ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ"

Transcript

1 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 2014

2 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Χρησιμότητα κυκλοφορικού συστήματος 1. Μεταφορά O2 θρεπτικών συστατικών στους ιστούς 2. Απομάκρυνση CO2 άχρηστων προϊόντων του μεταβολισμού από τους ιστούς 3. Μεταφορά ορμονών σε όλα τα μέρη του σώματος 4. Ομοιόμορφη κατανομή της θερμότητας στον οργανισμό διατήρηση σταθερής θερμοκρασίας 5. Άμυνα οργανισμού (λευκά αιμοσφαίρια ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΡΔΙΑ ΑΙΜΟΦΟΡΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΛΕΜΦΟΦΟΡΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΙΜΟΦΟΡΑ ΑΓΓΕΙΑ ΑΙΜΑ ΑΡΤΗΡΙΕΣ ΦΛΕΒΕΣ ΑΙΜΟΦΟΡΑ ΤΡΙΧΟΕΙΔΗ

3 3 ΑΙΜΑ Το αίμα αποτελείται από το πλάσμα τα έμμορφα συστατικά του αίματος που είναι τα ερυθρά αιμοσφαίρια, τα λευκοκύτταρα τα αιμοπετάλια. Λειτουργίες του αίματος Διαρκής μεταφορά οξυγόνου από τους πνεύμονες στους ιστούς ταυτόχρονη μεταφορά διοξειδίου του άνθρακα από τους ιστούς στους πνεύμονες. Διαρκής μεταφορά θρεπτικών ουσιών στους ιστούς άχρηστων ή τοξικών ουσιών στα απεκκριτικά όργανα (νεφροί ή στα όργανα αποτοξίνωσης (συκώτι, σπλήνας. Μεταφορά χρήσιμων ουσιών (ορμόνες, βιταμίνες από τα σημεία παραγωγής τους στα σημεία δράσης τους. Ισοκατανομή της ενέργειας που παράγεται από το μεταβολισμό των ιστών, σε όλο το σώμα. Αποτελεί τμήμα του ανοσοποιητικού συστήματος. Εικόνα 1 Το αίμα μετά από φυγοκέντρηση

4 4 Πλάσμα Το πλάσμα αποτελεί το 55% περίπου του όγκου του αίματος. Αποτελείται κατά 90% από νερό το χρώμα του είναι υποκίτρινο (χρώμα ώριμου σταχυού. Μέσα στο πλάσμα βρίσκονται διαλυμένες πολλές ουσίες, όπως: Ανόργανα άλατα (Na+, K+, Ca2+ κ.ά. Θρεπτικά υλικά από την αξιοποίηση των τροφών (αμινοξέα, σάκχαρα, λίπη, νουκλεοτίδια κ.α. Βιταμίνες (Α, Β, C κ.ά. Κυτταρικά προϊόντα (ινωδογόνο, ορμόνες, ουρία κ.ά Είναι κιτρινωπό υγρό που αποτελείται από νερό (92%, πρωτεΐνες, θρεπτικές ουσίες (γλυκόζη, αμινοξέα, λιπαρά οξέα κ.α., ΝaCl, ουρία, ουρικό οξύ, ορμόνες κ.τ.λ. Ορισμένες από τις πρωτεΐνες του πλάσματος έχουν ειδική βιολογική χρησιμότητα π.χ. λευκωματίνες, σφαιρίνες, ινωδογόνο κ.τ.λ. Οι λευκωματίνες ορισμένες από τις σφαιρίνες έχουν το ρόλο ειδικού μεταφορέα χημικών ουσιών. Ερυθροκύτταρα Εικόνα 2 Ερυθροκύτταρα Βασικός τους ρόλος είναι διοξειδίου του άνθρακα. η μεταφορά Στα φυσιολογικά άτομα υπάρχουν ερυθροκύτταρα ανά mm³ αίματος. του οξυγόνου περίπου 5 του εκατομμύρια Παράγονται συνεχώς στο ερυθρό μυελό των οστών από πρόδρομα αδιαφοροποίητα κύτταρα με τη δράση της ορμόνης ερυθροποιητίνη που παράγεται στους νεφρούς. Πρόδρομα αδιαφοροποίητα κύτταρα ώριμα ερυθροκύτταρα Η ωρίμανση των πρόδρομων αδιαφοροποίητων κυττάρων ονομάζεται αιμοποίηση των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Η κύρια διαφορά μεταξύ των ώριμων ερυθροκυττάρων κυκλοφορούν στο πλάσμα των πρόδρομων ερυθροκυττάρων μυελού των οστών είναι ότι τα πρώτα δεν έχουν πυρήνα. που του Αιματοκρίτης είναι η εκατοστιαία αναλογία ερυθροκυττάρων στο αίμα. Αναιμία έχουμε όταν έχουμε χαμηλό αιματοκρίτη. Η αναιμία μπορεί να οφείλεται:

5 5 (α σε καταστροφή ερυθροκυττάρων με γρηγορότερο, από τον κανονικό, ρυθμό π.χ. αιμολυτικές αναιμίες (β σε παραγωγή ερυθροκυττάρων με χαμηλότερο, από τον κανονικό, ρυθμό π.χ. απλαστική αναιμία Απλαστική αναιμία είναι η ασθένεια που οφείλεται σε καταστολή παραγωγής πρόδρομων ερυθροκυττάρων. Λευκοκύτταρα Είναι ο κινητός αμυντικός μηχανισμός του σώματος. Παράγονται στον ερυθρό μυελό των οστών, στους λεμφαδένες στο σπλήνα με μια πορεία που ονομάζεται λευκοποίηση. Είδη λευκοκυττάρων (α ηωσινόφιλα: καταπολεμούν σχετικά μεγάλα σε μέγεθος εσωτερικά παράσιτα. (β βασεόφιλα: παράγουν ισταμίνες που δρουν κατά μικροβίων που προκαλούν τοπικές λοιμώξεις. (γ ουδετερόφιλα: φαγοκυτταρώνουν ξένα κύτταρα τοξικές ουσίες με αμοιβαδοειδείς κινήσεις (δ μονοκύτταρα: φαγοκυτταρώνουν ξένα κύτταρα με αμοιβαδοειδείς κινήσεις (ε λεμφοκύτταρα: διαφοροποιούνται σε Β Τ λεμφοκύτταρα υπεύθυνα για την παραγωγή αντισωμάτων. Λευχαιμία είναι η έξω από κάθε έλεγχο υπερπαραγωγή καρκινικών λευκοκυττάρων μυελογενούς τύπου (μυελογενείς λευχαιμίες ή λεμφογενούς τύπου (λεμφογενείς λευχαιμίες. Τα μόνα όπλα μας ενάντια στη λευχαιμία είναι: (α η χημειοθεραπεία (β η μεταμόσχευση μυελού των οστών (γ η μεταμόσχευση πρόδρομων αδιαφοροποίητων εμβρυϊκών κυττάρων. Η πήξη του αίματος Όταν έχουμε τραυματισμό, τα αιμοπετάλια, που είναι απύρηνα κύτταρα του αίματος, φτιάχνουν ένα πώμα κλείνοντας προσωρινά το αιμοφόρο αγγείο. Επίσης, τα αιμοπετάλια, παράγουν ουσίες που μαζί με άλλες ουσίες που παράγονται από τα κύτταρα που έπαθαν βλάβη ουσίες του πλάσματος (ασβέστιο βιταμίνη Κ ονομάζονται παράγοντες πήξης. Οι παράγοντες πήξης μετατρέπουν την προθρομβίνη, που είναι πρωτεΐνη του αίματος που παράγεται στο συκώτι με τη βοήθεια της βιταμίνης Κ είναι ανενεργό ένζυμο, σε θρομβίνη που είναι ενεργό ένζυμο. Η θρομβίνη επιταχύνει ινωδογόνου σε ινώδες. την αντίδραση πολυμερισμού του

6 6 Το ινώδες μοιάζει με δίχτυ που εγκλωβίζει τα ερυθροκύτταρα με αποτέλεσμα να πήζει το αίμα στην περιοχή του τραύματος. Εικόνα 3 Η πήξη του αίματος Η αιμορροφιλία ή αιμοφιλία είναι μία γενετική διαταραχή που χαρακτηρίζει άτομα με σημαντικά μειωμένη ικανότητα πήξης του αίματος. ΟΜΑΔΕΣ ΑΙΜΑΤΟΣ Ομάδα αίματος είναι ο συνδυασμός αντιγόνων που φέρουν στην επιφάνειά τους τα ερυθροκύτταρα. Συγκολλητινογόνα είναι αντιγόνα δηλαδή μεμβρανικές πρωτεΐνες που βρίσκονται στις μεμβράνες των ερυθρών αιμοσφαιρίων Οι συγκολλητίνες είναι αντισώματα που βρίσκονται στο πλάσμα του αίματος κι έχουν σχέση κλειδιού κλειδαριάς με τα συγκολλητινογόνα. Πίνακας 1 Συγκολλητινογόνα συγκολλητίνες Ομάδα αίματος Αντιγόνα στα ερυθροκύτταρα Αντισώματα στο πλάσμα Α Α Αντι-Β Β Β Αντι-Α ΑΒ Α Β - Ο - Αντι-Α Αντι-Β Πίνακας 2 Συμβατότητα των ομάδων αίματος Ομάδα αίματος Ομάδες στις οποίες δίνει Ομάδες από τις οποίες παίρνει Α Α, ΑΒ Α, Ο Β Β, ΑΒ Β, Ο ΑΒ ΑΒ ΑΒ, Ο, Α, Β Ο Ο, Α, Β, ΑΒ Ο

