Οι παραχωρήσεις των μεταλλείων της Λαυρεωτικής και η οικονομία του κράτους των Αθηνών τον 5ο και 4ο αιώνα π.χ.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οι παραχωρήσεις των μεταλλείων της Λαυρεωτικής και η οικονομία του κράτους των Αθηνών τον 5ο και 4ο αιώνα π.χ."

Transcript

1 Ηλίας Κ. Κονοφάγος Χημικός Μηχανικός, Διδάκτωρ Φυσικών Επιστημών, Μέλος της Διεθνούς Ένωσης Οικονομολόγων Ενέργειας, Δν/τής Νέων Εκμεταλλεύσεων Ελληνικών Πετρελαίων Α.Ε. Σταυρούλα Η. Σιδέρη Φιλόλογος Οι παραχωρήσεις των μεταλλείων της Λαυρεωτικής και η οικονομία του κράτους των Αθηνών τον 5ο και 4ο αιώνα π.χ. 1. Εισαγωγή EIΝΑΙ ΓΝΩΣΤO ότι πολιτισμοί υψηλής πνευματικής στάθμης εμφανίστηκαν κυρίως σε κράτη που παρουσίαζαν σημαντική τεχνική και οικονομική ανάπτυξη προσφέροντας ταυτόχρονα στους πολίτες τους ελευθερία σκέψης και έκφρασης. Οι πολίτες των Αθηνών του 5ου και 4ου αιώνα π.χ. απολάμβαναν σε μεγάλο βαθμό ελευθερία σκέψης και έκφρασης, με κύριο αποτέλεσμα την δημιουργία ενός πολιτισμού που όμοιό του, μέχρι τότε, η ανθρωπότητα δεν είχε ξαναδεί. Εξάλλου όλοι σχεδόν οι ιστορικοί αποκάλεσαν «Ελληνικό Θαύμα» τα επιτεύγματα των αρχαίων Αθηναίων την Κλασική περίοδο του 5ου π.χ. αιώνα. Στην περίοδο αυτή γεννήθηκαν άνθρωποι που το πνεύμα τους σημάδεψε την ανθρώπινη διάνοια και δημιουργήθηκαν μοναδικά ανθρώπινα μεγαλουργήματα. Στην πολιτική είχαμε τον Περικλή, στην φιλοσοφία τον Σωκράτη και τον Πλάτωνα, στην Ιστορία τον Θουκυδίδη, ενώ ταυτόχρονα δημιουργήθηκαν αριστουργήματα αρχιτεκτονικής (ο Παρθενώνας, ο ναός της Αθηνάς Νίκης κ.λπ.), κεραμικής τέχνης, γλυπτικής και ζωγραφικής. Σ αυτή τη γενικότερη πολιτιστική δημιουργία συνετέλεσε αποφασιστικά η ισχυρή οικονομική ανάπτυξη της αθηναϊκής επικράτειας που προήλθε και από την εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου του κράτους, μεγάλο μέρος του οποίου υπήρχε στο Λαύρειο.

2 54 ΗΛΙΑΣ Κ. ΚΟΝΟΦΑΓΟΣ, ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ Η. ΣΙΔΕΡΗ Στο Λαύρειο αναπτύχθηκε μια απαράμιλλη τεχνική εξόρυξης και εμπλουτισμού μεταλλεύματος «Αργυρίτη» με αντίστοιχη παραγωγή αργυρούχου μολύβδου και αργύρου που ακόμη και σήμερα ξένοι και ντόπιοι ειδικοί εντυπωσιάζονται μπροστά στην έκταση, το μέγεθος και την ποιότητα των εγκαταστάσεων που, ευτυχώς, μερικές από αυτές σώζονται μέχρι σήμερα. Ο πλούτος όμως του αρχαίου Λαυρείου, που τόσο πολύ συνέβαλε στην ανάπτυξη και τη διατήρηση του αθηναϊκού μεγαλείου δεν θα μπορούσε ποτέ να γίνει πραγματικότητα εάν δεν υπήρχαν οι κατάλληλες νομοθετικές διαδικασίες διαχείρισης των ορυκτών πόρων του κράτους. Αδιάσειστα στοιχεία βεβαιώνουν την ύπαρξη στο αθηναϊκό κράτος μηχανισμού παραχώρησης δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης ορυκτών, με δημοκρατικές διαδικασίες, σε ικανούς και έμπειρους ιδιώτες. Ο μηχανισμός αυτός συνέβαλλε τα μέγιστα στην καλλιέργεια κλίματος εμπιστοσύνης μεταξύ κράτους και μεταλλειοκτητών οδηγώντας την γενικότερη μεταλλευτική δραστηριότητα και την παραγωγή αργύρου στο Λαύρειο σε πολύ υψηλά επίπεδα. Εξίσου υψηλά ήταν τα αντίστοιχα έσοδα του κράτους από τα καταβαλλόμενα ενοίκια, όπως επίσης και τα κέρδη των μεταλλευτών, εφ όσον όμως είχαν την τύχη να συναντήσουν κάποιο σημαντικό κοίτασμα «Αργυρίτη». Από τη μακροχρόνια εμπειρία μας στον τομέα των παραχωρήσεων ορυκτού πλούτου στην Ελλάδα (σχεδόν 25 χρόνια τώρα) διαπιστώνουμε ότι οι διαδικασίες παραχώρησης δικαιωμάτων Έρευνας και Εκμετάλλευσης ορυκτού πλούτου σήμερα είναι επί της ουσίας μια συνέχεια αυτών που συνέβαιναν στην αρχαιότητα στο Λαύρειο, όπως εξάλλου συνέχεια του αρχαίου πνευματικού πλούτου είναι η δυτική φιλοσοφία και τέχνη. 2. Η παραγωγή αργύρου στο Λαύριο Οι αρχαίες σκωρίες Το μετάλλευμα που εξόρυσσαν οι αρχαίοι στα μεταλλεία του Λαυρείου είναι ένα μετάλλευμα αργυρούχου μολύβδου. Ήταν δύο ειδών: Οξειδωμένο μετάλλευμα μολύβδου (κερουζίτη = PbCO3) και θειούχου μολύβδου (γαληνίτη = PbS). Μέσα στο μόλυβδο υπήρχε λόγω χημικής συγγένειας διαλελυμένο κι ένα ποσοστό αργύρου από 1 μέχρι 3 κιλά ανά τόνο περιεχομένου μολύβδου ανάλογα με την γεωγραφική θέση των μεταλλείων. Το μετάλλευμα εξορυσσόταν αρχίζοντας από την επιφάνεια με τη βοήθεια στοών και μεταλλευτικών φρεάτων. Τα φρέατα είχαν βάθος που πολλές φορές έφτανε τα 110 μέτρα, ενώ ο συνολικός τους αριθμός ξεπερνούσε τα Τα πιο χαρακτηριστικά φρέατα έχουν διαστάσεις 1,90 x 1,30 m, ενώ οι στοές έχουν κατά μέσο όρο μια διάμετρο 70 x 90 cm. Μέσα στο μεταλλείο με σφυριά και καλέμια έπαιρναν το μετάλλευμα και το μετέφεραν, είτε μέσω των στοών είτε μέσω των φρεάτων, στο ύπαιθρο. Μέσα

3 ΟΙ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΤΗΣ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ 55 στο μεταλλείο έπειτα από ένα πρώτο σπάσιμο άφηναν ύστερα από μια πρόχειρη χειροδιαλογή τα φτωχά σε αργυρούχο μόλυβδο κομμάτια (κάτω από 7% περίπου μόλυβδο). Στην επιφάνεια συνέχιζαν την χειροδιαλογή αφήνοντας έτσι μέσα και έξω από τα μεταλλεία τα φτωχότερα κομμάτια, τις λεγόμενες εσωτερικές και εξωτερικές «εκβολάδες». Μετά την εξόρυξη ακολουθούσε στα αρχαία «εργαστήρια» το σπάσιμο του μεταλλεύματος σε μικρότερα κομμάτια, η λειοτρίβησή του σε λεπτή σκόνη και τέλος, με κατάλληλο πλύσιμο, ο εμπλουτισμός του στα επίπεδα και ελικοειδή πλυντήρια της Λαυρεωτικής. Η εργασία αυτή ήταν αναγκαία δεδομένου ότι η επόμενη φάση, δηλ. η χύτευσή του σε κατάλληλους φούρνους απαιτούσε μια περιεκτικότητα σε μόλυβδο της τάξης του 45-50%, ενώ το μετάλλευμα το ίδιο είχε έπειτα από χειροδιαλογή μία περιεκτικότητα σε μόλυβδο της τάξης του 15-25%. Ο εμπλουτισμός απέδιδε ένα προϊόν σε μορφή σκόνης, το συμπύκνωμα (πλυνίτη), που ήταν περίπου το ¼ του αρχικού μεταλλεύματος και όπως προαναφέραμε είχε περιεκτικότητα σε μόλυβδο 45-50%. Από τα εργαστήρια εμπλουτισμού οι αρχαίοι, πριν προχωρήσουν στην τήξη του συμπυκνώματος, μαζί με ένα μικρό ποσοστό πλούσιων χονδρών κομματιών μεταλλεύματος, τουβλοποιούσαν το συμπύκνωμα με άργιλο. Η τουβλοποίηση ήταν αναγκαία, δεδομένου ότι η μορφή του συμπυκνώματος δεν επέτρεπε τον αέρα που διοχετευόταν με φυσερά μέσα στην κάμινο τήξεως να κυκλοφορεί ελεύθερα, ώστε να επιτυγχάνεται η μέγιστη δυνατή αναγωγή του αργυρούχου μολύβδου. Από την τήξη του συμπυκνώματος σε κατακόρυφους (φρεατώδεις) καμίνους οι αρχαίοι έπαιρναν τον αργυρούχο μόλυβδο χρησιμοποιώντας ως καύσιμη ύλη το ξυλοκάρβουνο. Η καύση του κάρβουνου προκαλούσε την τήξη του μεταλλεύματος σε θερμοκρασία O C ελευθερώνοντας τον μόλυβδο σε μεταλλική κατάσταση. Έτσι από μία μικρή οπή στο κάτω μέρος της καμίνου έρεε ο μόλυβδος πού περιείχε συγχρόνως και τον άργυρο, αφού, ως γνωστόν, ο άργυρος διαλύεται τέλεια στον μόλυβδο. Ταυτόχρονα με τον μόλυβδο έβγαιναν σε πλήρη ανάμειξη και όλα τα υπόλοιπα στοιχεία που αποτελούσαν τη σκωρία. Μόλυβδος και σκωρία έτρεχαν σε μία λακκούβα. Η σκωρία επέπλεε πάνω στο μόλυβδο (ειδικό βάρος σκωρίας 3,6, μολύβδου 11,3) όπου μετά την στερεοποίησή της ήταν εύκολο να απομακρυνθεί σε κομμάτια αφήνοντας ελεύθερο τον αργυρούχο μόλυβδο. Οι αρχαίοι άφησαν, μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα, τουλάχιστον τόνους σκωρίας σε μεγάλους σωρούς. Περιείχαν κατά μέσο όρο 10% μόλυβδο και 50 gr ανά τόνο άργυρο. Στη συνέχεια ο ενσωματωμένος στον μόλυβδο άργυρος έπρεπε να διαχωριστεί. Ο διαχωρισμός αυτός γίνονταν σε καμίνους κυπελλώσεως όπου σε 950 O C

4 56 ΗΛΙΑΣ Κ. ΚΟΝΟΦΑΓΟΣ, ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ Η. ΣΙΔΕΡΗ περίπου οξείδωναν με αέρα τον μόλυβδο απελευθερώνοντας τον άργυρο, χρησιμοποιώντας φυσερά. Κατά τη διάρκεια της τροφοδοσίας της καμίνου με αργυρούχο μόλυβδο ο μόλυβδος υποχρεωνόταν να τρέχει συνεχώς έξω από το φούρνο με την μορφή οξειδίου (λιθάργυρου = PbO) και ο άργυρος, που ως γνωστόν δεν οξειδώνεται, έμενε στη βάση της καμίνου (κύπελλο της καμίνου). Ακολουθούσε η χύτευση του αργύρου για την οποία ελάχιστα μας είναι γνωστά, ενώ παράλληλα παρ ότι στην αρχαιότητα παρήχθησαν πάνω από kg αργύρου δεν έχει βρεθεί μέχρι σήμερα στην περιοχή της Λαυρεωτικής ούτε μια χελώνα αργύρου η αργυρούχου μολύβδου. Αντίθετα έχει βρεθεί αρχαία χελώνα μολύβδου. Από τα αρχαία αθηναϊκά νομίσματα γνωρίζουμε όμως ότι ο λαυρεωτικός άργυρος που παρήγαγαν και διοχέτευαν στο εμπόριο οι αρχαίοι ήταν εξαιρετικά καθαρός (από 99,5% έως 99,8%). Εκτός από την παρασκευή νομισμάτων τον χρησιμοποιούσαν σε όπλα και έργα τέχνης, όπως αγάλματα, έπιπλα, αφιερώματα και άλλα είδη πολυτελείας. Τον μόλυβδο που είχε παραχθεί με τη μορφή λιθάργυρου (PbO) κατά τη διάρκεια της κυπέλλωσης τον ξαναέλιωναν με κάρβουνο στις καμίνους τήξεως ανακτώντας τον μόλυβδο απαλλαγμένο από άργυρο, που διοχετευόταν κι αυτός στο εμπόριο. 3. Οι σύγχρονες παραχωρήσεις έρευνας και εκμετάλλευσης ορυκτού πλούτου Οι αρχαίες σκωρίες Όπως προαναφέραμε, οι Αρχαίοι άφησαν στο Λαύρειο τόνους σκωριών σε σωρούς και πιθανώς τόνους εκβολάδων και πλυνιτών. Όλες αυτές οι ποσότητες παρέμειναν ξεχασμένες μέσα στους αιώνες. Αρκετοί όμως Έλληνες διανοούμενοι γνώριζαν ότι στο Λαύρειο βρίσκονταν τα «αργυρεία» των αρχαίων Αθηναίων και φρόντιζαν σε κάθε ευκαιρία να το υπενθυμίζουν. Το 1860, σε συνέχεια σχετικής υπουργικής απόφασης, το Λαύρειο ξαναμπήκε στο ιστορικό προσκήνιο με την επίσκεψη του Ανδρέα Κορδέλλα στην περιοχή. Στον Α. Κορδέλλα οφείλεται εξάλλου ο πρώτος, περί παραχωρήσεων, νόμος μεταλλευτικών δικαιωμάτων το 1861, ο οποίος για πρώτη φορά καθιέρωνε το νομικό χωρισμό της έρευνας και εκμετάλλευσης του υπεδάφους από την επιφανειακή εδαφική ιδιοκτησία. Ο νόμος αυτός δεν προέβλεπε όμως τίποτε σχετικά με τις αρχαίες σκωρίες ή εκβολάδες. Η ψήφιση του νόμου αυτού αποτέλεσε σημαντικό γεγονός δεδομένου ότι από την ανεξαρτησία του ελληνικού έθνους μέχρι το 1861 δεν υπήρχε στην Ελλάδα «περί μεταλλείων» δίκαιον. Οι περί μεταλλείων σχέσεις ρυθμίζονταν από το κοι-

5 ΟΙ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΤΗΣ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ 57 νό δίκαιο, δηλ. από το ρωμαϊκό αστικό δίκαιο, σύμφωνα με τις διατάξεις του οποίου τα μεταλλεία δεν είχαν νομική αυτοτέλεια αλλά υπάγονταν στην ιδιοκτησία του εδάφους ως μέρος και προϊόν αυτού. Ο νόμος του 1861 που αποτελούσε στην ουσία αντιγραφή του γαλλικού μεταλλευτικού νόμου, καθώς και ο επόμενος περί μεταλλείων νόμος του 1910 κύρια προερχόμενος από τον πρωσσικό γενικό μεταλλευτικό νόμο του 1865, καθιέρωσαν τον νομικό διαχωρισμό της μεταλλείας (παραχώρησης δικαιώματος έρευνας και εκμετάλλευσης του υπεδάφους) από την εδαφική ιδιοκτησία. Με τον τρόπο αυτόν εισήχθη ειδικό δίκαιο στην Ελλάδα που ρύθμιζε το θέμα, το μεταλλευτικό δίκαιο. Οι βασικές αρχές του νόμου του 1910 ισχύουν μέχρι σήμερα και αντικατοπτρίζονται στην κωδικοποίηση όλων των μεταλλευτικών διατάξεων που έγινε το 1935 και ονομάστηκε «Μεταλλευτικός Κώδικας». Αυτός ο Μεταλλευτικός Κώδικας (Μ.Κ.), με διάφορες τροποποιήσεις που εν τω μεταξύ υπέστη, ισχύει μέχρι σήμερα. Όσον αφορά την παραχώρηση δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης μεταλλευμάτων (εκτός του πετρελαίου και φυσικού αερίου): Το δικαίωμα έρευνας και εκμετάλλευσης δεν ανήκει αποκλειστικά στο Ελληνικό Δημόσιο αλλά μπορεί να παραχωρηθεί σε οποιονδήποτε υποβάλλει αίτηση σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία. Ειδικότερα για την παραχώρηση μεταλλευτικών χώρων για πρώτη φορά (αυτό που οι αρχαίοι ονόμαζαν καινοτομία) για έρευνα μεταλλευμάτων και ειδικότερα μεταλλευμάτων μολύβδου ή αργυρούχου μολύβδου η άδεια εκδίδεται από τον Νομάρχη τοπικά, κατά κανόνα έπειτα από γνωμάτευση σχετικής επιτροπής βιομηχανίας που λειτουργεί στην εκάστοτε νομαρχία. Το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που αποκτά άδεια μεταλλευτικής έρευνας το αποκτά για συγκεκριμένη περιοχή που ορίζεται βάσει αζιμουθιακών συντεταγμένων και όχι μόνο βάσει απλών γεωγραφικών σχεδιαγραμμάτων, όπως συνέβαινε παλαιότερα. Το δικαίωμα έρευνας το αποκτά για 3 χρόνια χωρίς δικαίωμα παράτασης. Μέσα σ αυτά τα 3 χρόνια πρέπει να εντοπίσει συγκέντρωση μεταλλεύματος, να την περιχαράξει και να την αξιολογήσει τεχνικά και οικονομικά. Εάν αποδείξει ότι στην περιοχή υπάρχει εκμεταλλεύσιμο κοίτασμα μολύβδου ή αργυρούχου μολύβδου, τότε δικαιούται να λάβει παραχώρηση αποκλειστικού δικαιώματος εκμετάλλευσης του κοιτάσματος που βρήκε για 50 χρόνια, αφού όμως πρώτα υποβάλει τα αναγκαία βάσει του νόμου δικαιολογητικά (αίτηση με τις συντεταγμένες της περιοχής, σχετική οικονομοτεχνική μελέτη, περιγραφή της μεταλλευτικής εμπειρίας του, παρουσίαση της οικονομικής επιφάνειας του προσώπου που αναλαμβάνει την εκμετάλλευση κ.λπ.). Εάν μέσα σε αυτά τα 3 ερευνητικά χρόνια δεν βρει τίποτα, τότε είναι υποχρεωμένος να παραιτηθεί των ερευνητικών δικαιωμάτων του από την περιοχή ενδιαφέροντος που επέλεξε.

6 58 ΗΛΙΑΣ Κ. ΚΟΝΟΦΑΓΟΣ, ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ Η. ΣΙΔΕΡΗ Εάν μέσα στα τρία χρόνια ανακαλύψει κοίτασμα, ο μεταλλειοκτήτης οφείλει να προχωρήσει το συντομότερο, και όχι πέραν της τριετίας, στην ανάπτυξη του μεταλλείου και τη παραγωγή του μεταλλευτικού προϊόντος (αργύρου), ανακτώντας αυτοδίκαια από τα προκύπτοντα έσοδα όλες τις προηγούμενες ερευνητικές του δαπάνες, τις αντίστοιχες επενδύσεις ανάπτυξης, το νόμιμο κέρδος, αφού βέβαια καταβάλει πρώτα στο δημόσιο το προβλεπόμενο από το νόμο μίσθωμα και τον αντίστοιχο επί των καθαρών κερδών φόρο. Το μέγιστο ύψος του καταβαλλόμενου, κατά τη διάρκεια της εκμετάλλευσης κοιτάσματος, μισθώματος ορίζεται σε 4% έως 6% επί των ακαθάριστων εσόδων που προέκυψαν από την πώληση του παραχθέντος μεταλλεύματος. Εάν το μετάλλευμα πωλείται εμπλουτισμένο, το μέγιστο μίσθωμα ορίζεται στο 2% επί των αντίστοιχων ακαθάριστων εσόδων, ή στο 1% εάν το μετάλλευμα πωλείται κατόπιν μεταλλουργικής επεξεργασίας. Είναι ενδιαφέρον εδώ να επισημάνουμε ορισμένα σημεία που αφορούν την ελληνική και τις περισσότερες από τις ξένες μεταλλευτικές νομοθεσίες και έχουν σχέση με όσα συνέβαιναν στην αρχαιότητα στο Λαύρειο. Σχετικά με την παραχώρηση μεταλλευτικών δικαιωμάτων δύο είναι οι κύριες φάσεις της διαδικασίας παραχώρησης δικαιωμάτων μεταλλειοκτησίας: η περίοδος έρευνας και η περίοδος εκμετάλλευσης. Σχετικά με την παραχώρηση δικαιωμάτων για μεταλλευτική έρευνα: όλες σχεδόν οι δυτικές νομοθεσίες καθώς και νομοθεσίες άλλων χωρών προβλέπουν ένα μέσο διάστημα διάρκειας παραχώρησης ερευνητικού δικαιώματος της τάξης των 3 ετών. Η παραχώρηση περιοχής για εκτέλεση Έρευνας δεν συνεπάγεται κατά κανόνα καμία ιδιαίτερη οικονομική διαπραγμάτευση ή υποχρέωση καταβολής μισθώματος του παραχωρησιούχου στο δημόσιο. Εάν μέσα στην τριετή διάρκεια των ερευνών ο παραχωρησιούχος ανακαλύψει σημαντικό από οικονομική άποψη κοίτασμα μεταλλεύματος τότε αυτοδικαίως και κατά προτεραιότητα αποκτά το αποκλειστικό δικαίωμα εκμετάλλευσης του κοιτάσματος. Ακολουθεί μια δεύτερη φάση παραχώρησης περιοχής (του κοιτάσματος, μέρους ή ολόκληρης της αρχικής περιοχής) για την πραγματοποίηση της εκμετάλλευσης. Εάν μέσα στην πρώτη αυτή τριετή φάση της έρευνας ο παραχωρησιούχος ανακαλύψει κοίτασμα και δεν καταφέρει για τεχνικούς ή άλλους λόγους να αποδείξει ότι το κοίτασμα αυτό είναι οικονομικά εκμεταλλεύσιμο τότε χάνει κάθε αποκλειστικό δικαίωμα αξιοποίησής του. Ανάλογα όμως με την ιδιαιτερότητα του ανακαλυφθέντος κοιτάσματος, σε πάρα πολλά κράτη, το δημόσιο είναι δυνατόν να δώσει μία παράταση στην προβλεφθείσα αρχικά τριετή έρευνα (συχνά μέχρι 3 χρόνια ως δικαίωμα δοκιμαστι-

7 ΟΙ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΤΗΣ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ 59 κής εκμετάλλευσης) ώστε να διαπιστωθεί ασφαλέστερα η πραγματική έκταση του κοιτάσματος και ακριβέστερα η μέση ποιότητα του μεταλλεύματος. Στην περίπτωση αυτή της δοκιμαστικής εκμετάλλευσης ή εκμετάλλευσης γνωριμίας όπως λέγεται, που όπως είναι φανερό έχει και ερευνητικό χαρακτήρα, ο παραχωρησιούχος πληρώνει ένα πολύ μικρό ή ανύπαρκτο μίσθωμα. Εάν η εκμετάλλευση γνωριμίας οδηγήσει σε θετικά αποτελέσματα τότε ο μεταλλευτής αυτοδίκαια αποκτά το δικαίωμα εκμετάλλευσης για χρόνια. Εάν κάποιος μεταλλειοκτήτης κατά τη διάρκεια της εκμετάλλευσης εγκαταλείψει κάποιο μεταλλείο, το δημόσιο είναι δυνατόν να παραχωρήσει το δικαίωμα έρευνας ή εκμετάλλευσης στην ίδια περιοχή σ οποιοδήποτε νέο φυσικό ή νομικό πρόσωπο ενδιαφερθεί και υποβάλει σχετική αίτηση βάσει της κείμενης νομοθεσίας. Θέμα καταβολής μισθώματος τίθεται μόνο όταν υφίσταται αποδεδειγμένα περίπτωση εκμετάλλευσης συγκέντρωσης μεταλλεύματος ή κοιτάσματος. Στην περίπτωση εκμετάλλευσης κοιτάσματος το καταβαλλόμενο από τον μεταλλειοκτήτη προς το δημόσιο μίσθωμα ορίζεται ύστερα από σχετικές διαπραγματεύσεις και είναι ανάλογο με τις τρέχουσες τιμές αργύρου ή αργυρούχου μολύβδου στη διεθνή αγορά και με τα αναμενόμενα οικονομικά αποτελέσματα της εκμετάλλευσης, όπως προκύπτουν από την αξιοποίηση και τις ιδιαιτερότητες του κοιτάσματος. Έτσι εάν το κοίτασμα είναι περιορισμένο και το μετάλλευμα φτωχό τότε το μίσθωμα είναι πολύ μικρό. Η κατακύρωση των όρων παραχώρησης εκμετάλλευσης προς τον μεταλλειοκτήτη στην Ελλάδα γίνεται με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται από τον εκάστοτε Υπουργό Βιομηχανίας. Σε άλλες χώρες, ανάλογα με το μέγεθος του ορυκτού πλούτου που διαθέτουν, η κατακύρωση των όρων παραχώρησης γίνεται διαμέσου της βουλής. Όλα τα παραπάνω στοιχεία που ρυθμίζουν τελικά τη σχέση μεταλλειοκτήτηκράτους σήμερα πιστεύουμε ότι προέρχονται από μία εμπειρία σχέσεων αιώνων, μεγάλο μέρος των οποίων οφείλεται στους αρχαίους προγόνους μας που ασχολήθηκαν με το Λαύρειο. Για να αντιληφθούμε όμως πόσο πρόσφατη είναι τελικά αυτή η εμπειρία στην Ελλάδα θα αναφερθούμε στη δημοσίευση «Παραχωρήσεις Μεταλλοφόρων Εκτάσεων στην Λαυρεωτική. Μια πλευρά της ιστορικής συνέχειας» της Μ. Οικονομάκου, επιμελήτριας Αρχαιοτήτων Αττικής. Η Μαρία Οικονομάκου, με στοιχεία εγγράφων από το αρχείο του αείμνηστου Γ. Μάνθου, αναφέρεται στις παραχωρήσεις περιοχών που δόθηκαν στην Γαλλική Εταιρία Μεταλλείων Λαυρείου (Γ.Ε.Μ.Λ.), εκπροσωπούμενη από τον Φ. Β. Σερπιέρι, στις 22 Οκτωβρίου Οι μεταλλευτικές αυτές παραχωρήσεις περιοχών δόθηκαν με βάση τον προαναφερθέντα νόμο του Η περιγραφή των περιοχών γίνεται βάσει σχεδιαγραμμάτων, τα οποία αποτυπώνουν τα χαρακτηριστικά τους και τις εγκαταστάσεις που βρίσκονται επ αυτών.

8 60 ΗΛΙΑΣ Κ. ΚΟΝΟΦΑΓΟΣ, ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ Η. ΣΙΔΕΡΗ Από την ανάλυση των σχεδιαγραμμάτων και των αντιστοίχων κειμένων παραχωρήσεων μεταλλευτικών περιοχών, σύγχρονων και αρχαίων, η Μ. Οικονομάκου παρατηρεί ότι οι «σύγχρονες παραχωρήσεις έχουν την ίδια μορφή με τις αρχαίες». Επί της ουσίας τίποτα δεν φαίνεται να έχει αλλάξει από την αρχαιότητα μέχρι το 1909, σχετικά με τον τρόπο περιγραφής και προσδιορισμού των παραχωρούμενων για μεταλλεία περιοχών. Οι σύγχρονες παραπάνω παραχωρήσεις περιοχών της Λαυρεωτικής για έρευνα και εκμετάλλευση στην Γ.Ε.Μ.Λ. επέτρεψαν στην Γαλλική Εταιρεία να παράγει συνολικά από τα μεταλλεία του Λαυρείου, την περίοδο , τόνους μολύβδου. Η Ελληνική Εταιρία Μεταλλείων Λαυρείου που εκμεταλλεύτηκε τις αρχαίες σκωρίες και εκβολάδες παρήγε συνολικά, την περίοδο , τόνους μολύβδου. Από τους υπολογισμούς του Κ. Κονοφάγου αποδεικνύεται ότι οι Αρχαίοι, το 2ο αιώνα μ.χ., είχαν ολοκληρώσει μία παραγωγή τόνων μολύβδου. 4. Οι παραχωρήσεις δικαιωμάτων στο αρχαίο Λαύρειο Σχετικά με το νομικό καθεστώς των αρχαίων μεταλλείων της Λαυρεωτικής, οι αναλύσεις των περισσότερων ερευνητών δείχνουν ότι το δικαίωμα έρευνας και εκμετάλλευσης τον 5ο και 4ο αιώνα π.χ. ανήκε αποκλειστικά στο αθηναϊκό κράτος. Με τη σειρά του το κράτος παραχωρούσε το δικαίωμα αυτό σε ιδιώτες μεταλλευτές ή σε συνεταιρισμούς που το ασκούσαν σε περιοχές της Λαυρεωτικής με συγκεκριμένα γεωγραφικά όρια. Από τις αρχαίες επιγραφές γεωγραφικών ορίων μεταλλειοκτησίας στο Λαύρειο, όπως συμβαίνει και σήμερα (εκτός από τις Η.Π.Α και ορισμένες Αγγλοσαξονικές χώρες), διαπιστώνεται ότι η έρευνα και η εκμετάλλευση μεταλλείων ήταν ανεξάρτητη από την εδαφική ιδιοκτησία. Ελάχιστες πληροφορίες υπάρχουν για τις παραχωρήσεις μεταλλείων τον 5ο αιώνα, ενώ ορισμένες πολύτιμες πληροφορίες είναι γνωστές για τον 4ο αιώνα κυρίως από ένα κεφάλαιο του Ξενοφώντα στους Πόρους, δύο λόγους του Δημοσθένη, και από μία νεότερη μελέτη της Margaret Crosby πάνω σε επιγραφές στηλών παραχωρήσεων που βρέθηκαν στην αγορά των Αθηνών. Θα δούμε στη συνέχεια, ότι όπως και σήμερα, τρεις φαίνεται ότι ήταν οι κύριες κατηγορίες παραχωρήσεων: έρευνας, εκμετάλλευσης αξιολόγησης ή γνωριμίας, οριστικής ή συνολικής εκμετάλλευσης. Ο Αριστοτέλης αναφέρει στο έργο του Αθηναίων Πολιτεία ότι υπάλληλοι της Πολιτείας, οι πωλητές, πωλούν τα μεταλλεία σε ιδιώτες μεταλλευτές. Είναι φανερό, όπως παραδέχονται όλοι σχεδόν όσοι ασχολήθηκαν με το θέμα ότι οι περιπτώσεις που αναφέρει ο Αριστοτέλης αφορούν περιπτώσεις παραχωρήσεων όπου ο μεταλλειοκτήτης έπρεπε να καταβάλλει ένα ορισμένο ετήσιο ενοίκιο.

9 ΟΙ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΤΗΣ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ 61 Δύο είναι οι κατηγορίες που αναφέρει ο Αριστοτέλης και αποτελούν αντικείμενο «πώλησης» (παραχώρησης έναντι αμοιβής), τα «εργάσιμα», τα οποία παραχωρούν για 3 χρόνια, και τα «συγκεχωρημένα», τα οποία παραχωρούν για 10 χρόνια. Η κατακύρωση των παραχωρήσεων αυτών γίνονταν από τη βουλή των Αθηναίων με ψηφοφορία δι ανατάσεως της χειρός. Η λέξη εργάσιμα αναφέρεται σε παραχωρήσεις μεταλλείων όπου λάμβαναν χώρα εργασίες εξόρυξης μεταλλεύματος. Το περιορισμένο όμως ύψος των μισθωμάτων που καταβάλλονταν στο αθηναϊκό κράτος (από 100 έως 500 αττικές δραχμές το χρόνο) έδειχνε ότι επρόκειτο για περιοχές που είχαν βάσιμες πιθανότητες να συναντήσουν περιορισμένου εύρους συγκεντρώσεις μεταλλευμάτων και να οδηγήσουν σε εκμεταλλεύσεις με διερευνητικό χαρακτήρα, γι αυτό εξάλλου και παραχωρούνταν μόνο για 3 χρόνια. Σ αυτή την κατηγορία μπορεί να καταταγούν παραχωρήσεις «ανασάξιμων» και «παλαιών ανασάξιμων» μεταλλείων, όπως αυτά ονομάζονταν τον 4ο αιώνα π.χ. Η λέξη συγκεχωρημένα (παραχωρώ εν συζητήσει ή παραχωρώ αυτοδικαίως) έχει την έννοια της αυτοδίκαιης παραχώρησης μεταλλείου για οριστική εκμετάλλευση σε κάποιον μεταλλευτή που αποδεδειγμένα ο ίδιος ανακάλυψε μία σημαντική συγκέντρωση μεταλλεύματος (κοίτασμα) σε μία άλλη φάση παραχώρησης (έρευνας ή εκμετάλλευσης γνωριμίας). Η αυτοδίκαιη αυτή παραχώρηση προϋποθέτει φυσικά συμφωνία ως προς το ύψος του καταβληθησομένου μισθώματος, το οποίο ήταν πολύ υψηλό (της τάξης των δρχ. το χρόνο ή περίπου το 14% της ακαθάριστης παραγωγής σε άργυρο). Υπήρχαν βέβαια και οι «καινοτομίες», παραχωρήσεις για καθαρή έρευνα, οι οποίες παραχωρούνταν επίσης για 3 χρόνια και φυσικά εκτός σπανίων εξαιρέσεων δεν αποτελούσαν αντικείμενο «πώλησης», διότι οι μεταλλευτικοί χώροι ανοίγονταν για πρώτη φορά και αποδεδειγμένα είχαν πολύ περιορισμένη πιθανότητα επιτυχίας. Από τα παραπάνω διαφαίνεται ότι όσον αφορά τα «εργάσιμα» μεταλλεία η εκμετάλλευσή τους, μέσα σε μία τριετία, επέτρεπε στον μεταλλειοκτήτη να ανακτήσει ένα μεγάλο ή μικρό μέρος των δαπανών του, ενώ ταυτόχρονα μπορούσε μέσα στο ίδιο διάστημα να διαπιστώσει εάν υπήρχε πράγματι στην παραχωρηθείσα πε ριοχή κοίτασμα με οικονομικό ενδιαφέρον ώστε να ζητήσει από τους πωλητές παραχώρηση εκμετάλλευσης για 10 χρόνια, δηλ. να χαρακτηρισθεί το μεταλλείο «συγκεχωρημένο». Σ αυτή την περίπτωση θα μπορούσε να ανακτήσει, όπως θα δούμε, τα έξοδα που έκανε και να αποκομίσει ένα πολύ υψηλό κέρδος. Για τα παραπάνω υπάρχουν φυσικά και άλλες ερμηνείες από διάφορους ερευνητές οι οποίοι όμως δεν αναφέρθηκαν ούτε συσχέτισαν το εύλογο χρονικό διάστημα που χρειαζόταν ένας μεταλλειοκτήτης για να προετοιμάσει ένα μεταλλείο για παραγωγή μεταλλεύματος με την τάξη μεγέθους του χρόνου που χρειαζόταν

10 62 ΗΛΙΑΣ Κ. ΚΟΝΟΦΑΓΟΣ, ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ Η. ΣΙΔΕΡΗ ένας μεταλλευτής της εποχής εκείνης για να ανακτήσει τα χρήματα που ξόδεψε πριν από την έναρξη εκμετάλλευσης του μεταλλείου. Γεγονός πάντως αποτελεί ότι οι ισχύοντες τρόποι παραχωρήσεων μαζί με τις σχετικές δημοκρατικές διαδικασίες που υπήρχαν στην Αθήνα διαμόρφωναν ένα κλίμα εμπιστοσύνης μεταξύ των αρχαίων μεταλλειοκτητών και του κράτους. Αυτό αντικατοπτρίζεται σε περιόδους ειρήνης του 5ου αιώνα, όπου το ύψος της μεταλλευτικής δραστηριότητας που προέρχονταν από το σύνολο των παραχωρήσεων του Λαυρείου είχε φτάσει σε μια μέγιστη ετήσια παραγωγή τόνων «Αργυρίτη» και kg αργύρου. 4.1 Η ανακάλυψη και η εκμετάλλευση μεταλλείων στην αρχαιότητα Στη περίπτωση μιας καινοτομίας όπου οι αρχαίοι συναντούσαν μέσω των στοών η των φρεάτων μία συγκέντρωση μεταλλεύματος όπως προκύπτει από τις σπάνιες μαρτυρίες αυτών που για πρώτη φορά επισκέφτηκαν τις αρχαίες στοές του Λαυρείου τον περασμένο αιώνα άρχιζαν τις δραστηριότητές τους από μία εξαιρετικά προσεγμένη περιχάραξη του κοιτάσματος. Μέριμνά τους ήταν πριν αρχίσει η εκμετάλλευση του κοιτάσματος «Αργυρίτη» πρώτα να βεβαιωθούν ότι η έκταση του κοιτάσματος ήταν τελικά οικονομικά ενδιαφέρουσα. Εάν το ενδιαφέρον αυτό, το οποίο προϋπέθετε όπως θα δούμε μεγάλα έξοδα, ήταν υψηλό, τότε έπρεπε: 1) Να προγραμματίσουν και να κατασκευάσουν τις στοές και φρέατα εξαερισμού οργανώνοντας ταυτόχρονα την αποκομιδή του μεταλλεύματος ώστε να είναι γρήγορη και ασφαλής. 2) Να κατασκευάσουν εργαστήριο λειοτρίβησης και εμπλουτισμού με τις απαραίτητες κατοικίες και δεξαμενές νερού ή να νοικιάσουν αντίστοιχες εγκαταστάσεις στην περιοχή. 3) Να κατασκευάσουν κατακόρυφη κάμινο παραγωγής αργυρούχου μολύβδου ή να νοικιάσουν αντίστοιχα μία. 4) Να κατασκευάσουν μία κάμινο κυπέλλωσης ή να νοικιάσουν αντίστοιχα μία. Όλα τα παραπάνω έπρεπε να υπάρχουν σχεδόν ταυτόχρονα με την έναρξη της παραγωγής και προϋπέθεταν την επένδυση σημαντικών κεφαλαίων, τα οποία για να ανακτηθούν από την παραγωγή αργύρου έπρεπε ο όγκος του ανακαλυφθέντος κοιτάσματος «αργυρίτη» να ήταν αρκετά μεγάλος. Ως εκ τούτου ο έγκαιρος προσδιορισμός, μέσω των εργασιών εκσκαφής, των ακριβών διαστάσεων της ανακάλυψης και της αντίστοιχης περιεκτικότητας του μεταλλεύματος σε αργυρούχο μόλυβδο ήταν η μόνη σιγουριά για την εξασφάλιση μιας οικονομικής επιτυχίας. Πόσο χρόνο όμως χρειαζόταν ο αρχαίος μεταλλειοκτήτης στη φάση της παραχώρησης εκμετάλλευσης ανακαλυφθέντος συγκεχωρημένου κοιτάσματος

11 ΟΙ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΤΗΣ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ 63 «Αργυρίτη» (παραχώρηση για 10 χρόνια) για να ανακτήσει το κόστος που συσσωρεύτηκε πριν από την έναρξη της παραγωγής (στα 3 χρόνια που διήρκεσε η παραχώρηση έρευνας = καινοτομία) σε συνδυασμό με το κόστος προετοιμασίας για την έναρξη της παραγωγής; Θα απαντήσουμε μερικώς στο ερώτημα αυτό και κατά ενδεικτικό τρόπο θεωρώντας ότι η ανακάλυψή μας αφορά μία μέση περίπτωση παραχώρησης περιοχής κοιτάσματος, με δυνατότητα εξόρυξης 750 τόνων μεταλλεύματος το χρόνο (με 20% Pb, 0,4 kg/τόνο Αg). Για μία τέτοια περίπτωση οι υπολογισμοί του Κ. Κονοφάγου δίνουν ένα ετήσιο καθαρό κέρδος από την πώληση της παραγωγής αργύρου της παραχώρησης της τάξης των αττικών δραχμών. Θα δεχθούμε επίσης ότι η ανακάλυψη του κοιτάσματος έγινε με ένα φρέαρ μέσου βάθους 50 μέτρων και ότι μετά από αυτό πραγματοποιήθηκαν οι σχετικές στοές αναγνώρισης-επιβεβαίωσης του μεγέθους του κοιτάσματος και αποκομιδής του μεταλλεύματος, το μήκος των οποίων εκτιμάται ότι ήταν της τάξης των 250 μέτρων μήκους ανά τόνους ανακαλυφθέντος μεταλλεύματος. Για την περίπτωση αυτή διαπιστώνουμε με βάση την υπάρχουσα μεταλλευτική εμπειρία στο Λαύρειο ότι: Ο χρόνος διάνοιξης φρέατος 50 μέτρων ήταν περίπου 6 με 10 μήνες, ο δε χρόνος διάνοιξης στοών μήκους 250 μέτρων με συνεχή ταχύτητα προχωρητικής πορείας 10 μέτρων το μήνα ήταν της τάξης 2 ετών που επί της ουσίας καλύπτει το διάστημα της ερευνητικής παραχώρησης των 3 χρόνων. Για την διάνοιξη του φρέατος και στοών που ήταν συνεχής απαιτούνταν καλέμια (10-14 την ημέρα), καθώς και σφυριά μέσης αξίας την εποχή εκείνη αττικών δρχ. για χρήση επί 3 χρόνια περίπου. Το κόστος των αναγκαίων 8 εργατών τα 2 πρώτα χρόνια και 21 περίπου εργατών τον 3ο χρόνο (με μέση αμοιβή 1,5 αττικών δρχ/ημ.) ανέρχονταν συνολικά σε αττικές δραχμές. Το εργαστήριο εμπλουτισμού, απαραίτητο για την έναρξη της παραγωγής, που από ό,τι γνωρίζουμε το κόστος του ήταν της τάξης των αττικών δραχμών χωρίς τους απαραίτητους για τη λειτουργία του δούλους ( σημερινές δραχμές 1 ). Το παραπάνω μερικό σύνολο εξόδων ύψους αττικών δραχμών ανακτά ο μεταλλειοκτήτης από τα καθαρά κέρδη πωλήσεων 3 ετών αργύρου. 1. Δεχθήκαμε την αντιστοιχία αττικής δραχμής-δολαρίου, όπως υπολογίσθηκε (1998) από το Τμήμα Οικονομικών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Columbia των Η.Π.Α. (1 αττική δραχμή = $60).

12 64 ΗΛΙΑΣ Κ. ΚΟΝΟΦΑΓΟΣ, ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ Η. ΣΙΔΕΡΗ Αυτή η διαπίστωση και μόνο μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το διάστημα των 10 ετών που αφορά τις συγκεχωρημένες παραχωρήσεις είναι ένα εύλογο διάστημα για να ανακτηθεί το σύνολο των εξόδων και φυσικά ένα σημαντικό κέρδος. 5. Η αθηναϊκή οικονομία και τα έσοδα από το Λαύρειο Το 575 π.χ. το κράτος των Αθηνών άρχισε να χρησιμοποιεί τα πρώτα αργυρά νομίσματα. Το 546 π.χ. εμφανίστηκαν τα πρώτα αθηναϊκά νομίσματα από λαυρεωτικό άργυρο, ενώ το 490 π.χ. οι Αθηναίοι πείθονται να χρησιμοποιήσουν τα 100 τάλαντα των μισθωμάτων των μεταλλείων του Λαυρείου για τη μεγαλύτερη ανάπτυξη του στόλου των. Σχετικά με τα 100 αυτά τάλαντα, είδαμε παραπάνω ότι ένας μεταλλειοκτήτης που κατείχε μία παραχώρηση εκμετάλλευσης (συγκεχωρημένο μεταλλείο), ήταν δυνατόν να απολαμβάνει από τις πωλήσεις αργύρου καθαρά κέρδη μέχρι ύψους αττικών δραχμών το χρόνο. Πρώτα όμως έπρεπε να καταβάλει ένα μέσο ετήσιο μίσθωμα της τάξης των αττικών δραχμών (= 1 τάλαντο) τον χρόνο που αντιπροσωπεύει περίπου το 14% των ακαθαρίστων εσόδων από τη πώληση του αργύρου που ήταν αττικές δραχμές περίπου. Το 484 π.χ., οπότε υπολογίζεται ότι το σύνολο των παραχωρήσεων στο Λαύρειο ήταν περίπου 100, τα συνολικά έσοδα του αθηναϊκού κράτους ήταν τα προαναφερθέντα 100 τάλαντα, ήτοι αττικές δραχμές. Οι 200 τριήρεις, που προήλθαν από το ποσό αυτό, οδήγησαν τον Θεμιστοκλή στη νίκη της ναυμαχίας της Σαλαμίνας το 480 π.χ. Τα συνολικά κέρδη ενός μεταλλειοκτήτη κατά τη διάρκεια μιας 10ετούς εκμετάλλευσης από μία μέση παραχώρηση (ένας μεταλλειοκτήτης μπορούσε να κατέχει πλέον της μίας παραχώρησης) ήταν της τάξης των αττικών δραχμών, δηλ. 15 τάλαντα, ένα εξαιρετικά ευκαταφρόνητο ποσό. Σε περίπτωση πολέμου μικρό μέρος των κερδών αυτών καταβάλλονταν πάντως στο δημόσιο υπό τη μορφή έκτακτης εισφοράς. Το 477 π.χ. τα ετήσια έσοδα των Αθηνών από τη Δήλια Συμμαχία ήταν συνολικά 460 τάλαντα ( αττικές δραχμές), το 454 π.χ. ήταν 500 τάλαντα ( αττικές δραχμές) και το 425 π.χ. ήταν τάλαντα ( αττικές δραχμές). Το 432 π.χ., χρονιά που ξεκινάει ο Πελοποννησιακός πόλεμος, τα συνολικά αποθέματα του κράτους ήταν τάλαντα ( αττικές δραχμές). Πρέπει να σημειώσουμε οτι το 425 π.χ. τα ετήσια έσοδα του Δήμου των Αθηνών ανέρχονταν στα τάλαντα, ήτοι συνολικά έσοδα για το 425 π.χ τάλαντα ( αττ. δρχ.). Την ίδια εποχή (Νίκειος Ειρήνη, 421 π.χ.) τα ετήσια έξοδα των Αθηνών ήταν της τάξης των 700 ταλάντων ( αττικών δραχμών) και αφορούσαν τη λει-

13 ΟΙ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΤΗΣ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ 65 τουργία μιας πόλης ελευθέρων πολιτών (μαζί με τις γυναίκες και τα παιδιά), μετοίκων και περίπου μέχρι δούλων. Το δολάριο της εποχής εκείνης, το αθηναϊκό τετράδραχμο με την όψη της Αθηνάς από τη μία πλευρά και με τη γλαύκα από την άλλη, είχε υψηλή αγοραστική δύναμη και σχεδόν σταθερή καθ όλο τον 5ο και 4ο αιώνα π.χ. Μία αττική δραχμή αντιστοιχούσε σε 4,26 g αργύρου (1 αττική δραχμή = 6 οβολοί), ενώ παράλληλα οι αρχαίοι για μεγάλα χρηματικά ποσά χρησιμοποιούσαν τη μνα, ίση με 100 αττικές δραχμές, ή 426 g αργύρου, και όπως είδαμε το τάλαντο ήταν ίσο με αττικές δραχμές ή 25,56 kg αργύρου. Ως νόμισμα η δραχμή άξιζε κατά 6,3% περισσότερο από το βάρος του αργύρου της. Με 2,5 έως 3 αττικές δραχμές την ημέρα ζούσε άνετα μία 3μελής οικογένεια με 2 δούλους, μπορούσε δε κανείς να αγοράσει με 15 δρχ. ένα πρόβατο, με 75 δρχ. ένα βόδι, με 1 δρχ. ένα σφυρί, με δρχ. μία πανοπλία οπλίτη, ενώ το μέσο ημερομίσθιο ενός ελεύθερου εργάτη ήταν 0,5-1 δρχ. και ενός ειδικευμένου εργάτη 1,5-2,5 δρχ. Όλα τα παραπάνω ίσχυαν την εποχή των Περσικών πολέμων, οπότε τα δύο γνωστά νομίσματα, η αττική δραχμή και ο δαρεικός (1 δαρεικός = 25 αττικές δρχ. = 8,35 gr χρυσού), μεσουρανούσαν στην αρχαία αγορά. Επειδή δε οι πόλεμοι είχαν πάντα και οικονομικά κίνητρα, είναι ενδιαφέρον να συγκρίνει κανείς την τάξη μεγέθους των οικονομικών εσόδων μεταξύ της αρχαίας Αθήνας και της Περσίας τον 5ο αιώνα π.χ. Την εποχή που η Αθήνα (477 π.χ.) είχε ετήσια εισοδήματα της τάξης των 460 ταλάντων, η Περσία είχε από τις σατραπείες της ετήσιο εισόδημα τάλαντα. Είναι ενδιαφέρον να δει κανείς την ακριβή προέλευση των εσόδων του περσικού κράτους ανά σατραπεία: ΣΑΤΡΑΠΕΙΕΣ ΤΑΛΑΝΤΑ ΑΤΤΙΚΕΣ ΔΡΑΧΜΕΣ Ιωνία Λυδία Φρυγία-Καππαδοκία Κιλικία Συρία Αίγυπτος Σατταγυδία-Γανδαρία Σούσα Βαβυλωνία-Ασσυρία Μηδία Κασπία Βακτρία

14 66 ΗΛΙΑΣ Κ. ΚΟΝΟΦΑΓΟΣ, ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ Η. ΣΙΔΕΡΗ ΣΑΤΡΑΠΕΙΕΣ ΤΑΛΑΝΤΑ ΑΤΤΙΚΕΣ ΔΡΑΧΜΕΣ Αρμενία Σαγαρτία Σακία Παρθία Παρικανία Αλορδία Τιβαρηνία Ινδία ΣΥΝΟΛΟ Παρατηρούμε ότι η Ιωνία κατέβαλε ετήσια εισφορά 520 ταλάντων, η Αίγυπτος 910, η Βαβυλωνία και η Ασσυρία και η Ινδία 6.084! Εάν συγκρίνει κανείς τους αριθμούς βλέπει με έκπληξη ότι οι Αθηναίοι και οι σύμμαχοί τους το 480 π.χ. νίκησαν ένα πολυεθνικό εισβολέα, την Περσία, που η οικονομική της ετήσια δύναμη ήταν 35 φορές μεγαλύτερη από την οικονομική δύναμη των Αθηνών. Ουσιαστικά επρόκειτο για σύγκρουση μεταξύ Δαυίδ και Γολιάθ. Διαπιστώνεται ότι παρά την τεράστια οικονομική διαφορά, η απίστευτη αυτή νίκη των Αθηναίων και των συμμάχων τους τον 5ο αιώνα οφείλεται οπωσδήποτε και στην άριστη και δημοκρατική διαχείριση των οικονομικών πόρων του κράτους, στον τρόπο οργάνωσης, εκπαίδευσης και τακτικής που ακολουθήθηκε. Η τάξη μεγέθους του ετησίου εισοδήματος της Περσικής Αυτοκρατορίας στο πρώτο τέταρτο του 5ου αιώνα αντιπροσωπεύει περίπου 160 φορές το μέσο εισπραττόμενο ετήσιο ενοίκιο (100 τάλαντα) από τα μεταλλεία του Λαυρείου, ή ακριβέστερα το εισόδημα 6 συνεχόμενων ετών της Περσικής Αυτοκρατορίας αντιστοιχεί στην αξία της συνολικής παραγωγής του Λαυρείου, επί δύο αιώνες, ( αργύρου ή αττικές δρχ.) τον 5ο και 4ο αιώνα π.χ. Η παραπάνω οικονομική εικόνα γύρω από το 480 π.χ. δεν διατηρήθηκε για πολύ. Το 425 π.χ. η Αθήνα έγινε πλέον μεγάλη δύναμη με ετήσια συνολικά εισοδήματα που υπερβαίνουν τα τάλαντα ( αττικές δραχμές) το 1/3 σχεδόν από τα εισοδήματα της Περσικής Αυτοκρατορίας ( τάλαντα περίπου) που την εποχή εκείνη είχε χάσει τις σατραπείες της Ιωνίας, των Ινδιών και της Αιγύπτου. Εξάλλου, η μειωμένη αυτή οικονομική ισχύς της Περσίας, στο τέλος του 5ου και αργότερα στις αρχές του 4ου αιώνα π.χ., επέτρεψε στον Μέγα Αλέξανδρο να δώσει το τελειωτικό κτύπημα στην Περσική Αυτοκρατορία το 331 π.χ. στα Γαυγάμηλα αποκομίζοντας από τα θησαυροφυλάκια του Δαρείου το μυθικό ποσό των ταλάντων χρυσού και αργύρου.

15 ΟΙ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΤΗΣ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ Συμπεράσματα Για την παραγωγή αργύρου οι αρχαίοι Αθηναίοι ανέπτυξαν διαμέσου των αιώνων μια αξιοθαύμαστη μεταλλευτική και μεταλλουργική τεχνική. Κύριος στόχος της τεχνικής τους ήταν η εξασφάλιση μιας ποιοτικά άριστης παραγωγής με το μικρότερο δυνατό κόστος και τη μεγαλύτερη δυνατή οικονομική απόδοση. Η τεχνική αυτή δεν θα μπορούσε ποτέ να πραγματοποιηθεί εάν δεν υπήρχαν νομοθετικά κατοχυρωμένοι κανόνες διαχείρισης και αξιοποίησης των μεταλλευτικών χώρων του Λαυρείου. Όπως αποδεικνύεται από τον όγκο της μεταλλευτικής δραστηριότητας, οι διαδικασίες και ο τρόπος παραχώρησης μεταλλευτικών χώρων από τους αρχαίους στο Λαύρειο ήταν εξαιρετικά αποτελεσματική και επωφελής για το κράτος των Αθηνών. Οδήγησαν σε πλήρη ανάπτυξη την περιοχή της Λαυρεωτικής για δύο αιώνες συνεισφέροντας οικονομικά με άργυρο την Αθήνα σε κρίσιμες ιστορικά στιγμές. Ο άργυρος του Λαυρείου ευρισκόμενος γεωγραφικά πολύ κοντά στην Αθήνα βοήθησε να νικηθεί ένας πολυεθνικός εισβολέας (η Περσία) με μια οικονομική δύναμη 35 φορές πιο ισχυρή. Παράλληλα μ αυτήν την ιστορική κληρονομιά οι αρχαίοι από την παραγωγή κιλών αργύρου και τόνων μολύβδου άφησαν τουλάχιστον τόνους σκωριών στην ύπαιθρο που αποτέλεσαν την πρώτη ύλη παραγωγής αργυρούχου μολύβδου από την Ελληνική Εταιρία τον προπερασμένο αιώνα στο Λαύρειο. Η Γαλλική Εταιρία Μεταλλείων Λαυρείου αξιοποιώντας και διευρύνοντας επί ένα σχεδόν αιώνα και στοές και φρέατα των αρχαίων σε μεταλλευτικές παραχωρήσεις που της δόθηκαν τον 19ο και 20ο αιώνα, πραγματοποίησε παραγωγή τόνων μολύβδου. Ο τρόπος διαχείρισης παραχωρήσεων ορυκτού πλούτου τον 19ο και 20ο αιώνα στον δυτικό κόσμο και στην Ελλάδα αποδεικνύεται όπως, τόσα άλλα, ότι τελικά αποτελούν πιστή συνέχεια των γενικών αρχών παραχωρήσεων που ακολουθήθηκαν στο Λαύρειο τον 5ο και 4ο αιώνα π.χ.

16 68 ΗΛΙΑΣ Κ. ΚΟΝΟΦΑΓΟΣ, ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ Η. ΣΙΔΕΡΗ Βιβλιογραφία Α. Ανδρεάδης, Ιστορία της Ελληνικής Οικονομίας, Αθήνα Μ. Οικονομάκου, «Παραχωρήσεις Μεταλλοφόρων Εκτάσεων στην Λαυρεωτική. Μια πλευρά της ιστορικής συνέχειας» Αργυρίτις Γη, Εκδόσεις Ε.Μ.Π., E. Ardallon, Les Mines de Laurium Antique, A. Fontemoing, A. Cordella, Laurium, Cayer et Cie R. J. Hopper, «The Attic Silver Mines in the Fourth Century B. C.», The Annual of the British School at Athens, No XLVIII. Α. Βούλγαρης, Μεταλλευτικός Κώδικας, Κ. Η. Κονοφάγος, «Η Δημοκρατία της Αθήνας & οι Παραχωρήσεις στους Πολίτες της των Μεταλλείων Αργύρου της Λαυρεωτικής κατά τον 4ο αιώνα π.χ.», Εθνική βιβλιοθήκη, ΚΠΝ 569, E. Kακαβογιάννης, «Επιλογή τοπωνυμίων της Λαυρεωτικής», Πρακτικά Α Επιστημονικής συνάντησης ΝΑ. Αττικής, Καλύβια Γ. Ν. Δερμάτης, Τοπίο και Μνημεία της Λαυρεωτικής. Θορικός, Λαύριο, Σούνιο, Έκδοση Δήμου Λαυρεωτικής, R. C. Carrier, A Brief Reference on Ancient Money, Columbia University, U.S.A., K. W. Harl, Greek Coinage and Measures, Talane University, U.S.A., Κ. Η. Κονοφάγος, Το Αρχαίο Λαύρειο και η Ελληνική Τεχνική Παραγωγής του Αργύρου, Εκδοτική Αθηνών, Μάιος Liddel-Scott, Μέγα Λεξικό της Ελληνικής Γλώσσης, Εκδόσεις Ιωάννη Σιδέρη, Αριστοτέλης, Αθηναίων Πολιτεία, Loeb. Herodoti Historiae, Oxonii e Tipographeo Clarendoniano, Thucydidis Historiae, Lipsiae in Aedibus B. G.Teubneri, Historical Evolution of Mining Law, Mines and Metallurgy, University of Arizona, U.S.A., Γ. Γ. Ζούμπος, Η συμβολή των Λαυρεωτικών μεταλλείων στην ακμή της Αθηναϊκής Πολιτείας, Αθήνα Ε. Χ. Κακαβογιάννης, «Αρχαιολογικές έρευνες στην Λαυρεωτική για την ανακάλυψη μεταλλευτικών εγκαταστάσεων των προκλασικών χρόνων», Αρχαιολογικά ανάλεκτα εξ Αθηνών, ΧΧΙΙ, Κ. Γ. Τσάιμου, «Εμπλουτισμός μεταλλευμάτων στο αρχαίο Λαύριο. Τα sluices και η ονομασία τους», Ορυκτός Πλούτος, 1991.

Ο ρόλος του συνδυασμού επιπέδων και ελικοειδούς πλυντηρίου στο οικονομικό αποτέλεσμα της τήξης του αργυρίτη

Ο ρόλος του συνδυασμού επιπέδων και ελικοειδούς πλυντηρίου στο οικονομικό αποτέλεσμα της τήξης του αργυρίτη Κ. Γ. Τσάιμου Αρχαιολόγος, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια του Ε.Μ.Π. Ο ρόλος του συνδυασμού επιπέδων και ελικοειδούς πλυντηρίου στο οικονομικό αποτέλεσμα της τήξης του αργυρίτη TΑ ΜΕΤΑΛΛΕYΜΑΤΑ που εκμεταλλεύτηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου Βασικός στόχος του ΚΠΕ Ευαισθητοποίηση των μαθητικών ομάδων σε περιβαλλοντικά ζητήματα. (εκπαιδευτικά προγράμματα, εκπαιδευτικό υλικό, δίκτυα σχολείων, κ.α δράσεις)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗ ΚΑΤΑ ΤΟΥΣ ΑΡΧΑΙΟΥΣ ΧΡΟΝΟΥΣ

Η ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗ ΚΑΤΑ ΤΟΥΣ ΑΡΧΑΙΟΥΣ ΧΡΟΝΟΥΣ Η ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗ ΚΑΤΑ ΤΟΥΣ ΑΡΧΑΙΟΥΣ ΧΡΟΝΟΥΣ ΤΑ ΜΕΤΑΛΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΑΥΡΙΟΥ Ο όρος Λαυρεωτική αναφέρεται σ ε μια μεγάλη περιοχή της Ν.Α. Αττικής. Εκεί επικεντρώθηκε η δραστηριότητα της εξόρυξης του αργυρούχου μεταλλεύματος.

Διαβάστε περισσότερα

«Τα ιστορικά-πολιτιστικά χαρακτηριστικά του Λαυρείου και προτάσεις για την ανάδειξή τους»

«Τα ιστορικά-πολιτιστικά χαρακτηριστικά του Λαυρείου και προτάσεις για την ανάδειξή τους» «Τα ιστορικά-πολιτιστικά χαρακτηριστικά του Λαυρείου και προτάσεις για την ανάδειξή τους» Γιώργος Ν. Δερμάτης, Δρ. Ιστορίας-Κώστας Γ. Μάνθος, MSc Αρχιτέκτων Εταιρεία Μελετών Λαυρεωτικής Λαύρειο, 14 Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία

Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία Μεταλλικά νομίσματα αρχίζουμε να συναντάμε από το 2000 π.χ. στην Μεσόγειο. Συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα Γ Μαντάς Κωνσταντίνος Συντονιστής, Κατσίκης Γιώργος Γραμματέας, Καρακώστα Χρυσάνθη Γραμματέας, Μαργέλου Κατερίνα Ερευνήτρια, Κιτσικόπουλος

Ομάδα Γ Μαντάς Κωνσταντίνος Συντονιστής, Κατσίκης Γιώργος Γραμματέας, Καρακώστα Χρυσάνθη Γραμματέας, Μαργέλου Κατερίνα Ερευνήτρια, Κιτσικόπουλος Ομάδα Γ Μαντάς Κωνσταντίνος Συντονιστής, Κατσίκης Γιώργος Γραμματέας, Καρακώστα Χρυσάνθη Γραμματέας, Μαργέλου Κατερίνα Ερευνήτρια, Κιτσικόπουλος Θάνος Ερευνητής, Λαμπρυνιάδης Γιάννης - Ερευνητής Τα περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα

Λάππας Βασίλης Παπαδάκη Άννα Τέγος Νικόλαος

Λάππας Βασίλης Παπαδάκη Άννα Τέγος Νικόλαος Επιβλέπουσα: Κανετάκη Ελένη ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Λάππας Βασίλης Παπαδάκη Άννα Τέγος Νικόλαος Αιγάλεω 2009 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ...

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές υπόγειας εκμετάλλευσης

Αρχές υπόγειας εκμετάλλευσης Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών Αρχές υπόγειας εκμετάλλευσης Ανδρέας Μπενάρδος Δρ. Μηχανικός Μεταλλείων Μεταλλουργός Ε.Μ.Π. Θεμελιώδεις αρχές σχεδιασμού Ο σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΑ Η ΑΡΧΑΙΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑ

ΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΑ Η ΑΡΧΑΙΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑ ΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΑ Η ΑΡΧΑΙΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Γ. ΤΣΑΪΜΟΥ Αρχαιολόγος Ομ. Καθηγήτρια Ε.Μ.Π. ΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΑ Η ΑΡΧΑΙΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑ ΑΘΗΝΑ 2015 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Γ. ΤΣΑΪΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ελληνικός ορυκτός πλούτος

Ο Ελληνικός ορυκτός πλούτος Ο Ελληνικός ορυκτός πλούτος Οι πρώτες ύλες που υπάρχουν στο υπέδαφος μιας χώρας αποτελούν τον ορυκτό της πλούτο. Ο ορυκτός πλούτος περιλαμβάνει τα μεταλλεύματα, ορυκτά καύσιμα και τα προϊόντα λατομείου.

Διαβάστε περισσότερα

Υπόγειες μεταλλευτικές εκμεταλλεύσεις στην Ελλάδα

Υπόγειες μεταλλευτικές εκμεταλλεύσεις στην Ελλάδα Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών Υπόγειες μεταλλευτικές εκμεταλλεύσεις στην Ελλάδα Ανδρέας Μπενάρδος Δρ. Μηχανικός Μεταλλείων Μεταλλουργός Ε.Μ.Π. Αρχαίες Υπόγειες Εκμεταλλεύσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρεωτικής. «Το σχολείο μου ταξιδεύει με τον Περσέα» Λαύριο 6-9 Μαρτίου 2014

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρεωτικής. «Το σχολείο μου ταξιδεύει με τον Περσέα» Λαύριο 6-9 Μαρτίου 2014 Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρεωτικής «Το σχολείο μου ταξιδεύει με τον Περσέα» Λαύριο 6-9 Μαρτίου 2014 Η σπουδαιότητα του Λαυρίου 1. Πλούσια κοιτάσματα ορυκτών 2. Η αρχαία ιστορία της περιοχής

Διαβάστε περισσότερα

ελιές, παστά ψάρια, και σπάνια από κρέας, κυρίως στην Αθήνα.

ελιές, παστά ψάρια, και σπάνια από κρέας, κυρίως στην Αθήνα. Η τροφή της Αρχαϊκής οικογένειας ήταν αποτελούνταν από λαχανικά, ελιές, παστά ψάρια, και σπάνια από κρέας, κυρίως στην Αθήνα. Η ενδυμασία των Αρχαίων Ελλήνων ήταν κομψή, αλλά όχι εξεζητημένη. Το βασικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (σελ.84-97) Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (σελ.84-97) Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί 1. Να αντιστοιχήσετε τις λέξεις της στήλης Α με αυτές της στήλης Β. Α Β Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί Β. Αριστοκρατία β. Κριτήριο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΧΡΥΣΟΥ, ΑΡΓΥΡΟΥ ΚΑΙ ΜΟΛΥΒ ΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΆ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΜΙΧΑΗΛ ΒΑΒΕΛΙ ΗΣ

Η ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΧΡΥΣΟΥ, ΑΡΓΥΡΟΥ ΚΑΙ ΜΟΛΥΒ ΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΆ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΜΙΧΑΗΛ ΒΑΒΕΛΙ ΗΣ Η ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΧΡΥΣΟΥ, ΑΡΓΥΡΟΥ ΚΑΙ ΜΟΛΥΒ ΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΆ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ Σίφνος: Μεταλλείο Αγ. Σώστη ΜΙΧΑΗΛ ΒΑΒΕΛΙ ΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Λαυρεωτική Τεχνολογικό Πάρκο Λαυρίου Λαύριο

Λαυρεωτική Τεχνολογικό Πάρκο Λαυρίου Λαύριο ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΒΡΕΙΤΕ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΥΤΟ ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΕΝΟ ΜΕ ΕΙΚΟΝΕΣ, ΧΑΡΤΕΣ, ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥΣ (LINKS) ΣΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: http://www.environ-develop.ntua.gr/htdocs/pantazidou/index.htm

Διαβάστε περισσότερα

Ανάδειξη και αξιοποίηση του Αρχαίου Μεταλλευτικού Λαυρίου

Ανάδειξη και αξιοποίηση του Αρχαίου Μεταλλευτικού Λαυρίου Κ. Τσάιμου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια του Ε.Μ.Π. Α. Φραγκίσκος Ομότιμος Καθηγητής του Ε.Μ.Π. Ανάδειξη και αξιοποίηση του Αρχαίου Μεταλλευτικού Λαυρίου Η ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ για το Αρχαίο Λαύριο είναι πλούσια. Από

Διαβάστε περισσότερα

Μια δεύτερη ζωή για πρώην βιομηχανικούς χώρους (brownfields)

Μια δεύτερη ζωή για πρώην βιομηχανικούς χώρους (brownfields) Μια δεύτερη ζωή για πρώην βιομηχανικούς χώρους (brownfields) Πρώην βιομηχανικός χώρος: έχει πάψει να λειτουργεί αλλά η ρύπανση που προκάλεσε μπορεί να έχει πάψει να υπάρχει στην ατμόσφαιρα και στα επιφανειακά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΛΑΥΡΙΟΥ (Γ.Ε.Μ.Λ.) ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΧΡΟΝΩΝ

Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΛΑΥΡΙΟΥ (Γ.Ε.Μ.Λ.) ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΧΡΟΝΩΝ Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΛΑΥΡΙΟΥ (Γ.Ε.Μ.Λ.) ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΧΡΟΝΩΝ Η Γαλλική Εταιρεία Μεταλλείων Λαυρίου αποτελεί μια από τις μακροβιότερες μεταλλευτικές-μεταλλουργικές επιχειρήσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Τι είναι η φιλοσοφία; Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με: ερωτήματα προβλήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ π.χ. (σελ ) 1. Να αντιστοιχήσετε τις λέξεις της στήλης Α με αυτές της στήλης Β. Α Β

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ π.χ. (σελ ) 1. Να αντιστοιχήσετε τις λέξεις της στήλης Α με αυτές της στήλης Β. Α Β ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 480-323 π.χ. (σελ. 98-114) 1. Να αντιστοιχήσετε τις λέξεις της στήλης Α με αυτές της στήλης Β. Α Β 1. Κίμων Α. Έκλεισε ειρήνη για 30 χρόνια 2. Εφιάλτης Β. Αριστοκρατικός, υπέρμαχος της συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΑ ΜΗΧΑΝΟΥ Α 2 ΜΑΘΗΜΑ:ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:Κ.ΤΖΟΥΜΕΡΙΩΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΑ ΜΗΧΑΝΟΥ Α 2 ΜΑΘΗΜΑ:ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:Κ.ΤΖΟΥΜΕΡΙΩΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΑ ΜΗΧΑΝΟΥ Α 2 ΜΑΘΗΜΑ:ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:Κ.ΤΖΟΥΜΕΡΙΩΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ 2011 Γ Ε Ν Ι Κ Ο Λ Υ Κ Ε Ι Ο Λ Ε Χ Α Ι Ν Ω Ν Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κος ΣΤΑΥΡΙΝΟΥΔΗΣ: Καλησπέρα. Η δική μας εισήγηση θα είχε άμεση σχέση και θα είχε ενδιαφέρον να ακολουθούσε την εισήγηση του κυρίου Λέλεκα.

Κος ΣΤΑΥΡΙΝΟΥΔΗΣ: Καλησπέρα. Η δική μας εισήγηση θα είχε άμεση σχέση και θα είχε ενδιαφέρον να ακολουθούσε την εισήγηση του κυρίου Λέλεκα. Κος ΣΤΑΥΡΙΝΟΥΔΗΣ: Καλησπέρα. Η δική μας εισήγηση θα είχε άμεση σχέση και θα είχε ενδιαφέρον να ακολουθούσε την εισήγηση του κυρίου Λέλεκα. Δεν είναι πάντα εφικτό να το προγραμματίζουμε κατά προτεραιότητα.

Διαβάστε περισσότερα

Οι αποκλίσεις αυτές έχουν ως αφετήρία δύο διαφορετικές πήγές προέλευσής:

Οι αποκλίσεις αυτές έχουν ως αφετήρία δύο διαφορετικές πήγές προέλευσής: Ο φο ρος εισοδή ματος (τρε χων και αναβαλλο μενος) (Απόσπασμα από το βιβλίο ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ, Σύμφωνα με τα Διεθνή και τα Ελλήνικά Λογιστικά Πρότυπα) Γεώργιος Ν. Κόντος Επιστήμονικός Συνεργάτής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ

ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Κ.Υ.Α. αριθµ. 8/ /Φ1/οικ.10697/2714/23.6.2014 Καθορισµός τέλους, καθώς και κάθε σχετικής λεπτοµέρειας µε αυτό, για ενεργές, αποθεµατικές και αργούσες παραχωρήσεις µεταλλείων και για άδειες µεταλλευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Μεταλλευτική Οικονομία

Μεταλλευτική Οικονομία Μεταλλευτική Οικονομία Ενότητα 6: Άριστη χρήση μη ανανεώσιμων πόρων Δ. Καλιαμπάκος - Δ. Δαμίγος Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρείου και Μουσείο Μεταλλείας- Μεταλλουργίας Λαυρείου

Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρείου και Μουσείο Μεταλλείας- Μεταλλουργίας Λαυρείου Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρείου και Μουσείο Μεταλλείας- Μεταλλουργίας Λαυρείου Γιώργος Ν. Δερμάτης, Δρ. Ιστορίας, μέλος της Επιστ. Επιτρ. του ΜΜΜΛ (ΕΜΠ και ΥΠΠΟΤ), Εταιρεία Μελετών Λαυρεωτικής Το

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΠΑ.Λ. ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2011 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ

1 ΕΠΑ.Λ. ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2011 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 1 ΕΠΑ.Λ. ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ο ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2011 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ ΤΩΝ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΚΟΥΦΑΛΙΩΤΗΣ ΗΛΙΑΣ ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ ΕΥΘΥΜΙΑ ΚΑΡΥΑΤΙΔΕΣ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Έργα ανάπτυξης προπαρασκευής υπογείων εκμεταλλεύσεων

Έργα ανάπτυξης προπαρασκευής υπογείων εκμεταλλεύσεων Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών Έργα ανάπτυξης προπαρασκευής υπογείων εκμεταλλεύσεων Ανδρέας Μπενάρδος Δρ. Μηχανικός Μεταλλείων Μεταλλουργός Ε.Μ.Π. Έργα προσπέλασης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑΣΟΥ

ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑΣΟΥ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑΣΟΥ Περιήγηση ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΠΑΡΑΘΑΛΑΣΣΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ Το μεταλλευτικό συγκρότημα τοποθετείται Ανατολικά του Οικισμού Λιμεναρίων ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ (ORE DEPOSIT GEOLOGY)

ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ (ORE DEPOSIT GEOLOGY) ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ (ORE DEPOSIT GEOLOGY) 7.3.05.4 Τομέας Γεωλογικών Επιστημών Τμήμα Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών ΜΑΘΗΜΑ 1 ο. ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ Σταύρος Τριανταφυλλίδης, 2015 Λέκτορας Κοιτασματολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. (479: τέλος Περσικών πολέμων)

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. (479: τέλος Περσικών πολέμων) ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 750 479 (479: τέλος Περσικών πολέμων) Γιατί ονομάστηκε «αρχαϊκή» Σε αυτή την εποχή σημειώνεται η αρχή (οι απαρχές) της οικονομικής, πολιτικής και πολιτιστικής ανάπτυξης του ελληνικού κόσμου

Διαβάστε περισσότερα

Το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου

Το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου O όμιλός μας, στα πλαίσια του προαιρετικού προγράμματος «Με τα μάτια των φυσικών επιστημών», πηγαίνει στο Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου 13/02/2014.Και έτσι ξεκινήσαμε μια, ευτυχώς, ηλιόλουστη

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το Μεταλλευτικό Πάρκο Φωκίδας

Τι είναι το Μεταλλευτικό Πάρκο Φωκίδας Τι είναι το Μεταλλευτικό Πάρκο Φωκίδας Το Μεταλλευτικό Πάρκο Φωκίδας Vagonetto είναι ένα θεματικό πάρκο, μοναδικό στον ελληνικό χώρο, που δίνει στον επισκέπτη τη δυνατότητα να γνωρίσει βήμα βήμα τη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Κοστολόγηση κατά προϊόν ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΟΣΤΟΥΣ Ι

Κοστολόγηση κατά προϊόν ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΟΣΤΟΥΣ Ι ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΟΣΤΟΥΣ Ι Εισαγωγή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έχουμε αναφέρει ότι η κοστολόγηση προϊόντος είναι η διαδικασία υπολογισμού και διανομής του κόστους παραγωγής στα παραγόμενα αγαθά Η κατανόηση της διαδικασίας αυτής

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση εθνικού θεματικού δικτύου «Περιβαλλοντικές διαδρομές στα ίχνη του παρελθόντος, αναζητώντας το βιώσιμο μέλλον»

Παρουσίαση εθνικού θεματικού δικτύου «Περιβαλλοντικές διαδρομές στα ίχνη του παρελθόντος, αναζητώντας το βιώσιμο μέλλον» Παρουσίαση εθνικού θεματικού δικτύου «Περιβαλλοντικές διαδρομές στα ίχνη του παρελθόντος, αναζητώντας το βιώσιμο μέλλον» Δημήτρης Παπαδόπουλος Βιολόγος Ωκεανογράφος τ. Υπεύθυνος ΚΠΕ Λαυρίου Κέντρο Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 3: ΠΑΡΟΧΗ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΤΑ ΜΕΛΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΠΑ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Υπουργείο Οικονομικών παρουσίασε στη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ 1. Τα πολύ παλιά χρόνια, όταν οι άνθρωποι δημιούργησαν οικισμούς, άρχισαν να καλλιεργούν τη γη και να εκτρέφουν ζώα. Επειδή τα μέταλλα δεν είχαν ανακαλυφθεί ακόμα, οι συναλλαγές τους

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Κ.Ε. σε Περιόδους Κρίσης. Μιχάλης Θεοδωρακόπουλος Αντιπρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ Α.Ε.

Ε.Κ.Ε. σε Περιόδους Κρίσης. Μιχάλης Θεοδωρακόπουλος Αντιπρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ Α.Ε. Ε.Κ.Ε. σε Περιόδους Κρίσης Μιχάλης Θεοδωρακόπουλος Αντιπρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ Α.Ε. 26 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2015 Περιοχή Δραστηριότητας Ελληνικός Χρυσός A.E. Συστήθηκε τον Δεκέμβριο του 2003

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Α.Ε.Π.) - Καθαρό Εθνικό Προϊόν

1.1 Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Α.Ε.Π.) - Καθαρό Εθνικό Προϊόν ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : ΑΡΓΥΡΏ ΜΟΥΔΑΤΣΟΥ 1. ΕΘΝΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ 1.0 Γενικά Αντικείµενο της Μακροοικονοµικής είναι ο καθορισµός (υπολογισµός) των συνολικών µεγεθών της οικονοµίας, πχ. της συνολικής

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος και παρακολούθηση συμβάσεων και εργασιών Έρευνας /Παραγωγής υδρογονανθράκων

Έλεγχος και παρακολούθηση συμβάσεων και εργασιών Έρευνας /Παραγωγής υδρογονανθράκων Έλεγχος και παρακολούθηση συμβάσεων και εργασιών Έρευνας /Παραγωγής υδρογονανθράκων Στέφανος Ξενόπουλος, ΕΛΛΙΝΥ Petroleum Engineer, M.Sc. Χ.Μ., ΕΜΠ+M.Sc., Πρώτες παραχωρήσεις έως το 1970 Πολλές παραχωρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7. Kλασική Εποχή. Οι Τέχνες και τα Γράμματα

Κεφάλαιο 7. Kλασική Εποχή. Οι Τέχνες και τα Γράμματα Κεφάλαιο 7 Kλασική Εποχή Οι Τέχνες και τα Γράμματα Στόχοι: Mε το τέλος της ενότητας οι μαθητές να είναι σε θέση να διαπιστώσουν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της ελληνικής τέχνης σε συνδυασμό με τις πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι του ελληνικού χρήματος από την αρχαιότητα έως σήμερα. Από τον αντιπραγματισμό στο κερματόμορφο νόμισμα. Υπεύθυνος καθηγητής Βασιλική

Το ταξίδι του ελληνικού χρήματος από την αρχαιότητα έως σήμερα. Από τον αντιπραγματισμό στο κερματόμορφο νόμισμα. Υπεύθυνος καθηγητής Βασιλική Το ταξίδι του ελληνικού χρήματος από την αρχαιότητα έως σήμερα. Από τον αντιπραγματισμό στο κερματόμορφο νόμισμα. Υπεύθυνος καθηγητής Βασιλική Κατσούλη, οικονομολόγος Παιδαγωγική διαδικασία Α. Σκοπός έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ 2012 παντέχνου πυρός σέλας: λαμπερές ιστορίες φωτιάς. Χρήστος Ν. Κλείτσας

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ 2012 παντέχνου πυρός σέλας: λαμπερές ιστορίες φωτιάς. Χρήστος Ν. Κλείτσας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΙΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ: ΣΤΡΑΤΩΝΙ ΕΞΑΜΗΝΟ: Α ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΜΕΙΚΤΑ ΘΕΙΟΥΧΑ ΟΡΥΚΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Αναχώρηση με λεωφορείο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ.

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ. ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ; Είναι μία γεωγραφική περιοχή με εξαιρετική φυσική ομορφιά, που συγκεντρώνει σπάνια και υπό εξαφάνιση είδη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΦΟΡΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΦΟΡΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Στοιχεία εκπαιδευτικού Ονοματεπώνυμο: Μαρκαντωνάτος Δημήτρης Βαθμίδα: Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Ειδικότητα: Φιλόλογος E-mail: dmark@acn.gr, dmark@sch.gr Τίτλος μαθήματος: Οι θεσμοί

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτική Έκθεση. Πεπραγμένων Noεμβρίου 2013 Σ Υ Ν Δ Ε Σ Μ Ο Σ Μ Ε Τ Α Λ Λ Ε Υ Τ Ι Κ Ω Ν Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Σ Ε Ω Ν

Ενημερωτική Έκθεση. Πεπραγμένων Noεμβρίου 2013 Σ Υ Ν Δ Ε Σ Μ Ο Σ Μ Ε Τ Α Λ Λ Ε Υ Τ Ι Κ Ω Ν Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Σ Ε Ω Ν 130 Σ Υ Ν Δ Ε Σ Μ Ο Σ Μ Ε Τ Α Λ Λ Ε Υ Τ Ι Κ Ω Ν Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Σ Ε Ω Ν Βασ. Γεωργίου Β 10 & Ρηγίλλης, Αθήνα 106 74 Τηλ: 210-7215900, Fax: 210-7215950, e-mail: info@ sme.gr Ενημερωτική Έκθεση Πεπραγμένων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΑΡΧΑΙΩΝ ΘΕΑΤΡΩΝ ΣΤΗΝ ΗΠΕΙΡΟ. τουρισμό

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΑΡΧΑΙΩΝ ΘΕΑΤΡΩΝ ΣΤΗΝ ΗΠΕΙΡΟ. τουρισμό ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΑΡΧΑΙΩΝ ΘΕΑΤΡΩΝ ΣΤΗΝ ΗΠΕΙΡΟ Συμβολή του ΔΙΑΖΩΜΑΤΟΣ στον πολιτιστικό τουρισμό Η πολιτιστική διαδρομή, ως επώνυμο τουριστικό προϊόν Η πολιτιστική διαδρομή είναι ένα εξειδικευμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΙΕΣ SPIN OFF (ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΕΝΤΑΣΗΣ ΓΝΩΣΗΣ /ΤΕΧΝΟΒΛΑΣΤΟΙ) Τι είναι οι εταιρίες spin off ; Οι εταιρίες spin off (επιχειρήσεις έντασης γνώσης ή τεχνοβλαστοί) είναι επιχειρήσεις των οποίων η δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Εντός δύο ετών υποβολή πλήρους και άρτιου Επενδυτικού Σχεδίου αξιοποίησης του μεταλλευτικού δυναμικού της περιοχής και με Μεταλλουργία Χρυσού

Εντός δύο ετών υποβολή πλήρους και άρτιου Επενδυτικού Σχεδίου αξιοποίησης του μεταλλευτικού δυναμικού της περιοχής και με Μεταλλουργία Χρυσού ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ 1 1. Η Σύμβαση του 2004 Επαναλειτουργία Μεταλλείου (Μαύρων Πετρών, κάτω από την Στρατονίκη) Εντός δύο ετών υποβολή πλήρους και άρτιου Επενδυτικού Σχεδίου αξιοποίησης του μεταλλευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΙ ΗΡΟΝΙΚΕΛΙΟΥ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΙ ΗΡΟΝΙΚΕΛΙΟΥ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΙ ΗΡΟΝΙΚΕΛΙΟΥ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ρ Ιωάννης Κοντός Μηχανικός Μεταλλείων - Μεταλλουργός ΛΑΡΚΟ ΓΕΝΙΚΗ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΗ ΑΕ ΓΕΝΙΚΑ 1963: Ίδρυση της εταιρίας από τον

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 13 Αυγούστου 2010 Αρ. Πρωτ. Προς -Πρόεδρο και Μέλη Σ ΣΕΕ Ε -Οµοσπονδίες µέλη ΣΕΕ Ε Έδρες τους. Κύριε Πρόεδρε,

Αθήνα, 13 Αυγούστου 2010 Αρ. Πρωτ. Προς -Πρόεδρο και Μέλη Σ ΣΕΕ Ε -Οµοσπονδίες µέλη ΣΕΕ Ε Έδρες τους. Κύριε Πρόεδρε, Αθήνα, 13 Αυγούστου 2010 Σχέδιο Εγκυκλίου Αθήνα, 13 Αυγούστου 2010 Αρ. Πρωτ. Προς -Πρόεδρο και Μέλη Σ ΣΕΕ Ε -Οµοσπονδίες µέλη ΣΕΕ Ε Έδρες τους Κύριε Πρόεδρε, Μου θέσατε το ερώτηµα, κατά πόσο µεταβάλλεται

Διαβάστε περισσότερα

Ο πρώτος χώρος διάθεσης επικίνδυνων αποβλήτων στην Ελλάδα

Ο πρώτος χώρος διάθεσης επικίνδυνων αποβλήτων στην Ελλάδα ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών Εργαστήριο Μεταλλευτικής Τεχνολογίας & Περιβαλλοντικής Μεταλλευτικής Ο πρώτος χώρος διάθεσης επικίνδυνων αποβλήτων στην Ελλάδα Δ. Καλιαμπάκος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΣΤΗ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗ

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΣΤΗ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ 1. Εισαγωγή ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΣΤΗ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗ ΓΕΩΓΕΝΕΙΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΥΠΕΡΓΕΝΕΤΙΚΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΜΑΤΑ Η ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΠΡΙΝ

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ 5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΗ 5 ος αι. π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η Μόρφωση των νέων - αγοριών Η εκπαίδευση στην αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

A. Αμοιβές (Μισθός) μελών Δ.Σ. ή Διαχειριστών Ε.Π.Ε., Ι.Κ.Ε. O.E., (Άρθρο 12 ν. 4172/2013 και Εγκύκλιος Δ12Α 1030493 ΕΞ 201417-2-2014)

A. Αμοιβές (Μισθός) μελών Δ.Σ. ή Διαχειριστών Ε.Π.Ε., Ι.Κ.Ε. O.E., (Άρθρο 12 ν. 4172/2013 και Εγκύκλιος Δ12Α 1030493 ΕΞ 201417-2-2014) A. Αμοιβές (Μισθός) μελών Δ.Σ. ή Διαχειριστών Ε.Π.Ε., Ι.Κ.Ε. O.E., (Άρθρο 12 ν. 4172/2013 και Εγκύκλιος Δ12Α 1030493 ΕΞ 201417-2-2014) Άρθρο : Γιώργος Σαρδέλης Θεσσαλονίκη 18-11-2014 1. Έννοια αμοιβών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΦΟΡΕΣ στον ΟΑΕΕ από 1/1/2017 για τους ασκούντες επιχειρηματική δραστηριότητα (Άρθρο 39 Ν. 4387/2016)

ΕΙΣΦΟΡΕΣ στον ΟΑΕΕ από 1/1/2017 για τους ασκούντες επιχειρηματική δραστηριότητα (Άρθρο 39 Ν. 4387/2016) ΕΙΣΦΟΡΕΣ στον ΟΑΕΕ από 1/1/2017 για τους ασκούντες επιχειρηματική δραστηριότητα (Άρθρο 39 Ν. 4387/2016) Από 1/1/2017 αλλάζει ριζικά ο τρόπος υπολογισμού και καταβολής των εισφορών των επαγγελματιών στον

Διαβάστε περισσότερα

2. Τις διατάξεις της παραγράφου 9 του άρθρου 64 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 2238/1994, ΦΕΚ 151 Α'/ ).

2. Τις διατάξεις της παραγράφου 9 του άρθρου 64 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 2238/1994, ΦΕΚ 151 Α'/ ). ΠΟΛ.1123/29.5.2013 Τύπος και περιεχόμενο της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος των υποκειμένων σε φόρο, σύμφωνα με το άρθρο 10 του ν. 2238/1994, οικονομικού έτους 2013 και καθορισμός δικαιολογητικών εγγράφων

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές διαδρομές στα ίχνη του παρελθόντος, αναζητώντας ένα βιώσιμο μέλλον. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου

Περιβαλλοντικές διαδρομές στα ίχνη του παρελθόντος, αναζητώντας ένα βιώσιμο μέλλον. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου Περιβαλλοντικές διαδρομές στα ίχνη του παρελθόντος, αναζητώντας ένα βιώσιμο μέλλον Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου Θεματικά Δίκτυα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΤΟΠΙΚΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ ΕΘΝΙΚΑ ΔΙΕΘΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

E.E. Παρ. I (I), Αρ. 2721, Ν. 5ί(Ι)/92

E.E. Παρ. I (I), Αρ. 2721, Ν. 5ί(Ι)/92 E.E. Παρ. I (I), Αρ. 2721, 3.7.92 799 Ν. 5ί(Ι)/92 Ο περί Ρύθμισης των Σχέσεων Εμπορικού Αντιπροσώπου και Αντιπροσωπεύαμε νου Νόμος του 1992 εκδίδεται με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Ενότητα #5: ΠΡΟΣΦΟΡΑ, ΖΗΤΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Ενότητα #5: ΠΡΟΣΦΟΡΑ, ΖΗΤΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Ενότητα #5: ΠΡΟΣΦΟΡΑ, ΖΗΤΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Τα κείμενα και

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013 2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΑΞΗ: Α ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2 ΩΡΕΣ ΩΡΑ: 8.00 10.00 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 6/6/2014 ΤΟ ΓΡΑΠΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ 7 ΣΕΛΙΔΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

1. Να συσχετίσεις τους όρους της Στήλης Α με αυτούς της Στήλης Β, γράφοντας στα φύλλα

1. Να συσχετίσεις τους όρους της Στήλης Α με αυτούς της Στήλης Β, γράφοντας στα φύλλα ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: Ιστορία ΤΑΞΗ: Α ΒΑΘΜΟΣ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 5. 6. 2013 ΥΠΟΓΡ. ΚΑΘ/ΤΗ:... ΧΡΟΝΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 2 ώρες ΕΠΩΝΥΜΟ ΚΑΙ ΟΝΟΜΑ...Τμήμα...Αρ...

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΙΩΤΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟ. Στον Ασπρόπυργο Αττικής, σήµερα... 2011, οι παρακάτω συµβαλλόµενοι

Ι ΙΩΤΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟ. Στον Ασπρόπυργο Αττικής, σήµερα... 2011, οι παρακάτω συµβαλλόµενοι ΣΦΗΚΑΚΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΙΚΗΓΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΑΘΗΝΑ 2009 Ι ΙΩΤΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟ Στον Ασπρόπυργο Αττικής, σήµερα... 2011, οι παρακάτω συµβαλλόµενοι ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΑ ΠΛΕΥΡΑ 1. Η ανώνυµη εταιρία µε την επωνυµία «BIG SOLAR

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΦΩΤΙΑΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΑΡΙΑ ΚΑΓΙΑΦΑ

Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΦΩΤΙΑΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΑΡΙΑ ΚΑΓΙΑΦΑ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΦΩΤΙΑΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΑΡΙΑ ΚΑΓΙΑΦΑ Περιεχόμενα Κεραμική Μεταλλουργία Χαλκός Χρυσός Άργυρος Μόλυβδος Σίδηρος ΧΡΗΣΕΙΣ Από τη στιγμή που ο άνθρωπος κατάφερε να διατηρήσει τη φωτιά, αυτή

Διαβάστε περισσότερα

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α 323 Α) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Για όποιον εξετάζει το πολίτευμα, δηλαδή ποια είναι η ουσία του κάθε πολιτεύματος και ποια τα χαρακτηριστικά του, το πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΕΚ Α` 92/1996 ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ ΥΠ` ΑΡΙΘ. 127 `Οροι εκμίσθωσης του δικαιώματος έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων.

ΦΕΚ Α` 92/1996 ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ ΥΠ` ΑΡΙΘ. 127 `Οροι εκμίσθωσης του δικαιώματος έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων. ΦΕΚ Α` 92/1996 ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ ΥΠ` ΑΡΙΘ. 127 `Οροι εκμίσθωσης του δικαιώματος έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων. `Εχοντας υπόψη: 0 ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ 1. Τις διατάξεις των άρθρων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΥΠΟΓΕΙΟΥ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΣ ΣΤΙς ΘΕΣΕΙΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ, ΣΤΡΑΤΩΝΙ, ΣΚΟΥΡΙΕΣ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΥΠΟΓΕΙΟΥ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΣ ΣΤΙς ΘΕΣΕΙΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ, ΣΤΡΑΤΩΝΙ, ΣΚΟΥΡΙΕΣ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΥΠΟΓΕΙΟΥ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΥΠΟΓΕΙΟΥ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΣ ΣΤΙς ΘΕΣΕΙΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ, ΣΤΡΑΤΩΝΙ,

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα Νερού

Παγκόσμια Ημέρα Νερού ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΜΦΙΑΛΩΣΕΩΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΜΕΤΑΛΛΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Νερού Ενημερωτική Εκδήλωση «Οι ευεργετικές ιδιότητες του νερού στη διατήρηση της καλής υγείας και ενυδάτωσης» HILTON ATHENS

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Αθήνα, 16 Φεβρουαρίου 1995

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Αθήνα, 16 Φεβρουαρίου 1995 Ε Π Ε Ι Γ Ο Ν Νο. 13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η.Π. 3.2.95/Α.Ζ. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Αθήνα, 16 Φεβρουαρίου 1995 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ & Δ.Π. Αρ. Πρωτ.: 1022210/333/Α0012 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: ΦΟΡ/ΓΙΑΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΠΟΛ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ ΥΠΕΚΑ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ» , ΕΒΕΑ, Ακαδημίας 7

ΗΜΕΡΙΔΑ ΥΠΕΚΑ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ» , ΕΒΕΑ, Ακαδημίας 7 ΗΜΕΡΙΔΑ ΥΠΕΚΑ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ» 29.02.2012, ΕΒΕΑ, Ακαδημίας 7 Γιάννης Μανιάτης Υφυπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Η Μεταλλευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Συμπλήρωμα Β' έκδοσης του συγγράμματος με τίτλο «Η ανάλωση κεφαλαίου. Θεωρία και πράξη», σχετικά με την ενότητα 1.8. (σελ. 63) του κεφαλαίου Α'

Συμπλήρωμα Β' έκδοσης του συγγράμματος με τίτλο «Η ανάλωση κεφαλαίου. Θεωρία και πράξη», σχετικά με την ενότητα 1.8. (σελ. 63) του κεφαλαίου Α' Συμπλήρωμα Β' έκδοσης του συγγράμματος με τίτλο «Η ανάλωση κεφαλαίου. Θεωρία και πράξη», σχετικά με την ενότητα 1.8. (σελ. 63) του κεφαλαίου Α' (προστέθηκε νέο περιεχόμενο στο τέλος της σελίδας 153 της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Προσδιορισμός του εισοδήματος που αποκτάται από ατομική αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα και φορολόγηση αυτού

ΘΕΜΑ : Προσδιορισμός του εισοδήματος που αποκτάται από ατομική αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα και φορολόγηση αυτού ΘΕΜΑ : Προσδιορισμός του εισοδήματος που αποκτάται από ατομική αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα και φορολόγηση αυτού Πρόταση Σε μια προσπάθεια για την αντικειμενική εξεύρεση του αγροτικού εισοδήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΚΤΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΑΝΟΙΓΜΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΟΤΙΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ. Hλίας Κονοφάγος και Νίκος Λυγερός. (Αναλυτές)

ΤΟ ΑΡΚΤΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΑΝΟΙΓΜΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΟΤΙΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ. Hλίας Κονοφάγος και Νίκος Λυγερός. (Αναλυτές) ΤΟ ΑΡΚΤΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΑΝΟΙΓΜΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΟΤΙΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ Hλίας Κονοφάγος και Νίκος Λυγερός (Αναλυτές) Copyright: H. Konofagos & N. Lygeros on line Η θαλάσσια (offshore) παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου

Διαβάστε περισσότερα

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο: Πρόταση για διαμεσολάβηση της UNESCO

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο: Πρόταση για διαμεσολάβηση της UNESCO Courtesy translation Προς τον κ. Alfredo Pérez de Armiñán Βοηθό Γενικό Διευθυντή για τον Πολιτισμό Εκπαιδευτική, Επιστημονική και Πολιτιστική Οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών Οδός Miollis 1 75732 Παρίσι Cedex

Διαβάστε περισσότερα

Εκθεση Απολογισμού Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Χερσονήσου Ετους 2011

Εκθεση Απολογισμού Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Χερσονήσου Ετους 2011 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΙΜΕΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ Εκθεση Απολογισμού Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Χερσονήσου Ετους 2011 Λιμάνι Χερσονήσου Ιούνιος 2012 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ 1 Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ Ο Σμυρναϊκός Μανές ή αλλιώς Μανέρως. Κατά τους Αρχαίους συγγραφείς ο Μανέρως ήταν θλιβερός ήχος και τον ονομάζανε Μανέρω ή Λίναιος θρήνος διότι κατά τα λεγόμενα με τον ήχο αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Του Δημήτρη Λώλη, Γεωπόνου

Του Δημήτρη Λώλη, Γεωπόνου Του Δημήτρη Λώλη, Γεωπόνου Είναι αναμφίβολο, ότι το αγροτικό εισόδημα της χώρας μας, στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στις οικονομικές ενισχύσεις που δίνονται στον αγροτικό τομέα μέσω της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΥΠΟΓΕΙΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΝ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΥΠΟΓΕΙΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ - ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΥΠΟΓΕΙΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΕΝΑΛΛΑΣΟΜΕΝΩΝ ΚΟΠΩΝ ΚΑΙ ΛΙΘΟΓΟΜΩΣΕΩΝ ΣΤΟ ΜΕΤΑΛΛΕΙΟ ΜΑΥΡΩΝ ΠΕΤΡΩΝ Βέργαδου Γεωργία Ζώμας

Διαβάστε περισσότερα

Με τον Αιγυπτιακό

Με τον Αιγυπτιακό Με ποιον πολιτισμό θα ασχοληθούμε; Με τον Αιγυπτιακό Η θέση της Αιγύπτου Τι βλέπετε; Αίγυπτος και Νείλος Η Αίγυπτος οφείλει την ύπαρξη της στον Νείλο. Το άγονο έδαφος κατέστη εύφορο χάρη στις πλημμύρες,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΕΡΙ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002

Ο ΠΕΡΙ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002 Ε.Ε. Παρ. III(I) 313 Κ.Δ.Π. 82/2003 Αρ. 3679, 31.1.2003 Αριθμός 82 Οι περί Στερεών και Επικίνδυνων Αποβλήτων (Ηλεκτρικές Στήλες ή Συσσωρευτές) Κανονισμοί του 2003, οι οποίοι εκδόθηκαν από το Υπουργικό

Διαβάστε περισσότερα

«Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος»

«Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος» «Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος» 1 Είναι σημαντική προϋπόθεση για τη δημοκρατία και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης η καλλιέργεια της ευρωπαϊκής ταυτότητας δίπλα στις εθνικές ταυτότητες των πολιτών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 2 Ενότητα #7: Μονοπώλιο (II)

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 2 Ενότητα #7: Μονοπώλιο (II) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 2 Ενότητα #7: Μονοπώλιο (II) Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Τα κείμενα και τα διαγράμματα της παρουσίασης έχουν ληφθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΕΕ «ΟΡΥΚΤΟΣ ΠΛΟΥΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΕΣ. «Εξορυκτική ή βιομηχανία και βώ βιώσιμη ανάπτυξη»

ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΕΕ «ΟΡΥΚΤΟΣ ΠΛΟΥΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΕΣ. «Εξορυκτική ή βιομηχανία και βώ βιώσιμη ανάπτυξη» ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΕΕ «ΟΡΥΚΤΟΣ ΠΛΟΥΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ» ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ «Εξορυκτική ή βιομηχανία και βώ βιώσιμη ανάπτυξη» Η σημασία του εξορυκτικού κλάδου για την ελληνική οικονομία Ο

Διαβάστε περισσότερα

4. Η ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ

4. Η ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ 4. Η ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Οι Αθηναίοι πολίτες ~120.000 Ήταν η μοναδική κυρίαρχη δύναμη στην πόλη. Από αυτούς πήγαζε κάθε εξουσία. Κατάγονταν

Διαβάστε περισσότερα

3 rd International Forum Mineral Resources in Greece A Driving Force For Economic Development Τετάρτη 20 Μαρτίου 2013, Ξενοδοχείο Μεγάλη Βρεταννία

3 rd International Forum Mineral Resources in Greece A Driving Force For Economic Development Τετάρτη 20 Μαρτίου 2013, Ξενοδοχείο Μεγάλη Βρεταννία 3 rd International Forum Mineral Resources in Greece A Driving Force For Economic Development Τετάρτη 20 Μαρτίου 2013, Ξενοδοχείο Μεγάλη Βρεταννία Ομιλία Καθ. Γιάννη Μανιάτη, Γραμματέα Κ.Ο. ΠΑ.ΣΟ.Κ. «ΟΡΥΚΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι υπόγειας εκμετάλλευσης Κενά μέτωπα

Μέθοδοι υπόγειας εκμετάλλευσης Κενά μέτωπα Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών Μέθοδοι υπόγειας εκμετάλλευσης Κενά μέτωπα Ανδρέας Μπενάρδος Δρ. Μηχανικός Μεταλλείων Μεταλλουργός Ε.Μ.Π. Μέθοδοι Υπόγειας Εκμετάλλευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΕΝΟΤΗΤΑ: Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΤΠΠΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΤΟΥ ΛΑΥΡΙΟΥ. ΘΕΜΑ: Από τις αρχαίες «καινοτομίες» των μεταλλείων του Λαυρίου στο ΤΠΠΛ

ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΕΝΟΤΗΤΑ: Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΤΠΠΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΤΟΥ ΛΑΥΡΙΟΥ. ΘΕΜΑ: Από τις αρχαίες «καινοτομίες» των μεταλλείων του Λαυρίου στο ΤΠΠΛ 1 ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΘΕΜΑ: «ΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ-ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΛΑΥΡΙΟΥ Η συνάντηση της ιστορικής μνήμης με τον σύγχρονο πολιτισμό και τις νέες τεχνολογίες» 13 και 14 Μαΐου 2010 Αίθουσα «Μηχανουργείο» ΤΠΠΛ Λαύριο

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνοβλαστοί. Συμμετοχή του Πανεπιστημίου Πατρών σε εταιρείες έντασης γνώσης (τεχνοβλαστούς)

Τεχνοβλαστοί. Συμμετοχή του Πανεπιστημίου Πατρών σε εταιρείες έντασης γνώσης (τεχνοβλαστούς) Τεχνοβλαστοί Συμμετοχή του Πανεπιστημίου Πατρών σε εταιρείες έντασης γνώσης (τεχνοβλαστούς) Στο κείμενο αυτό παρουσιάζεται αναμορφωμένο το νέο πλαίσιο συμμετοχής του Πανεπιστημίου Πατρών σε εταιρείες έντασης

Διαβάστε περισσότερα

Ë Ì Â ˆ Ì Ù Ô Ó Ù Î Ù Ë

Ë Ì Â ˆ Ì Ù Ô Ó Ù Î Ù Ë Περιεχόµενα 5 Ë Ì Â ˆ Ì Ù Ô Ó Ù Î Ù Ë Η συγγραφή ενός βιβλίου σαν συνέπεια πνευµατικής διεργασίας, είναι η προσπάθεια προαγωγής απόψεων και γνώσεων σε ευρύτερο κοινό. Ο ανά χείρας τόµος όµως, δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

E.E., Παρ. I, Αρ. 2516, Ν. 111/90

E.E., Παρ. I, Αρ. 2516, Ν. 111/90 E.E., Παρ. I, Αρ. 2516, 29.6.90 1341 Ν. 111/90 Ο περί Εκτάκτου-Εισφοράς (Προσωρινές Διατάξεις) Νόμος του 1990 εκδίδεται με δημοσίευση στην επίσημη εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το Άρθρο

Διαβάστε περισσότερα

(Πόλη) Νομός * Νομός τηλ. * ΝΟΜΙΜΟΣ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ Δήμος ή Κοινότητα. ΕΠΩΝΥΜΟ ΟΝΟΜΑ Έκταση σε τ.μ.: Είδος μαρμάρου που εξορύσσεται ή που υπάρχει στο χώρο:

(Πόλη) Νομός * Νομός τηλ. * ΝΟΜΙΜΟΣ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ Δήμος ή Κοινότητα. ΕΠΩΝΥΜΟ ΟΝΟΜΑ Έκταση σε τ.μ.: Είδος μαρμάρου που εξορύσσεται ή που υπάρχει στο χώρο: ΑΝΑΦΟΡΑ Προς 1. Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας & Κλιματικής Αλλαγής, Δ/νση πολιτικής ορυκτών πρώτων υλών 101 92 Αθήνα 2. Επιθεώρηση Μεταλλείων: (Επωνυμία Επιχείρησης που εκμεταλλεύεται το Λατομείο)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΌΣ ΣΤΙΓΜΙΑΊΟΥ ΚΡΑΤΙΚΟΎ ΛΑΧΕΊΟΥ

ΟΔΗΓΌΣ ΣΤΙΓΜΙΑΊΟΥ ΚΡΑΤΙΚΟΎ ΛΑΧΕΊΟΥ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2015 ΟΔΗΓΌΣ ΣΤΙΓΜΙΑΊΟΥ ΚΡΑΤΙΚΟΎ ΛΑΧΕΊΟΥ Όνομα Παιγνίου: Στιγμιαίο Κρατικό Λαχείο Φορέας Εκμετάλλευσης του παρόντος παιγνίου είναι η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΛΑΧΕΙΑ Α.Ε. Όροι Συμμετοχής Απαγορεύεται η συμμετοχή

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5)

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5) Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr 1. Ποια από τις ακόλουθες μάχες δεν έχει σχέση με τους Μηδικούς Πολέμους; α. η μάχη της Μυκάλης β. η μάχη

Διαβάστε περισσότερα