6 Πρόλογος. Ιωάννης Στράτης. Καθηγητής ΑΠΘ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "6 Πρόλογος. Ιωάννης Στράτης. Καθηγητής ΑΠΘ"

Transcript

1

2

3 5 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Μ ε την ευκαιρία του συγγράµµατος αυτού επιθυµούµε να τονίσουµε, για µια ακόµη φορά, τη σπουδαιότητα της Χηµικής Ανάλυσης στη σύγχρονη κοινωνία. Η χηµική ανάλυση αποτελεί ουσιαστικά ένα χρήσιµο εργαλείο για όλους τους κλάδους των φυσικών επιστηµών αλλά ταυτόχρονα παρέχει τις υπηρεσίες της στην κοινωνία. Είναι απαραίτητη στην Ιατρική, τη Φυσική, τη Βιολογία, τη Φαρµακευτική, κλπ. αλλά και στην Αρχαιολογία, την Τέχνη και την Οικολογία. εν υπάρχει πτυχή της σύγχρονης κοινωνικής ζωής από την οποία απουσιάζει η χηµική ανάλυση. Τις τελευταίες δεκαετίες οι µαζικές παραγωγικές διαδικασίες ανάγκασαν τους αναλυτικούς χηµικούς να α- ναπτύξουν αξιόπιστες αυτοµατοποιηµένες ενόργανες τεχνικές που είναι ικανές να εξασφαλίσουν τον συνεχή έλεγχο της ποιότητας των προϊόντων αλλά και των παρεχόµενων υπηρεσιών (π.χ. στα βιολογικά εργαστήρια). Ταυτόχρονα, η προσπάθεια επίλυσης των προβληµάτων της σύγχρονης κοινωνίας έδωσαν ώθηση σε εξειδικευµένους κλάδους της χηµικής ανάλυσης. Παράλληλα, η επιστήµη της χηµικής ανάλυσης αποτελεί µια ανεξάρτητη επιστήµη η οποία έχει ως στόχο να βελτιώνει τις τεχνικές που ήδη εφαρµόζονται, να επιλέγει µε επιστηµονικά κριτήρια την ιδανική µεθοδολογία για κάθε αναλυτικό πρόβληµα και να εστιάζεται στη φύση της ύλης ανακαλύπτοντας οµοιότητες και διαφορές µεταξύ φαινοµενικά όµοιων δειγµάτων. Το τελευταίο είναι πολύ χρήσιµο στην Εγκληµατολογία (forensic science) και στην Αρχαιο- µετρία (archaeometry) όπου η εύρεση οµοιοτήτων και διαφορών πολλές φορές αποτελεί τον κύριο στόχο µιας δεδοµένης µελέτης. Οι συγγραφείς του βιβλίου επιθυµούν να το αφιερώσουν σε όλους του συναδέλφους που συνταξιοδοτούνται τις ακαδηµαϊκή χρονιές και για την προσφορά τους στο Τµήµα Χηµείας, το όποιο υπηρέτησαν για δεκαετίες µε αφοσίωση και µε δηµιουργικό πνεύµα. Το βιβλίο αυτό της Ενόργανης Χηµικής Ανάλυσης ΙΙ απευθύνεται στους φοιτητές Χηµείας αλλά και σε όσους επιθυµούν να εµβαθύνουν περισσότερο στο πεδίο της σύγχρονης Χηµικής Ανάλυσης. Αποτελείται από δέκα αυτόνοµα κεφάλαια τα οποία πραγµατεύονται διαφορετικές αναλυτικές τεχνικές ή συνδυασµούς τεχνικών. Τα κεφάλαια 1 και 2 γράφτηκαν από τον κ. Ι. Α. Στράτη,

4 6 Πρόλογος τα κεφάλαια 3 και 4 από τον κ. Γ. Α. Ζαχαριάδη, τα κεφάλαια 5 και 6 από τον κ.. Γ. Θεµελή, τα κεφάλαια 7 και 8 από τον κ. Α. Ν. Ανθεµίδη και τα κεφάλαια 9 και 10 από τον κ. Α. Σ. Οικονόµου. Το βιβλίο αυτό αποτελεί συνέχεια και ο- λοκλήρωση των διδακτικών σηµειώσεων που είχαν προηγηθεί για το µάθηµα της Ενόργανης Χηµικής Ανάλυσης ΙΙ που διδάσκεται στο 7 ο εξάµηνο των φοιτητών του Χηµικού Τµήµατος του Α.Π.Θ. Πέρα από την ύλη του συγγράµµατος επιθυµούµε να τονίσουµε, ιδιαίτερα στους φοιτητές µας, ότι στη διεθνή βιβλιογραφία υπάρχει µια πλειάδα εξειδικευµένων βιβλίων, πολλά από τα οποία βρίσκονται στη βιβλιοθήκη του Τµήµατος Χηµείας και θα ήταν χρήσιµο να τα συµβουλεύονται. Γνωρίζουµε ότι η έκδοση κάθε βιβλίου συνοδεύεται από λάθη και παραλήψεις ιδιαίτερα στην πρώτη έκδοση. Κάθε παρατήρηση που αφορά τόσο στα λάθη και τις παραλήψεις αλλά και στη συνολική δοµή του συγγράµµατος θα ληφθεί σοβαρά υπόψη. Ιωάννης Στράτης Καθηγητής ΑΠΘ

5 7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 o Κεφάλαιο : Εισαγωγή στην Ατοµική Φασµατοσκοπία 1.1 Σύντοµη ιστορική ανασκόπηση Εισαγωγή στην Ατοµική φασµατοσκοπία o Κεφάλαιο : Φασµατοµετρία Ατοµικής Απορρόφησης 2.1 Οργανολογία (Instrumentation) Πηγές ακτινοβολίας (Radiation Sources) Eξειδικευµένες διατάξεις εισαγωγής δειγµάτων Πηγές σφαλµάτων Παρεµποδίσεις Συνδυασµός της φασµατοµετρίας ατοµικής απορρόφησης µε άλλες τεχνικές Εξειδικευµένες Τεχνικές Φασµατοµετρίας Ατοµικής Απορρόφησης Φασµατοµετρία Ατοµικής Απορρόφησης Ψυχρού Ατµού (Cold Vapor Atomic Absorption Spectrometry CV AAS) Οργανολογία της φασµατοµετρίας ατοµικής απορρόφησης ψυχρού ατµού Παράγοντες που επιδρούν στη λειτουργία της CV-AAS Παρεµποδίσεις στον προσδιορισµό Hg µε την CV-AAS Σχήµατα προσδιορισµού χηµικών µορφών (speciation) Xαρακτηριστικά απόδοσης της CV-AAS Φούρνος θερµαινόµενου γραφίτη (θ.γ.) ως ατοµοποιητής Εφαρµογή της φασµατοµετρίας ατοµικής απορρόφησης στη χηµική ανάλυση των µη µεταλλικών ιόντων Φασµατοµετρία Ατοµικής Εκποµπής (Atomic Emission Spectrometry) o Κεφάλαιο : Φασµατοµετρία Ατοµικής Εκποµπής Επαγωγικά Συζευγµένου Πλάσµατος 3.1 Γενικά στοιχεία ιέγερση και ιονισµός των στοιχείων Ατοµικές και ιονικές γραµµές εκποµπής Χαρακτηριστικά και τύποι πλάσµατος...117

6 8 Περιεχόµενα 3.5 Ένταση εκπεµπόµενης ακτινοβολίας Γενική περιγραφή φασµατόµετρου ICP AES Γεννήτρια ραδιοσυχνότητας Σύστηµα προώθησης και εισαγωγής δείγµατος Εκνεφωτές Θάλαµος ψεκασµού Πυρσός και σχηµατισµός πλάσµατος Φασµατοφωτόµετρο Ανιχνευτές Ποσοτικοί προσδιορισµοί µε την τεχνική ICP-AES Εφαρµογές της ICP-AES στην χηµική ανάλυση Φασµατοµετρία µάζας µε επαγωγικά συζευγµένο πλάσµα o Κεφάλαιο : Φασµατοσκοπία Ακτίνων Χ 4.1 Εισαγωγή Φασµατοσκοπία φθορισµού ακτίνων Χ (X-Ray Fluorescence Spectroscopy) Φασµατοσκοπία Απορρόφησης Ακτινών Χ (X-Ray Absorption Spectroscopy) Φασµατοσκοπία περίθλασης ακτίνων Χ (Χ-ray diffraction spectroscopy, XRD) Φωτοηλεκτρονική φασµατοσκοπία ακτίνων Χ (X-Ray Photoelectron Spectroscopy, ΧPS ή XPES) Ηλεκτρονική φασµατοσκοπία Auger (Αuger Electron Spectroscopy, AES) όσεις ακτινοβολίας και ασφάλεια προσωπικού o Κεφάλαιο : Κινητικές Μέθοδοι Ανάλυσης 5.1 Εισαγωγή Κινητικές µέθοδοι ανάλυσης o Κεφάλαιο : Αυτόµατες Μέθοδοι Χηµικής Ανάλυσης 6.1 Αναλυτικοί Αυτοµατισµοί Αυτόµατοι Αναλυτές Συνεχούς Ροής µε ιακοπτόµενα Τµήµατα Αυτόµατοι Αναλυτές µε Έγχυση είγµατος σε Συνεχή Ροή o Κεφάλαιο : Ανάλυση µε Έγχυση σε Ροή (FI) και Ατοµική Φασµατοµετρία (AS) 7.1 Αυτόµατες και αυτοµατοποιηµένες µέθοδοι χηµικής ανάλυσης...339

7 Ενόργανη Χηµική Ανάλυση ΙΙ Τεχνική έγχυσης σε ροή (Flow Injection Analysis, FIA ή FI) Συνδυασµός της τεχνικής έγχυσης σε ροή (FI) µε την ατοµική φασµατοµετρία (AS) Οργανολογία των FI-AS συστηµάτων o Κεφάλαιο : Συστήµατα Έγχυσης σε Ροή για Προσυγκέντρωση και ιαχωρισµό σε Σειρά που Συνδυάζονται µε την Ατοµική Φασµατοµετρία (FI-AS) 8.1 Εισαγωγή Αξιολόγηση των συστηµάτων on-line προσυγκέντρωσης Συστήµατα έγχυσης σε ροή για on-line προσυγκέντρωση και / ή διαχωρισµό «υγρού - στερεού» που συνδυάζονται µε την ατοµική φασµατοµετρία (AS) Προσυγκέντρωση µε καταβύθιση και συγκαταβύθιση σε on-line συστήµατα Συστήµατα έγχυσης σε ροή προσυγκέντρωσης / διαχωρισµού «υγρού-υγρού» που συνδυάζονται µε την ατοµική φασµατοµετρία Συστήµατα έγχυσης σε ροή προσυγκέντρωσης και/ή διαχωρισµού «υγρούαερίου» που συνδυάζονται µε την ατοµική φασµατοµετρία Παραγωγή ατµών o Κεφάλαιο : Τεχνική Αυτόµατης Ανάλυσης µε ιαδοχική Έγχυση του είγµατος σε Ροή 9.1 Εισαγωγή Αρχή λειτουργίας της SIA Βασικά τµήµατα ενός αναλυτή SIA Πλεονεκτήµατα της τεχνικής Τεχνικές SIA Εφαρµογές o Κεφάλαιο : Προχωρηµένες Μέθοδοι Ηλεκτροανάλυσης 10.1 Αναδιαλυτική βολταµµετρία Ποτενσιοµετρία...472

8 11 1 ο Κεφάλαιο ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ 1.1 Σύντοµη ιστορική ανασκόπηση Οι οπτικές τεχνικές χηµικές ανάλυσης µπορούν να διακριθούν σε αυτές που βασίζονται στις φασµατοσκοπικές ιδιότητες των ουσιών και στις υπόλοιπες, (δηλαδή στην αλλελεπίδραση της ύλης µε την ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία), όπως π.χ. η πολωσιµετρία, και η διαθλασιµετρία. Η λέξη φασµατοσκοπία χρησιµοποιείται σήµερα ευρέως και είναι συνδυασµένη µε τον διαχωρισµό, την ανίχνευση και την καταγραφή ενεργειακών µεταβολών που συνοδεύουν τους πυρήνες, τα ιόντα, τα άτοµα ή τα µόρια των ουσιών. Οι µεταβολές αυτές αφορούν την εκποµπή, την απορρόφηση ή τη διάχυση της ηλεκτροµαγνητικής ακτινοβολίας ή των σωµατιδίων. Η καταγραφή αυτών των µεταβολών δίνει τα φάσµατα και η φασµατοµετρία είναι ο κλάδος των φυσικών επιστηµών που ασχολείται µε την αποτίµηση των φασµάτων. Οι φασµατοσκοπικές τεχνικές ταξινοµούνται σε διάφορες κατηγορίες ανάλογα µε το µήκος κύµατος, αν βασίζονται στην απορρόφηση ή την εκποµή µιας συγκεκριµένης ακτινοβολίας, την ενεργειακή κατάσταση του δείγµατος (π.χ. φλογοφασµατοµετρία, φασµατοµετρία εκποµπής µε πλάσµα κλπ.). Μια µεγάλη κατηγορία µεθόδων είναι και η ατοµική φασµατοσκοπία η οποία µπορεί να διακριθεί στην ατοµική φασµατοσκοπία εκποµπής και στην ατοµική φασµατοσκοπία απορρόφησης. Η κάθε µια από αυτές διακρίνεται σε επιµέρους τεχνικές. Όπως όλοι οι επιστηµονικοί κλάδοι, έτσι και η ατοµική φασµατοσκοπία έχει την ιστορία της. Ορισµένοι ισχυρίζονται ότι η φασµατοσκοπία ξεκίνησε αµέσως µόλις τελεί-

9 12 Κεφάλαιο 1 ωσε ο κατακλυσµός και ο Νώε αντίκρισε το ουράνιο τόξο, στην πραγµατικότητα χρώµατα και ουράνιο τόξο προϋπήρχε του Νώε. Η απαρχή των οπτικών τεχνικών χηµικής ανάλυσης µπορεί να αναζητηθεί στις πρώτες παρατηρήσεις των πρωτόγονων ανθρώπων, οι οποίοι παρατηρούσαν τον έγχρωµο κόσµο µας και σύγκριναν τόσο τα χρώµατα µεταξύ τους όσο και τις αποχρώσεις του ίδιου του χρώµατος. Η σύγκριση αυτή οδήγησε τις πρώτες οργανωµένες κοινωνίες στην υιοθέτηση τεχνικών ελέγχου ποιότητας που βασιζόντουσαν, µεταξύ των άλλων, και στη σύγκριση του χρώµατος οµοειδών προϊόντων (π.χ. οίνος, λάδι, κλπ.). Από τις πρώτες όµως ποιοτικού χαρακτήρα παρατηρήσεις µέχρι την εύρεση ποσοτικών σχέσεων και την εισαγωγή νέων εννοιών πέρασαν χιλιάδες χρόνια, έγιναν πολλές παρατηρήσεις και κυρίως αξιολογήθηκε το σύνολο των δεδοµένων που οδήγησαν στην υιοθέτηση συγκεκριµένων θεωριών αλλά και τεχνικών. Σε ότι αφορά στην ατοµική φασµατοσκοπία είναι παραδεκτό ότι τα πρώτα φασµατοσκοπικά πειράµατα πραγµατοποιήθηκαν από τον Newton (1666) ο οποίος αναπαρήγαγε το ουράνιο τόξο στο εργαστήριό του. Ο Merville παρατήρησε το κίτρινο χρώµα που εκπέµπει η φλόγα αλκοόλης η οποία περιέχει χλωριούχο νάτριο (1752) και ο Volta εφαρµόζει τη χρήση των σπινθήρων στη χηµική ανάλυση (1776). Ο Wollaston, επαναλαµβάνοντας (1802) τα πειράµατα του Newton και παρατήρησε επιπλέον µερικές σκοτεινές γραµµές στο ηλιακό φάσµα. Οι γραµµές αυτές µελετήθηκαν λεπτοµερώς από τον Fraunhofer, ο οποίος και µέτρησε τα µήκη κύµατός τους (1823) δίνοντας έτσι µια ποσοτική διάσταση στην όλη µελέτη. Ο Τalbot (1826) ανακοίνωσε τις παρατηρήσεις του που αφορούσαν στο χρωµατισµό των φλογών από µία σειρά αλάτων (ποιοτική πυροχηµική ανάλυση). Μεγάλη ώθηση στην πυροχηµική ανάλυση, πρόδροµο της ατοµικής φασµατοσκοπίας, έδωσε ο λύχνος προανάµιξης του Bunsen. Οι βάσεις όµως στην ατοµική φασµατοσκοπία µπαίνουν ουσιαστικά από τον Κirchhoff (1859) όταν έδειξε ότι χρώµατα στις φασµατικές γραµµές οφείλονται στα άτοµα των χηµικών στοιχείων και όχι σε µόρια. Το 1928 o Lunegardh επιδεικνύει το πρώτο φασµατόµετρο ατοµικής εκπο- µπής µε φλόγα ακετυλενίου - αέρα και εφαρµόζει το σύστηµα στη γεωργική ανάλυση. Μέχρι τότε ο προσδιορισµός του νατρίου και του καλίου ήταν µια περιπέτεια και αυτό καταδεικνύεται και από τους τιµοκαταλόγους των χηµικών αναλύσεων της εποχής, όπου ο προσδιορισµός αυτών των στοιχείων ήταν από τους ακριβότερους. Παράλληλα µε τη φλογοφωτοµετρία προσδιορίζεται και το ασβεστίο, αλλά όχι το µαγνήσιο (οι λόγοι αναφέρονται παρακάτω. Η προσπάθεια των ερευνητών στρέφεται στην ανεύρεση φλογών υψηλών θερ- µοκρασιών, κι έτσι δοκιµάζεται η εφαρµογή ακόµη και φλόγας ενεργού υδρο-

10 Εισαγωγή στην Ατοµική Φασµατοσκοπία 13 γόνου µε ενεργό οξυγόνο (φθάνει περίπου στη θερµοκρασία των C), χρησιµοποιώντας συστήµατα επικίνδυνα. Η εφαρµογή της ατοµικής απορρόφησης άργησε γιατί απαιτούσε συστήµατα µε υψηλή διαχωριστική ικανότητα των φασµατικών γραµµών για να προκύψουν ποσοτικές µετρήσεις. Τη δυσκολία αυτή την υπερπήδησε ο Walsh (1953) χρησιµοποιώντας ως φωτεινή πηγή όχι τις µέχρι τότε πηγές συνεχούς φάσµατος αλλά τη γνωστή από τη δεκαετία του 1910 λυχνία κοίλης καθόδου η οποία δίνει γραµµικό φάσµα. Η συγκεκρι- µένη λυχνία είχε προταθεί από τον Pashen για τη µελέτη των ατοµικών φασµάτων. Σχεδόν ταυτόχρονα µε τον Walsh, ο Αlkemade σε ανεξάρτητη εργασία που δηµοσιεύεται το 1955 προτείνει την ατοµική φασµατοµετρία ατοµικής απορρόφησης. Η φασµατοµετρία ατοµικής απορρόφησης έλυσε µια σειρά α- ναλυτικών προβληµάτων και βρήκε εφαρµογή σε όλα τα επιστηµονικά πεδία τα οποία απαιτούσαν γνώση της συγκέντρωσης των ιχνοστοιχείων. Μετά από µια περίοδο που δοκιµάστηκε η αξιοπιστία της και ταυτόχρονα θωρακίστηκε µε τη συµβολή πολλών ερευνητών (L vov, Slavin, Weltz, κλπ.) η φασµατοµετρία ατοµικής απορρόφησης κατέστη, µε τις διάφορες τροποποιήσεις της, η κατεξοχήν τεχνική (ουσιαστικά αποτελεί ένα σύνολο τεχνικών) που χρησιµοποιήθηκε για τον προσδιορισµό των ιχνοστοιχείων. H επανεκποµπή της ηλεκτροµαγνητικής ακτινοβολίας, η οποία προσροφήθηκε από τα άτοµα ενός στοιχείου, ονοµάζεται ατοµικός φθορισµός. Ο Alkemade (1962) ισχυρίζεται ότι ο ατοµικός φθορισµός έχει πιθανότητες ε- φαρµογής στη χηµική ανάλυση και ένα χρόνο αργότερα εφαρµόζεται από τον Winefolder. Ο Greenfield (1964), όπως αναφέρεται παρακάτω, συνδέει το ό- νοµά του µε το επαγωγικά συζευγµένο πλάσµα ατµοσφαιρικής πίεσης (ICP). Από το 1973 και µετά η τεχνική του ICP γνωρίζει ραγδαία εξέλιξη και οι εφαρ- µογές της προσελκύουν τα µεγαλύτερα εργαστήρια στον κόσµο. Ο συνδυασµός ICP-MS (Mass Spectroscopy) δίνει τη δυνατότητα στους αναλυτικούς να προσδιορίζουν τα περισσότερα των στοιχείων σε πολύ χαµηλές συγκεντρώσεις. Παράλληλα, αναπτύσσονται νέες τεχνικές και στη φασµατοµετρία ατοµικής απορρόφησης οι οποίες εστιάζονται κυρίως στον έλεγχο της γεωµετρίας του νέφους των ατόµων, στην ποσότητα του δείγµατος, στη δυνατότητα α- πλοποίησης της προκατεργασίας, στην ελαχιστοποίηση των παρεµποδίσεων (όλων των προελεύσεων) στη βελτιστοποίηση της αξιοπιστίας του φούρνου θερµαινόµενου γραφίτη κλπ. Στο σηµείο αυτό πρέπει να αναφερθεί, ότι παράλληλα µε τις βασικές µεθοδολογίες που αναπτύχθηκαν, εφαρµόζονται και νέες τεχνικές που συνδέονται µε αυτές και βελτιώνουν τις αρχικές ιδέες.

11 14 Κεφάλαιο Εισαγωγή στην Ατοµική φασµατοσκοπία Οι εφαρµογές της φασµατοσκοπίας στην επίλυση προβληµάτων είναι πολλές. Όλες έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό, την αλληλεπίδραση της ηλεκτροµαγνητικής ακτινοβολίας µε τις κβαντωµένες ενεργειακές καταστάσεις της ύλης. Ο κλάδος της φασµατοσκοπίας που πραγµατεύεται την αλληλεπίδραση της ηλεκτροµαγνητικής ακτινοβολίας µε τις κβαντωµένες ενεργειακές καταστάσεις των ατόµων αποτελεί την ατοµική φασµατοσκοπία η οποία διακρίνεται στην ατοµική εκποµπή, την ατοµική απορρόφηση και τον ατοµικό φθορισµό. Οι τρεις αυτοί φασµατοσκοπικοί τύποι δίνονται διαγραµµατικά στο σχήµα 1.1. φασματοσκοπία ατομικής εκπομπής απορρόφηση θερμότητας ή χημικής ενέργειας εκπομπή ακτινοβολίας φασματοσκοπία ατομικής απορρόφησης απορρόφηση θερμότητας φασματοσκοπία ατομικού φθορισμού απορρόφηση θερμότητας εκπομπή ακτινοβολίας Σχήµα 1.1: Απεικόνιση των τριών τύπων φασµατοσκοπίας Οι οριζόντιες γραµµές δίνουν αντίστοιχα τη διαφορά ενέργειας µεταξύ της βασικής ενεργειακής κατάστασης (Ε ο ) του ατόµου και της αντίστοιχης διεγερ- µένης µορφής (Ε i και E j, E j > E i ). Οι συνεχείς κάθετες γραµµές δείχνουν την

12 Εισαγωγή στην Ατοµική Φασµατοσκοπία 15 ενέργεια που αποβάλλεται ή προσροφάται, από το άτοµο µε τη µορφή ηλεκτροµαγνητικής ακτινοβολίας, ενώ οι διακεκοµµένες κάθετες γραµµές την ε- νέργεια που προσροφάτε και δεν ανήκει στην ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία, (π.χ. θερµική). Φυσικά, η ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία η οποία αποβάλλεται ή προσροφάτε ακολουθεί τη γνωστή εξίσωση του Planck, E = hv, όπου h είναι η σταθερά του Planck, v η συχνότητα της ηλεκτροµαγνητικής ακτινοβολίας και Ε η ενεργειακή διαφορά µεταξύ των ενεργειακών επιπέδων του ατόµου. Η χρήση της ατοµικής φασµατοσκοπίας στη χηµική ανάλυση ρουτίνας µπορεί να γίνει και χωρίς τη γνώση της θεωρίας στην οποία βασίζεται. Γενικά η αρχή πάνω στην οποία βασίζεται η ατοµική φασµατοµετρία εκποµπής και απορρόφησης µπορεί να αποδοθεί συνοπτικά και µε το σχήµα 1.2. Β Σχήµα 1.2 Αρχή της ατοµικής φασµατοσκοπίας Στο σχήµα αυτό θεωρούµε ένα νέφος από άτοµα του στοιχείου Α είναι ε- λεύθερα από κάθε δεσµό. Αν σε αυτό το νέφος δοθεί ενέργεια, µε µορφή π.χ. θερµότητας, µερικά από τα άτοµα του Α θα µεταπηδήσουν (ουσιαστικά τα η- λεκτρόνια του Α) σε υψηλότερες στάθµες ενέργειας Ε i και Ε j, από τη βασική Ε ο. Η ένταση της εκπεµπόµενης ακτινοβολίας, µιας ορισµένης συχνότητας (v) σε µια ορισµένη θερµοκρασία είναι ένα µέτρο του αριθµού των ατόµων που έχουν διεγερθεί και συνεπώς του ολικού αριθµού των ατόµων στο χώρο του νέφους των ατόµων. Αν η ένταση της εκπεµπόµενης ακτινοβολίας ενισχυθεί και µετρηθεί µε ένα κατάλληλο σύστηµα (Γ), τότε η όλη διάταξη αποτελεί την αρχή της Φασµατοµετρίας Ατοµικής Εκποµπής (ΦΑΕ). Αν όµως προσπέσει στο νέφος των ατόµων µία ακτινοβολία, της ίδιας συχνότητας v, τότε η απορρόφηση της ακτινοβολίας αποτελεί πάλι ένα µέτρο της συγκεντρώσεως των ατόµων στο χώρο του νέφους. Η διάταξη αυτή αποτελεί την αρχή της Φασµατοµετρίας Ατοµικής Απορρόφησης (ΦΑΑ). Όταν η ακτινοβολία προσπίπτει

13 16 Κεφάλαιο 1 από πλάγια κατεύθυνση, έστω Β, τότε ενδέχεται το φωτοµετρικό σύστηµα να µετρήσει την ένταση µιας άλλης συχνότητας, έστω v', οπότε η ένταση της ακτινοβολίας αυτής αποτελεί ένα επίσης µέτρο του αριθµού των ατόµων Α και η όλη διάταξη αποτελεί τη Φασµατοµετρία Ατοµικού Φθορισµού (ΦΑΦ). Εποµένως, η ατοµική φασµατοσκοπία περιλαµβάνει, όπως προαναφέρθηκε, τρεις τεχνικές, την Φασµατοµετρία Ατοµικής Εκποµπής, την Φασµατοµετρία Ατοµικής Απορρόφησης και τη Φασµατοµετρία Ατοµικού Φθορισµού. Αν υποτεθεί ότι το προηγούµενο νέφος ατόµων βρίσκεται σε θερµοκρασία Τ, τότε µια συγκεκριµένη φασµατική γραµµή θα οφείλεται στην µετάπτωση του ατόµου από τη διεγερµένη κατάσταση E i στη βασική Ε o, στη βασική δηλαδή κατάστασή του. Ο αριθµός των ατόµων που βρίσκονται στις δύο καταστάσεις N i και Ν ο δίνεται από τις σχέσεις (Α.1) και (Α.2) αντίστοιχα, όπου c µια σταθερά ανεξάρτητη της ενέργειας, k η σταθερά του Boltzmann, Τ η απόλυτη θερ- µοκρασία P i και P o τα αντίστοιχα στατιστικά βάρη των δύο ενεργειακών καταστάσεων (statistical weights), o λόγος P i /P o δηλώνει την πιθανότητα που έχει ένα άτοµο να βρίσκεται στη στάθµη στη διεγερµένη κατάσταση ή στη βασική στη θερµοκρασία Τ. N i = CP i Ei/kT N o = CP o Ei/kT (Α.1) (Α.2) Από τα παραπάνω γίνεται αντιληπτό, ότι σηµασία στην επιλογή µιας τεχνικής έχει ο λόγος ο οποίος δίνεται από τη σχέση (Α.3). Η σχέση αυτή προ- Ni N0 κύπτει από το συνδυασµό των (Α.1), (Α.2) και της εξίσωσης του Planck. Ni N Pi = P 0 0 hv kt (Α.3) O λόγος Pi P 0 υπολογίζεται θεωρητικά (Russel - Saunders coupling ή LS coupling) και δίνεται σε πίνακες (Πίνακας Α.1). Είναι φανερό ότι για όλες σχεδόν τις περιπτώσεις τα άτοµα που βρίσκονται στην πρώτη διεγερµένη κατάσταση αποτελούν ένα µικρό ποσοστό του συνολικού αριθµού των ατόµων στη θερµοκρασία των συµβατικών φλογών. Το ποσοστό αυτό είναι ικανοποιητικό για να γίνει ο προσδιορισµός των αλκαλιµετάλλων µε τη µέτρηση της εκπο- µπής της ηλεκτροµαγνητικής ακτινοβολίας σε θερµοκρασία κοινής φλόγας (~2000 Κ), ενώ για τα υπόλοιπα στοιχεία απαιτούνται πολύ υψηλότερες θερ-

14 Εισαγωγή στην Ατοµική Φασµατοσκοπία 17 µοκρασίες για να παρατηρηθεί το ίδιο αποτέλεσµα. Αυτό εξηγεί γιατί η ΦΑΑ υιοθετήθηκε από όλα τα αναλυτικά εργαστήρια για την ιχνοανάλυση και εκτοπίστηκε µερικώς από την τεχνική του ICP. Ένας άλλος παράγοντας που υπεισέρχεται στην εκτίµηση της τιµής N o, είναι ο βαθµός ιονισµού των ατόµων στις θερµοκρασίες που χρησιµοποιούνται και θα γίνει µια περιληπτική αναφορά στο κεφάλαιο των ιονικών παρεµποδίσεων. Πίνακας Α.1 Τιµές Pi/Po υπολογίζεται θεωρητικά Γραµµή συντονισµού (nm) P i /P o N i /N o T=2000 K T=3000 K T=4000 K T=5000 K Cs 852,1 2 4, , , , Na 589,0 2 9, , , , Ca 422,7 2 1, , , , Zn 213,9 2 7, , , , Η φασµατοµετρία ατοµικής εκποµπής βασίζεται στην αυθόρµητη εκπο- µπή µιας ακτινοβολίας από άτοµα τα οποία βρίσκονται σε διεγερµένη κατάσταση και η ένταση της ακτινοβολίας αυτής δίνεται από την εξίσωση Α.4 I em = A ji h ν ji N j (Α.4) Όπου I em : η ένταση της εκπεµπόµενης ακτινοβολίας A ji : η πιθανότητα µετάπτωσης (transition probability) h : σταθερά του Planc ν ji : η συχνότητα της ακτινοβολίας και N j : ο αριθµός των ατόµων στην διεγερµένη κατάσταση Από την εξίσωση Α.4 φαίνεται ότι η ένταση της εκπεµπόµενης ακτινοβολίας είναι γραµµική εξάρτηση του αριθµού των διεγερµένων ατόµων και συνεπώς του συνολικού αριθµού των ατόµων στο ατοµικό νέφος. Η απορρόφησης της ηλεκτροµαγνητικής ακτινοβολίας από τα άτοµα ονο- µάζεται ατοµική απορρόφηση (atomic absorption). Είναι γνωστό ότι ένα ά- τοµο διαθέτει διάφορες ενεργειακές καταστάσεις / επίπεδα. Για να συµβεί ατο- µική απορρόφηση πρέπει στα άτοµα που βρίσκονται στη βασική ενεργειακή τους κατάσταση να προσπέσει ακτινοβολία ορισµένης συχνότητας (ενέργειας). Η ακτινοβολία όταν εξέρχεται από το νέφος των ατόµων έχει µικρότερη ένταση

15 18 Κεφάλαιο 1 από την αρχική. Η ελάττωση της έντασης συνδέεται µε την έννοια της ατοµικής απορρόφησης σύµφωνα µε τη σχέση Α.5, η οποία είναι ανάλογη της εξίσωσης των Beer - Lambert. I Α = log 0 I = Κ ν β loge = 0,4343K ν β (Α.5) Όπου Α : η ατοµική απορρόφηση I o : η ένταση της προσπίπτουσας ακτινοβολίας I : η ένταση της εξερχόµενης ακτινοβολίας Κ ν : είναι ένας συντελεστής ανάλογος του αριθµού των ατόµων ανά µονάδα όγκου β : το µήκος που διασχίζει η ακτινοβολία µέσα από το οµοιογενές ατοµικό νέφος Σύµφωνα µε τη σχέση Α.5 η ατοµική απορρόφηση είναι ανάλογη της συγκέντρωσης των ατόµων στο ατοµικό νέφος και συνεπώς ανάλογη µε τη συγκέντρωση του στοιχείου στο διάλυµα από το οποίο δηµιουργήθηκε το ατοµικό νέφος. Στην ατοµική φασµατοσκοπία φθορισµού (atomic fluorescence spectroscopy) µια πηγή εκποµπής ηλεκτροµαγνητικής ακτινοβολίας υψηλής έντασης εστιάζεται στο ατοµικό νέφος. Τα άτοµα διεγείρονται και µε τη σειρά τους εκπέµπουν ακτινοβολία προς όλες τις κατευθύνσεις. Ο ανιχνευτής βρίσκεται σε κάθετη θέση προς την πορεία της προσπίπτουσας ακτινοβολίας και η ένταση της ακτινοβολίας φθορισµού δίνεται από τη σχέση Α.6. I f = kφi o C (Α.6) Όπου I f : ένταση της ακτινοβολίας φθορισµού k : είναι µια σταθερά Φ : κβαντική απόδοση (quantum efficiency), ο λόγος του αριθµού των ατόµων τα οποία φθορίζουν προς τον αριθµό των ατόµων τα ο- ποία βρίσκονται στη βασική τους ενεργειακή κατάσταση και προσπίπτει η αρχική ακτινοβολία. I o : Η ένταση της προσπίπτουσας ακτινοβολίας και C : Η συγκέντρωση των ατόµων στο ατοµικό νέφος.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ 11 1 ο Κεφάλαιο ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ 1.1 Σύντοµη ιστορική ανασκόπηση Οι οπτικές τεχνικές χηµικές ανάλυσης µπορούν να διακριθούν σε αυτές που βασίζονται στις φασµατοσκοπικές ιδιότητες των

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ Ορισµός ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ - Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µικρού µήκους κύµατος (10-5 - 100 Å) - Συνήθως χρησιµοποιούνται ακτίνες Χ µε µήκος κύµατος 0.1-25

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES) ΑΘΗΝΑ, ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2014 ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ Στηρίζονται στις αλληλεπιδράσεις της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας με την ύλη. Φασματομετρία=

Διαβάστε περισσότερα

6. Ατομικά γραμμικά φάσματα

6. Ατομικά γραμμικά φάσματα 6. Ατομικά γραμμικά φάσματα Σκοπός Κάθε στοιχείο έχει στην πραγματικότητα ένα χαρακτηριστικό γραμμικό φάσμα, οφειλόμενο στην εκπομπή φωτός από πυρωμένα άτομα του στοιχείου. Τα φάσματα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστικά Πλεονεκτήµατα. Βασική αρχή της µεθόδου XRF. Στοιχεία πειραµατικήςδιάταξης Φορητά Συστήµατα. reflection XRF, TXRF)

Χαρακτηριστικά Πλεονεκτήµατα. Βασική αρχή της µεθόδου XRF. Στοιχεία πειραµατικήςδιάταξης Φορητά Συστήµατα. reflection XRF, TXRF) Μέθοδος φθορισοµετρίας XRF X-ray Fluorescence Ποιοτικός και ποσοτικός προσδιορισµός βαρέων µετάλλων και ιχνοστοιχείων σε νερό 1 Χαρακτηριστικά Βασική αρχή της µεθόδου XRF Φορητά Συστήµατα Ειδική γεωµετρία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ Γραφείο 211 Επίκουρος Καθηγητής: Δ. Τσιπλακίδης Τηλ.: 2310 997766 e mail: dtsiplak@chem.auth.gr url:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ

ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΩΝ Θέμα: ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΜΟΡΙΑΚΗ ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΑ (Μοριακή ανάλυση αλληλεπίδραση μορίων με ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ

ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11 ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΓΕΝΙΚΑ... 15 1.1. ΠΟΙΟΤΙΚΗ και ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ... 15 1.2. ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ των ΑΝΑΛΥΤΙΚΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ... 16 1.3. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφ. 11 ΑΤΟΜΙΚΗ ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΑ

Κεφ. 11 ΑΤΟΜΙΚΗ ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΑ Κεφ. 11 ΑΤΟΜΙΚΗ ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΑ Μέτρηση Μετάλλων (Ιχνοστοιχεία) (1) Ρόλος μετάλλων στην υγεία Α) Φυσιολογικά συστατικά (Κύρια) Νάτριο ορός (135 155 meq / L) ούρα (27-287 meq / 24 h) Ασβέστιο ορός (4,6

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 01 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ (ΦΥΣΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ, ΦΜΑ) ΙΝSTRUMENTAL METHODS OF CHEMICAL ANALYSIS

ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ (ΦΥΣΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ, ΦΜΑ) ΙΝSTRUMENTAL METHODS OF CHEMICAL ANALYSIS ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ (ΦΥΣΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ, ΦΜΑ) ΙΝSTRUMENTAL METHODS OF CHEMICAL ANALYSIS Περιεχόμενα Ι. Τι είναι η ενόργανη χημική ανάλυση Ενόργανη χημική ανάλυση/κλασική αναλυτική χημεία Σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Μετά το τέλος της µελέτης του 1ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση:

Μετά το τέλος της µελέτης του 1ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Μετά το τέλος της µελέτης του 1ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει το ατοµικό πρότυπο του Bohr καθώς και τα µειονεκτήµατά του. Να υπολογίζει την ενέργεια που εκπέµπεται ή απορροφάται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ. Άσκηση 2 η : Φασματοφωτομετρία. ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γενικό Τμήμα Εργαστήριο Χημείας

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ. Άσκηση 2 η : Φασματοφωτομετρία. ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γενικό Τμήμα Εργαστήριο Χημείας Άσκηση 2 η : ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Εκχύλιση - Διήθηση Διαχωρισμός-Απομόνωση 2. Ποσοτικός Προσδιορισμός 3. Ποτενσιομετρία 4. Χρωματογραφία Ηλεκτροχημεία Διαχωρισμός-Απομόνωση 5. Ταυτοποίηση Σακχάρων Χαρακτηριστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΘΕΜΑ A ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 Παρασκευή, 0 Μαΐου 0 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ Στις ερωτήσεις Α -Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΥΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΥΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ: Μέτρηση της έντασης της (συνήθως) ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας με (φωτοηλεκτρικούς ήάλλους κατάλληλους) μεταλλάκτες, μετάτην αλληλεπίδραση της με

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου Οργανική Χημεία Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου 1. Γενικά Δυνατότητα προσδιορισμού δομών με σαφήνεια χρησιμοποιώντας τεχνικές φασματοσκοπίας Φασματοσκοπία μαζών Μέγεθος, μοριακός τύπος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΜΑΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Hλεκτρομαγνητικό φάσμα

ΚΥΜΑΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Hλεκτρομαγνητικό φάσμα ΚΥΜΑΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Hλεκτρομαγνητικό φάσμα ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Ενεργειακές καταστάσεις των χημικών σωματιδίων Εκπομπή και Απορρόφηση ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 0 ΜΑΪΟΥ 204 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά Ακτίνες Χ (Roentgen) Είναι ηλεκτρομαγνητικά κύματα με μήκος κύματος μεταξύ 10 nm και 0.01 nm, δηλαδή περίπου 10 4 φορές μικρότερο από το μήκος κύματος της ορατής ακτινοβολίας. ( Φάσμα ηλεκτρομαγνητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 5 ΧΡΟΝΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α-Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6)

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας το r με r n, έχουμε: Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας n=1, βρίσκουμε την τροχιά με τη μικρότερη ακτίνα n: Αντικαθιστώντας την τελευταία εξίσωση στη 2.6, παίρνουμε: Αν

Διαβάστε περισσότερα

Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev.

Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev. Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev. To ορατό καταλαµβάνει ένα πολύ µικρό µέρος του ηλεκτροµαγνητικού φάσµατος: 1,6-3,2eV. Page 1

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Κυριακή 13 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1. ύο µονοχρωµατικές ακτινοβολίες Α και Β µε µήκη κύµατος στο κενό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 3 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Α. Στις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Αν. Καθ. Δρ Μαρία Α. Γούλα ΤΜΗΜΑ: Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Ατομικές θεωρίες (πρότυπα)

Ατομικές θεωρίες (πρότυπα) Ατομικές θεωρίες (πρότυπα) 1. Αρχαίοι Έλληνες ατομικοί : η πρώτη θεωρία που διατυπώθηκε παγκοσμίως (καθαρά φιλοσοφική, αφού δεν στηριζόταν σε καμιά πειραματική παρατήρηση). Δημόκριτος (Λεύκιπος, Επίκουρος)

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή:

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή: 54 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2014 ΘΕΜΑ Α Α1. Πράσινο και κίτρινο φως

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 20 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 20 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 0 ΜΑΪΟΥ 013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ II Ατοµική Φασµατοσκοπία ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Εισαγωγή στις Φασµατοµετρικές Τεχνικές

ΤΜΗΜΑ II Ατοµική Φασµατοσκοπία ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Εισαγωγή στις Φασµατοµετρικές Τεχνικές ΤΜΗΜΑ II Ατοµική Φασµατοσκοπία ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Εισαγωγή στις Φασµατοµετρικές Τεχνικές Εισαγωγή στις φασµατοµετρικές τεχνικές Οι φασµατοµετρικές τεχνικές αποτελούν µια µεγάλη οµάδα αναλυτικών τεχνικών, οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΜΑΖΩΝ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ

ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΜΑΖΩΝ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΜΑΖΩΝ Ίσως η τεχνική με τη μεγαλύτερη ποικιλία εφαρμογών και την εντυπωσιακότερη ανάπτυξη την τελευταία δεκαετία. Η τεχνική MS παρέχει πληροφορίες σχετικά με: Τη στοιχειακή σύσταση του δείγματος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Οι Ενόργανες Μέθοδοι Ανάλυσης είναι σχετικές μέθοδοι και σχεδόν στο σύνολο τους παρέχουν την αριθμητική τιμή μιας φυσικής ή φυσικοχημικής ιδιότητας, η

Διαβάστε περισσότερα

δ. εξαρτάται µόνο από το υλικό του οπτικού µέσου. Μονάδες 4

δ. εξαρτάται µόνο από το υλικό του οπτικού µέσου. Μονάδες 4 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 7 ΙΟΥΛΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 05 2 0 ΘΕΡΙΝΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ο Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις -4 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση..

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 5. 3. Η υπεριώδης ακτινοβολία. α. με πολύ μικρό μήκος κύματος δεν προκαλεί βλάβες στα κύτταρα του δέρματος. β. δεν προκαλεί φθορισμό.

Μονάδες 5. 3. Η υπεριώδης ακτινοβολία. α. με πολύ μικρό μήκος κύματος δεν προκαλεί βλάβες στα κύτταρα του δέρματος. β. δεν προκαλεί φθορισμό. ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΠΤΑ (7) ΘΕΜΑ ο Στις ερωτήσεις -4 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ

ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ ΠΗΓΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΣΥΝΕΧΕΙΣ ΠΗΓΕΣ ΠΗΓΕΣ ΓΡΑΜΜΩΝ ΚΟΙΛΗΣ ΚΑΘΟΔΟΥ & ΛΥΧΝΙΕΣ ΕΚΚΕΝΩΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 10/11/2013

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 10/11/2013 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 10/11/2013 ΘΕΜΑ Α Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις Α1-Α4 και δίπλα το γράμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ (X-RAY SPECTROMETRY) ΑΘΗΝΑ, ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2014

ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ (X-RAY SPECTROMETRY) ΑΘΗΝΑ, ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2014 ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ (X-RAY SPECTROMETRY) ΑΘΗΝΑ, ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2014 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ 1895: Ανακάλυψη ακτίνων Χ (Wilhelm Conrad). 1912: Οι ακτίνες Χ περιθλώνται από τα άτομα ενός κρυστάλλου όπως περιθλάται

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ...

Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ... Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ... Σημείωση: Διάφοροι τύποι και φυσικές σταθερές βρίσκονται στην τελευταία σελίδα. Θέμα 1ο (20 μονάδες)

Διαβάστε περισσότερα

σωµάτων. φωτός και η µελέτη του φάσµατός της. τις οποίες αποτελείται.

σωµάτων. φωτός και η µελέτη του φάσµατός της. τις οποίες αποτελείται. Φάσµατα Το φαινόµενο του διασκεδασµού του φωτός αξιοποιείται στα φασµατοσκόπιαµε µε τα οποία παίρνουµε τα φάσµατατων των σωµάτων. Το φασµατοσκόπιοείναι ένα όργανο µε το οποίο γίνεται η ανάλυσηµίας δέσµης

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές της Φασµατοσκοπίας NMR

Βασικές αρχές της Φασµατοσκοπίας NMR Βασικές αρχές της Φασµατοσκοπίας NMR Φώτης Νταής Καθηγητής Πανεπιστηµίου Κρήτης, Τµήµα Χηµείας Φασµατοσκοπία NMR Ο Πυρηνικός µαγνητικός Συντονισµός (NMR) είναι ένα φαινόµενο που συµβαίνει όταν πυρήνες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Με τον όρο αυτό ονοµάζουµε την τεχνική ποιοτικής και ποσοτικής ανάλυσης ουσιών µε βάση το µήκος κύµατος και το ποσοστό απορρόφησης της ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 1. Εισαγωγή. Η ενέργεια, όπως είναι γνωστό από τη φυσική, διαδίδεται με τρεις τρόπους: Α) δι' αγωγής Β) δια μεταφοράς Γ) δι'ακτινοβολίας Ο τελευταίος τρόπος διάδοσης

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σύµφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 4 η : Χρωματογραφία

Άσκηση 4 η : Χρωματογραφία Άσκηση 4 η : ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Εκχύλιση - Διήθηση Διαχωρισμός-Απομόνωση 2. Φασματοφωτομετρία Ποσοτικός Προσδιορισμός 3. Ποτενσιομετρία Ηλεκτροχημεία 4. Διαχωρισμός-Απομόνωση 5. Ταυτοποίηση Σακχάρων Χαρακτηριστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ «Ίσως το φως θα ναι μια νέα τυραννία. Ποιος ξέρει τι καινούρια πράγματα θα δείξει.» Κ.Π.Καβάφης ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ LASER Εισαγωγικές Έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Το φως ταξιδεύει γρηγορότερα από τον ήχο. Γι αυτό μερικοί άνθρωποι φαίνονται λαμπεροί μέχρι να αρχίσουν να μιλάνε.

Το φως ταξιδεύει γρηγορότερα από τον ήχο. Γι αυτό μερικοί άνθρωποι φαίνονται λαμπεροί μέχρι να αρχίσουν να μιλάνε. Άσκηση 6 Μελέτη φασμάτων Το φως ταξιδεύει γρηγορότερα από τον ήχο. Γι αυτό μερικοί άνθρωποι φαίνονται λαμπεροί μέχρι να αρχίσουν να μιλάνε. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΛΕΤΗΣ Η βαθμολογία φασματοσκοπίου και η μελέτη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ (ATOMIC ABSORPTION SPECTROMETRY, AAS)

ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ (ATOMIC ABSORPTION SPECTROMETRY, AAS) ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ (ATOMIC ABSORPTION SPECTROMETRY, AAS) ΑΘΗΝΑ, ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2014 ΓΕΝΙΚΑ Η Φασματομετρία Ατομικής Απορρόφησης είναι μια μέθοδος ΑΤΟΜΙΚΗΣ φασματομετρίας. Προσδιορίζεται η συγκέντρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑ.Λ. Β ΟΜΑ ΑΣ ΦΥΣΙΚΗ I ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΕΠΑ.Λ. Β ΟΜΑ ΑΣ ΦΥΣΙΚΗ I ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1 ΕΠΑ.Λ. Β ΟΜΑ ΑΣ ΦΥΣΙΚΗ I ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1- και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σχετικά µε τις ιδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

2. Οι ενεργειακές στάθµες του πυρήνα ενός στοιχείου είναι της τάξης α)µερικών ev γ)µερικών MeV

2. Οι ενεργειακές στάθµες του πυρήνα ενός στοιχείου είναι της τάξης α)µερικών ev γ)µερικών MeV ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Γ ΓΕΝΙΚΗΣ ΘΕΜΑ 1 ο 1. Αν ένα οπτικό µέσο Α µε δείκτη διάθλασης n Α είναι οπτικά πυκνότερο από ένα άλλο οπτικό µέσο Β µε δείκτη διάθλασης n Β και τα µήκη κύµατος του φωτός στα δυο µέσα είναι λ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Με τον όρο ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

Μοριακή Φασματοσκοπία I. Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης

Μοριακή Φασματοσκοπία I. Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης Μοριακή Φασματοσκοπία I Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης 2 Τι μελετά η μοριακή φασματοσκοπία; Η μοριακή φασματοσκοπία μελετά την αλληλεπίδραση των μορίων με την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία Από τη μελέτη

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Απαρχές Σύμπαντος Ύλη - Ενέργεια E = mc 2 Θεμελιώδεις καταστάσεις ύλης Στερεά Υγρή Αέριος Χημικές μορφές ύλης Χημικά στοιχεία Χημικές ενώσεις Χημικά στοιχεία 92 στη

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη, Ιούνιος 2003

Θεσσαλονίκη, Ιούνιος 2003 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Γ ΕΚ ΟΣΗΣ Μετά την τρίτη έκδοση του βιβλίου µου µε τα προβλήµατα Μηχανικής για το µάθηµα Γενική Φυσική Ι, ήταν επόµενο να ακολουθήσει η τρίτη έκδοση και του παρόντος βιβλίου µε προβλήµατα Θερµότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Αναλυτική Μέθοδος- Αναλυτικό Πρόβλημα. Ανάλυση, Προσδιορισμός και Μέτρηση. Πρωτόκολλο. Ευαισθησία Μεθόδου. Εκλεκτικότητα. Όριο ανίχνευσης (limit of detection, LOD).

Διαβάστε περισσότερα

Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΘΕΜΑ ο Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Στις ερωτήσεις - να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Μια δέσµη φωτός προσπίπτει στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ (INSTRUMENTAL METHODS OF ANALYSIS)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ (INSTRUMENTAL METHODS OF ANALYSIS) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ (INSTRUMENTAL METHODS OF ANALYSIS) ΑΘΗΝΑ, ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2014 ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ (Ποιοτική Ανάλυση/ Ποσοτική Ανάλυση) Κλασσική Χημική Ανάλυση Ενόργανη Χημική Ανάλυση Σταθμική

Διαβάστε περισσότερα

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÎÕÓÔÑÁ

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÎÕÓÔÑÁ 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1 ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό κάθε µιας από τις παρακάτω ερωτήσεις 1- και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση 1. Ο ραδιενεργός

Διαβάστε περισσότερα

Βαθμολογία φασματοσκοπίου και προσδιορισμός φασμάτων εκπομπής και απορρόφησης.

Βαθμολογία φασματοσκοπίου και προσδιορισμός φασμάτων εκπομπής και απορρόφησης. Ο9 Βαθμολογία φασματοσκοπίου και προσδιορισμός φασμάτων εκπομπής και απορρόφησης. 1 Σκοπός Όταν αναλύεται το φως που εκπέμπεται από ένα σώμα τότε λαμβάνεται το φάσμα του. Ειδικά το φάσμα των αερίων αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 1. 1s 2s 2p (δ) 1s 3 2s 1. (ε) 1s 2 2s 1 2p 7 (στ) 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 3d 8 4s 2

Άσκηση 1. 1s 2s 2p (δ) 1s 3 2s 1. (ε) 1s 2 2s 1 2p 7 (στ) 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 3d 8 4s 2 Άσκηση 1 Ποια από τα ακόλουθα διαγράµµατα τροχιακών και τις ηλεκτρονικές δοµές είναι επιτρεπτό και ποιο αδύνατο, σύµφωνα µε την απαγορευτική αρχή του Pauli; Εξηγήστε. (α) (β) (γ) 1s 2s 2p (δ) 1s 3 2s 1

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος:

Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: 1 1.2 Καταστάσεις των υλικών 1. Συμπληρώστε το παρακάτω σχεδιάγραμμα 2 2. Πώς ονομάζονται οι παρακάτω μετατροπές της φυσικής κατάστασης; 3 1.3

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση µε έγχυση του δείγµατος σε συνεχή ροή (Flow Injection Analysis, FIA)

Ανάλυση µε έγχυση του δείγµατος σε συνεχή ροή (Flow Injection Analysis, FIA) Ανάλυση µε έγχυση του δείγµατος σε συνεχή ροή (Flow Injection Analysis, FIA) H ιστορική εξέλιξη των αυτόµατων µεθόδων ανάλυσης Κλασική ανάλυση Ασυνεχής αυτόµατη ανάλυση Ανάλυση συνεχούς ροής? Τα πλεονεκτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΥΝΕΣΤΙΑΚΗ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ LASER Εισηγητής: Μάρκου Στέλλα, Α.Ε.Μ: 1108 Επιβλέπων: Πλέρος Νικόλαος, Λέκτορας 2009

Διαβάστε περισσότερα

1 56 παριστάνει : α. διάσπαση β β. διάσπαση γ γ. σύντηξη δ. σχάση. Μονάδες 5

1 56 παριστάνει : α. διάσπαση β β. διάσπαση γ γ. σύντηξη δ. σχάση. Μονάδες 5 ΑΡΧΗ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΦΥΣΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική Ακτίνα ατομική ακτίνα δραστικού μείωση δραστικό πυρηνικό φορτίο και ο κύριος κβαντικός αριθμός των εξωτ. ηλεκτρονίων

Ατομική Ακτίνα ατομική ακτίνα δραστικού μείωση δραστικό πυρηνικό φορτίο και ο κύριος κβαντικός αριθμός των εξωτ. ηλεκτρονίων ATOMIKH AKTINA Ατομική Ακτίνα ορίζεται ως το μισό της απόστασης μεταξύ δύο γειτονικών ατόμων, όπως αυτά διατάσσονται στο κρυσταλλικό πλέγμα του στοιχείου. Η ατομική ακτίνα ενός στοιχείου: Κατά μήκος μιας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ο ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Στις ερωτήσεις - να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Το έτος 2005 ορίστηκε ως έτος Φυσικής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Μεταφορά Θερμότητας

Εισαγωγή στην Μεταφορά Θερμότητας Εισαγωγή στην Μεταφορά Θερμότητας ΜΜΚ 312 Μεταφορά Θερμότητας Τμήμα Μηχανικών Μηχανολογίας και Κατασκευαστικής Διάλεξη 1 MMK 312 Μεταφορά Θερμότητας Κεφάλαιο 1 1 Μεταφορά Θερμότητας - Εισαγωγή Η θερμότητα

Διαβάστε περισσότερα

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s.

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Κεφάλαιο 1 Το Φως Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Το φως διαδίδεται στο κενό με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. 3 Η ταχύτητα του φωτός μικραίνει, όταν το φως

Διαβάστε περισσότερα

Φασματοσκοπία πρίσματος Βαθμονόμηση Φασματοσκόπιου και ταυτοποίηση αερίου από το φάσμα του

Φασματοσκοπία πρίσματος Βαθμονόμηση Φασματοσκόπιου και ταυτοποίηση αερίου από το φάσμα του Σκοπός Μέθοδος 14 Φασματοσκοπία πρίσματος Βαθμονόμηση Φασματοσκόπιου και ταυτοποίηση αερίου από το φάσμα του Η άσκηση αυτή αποσκοπεί στην κατανόηση της αρχή λειτουργίας του οπτικού φασματοσκόπιου και στην

Διαβάστε περισσότερα

2.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΟΥ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ

2.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΟΥ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ 2-1 Ένας φύλακας του ατομικού ρολογιού καισίου στο Γραφείο Μέτρων και Σταθμών της Ουάσιγκτον. 2-2 Άτομα στην επιφάνεια μιας μύτης βελόνας όπως φαίνονται μεηλεκτρονικόμικροσκό 2.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Οπτικά Μικροσκόπια

Νέα Οπτικά Μικροσκόπια Νέα Οπτικά Μικροσκόπια Αντίθεση εικόνας (contrast) Αντίθεση πλάτους Αντίθεση φάσης Αντίθεση εικόνας =100 x (Ι υποβ -Ι δειγμα )/ Ι υποβ Μικροσκοπία φθορισμού (Χρησιμοποιεί φθορίζουσες χρωστικές για το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2001 Τρίτη, 12 Ιουνίου 2001 ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2001 Τρίτη, 12 Ιουνίου 2001 ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 00 Τρίτη, Ιουνίου 00 ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ Στις ερωτήσεις - να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση..

Διαβάστε περισσότερα

ΙΠ: Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα

ΙΠ: Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα ΙΠ: Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Τεχνολογικό Πανεπιστήµιο Κύπρου, Τµήµα ιαχείρισης Περιβάλλοντος. (Επιστήµη και Τεχνολογία Περιβάλλοντος) Συντονιστής Προγράµµατος: Καθ. Κωνσταντίνος Βαρώτσης c.varotsis@cut.ac.cy

Διαβάστε περισσότερα

Το υποσύστηµα "αίσθησης" απαιτήσεις και επιδόσεις φυσικά µεγέθη γενική δοµή και συγκρότηση

Το υποσύστηµα αίσθησης απαιτήσεις και επιδόσεις φυσικά µεγέθη γενική δοµή και συγκρότηση Το υποσύστηµα "αίσθησης" απαιτήσεις και επιδόσεις φυσικά µεγέθη γενική δοµή και συγκρότηση Το υποσύστηµα "αίσθησης" είσοδοι της διάταξης αντίληψη του "περιβάλλοντος" τροφοδοσία του µε καθορίζει τις επιδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΑΘ.Π.ΒΑΛΑΒΑΝΙΔΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΥΠΕΡΥΘΡΟΥ ΠΥΡΗΝΙΚΟΥ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΜΑΖΩΝ ΥΠΕΡΙΩΔΟΥΣ-ΟΡΑΤΟΥ, RΑΜΑΝ, ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΠΑΡΑΜΑΓΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ Τμήμα Χημείας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗ κ. ΚΟΥΠΠΑΡΗ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗ κ. ΚΟΥΠΠΑΡΗ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗ κ. ΚΟΥΠΠΑΡΗ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Σημειώσεις από τα μαθήματα Φαρμακευτικής Ανάλυσης του καθηγητή κ. Ιωάννη Κουντουρέλλη ΑΝΙΣΟΤΡΟΠΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ 12 13 Nuclear Magnetic Resonance Spectroscopy

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Υλικό Φυσικής-Χημείας 1 ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Υλικό Φυσικής-Χημείας 2 Το Φως 1) Δέσμη λευκού φωτός προσπίπτει στην επιφάνεια ενός πρίσματος όπως δείχνει το σχήμα και κατά την έξοδο από

Διαβάστε περισσότερα

2η Εργαστηριακή Άσκηση Εξάρτηση της ηλεκτρικής αντίστασης από τη θερμοκρασία Θεωρητικό μέρος

2η Εργαστηριακή Άσκηση Εξάρτηση της ηλεκτρικής αντίστασης από τη θερμοκρασία Θεωρητικό μέρος 2η Εργαστηριακή Άσκηση Εξάρτηση της ηλεκτρικής αντίστασης από τη θερμοκρασία Θεωρητικό μέρος Όπως είναι γνωστό από την καθημερινή εμπειρία τα περισσότερα σώματα που χρησιμοποιούνται στις ηλεκτρικές ηλεκτρονικές

Διαβάστε περισσότερα

ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. Απορρόφυση ακτινοβολίας. Μέρος 1ον : ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά.

ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. Απορρόφυση ακτινοβολίας. Μέρος 1ον : ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 53 ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. Απορρόφυση ακτινοβολίας. 5. Άσκηση 5 5.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε την

Διαβάστε περισσότερα

Θερμότητα. Κ.-Α. Θ. Θωμά

Θερμότητα. Κ.-Α. Θ. Θωμά Θερμότητα Οι έννοιες της θερμότητας και της θερμοκρασίας Η θερμοκρασία είναι μέτρο της μέσης κινητικής κατάστασης των μορίων ή ατόμων ενός υλικού. Αν m είναι η μάζα ενός σωματίου τότε το παραπάνω εκφράζεται

Διαβάστε περισσότερα

Ύλη έβδοµου µαθήµατος

Ύλη έβδοµου µαθήµατος ιάλεξη 7 η Ύλη έβδοµου µαθήµατος Φασµατοσκοπία απορρόφησης ακτίνων Χ, Φασµατοσκοπία οπισθοσκέδασης Rutherford, Φασµατοσκοπία ηλεκτρονίων Auger, Φασµατοσκοπία µάζας δευτερογενών ιόντων. Φασµατοσκοπία απορρόφησης

Διαβάστε περισσότερα

Απορρόφηση ακτινοβολίας

Απορρόφηση ακτινοβολίας Απορρόφηση ακτινοβολίας Όταν η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία διέρχεται μέσα από ένα στρώμα στερεού, υγρού ή αερίου, είναι δυνατόν να απομακρυνθούν εκλεκτικά με απορρόφηση μερικές συχνότητες λόγω της μεταφοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΤΣΙΤΣΑΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ

ΟΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΤΣΙΤΣΑΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ Θέµατα από το βιβλίο µου: Οι ασκήσεις των εξετάσεων φυσικής γενικής παιδείας γ λυκείου (υπό έκδοση ) (Περιέχει 111 ασκήσεις πιθανά θέµατα εξετάσεων µε απαντήσεις) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΘΕΜΑ 1 ο Πόση είναι η ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη των χαρακτηριστικών της β - ραδιενεργού εκποµπής

Μελέτη των χαρακτηριστικών της β - ραδιενεργού εκποµπής ΑΠ2 Μελέτη των χαρακτηριστικών της β - ραδιενεργού εκποµπής 1. Σκοπός Η εργαστηριακή αυτή άσκηση µελετά τα χαρακτηριστικά της β - ακτινοβολίας. Πιο συγκεκριµένα υπολογίζεται πειραµατικά η εµβέλεια των

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ

ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Οποτε ακούτε ραδιόφωνο, βλέπετε τηλεόραση, στέλνετε SMS χρησιµοποιείτε ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία (ΗΜΑ). Η ΗΜΑ ταξιδεύει µε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΧΑΜΗΛΟ ΙΑΣΤΑΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΒΑΣΙΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΟ SiC

ΜΕΛΕΤΗ ΧΑΜΗΛΟ ΙΑΣΤΑΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΒΑΣΙΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΟ SiC ΤΙΤΛΟΣ Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΒΗΣ: ΜΕΛΕΤΗ ΧΑΜΗΛΟ ΙΑΣΤΑΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΒΑΣΙΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΟ SiC Λαφατζής ηµήτριος Υποψήφιος διδάκτωρ στο Α.Π.Θ. Τµήµα Φυσικής ΤΡΙΜΕΛΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ: Καθηγ. ΛΟΓΟΘΕΤΙ ΗΣ ΣΤΕΡΓΙΟΣ (Τµ. Φυσικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ-2 Υ: ΜΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ-2 Υ: ΜΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ-2 Υ: ΜΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ ΥΠEΡΥΘΡΗ ΘΕΡΜΟΓΡΑΦΙΑ Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Τομέας Υλικών, Διεργασιών και

Διαβάστε περισσότερα

«Χαρτογράφηση Περιεκτικότητας Βαρέων Μετάλλων στα Προϊόντα της Εταιρείας Ιωάννης Κάντζος & ΣΙΑ Ο.Ε.»

«Χαρτογράφηση Περιεκτικότητας Βαρέων Μετάλλων στα Προϊόντα της Εταιρείας Ιωάννης Κάντζος & ΣΙΑ Ο.Ε.» «Χαρτογράφηση Περιεκτικότητας Βαρέων Μετάλλων στα Προϊόντα της Εταιρείας Ιωάννης Κάντζος & ΣΙΑ Ο.Ε.» Αρ. Κουπονιού:76236336 04 000013 Υπεύθυνος έργου Δρ. Γούλας Παναγιώτης Εργαστήριο Προϊόντων Ζωικής Παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Η Φύση του Φωτός. Τα Β Θεματα της τράπεζας θεμάτων

Η Φύση του Φωτός. Τα Β Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η Φύση του Φωτός Τα Β Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Θέμα Β _70 Β. Μονοχρωματική ακτίνα πράσινου φωτός διαδίδεται αρχικά στον αέρα. Στη πορεία της δέσμης έχουμε τοποθετήσει στη σειρά τρία

Διαβάστε περισσότερα

Μην ξεχνάµε την διαπεραστική µατιά του Λυγκέα.

Μην ξεχνάµε την διαπεραστική µατιά του Λυγκέα. Η φύση του φωτός Το ρήµα οράω ορώ ( βλέπω ) είναι ενεργητικής φωνής. Η όραση θεωρείτο ενεργητική λειτουργία. Το µάτι δηλαδή εκπέµπει φωτεινές ακτίνες( ρίχνει µια µατιά ) οι οποίες σαρώνουν τα αντικείµενα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολή ορισμένων περιοδικών ιδιοτήτων

Μεταβολή ορισμένων περιοδικών ιδιοτήτων Μεταβολή ορισμένων περιοδικών ιδιοτήτων 1. Ερώτηση: Ποια θεωρούνται θεμελιώδη χαρακτηριστικά του ατόμου και γιατί; Θεμελιώδη χαρακτηριστικά του ατόμου είναι: η ατομική ακτίνα, η ενέργεια ιοντισμού και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ Σελίδα 1 από 16 1. Το φως 1.1. Η φύση του φωτός Οι μαθητές και μαθήτριες να: 5 1.1.1. Η κυματική φύση του φωτός. Ηλεκτρομαγνητική

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΦΥΣΙΚΗ ΓΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Εξάμηνο Υ/Ε Ώρες Θεωρίας Ώρες Ασκήσης Διδακτικές μονάδες ECTS A Υ 3 1 4 6 Διδάσκουσα Ε. Καλδούδη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσικής Αντικειμενικοί στόχοι του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Χημεία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: «ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΕΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ»

ΜΑΘΗΜΑ: «ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΕΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εθνικό &Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ & ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Μ.Δ.Ε. «Εφαρμογές της Βιολογίας στην Ιατρική» Διευθυντής: Καθηγητής Σταύρος Χαμόδρακας Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 4. Β) Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας. Μονάδες 8

Μονάδες 4. Β) Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας. Μονάδες 8 Β.1 Μονοχρωματική δέσμη φωτός, περνάει από τον αέρα σε ένα κομμάτι γυαλί. Το μήκος κύματος της δέσμης φωτός όταν αυτή περάσει από τον αέρα στο γυαλί: α. θα αυξηθεί β. θα μειωθεί γ. θα παραμείνει αμετάβλητο

Διαβάστε περισσότερα

εκποµπής (σαν δακτυλικό αποτύπωµα)

εκποµπής (σαν δακτυλικό αποτύπωµα) Το πρότυπο του Bοhr για το άτοµο του υδρογόνου (α) (β) (γ) (α): Συνεχές φάσµα λευκού φωτός (β): Γραµµικό φάσµα εκποµπής αερίου (γ): Φάσµα απορρόφησης αερίου Κάθε αέριο έχει το δικό του φάσµα εκποµπής (σαν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 3 Μαΐου 015 ιάρκεια Εξέτασης: ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ A Στις ηµιτελείς προτάσεις Α1 Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα