ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ): ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ, ΙΑΙΤΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ): ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ, ΙΑΙΤΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ"

Transcript

1 Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Κρήτης (Τ.Ε.Ι.) Σχολή Επαγγελµάτων Υγείας και Πρόνοιας (Σ.Ε.Υ.Π.) Τµήµα ιατροφής και ιαιτολογίας, Παράρτηµα Σητείας ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ): ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ, ΙΑΙΤΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Φοιτήτριες: Ανδρέου ήµητρα Τριλυράκη Περσεφόνη Χουΐδη Βασιλική Επιβλέπων Καθηγητής: Φραγκιαδάκης Γεώργιος ΣΗΤΕΙΑ 2013 Φοιτήτριες: Ανδρέου Δήμητρα, Τριλυράκη Περσεφόνη, Χουΐδη Βασιλική Σελίδα 1

2 Technological Educational Institute of Crete School of Health and Welfare Profession (S.H.C.P.) Department of Human Nutrition & Dietetics Branch of Sitia CHRONIC OBSTRUCTIVE PULMONARY DISEASE (COPD): NUTRITIONAL ASSESSMENT, NUTRITIONAL MANAGEMENT AND HOSPITAL TREATMENT Diploma Thesis Students: Andreou Dimitra Triliraki Persefoni Chouidi Vasiliki Supervision: Fragkiadakis Georgios SITEIA 2013 Φοιτήτριες: Ανδρέου Δήμητρα, Τριλυράκη Περσεφόνη, Χουΐδη Βασιλική Σελίδα 2

3 ΤΙΤΛΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια (ΧΑΠ): Εκτίµηση ιατροφικής Κατάστασης, ιαιτητική Αντιµετώπιση και Περίθαλψη. Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD): Nutritional Assessment, Nutritional Management and Hospital Treatment. Φοιτήτριες: Ανδρέου Δήμητρα, Τριλυράκη Περσεφόνη, Χουΐδη Βασιλική Σελίδα 3

4 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ ΤΗΝ Κα ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΑΚΗ Α., ΤΟΝ Κο ΚΥΡΙΑΚΙ Η Γ., ΤΗΝ Κα ΧΑΤΖΗ Β., ΤΗΝ Κα ΜΑΡΚΑΚΗ Α., ΤΟΝ ΕΙΣΗΓΗΤΗ ΜΑΣ, ΤΙΣ ΣΥΜΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΚΑΙ ΣΥΜΦΟΙΤΗΤΕΣ ΜΑΣ, ΤΟΥΣ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΕΙΟΥΣ ΜΑΣ. Φοιτήτριες: Ανδρέου Δήμητρα, Τριλυράκη Περσεφόνη, Χουΐδη Βασιλική Σελίδα 4

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Περίληψη Abstract ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Εισαγωγή 2. Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια (ΧΑΠ) 2.1 Ορισµός-Αίτια 2.2 ιάγνωση-θεραπεία 2.3 Αλληλεπίδραση της ΧΑΠ µε άλλες νόσους ή Συνοσηρότητα 3. Σύσταση Σώµατος και Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια 3.1 είκτης Μάζας Σώµατος ( ΜΣ ή ΒΜΙ) 3.2 Βιοηλεκτρική Εµπέδηση (ΒΙΑ) 3.3 Απορροφησιοµετρία Ακτινών Χ (DXA) 3.4 Ανθρωποµετρήσεις 4. Σωµατική δραστηριότητα και Σεξουαλική δραστηριότητα στην Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια 5. Εκτίµηση ιατροφικής Κατάστασης Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευµονοπάθειας. 5.1 Μηχανισµοί δυσθρεψίας. 5.2 Απώλεια βάρους, λιπώδους ιστού, και ο ρόλος της λεπτίνης και των κυτοκινών στον µεταβολισµό. Φοιτήτριες: Ανδρέου Δήμητρα, Τριλυράκη Περσεφόνη, Χουΐδη Βασιλική Σελίδα 5

6 5.3 Πρωτεϊνικός µεταβολισµός απώλεια µυϊκής µάζας και µορφολογία µυών σε ασθενείς µε Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια. 6. ιατροφικές Τροποποιήσεις- ιαιτητική Αντιµετώπιση 6.1 Γενικές Οδηγίες σε ασθενείς µε Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια. 6.2 ιαιτητική Αντιµετώπιση όταν η νόσος είναι σε σταθερό επίπεδο. 6.3 ιαιτητική Αντιµετώπιση όταν η νόσος είναι σε οξεία φάση. 6.4 ίαιτα σε συνδυασµό µε φάρµακα και αναβολικούς παράγοντες- Χορήγηση διατροφικών συµπληρωµάτων. 6.5 Απαιτήσεις σε Μακροθρεπτικά συστατικά 1) Υδατάνθρακες 2) Λίπη 3) Πρωτεΐνες 6.6 Απαιτήσεις σε Μικροθρεπτικά συστατικά 1) Βιταµίνες 2) Μέταλλα 3) Άλλες ευεργετικές ουσίες στην ΧΑΠ 7. ESPEN- Οδηγίες Εντερικής και Παρεντερικής ιατροφής στην Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 8. Έρευνα Περίθαλψης ατόµων µε Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια σε τρία Νοσοκοµεία (Βενιζέλειο Νοσοκοµείο Ηρακλείου Κρήτης, Φοιτήτριες: Ανδρέου Δήμητρα, Τριλυράκη Περσεφόνη, Χουΐδη Βασιλική Σελίδα 6

7 Νοσοκοµείο Σωτηρία Αθηνών, Νοσοκοµείο Μεταξά) 8.1 Σκοπός Έρευνας 8.2 είγµα 8.3 Ερωτηµατολόγιο 8.4 Αποτελέσµατα 9. Συζήτηση 10. Συµπεράσµατα 11. Βιβλιογραφία 12. Παράρτηµα (Παράθεση ερωτηµατολογίου, υπόδειγµα διαιτολογίων σε ΧΑΠ και ανάλυση) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Θρέψη και Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια. 2 Επίδραση των θρεπτικών συστατικών στο αναπνευστικό σύστηµα. 3 Επίδραση του υποσιτισµού στο σύστηµα ελέγχου της αναπνοής και τους αναπνευστικούς µύες. 4 Επίδραση της υποθρεψίας στο πνευµονικό παρέγχυµα και το ανοσοποιητικό σύστηµα. Φοιτήτριες: Ανδρέου Δήμητρα, Τριλυράκη Περσεφόνη, Χουΐδη Βασιλική Σελίδα 7