7 7 Άρρωστος ή αιμοδέκτης ή δέκτης ονομάζεται το άτομο που δέχεται το αίμα. Αιμοδότης ή δότης ονομάζεται το άτομο που δίνει το αίμα. Σε περιπτώσεις ασυμβατότητας, είναι δυνατό να έχουμε αντίδραση των συγκολλητίνων του αίματος του δέκτη με τα συγκολλητινογόνα του αίματος του δότη κι έτσι να συγκολληθούν τα ερυθρά αιμοσφαίρια του δότη να πεθάνει ο δέκτης. Στις μεταγγίσεις αίματος, εκείνο που λαμβάνουμε υπόψη είναι οι συγκολλητίνες του δέκτη διότι οι συγκολλητίνες του δότη έχουν πολύ μικρή συγκέντρωση στη μικρή ποσότητα αίματος που θα δώσει για τη μετάγγιση. Τα άτομα κάθε ομάδα αίματος μπορεί να δώσουν αίμα στα άτομα ίδιας ομάδας αίματος. Επίσης, τα άτομα ομάδας Ο, αφού το αίμα τους δεν περιέχει συγκολλητινογόνα, μπορούν να δώσουν αίμα στα άτομα όλων των άλλων ομάδων αίματος γι' αυτό ονομάζονται Παγκόσμιοι δότες ή Πανδότες. Τα άτομα ομάδας ΑΒ, αφού το αίμα τους δεν περιέχει καθόλου συγκολλητίνες, μπορούν να δεχθούν αίμα οποιασδήποτε ομάδας αίματος γι' αυτό ονομάζονται Παγκόσμιοι δέκτες ή Πανδέκτες. Επειδή όμως στο αίμα τους περιέχονται τα δύο είδη συγκολλητινογόνων δεν μπορούν να δώσουν αίμα σε άτομα καμμίας ομάδας εκτός της δικής τους. Αν ο άρρωστος έχει ομάδα αίματος Α Θα του δώσουμε αίμα ομάδας Α. Μπορούμε να του δώσουμε αίμα ομάδας Β; Όxι γιατί θα έχουμε συγκόλληση όλου του αίματος του δότη που θα εισέλθει στην κυκλοφορία του αρρώστου. Μπορούμε να του δώσουμε αίμα ομάδας ο; Ναι αλλά η μετάγγιση θα γίνει με αργό ρυθμό, θα δώσουμε λίγο αίμα. ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ RHESUS Παράγοντας rhesus είναι μία πρωτεΐνη που δρα σαν συγκολλητινογόνο βρίσκεται η όχι στα ερυθρά αιμοσφαίρια του ανθρώπου. Πήρε το όνομά του από τον πίθηκο Macacus rhesus στον οποίο ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά. Αν έχουμε άρρωστο με αίμα rhesus αρνητικό θα πρέπει να του δώσουμε αναγκαστικά αίμα rhesus αρνητικό. Την 1η φορά που ο άρρωστος με rhesus αρνητικό θα μεταγγιστεί με αίμα rhesous θετικό θα σχηματίσει αντισώματα εναντίον του παράγοντα ρέζους (αντι-rh. Τη 2η φορά που θα μεταγγιστεί ο άρρωστος με αίμα rhesus θετικού τα αντι-rh στο αίμα του θα συγκολλήσουν τα ερυθρά αιμοσφαίρια του αίματος του δότη ο άρρωστος θα πεθάνει. Αν έχουμε άρρωστο με αίμα rhesus θετικό δεν πειράζει να του δώσουμε αίμα rhesus θετικό η αρνητικό.

8 8 ΚΑΡΔΙΑ Είναι ένα κοίλο μυώδες όργανο σχήματος ανεστραμμένου κώνου, που λειτουργεί σαν αντλία για την προώθηση του αίματος σε όλο το σώμα. Αποτελείται από μυϊκό ιστό που ονομάζεται μυοκάρδιο. Το μυοκάρδιο επενδύεται εσωτερικά από ειδικό τύπο επιθηλίου, το ενδοκάρδιο. Εξωτερικά το μυοκάρδιο περιβάλλεται από (από συνδετικό ιστό κυρίως, το περικάρδιο. ένα ορογόνο χιτώνα Το περικάρδιο έχει δύο πέταλα που ανακάμπτονται το ένα στο άλλο. To περίτονο πέταλο που βρίσκεται εξωτερικά το περισπλάχνιο ή επικάρδιο πέταλο που βρίσκεται εσωτερικά επενδύει την έσω επιφάνεια της καρδιάς. Μεταξύ των δύο πετάλων σχηματίζεται ένας σχισμοειδής χώρος που ονομάζεται περικαρδιακή κοιλότητα, η οποία επιτρέπει την ολίσθηση της καρδιάς κατά τις κινήσεις της. Υγρή περικαρδίτιδα είναι η παθολογική κατάσταση κατά την οποία αθροίζεται υγρό μέσα στην περικαρδιακή κοιλότητα με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται η καρδιακή λειτουργία. Το εσωτερικό της καρδιάς χωρίζεται σε τέσσερις κοιλότητες με δύο κάθετα μεταξύ τους ινομυώδη διαφράγματα. Οι τέσσερις αυτές κοιλότητες αποτελούν τα μέρη της καρδιάς είναι: (α Δύο κόλποι (δεξιός αριστερός: οι δύο μικρότερες με λεπτότερα τοιχώματα κοιλότητες που βρίσκονται προς τα άνω. (β Δύο κοιλίες (δεξιά αριστερή: οι δύο μεγαλύτερες με παχύτερα τοιχώματα κοιλότητες που βρίσκονται προς τα κάτω. Εικόνα 4 Οι χώροι τα αιμοφόρα αγγεία της καρδιάς Οι δύο κόλποι χωρίζονται μεταξύ τους με το μεσοκολπικό διάφραγμα οι κοιλίες με το μεσοκοιλιακό διάφραγμα. Έτσι, οι δεξιές καρδιακές κοιλότητες (δεξιός κόλπος-δεξιά κοιλία δεν επικοινωνούν με τις αριστερές κοιλότητες (αριστερός κόλποςαριστερή κοιλία το αίμα τους δεν αναμειγνύεται.

9 9 Παθολογικές καταστάσεις όπως αυτές του μεσοκολπικού τρήματος ή του μεσοκοιλιακού τρήματος οδηγούν στην ανάμειξη του αίματος των δύο κόλπων ή των δύο κοιλιών αντίστοιχα. Η ύπαρξη, μάλιστα, μεσοκοιλιακού τρήματος είναι πολύ σοβαρή συγγενής καρδιοπάθεια που διορθώνεται σήμερα με χειρουργική επέμβαση. Κάθε κόλπος επικοινωνεί με τη σύστοιχη κοιλία με το κολποκοιλιακό στόμιο, που φράσσεται με βαλβίδα που επιτρέπει τη ροή του αίματος μόνο από τον κόλπο προς τη κοιλία. Η βαλβίδα με την οποία φράσσεται το δεξιό κολποκοιλιακό στόμιο ονομάζεται τριγλώχινα, διότι έχει τρεις γλώσσες, που εφαρμόζουν τελείως, όταν η βαλβίδα κλείνει. Παράλληλα το αριστερό κολποκοιλιακό στόμιο φράσσεται με μια βαλβίδα που ονομάζεται διγλώχινα (έχει δύο γλώσσες ή μιτροειδής γιατί μοιάζει με τη μίτρα των καθολικών επισκόπων. Εικόνα 5 Βαλβίδες της καρδιάς Οι τενόντιες χορδές βρίσκονται στις κολποκοιλιακές βαλβίδες τις συγκρατούν για να μην γυρίζουν προς την πλευρά του κόλπου. Το φλεβικό αίμα μέσα στον ανθρώπινο οργανισμό ακολουθεί την πιο κάτω πορεία: Όλο το φλεβικό αίμα του ανθρώπινου σώματος χύνεται στο δεξιό κόλπο όπου φτάνει με την άνω κοίλη την κάτω κοίλη φλέβα, αλλά το φλεβικό αίμα της ίδιας της καρδιάς, με ξεχωριστή φλέβα, το στεφανιαίο κόλπο. Το αίμα του δεξιού κόλπου προχωρεί δια μέσου του δεξιού κολποκοιλιακού στομίου στη δεξιά κοιλία. Στη συνέχεια το αίμα ρέει από τη δεξιά κοιλία προς τη πνευμονική αρτηρία όχι αντίθετα, πράγμα που διασφαλίζεται από το ότι στη βάση της δεξιάς κοιλίας υπάρχει το στόμιο της πνευμονικής αρτηρίας που φράσσεται με τρεις βαλβίδες (σιγμοειδείς ή μηνοειδείς Προσοχή Η πνευμονική αρτηρία αποτελεί εξαίρεση από τις άλλες αρτηρίες γιατί περιέχει φλεβικό αίμα πλούσιο σε CO2. Το οξυγονωμένο αίμα μέσα στον ανθρώπινο οργανισμό ακολουθεί την πιο κάτω πορεία: Το οξυγονωμένο αίμα που χύνεται στον αριστερό κόλπο προέρχεται από τους πνεύμονες φτάνει στον αριστερό κόλπο με τις δύο δεξιές τις δύο αριστερές πνευμονικές φλέβες. Και οι πνευμονικές φλέβες αποτελούν εξαίρεση από τις άλλες φλέβες γιατί περιέχουν οξυγονωμένο αίμα. Το αίμα από τον αριστερό κόλπο πηγαίνει μέσω του αριστερού κολποκοιλιακού στομίου στη αριστερή κοιλία. Στη βάση της αριστερής κοιλίας υπάρχει το στόμιο της αορτής που φράσσεται κι αυτό με τρεις βαλβίδες (σιγμοειδείς ή μηνοειδείς, που επιτρέπει τη ροή του αίματος από την αριστερή κοιλία στην αορτή όχι αντίθετα. Παθήσεις των βαλβίδων όπως στένωση μιτροειδούς, τριγλωχίνας, πνευμονικής, αορτικού στομίου, μπορούν να δυσχεράνουν την προώθηση του αίματος, ή αντίθετα να προκαλέσουν ανεπάρκεια ενός στομίου με αποτέλεσμα την παλινδρόμηση του αίματος. Είναι πολύ

10 10 σοβαρές παθήσεις σήμερα οι ασθενείς αυτοί αντιμετωπίζονται χειρουργικά. Η λειτουργία της καρδιάς χαρακτηρίζεται από την περιοδικότητα του καρδιακού παλμού, ο οποίος αποτελεί την προωθητική δύναμη στη ροή του αίματος. Ο καρδιακός παλμός, χρονικά, είναι η περίοδος που μεσολαβεί από το τέλος μιας καρδιακής συστολής μέχρι το τέλος της επόμενης (0,8sec βασίζεται στην ικανότητα του μυοκαρδίου να διεγείρεται στη μετάδοση του κύματος συστολής από τους κόλπους προς τις κοιλίες. Ο καρδιακός παλμός περιλαμβάνει: (α Διέγερση συστολή κόλπων (β Διέγερση συστολή κοιλιών (γ Καρδιακή παύλα 0,1sec 0,3sec 0,4sec 0,8sec 75 καρδιακοί παλμοί/min Κατά τη συστολή των κόλπων, το αίμα (70cm³ ωθείται από κάθε κόλπο προς την αντίστοιχη κοιλία. Η διχλώχινη η τριγλώχινη βαλβίδα είναι ανοικτές. Κατά τη συστολή των κοιλιών το αρτηριακό αίμα ωθείται από την αριστερή κοιλία στην αορτή το φλεβικό αίμα από τη δεξιά κοιλία στην πνευμονική αρτηρία. Η διγλώχινη τριγλώχινη βαλβίδα είναι κλειστές ενώ οι σιγμοειδείς βαλβίδες των αρτηριών είναι ανοικτές. Κατά την καρδιακή παύλα το αίμα έρχεται στους κόλπους: στον αριστερό κόλπο με τις 4 πνευμονικές φλέβες στο δεξιό κόλπο με την άνω την κάτω κοίλη φλέβα. Σε περιπτώσεις ταχυκαρδίας μειώνεται η χρονική διάρκεια της καρδιακής παύλας. Ερεθισματαγωγό σύστημα της καρδιάς Ο φλεβόκομβος (ΦΚ είναι μια ομάδα μυϊκών κυττάρων στο τοίχωμα του δεξιού κόλπου δρα ως ο φυσιολογικός βηματοδότης της καρδιάς, δηλαδή δημιουργεί ώσεις (πρωτογενές ερέθισμα που μεταβιβάζονται ρυθμικά από τη μια καρδιακή μυϊκή ίνα στην άλλη με τέτοιο τρόπο ώστε ο δεξιός ο αριστερός κόλπος να συστέλλονται ταυτόχρονα. Εικόνα 6 Ερεθισματαγωγό σύστημα καρδιάς Η μεταβίβαση του ερεθίσματος προς τις κοιλίες γίνεται πρώτα μέσω του κολποκοιλιακού κόμβου (ΚΚΚ μετά με το δεμάτιο Hiss (ΔΗ τις διακλαδώσεις του, τέλος με τις ίνες Purkinje (ΙΡ, οπότε φτάνει στις μυϊκές ίνες των δύο κοιλιών που συστέλλονται έτσι ταυτόχρονα, μετά όμως από τη συστολή των κόλπων. Σκοπός όλων των πιο πάνω σχηματισμών, οι οποίοι αποτελούν το σύστημα παραγωγής αγωγής των διεγέρσεων, είναι ο συντονισμός των μυϊκών διεγέρσεων, ώστε να εξασφαλίζεται η ταυτόχρονη συστολή πρώτα των κόλπων στη συνέχεια των κοιλιών.

11 11 Αρρυθμία είναι η ανωμαλία κατά την οποία προκαλείται `βραχυκύκλωμα` στο ηλεκτρικό σύστημα διέγερσης της καρδιάς η καρδιά συσπάται με ακανόνιστο τρόπο. Η κοιλιακή μαρμαρυγή είναι ακραία περίπτωση αρρυθμίας κατά την οποία παρατηρείται μη συντονισμένη σύσπαση πολλών διαφορετικών τμημάτων των κοιλιών, πράγμα που έχει ως αποτέλεσμα η καρδιά να μην αντλεί καθόλου αίμα. Προκαλεί ανακοπή θάνατο μέσα σε λίγα λεπτά. Η κοιλιακή μαρμαρυγή αναστρέφεται αν γίνει ηλεκτροσόκ με απινιδωτή στα πρώτα 3-4 λεπτά. Πίεση του αίματος σφυγμός Πίεση του αίματος είναι η υδροστατική πίεση που ασκεί το αίμα στα τοιχώματα των αιμοφόρων αγγείων. Η πίεση του αίματος είναι πολύ μεγαλύτερη στις αρτηρίες παρά στις φλέβες. Αρτηριακή πίεση είναι η πίεση του αίματος στις αρτηρίες της συστηματικής κυκλοφορίας αυξομειώνεται κατά τη διάρκεια της καρδιακής λειτουργίας. Συστολική πίεση είναι η αρτηριακή πίεση που αναπτύσσεται κατά την σύσπαση των κοιλιών κι έχει τη μέγιστη τιμή (120mm Hg σε έναν ενήλικο άντρα. Διαστολική πίεση είναι η αρτηριακή πίεση που αναπτύσσεται κατά την χαλάρωση των κοιλιών κι έχει την ελάχιστη τιμή (85mm Hg σε έναν ενήλικο άντρα. Ο σφυγμός είναι ένα κύμα που προκαλείται από την αύξηση της πίεσης από τη διαστολική στη συστολική τιμή μεταδίδεται κατά μήκος του τοιχώματος όλων των αρτηριών (Εικόνα 7. Εικόνα 7 Σφυγμός Όγκος παλμού είναι η ποσότητα του αίματος που κινείται από κάθε κοιλία προς την αντίστοιχη αρτηρία (αορτή ή πνευμονική αρτηρία με κάθε συστολή ισούται με 60-70cm³ αίματος. Καρδιακή παροχή ή κατά λεπτό όγκος αίματος είναι η ποσότητα του αίματος που κινείται από κάθε κοιλία προς την αντίστοιχη αρτηρία σε κάθε λεπτό. Αρτηρίες Οι αρτηρίες είναι ελαστικοί σωλήνες που συνεχώς διαιρούνται σε κλάδους μικρότερης διαμέτρου μέχρι τα τριχοειδή. Το αίμα μέσα στις αρτηρίες προωθείται με την πίεση που δημιουργείται από τη συστολή της καρδιάς. Το τοίχωμα των αρτηριών αποτελείται από μυϊκό ελαστικό ιστό.

12 12 Φλέβες Οι φλέβες αρχίζουν από τα τριχοειδή διαρκώς συνενώνονται σε μεγαλύτερα στελέχη επαναφέροντας το αίμα στην καρδιά. Εικόνα 8 Οι κυριότερες αρτηρίες φλέβες Εικόνα 9 Τα τοιχώματα των αρτηριών φλεβών Πίνακας 3 Διαφορές αρτηριών φλεβών

13 13 Η κυκλοφορία του αίματος Εικόνα 10 Η γενική κυκλοφορία του αίματος (α Μικρή ή πνευμονική κυκλοφορία Στο δεξιό κόλπο της καρδιάς μαζεύεται το φλεβικό αίμα όλου του σώματος. Στη συνέχεια κόλπων. έρχεται στη δεξιά κοιλία με τη συστολή των Από εκεί με τη συστολή των κοιλιών πηγαίνει στη πνευμονική αρτηρία, η οποία με τους κλάδους της το οδηγεί μέχρι τα τριχοειδή γύρω από τις πνευμονικές κυψελίδες (πνεύμονες όπου οξυγονώνεται. Μετά την οξυγόνωση το αίμα με τις πνευμονικές φλέβες έρχεται στον αριστερό κόλπο. Εικόνα 11 Η μικρή κυκλοφορία του αίματος

14 14 (β Μεγάλη ή σωματική κυκλοφορία Από τον αριστερό κόλπο το οξυγονωμένο αίμα με τη συστολή των κόλπων έρχεται στην αριστερή κοιλία. Από εκεί με τη συστολή των κοιλιών πάει στην αορτή. Η αορτή με τους κλάδους της το οδηγεί σε όλα τα όργανα του σώματος. Από τα τριχοειδή των διαφόρων οργάνων με τους κλάδους του φλεβικού συστήματος τελικά με την άνω την κάτω κοίλη φλέβα το στεφανιαίο κόλπο επαναφέρεται στο δεξιό κόλπο της καρδιάς. Εικόνα 12 Η μεγάλη κυκλοφορία του αίματος Εικόνα 13 Η γενική κυκλοφορία του αίματος. Περιλαμβάνεται η πυλαία κυκλοφορία

15 15 Τα αιμοφόρα τριχοειδή Εικόνα 14 Τα αιμοφόρα τριχοειδή Τα αιμοφόρα τριχοειδή χρησιμεύουν στην ανταλλαγή των ουσιών, νερού, ηλεκτρολυτών, μικρομοριακών ουσιών μεταξύ αίματος περιβάλλοντος (υγρού των ιστών. Ενδοθήλιο είναι ένα μονόστιβο στρώμα επιθηλιακών κυττάρων που αποτελεί το τοίχωμα των αιμοφόρων τριχοειδών. Μεσοκυττάριες σχισμές είναι διαστήματα που υπάρχουν ανάμεσα στα ενδοθηλιακά κύτταρα των αιμοφόρων τριχοειδών. Μικρές ουσίες (π.χ. γλυκόζη ιόντα μπορούν περνούν από αυτές τις σχισμές. Το μέγεθος των μεσοκυττάριων σχισμών εξαρτάται από τον ιστό. Αιματεγκεφαλικός φραγμός είναι το φαινόμενο που συμβαίνει στον εγκέφαλο όπου δεν υπάρχουν μεσοκυττάριες σχισμές με αποτέλεσμα να μην περνά οτιδήποτε παθητικά στο μεσοκυττάριο υγρό. Ο αιματεγκεφαλικός φραγμός εμποδίζει την είσοδο τοξικών ουσιών από το αίμα στον εγκέφαλο. Μέσω του ενδοθηλίου επιτυγχάνεται η ανταλλαγή ουσιών λόγω της διαφοράς που υπάρχει μεταξύ του αίματος του υγρού των ιστών όσον αφορά την ωσμωτική πίεση την υδροστατική πίεση. Εικόνα 15 Ανταλλαγή ουσιών στα αιμοφόρα τριχοειδή Η συγκέντρωση των πρωτεϊνών στο εσωτερικό του τριχοειδούς είναι μεγαλύτερη απ ότι στο υγρό των ιστών που βρίσκεται γύρω από το τριχοειδές, κι έτσι δημιουργείται μια διαφορά ωσμωτικής πίεσης σ όλο το τριχοειδές δημιουργείται μια τάση απορρόφησης υγρού από το τριχοειδές. Συγχρόνως, υπάρχει η διαφορά υδροστατικής πίεσης μεταξύ αίματος ιστών που είναι μεγάλη στο αρτηριακό άκρο

16 16 μειώνεται βαθμιαία προς το φλεβικό μ αυτήν τείνει να εξέλθει υγρό από το τριχοειδές. Έτσι στο αρτηριακό άκρο έχουμε Δ=Ρ-Π=7mmHg, ενώ στο φλεβικό άκρο έχουμε Α=Π-Ρ=8mmHg. Οι διαφορές αυτές διακίνησης του υγρού. είναι οι αιτίες που καθορίζουν τη φορά Πίεση διήθησης (Δ είναι η αιτία για την έξοδο νερού θρεπτικών ουσιών από το πλάσμα θρεπτικών του ουσιών από το αρτηριακό τμήμα του τριχοειδούς. Πίεση απορρόφησης (Α είναι η αιτία για την είσοδο νερού του υγρού των ιστών άχρηστων προϊόντων του μεταβολισμού των κυττάρων στο φλεβικό τμήμα του τριχοειδούς. Παθήσεις του κυκλοφορικού συστήματος Το έμφραγμα μυοκαρδίου είναι το φράξιμο κάποιας αρτηρίας που αιματώνει την καρδία οδηγεί σε μη οξυγόνωση νέκρωση τμήματος της καρδίας. Αθηρωματικές πλάκες είναι πλάκες που δημιουργούνται κάτω από το ενδοθήλιο των αρτηριών από εναπόθεση χοληστερίνης κορεσμένων λιπαρών οξέων μπορούν να προκαλέσουν τη δημιουργία θρόμβου ο οποίος παρασύρεται από τη ροή του αίματος στη συνέχεια μπορεί να φράξει κάποια αρτηρία. Ισχαιμία του μυοκαρδίου είναι η παρεμπόδιση της κανονικής ροής του αίματος της αιμάτωσης του μυοκαρδίου από στένωση των αρτηριών (μείωση της διαμέτρου τους που προκαλείται από αθηρωματικές πλάκες. Στηθάγχη είναι ισχυρός πόνο στο στήθος που προκαλείται από την ισχαιμία του μυοκαρδίου. Παράγοντες που ευθύνονται για το έμφραγμα είναι: διατροφή πλούσια σε κορεσμένα (ζωικά λίπη γλυκά. Ακόμη, η υπέρταση, το κάπνισμα, η παχυσαρκία, το άγχος, η καθιστική ζωή, ο διαβήτης η γενετική προδιάθεση (πρόσφατα βρέθηκε γονίδιο υπεύθυνο για το έμφραγμα είναι σοβαροί παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία της καρδίας. Η παρακαμπτήριος επέμβαση, γνωστή ως by-pass, είναι χειρουργική επέμβαση για αντιμετώπιση της στένωσης των στεφανιαίων αρτηριών. Ορισμένες φορές, η στένωση των στεφανιαίων αρτηριών μπορεί να αντιμετωπισθεί συντηρητικά με τη μέθοδο «μπαλονάκι». Στον αυλό της αρτηρίας εισάγεται ένας πολύ λεπτός σωλήνας που όταν φθάσει στο σημείο της στένωσης η άκρη του φουσκώνει με αποτέλεσμα να πιέζονται τα τοιχώματα της αρτηρίας μέχρι η διάμετρός της να φθάσει στα φυσιολογικά επίπεδα. Εγκεφαλικό επεισόδιο είναι η ασθένεια κατά την οποία δημιουργείται ισχαιμία σε αρτηρία του εγκεφάλου. Λευχαιμία (βλπ. σελίδα 4. Αιμορροφιλία ή αιμοφιλία (βλπ. σελίδα 5. Ερυθροβλάστωση των νεογνών (βλπ. σελίδα 7. Υγρή περικαρδίτιδα (βλπ. σελίδα 8. Μεσοκολπικό ή μεσοκοιλιακό τρήμα (βλπ. σελίδα 9. Παθήσεις των βαλβίδων (βλπ. σελίδες 9 & 10. Αρρυθμία- Κοιλιακή μαρμαρυγή (βλπ. σελίδα 11.

17 17 ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ Κυκλοφορικό σύστημα Αιμοφόρο σύστημα Λεμφοφόρο σύστημα Καρδιά Αίμα Αιμοφόρα αγγεία Αρτηρίες Φλέβες Αιμοφόρα τριχοειδή Πλάσμα Έμμορφα συστατικά Ερυθρά αιμοσφαίρια ή ερυθροκύτταρα Λευκά αιμοσφαίρια ή λευκοκύτταρα Αιμοπετάλια Μονοκύτταρα Ουδετερόφιλα Βασεόφιλα Ηωσινόφιλα Λεμφοκύτταρα Ανοσοποιητικό σύστημα Ερυθροποιητίνη Αιμοποίηση Αιματοκρίτης Αναιμία Απλαστική αναιμία Λευκοποίηση Λευχαιμία Μυελογενής λευχαιμία Λεμφογενής λευχαιμία Προθρομβίνη Θρομβοπλαστίνη Θρομβίνη Ινωδογόνο Ινώδες Αιμορροφιλία ή αιμοφιλία Ομάδες αίματος Συγκολλητινογόνα Αντιγόνα Συγκολλητίνες Αντισώματα Πανδότης ή παγκόσμιος δότης Πανδέκτης ή παγκόσμιος δέκτης Άρρωστος ή αιμοδέκτης ή δέκτης Αιμοδότης ή δότης Μετάγγιση Παράγοντας ρέζους Ερυθροβλάστωση των νεογνών Ερυθροβλάστης Αφαιμαξομετάγγιση Μέθοδος Clarke Μυοκάρδιο Ενδοκάρδιο Περικάρδιο Περίτονο πέταλο Περισπλάχνιο ή επικάρδιο πέταλο Περικαρδιακή κοιλότητα Υγρή περικαρδίτιδα

18 18 Διαφράγματα Κόλπος Κοιλία Μεσοκολπικό διάφραγμα Μεσοκοιλιακό διάφραγμα Μεσοκολπικό τρήμα Μεσοκοιλιακό τρήμα Κολποκοιλιακό στόμιο Βαλβίδες καρδιάς Τριγλώχινα βαλβίδα Μιτροειδής ή διγλώχινα βαλβίδα Τενόντιες χορδές Άνω κοίλη φλέβα Κάτω κοίλη φλέβα Στεφανιαίος κόλπος Πνευμονική αρτηρία Σιγμοειδείς ή μηνοειδείς βαλβίδες Καρδιακός παλμός Συστολή κόλπων Συστολή κοιλιών Καρδιακή παύλα Ερεθισματαγωγό σύστημα της καρδιάς Φλεβόκομβος Πρωτογενές ερέθισμα Κολποκοιλιακός κόμβος Δεμάτιο του Hiss Ίνες Purkinje Αρρυθμία Κοιλιακή μαρμαρυγή Συστολική πίεση Διαστολική πίεση Σφυγμός Όγκος παλμού Καρδιακή παροχή Πνευμονική κυκλοφορία Συστηματική κυκλοφορία Ενδοθήλιο Μεσοκυττάριες σχισμές Αιματεγκεφαλικός φραγμός Πίεση αίματος Πίεση διήθησης Πίεση απορρόφησης Μέθοδος μπαλονάκι Έμφραγμα μυοκαρδίου Ισχαιμία By pass Στηθάγχη Αθηρωματικές πλάκες Εγκεφαλικό επεισόδιο

19 19 Ασκήσεις Πολλαπλής Επιλογής 1. Τα αγγεία του κυκλοφορικού συστήματος, κατά μήκος των οποίων διαχέονται τα διάφορα συστατικά στο μεσοκυττάριο χώρο είναι α. β. γ. δ. τα οι οι τα τριχοειδή αγγεία. φλέβες. αρτηρίες. λεμφικά αγγεία. 2. Κατά τη μικρή κυκλοφορία το αίμα α. β. γ. δ. διοχετεύεται στους ιστούς μεταφέροντας οξυγόνο. απορροφάει άχρηστες ουσίες για να τις αποβάλλει. προσλαμβάνει από τους πνεύμονες οξυγόνο. απορροφά από το λεπτό έντερο θρεπτικές ουσίες. 3. Κατά τη στεφανιαία κυκλοφορία α. μεταφέρεται αίμα στην καρδιά δια μέσου της πυλαίας φλέβας. β. οι στεφανιαίες φλέβες τροφοδοτούν την καρδιά με θρεπτικές ουσίες. γ. αίμα πλούσιο σε οξυγόνο απομακρύνεται από τον καρδιακό ιστό. δ. τροφοδοτείται η καρδιά με χρήσιμες ουσίες αποβάλλονται από αυτήν οι άχρηστες. 4. Τα τριχοειδή αγγεία α. β. γ. δ. αποτελούνται από πολλές στοιβάδες κυττάρων. περιέχουν μικρές βαλβίδες. περιέχουν το 75% της ποσότητας του αίματος. παρεμβάλλονται μεταξύ αρτηριών φλεβών. 5. Η μέγιστη αρτηριακή πίεση, α. β. γ. δ. παρατηρείται όταν η καρδιά χαλαρώνει. είναι υπεύθυνη για την ροή του αίματος στις αρτηρίες. είναι υπεύθυνη για την κίνηση του αίματος στις φλέβες. παρατηρείται στην πνευμονική αρτηρία. 6. Ο ρόλος των βαλβίδων στις φλέβες είναι: α. β. γ. δ. να να να να ελαττώνουν την πίεση του αίματος. εμποδίζουν την αντίστροφη μετακίνηση του αίματος. σταθεροποιούν την ροή του αίματος. ελαττώνουν την ροή του αίματος. 7. Στo πιο πάνω σχήμα φαίνονται οι εγκάρσιες τομές φλέβας, αρτηρίες τριχοειδούς αγγείου. Ποιος από τους συνδυασμούς Α-Ε δίνει τα αγγεία αυτά με τη σειρά που αναφέρονται; Α Δ. 2 Β Γ. 1 Ε

20 20 Να αντιστοιχίσετε τους όρους που αναγράφονται στη στήλη Ι με τις έννοιες ή τις φράσεις που αναγράφονται στη στήλη ΙΙ. Για το σκοπό αυτό να γράψετε δίπλα από κάθε γράμμα της στήλης Ι τον αριθμό που ταιριάζει από τη στήλη ΙΙ (π.χ. Α-1 Ι Α.... φλέβες Β.... αρτηρίες Γ.... τριχοειδή Δ.... βαλβίδες ΙΙ 1.αγγεία που ανταλλαγή συμμετέχουν των ουσιών στην ανάμεσα στο αίμα τους ιστούς 2.εμποδίζουν την παλινδρόμηση του αίματος 3.αγγεία που μεταφέρουν το αίμα από την καρδιά στην περιφέρεια Ι ΙΙ Α.... λευκοκύτταρα 1.περιέχουν αιμοσφαιρίνη Β.... αιμοπετάλια 2.έχουν Γ.... ερυθροκύτταρα διάρκεια ζωής όσο ο ανθρώπινος οργανισμός 3.αυξάνονται όταν μολυνθεί ο οργανισμός 4.έχουν σημαντικό ρόλο στην διαδικασία πήξης του αίματος Ι ΙΙ 1. ομάδα 20 πρωτεϊνών που συμβάλλουν Α.... ινωδογόνο στην καταστροφή παθογόνων μικροοργα- Β.... συμπλήρωμα νισμών Γ.... αλβουμίνες 2. σημαντικό ρόλο στη διαδικασία πήξης του αίματος 3. πρωτεΐνες που μεταφέρουν το οξυγόνο το διοξείδιο του άνθρακα 4. συμβάλουν στη διατήρηση σταθερής Ι ωσμωτικής πίεσης στο αίμα ΙΙ Α.... μεσογειακή αναιμία 1.ερυθροκύτταρα με δρεπανοειδές σχήμα Β.... δρεπανοκυτταρική 2.μειωμένη αναιμία Γ.... αιμολυτική αναιμία παραγωγή της Β αλυσίδας της αιμοσφαιρίνης 3.αυξημένη παραγωγή λευκοκυττάρων 4. καταστροφή των ερυθροκυττάρων

21 21 Ερωτήσεις Σωστό-Λάθος 1. Ο καρδιακός μυς περιβάλλεται από ένα υμενώδες περίβλημα. ( 2. Ο καρδιακός μυς αποτελείται από ατρακτοειδείς μυϊκές ίνες που υπακούουν στην θέλησή μας. ( 3. Το μυοκάρδιο καλύπτεται εσωτερικά από το περικάρδιο. ( 4. Το μυοκάρδιο περιβάλλεται από το περικαρδιακό υγρό. ( 5. Το περικαρδιακό υγρό επιτρέπει την ολίσθηση της καρδιάς κατά τις κινήσεις της, ελαττώνοντας τις τριβές. ( 6. Ο δεξιός κόλπος επικοινωνεί διαμέσου βαλβίδας με τον αριστερό. ( 7. Ο δεξιός κόλπος επικοινωνεί με την δεξιά κοιλία ο αριστερός κόλπος με την αριστερά κοιλία. 8. Η αριστερά κοιλία έχει παχύτερα φυσιολογικούς ( ενήλικες αντιστοιχούν 70 ο άνθρωπος ( ασκείται ή εργάζεται έντονα, επηρεάζεται ο ρυθμός των κτύπων της καρδιάς του. 11. Οι στεφανιαίες αρτηρίες είναι δύο Η αποβολή των άχρηστων ( ουσιών από την καρδιά με τις στεφανιαίες φλέβες. 13. Τα τριχοειδή αγγεία την διάμετρο ενός ερυθροκυττάρου. διάμετρο περίπου γίνεται ( έχουν τροφοδοτούν την καρδιά με θρεπτικές ουσίες. 12. δεν ( περίπου κτύποι καρδιάς ανά λεπτό. 10. Όταν στέλνει το αίμα σε μεγάλες αποστάσεις. 9. Στους ( τοιχώματα ίση ( με 14. Η διαφορά ωσμωτικής πίεσης μεταξύ φλεβιδίων μεσοκυττάριου υγρού έχει ως αποτέλεσμα την απορρόφηση υγρού από τα φλεβίδια. (

22 22 Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 1. Ποιες είναι οι βασικές λειτουργίες του αίματος; 2. Ποια είναι η δομή της αιμοσφαιρίνης; 3. Πώς γίνεται η μεταφορά οξυγόνου διοξειδίου του άνθρακα από την αιμοσφαιρίνη; 4. Να περιγράψετε το μηχανισμό πήξης του αίματος στην περίπτωση τραυματισμού. 5. Ένα άτομο που αισθάνεται αδιολόγητα κόπωση επισκέπτεται τον γιατρό του ο οποίος του συνιστά: (α Εργαστηριακές εξετάσεις για τον προσδιορισμό του επιπέδου της αιμοσφαιρίνης στο αίμα. (β Διατροφή πλούσια σε ψάρια, συκώτι, πουλερικά γαλακτοκομικά. (γ Κατανάλωση τροφών όπως δημητριακά, σταφίδες, φακές. Να διολογήσετε τις οδηγίες του γιατρού. 6. Ένας γιατρός χορηγεί σε ασθενή του βιταμίνη Κ του συνιστά να καταναλώνει τροφές πλούσιες σε Ca. Τι συμπτώματα μπορεί να εμφανίζει ο ασθενής; 7. Στο σχήμα φαίνονται συστατικά ανθρώπινου αίματος σε μεγέθυνση περίπου 1,500 φορές. (α Ονομάστε τα κύτταρα 1, 2 3. (β Αναφέρετε μια σπουδαία δραστηριότητα του κάθε κυττάρου 1, 2 3. (γ Περιγράψετε τη διαδικασία στην οποία παίζουν σημαντικό ρόλο τα κύτταρα 3. (δ Να αναφέρετε τα κυριότερα μέρη του ανθρώπινου σώματος στα οποία παράγονται τα κύτταρα 1, (α Τι αντιπροσωπεύουν οι αριθμοί 1, 2, 3 4 στην εικόνα; (β Δώστε εξηγήσεις σχετικές με το φαινόμενο που παρουσιάζει η πιο πάνω εικόνα.

23 23 9. Η εικόνα παρουσιάζει διάφορα έμμορφα συστατικά του αίματος. (α Να ονομάσετε τα έμμορφα συστατικά του αίματος που δείχνουν οι αριθμοί 1-4. (β Πού παράγονται τα συστατικά που δείχνει ο αριθμός 3; (γ Ποια από αυτά βοηθούν στην άμυνα του οργανισμού; (δ Ποια ορμόνη παράγεται στους νεφρούς χρειάζεται για την αιμοποίηση; 10. Oι άνθρωποι κατατάσσονται σε τέσσερις ομάδες αίματος στο σύστημα ΑΒΟ. Να γράψετε το είδος των αντισωμάτων των αντιγόνων που έχει η κάθε ομάδα. 11. Γιατί η ομάδα Ο δίνει αίμα σε όλες τις άλλες ομάδες, ενώ η ΑΒ μόνο στη δική της ομάδα; 12. Να περιγράψετε τη διαδρομή του αίματος στην πνευμονική κυκλοφορία. 13. Γιατί οι φλέβες έχουν βαλβίδες, ενώ οι αρτηρίες δεν έχουν; 14. Ποια είναι η διαφορά μεταξύ σφυγμού καρδιακού παλμού; 15. Πού οφείλεται η πτώση της πίεσης του αίματος όταν αυτό μετακινείται από τις αρτηρίες προς τα τριχοειδή; Σε τι εξυπηρετεί η ελαχιστοποίηση της πίεσης στα τριχοειδή; 16. Γιατί υπάρχουν βαλβίδες μεταξύ α δεξιάς κοιλίας πνευμονικής αρτηρίας β αριστερής κοιλίας αορτής; 17. Σε ποιο διαμέρισμα της καρδιάς καταλήγουν οι πνευμονικές φλέβες; Γιατί το αίμα που μεταφέρουν έχει μεγάλη περιεκτικότητα σε οξυγόνο; 18. Το αίμα που διοχετεύεται διαμέσου της πνευμονικής αρτηρίας στους πνεύμονες έχει σκούρο κόκκινο χρώμα. Γιατί συμβαίνει αυτό; Πώς το εξηγείτε; 19. τον Ο μυϊκός ιστός των κοιλιών της καρδιάς είναι παχύτερος από ιστό των κόλπων. Επιπλέον ο μυϊκός ιστός της αριστερής κοιλίας είναι παχύτερος από τον αντίστοιχο της δεξιάς κοιλίας. Να εξηγήσετε γιατί συμβαίνει αυτό;

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Λουκάς Νικολάου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 2011 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Χρησιμότητα κυκλοφορικού συστήματος 1. Μεταφορά O 2 και θρεπτικών συστατικών στους ιστούς 2. Απομάκρυνση CO

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ. 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ.

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ. 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ. (α) Να ονομάσετε τα αγγεία Α και Β. (β) Πώς είναι προσαρμοσμένο το αγγείο Γ για να έχει τη δυνατότητα να δημιουργεί το

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα της βιολογίας υπεύθυνη καθηγήτρια : Ζαρφτσιάν Μαρία Ελένη

Εργασία στο μάθημα της βιολογίας υπεύθυνη καθηγήτρια : Ζαρφτσιάν Μαρία Ελένη Εργασία στο μάθημα της βιολογίας υπεύθυνη καθηγήτρια : Ζαρφτσιάν Μαρία Ελένη Εισαγωγή: Το κυκλοφορικό είναι από τα πιο σημαντικά αλλά και από τα πιο ευαίσθητα συστήματα του οργανισμού μας. Τα προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 7 Το κυκλοφορικό μας σύστημα

ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 7 Το κυκλοφορικό μας σύστημα jk ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 7 Το κυκλοφορικό μας σύστημα Εισαγωγή στο Κυκλοφορικό μας Σύστημα (ΚΣ) Το ΚΣ αποτελείται από - τα αιμοφόρα αγγεία την καρδιά Αέρας που εισπνέουμε Αέρας που εκπνέουμε

Διαβάστε περισσότερα

3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα μα που κυκλοφορεί μέσα σ' αυτά. Στενά συνδεδεμένο με το κυκλοφορικό σύστημα είναι κύτταρα των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των αχρήστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΗΚΑΡΔΙΑ ΗΚΑΡΔΙΑ. Ροβίθης Μιχαήλ

ΗΚΑΡΔΙΑ ΗΚΑΡΔΙΑ. Ροβίθης Μιχαήλ ΗΚΑΡΔΙΑ Η καρδιά που το μέγεθός της είναι λίγο μεγαλύτερο από μία γροθιά, είναι μία διπλή αυτόνομη μυώδης αντλία. Ενώ το βάρος της κυμαίνεται από 280 340 γραμμάρια. Είναι η κεντρική αντλία του κυκλοφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Κυκλοφορικό σύστημα Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Η καρδία Χτύπα 2 δισεκατομμύρια φορές σε όλη μας τη ζωή. Βρίσκεται στο θώρακα, κέντρο προς αριστερά. Έχει το μέγεθος μιας γροθιάς. Αλεξάνδρα, Αναστασία,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ-ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/6/2015 ΒΑΘΜΟΣ ΒΑΘΜΟΣ:... ΤΑΞΗ: Γ Αριθμητικά.. ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες Ολογράφως:...

Διαβάστε περισσότερα

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί:

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το λεμφικό σύστημα αποτελείται από τα λεμφαγγεία, τη λέμφο και τους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι δομές που αποτελούνται από εξειδικευμένη μορφή συνδετικού ιστού, το λεμφικό

Διαβάστε περισσότερα

Το κύριο όργανο του κυκλοφορικού συστήματος είναι η καρδιά, η οποία βρίσκεται ανάμεσα στους δύο πνεύμονες πίσω από το στέρνο και παίρνει το κωνικό

Το κύριο όργανο του κυκλοφορικού συστήματος είναι η καρδιά, η οποία βρίσκεται ανάμεσα στους δύο πνεύμονες πίσω από το στέρνο και παίρνει το κωνικό ΚΑΡΔΙΑ Το κύριο όργανο του κυκλοφορικού συστήματος είναι η καρδιά, η οποία βρίσκεται ανάμεσα στους δύο πνεύμονες πίσω από το στέρνο και παίρνει το κωνικό της σχήμα από το μυοκάρδιο Η καρδιά είναι μία μυώδης

Διαβάστε περισσότερα

3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα μα που κυκλοφορεί μέσα σ' αυτά. Στενά συνδεδεμένο με το κυκλοφορικό σύστημα είναι κύτταρα των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ:ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:3.6.2014 ΤΑΞΗ: Γ ΧΡΟΝΟΣ:1.30 ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ:10 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:. ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:... ΒΑΘΜΟΣ:...

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ 1o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11207, 108ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11315 ΙΙ. Το αίμα κυκλοφορεί μέσα στα αγγεία του κυκλοφορικού μας συστήματος. Να απαντήσετε στις ερωτήσεις: α) Ποια

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ 1 Η φυσιολογική καρδιά είναι µία πολύ δυνατή αντλία φτιαγµένη από µυϊκό ιστό, που λειτουργεί εντατικά και συνεχώς. Έχει περίπου τις διαστάσεις µιας ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ 7 ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ Σε µια καρδιά που λειτουργεί φυσιολογικά, το αίµα µε χαµηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο ρέει από το σώµα στη δεξιά πλευρά της καρδιάς (στο δεξιό κόλπο και από εκεί στη δεξιά κοιλία).

Διαβάστε περισσότερα

Από το Κύτταρο στον Οργανισµό

Από το Κύτταρο στον Οργανισµό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Από το Κύτταρο στον Οργανισµό Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Στον ανθρώπινο οργανισµό

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά.

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Στον πεπτικό σωλήνα πραγματοποιείται ο τεμαχισμός της τροφής

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις 1. Που βρίσκεται η καρδιά; Α) Εξ ολοκλήρου στο αριστερό μεσοθωράκιο Β) Πίσω από την τραχεία Γ) Εξ ολοκλήρου στο δεξί μεσοθωράκιο Δ) Μπροστά από την τραχεία Ε) Παρασπονδυλικά αριστερά 2. Ποια από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

3. Το σχεδιάγραμμα παρουσιάζει τομή ανθρώπινου πεπτικού συστήματος.

3. Το σχεδιάγραμμα παρουσιάζει τομή ανθρώπινου πεπτικού συστήματος. ΠΕΠΤΙΚΟ 1. Α. Να γράψετε τα είδη των δοντιών Α, Β, Γ, Δ και τα μέρη του δοντιού Ε Μ. Β. Πόσα δόντια έχει ένα παιδί 3 χρόνων; Γ. Ποιοι αδένες αφήνουν το έκκριμά τους στη στοματική κοιλότητα και ποιο το

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα και υγεία

Κυκλοφορικό σύστημα και υγεία ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΡΔΙΑ ΑΙΜΟΦΟΡΑ ΑΓΓΕΙΑ ΑΙΜΑ ΑΡΤΗΡΙΕΣ ΠΛΑΣΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ ΦΛΕΒΕΣ ΕΡΥΘΡΑ ΑΙΜΟΣΦΑΙΡΙΑ ΤΡΙΧΟΕΙΔΗ ΛΕΥΚΑ ΑΙΜΟΣΦΑΙΡΙΑ ΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑ Κυκλοφορικό σύστημα και υγεία Το κυκλοφορικό σύστημα τροφοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϊατρική τεχνολογία

Βιοϊατρική τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Βιοϊατρική τεχνολογία Ενότητα 7: Φυσιολογία της καρδιάς Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr ΕΕΔΙΠ Μπέλλου Σοφία e-mail: sbellou@uowm.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ. 2o ΕΠΑΛ ΑΜΑΛΙΑΔΑΣ 2012-2013

ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ. 2o ΕΠΑΛ ΑΜΑΛΙΑΔΑΣ 2012-2013 ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ 2o ΕΠΑΛ ΑΜΑΛΙΑΔΑΣ 2012-2013 2 ο ΕΠΑΛ ΑΜΑΛΙΑΔΑΣ 2012-2013 ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ ΜΑΘΗΤΕΣ FANTASTIC 3 ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΤΣΑΝΤΩΝΗΣ ΔΑΦΝΗ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ ΑΓΓΕΛΗ-ΒΑΓΓΕΛΗ ΕΘΕΛΟΝΤΕΣ ΣΤΡΟΥΜΦ ΗΛΙΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας Κυκλοφορικό Σύστηµα Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας Εβρυολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Κυκλοφορικό Σύστηµα Αιµοφόροκυκλοφορικό σύστηµα Λεµφoφόροκυκλοφορικό σύστηµα Αιµοφόρο Κυκλοφορικό Σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

ηλικία περιεκτικότητα σε λίπος φύλο

ηλικία περιεκτικότητα σε λίπος φύλο ΥΓΡΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ Το ύδωρ αποτελεί το 60% του βάρους σώματος α) από την ηλικία (νεογνά 75%) β) περιεκτικότητα σε λίπος (ο λιπώδης ιστός έχει μικρή περιεκτικότητα σε ύδωρ) γ) το φύλο ( το ύδωρ είναι λιγότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ. Σχηµατική απεικόνιση της µεγάλης και της µικρής κυκλοφορίας

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ. Σχηµατική απεικόνιση της µεγάλης και της µικρής κυκλοφορίας ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιµος Π. Βανδώρος ΑΙΜΟΦΟΡΑ ΑΓΓΕΙΑ ΑΡΤΗΡΙΕΣ - ΦΛΕΒΕΣ - ΤΡΙΧΟΕΙ Η 1 ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ Μεγάλη και µικρή κυκλοφορία Σχηµατική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Θυρεοειδής χόνδρος Κρικοθυρεοειδής σύνδεσμος ΤΡΑΧΕΙΑ Κρικοειδής χόνδρος

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο 4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο Στον άνθρωπο οι θρεπτικές ουσίες της τροφής απορροφώνται από το λεπτό έντερο. Με την κυκλοφορία του αίματος φτάνουν σε όλα τα κύτταρα του σώματος. Εκεί, ορισμένες από αυτές,

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία της καρδιάς. Δρ. Μαρία Χαρίτου, Εργαστήριο Βιοϊατρικής Τεχνολογίας

Φυσιολογία της καρδιάς. Δρ. Μαρία Χαρίτου, Εργαστήριο Βιοϊατρικής Τεχνολογίας Φυσιολογία της καρδιάς Δρ. Μαρία Χαρίτου, Εργαστήριο Βιοϊατρικής Τεχνολογίας Αθήνα, Ιανουάριος 2012 Το καρδιαγγειακό σύστημα Μηχανισμός μεταφοράς ουσιών στο ανθρώπινο σώμα Σύστημα κοιλοτήτων και σωλήνων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. Κύτταρα μορφολογικά όμοια, που συμμετέχουν στην ίδια λειτουργία αποτελούν έναν ιστό.

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. Κύτταρα μορφολογικά όμοια, που συμμετέχουν στην ίδια λειτουργία αποτελούν έναν ιστό. ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 1. Τι είναι η κυτταρική διαφοροποίηση; Ο ανθρώπινος οργανισμός συνίσταται από τρισεκατομμύρια κύτταρα. Τα κύτταρα αυτά εμφανίζουν σημαντική ποικιλομορφία,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία και Ανάλυση Ιατρικών Σημάτων

Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία και Ανάλυση Ιατρικών Σημάτων Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία και Ανάλυση Ιατρικών Σημάτων Πίεση Αίματος Εργαστήριο Βιοϊατρικής Τεχνολογίας 1 Το Κυκλοφορικό Σύστημα Μηχανισμός μεταφοράς ουσιών στο ανθρώπινο σώμα Σύστημα κοιλοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση.

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση. ΙΣΤΟΙ 1. Τα κύτταρα που αποτελούν τον οργανισµό µας, διακρίνονται σε διάφορους τύπους, παρά το γεγονός ότι όλα, τελικώς, προέρχονται από το ζυγωτό, δηλαδή το πρώτο κύτταρο µε το οποίο ξεκίνησε η ζωή µας.

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία α λυκείου. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση.

Βιολογία α λυκείου. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 1. Συγκρίνοντας τα κύτταρα του επιθηλιακού ιστού με τα κύτταρα του νευρικού ιστού, αυτά μεταξύ τους μοιάζουν..

Διαβάστε περισσότερα

δ. Ατρησία Πνευµονικής.

δ. Ατρησία Πνευµονικής. διολόγο. Θα πρέπει επίσης να υποβάλλονται σε τακτά χρονικά διαστή- µατα σε εξετάσεις για έλεγχο της λειτουργίας της καρδιάς τους. Υπάρχει κίνδυνος να προσβληθούν από ενδοκαρδίτιδα πριν ή µετά την εγχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗΣΑΝΑΤΟΜΙΑΣ (Αιμάτωση, νεύρωση, βαλβιδικοί σχηματισμοί)

ΒΑΣΙΚΑΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗΣΑΝΑΤΟΜΙΑΣ (Αιμάτωση, νεύρωση, βαλβιδικοί σχηματισμοί) ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΑΣΘΕΝΗ ΒΑΣΙΚΑΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗΣΑΝΑΤΟΜΙΑΣ (Αιμάτωση, νεύρωση, βαλβιδικοί σχηματισμοί) Κώστας Φακιολάς, MD, FESC Διευθυντής Αιμοδυναμικού Τμήματος Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιώς

Διαβάστε περισσότερα

δεξιά κοιλία και από εκεί στην πνευµονική αρτηρία και στους πνεύ- µονες. Το αίµα, που περνάει µέσα από την αορτή και από εκεί σε όλο το σώµα, δεν

δεξιά κοιλία και από εκεί στην πνευµονική αρτηρία και στους πνεύ- µονες. Το αίµα, που περνάει µέσα από την αορτή και από εκεί σε όλο το σώµα, δεν δεξιά κοιλία και από εκεί στην πνευµονική αρτηρία και στους πνεύ- µονες. Το αίµα, που περνάει µέσα από την αορτή και από εκεί σε όλο το σώµα, δεν περιέχει αρκετό οξυγόνο, κάτι που επηρεάζει το χρώµα του

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ 9 ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ Σε αυτές τις περιπτώσεις, το αίµα που προωθείται στο σώµα περιέχει λιγότερη από την φυσιολογική ποσότητα οξυγόνου. Αυτό προκαλεί ένα µπλέ χρωµατισµό του δέρµατος που ονοµάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώνει ορμόνες, που αυξάνουν την πίεση του αίματος στους νεφρούς και επηρεάζουν την παραγωγή ερυθροκυττάρων

Απελευθερώνει ορμόνες, που αυξάνουν την πίεση του αίματος στους νεφρούς και επηρεάζουν την παραγωγή ερυθροκυττάρων ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το ουροποιητικό σύστημα (εικ.6.2), αποτελείται από τους νεφρούς, τους ουρητήρες, την ουροδόχο κύστη και την ουρήθρα. Στους νεφρούς μικρά μόρια απομακρύνονται από το αίμα. Πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 25/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ 7 ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ Σε µια καρδιά που λειτουργεί φυσιολογικά, το αίµα µε χαµηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο ρέει από το σώµα στη δεξιά πλευρά της καρδιάς (στο δεξιό κόλπο και από εκεί στη δεξιά κοιλία).

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιά. Καρδιά. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Άσκηση και αρτηριακή πίεση. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία. Πασχάλης Βασίλης, Ph.D.

Καρδιά. Καρδιά. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Άσκηση και αρτηριακή πίεση. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία. Πασχάλης Βασίλης, Ph.D. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία Μεταβολικές ασθένειες και άσκηση Άσκηση και αρτηριακή πίεση Πασχάλης Βασίλης, Ph.D. Καρδιά Καρδιά Η καρδιά είναι ένα μυϊκό όργανο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΖΩΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΙV. Κυκλοφορικό Αναπνευστικό

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΖΩΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΙV. Κυκλοφορικό Αναπνευστικό ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΖΩΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΙV. Κυκλοφορικό Αναπνευστικό Κυκλοφορικό σύστημα Κύριος ρόλος του κυκλοφορικού συστήματος είναι η τροφοδοσία των κυττάρων με θρεπτικά και οξυγόνο και η απομάκρυνση των άχρηστων

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Τα λίπη αποτελούν μια συμπυκνωμένη πηγή ενέργειας Ενεργούν σαν διαλύτες

Διαβάστε περισσότερα

AIMOΦOPO- ΛEMΦIKO KYKΛOΦOPIKO ΣYΣTHMA

AIMOΦOPO- ΛEMΦIKO KYKΛOΦOPIKO ΣYΣTHMA AIMOΦOPO- ΛEMΦIKO KYKΛOΦOPIKO ΣYΣTHMA Tα κυκλοφορικά συστήµατα µεταφέρουν > O 2 - σε διάφορα θρεπτικές ουσίες => τµήµατα άχρηστα προϊόντα - του σώµατος 2 κύρια κυκλοφορικά συστήµατα ------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΕΡΔΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΟΣ (MSc) 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΕΛΙΔΑ Ενότητα 2 : Χημεία της ζωής 4 Ενότητα 3: Ενέργεια και οργανισμοί 13 Ενότητα 4: κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 3: Μελετώντας το Κυκλοφορικό μας Σύστημα

ΕΝΟΤΗΤΑ 3: Μελετώντας το Κυκλοφορικό μας Σύστημα ΕΝΟΤΗΤΑ 3: Μελετώντας το Κυκλοφορικό μας Σύστημα Α. Διδακτικό πλαίσιο Τίτλος ενότητας: Μελετώντας το Κυκλοφορικό μας Σύστημα Παιδαγωγική Προσέγγιση: Προβληματοκεντρική μάθηση με προκαθορισμένη πορεία δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.)

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.) ΥΠΕΡΤΑΣΗ Η καρδιά προωθεί το αίμα στον οργανισμό μέσω των αρτηριών, με αποτέλεσμα οι αρτηρίες να βρίσκονται υπό πίεση. Η πίεση αυξάνει όταν είμαστε αναστατωμένοι, όταν τρομάζουμε, όταν καταβάλουμε κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑ.Λ ΜΑΘΗΜΑ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΑΙΜΑΤΟ ΟΣΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ÅÐÉËÏÃÇ

Γ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑ.Λ ΜΑΘΗΜΑ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΑΙΜΑΤΟ ΟΣΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ÅÐÉËÏÃÇ 1 Γ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑ.Λ ΜΑΘΗΜΑ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΑΙΜΑΤΟ ΟΣΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Σελ.65, Αιµατολογία Αιµοδοσία Ι ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Τα µεγάλα µονοκύτταρα ή µονοπύρηνα αποτελούν τα φαγοκύτταρα του οργανισµού,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Μέρος Β Δρ. Ανδρέας Φλουρής Ερευνητής Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας Κέντρο Έρευνας, Τεχνολογίας και Ανάπτυξης Θεσσαλίας ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ ΣΤΙΣ ΚΥΨΕΛΙΔΕΣ 2 ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος

Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος ΚΝΣ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ Περιβάλλονται και στηρίζονται με τις εγκεφαλικές και νωτιαίες μήνιγγες μεταξύ των οποίων περικλείεται ο υπαραχνοειδής χώρος γεμάτος

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρικό νευρικό σύστημα. Το νευρικό σύστημα αποτελείται από ένα κεντρικό και ένα

Κεντρικό νευρικό σύστημα. Το νευρικό σύστημα αποτελείται από ένα κεντρικό και ένα Κεντρικό νευρικό σύστημα. Το νευρικό σύστημα αποτελείται από ένα κεντρικό και ένα περιφερικό τμήμα. Το κεντρικό τμήμα του νευρικού συστήματος ονομάζεται κεντρικό νευρικό σύστημα (ΚΝΣ) και αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις. Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις. Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Μεταγγίσεις σε νεογνά και παιδιά Μεταγγίσεις στον νεογνικό πληθυσμό Μεταγγίσεις στον

Διαβάστε περισσότερα

Από το Κύτταρο στον Οργανισµό

Από το Κύτταρο στον Οργανισµό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Από το Κύτταρο στον Οργανισµό Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Στον ανθρώπινο οργανισµό

Διαβάστε περισσότερα

Σκελετικό σύστημα. Λειτουργίες: 1. Στηρικτικό πλαίσιο του σώματος των ζώων 2. Κινητική ποικιλομορφία. 2. Σκληροί σκελετοί

Σκελετικό σύστημα. Λειτουργίες: 1. Στηρικτικό πλαίσιο του σώματος των ζώων 2. Κινητική ποικιλομορφία. 2. Σκληροί σκελετοί Σκελετικό σύστημα Λειτουργίες: 1. Στηρικτικό πλαίσιο του σώματος των ζώων 2. Κινητική ποικιλομορφία Τύποι: 1. Υδροστατικοί σκελετοί 2. Σκληροί σκελετοί Ενδοσκελετός Εξωσκελετός Σκελετικό σύστημα υδροστατικοί

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ 9 ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ Σε αυτές τις περιπτώσεις, το αίµα που προωθείται στο σώµα περιέχει λιγότερη από την φυσιολογική ποσότητα οξυγόνου. Αυτό προκαλεί ένα µπλέ χρωµατισµό του δέρµατος που ονοµάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Μονάδες 25 Α1.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ Hράκλειο, εκέμβριος 2011 ΤΥΠΟΙ ΙΣΤΩΝ 1. Eπιθηλιακός Πολυεδρικά κύτταρα που είναι πάρα πολύ στενά συνδεδεμένα και φέρουν ελάχιστη μεσοκυττάρια ουσία 2. Συνδετικός Κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ X. ΓΡΑΪΔΗΣ, Δ. ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ, Β. ΚΑΡΑΣΑΒΙΔΗΣ, Ε. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΥ, Γ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Θ. ΜΠΙΤΣΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Δρ. Νίκος Γιαννακούρης ΑΘΗΝΑ 2008 Κεφάλαιο 1: Κυκλοφορικό Σύστημα ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 1 1.1.

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Μέτρηση της αιματηρής Αρτηριακής Πίεσης» Αιμοδυναμική παρακολούθηση α) Μη επεμβατική Ηλεκτροκαρδιογράφημα Αρτηριακός σφυγμός Αναίμακτη αρτηριακή πίεση

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζετε για το αίμα σας

Γνωρίζετε για το αίμα σας Σκοπός του φυλλαδίου δεν είναι να αντικαταστήσει τις συμβουλές του γιατρού σας, ο οποίος σας εξέτασε και διέγνωσε την πάθησή σας. Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό ή νοσηλευτή σας για ο,τιδήποτε που τυγχάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΡΙΩΡΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΣΤΟ 1 0 ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΡΙΩΡΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΣΤΟ 1 0 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΡΙΩΡΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΣΤΟ 1 0 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΘΕΜΑ 1 0 Α. Στις ερωτήσεις 1-5 να επιλέξετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 1. Τα βακτήρια διαθέτουν: α. Μιτοχόνδρια β. Ριβοσώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Η πήξη του αίματος συμβάλλει στην άμυνα του οργανισμού 2. Η φαγοκυττάρωση είναι αποτελεσματική μόνο έναντι των βακτηρίων 3. Οι ιντερφερόνες δρουν άμεσα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΣΤΑ ΚΑΙ ΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Τα οστά είναι μια στερεά μορφή συνδετικού ιστού, σχηματίζουν το μεγαλύτερο μέρος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΜΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ: 1) ΠΩΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΥΕΤΑΙ Η ΑΙΜΑΤΙΚΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ;

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΜΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ: 1) ΠΩΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΥΕΤΑΙ Η ΑΙΜΑΤΙΚΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ; ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΜΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ: 1) ΠΩΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΥΕΤΑΙ Η ΑΙΜΑΤΙΚΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ; 2) ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ Ο ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΤΡΙΧΟΕΙΔΟΥΣ ΑΓΓΕΙΟΥ; 3) ANAΦΕΡETE ΤΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΥΣ ΜΕ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2015

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2015 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2015 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΕΡΔΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΟΣ (MSc) 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Contents ΕΝΟΤΗΤΑ 2: ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ... 3 ΕΝΟΤΗΤΑ 3: ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΝΖΥΜΑ... 16 ΕΝΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΕΡΟΣ Α' ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΩΤΕΡΑ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΙΔΡΥΜΑΤΑ Μάθημα: ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ημερομηνία και ώρα

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζετε για τις μεταγγίσεις των ερυθρών αιμοσφαιρίων

Γνωρίζετε για τις μεταγγίσεις των ερυθρών αιμοσφαιρίων Σκοπός του φυλλαδίου δεν είναι να αντικαταστήσει τις συμβουλές του γιατρού σας, ο οποίος σας εξέτασε και διέγνωσε την πάθησή σας. Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό ή νοσηλευτή σας για ο,τιδήποτε που τυγχάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Κων/νος Ε. Κεραμάρης Δρ. Βιολόγος Κλινικός Βιοχημικός

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Κων/νος Ε. Κεραμάρης Δρ. Βιολόγος Κλινικός Βιοχημικός ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Κων/νος Ε. Κεραμάρης Δρ. Βιολόγος Κλινικός Βιοχημικός Η ανατομία της καρδιάς Η Καρδιά Τοίχωμα Αποτελείται από επόμενες τρεις στιβάδες: Μια πολύ λεπτή εξωτερική, το επικάρδιο (σπλαχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD

Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD ΤΕΦΑΑ - Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Σήμερα θα μιλήσουμε για τα εξής θέματα: Τι κερδίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. γ 2. α 3. β 4. δ 5. δ Β. Ερωτήσεις σωστού - λάθους 1. Σωστό 2. Λάθος 3. Λάθος 4. Λάθος 5. Σωστό ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αναπνοή και ήχος Ομιλία και τραγούδι

Αναπνοή και ήχος Ομιλία και τραγούδι Αναπνοή και ήχος Ομιλία και τραγούδι Σχέδιο εργασίας της Α τάξης Γελ. Πελοπίου Υπεύθυνος καθηγητής: Παπαδημητρίου Νικόλαος Αναπνοή Μέλη : Αγγελόπουλος Γιάννης Τσιπολίτης Γιώργος Η αναπνοή σε επίπεδο οργανισμού

Διαβάστε περισσότερα

Βλαστοκύτταρο. Χοτζάι Αθηνά, Στέργιο Χάιδω Τμήμα Γ5

Βλαστοκύτταρο. Χοτζάι Αθηνά, Στέργιο Χάιδω Τμήμα Γ5 Βλαστοκύτταρο Χοτζάι Αθηνά, Στέργιο Χάιδω Τμήμα Γ5 Τα βλαστοκύτταρα είναι κύτταρα που αναπαράγονται διαρκώς και έχουν την ικανότητα να μετατραπούν (να διαφοροποιηθούν) σε οποιοδήποτε άλλο είδος κυττάρου

Διαβάστε περισσότερα

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 55-62 Αιµορραγία Στο κυκλοφορικό σύστηµα του ενήλικα ανθρώπου υπάρχουν έξι λίτρα περίπου αίµατος, το οποίο µεταφέρει στα κύτταρα των ιστών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R;

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; (γ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει σε αυτό όξινες ιδιότητες; (δ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ - ΙΟΡΔΑΝΗΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Αθήνα 2007 3 4 Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ Η μελέτη των αλληλεπιδράσεων του ανθρώπινου οργανισμού με τον περιβάλλοντα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ Αρτηριακή Υπέρταση είναι η επίμονη αύξηση της αρτηριακής πίεσης πάνω από τα φυσιολογικά όρια και ενώ το άτομο βρίσκεται σε ηρεμία, συστολική πάνω από 150 mmhg και διαστολική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Το στρες Πρώτη νευροενδοκρινολογική απάντηση Δεύτερη νευροενδοεκρινολογική απάντηση Ο υποθάλαμος Κορτιζόλη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘ. ΑΘ.ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘ. ΑΘ.ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘ. ΑΘ.ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ COPYRIGHT 2008 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΑ ΦΥΤΑ

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΑ ΦΥΤΑ ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΑ ΦΥΤΑ Θερινό εξάμηνο 2011 Ο ρόλος του νερού στο φυτό Βασικότερο συστατικό των ιστών

Διαβάστε περισσότερα

Κάπνισμα και Κυκλοφορικό Σύστημα

Κάπνισμα και Κυκλοφορικό Σύστημα Κάπνισμα και Κυκλοφορικό Σύστημα Κάπνισμα και Κυκλοφορικό Σύστημα Αν και οι περισσότεροι άνθρωποι συσχετίζουν τους θανάτους από το κάπνισμα με καρκίνο και παθήσεις των πνευμόνων, στην πράξη, περισσότεροι

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org Περιφερική Αγγειοπάθεια Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

www.cirse.org Περιφερική Αγγειοπάθεια Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Περιφερική Αγγειοπάθεια Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org Cardiovascular and Interventional Radiological Society of Europe Cardiovascular and Interventional

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ: Γιώργος Δερμιτζάκης Δημήτρης Δημητρουλόπουλος Έλενα Ξενάκη Μαργαρίτα Χατζοπούλου PROJECT Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας Ελαιόλαδο και υγεία ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Λαγουτάρη Ελένη Σούσου

Διαβάστε περισσότερα

5.4 Το μυοσκελετικό σύστημα του ανθρώπου ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

5.4 Το μυοσκελετικό σύστημα του ανθρώπου ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 3. Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: Α. Η μέλισσα είναι έντομο που: α. έχει σπονδυλική στήλη β. μπορεί να κολυμπάει γ. πετάει με τη βοήθεια μεμβρανωδών

Διαβάστε περισσότερα

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο Αλκοόλ και ασθένειες του Συκωτιού (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcohol-and-liver-disease) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα