωγό σύστημα καρδιάς Η μεταβίβαση του ερεθίσματος προς τις κοιλίες γίνεται πρώτα μέσω του κολποκοιλιακού κόμβου (ΚΚΚ μετά με το δεμάτιο Hiss (ΔΗ τις διακλαδώσεις του, τέλος με τις ίνες Purkinje (ΙΡ, οπότε φτάνει στις μυϊκές ίνες των δύο κοιλιών που συστέλλονται έτσι ταυτόχρονα, μετά όμως από τη συστολή των κόλπων. Σκοπός όλων των πιο πάνω σχηματισμών, οι οποίοι αποτελούν το σύστημα παραγωγής αγωγής των διεγέρσεων, είναι ο συντονισμός των μυϊκών διεγέρσεων, ώστε να εξασφαλίζεται η ταυτόχρονη συστολή πρώτα των κόλπων στη συνέχεια των κοιλιών.

11 11 Αρρυθμία είναι η ανωμαλία κατά την οποία προκαλείται `βραχυκύκλωμα` στο ηλεκτρικό σύστημα διέγερσης της καρδιάς η καρδιά συσπάται με ακανόνιστο τρόπο. Η κοιλιακή μαρμαρυγή είναι ακραία περίπτωση αρρυθμίας κατά την οποία παρατηρείται μη συντονισμένη σύσπαση πολλών διαφορετικών τμημάτων των κοιλιών, πράγμα που έχει ως αποτέλεσμα η καρδιά να μην αντλεί καθόλου αίμα. Προκαλεί ανακοπή θάνατο μέσα σε λίγα λεπτά. Η κοιλιακή μαρμαρυγή αναστρέφεται αν γίνει ηλεκτροσόκ με απινιδωτή στα πρώτα 3-4 λεπτά. Πίεση του αίματος σφυγμός Πίεση του αίματος είναι η υδροστατική πίεση που ασκεί το αίμα στα τοιχώματα των αιμοφόρων αγγείων. Η πίεση του αίματος είναι πολύ μεγαλύτερη στις αρτηρίες παρά στις φλέβες. Αρτηριακή πίεση είναι η πίεση του αίματος στις αρτηρίες της συστηματικής κυκλοφορίας αυξομειώνεται κατά τη διάρκεια της καρδιακής λειτουργίας. Συστολική πίεση είναι η αρτηριακή πίεση που αναπτύσσεται κατά την σύσπαση των κοιλιών κι έχει τη μέγιστη τιμή (120mm Hg σε έναν ενήλικο άντρα. Διαστολική πίεση είναι η αρτηριακή πίεση που αναπτύσσεται κατά την χαλάρωση των κοιλιών κι έχει την ελάχιστη τιμή (85mm Hg σε έναν ενήλικο άντρα. Ο σφυγμός είναι ένα κύμα που προκαλείται από την αύξηση της πίεσης από τη διαστολική στη συστολική τιμή μεταδίδεται κατά μήκος του τοιχώματος όλων των αρτηριών (Εικόνα 7. Εικόνα 7 Σφυγμός Όγκος παλμού είναι η ποσότητα του αίματος που κινείται από κάθε κοιλία προς την αντίστοιχη αρτηρία (αορτή ή πνευμονική αρτηρία με κάθε συστολή ισούται με 60-70cm³ αίματος. Καρδιακή παροχή ή κατά λεπτό όγκος αίματος είναι η ποσότητα του αίματος που κινείται από κάθε κοιλία προς την αντίστοιχη αρτηρία σε κάθε λεπτό. Αρτηρίες Οι αρτηρίες είναι ελαστικοί σωλήνες που συνεχώς διαιρούνται σε κλάδους μικρότερης διαμέτρου μέχρι τα τριχοειδή. Το αίμα μέσα στις αρτηρίες προωθείται με την πίεση που δημιουργείται από τη συστολή της καρδιάς. Το τοίχωμα των αρτηριών αποτελείται από μυϊκό ελαστικό ιστό.

12 12 Φλέβες Οι φλέβες αρχίζουν από τα τριχοειδή διαρκώς συνενώνονται σε μεγαλύτερα στελέχη επαναφέροντας το αίμα στην καρδιά. Εικόνα 8 Οι κυριότερες αρτηρίες φλέβες Εικόνα 9 Τα τοιχώματα των αρτηριών φλεβών Πίνακας 3 Διαφορές αρτηριών φλεβών

13 13 Η κυκλοφορία του αίματος Εικόνα 10 Η γενική κυκλοφορία του αίματος (α Μικρή ή πνευμονική κυκλοφορία Στο δεξιό κόλπο της καρδιάς μαζεύεται το φλεβικό αίμα όλου του σώματος. Στη συνέχεια κόλπων. έρχεται στη δεξιά κοιλία με τη συστολή των Από εκεί με τη συστολή των κοιλιών πηγαίνει στη πνευμονική αρτηρία, η οποία με τους κλάδους της το οδηγεί μέχρι τα τριχοειδή γύρω από τις πνευμονικές κυψελίδες (πνεύμονες όπου οξυγονώνεται. Μετά την οξυγόνωση το αίμα με τις πνευμονικές φλέβες έρχεται στον αριστερό κόλπο. Εικόνα 11 Η μικρή κυκλοφορία του αίματος

14 14 (β Μεγάλη ή σωματική κυκλοφορία Από τον αριστερό κόλπο το οξυγονωμένο αίμα με τη συστολή των κόλπων έρχεται στην αριστερή κοιλία. Από εκεί με τη συστολή των κοιλιών πάει στην αορτή. Η αορτή με τους κλάδους της το οδηγεί σε όλα τα όργανα του σώματος. Από τα τριχοειδή των διαφόρων οργάνων με τους κλάδους του φλεβικού συστήματος τελικά με την άνω την κάτω κοίλη φλέβα το στεφανιαίο κόλπο επαναφέρεται στο δεξιό κόλπο της καρδιάς. Εικόνα 12 Η μεγάλη κυκλοφορία του αίματος Εικόνα 13 Η γενική κυκλοφορία του αίματος. Περιλαμβάνεται η πυλαία κυκλοφορία

15 15 Τα αιμοφόρα τριχοειδή Εικόνα 14 Τα αιμοφόρα τριχοειδή Τα αιμοφόρα τριχοειδή χρησιμεύουν στην ανταλλαγή των ουσιών, νερού, ηλεκτρολυτών, μικρομοριακών ουσιών μεταξύ αίματος περιβάλλοντος (υγρού των ιστών. Ενδοθήλιο είναι ένα μονόστιβο στρώμα επιθηλιακών κυττάρων που αποτελεί το τοίχωμα των αιμοφόρων τριχοειδών. Μεσοκυττάριες σχισμές είναι διαστήματα που υπάρχουν ανάμεσα στα ενδοθηλιακά κύτταρα των αιμοφόρων τριχοειδών. Μικρές ουσίες (π.χ. γλυκόζη ιόντα μπορούν περνούν από αυτές τις σχισμές. Το μέγεθος των μεσοκυττάριων σχισμών εξαρτάται από τον ιστό. Αιματεγκεφαλικός φραγμός είναι το φαινόμενο που συμβαίνει στον εγκέφαλο όπου δεν υπάρχουν μεσοκυττάριες σχισμές με αποτέλεσμα να μην περνά οτιδήποτε παθητικά στο μεσοκυττάριο υγρό. Ο αιματεγκεφαλικός φραγμός εμποδίζει την είσοδο τοξικών ουσιών από το αίμα στον εγκέφαλο. Μέσω του ενδοθηλίου επιτυγχάνεται η ανταλλαγή ουσιών λόγω της διαφοράς που υπάρχει μεταξύ του αίματος του υγρού των ιστών όσον αφορά την ωσμωτική πίεση την υδροστατική πίεση. Εικόνα 15 Ανταλλαγή ουσιών στα αιμοφόρα τριχοειδή Η συγκέντρωση των πρωτεϊνών στο εσωτερικό του τριχοειδούς είναι μεγαλύτερη απ ότι στο υγρό των ιστών που βρίσκεται γύρω από το τριχοειδές, κι έτσι δημιουργείται μια διαφορά ωσμωτικής πίεσης σ όλο το τριχοειδές δημιουργείται μια τάση απορρόφησης υγρού από το τριχοειδές. Συγχρόνως, υπάρχει η διαφορά υδροστατικής πίεσης μεταξύ αίματος ιστών που είναι μεγάλη στο αρτηριακό άκρο