8 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Υπόβαθρο: Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια (ΧΑΠ) συνίσταται σε προοδευτική ανεπανόρθωτη απόφραξη των αεροφόρων οδών και αποτελεί πολύ σοβαρή ασθένεια παγκοσµίως. Το κυριότερο αίτιο εµφάνισης της νόσου είναι το κάπνισµα. Η ΧΑΠ συνδέεται άρρηκτα µε τη διατροφή καθώς ο υποσιτισµός πλήττει το 60% των ασθενών και σχετίζεται µε κακή έκβαση στην υγεία τους λόγω απώλειας βάρους, µυικής µάζας και λιπώδους ιστού (καχεξία) που είναι κοινή στους ασθενείς. Μεθοδολογία - Σκοπός: Η έρευνα διηξήχθη σε τρία νοσηλευτικά ιδρύµατα,στο Γενικό Νοσοκοµείο Ηρακλείου, «ΒΕΝΙΖΕΛΕΙΟ», στο Γενικό Νοσοκοµείο Νοσηµάτων Θώρακος Αθηνών «ΣΩΤΗΡΙΑ» και στο Ειδικό Αντικαρκινικό Νοσοκοµείο Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» και ως στόχο έχει τη συσχέτιση των διατροφικών παραµέτρων µε την εξέλιξη της νόσου και την συσχέτιση των βιβλιογραφικών στοιχείων µε την ιατρική περίλθαψη που πραγµατοποιείται στα νοσηλευτικά ιδρύµατα. Το δείγµα που λήφθηκε ήταν 140 ασθενείς εκ τω οποίων 93 ήταν άνδρες και 47 γυναίκες και το ερωτηµατολόγιο που χρησιµοποιήθηκε ήταν το NRS 2002 καθώς είναι το πλέον καταρτισµένο διατροφικό εργαλείο ενδονοσκοµειακού διατροφικού ελέγχου. Αποτελέσµατα: Η ΧΑΠ σύµφωνα µε τη στατιστική ανάλυση είναι µία νόσος η οποία προσβάλλει κατά κύριο λόγο το ανδρικό φύλο, και δεν επηρρεάζεται από την γεωγραφική θέση. Ακόµη παρατηρήθηκε ότι όσο το σκορ αυξανόταν η νόσος εξελισσόταν µε περαιτέρω επιβάρυνση στην υγεία του ασθενούς. Συµπεράµατα: Τέλος, αξίζει να σηµειωθεί ότι στα νοσηλευτικά ιδρύµατα η αντιµετώπιση των ασθενών είναι διαφορετική συγκριτικά µε τα βιβλιογραφικά στοιχεία όσον αφορά τη διάγνωση της ασθένειας καθώς επίσης και τη σύσταση σώµατος. Όσον αφορά τη φαρµακευτική αγωγή και τη διατροφή παρατηρήθηκε καλή αντιµέτωπιση από τους θεράποντες ιατρους σε γενικότερο επίπεδο. Λέξεις κλειδιά: ΧΑΠ, «Βίαια» Εκπνεόµενος αέρας, «Βίαια» Ζωτική Χωρητικότητα, Μερική Αρτηριακή Πίεση Οξυγόνου, Λιπώδης Μάζα, Άλιπη Μάζα, Ιντερλευκίνες, Παράγοντας Νέκρωσης Όγκων, Σταθερό επίπεδο, Εξάρσεις. Φοιτήτριες: Ανδρέου Δήμητρα, Τριλυράκη Περσεφόνη, Χουΐδη Βασιλική Σελίδα 8

9 ABSTRACT Background: Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD) is worldwidely known as a very serious disease that consists by progressive and irreversible airway obstruction. The main cause of this disease is smoking. COPD is inextricably linked to nutrition, as malnutrition affects 60% of patients and is associated with poor outcome on their health due to weight loss, muscle mass and adipose tissue loss (overall cachexia) which is common in patients with COPD. Methodology - Objectives: This research took place in three hospitals, the General Hospital of Heraklion VENIZELIO, the General Chest Diseases Hospital of Athens SOTIRIA, and the Specific Cancer Hospital Piraeus METAXA, and aimed in studying the correlations between dietary parameters and disease progression and the correlations of bibliographic data with the medical care performed in those hospitals. The sample was in total 140 patients, of which 93 patients were men and 47 women, and the questionnaire that was used was NRS 2002 which is the most qualified nutritional tool for inpatient control diet. Results: COPD according to the statistical analysis performed, is a disease which affects mainly the male sex, and is not affected by the geographic location. Moreover, it was observed that as the score increased the disease progressed with further burden on the health of the patient. Conclusion: Finally, it is worth mentioning that the management in these hospitals is different compared to the bibliographic data on the diagnosis of the disease as well as on the body composition. Regarding to the medication and the nutrition performed, it was observed great treatment by their physicians at a general level. Key words: COPD, FEV 1, FVC, PO 2, FM, FFM, TNF, Il-8, Stable, Exacerbations. Φοιτήτριες: Ανδρέου Δήμητρα, Τριλυράκη Περσεφόνη, Χουΐδη Βασιλική Σελίδα 9

10 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Φοιτήτριες: Ανδρέου Δήμητρα, Τριλυράκη Περσεφόνη, Χουΐδη Βασιλική Σελίδα 10

11 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια (ΧΑΠ) συνίσταται σε αργά προοδευτική ανεπανόρθωτη απόφραξη των αεροφόρων οδών. Η νόσος στην πορεία της παρουσιάζει περιοδικές εξάρσεις, οι οποίες χαρακτηρίζονται από αύξηση της δύσπνοιας και της παραγωγής πτυέλων, αλλαγή των χαρακτηριστικών της απόχρεµψης και µερικές φορές αναπνευστική ανεπάρκεια. Η ΧΑΠ ταξινοµείται στην απλή χρόνια βρογχίτιδα, στην χρόνια αποφρακτική βρογχίτιδα (ή βρογχιολίτιδα) και στο αποφρακτικό (ή πνευµονικό) εµφύσηµα. Αν και το συχνότερο αίτιο της ΧΑΠ είναι το κάπνισµα, τη νόσο θα αναπτύξουν λιγότεροι από 1:5 καπνιστές ασθενείς. Στα αρχικά στάδια της ΧΑΠ ο πιο ευαίσθητος τρόπος διάγνωσης είναι η εξέταση της πνευµονικής λειτουργίας. Τα αρχικά ευρήµατα κατά την εξέταση της πνευµονικής λειτουργίας είναι ελαττωµένη ταχύτητα ροής µε µικρότερους πνευµονικούς όγκους, ακολουθούµενη από ελάττωση του βίαια εκπνεόµενου όγκου στο 1 sec (FEV 1 ) < 70 % της προβλεπόµενης τιµής. εν υπάρχουν θεραπείες ίασης της ΧΑΠ, στόχος της θεραπείας είναι ο έλεγχος των συµπτωµάτων και η αποφυγή του επιβλαβούς για τη νόσο περιβάλλοντος. Έτσι, η φαρµακευτική θεραπεία χωρίζεται σε 4 κύριες οµάδες φαρµάκων. Στις οξείες εξάρσεις των αποφρακτικών πνευµονικών παθήσεων είναι συχνά αναγκαία η θεραπεία µε οξυγόνο. Επίσης, λόγω κάποιων ιογενών ή µικροβιακών λοιµώξεων που µπορεί να προκαλέσουν εξάρσεις της απόφραξης των αεροφόρων οδών χορηγούνται κάποια αντιβιοτικά ή συνίσταται ετήσιος αντιγριπικός εµβολιασµός. Μέγιστης σηµασίας αποτελεί η διαρκής ενθάρρυνση για διακοπή του καπνίσµατος. Και τέλος, η θεραπεία περιλαµβάνει κάποιες τεχνικές καθαρισµού των αεροφόρων οδών, προγράµµατα πνευµονικής αποκατάστασης και την χειρουργική θεραπεία. Στην Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια (ΧΑΠ) συχνά χρησιµοποιείται η εκτίµηση της σύστασης του σώµατος και του ποσοστού του λίπους (%BF) αλλά και της άλιπης µάζας (FFM) µε διάφορους τρόπους εκτίµησης καθώς το βάρος παίζει πολύ σηµαντικό ρόλο στην εξέλιξη και πορεία της νόσου, καθώς οι ασθενείς µε ΧΑΠ έχουν συχνά χαµηλή συνολική σωµατική οστική πυκνότητα και είναι συνεχώς σε κίνδυνο για κατάγµατα. Μία συνολική σάρωση σώµατος επιτρέπει την κλινική Φοιτήτριες: Ανδρέου Δήμητρα, Τριλυράκη Περσεφόνη, Χουΐδη Βασιλική Σελίδα 11

12 αξιολόγηση της σύνθεσης των µαλακών ιστών καθώς και της οστικής πυκνότητας. Οι πιο κοινώς χρησιµοποιούµενοι δείκτες είναι ο είκτης Μάζας Σώµατος ως µία πρώτη ένδειξη και έπειτα για πιο εξειδικευµένες µετρήσεις η χρήση Βιοηλεκτρικής Εµπέδησης (ΒΙΑ), η Απορροφησιοµετρία Ακτινών Χ (DXA), η δερµατοπτυχοµέτρηση και η ανθρωποµετρία µε βασικότερο δείκτη την µέτρηση του µέσου βραχίονος µυός. Κατά την µέτρηση του είκτη Μάζας Σώµατος έχει βρεθεί ότι αν η τιµή είναι κάτω από 20 Kg/m 2 ο κίνδυνος για αύξηση θανάσιµων επιπλοκών που σχετίζονται µε την νόσο λόγω απώλειας βάρους µπορεί να φτάσει µέχρι και 30%. Επίσης όσον αφορά την θνησιµότητα η µέτρηση του µέσου βραχίονος µυός έχει βρεθεί καλύτερος προγνωστικός δείκτης σε σχέση µε την Βιοηλεκτρική Εµπέδηση παρόλο που η δεύτερη είναι και η πιο κοινώς χρησιµοποιούµενη. Όσον αφορά την φυσική δραστηριότητα και πως αυτή βοηθά στην νόσο έχει βρεθεί ότι η σωµατική δραστηριότητα εξουδετερώνει την αυξηµένη ολική κατανοµή πρωτεΐνης του σώµατος και τους δείκτες φλεγµονής σε ασθενείς µε χρόνια αποφρακτική πνευµονική νόσο. Οι ασθενείς µε ΧΑΠ έχουν χαµηλότερα επίπεδα σωµατικής δραστηριότητας σε σχέση µε συνοµήλικους υγιείς, και αυτό επειδή για την ίδια άσκηση χρειάζεται να καταβάλλουν µεγαλύτερη προσπάθεια του φυσιολογικού. Αν και δύσκολη η πραγµατοποίηση της, έστω η χαµηλού επιπέδου σωµατική δραστηριότητα θα πρέπει να υπάρχει στην καθηµερινότητα ενός ασθενούς, καθώς µειώνει την πιθανότητα νοσηλείας του σε νοσοκοµείο και την θνησιµότητα. Τα άτοµα που πάσχουν από Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια παρουσιάζουν πληµµελή διατροφή και ανάλογα µε τα συµπτώµατα τους κατατάσσονται σε έναν από τους δύο χαρακτηριστικούς φαινότυπους της νόσου δηλαδή: α) στον βρογχιτικό ασθενή (blue rotter) που χαρακτηρίζεται από πληθωρικότητα, υποξαιµία-υπερκαπνία και σε εκείνον που έχει πνευµονικό εµφύσηµα και χαρακτηρίζεται από αδυναµία και απώλεια βάρους που είναι και ο πιο συνήθης τύπος περί το 70%. Εγκλητικοί παράγοντες για την παρουσίαση υποθρεψίας είναι αρκετοί, µε συνήθεις την αδυναµία, τις αυξηµένες ενεργειακές και πρωτεϊνικές απαιτήσεις λόγω υπερµεταβολισµού, και συχνής προσβολής από λοιµώξεις λόγω πτώσης του ανοσοποιητικού συστήµατος, λόγω αναπνευστικών δυσκολιών που οφείλεται σε πίεση στο διάφραγµα ή και λόγω δυσάρεστης γεύσης στο στόµα από την διαρκή Φοιτήτριες: Ανδρέου Δήμητρα, Τριλυράκη Περσεφόνη, Χουΐδη Βασιλική Σελίδα 12

13 παραγωγή πτυέλων ή και από χορήγηση φαρµάκων. Συνήθως ο βαθµός υποθρεψίας που χαρακτηρίζει έναν ασθενή εκτιµάται ανθρωποµετρικά: από το βάρος σώµατος, από τις δερµατικές του πτυχές και από την άλιπη µάζα σώµατος, βιοχηµικά: από εξετάσεις αιµοσφαιρίνης, αιµατοκρίτη, τρανσφερίνης, ηλεκτρολυτών ορού αλλά και πρωτεϊνών ορού (αλβουµίνης-προαλβουµίνης) καθώς και µε βάση ερωτηµατολογίων όπως συχνότητας τροφίµων, διαιτητικού ιστορικού αλλά και 24-ωρης ανάκλησης τροφίµων. Η ανεπαρκής κάλυψη των αναγκών του οργανισµού σε µακροθρεπτικά αλλά και µικροθρεπτικά συστατικά δεν έχει καλή πρόγνωση για την εξελικτική πορεία της νόσου. Γι αυτό συστήνεται συµπεριφορική τροποποίηση όπως µικρά και συχνά γεύµατα, τρόφιµα τα οποία είναι υδαρή ή σε µαλακή µορφή αλλά και αποφυγή κατανάλωσης υγρών πριν από τα γεύµατα για αποφυγή του φουσκώµατος αλλά και της δυσφορίας. Επίσης χρειάζεται άµεση κάλυψη των ενεργειακών και πρωτεϊνικών αναγκών τους µέσω τροφίµων υψηλής περιεκτικότητας σε θερµίδες αλλά και πρωτεΐνες αλλά και διαιτητική κάλυψη σε βιταµίνες όπως η D που βελτιώνει την οστεοπόρωση που εµφανίζουν αρκετοί ασθενείς µε ΧΑΠ καθώς παίζει καθοριστικό ρόλο στο µεταβολισµό του ασβεστίου που είναι βασικό συστατικό των οστών και µέταλλα όπως το µαγνήσιο και το σελήνιο που βελτιώνουν την πνευµονική ικανότητα ειδικά στους καπνιστές. Ευεργετικοί έχουν βρεθεί να είναι οι αντιοξειδωτικοί παράγοντες όπως η βιταµίνη C, Ε, Α και καροτενοειδή για την κλινική εικόνα και την πνευµονική λειτουργία των ασθενών. Εξαιρετικά αποτελεσµατική είναι και η ελάττωση της πρόσληψης ύδατος και άλατος και κυρίως του τελευταίου για αποφυγή ανάπτυξης υπερδραστικότητας των αεραγωγών. Η τροποποίηση της διαιτητικής συµπεριφοράς δεν είναι αρκετή για την οµαλή εξέλιξη της νόσου, είναι αναγκαίο οι ασθενείς να λαµβάνουν διατροφικά συµπληρώµατα από το στόµα υψηλής περιεκτικότητας σε θερµίδες και πρωτεΐνες για άµεση αποκατάσταση του βάρους τους σε συνδυασµό όµως µε άσκηση για την επανάκαµψη της µυϊκής µάζας. Ακόµη έχουν διεξαχθεί έρευνες ότι ενδεχοµένως να είναι ευεργετική η χορήγηση αναβολικών παραγόντων σε συνδυασµό µε διατροφικά συµπληρώµατα και κατάλληλη δίαιτα, όµως οι απόψεις διίστανται. Φοιτήτριες: Ανδρέου Δήμητρα, Τριλυράκη Περσεφόνη, Χουΐδη Βασιλική Σελίδα 13

14 2. Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια 2.1 Ορισµός- Αίτια Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια (ΧΑΠ) συνίσταται σε αργή προοδευτική ανεπανόρθωτη απόφραξη των αεροφόρων οδών. Η νόσος στην πορεία της παρουσιάζει περιοδικές εξάρσεις, οι οποίες χαρακτηρίζονται από αύξηση της δύσπνοιας και της παραγωγής πτυέλων, αλλαγή των χαρακτηριστικών της απόχρεµψης και µερικές φορές, αναπνευστική ανεπάρκεια. Οι εξάρσεις είναι δυνατό να προκαλούνται από µικροβιακή ή ιογενή λοίµωξη του αναπνευστικού, καρδιακή ανεπάρκεια, ελλιπή συµµόρφωση του ασθενούς µε τη θεραπεία, ή οξύ βρογχόσπασµο. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η διάγνωση της πνευµονικής εµβολής µπορεί να είναι ιδιαίτερα δύσκολη, λόγω της υποκείµενης πνευµονοπάθειας και της παθολογικής βασικής εικόνας του αερισµού και της αιµάτωσης. (1,2) Επειδή η χρόνια αποφρακτική πνευµονοπάθεια εξελίσσεται µε αργό ρυθµό, συνήθως απαιτούνται χρόνια για να καταστεί κλινικά σηµαντική και έτσι συνήθως η διάγνωση τίθεται για πρώτη φορά σε άτοµα µέσης και µεγαλύτερης ηλικίας. Το πρωιµότερο σύµπτωµα είναι η δύσπνοια κατά την προσπάθεια, αλλά πολλές φορές δεν παρατηρείται µέχρι τα όψιµα στάδια της νόσου, διότι οι ασθενείς για να αποφύγουν τα συµπτώµατα, µειώνουν βαθµιαία την προσπάθεια σε επίπεδο σύµφωνο µε την αναπνευστική ικανότητα τους. Οι ασθενείς µε χρόνια βρογχίτιδα, έχουν εξ ορισµού χρόνιο παραγωγικό βήχα. Καθώς η νόσος προχωρεί, κατά την κλινική εξέταση είναι δυνατόν να βρεθούν αύξηση της προσθιοπίσθιας διαµέτρου θώρακα (ενδεικτική χρόνιας υπερπλήρωσης των πνευµόνων), περιφερική κυάνωση και µε την ακρόαση, ελάττωση αναπνευστικού ψιθυρίσµατος, ξηροί και υγροί ρόγχοι και συριγµός. (1) Η σπιροµέτρηση µπορεί εύκολα να χρησιµοποιηθεί για τη διάγνωση και την ταξινόµηση της νόσου σε στάδια. Η κατηγοριοποίηση της ΧΑΠ αναφέρεται στο FEV 1 (Forced Expiratory Volume in One Second, βίαια εκπνεόµενος όγκος σε 1 δευτερόλεπτο), ο όγκος δηλαδή του αέρα που εκπνέεται κατά το πρώτο δευτερόλεπτο µιας αναγκαστικής λήξης, ξεκινώντας από τη µέγιστη εισπνοή και στο FVC (Forced Vital Capacity,η βίαια ζωτική χωρητικότητα) ο µέγιστος όγκος του αέρα που ο Φοιτήτριες: Ανδρέου Δήμητρα, Τριλυράκη Περσεφόνη, Χουΐδη Βασιλική Σελίδα 14

15 ασθενής µπορεί να εκπνεύσει βίαια µετά τη λήψη της πιο βαθιάς αναπνοής που µπορεί να πάρει. (3) Στάδιο Μετα-βρογχοδιαστολικό FEV1 / FVC Μετα-βρογχοδιαστολικό FEV1 1.Ήπια ΧΑΠ <0,70 80% προβλεπόµενης τιµής µε ή χωρίς χρόνια συµπτώµατα (βήχας, παραγωγή πτυέλων) 2.Μέτρια ΧΑΠ <0,70 50% και <80% προβλεπόµενης τιµής µε ή χωρίς χρόνια συµπτώµατα (βήχας, παραγωγή πτυέλων, δύσπνοια) 3.Σοβαρή ΧΑΠ <0,70 30% και <50% προβλεπόµενης τιµής µε ή χωρίς χρόνια συµπτώµατα (βήχας, παραγωγή πτυέλων, δύσπνοια) 4.Πολύ Σοβαρή ΧΑΠ <0,70 30% προβλεπόµενης τιµής ή <50% προβλεπόµενης τιµής συνοδευόµενο από αναπνευστική ανεπάρκεια ή κλινικά συµπτώµατα δεξιάς καρδιακής ανεπάρκειας Αναπνευστική ανεπάρκεια: µερική αρτηριακή πίεση οξυγόνου (PaO 2 ) µικρότερη από 8.0 kpa (60 mmhg) µε ή χωρίς αρτηριακή πίεση CO 2 (PaCO 2 ) µεγαλύτερη από 6.7 kpa (50 mmhg) αναπνέοντας αέρα στο επίπεδο της θάλασσας. Αυτή η κατηγοριοποίηση µπορεί να γίνει ένας βοηθητικός οδηγός για την διαχείριση της ΧΑΠ. Αν και ο δείκτης FEV 1 είναι µια χρήσιµη µέτρηση, πολλοί άλλοι παράγοντες µπορούν να επηρεάσουν την θεραπεία, όπως η σοβαρότητα των συµπτωµάτων (βήχας, δύσπνοια), η λειτουργική δυσλειτουργία (π.χ. αντοχή στην άσκηση, η ικανότητα να εκτελέσει τις δραστηριότητες της καθηµερινότητας, Φοιτήτριες: Ανδρέου Δήμητρα, Τριλυράκη Περσεφόνη, Χουΐδη Βασιλική Σελίδα 15

16 ποιότητα ζωής), η συχνότητα και η βαρύτητα των παροξύνσεων, η σοβαρότητα του περιορισµού της ροής του αέρα, η παρουσία αναπνευστικής ανεπάρκειας και τέλος οι συννοσηρότητες και οι επιπλοκές της ΧΑΠ. (3) Στα αρχικά στάδια της χρόνιας αποφρακτικής πνευµονοπάθειας, ο πιο ευαίσθητος τρόπος διάγνωσης είναι η εξέταση της πνευµονικής λειτουργίας. Αν και το συχνότερο αίτιο της χρόνιας αποφρακτικής πνευµονοπάθειας είναι το κάπνισµα, τη νόσο θα αναπτύξουν λιγότεροι από 1:5 καπνιστές ασθενείς, αλλά ακόµη και σε ασυµπτωµατικούς καπνιστές, η επιρρέπεια στη νόσο µπορεί να αναγνωρισθεί κατά την εξέταση της πνευµονικής λειτουργίας από τα σηµεία της παρεµπόδισης της ροής του αέρα. Τα αρχικά ευρήµατα κατά την εξέταση της πνευµονικής λειτουργίας, είναι ελαττωµένη ταχύτητα ροής µε µικρότερους πνευµονικούς όγκους, ακολουθούµενη από ελάττωση του ενεργητικού εκπνευστικού όγκου 1 sec (FEV 1 ) και της ενεργητικής ζωτικής χωρητικότητας, µε διαφόρων βαθµών αύξηση του υπολειπόµενου όγκου και της λειτουργικής χωρητικότητας, και ελάττωση της ικανότητας διάχυσης του µονοξειδίου του άνθρακα. Οι εικόνες της πνευµονικής λειτουργίας διαφέρουν ανάλογα µε το αν και κατά πόσο επικρατέστερη διαταραχή είναι η χρόνια βρογχίτιδα ή το εµφύσηµα. Τα σηµεία παγίδευσης αερίων και ελάττωσης της ικανότητας διάχυσης, είναι χαρακτηριστικά του εµφυσήµατος και είναι λιγότερο εµφανή στους ασθενείς µε χρόνια βρογχίτιδα. Επειδή στις περισσότερες περιπτώσεις υπάρχουν στοιχεία τόσο εµφυσήµατος, όσο και χρόνιας βρογχίτιδας, η χρόνια αποφρακτική πνευµονοπάθεια είναι καλύτερο να θεωρείται ως φάσµα του οποίου τον ένα πόλο αποτελεί το εµφύσηµα και τον άλλο η χρόνια βρογχίτιδα και µε συνύπαρξη διαφόρων βαθµών και των δύο διαταραχών στη συνηθισµένη κλινική εικόνα. (1) Γενικά, η χρόνια αποφρακτική πνευµονοπάθεια ανταποκρίνεται στα βρογχοδιασταλτικά λιγότερο από όσο το άσθµα. Τα αέρια του αρτηριακού αίµατος δείχνουν υποξαιµία, και σε περισσότερο προχωρηµένες περιπτώσεις υπερκαπνία. Η δύσπνοια οφείλεται στην υποξαιµία και στην αύξηση του έργου της αναπνοής λόγω της απόφραξης. Στη διάρκεια της σωµατικής προσπάθειας και του ύπνου, η υποξαιµία είναι δυνατό να επιδεινώνεται. Η συνεχής βαριά υποξαιµία (PaO 2 < 60mmHg) µπορεί να οδηγήσει σε δευτεροπαθή ερυθροκυττάρωση. Ο συνδυασµός Φοιτήτριες: Ανδρέου Δήμητρα, Τριλυράκη Περσεφόνη, Χουΐδη Βασιλική Σελίδα 16

17 ελάττωσης της επιφάνειας διατοµής της πνευµονικής αγγειακής κοίτης, πνευµονικής αγγειοσύσπασης λόγω της κυψελιδικής υποξίας, και στα µεταγενέστερα στάδια της νόσου, αύξηση της γλοιότητας του αίµατος λόγω της ερυθροκυττάρωσης, µπορεί να οδηγήσει σε πνευµονική υπέρταση. Η προκαλούµενη από τη χρόνια πνευµονική υπέρταση αύξηση του µεταφορτίου της δεξιάς κοιλίας, µπορεί να οδηγήσει σε ανεπάρκεια της δεξιάς κοιλίας (πνευµονική καρδιά), η οποία είναι δυνατό να καταστεί το πιο δύσκολο θεραπευτικό πρόβληµα. (1,2,3) Η πρωιµότερη εκδήλωση της χρόνιας αποφρακτικής πνευµονοπάθειας εντοπίζεται στις περιφερικές αεροφόρους οδούς. Οι εξετάσεις της πνευµονικής λειτουργίας δείχνουν πρώτα ελάττωση της ροής του αέρα στους µικρότερους πνευµονικούς όγκους, ακόµη και αν ο FEV 1 είναι φυσιολογικός. Οι παθολογοανατοµικές διαταραχές, είναι φλεγµονή των τελικών και των αναπνευστικών βρογχιολίων, ίνωση των τοιχωµάτων των βρόγχων, µεταπλασία των λαγηνοειδών κυττάρων και αραιές περιοχές αποφρακτικής βρογχιολίτιδας. Ο όρος ΧΑΠ περιλαµβάνει τη χρόνια βρογχίτιδα και το εµφύσηµα.(1,2,3) Εµφύσηµα ονοµάζεται η παθολογική διάταση των αεροφόρων κοιλοτήτων εξαιτίας προοδευτικής καταστροφής των κυψελιδικών τοιχωµάτων. Σε µερικές περιπτώσεις, αυτοί οι παθολογικοί αεροφόροι χώροι συρρέουν σχηµατίζοντας γιγάντιες αεροφόρους κοιλότητες (φυσαλίδες) που ουσιαστικά δεν λειτουργούν και πιέζουν τις γύρω υγιέστερες περιοχές του πνεύµονα. Στους ασθενείς µε χρόνια αποφρακτική πνευµονοπάθεια ο βαθµός της απόφραξης συσχετίζεται στενότερα µε τη βαρύτητα του εµφυσήµατος. (1) Η παθογένεση του εµφυσήµατος είναι αβέβαιη, αλλά η δηµοφιλέστερη σήµερα θεωρία, είναι ότι η επανειληµµένη και παρατεταµένη φλεγµονή, συνεπάγεται την απελευθέρωση στον πνεύµονα πρωτεολυτικών ενζύµων σε ποσότητες πολύ µεγάλες για να είναι δυνατή η εξουδετέρωση τους από τις ενδογενείς αντιπρωτεάσες. Το φαινόµενο αυτό, έχει ονοµασθεί ανισορροπία πρωτεασών-αντιπρωτεασών. Η πέψη του πνευµονικού ιστού από τη χωρίς «αντίπαλο» πρωτεάση, οδηγεί σε µόνιµη καταστροφή του. Η θεωρία προήλθε από την ανακάλυψη ότι ένα κληρονοµικό ελάττωµα του γονιδίου που κωδικοποιεί την κυριότερη ενδογενή αντιπρωτεάση, την Φοιτήτριες: Ανδρέου Δήμητρα, Τριλυράκη Περσεφόνη, Χουΐδη Βασιλική Σελίδα 17

18 α1- αντιθρυψίνη, προδιαθέτει στην ανάπτυξη του πρώιµου εµφυσήµατος, ιδιαίτερα σε καπνιστές τσιγάρου. Το κάπνισµα, το κυριότερο αίτιο εµφυσήµατος, αυξάνει τον αριθµό των κυψελιδικών µακροφάγων και ουδετερόφιλων, επιτείνει την απελευθέρωση των πρωτεασών από τα φλεγµονώδη κύτταρα αλλοίωση που µπορεί να προκαλέσει σχετική έλλειψη αντιπρωτεάσης, έστω και αν οι απόλυτες ποσότητες α1- αντιθρυψίνης είναι φυσιολογικές. (1) Στο εµφύσηµα, τα ακτινογραφικά ευρήµατα αντικατοπτρίζουν την υπερπλήρωση των πνευµόνων µε αέρα και την απώλεια της επιφάνειας κυψελίδων και τριχοειδών. Οι ακτινογραφίες θώρακα δείχνουν υπερπλήρωση των πνευµόνων, κάθοδο του διαφράγµατος, αύξηση της προσθιοπίσθιας θωρακικής διαµέτρου και διερεύνηση του οπισθοστερνικού αεροφόρου χώρου. Επιπλέον, είναι δυνατόν να υπάρχουν υπερδιαυγαστικές περιοχές και ελάττωση της σκιαγράφησης των αγγείων. Η διόγκωση των πνευµονικών αρτηριών είναι ένδειξη δευτεροπαθούς πνευµονικής υπέρτασης. Η αξονική τοµογραφία θώρακα ανιχνεύει το εµφύσηµα µε µεγαλύτερη ευαισθησία από τις απλές ακτινογραφίες και προσθέτει πληροφορίες σχετικές µε την ύπαρξη και τη θέση φυσαλίδων και την κατανοµή των κυριότερων ανατοµικών διαταραχών. Οι πληροφορίες αυτές έχουν ουσιώδη σηµασία για την εκτίµηση των δυνατοτήτων εκτοµής των φυσαλίδων, ή επέµβασης µείωσης του µεγέθους του πνεύµονα. (1,5) Η χρόνια βρογχίτιδα, ορίζεται ως ο επίµονος βήχας µε παραγωγή πτυέλων για διάστηµα µεγαλύτερο από 3 µήνες κάθε χρόνο κατά τα τελευταία 3 χρόνια. Χαρακτηρίζεται από υπέρµετρη παραγωγή βλέννας στους βρόγχους και χρόνιες φλεγµονώδεις αλλοιώσεις των αεραγωγών. Το αίτιο της απόφραξης είναι συσσώρευση βλέννας στους αεραγωγούς και η πάχυνση των τοιχωµάτων των αεραγωγών λόγω φλεγµονής. (5) Όπως, και µε το εµφύσηµα, το κυριότερο αίτιο είναι το κάπνισµα, αλλά µπορεί να παίξει ρόλο και η έκθεση σε άλλους ρύπους. Μολονότι ο βήχας και η παραγωγή πτυέλων δεν φαίνονται να επηρεάζουν άµεσα την ανάπτυξη απόφραξης των αεροφόρων οδών, η θεραπεία των εξάρσεων της απόφραξης µε αντιβιοτικά ωφελεί τους ασθενείς µε χρόνια βρογχίτιδα. Ο βαθµός παρεµπόδισης της ροής του αέρα εξαρτάται άµεσα από το βαθµό του συνυπάρχοντος εµφυσήµατος και βρογχόσπασµου. Εκτός από τα στοιχεία που σχετίζονται µε την απόφραξη των Φοιτήτριες: Ανδρέου Δήμητρα, Τριλυράκη Περσεφόνη, Χουΐδη Βασιλική Σελίδα 18

19 αεροφόρων οδών, τα υπόλοιπα ευρήµατα από την κλινική εξέταση, την ακτινογραφία θώρακα και τις εξετάσεις της πνευµονικής λειτουργίας, δεν είναι ειδικά. (1) Η υποξία ορίζεται ως η ανεπάρκεια οξυγόνου σε κυτταρικό επίπεδο. Υπάρχουν πολλά πιθανά αίτια υποξίας, αλλά µπορούν να ταξινοµηθούν σε 4 κατηγορίες. i) Υποξική υποξία (που λέγεται επίσης και υποξαιµία), στην οποία µειώνεται η αρτηριακή PO 2 ii) iii) iv) Αναιµική υποξία στην οποία η αρτηριακή PO 2 είναι φυσιολογική, αλλά η ολική περιεκτικότητα του αίµατος σε οξυγόνο είναι µειωµένη, λόγω ανεπαρκούς αριθµού ερυθροκυττάρων, ανεπαρκούς ή παθολογικής αιµοσφαιρίνης ή ανταγωνισµού για το όριο της αιµοσφαιρίνης από το µονοξείδιο του άνθρακα Ισχαιµική υποξία (που λέγεται επίσης υποξία από µειωµένη διαπότιση), στην οποία η ροή αίµατος προς τους ιστούς είναι πολύ χαµηλή και Ιστοτοξική υποξία, στην οποία το ποσό του οξυγόνου που φτάνει στους ιστούς είναι φυσιολογικό, αλλά το κύτταρο δεν µπορεί να χρησιµοποιήσει το οξυγόνο επειδή ένας τοξικός παράγοντας (για παράδειγµα τα κυανιούχα) έχει παρεµβληθεί στους µεταβολικούς µηχανισµούς του κυττάρου. (5) Η υπερκαπνία ορίζεται ως η κατακράτηση διοξειδίου του άνθρακα και η αυξηµένη αρτηριακή PO 2. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η αντιµετώπιση αποκλειστικά του ελλείµµατος του οξυγόνου, µπορεί να αποτελεί ανεπαρκή θεραπεία, επειδή δεν αντιµετωπίζει την υπερκαπνία. Στην πραγµατικότητα µια τέτοια θεραπεία µπορεί να είναι επικίνδυνη. Η κύρια αναπνευστική ορµή σε τέτοιους, οφείλεται στην υποξία, καθώς για διάφορους λόγους η αντανακλαστική αναπνευστική απόκριση στην αυξηµένη PO 2 µπορεί να έχει χαθεί σε χρόνιες καταστάσεις. Η χορήγηση καθαρού οξυγόνου σε τέτοιους ασθενείς, µπορεί να προκαλέσει εντελώς το σταµάτηµα της αναπνοής. (5) Στις αναπτυγµένες χώρες του κόσµου, το κάπνισµα αποτελεί µακράν την πιο κοινή αιτία της νόσου, αφού εκτιµάται ότι ένα ποσοστό 80% - 90% των ασθενών µε ΧΑΠ είναι καπνιστές, ενώ ποσοστό 15% - 20% του συνόλου των καπνιστών εκτιµάται ότι δυνητικά µπορεί να αναπτύξουν ΧΑΠ. Ωστόσο, αυτό το Φοιτήτριες: Ανδρέου Δήμητρα, Τριλυράκη Περσεφόνη, Χουΐδη Βασιλική Σελίδα 19

20 αποτέλεσµα τείνει να υποεκτιµάται, επειδή πολλοί καπνιστές µε ήπια έως µέτρια συµπτώµατα δεν έχουν διαγνωστεί ότι έχουν ΧΑΠ. Η σχέση αυτή µε το κάπνισµα είναι δοσοεξαρτώµενη και σπάνια παρατηρείται απόφραξη σε άτοµα νεότερα των 45 ετών. Αν και τα άτοµα ποικίλλουν σε µεγάλο βαθµό στην ευαισθησία στον καπνό και την µείωση του FEV 1, σε ευαίσθητους καπνιστές το κάπνισµα οδηγεί σε σταθερή µείωση της πνευµονικής λειτουργίας µε µείωση του FEV 1, ml/χρόνο. (3,4) Καθώς το κάπνισµα θεωρείται ένας κοινός παράγοντας της ΧΑΠ και αρκετών άλλων από τα συνοδά νοσήµατα της, µπορεί να προκαλέσει συστηµατική φλεγµονή, προκαλώντας οξειδωτικό στρες καθώς επίσης και παραγωγή δυσλειτουργίας των περιφερικών ενδοθηλιακών αγγείων. Αυτές οι διαδικασίες µπορεί να συµβούν ακόµα και σε καπνιστές λίγων χρόνων χρήσης καπνού (πακέτα ανά έτη) αλλά και σε παθητικούς καπνιστές. (6) Άλλοι παράγοντες που σχετίζονται µε υψηλό κίνδυνο για την ανάπτυξη ΧΑΠ είναι η επαγγελµατική ή µη έκθεση σε σκόνες (περίπου στο 20% των ασθενών µε ΧΑΠ φαίνεται να οφείλεται στην επαγγελµατική σκόνη και τις αναθυµιάσεις), η µόλυνση της ατµόσφαιρας (κυρίως από το διοξείδιο του θείου), το παθητικό κάπνισµα, οι συχνές λοιµώξεις του αναπνευστικού στην παιδική ηλικία και το χαµηλό κοινωνικό οικονοµικό επίπεδο, το άσθµα, ενώ η ανεπάρκεια της α1- αντιθρυψίνης, αποτελεί τη µόνη γνωστή γενετική ανωµαλία, που προδιαθέτει στην ανάπτυξη εµφυσήµατος και ευθύνεται για λιγότερο από 1% των ασθενών µε ΧΑΠ. (3,4) Ο επιπολασµός της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευµονοπάθειας στην Ελλάδα είναι άγνωστος. Για τον λόγο αυτόν πραγµατοποιήθηκε µία µελέτη µε σκοπό να καθοριστεί ο επιπολασµός και οι τάσεις προς την ΧΑΠ µεταξύ των ενηλίκων στην Ελλάδα. Στη µελέτη αυτή συµµετείχαν 888 τυχαία εντοπισµένοι ενήλικες (εκ των οποίων οι 475 ήταν άνδρες και οι 413 γυναίκες) άνω των 35 χρόνων και καπνιστές τουλάχιστον 100 τσιγάρων, καθώς επίσης χωρίστηκαν, έτσι ώστε να αντιπροσωπεύουν την αστική και αγροτική κατανοµή του ελληνικού πληθυσµού αντίστοιχα και µε τα παραπάνω κριτήρια. Η ένταση του καπνίσµατος και η ηλικία, ήταν σηµαντικά συσχετισµένες µε υψηλότερο επιπολασµό της ΧΑΠ και στους άνδρες και στις γυναίκες. Συµπερασµατικά, ο συνολικός επιπολασµός της ΧΑΠ στον ελληνικό πληθυσµό Φοιτήτριες: Ανδρέου Δήμητρα, Τριλυράκη Περσεφόνη, Χουΐδη Βασιλική Σελίδα 20

21 ηλικίας άνω των 35 ετών και µε ιστορικό καπνίσµατος άνω των 100 τσιγάρων ανά διάρκεια ζωής είναι 8,4%. Ο επιπολασµός της ΧΑΠ ανάµεσα στα 2 φύλα, έδειξε ότι το 11,6% των ανδρών νοσούσε, σε σχέση µε τις γυναίκες, που νοσούσε µόνο το 4,8 % αυτών. Τέλος, ο επιπολασµός της ΧΑΠ στον διαχωρισµό της διαµονής του πληθυσµού ήταν, στην Αθήνα 6%, σε άλλες αστικές περιοχές 10,1%, σε ηµιαστικές ή κωµοπόλεις 8,5% και στις αγροτικές 9,1%. Η ΧΑΠ είναι ένα σηµαντικό πρόβληµα υγείας στη Ελλάδα, αν και το ποσοστά είναι χαµηλότερα από τα αναµενόµενα, έχοντας υπόψη τα ποσοστά καπνίσµατος. Βέβαια, το υψηλό ποσοστό των ασθενών µε ήπια ΧΑΠ οι οποίοι δεν γνώριζαν την ύπαρξη της ασθένειας τους, υπογραµµίζει την ανάγκη να αυξηθεί η ευαισθητοποίηση του γενικού πληθυσµού για τη ΧΑΠ. (7) Στην έρευνα των Vozoris και O Donnell (2012), χρησιµοποιώντας καναδικά εθνικά στοιχεία του για την συνύπαρξη παχυσαρκίας και ΧΑΠ, εκτίµησαν τον επιπολασµό της ταυτόχρονης παρουσίας τους. Η παρουσία της παχυσαρκίας ορίζεται από τον δείκτη µάζας σώµατος 30 kg/m2. Το 2005 λοιπόν, ο επιπολασµός της παχυσαρκίας σε άτοµα µε ΧΑΠ και σε άτοµα χωρίς ΧΑΠ ήταν 24,6% και 17,1% αντίστοιχα. Σε αντίθεση µε τα άτοµα χωρίς ΧΑΠ, στα οποία η επικράτηση της παχυσαρκίας αυξήθηκε κατά 38% στα 14 χρόνια, η επικράτηση της παχυσαρκίας αυξήθηκε µόνο κατά 5% σε άτοµα µε ΧΑΠ κατά το ίδιο χρονικό διάστηµα. Το γυναικείο φύλο ήταν ο µόνος ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου για την παχυσαρκία στην ΧΑΠ. Το ιστορικό του καπνίσµατος και το χαµηλό επίπεδο εκπαίδευσης ήταν ανεξάρτητοι παράγοντες κινδύνου για την παχυσαρκία στα άτοµα χωρίς ΧΑΠ, αλλά όχι φυσικά και στα άτοµα µε ΧΑΠ. Οι πιθανότητες της σωµατικής δραστηριότητας και ο περιορισµός χρησιµοποίησης ιατρικής περίθαλψης, ήταν σηµαντικά υψηλότερες µεταξύ των παχύσαρκων ατόµων µε ΧΑΠ σε σχέση µε τους µη παχύσαρκους µε ΧΑΠ και τους παχύσαρκους χωρίς ΧΑΠ. Συµπερασµατικά, ο επιπολασµός της παχυσαρκίας ήταν υψηλότερος σε άτοµα µε ΧΑΠ και υπερέβη το µεγαλύτερο των ατόµων χωρίς ΧΑΠ σε όλη την 14χρονη παρατήρηση. Η παρουσία της παχυσαρκίας στη ΧΑΠ σχετίζεται µε αυξηµένο κίνδυνο σοβαρής µείωσης της δραστηριότητας και αυξηµένης χρήσης της υγειονοµικής περίθαλψης. Ο συνδυασµός παχυσαρκίας και ΧΑΠ έχει σοβαρές επιπτώσεις για την παροχή της υγειονοµικής περίθαλψης που δεν έχουν εκτιµηθεί προηγουµένως πλήρως. (8) Φοιτήτριες: Ανδρέου Δήμητρα, Τριλυράκη Περσεφόνη, Χουΐδη Βασιλική Σελίδα 21

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Μέρος Β Δρ. Ανδρέας Φλουρής Ερευνητής Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας Κέντρο Έρευνας, Τεχνολογίας και Ανάπτυξης Θεσσαλίας ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ ΣΤΙΣ ΚΥΨΕΛΙΔΕΣ 2 ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π

Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π α ρ χ ή π ρ ο η γ ο ύ µ ε ν ο ε π ό µ ε ν ο Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π Νίκος Τζανάκης, Πνευµονολόγος Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστήµιο Κρήτης ΧΑΠ -παρόξυνση Ορισµός! Ορισµός δύσκολος και σχετικά ανακριβής!

Διαβάστε περισσότερα

Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης

Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης H ΧΑΠ ΣΤΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης Δρ Κ. Ζαρογουλίδης, MD, PhD, FCCP Διευθυντής Πνευμονολογικής Κλινικής ΑΠΘ Παρεμβαίνοντας σήμερα, μπορούμε να αλλάξουμε το μέλλον των ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει;

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Πώς μπορώ να αντιμετωπίσω τη ΧΑΠ; Αυτό το ενημερωτικό φυλλάδιο

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών Κωνσταντίνος Χαλκιάς Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών «Συνήθη Συµβάµατα του Χειµώνα από το αναπνευστικό και Βασικές γνώσεις αντιµετώπισής τους µε σκευάσµατα OTC- ΒΗΧΑΣ» Ο βήχας είναι

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση της ποιότητας ζωής των ασθενών με αναπνευστικά νοσήματα και ιδιαίτερα με χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ & ΥΠΟΞΑΙΜΙΚΗ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ & ΥΠΟΞΑΙΜΙΚΗ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ & ΥΠΟΞΑΙΜΙΚΗ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Επαμεινώνδας Ν. Κοσμάς Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΟΞΥΓΟΝΟΥ Από την ατμόσφαιρα στους ιστούς ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

3. Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια, (Χ.Α.Π.)

3. Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια, (Χ.Α.Π.) : 3. Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια, (Χ.Α.Π.) 01/31 : 3. Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια, (Χ.Α.Π.) 02/31 Χρόνια αποφρακτική πνευµονοπάθεια: Ορισµός Σύνδροµο που χαρακτηρίζεται από ελάττωση των εκπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συµµαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής ΕΚΕΤΑ Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ

Διαβάστε περισσότερα

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Έχετε δυσκολία στην αναπνοή πιο συχνά από άτομα της ηλικίας σας; Βήχετε τις πιο πολλές ημέρες; Όταν βήχετε έχετε βλέννα ή φλέμα; Είστε τουλάχιστον 40 ετών; Είστε νυν ή πρώην καπνιστής; Εάν απαντήσετε ΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά.

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά. Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του στα παιδιά. Φώτης Β. Κυρβασίλης Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Γ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ www.pd3.gr Η αντιμετώπιση του βρογχικού στα παιδιά κατευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΦΑΣΗΣ ΙΙ 1 ος ΧΡΟΝΟΣ Χειμερινό Εξάμηνο 9 πμ-10πμ ΣΕΝΑΡΙΟ 1 σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 «Ιατρική Εξέταση» Ανατομική ορολογία (Ανατομία)

Διαβάστε περισσότερα

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση.

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση. Το βρογχικό άσθμα είναι η πιο συχνή πάθηση του αναπνευστικού συστήματος στη διάρκεια της κύησης, με το ποσοστό εμφάνισης να κυμαίνεται μεταξύ 3-8%. Η πορεία της νόσου στις εγκυμονούσες γυναίκες ποικίλει,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ

ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΚΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΡΟΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ F = k. l Εκπτυξη θώρακος Είσοδος αέρος στους πνεύµονες Σύσπαση εισπνευστικών µυών

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Είναι Άσθμα; Επαναλαμβανόμενα επεισόδια αναπνευστικού συριγμού Ενοχλητικός Βήχας κατά την νύχτα Βήχας ή αναπνευστικός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ 1 ΑΕΡΙΣΜΟΣ Ατμοσφαιρικός αέρας= 78,6% άζωτο 20,5%

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Ενότητα 4: Αποφρακτικά νοσήματα Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής ΟΡΙΣΜΟΣ ΧΑΠ Η Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Κωνσταντίνος Κώντσας, Παρασκευή Τριβήλου, Αναστασία Καραγκιούλη, Ελένη Τριανταφυλλίδη Εργαστήριο Καρδιοαναπνευστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΧΕΣ ΡΟΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΧΕΣ ΡΟΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΧΕΣ ΡΟΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Χάρης Β. Κατσαρδής Επίκουρος Καθηγητής Παιδοπνευμονολογίας Συντ. Διευθυντής Παιδιατρικού-Παιδοπνευμονολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Η ΕΛΠΙΣ» α β Flow

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Ph.D., Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ Σερρών ΑΠΘ Καρατράντου Κωνσταντίνα, MSc, Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ - ΠΘ Ιπποκράτης

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Δρ Αντώνης Παπαγιάννης MD, MRCP(UK), DipPallMed, FCCP Πνευμονολόγος Περιεχόμενο Σύντομη ανασκόπηση της νόσου μέσα από τις τελευταίες διεθνείς οδηγίες GOLD 2011 Να θυμάστε:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ)

ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΒΑΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) Ανδριάνα Ι Παπαϊωάννου 1, Κωνσταντίνος Μπαρτζιώκας 2, Σταματούλα Τσικρικά 1, Φωτεινή Καρακοντάκη

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα Η πνευμονία από την κοινότητα είναι η οξεία λοίμωξη του πνευμονικού παρεγχύματος σε ασθενή που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ Αυτός ο οδηγός γνώσεων περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με την πνευμονική αποκατάσταση της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας και της Αμερικάνικης

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012»

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» «Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 Ηλίας Ν. Μυγδάλης Συντονιστής Διευθυντής Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα 9o Πανελλήνιο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ Νούς υγιής εν σώµατι υγιή ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ιατροφή και Υγεία Η υγεία αλλά και η νόσος είναι καταστάσεις που δεν οφείλονται ποτέ σε ένα µόνο παράγοντα. Οι κύριες οµάδες παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο 4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο Στον άνθρωπο οι θρεπτικές ουσίες της τροφής απορροφώνται από το λεπτό έντερο. Με την κυκλοφορία του αίματος φτάνουν σε όλα τα κύτταρα του σώματος. Εκεί, ορισμένες από αυτές,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - Φυσιολογία

Ανατομία - Φυσιολογία ΦΥΣΙΟ ΠΝΕΥΜΩΝ Ανατομία - Φυσιολογία Φυσιολογική α/α Ακτινοανατομία Ακτινοανατομία Αγγειογραφία πνευμονικών αρτηριών Β ρ ο γ χ ο γ ρ α φ ί α Πύκνωση Αντικατάσταση του αέρα των κυψελίδων από υλικό, συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Αίτιο Χαλάρωση σφιγκτήρα κατώτερου οισοφάγου Συχνή παλινδρόμηση (μετακίνηση προς τα πάνω) υγρών του

Διαβάστε περισσότερα

Συννοσηρότητα και θεραπεία Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας. Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια και καρδιαγγειακή νόσος

Συννοσηρότητα και θεραπεία Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας. Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια και καρδιαγγειακή νόσος Συννοσηρότητα και θεραπεία Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 24: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση της συννοσηρότητας ατόμων με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια και εξατομίκευση της θεραπείας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν Σύνδρομο αποφρακτικής άπνοιας στον ύπνο ( ΣΑΥ) Συχνή διαταραχή (5%

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο

5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο 5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο Διάγνωση και διαγνωστικά εργαλεία Διάγνωση της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 1: Συστήνεται να γίνεται σπιρομέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά 2012 Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Χρόνια πνευµονοπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

«Καρδιοαναπνευστική δοκιμασία Κοπώσεως»

«Καρδιοαναπνευστική δοκιμασία Κοπώσεως» «Καρδιοαναπνευστική δοκιμασία Κοπώσεως» Δημόπουλος Σταύρος, Παθολόγος-Εντατικολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών, Εργαστήριο Εργοσπιρομετρίας και Αποκατάστασης, ΕΚΠΑ 2 ο Επιμορφωτικό Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση. Γεώργιος Καλτσάκας 1, Απόστολος Τραυλός 1, Νικολέττα Ροβίνα 2

Ανασκόπηση. Γεώργιος Καλτσάκας 1, Απόστολος Τραυλός 1, Νικολέττα Ροβίνα 2 Ανασκόπηση Στοχεύοντας στη βελτίωση της περίθαλψης των ασθενών με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) Η προσθήκη του ερωτηματολογίου CAT (COPD Assessment Test) στη φαρέτρα των εργαλείων αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Παθητικό κάπνισμα και παιδιά

Παθητικό κάπνισμα και παιδιά Παθητικό κάπνισμα και παιδιά Το παθητικό κάπνισμα αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο δεδομένου ότι οι άνθρωποι σε όλες τις χώρες και τους πολιτισμούς εκτίθενται σε αυτό ( second hand smoke SHS ). Εμφανίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική εργασία για την καταγραφή των χαρακτηριστικών των ασθενών µε Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια

Ερευνητική εργασία για την καταγραφή των χαρακτηριστικών των ασθενών µε Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια Ερευνητική εργασία για την καταγραφή των χαρακτηριστικών των ασθενών µε Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙ Α ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Ελένη Μπανιά Πνευµονολόγος Μελέτη GOLDEN

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΟΚΙΜΑΣΙΑ ΚΟΠΩΣΕΩΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΟΚΙΜΑΣΙΑ ΚΟΠΩΣΕΩΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΟΚΙΜΑΣΙΑ ΚΟΠΩΣΕΩΣ Ι. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΟΚΙΜΑΣΙΑ ΚΟΠΩΣΕΩΣ...23 1. Περιγραφή της δοκιμασίας... 23 1.1 Προετοιμασία του ασθενή πριν από τη δοκιμασία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194

ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194 Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ: Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ-Ι ΡΥΜΑΤΑ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ : Κυπαρίση Γεωργία ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194 ΛΑΡΙΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΝΕΟΓΝΟ 7ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ Δρ. Μαρία Τζητηρίδου- Χατζοπούλου Παιδίατρος Νεογνολόγος-Αναπτυξιολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Π.Ο.Υ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΠΑΛΟΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΛΤΟΓΙΑΝΝΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙ ΗΣ ΜΑΡΙΑ ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ ΑΓΑΘΟΚΛΕΙΑ ΜΗΤΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εάν απαντήσατε "ναι" σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν.

Εάν απαντήσατε ναι σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν. Βήχετε μερικές φορές τις περισσότερες μέρες; Έχετε συχνά πτύελα (φλέματα) όταν βήχετε; Είστε άνω των 40 ετών; Αναπνέετε με δυσκολία σε σύγκριση με τους συνομήλικους σας; Καπνίζετε ή είστε πρώην καπνιστής/καπνίστρια;

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Ελένη Αθανασιάδου, Κωνσταντίνος Παλέτας, Μαρία Σαρηγιάννη, Πασχάλης Πάσχος, Ελένη Μπεκιάρη, Απόστολος Τσάπας Β Παθολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΡΟΑΣΗ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΟΝΩΝ M. Sion

ΑΚΡΟΑΣΗ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΟΝΩΝ M. Sion ΑΚΡΟΑΣΗ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΟΝΩΝ Λοβοί του πνεύμονα ΠΡΟΣΘΙΑ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΑΚΡΟΑΣΗ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ Σχήμα ακρόασης των πνευμόνων Με την ακρόαση του αναπνευστικού συστήματος εξετάζονται: 1. Το φυσιολογικό αναπνευστικό

Διαβάστε περισσότερα

Γρήγορη αντιμετώπιση της ΚΙ: Πότε να ξεκινήσει η θεραπεία και πώς να μετρηθεί η αντίδραση; Από τον Καθηγητή Έιταν Κέρεμ, Ιατρό

Γρήγορη αντιμετώπιση της ΚΙ: Πότε να ξεκινήσει η θεραπεία και πώς να μετρηθεί η αντίδραση; Από τον Καθηγητή Έιταν Κέρεμ, Ιατρό ΙΑΤΡΙΚΟ ΘΕΜΑ Γρήγορη αντιμετώπιση της ΚΙ: Πότε να ξεκινήσει η θεραπεία και πώς να μετρηθεί η αντίδραση; Από τον Καθηγητή Έιταν Κέρεμ, Ιατρό Η επιβίωση των ασθενών με ΚΙ έχει βελτιωθεί δραματικά τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Γιώργος Κουλιάτσης, Πνευμονολόγος, Επιμελητής Β Κλινικής Εντατικής Θεραπείας, ΠΓΝ Έβρου Εισαγωγή- Υπερκαπνία, Οξέωση, Οξυαιμία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ Αρτηριακή Υπέρταση είναι η επίμονη αύξηση της αρτηριακής πίεσης πάνω από τα φυσιολογικά όρια και ενώ το άτομο βρίσκεται σε ηρεμία, συστολική πάνω από 150 mmhg και διαστολική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Περιορισμοί της άσκησης σε άτομα με ΣΔ Παναγιώτης Β. Τσακλής PhD Καθηγητής Εµβιοµηχανικής Τµ Φυσικοθεραπείας - ΑΤΕΙΘ Dept Mechanical Engineering Fibers & Polymers Lab Massachusetts Institute of Technology

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 12: HIV Ο HIV έχει συνδεθεί με κακή θρέψη και με το σύνδρομο απώλειας καθαρής σωματικής μάζας και λιπώδους ιστού (AIDS wasting syndrome). Η απώλεια σωματικού

Διαβάστε περισσότερα