16 16 μειώνεται βαθμιαία προς το φλεβικό μ αυτήν τείνει να εξέλθει υγρό από το τριχοειδές. Έτσι στο αρτηριακό άκρο έχουμε Δ=Ρ-Π=7mmHg, ενώ στο φλεβικό άκρο έχουμε Α=Π-Ρ=8mmHg. Οι διαφορές αυτές διακίνησης του υγρού. είναι οι αιτίες που καθορίζουν τη φορά Πίεση διήθησης (Δ είναι η αιτία για την έξοδο νερού θρεπτικών ουσιών από το πλάσμα θρεπτικών του ουσιών από το αρτηριακό τμήμα του τριχοειδούς. Πίεση απορρόφησης (Α είναι η αιτία για την είσοδο νερού του υγρού των ιστών άχρηστων προϊόντων του μεταβολισμού των κυττάρων στο φλεβικό τμήμα του τριχοειδούς. Παθήσεις του κυκλοφορικού συστήματος Το έμφραγμα μυοκαρδίου είναι το φράξιμο κάποιας αρτηρίας που αιματώνει την καρδία οδηγεί σε μη οξυγόνωση νέκρωση τμήματος της καρδίας. Αθηρωματικές πλάκες είναι πλάκες που δημιουργούνται κάτω από το ενδοθήλιο των αρτηριών από εναπόθεση χοληστερίνης κορεσμένων λιπαρών οξέων μπορούν να προκαλέσουν τη δημιουργία θρόμβου ο οποίος παρασύρεται από τη ροή του αίματος στη συνέχεια μπορεί να φράξει κάποια αρτηρία. Ισχαιμία του μυοκαρδίου είναι η παρεμπόδιση της κανονικής ροής του αίματος της αιμάτωσης του μυοκαρδίου από στένωση των αρτηριών (μείωση της διαμέτρου τους που προκαλείται από αθηρωματικές πλάκες. Στηθάγχη είναι ισχυρός πόνο στο στήθος που προκαλείται από την ισχαιμία του μυοκαρδίου. Παράγοντες που ευθύνονται για το έμφραγμα είναι: διατροφή πλούσια σε κορεσμένα (ζωικά λίπη γλυκά. Ακόμη, η υπέρταση, το κάπνισμα, η παχυσαρκία, το άγχος, η καθιστική ζωή, ο διαβήτης η γενετική προδιάθεση (πρόσφατα βρέθηκε γονίδιο υπεύθυνο για το έμφραγμα είναι σοβαροί παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία της καρδίας. Η παρακαμπτήριος επέμβαση, γνωστή ως by-pass, είναι χειρουργική επέμβαση για αντιμετώπιση της στένωσης των στεφανιαίων αρτηριών. Ορισμένες φορές, η στένωση των στεφανιαίων αρτηριών μπορεί να αντιμετωπισθεί συντηρητικά με τη μέθοδο «μπαλονάκι». Στον αυλό της αρτηρίας εισάγεται ένας πολύ λεπτός σωλήνας που όταν φθάσει στο σημείο της στένωσης η άκρη του φουσκώνει με αποτέλεσμα να πιέζονται τα τοιχώματα της αρτηρίας μέχρι η διάμετρός της να φθάσει στα φυσιολογικά επίπεδα. Εγκεφαλικό επεισόδιο είναι η ασθένεια κατά την οποία δημιουργείται ισχαιμία σε αρτηρία του εγκεφάλου. Λευχαιμία (βλπ. σελίδα 4. Αιμορροφιλία ή αιμοφιλία (βλπ. σελίδα 5. Ερυθροβλάστωση των νεογνών (βλπ. σελίδα 7. Υγρή περικαρδίτιδα (βλπ. σελίδα 8. Μεσοκολπικό ή μεσοκοιλιακό τρήμα (βλπ. σελίδα 9. Παθήσεις των βαλβίδων (βλπ. σελίδες 9 & 10. Αρρυθμία- Κοιλιακή μαρμαρυγή (βλπ. σελίδα 11.

17 17 ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ Κυκλοφορικό σύστημα Αιμοφόρο σύστημα Λεμφοφόρο σύστημα Καρδιά Αίμα Αιμοφόρα αγγεία Αρτηρίες Φλέβες Αιμοφόρα τριχοειδή Πλάσμα Έμμορφα συστατικά Ερυθρά αιμοσφαίρια ή ερυθροκύτταρα Λευκά αιμοσφαίρια ή λευκοκύτταρα Αιμοπετάλια Μονοκύτταρα Ουδετερόφιλα Βασεόφιλα Ηωσινόφιλα Λεμφοκύτταρα Ανοσοποιητικό σύστημα Ερυθροποιητίνη Αιμοποίηση Αιματοκρίτης Αναιμία Απλαστική αναιμία Λευκοποίηση Λευχαιμία Μυελογενής λευχαιμία Λεμφογενής λευχαιμία Προθρομβίνη Θρομβοπλαστίνη Θρομβίνη Ινωδογόνο Ινώδες Αιμορροφιλία ή αιμοφιλία Ομάδες αίματος Συγκολλητινογόνα Αντιγόνα Συγκολλητίνες Αντισώματα Πανδότης ή παγκόσμιος δότης Πανδέκτης ή παγκόσμιος δέκτης Άρρωστος ή αιμοδέκτης ή δέκτης Αιμοδότης ή δότης Μετάγγιση Παράγοντας ρέζους Ερυθροβλάστωση των νεογνών Ερυθροβλάστης Αφαιμαξομετάγγιση Μέθοδος Clarke Μυοκάρδιο Ενδοκάρδιο Περικάρδιο Περίτονο πέταλο Περισπλάχνιο ή επικάρδιο πέταλο Περικαρδιακή κοιλότητα Υγρή περικαρδίτιδα

18 18 Διαφράγματα Κόλπος Κοιλία Μεσοκολπικό διάφραγμα Μεσοκοιλιακό διάφραγμα Μεσοκολπικό τρήμα Μεσοκοιλιακό τρήμα Κολποκοιλιακό στόμιο Βαλβίδες καρδιάς Τριγλώχινα βαλβίδα Μιτροειδής ή διγλώχινα βαλβίδα Τενόντιες χορδές Άνω κοίλη φλέβα Κάτω κοίλη φλέβα Στεφανιαίος κόλπος Πνευμονική αρτηρία Σιγμοειδείς ή μηνοειδείς βαλβίδες Καρδιακός παλμός Συστολή κόλπων Συστολή κοιλιών Καρδιακή παύλα Ερεθισματαγωγό σύστημα της καρδιάς Φλεβόκομβος Πρωτογενές ερέθισμα Κολποκοιλιακός κόμβος Δεμάτιο του Hiss Ίνες Purkinje Αρρυθμία Κοιλιακή μαρμαρυγή Συστολική πίεση Διαστολική πίεση Σφυγμός Όγκος παλμού Καρδιακή παροχή Πνευμονική κυκλοφορία Συστηματική κυκλοφορία Ενδοθήλιο Μεσοκυττάριες σχισμές Αιματεγκεφαλικός φραγμός Πίεση αίματος Πίεση διήθησης Πίεση απορρόφησης Μέθοδος μπαλονάκι Έμφραγμα μυοκαρδίου Ισχαιμία By pass Στηθάγχη Αθηρωματικές πλάκες Εγκεφαλικό επεισόδιο

19 19 Ασκήσεις Πολλαπλής Επιλογής 1. Τα αγγεία του κυκλοφορικού συστήματος, κατά μήκος των οποίων διαχέονται τα διάφορα συστατικά στο μεσοκυττάριο χώρο είναι α. β. γ. δ. τα οι οι τα τριχοειδή αγγεία. φλέβες. αρτηρίες. λεμφικά αγγεία. 2. Κατά τη μικρή κυκλοφορία το αίμα α. β. γ. δ. διοχετεύεται στους ιστούς μεταφέροντας οξυγόνο. απορροφάει άχρηστες ουσίες για να τις αποβάλλει. προσλαμβάνει από τους πνεύμονες οξυγόνο. απορροφά από το λεπτό έντερο θρεπτικές ουσίες. 3. Κατά τη στεφανιαία κυκλοφορία α. μεταφέρεται αίμα στην καρδιά δια μέσου της πυλαίας φλέβας. β. οι στεφανιαίες φλέβες τροφοδοτούν την καρδιά με θρεπτικές ουσίες. γ. αίμα πλούσιο σε οξυγόνο απομακρύνεται από τον καρδιακό ιστό. δ. τροφοδοτείται η καρδιά με χρήσιμες ουσίες αποβάλλονται από αυτήν οι άχρηστες. 4. Τα τριχοειδή αγγεία α. β. γ. δ. αποτελούνται από πολλές στοιβάδες κυττάρων. περιέχουν μικρές βαλβίδες. περιέχουν το 75% της ποσότητας του αίματος. παρεμβάλλονται μεταξύ αρτηριών φλεβών. 5. Η μέγιστη αρτηριακή πίεση, α. β. γ. δ. παρατηρείται όταν η καρδιά χαλαρώνει. είναι υπεύθυνη για την ροή του αίματος στις αρτηρίες. είναι υπεύθυνη για την κίνηση του αίματος στις φλέβες. παρατηρείται στην πνευμονική αρτηρία. 6. Ο ρόλος των βαλβίδων στις φλέβες είναι: α. β. γ. δ. να να να να ελαττώνουν την πίεση του αίματος. εμποδίζουν την αντίστροφη μετακίνηση του αίματος. σταθεροποιούν την ροή του αίματος. ελαττώνουν την ροή του αίματος. 7. Στo πιο πάνω σχήμα φαίνονται οι εγκάρσιες τομές φλέβας, αρτηρίες τριχοειδούς αγγείου. Ποιος από τους συνδυασμούς Α-Ε δίνει τα αγγεία αυτά με τη σειρά που αναφέρονται; Α Δ. 2 Β Γ. 1 Ε

20 20 Να αντιστοιχίσετε τους όρους που αναγράφονται στη στήλη Ι με τις έννοιες ή τις φράσεις που αναγράφονται στη στήλη ΙΙ. Για το σκοπό αυτό να γράψετε δίπλα από κάθε γράμμα της στήλης Ι τον αριθμό που ταιριάζει από τη στήλη ΙΙ (π.χ. Α-1 Ι Α.... φλέβες Β.... αρτηρίες Γ.... τριχοειδή Δ.... βαλβίδες ΙΙ 1.αγγεία που ανταλλαγή συμμετέχουν των ουσιών στην ανάμεσα στο αίμα τους ιστούς 2.εμποδίζουν την παλινδρόμηση του αίματος 3.αγγεία που μεταφέρουν το αίμα από την καρδιά στην περιφέρεια Ι ΙΙ Α.... λευκοκύτταρα 1.περιέχουν αιμοσφαιρίνη Β.... αιμοπετάλια 2.έχουν Γ.... ερυθροκύτταρα διάρκεια ζωής όσο ο ανθρώπινος οργανισμός 3.αυξάνονται όταν μολυνθεί ο οργανισμός 4.έχουν σημαντικό ρόλο στην διαδικασία πήξης του αίματος Ι ΙΙ 1. ομάδα 20 πρωτεϊνών που συμβάλλουν Α.... ινωδογόνο στην καταστροφή παθογόνων μικροοργα- Β.... συμπλήρωμα νισμών Γ.... αλβουμίνες 2. σημαντικό ρόλο στη διαδικασία πήξης του αίματος 3. πρωτεΐνες που μεταφέρουν το οξυγόνο το διοξείδιο του άνθρακα 4. συμβάλουν στη διατήρηση σταθερής Ι ωσμωτικής πίεσης στο αίμα ΙΙ Α.... μεσογειακή αναιμία 1.ερυθροκύτταρα με δρεπανοειδές σχήμα Β.... δρεπανοκυτταρική 2.μειωμένη αναιμία Γ.... αιμολυτική αναιμία παραγωγή της Β αλυσίδας της αιμοσφαιρίνης 3.αυξημένη παραγωγή λευκοκυττάρων 4. καταστροφή των ερυθροκυττάρων

21 21 Ερωτήσεις Σωστό-Λάθος 1. Ο καρδιακός μυς περιβάλλεται από ένα υμενώδες περίβλημα. ( 2. Ο καρδιακός μυς αποτελείται από ατρακτοειδείς μυϊκές ίνες που υπακούουν στην θέλησή μας. ( 3. Το μυοκάρδιο καλύπτεται εσωτερικά από το περικάρδιο. ( 4. Το μυοκάρδιο περιβάλλεται από το περικαρδιακό υγρό. ( 5. Το περικαρδιακό υγρό επιτρέπει την ολίσθηση της καρδιάς κατά τις κινήσεις της, ελαττώνοντας τις τριβές. ( 6. Ο δεξιός κόλπος επικοινωνεί διαμέσου βαλβίδας με τον αριστερό. ( 7. Ο δεξιός κόλπος επικοινωνεί με την δεξιά κοιλία ο αριστερός κόλπος με την αριστερά κοιλία. 8. Η αριστερά κοιλία έχει παχύτερα φυσιολογικούς ( ενήλικες αντιστοιχούν 70 ο άνθρωπος ( ασκείται ή εργάζεται έντονα, επηρεάζεται ο ρυθμός των κτύπων της καρδιάς του. 11. Οι στεφανιαίες αρτηρίες είναι δύο Η αποβολή των άχρηστων ( ουσιών από την καρδιά με τις στεφανιαίες φλέβες. 13. Τα τριχοειδή αγγεία την διάμετρο ενός ερυθροκυττάρου. διάμετρο περίπου γίνεται ( έχουν τροφοδοτούν την καρδιά με θρεπτικές ουσίες. 12. δεν ( περίπου κτύποι καρδιάς ανά λεπτό. 10. Όταν στέλνει το αίμα σε μεγάλες αποστάσεις. 9. Στους ( τοιχώματα ίση ( με 14. Η διαφορά ωσμωτικής πίεσης μεταξύ φλεβιδίων μεσοκυττάριου υγρού έχει ως αποτέλεσμα την απορρόφηση υγρού από τα φλεβίδια. (

22 22 Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 1. Ποιες είναι οι βασικές λειτουργίες του αίματος; 2. Ποια είναι η δομή της αιμοσφαιρίνης; 3. Πώς γίνεται η μεταφορά οξυγόνου διοξειδίου του άνθρακα από την αιμοσφαιρίνη; 4. Να περιγράψετε το μηχανισμό πήξης του αίματος στην περίπτωση τραυματισμού. 5. Ένα άτομο που αισθάνεται αδιολόγητα κόπωση επισκέπτεται τον γιατρό του ο οποίος του συνιστά: (α Εργαστηριακές εξετάσεις για τον προσδιορισμό του επιπέδου της αιμοσφαιρίνης στο αίμα. (β Διατροφή πλούσια σε ψάρια, συκώτι, πουλερικά γαλακτοκομικά. (γ Κατανάλωση τροφών όπως δημητριακά, σταφίδες, φακές. Να διολογήσετε τις οδηγίες του γιατρού. 6. Ένας γιατρός χορηγεί σε ασθενή του βιταμίνη Κ του συνιστά να καταναλώνει τροφές πλούσιες σε Ca. Τι συμπτώματα μπορεί να εμφανίζει ο ασθενής; 7. Στο σχήμα φαίνονται συστατικά ανθρώπινου αίματος σε μεγέθυνση περίπου 1,500 φορές. (α Ονομάστε τα κύτταρα 1, 2 3. (β Αναφέρετε μια σπουδαία δραστηριότητα του κάθε κυττάρου 1, 2 3. (γ Περιγράψετε τη διαδικασία στην οποία παίζουν σημαντικό ρόλο τα κύτταρα 3. (δ Να αναφέρετε τα κυριότερα μέρη του ανθρώπινου σώματος στα οποία παράγονται τα κύτταρα 1, (α Τι αντιπροσωπεύουν οι αριθμοί 1, 2, 3 4 στην εικόνα; (β Δώστε εξηγήσεις σχετικές με το φαινόμενο που παρουσιάζει η πιο πάνω εικόνα.

23 23 9. Η εικόνα παρουσιάζει διάφορα έμμορφα συστατικά του αίματος. (α Να ονομάσετε τα έμμορφα συστατικά του αίματος που δείχνουν οι αριθμοί 1-4. (β Πού παράγονται τα συστατικά που δείχνει ο αριθμός 3; (γ Ποια από αυτά βοηθούν στην άμυνα του οργανισμού; (δ Ποια ορμόνη παράγεται στους νεφρούς χρειάζεται για την αιμοποίηση; 10. Oι άνθρωποι κατατάσσονται σε τέσσερις ομάδες αίματος στο σύστημα ΑΒΟ. Να γράψετε το είδος των αντισωμάτων των αντιγόνων που έχει η κάθε ομάδα. 11. Γιατί η ομάδα Ο δίνει αίμα σε όλες τις άλλες ομάδες, ενώ η ΑΒ μόνο στη δική της ομάδα; 12. Να περιγράψετε τη διαδρομή του αίματος στην πνευμονική κυκλοφορία. 13. Γιατί οι φλέβες έχουν βαλβίδες, ενώ οι αρτηρίες δεν έχουν; 14. Ποια είναι η διαφορά μεταξύ σφυγμού καρδιακού παλμού; 15. Πού οφείλεται η πτώση της πίεσης του αίματος όταν αυτό μετακινείται από τις αρτηρίες προς τα τριχοειδή; Σε τι εξυπηρετεί η ελαχιστοποίηση της πίεσης στα τριχοειδή; 16. Γιατί υπάρχουν βαλβίδες μεταξύ α δεξιάς κοιλίας πνευμονικής αρτηρίας β αριστερής κοιλίας αορτής; 17. Σε ποιο διαμέρισμα της καρδιάς καταλήγουν οι πνευμονικές φλέβες; Γιατί το αίμα που μεταφέρουν έχει μεγάλη περιεκτικότητα σε οξυγόνο; 18. Το αίμα που διοχετεύεται διαμέσου της πνευμονικής αρτηρίας στους πνεύμονες έχει σκούρο κόκκινο χρώμα. Γιατί συμβαίνει αυτό; Πώς το εξηγείτε; 19. τον Ο μυϊκός ιστός των κοιλιών της καρδιάς είναι παχύτερος από ιστό των κόλπων. Επιπλέον ο μυϊκός ιστός της αριστερής κοιλίας είναι παχύτερος από τον αντίστοιχο της δεξιάς κοιλίας. Να εξηγήσετε γιατί συμβαίνει αυτό;

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ www.cyprusbiology.com 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 2016 ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 2 Χρησιμότητα κυκλοφορικού συστήματος 1. Μεταφορά O 2 και θρεπτικών συστατικών στους ιστούς 2. Απομάκρυνση CO 2 και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Λουκάς Νικολάου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 2011 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Χρησιμότητα κυκλοφορικού συστήματος 1. Μεταφορά O 2 και θρεπτικών συστατικών στους ιστούς 2. Απομάκρυνση CO

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

3. Με ποιο άλλο σύστημα είναι συνδεδεμένο το κυκλοφορικό σύστημα;

3. Με ποιο άλλο σύστημα είναι συνδεδεμένο το κυκλοφορικό σύστημα; ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ 1. Ποιος είναι ο ρόλος του κυκλοφορικού συστήματος;...... 2. Το κυκλοφορικό σύστημα αποτελείται από: i 3.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ. 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ.

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ. 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ. (α) Να ονομάσετε τα αγγεία Α και Β. (β) Πώς είναι προσαρμοσμένο το αγγείο Γ για να έχει τη δυνατότητα να δημιουργεί το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο 1. Ποιος είναι ο ρόλος των ερυθρών κυττάρων του αίματος; α. μεταφέρουν οξυγόνο σε όλο το σώμα β. μεταφέρουν θρεπτικά συστατικά, άλατα, ορμόνες και πρωτεΐνες γ. μεταφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ καρδιά, αιμοφόρα αγγεία, αίμα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ καρδιά, αιμοφόρα αγγεία, αίμα 2 Ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ καρδιά, αιμοφόρα αγγεία, αίμα Δ. Αρζουμανίδου ΚΑΡΔΙΑ το κύριο όργανο του κυκλοφορικού συστήματος βρίσκεται ανάμεσα στους δυο πνεύμονες έχει

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα της βιολογίας υπεύθυνη καθηγήτρια : Ζαρφτσιάν Μαρία Ελένη

Εργασία στο μάθημα της βιολογίας υπεύθυνη καθηγήτρια : Ζαρφτσιάν Μαρία Ελένη Εργασία στο μάθημα της βιολογίας υπεύθυνη καθηγήτρια : Ζαρφτσιάν Μαρία Ελένη Εισαγωγή: Το κυκλοφορικό είναι από τα πιο σημαντικά αλλά και από τα πιο ευαίσθητα συστήματα του οργανισμού μας. Τα προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 7 Το κυκλοφορικό μας σύστημα

ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 7 Το κυκλοφορικό μας σύστημα jk ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 7 Το κυκλοφορικό μας σύστημα Εισαγωγή στο Κυκλοφορικό μας Σύστημα (ΚΣ) Το ΚΣ αποτελείται από - τα αιμοφόρα αγγεία την καρδιά Αέρας που εισπνέουμε Αέρας που εκπνέουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Από την καρδιά ως τα άκρα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Από την καρδιά ως τα άκρα ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Από την καρδιά ως τα άκρα Ρόλος του κυκλοφορικού συστήματος o Ο ρόλος του κυκλοφορικού συστήματος είναι η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά

Διαβάστε περισσότερα

3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα μα που κυκλοφορεί μέσα σ' αυτά. Στενά συνδεδεμένο με το κυκλοφορικό σύστημα είναι κύτταρα των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των αχρήστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΗΚΑΡΔΙΑ ΗΚΑΡΔΙΑ. Ροβίθης Μιχαήλ

ΗΚΑΡΔΙΑ ΗΚΑΡΔΙΑ. Ροβίθης Μιχαήλ ΗΚΑΡΔΙΑ Η καρδιά που το μέγεθός της είναι λίγο μεγαλύτερο από μία γροθιά, είναι μία διπλή αυτόνομη μυώδης αντλία. Ενώ το βάρος της κυμαίνεται από 280 340 γραμμάρια. Είναι η κεντρική αντλία του κυκλοφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Κυκλοφορικό σύστημα Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Η καρδία Χτύπα 2 δισεκατομμύρια φορές σε όλη μας τη ζωή. Βρίσκεται στο θώρακα, κέντρο προς αριστερά. Έχει το μέγεθος μιας γροθιάς. Αλεξάνδρα, Αναστασία,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ-ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/6/2015 ΒΑΘΜΟΣ ΒΑΘΜΟΣ:... ΤΑΞΗ: Γ Αριθμητικά.. ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες Ολογράφως:...

Διαβάστε περισσότερα

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί:

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το λεμφικό σύστημα αποτελείται από τα λεμφαγγεία, τη λέμφο και τους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι δομές που αποτελούνται από εξειδικευμένη μορφή συνδετικού ιστού, το λεμφικό

Διαβάστε περισσότερα

Το κυκλοφορικό σύστημα: είναι ο μηχανισμός που αντλεί και μεταφέρει το αίμα σε όλο το σώμα

Το κυκλοφορικό σύστημα: είναι ο μηχανισμός που αντλεί και μεταφέρει το αίμα σε όλο το σώμα ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 1. Τι είναι και ποιος ο ρόλος του Το κυκλοφορικό σύστημα: είναι ο μηχανισμός που αντλεί και μεταφέρει το αίμα σε όλο το σώμα Μεταφέρει τις θρεπτικές ουσίες στα κύτταρα των ιστών και

Διαβάστε περισσότερα

Το κύριο όργανο του κυκλοφορικού συστήματος είναι η καρδιά, η οποία βρίσκεται ανάμεσα στους δύο πνεύμονες πίσω από το στέρνο και παίρνει το κωνικό

Το κύριο όργανο του κυκλοφορικού συστήματος είναι η καρδιά, η οποία βρίσκεται ανάμεσα στους δύο πνεύμονες πίσω από το στέρνο και παίρνει το κωνικό ΚΑΡΔΙΑ Το κύριο όργανο του κυκλοφορικού συστήματος είναι η καρδιά, η οποία βρίσκεται ανάμεσα στους δύο πνεύμονες πίσω από το στέρνο και παίρνει το κωνικό της σχήμα από το μυοκάρδιο Η καρδιά είναι μία μυώδης

Διαβάστε περισσότερα

3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα μα που κυκλοφορεί μέσα σ' αυτά. Στενά συνδεδεμένο με το κυκλοφορικό σύστημα είναι κύτταρα των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ:ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:3.6.2014 ΤΑΞΗ: Γ ΧΡΟΝΟΣ:1.30 ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ:10 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:. ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:... ΒΑΘΜΟΣ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΜΑ πρόκειται για έναν ιστό.

ΑΙΜΑ πρόκειται για έναν ιστό. ΑΙΜΑ πρόκειται για έναν ιστό. Αίμα είναι το υγρό που κυκλοφορεί διαμέσου της καρδιάς, των αρτηριών, των φλεβών και των τριχοειδών αγγείων μεταφέροντας θρεπτικές ουσίες, ορμόνες, βιταμίνες, θερμότητα και

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08/06/ 2015 ΧΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2 ώρες (07:45-09:45) ΤΑΞΗ: Γ Βαθμός :... Ολογράφως

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ 1o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11207, 108ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11315 ΙΙ. Το αίμα κυκλοφορεί μέσα στα αγγεία του κυκλοφορικού μας συστήματος. Να απαντήσετε στις ερωτήσεις: α) Ποια

Διαβάστε περισσότερα

Από το Κύτταρο στον Οργανισµό

Από το Κύτταρο στον Οργανισµό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Από το Κύτταρο στον Οργανισµό Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Στον ανθρώπινο οργανισµό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 ο ΑΙΜΑ ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΙ 1

Κεφάλαιο 4 ο ΑΙΜΑ ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΙ 1 Κεφάλαιο 4 ο ΑΙΜΑ ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΙ 1 Το αίμα Έχει όγκο περίπου 5 λίτρα Αποτελείται από Πλάσμα (55%) Είναι νερό και διαλυμένες ουσίες Πρωτεΐνες Ορμόνες Άλατα Άλλες θρεπτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ 7 ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ Σε µια καρδιά που λειτουργεί φυσιολογικά, το αίµα µε χαµηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο ρέει από το σώµα στη δεξιά πλευρά της καρδιάς (στο δεξιό κόλπο και από εκεί στη δεξιά κοιλία).

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ 1 Η φυσιολογική καρδιά είναι µία πολύ δυνατή αντλία φτιαγµένη από µυϊκό ιστό, που λειτουργεί εντατικά και συνεχώς. Έχει περίπου τις διαστάσεις µιας ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά.

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Στον πεπτικό σωλήνα πραγματοποιείται ο τεμαχισμός της τροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Ελόηεηα Σ ΠΙΕΗ ΣΑ ΣΕΡΕΑ ΚΑΙ ΤΓΡΑ. 34. Πίεζε πνπ αζθνύλ ηα ζηεξεά 35. Τδξνζηαηηθή πίεζε 36. Ρνή πγξώλ - πγθνηλωλνύληα δνρεία 37. Σν θπθινθνξηθό ζύζηεκα

Ελόηεηα Σ ΠΙΕΗ ΣΑ ΣΕΡΕΑ ΚΑΙ ΤΓΡΑ. 34. Πίεζε πνπ αζθνύλ ηα ζηεξεά 35. Τδξνζηαηηθή πίεζε 36. Ρνή πγξώλ - πγθνηλωλνύληα δνρεία 37. Σν θπθινθνξηθό ζύζηεκα 34. Πίεζε πνπ αζθνύλ ηα ζηεξεά Ελόηεηα Σ 34. Πίεζε πνπ αζθνύλ ηα ζηεξεά 35. Τδξνζηαηηθή πίεζε 36. Ρνή πγξώλ - πγθνηλωλνύληα δνρεία 37. Σν θπθινθνξηθό ζύζηεκα ΠΙΕΗ ΣΑ ΣΕΡΕΑ ΚΑΙ ΤΓΡΑ 197 37ο Μάθημα ΤΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Μαθήτρια: Κ. Σοφία. Καθηγητής: κ. Πιτσιλαδής

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Μαθήτρια: Κ. Σοφία. Καθηγητής: κ. Πιτσιλαδής ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Μαθήτρια: Κ. Σοφία Καθηγητής: κ. Πιτσιλαδής Σχολ. Έτος: 2015-2016 ΑΓΓΕΙΟΠΛΑΣΤΙΚΗ-BYPASS Αορτοστεφανιαία παράκαμψη είναι η χειρουργική διαδικασία της παράκαμψης των θρομβώσεων ή των

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις 1. Που βρίσκεται η καρδιά; Α) Εξ ολοκλήρου στο αριστερό μεσοθωράκιο Β) Πίσω από την τραχεία Γ) Εξ ολοκλήρου στο δεξί μεσοθωράκιο Δ) Μπροστά από την τραχεία Ε) Παρασπονδυλικά αριστερά 2. Ποια από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

3. Το σχεδιάγραμμα παρουσιάζει τομή ανθρώπινου πεπτικού συστήματος.

3. Το σχεδιάγραμμα παρουσιάζει τομή ανθρώπινου πεπτικού συστήματος. ΠΕΠΤΙΚΟ 1. Α. Να γράψετε τα είδη των δοντιών Α, Β, Γ, Δ και τα μέρη του δοντιού Ε Μ. Β. Πόσα δόντια έχει ένα παιδί 3 χρόνων; Γ. Ποιοι αδένες αφήνουν το έκκριμά τους στη στοματική κοιλότητα και ποιο το

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϊατρική τεχνολογία

Βιοϊατρική τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Βιοϊατρική τεχνολογία Ενότητα 7: Φυσιολογία της καρδιάς Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr ΕΕΔΙΠ Μπέλλου Σοφία e-mail: sbellou@uowm.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΒΑΘ.:... ΟΛΟΓΡ.:... ΥΠΟΓΡ.:... ΤΑΞΗ: Γ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12-06-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:...

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα και υγεία

Κυκλοφορικό σύστημα και υγεία ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΡΔΙΑ ΑΙΜΟΦΟΡΑ ΑΓΓΕΙΑ ΑΙΜΑ ΑΡΤΗΡΙΕΣ ΠΛΑΣΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ ΦΛΕΒΕΣ ΕΡΥΘΡΑ ΑΙΜΟΣΦΑΙΡΙΑ ΤΡΙΧΟΕΙΔΗ ΛΕΥΚΑ ΑΙΜΟΣΦΑΙΡΙΑ ΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑ Κυκλοφορικό σύστημα και υγεία Το κυκλοφορικό σύστημα τροφοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες Βιολογίας και Οικολογίας και η Διδακτική τους

Έννοιες Βιολογίας και Οικολογίας και η Διδακτική τους Έννοιες Βιολογίας και Οικολογίας και η Διδακτική τους Γιώργος Αμπατζίδης Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ακαδημαϊκό έτος 2016-17 Στο προηγούμενο μάθημα Βασική δομή του κυττάρου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ. 2o ΕΠΑΛ ΑΜΑΛΙΑΔΑΣ 2012-2013

ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ. 2o ΕΠΑΛ ΑΜΑΛΙΑΔΑΣ 2012-2013 ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ 2o ΕΠΑΛ ΑΜΑΛΙΑΔΑΣ 2012-2013 2 ο ΕΠΑΛ ΑΜΑΛΙΑΔΑΣ 2012-2013 ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ ΜΑΘΗΤΕΣ FANTASTIC 3 ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΤΣΑΝΤΩΝΗΣ ΔΑΦΝΗ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ ΑΓΓΕΛΗ-ΒΑΓΓΕΛΗ ΕΘΕΛΟΝΤΕΣ ΣΤΡΟΥΜΦ ΗΛΙΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ OΣΤΕΟΛΟΓΙΑ ΜΥΟΛΟΓΙΑ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ OΣΤΕΟΛΟΓΙΑ ΜΥΟΛΟΓΙΑ OΣΤΕΟΛΟΓΙΑ Η οστεολογία είναι η µελέτη των οστών. Οστά είναι σκληρά όργανα που σχηµατίζονται από οστίτη ιστό. Τα οστά συνδέονται µεταξύ τους µε τις αρθρώσεις και σχηµατίζουν το σκελετό του ανθρώπου. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας Κυκλοφορικό Σύστηµα Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας Εβρυολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Κυκλοφορικό Σύστηµα Αιµοφόροκυκλοφορικό σύστηµα Λεµφoφόροκυκλοφορικό σύστηµα Αιµοφόρο Κυκλοφορικό Σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΜΟΝΙΜΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ ΑΙΜΑΤΟΣ (άσκηση 4 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος:

Διαβάστε περισσότερα

ηλικία περιεκτικότητα σε λίπος φύλο

ηλικία περιεκτικότητα σε λίπος φύλο ΥΓΡΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ Το ύδωρ αποτελεί το 60% του βάρους σώματος α) από την ηλικία (νεογνά 75%) β) περιεκτικότητα σε λίπος (ο λιπώδης ιστός έχει μικρή περιεκτικότητα σε ύδωρ) γ) το φύλο ( το ύδωρ είναι λιγότερο

Διαβάστε περισσότερα

Β Ι Ο Λ Ο Γ Ι Α Α ' Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Κ Ε Φ. 3

Β Ι Ο Λ Ο Γ Ι Α Α ' Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Κ Ε Φ. 3 1 ΘΕΜΑ 1o Ένα ερυθρό αιμοσφαίριο μπορεί σε λιγότερο από ένα λεπτό να φθάσει από τους πνεύμονες, στους οποίους έχει δεσμεύσει οξυγόνο, σε έναν ιστό και να το αποδώσει. Να περιγράψετε τη διαδρομή που ακολουθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ. Σχηµατική απεικόνιση της µεγάλης και της µικρής κυκλοφορίας

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ. Σχηµατική απεικόνιση της µεγάλης και της µικρής κυκλοφορίας ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιµος Π. Βανδώρος ΑΙΜΟΦΟΡΑ ΑΓΓΕΙΑ ΑΡΤΗΡΙΕΣ - ΦΛΕΒΕΣ - ΤΡΙΧΟΕΙ Η 1 ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ Μεγάλη και µικρή κυκλοφορία Σχηµατική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Θυρεοειδής χόνδρος Κρικοθυρεοειδής σύνδεσμος ΤΡΑΧΕΙΑ Κρικοειδής χόνδρος

Διαβάστε περισσότερα

Μυικός ιστός Συσταλτά κύτταρα. Κυκλοφορικό Σύστημα. Αθανάσιος Κοτσίνας, Επικ. Καθηγητής. Εργαστήριο Ιστολογίας Εβρυολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ

Μυικός ιστός Συσταλτά κύτταρα. Κυκλοφορικό Σύστημα. Αθανάσιος Κοτσίνας, Επικ. Καθηγητής. Εργαστήριο Ιστολογίας Εβρυολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Μυικός ιστός Συσταλτά κύτταρα Κυκλοφορικό Σύστημα Αθανάσιος Κοτσίνας, Επικ. Καθηγητής Εργαστήριο Ιστολογίας Εβρυολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΣΥΣΤΑΛΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ 1. Μυϊκά 2. Μυοεπιθηλιακά 3. Περικύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014-2015 ΒΑΘ.:... ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΟΛΟΓΡ.:... ΥΠΟΓΡ.:... ΤΑΞΗ: Γ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 05-06-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ - ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΜΟΝΑΔΩΝ: 40 ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία της καρδιάς. Δρ. Μαρία Χαρίτου, Εργαστήριο Βιοϊατρικής Τεχνολογίας

Φυσιολογία της καρδιάς. Δρ. Μαρία Χαρίτου, Εργαστήριο Βιοϊατρικής Τεχνολογίας Φυσιολογία της καρδιάς Δρ. Μαρία Χαρίτου, Εργαστήριο Βιοϊατρικής Τεχνολογίας Αθήνα, Ιανουάριος 2012 Το καρδιαγγειακό σύστημα Μηχανισμός μεταφοράς ουσιών στο ανθρώπινο σώμα Σύστημα κοιλοτήτων και σωλήνων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΔΟΜΕΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΔΟΜΕΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΔΟΜΕΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 Μάθημα: Βιολογία - Χημεία Τάξη: Γ Ημερομηνία: 05/06/2015 Διάρκεια: 2 ώρες Ονοματεπώνυμο: Τμήμα:.. Αρ:. Βαθμός:

Διαβάστε περισσότερα

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο 4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο Στον άνθρωπο οι θρεπτικές ουσίες της τροφής απορροφώνται από το λεπτό έντερο. Με την κυκλοφορία του αίματος φτάνουν σε όλα τα κύτταρα του σώματος. Εκεί, ορισμένες από αυτές,

Διαβάστε περισσότερα

Μεταμόσχευση νεφρού Για αρχή θα αναφέρουμε την λειτουργία των νεφρών και τις επιπτώσεις στο λειτουργικό σύστημα του ανθρώπου.

Μεταμόσχευση νεφρού Για αρχή θα αναφέρουμε την λειτουργία των νεφρών και τις επιπτώσεις στο λειτουργικό σύστημα του ανθρώπου. Μεταμόσχευση νεφρού Για αρχή θα αναφέρουμε την λειτουργία των νεφρών και τις επιπτώσεις στο λειτουργικό σύστημα του ανθρώπου. Τα νεφρά είναι τα όργανα του ανθρώπινου σώματος που φιλτράρουν το αίμα και

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4ο Αίµα. στην άµυνα του οργανισµού (µε τα λευκά αιµοσφαίρια και τα αντισώµατα) και. Τεχνητή. Φυσική

Κεφάλαιο 4ο Αίµα. στην άµυνα του οργανισµού (µε τα λευκά αιµοσφαίρια και τα αντισώµατα) και. Τεχνητή. Φυσική Κεφάλαιο 4ο Αίµα 4.1 Γενικά Το αίµα έχει όγκο περίπου 5 λίτρα. Αποτελείται από το πλάσµα (55%), το οποίο είναι νερό και µέσα του βίσκονται διαλυµένες πρωτεϊνες, ορµόνες, άλατα και άλλες θρεπτικές ουσίες

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ -ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ -ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ -ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΩ ΑΕΡΟΦΟΡΟΣ ΟΔΟΣ ρίνα φάρυγγας στοματική κοιλότητα ΚΑΤΩ ΑΕΡΟΦΟΡΟΣ ΟΔΟΣ λάρυγγας τραχεία 2 βρόγχοι πνεύμονες ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:././2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Από το κύτταρο στον οργανισμό ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. Κύτταρα μορφολογικά όμοια, που συμμετέχουν στην ίδια λειτουργία αποτελούν έναν ιστό.

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. Κύτταρα μορφολογικά όμοια, που συμμετέχουν στην ίδια λειτουργία αποτελούν έναν ιστό. ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 1. Τι είναι η κυτταρική διαφοροποίηση; Ο ανθρώπινος οργανισμός συνίσταται από τρισεκατομμύρια κύτταρα. Τα κύτταρα αυτά εμφανίζουν σημαντική ποικιλομορφία,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία και Ανάλυση Ιατρικών Σημάτων

Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία και Ανάλυση Ιατρικών Σημάτων Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία και Ανάλυση Ιατρικών Σημάτων Πίεση Αίματος Εργαστήριο Βιοϊατρικής Τεχνολογίας 1 Το Κυκλοφορικό Σύστημα Μηχανισμός μεταφοράς ουσιών στο ανθρώπινο σώμα Σύστημα κοιλοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΔOMH KAI ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΝΔΡΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ - ΗΠΑΤΟΛΟΓΟΣ

ΔOMH KAI ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΝΔΡΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ - ΗΠΑΤΟΛΟΓΟΣ ΔOMH KAI ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΝΔΡΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ - ΗΠΑΤΟΛΟΓΟΣ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ Το αίμα αποτελεί το 7% του βάρους του ανθρώπινου σώματος και, ο μέσος ενήλικας έχει συνολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣYΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΕΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ

ΣYΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΕΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ ΣYΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΕΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ Παραμένων αρτηριακός (Βοτάλλειος) πόρος Ο αρτηριακός πόρος, μεταξύ της αορτής και της πνευμονικής αρτηρίας, επιτρέπει στο αίμα να παρακάμπτει τους πνεύμονες κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΜΟΝΙΜΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΚΑΙ ΙΣΤΩΝ Μέσος χρόνος πειράματος: 45 λεπτά Α. ΑΝΑΛΩΣΙΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση.

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση. ΙΣΤΟΙ 1. Τα κύτταρα που αποτελούν τον οργανισµό µας, διακρίνονται σε διάφορους τύπους, παρά το γεγονός ότι όλα, τελικώς, προέρχονται από το ζυγωτό, δηλαδή το πρώτο κύτταρο µε το οποίο ξεκίνησε η ζωή µας.

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιά. Καρδιά. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Άσκηση και αρτηριακή πίεση. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία. Πασχάλης Βασίλης, Ph.D.

Καρδιά. Καρδιά. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Άσκηση και αρτηριακή πίεση. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία. Πασχάλης Βασίλης, Ph.D. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία Μεταβολικές ασθένειες και άσκηση Άσκηση και αρτηριακή πίεση Πασχάλης Βασίλης, Ph.D. Καρδιά Καρδιά Η καρδιά είναι ένα μυϊκό όργανο

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ

1. ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 1. ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΚΥΤΤΑΡΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΙ Ο ανθρώπινος οργανισμός συνίσταται α- πό τρισεκατομμύρια κύτταρα. Τα κύτταρα αυτά εμφανίζουν σημαντική ποικιλομορφία, που αφορά το μέγεθος,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 ΒΑΘ.:... ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΟΛΟΓΡ.:... ΥΠΟΓΡ.:... ΤΑΞΗ: Γ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 10-06-2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ - ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Από το κύτταρο στον οργανισμό

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Από το κύτταρο στον οργανισμό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Από το κύτταρο στον οργανισμό 1o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11207, 2o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11208 ΘΕΜΑ Δ Το ανθρώπινο σώμα, όπως και το σώμα κάθε πολυκύτταρου οργανισμού αποτελείται από πολλά

Διαβάστε περισσότερα

δ. Ατρησία Πνευµονικής.

δ. Ατρησία Πνευµονικής. διολόγο. Θα πρέπει επίσης να υποβάλλονται σε τακτά χρονικά διαστή- µατα σε εξετάσεις για έλεγχο της λειτουργίας της καρδιάς τους. Υπάρχει κίνδυνος να προσβληθούν από ενδοκαρδίτιδα πριν ή µετά την εγχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία α λυκείου. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση.

Βιολογία α λυκείου. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 1. Συγκρίνοντας τα κύτταρα του επιθηλιακού ιστού με τα κύτταρα του νευρικού ιστού, αυτά μεταξύ τους μοιάζουν..

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗΣΑΝΑΤΟΜΙΑΣ (Αιμάτωση, νεύρωση, βαλβιδικοί σχηματισμοί)

ΒΑΣΙΚΑΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗΣΑΝΑΤΟΜΙΑΣ (Αιμάτωση, νεύρωση, βαλβιδικοί σχηματισμοί) ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΑΣΘΕΝΗ ΒΑΣΙΚΑΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗΣΑΝΑΤΟΜΙΑΣ (Αιμάτωση, νεύρωση, βαλβιδικοί σχηματισμοί) Κώστας Φακιολάς, MD, FESC Διευθυντής Αιμοδυναμικού Τμήματος Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιώς

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Ηλεκτροκαρδιογράφηµα Ι. ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ Η πίεση στην αορτή, στην αρτηρία του βραχίονα και σε άλλες µεγάλες αρτηρίες σ' ένα ενήλικο άτοµο µεταβάλλεται από 120 mmhg (συστολική

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 6 Το ταξίδι του αέρα στο σώμα μας: To αναπνευστικό σύστημα

ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 6 Το ταξίδι του αέρα στο σώμα μας: To αναπνευστικό σύστημα ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 6 Το ταξίδι του αέρα στο σώμα μας: To αναπνευστικό σύστημα Τα θέματά μας Γιατί χρειαζόμαστε αέρα;; Πώς μπαίνει ο αέρας μέσα στο σώμα μας;; Πώς κυκλοφορεί ο αέρας

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία του καρδιαγγειακού συστήματος. Κλειώ Μαυραγάνη

Φυσιολογία του καρδιαγγειακού συστήματος. Κλειώ Μαυραγάνη Φυσιολογία του καρδιαγγειακού συστήματος Κλειώ Μαυραγάνη Σύνοψη I. Γενικές αρχές καρδιαγγειακού συστήματος- Δομή και ρόλος II. III. IV. Προέλευση του καρδιακού ρυθμού και της ηλεκτρικής δραστηριότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα

δεξιά κοιλία και από εκεί στην πνευµονική αρτηρία και στους πνεύ- µονες. Το αίµα, που περνάει µέσα από την αορτή και από εκεί σε όλο το σώµα, δεν

δεξιά κοιλία και από εκεί στην πνευµονική αρτηρία και στους πνεύ- µονες. Το αίµα, που περνάει µέσα από την αορτή και από εκεί σε όλο το σώµα, δεν δεξιά κοιλία και από εκεί στην πνευµονική αρτηρία και στους πνεύ- µονες. Το αίµα, που περνάει µέσα από την αορτή και από εκεί σε όλο το σώµα, δεν περιέχει αρκετό οξυγόνο, κάτι που επηρεάζει το χρώµα του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 25/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά αερίων στον ανθρώπινο οργανισμό

Μεταφορά αερίων στον ανθρώπινο οργανισμό Μεταφορά αερίων στον ανθρώπινο οργανισμό Μαυροματ Χανιά 2015-2016 Οι οργανισμοί αναπνέουν. Γιατί αναπνέουμε; Σε τι μας χρησιμεύει το οξυγόνο; Ίσως σας φανεί παράξενο το γεγονός ότι η διαδικασία της αναπνοής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ 7 ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ Σε µια καρδιά που λειτουργεί φυσιολογικά, το αίµα µε χαµηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο ρέει από το σώµα στη δεξιά πλευρά της καρδιάς (στο δεξιό κόλπο και από εκεί στη δεξιά κοιλία).

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ Όνομα μαθητή / τριας:... Τμήμα :... Αρ :.. ΤΟ ΓΡΑΠΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ 8 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ Όνομα μαθητή / τριας:... Τμήμα :... Αρ :.. ΤΟ ΓΡΑΠΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ 8 ΣΕΛΙΔΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΒΑΘΜΟΣ :... ΥΠΟΓΡΑΦΗ :... ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 04. 06. 2014 ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΩΡΑ ΕΝΑΡΞΗΣ: 8:00 π.μ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ Με βάση τη θέση στο ανθρώπινο σώμα Με βάση την ιδιότητα για γενικευμένη ή εξειδικευμένη δράση Εξωτερικοί εσωτερικοί μη ειδικοί μηχανισμοί ειδικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ 9 ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ Σε αυτές τις περιπτώσεις, το αίµα που προωθείται στο σώµα περιέχει λιγότερη από την φυσιολογική ποσότητα οξυγόνου. Αυτό προκαλεί ένα µπλέ χρωµατισµό του δέρµατος που ονοµάζεται

Διαβάστε περισσότερα

AIMOΦOPO- ΛEMΦIKO KYKΛOΦOPIKO ΣYΣTHMA

AIMOΦOPO- ΛEMΦIKO KYKΛOΦOPIKO ΣYΣTHMA AIMOΦOPO- ΛEMΦIKO KYKΛOΦOPIKO ΣYΣTHMA Tα κυκλοφορικά συστήµατα µεταφέρουν > O 2 - σε διάφορα θρεπτικές ουσίες => τµήµατα άχρηστα προϊόντα - του σώµατος 2 κύρια κυκλοφορικά συστήµατα ------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ Απαντήσεις του κριτηρίου αξιολόγησης στη βιολογία γενικής παιδείας 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε τον αριθμό καθεμίας από τις ημιτελείς προτάσεις 1 έως και 5, και δίπλα σε αυτόν το γράμμα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρταση. Τι Είναι η Υπέρταση; Από Τι Προκαλείται η Υπέρταση; Ποιοι Είναι Οι Παράγοντες Κινδύνου Για Την Υπέρταση;

Υπέρταση. Τι Είναι η Υπέρταση; Από Τι Προκαλείται η Υπέρταση; Ποιοι Είναι Οι Παράγοντες Κινδύνου Για Την Υπέρταση; Υπέρταση Τι Είναι η Υπέρταση; Η πίεση του αίματος είναι η δύναμη που ασκεί το αίμα στις αρτηρίες όταν μεταφέρεται από την καρδιά στην κυκλοφορία. Η σταθερά αυξημένη πίεση, άνω των φυσιολογικών ορίων, αποκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώνει ορμόνες, που αυξάνουν την πίεση του αίματος στους νεφρούς και επηρεάζουν την παραγωγή ερυθροκυττάρων

Απελευθερώνει ορμόνες, που αυξάνουν την πίεση του αίματος στους νεφρούς και επηρεάζουν την παραγωγή ερυθροκυττάρων ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το ουροποιητικό σύστημα (εικ.6.2), αποτελείται από τους νεφρούς, τους ουρητήρες, την ουροδόχο κύστη και την ουρήθρα. Στους νεφρούς μικρά μόρια απομακρύνονται από το αίμα. Πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 6 ο ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΙ 1

Κεφάλαιο 6 ο ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΙ 1 Κεφάλαιο 6 ο ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΙ 1 Το αναπνευστικό σύστημα Εξυπηρετεί την ανταλλαγή αερίων πνευμονική αναπνοή Την πρόσληψη οξυγόνου από την ατμόσφαιρα

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Τα λίπη αποτελούν μια συμπυκνωμένη πηγή ενέργειας Ενεργούν σαν διαλύτες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΖΩΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΙV. Κυκλοφορικό Αναπνευστικό

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΖΩΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΙV. Κυκλοφορικό Αναπνευστικό ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΖΩΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΙV. Κυκλοφορικό Αναπνευστικό Κυκλοφορικό σύστημα Κύριος ρόλος του κυκλοφορικού συστήματος είναι η τροφοδοσία των κυττάρων με θρεπτικά και οξυγόνο και η απομάκρυνση των άχρηστων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 3: Μελετώντας το Κυκλοφορικό μας Σύστημα

ΕΝΟΤΗΤΑ 3: Μελετώντας το Κυκλοφορικό μας Σύστημα ΕΝΟΤΗΤΑ 3: Μελετώντας το Κυκλοφορικό μας Σύστημα Α. Διδακτικό πλαίσιο Τίτλος ενότητας: Μελετώντας το Κυκλοφορικό μας Σύστημα Παιδαγωγική Προσέγγιση: Προβληματοκεντρική μάθηση με προκαθορισμένη πορεία δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΡΓΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΧΑΡΔΑΒΕΛΑ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ

ΓΕΩΡΓΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΧΑΡΔΑΒΕΛΑ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΑΝΟΙΚΤΟΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΟΣ ΠΟΡΟΣ ΣΕ ΝΕΟΓΝΑ ΓΕΩΡΓΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΧΑΡΔΑΒΕΛΑ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ Συγγενείς ανωμαλίες της καρδιάς, είναι οι ατέλειες στη δομή της καρδιάς, που είναι παρούσες κατά τη γέννηση. Μια από αυτές είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΕΡΔΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΟΣ (MSc) 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΕΛΙΔΑ Ενότητα 2 : Χημεία της ζωής 4 Ενότητα 3: Ενέργεια και οργανισμοί 13 Ενότητα 4: κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΝΑΝΑ. 16/11/2011 Νομικού Ζωή 1

ΜΠΑΝΑΝΑ. 16/11/2011 Νομικού Ζωή 1 ΜΠΑΝΑΝΑ 16/11/2011 Νομικού Ζωή 1 Ιστορία της μπανάνας Το όνομα της μπανάνας προέρχεται από την αραβική λέξη banan που σημαίνει δάκτυλο. Ευδοκιμεί κυρίως σε τροπικό κλίμα, ενώ η συλλογή της γίνεται ενώ

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία. Απαντήσεις Κριτηρίων Αξιολόγησης. A Λυκείου. Θάνος Καψάλης Σοφία Πλατανιστιώτη ΕΛΛΗΝΟΕΚΔΟΤΙΚΗ. Κεφάλαιο 2ο: ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Βιολογία. Απαντήσεις Κριτηρίων Αξιολόγησης. A Λυκείου. Θάνος Καψάλης Σοφία Πλατανιστιώτη ΕΛΛΗΝΟΕΚΔΟΤΙΚΗ. Κεφάλαιο 2ο: ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Θάνος Καψάλης Σοφία Πλατανιστιώτη Βιολογία A Λυκείου Απαντήσεις Κριτηρίων Αξιολόγησης Κεφάλαιο 2ο: ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Κεφάλαιο 3ο: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Κεφάλαιο 4ο: ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Κεφάλαιο 5ο: ΑΝΑΠΝΟΗ Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα