Τ Μ Η Μ Α Ν Ο Μ Ι Κ Η Σ Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Ι Ν Ι Κ Ω Ν Κ Α Ι Ε Γ Κ Λ Η Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Κ Ω Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ω Ν Ε Γ Κ Λ Η Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Α

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τ Μ Η Μ Α Ν Ο Μ Ι Κ Η Σ Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Ι Ν Ι Κ Ω Ν Κ Α Ι Ε Γ Κ Λ Η Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Κ Ω Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ω Ν Ε Γ Κ Λ Η Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Α"

Transcript

1 Α Ρ Ι Σ Τ Ο Τ Ε Λ Ε Ι Ο Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Θ Ε Σ Σ Α Λ Ο Ν Ι Κ Η Σ Σ Χ Ο Λ Η Ν Ο Μ Ι Κ Ω Ν, Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ι Κ Ω Ν Κ Α Ι Π Ο Λ Ι Τ Ι Κ Ω Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ω Ν Τ Μ Η Μ Α Ν Ο Μ Ι Κ Η Σ Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Ι Ν Ι Κ Ω Ν Κ Α Ι Ε Γ Κ Λ Η Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Κ Ω Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ω Ν Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Μ Ε Τ Α Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Ω Ν Σ Π Ο Υ Δ Ω Ν Ε Γ Κ Λ Η Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Α Δ Ι Π Λ Ω Μ Α Τ Ι Κ Η Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α «Α Π Ο Κ Α Τ Α Σ Τ Α Τ Ι Κ Η Δ Ι Κ Α Ι Ο Σ Υ Ν Η» Ε π ι β λ έ π ο υ σ α κ α θ η γ ή τ ρ ι α : Π ι τ σ ε λ ά Α γ γ ε λ ι κ ή Ε π ι μ έ λ ε ι α : Λ ε μ ο ν ί δ η ς Π έ τ ρ ο ς Θ ε σ σ α λ ο ν ί κ η Δ ε κ έ μ β ρ ι ο ς

2 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Περιεχόμενα Ε Ι Σ Α Γ Ω Γ Η... 3 Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Π Ρ Ω Τ Ο Ε ν ν ο ι ο λ ο γ ι κ ή Π ρ ο σ έ γ γ ι σ η Ε ι σ α γ ω γ ή σ τ ο ν ό ρ ο Π ρ ο σ π ά θ ε ι ε ς ο ρ ι σ μ ο ύ «Α π ο κ α τ α σ τ α τ ι κ ή Δ ι κ α ι ο σ ύ ν η» κ α ι σ υ ν ώ ν υ μ ο ι ό ρ ο ι Δ ι ά κ ρ ι σ η «Α π ο κ α τ α σ τ α τ ι κ ή ς Δ ι κ α ι ο σ ύ ν η ς» α π ό ά λ λ ε ς σ υ γ γ ε ν ε ί ς έ ν ν ο ι ε ς «Α π ο κ α τ α σ τ α τ ι κ ή Δ ι κ α ι ο σ ύ ν η» κ α ι Δ ι α ι τ η σ ί α «Α π ο κ α τ α σ τ α τ ι κ ή Δ ι κ α ι ο σ ύ ν η» κ α ι α σ τ ι κ ή α π ο ζ η μ ί ω σ η «Α π ο κ α τ α σ τ α τ ι κ ή Δ ι κ α ι ο σ ύ ν η» κ α ι p l e a b a r g a i n i n g «Α π ο κ α τ α σ τ α τ ι κ ή Δ ι κ α ι ο σ ύ ν η» κ α ι έ μ π ρ α κ τ η μ ε τ ά ν ο ι α Β α σ ι κ έ ς α ρ χ έ ς «Α π ο κ α τ α σ τ α τ ι κ ή ς Δ ι κ α ι ο σ ύ ν η ς» Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Δ Ε Υ Τ Ε Ρ Ο Ι σ τ ο ρ ι κ ή Π ρ ο σ έ γ γ ι σ η Ι σ τ ο ρ ι κ ά Π ρ ο λ ε γ ό μ ε ν α Ι σ τ ο ρ ι κ έ ς α ν α φ ο ρ έ ς Τ ο «Ε π α ν ο ρ θ ω τ ι κ ό ν δ ί κ α ι ο ν» κ α τ ά τ ο ν Α ρ ι σ τ ο τ έ λ η Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Τ Ρ Ι Τ Ο Ε ι δ ι κ ό τ ε ρ α Θ έ μ α τ α Ε π ι χ ε ι ρ ή μ α τ α Υ π ο σ τ η ρ ι κ τ ι κ ό υ π ό β α θ ρ ο «Α π ο κ α τ α σ τ α τ ι κ ή ς Δ ι κ α ι ο σ ύ ν η ς» Η ε π ι σ τ ή μ η τ η ς θ υ μ α τ ο λ ο γ ί α ς κ α ι η ε ν ί σ χ υ σ η τ ο υ ρ ό λ ο υ τ ο υ θ ύ μ α τ ο ς Η π ρ ο σ έ γ γ ι σ η τ ο υ Κ α τ α ρ γ η τ ι σ μ ο ύ ( a b o l i t i o n i s m ) Ο ρ ό λ ο ς τ ω ν κ ο ι ν ο τ ή τ ω ν κ α ι η «σ υ μ μ ε τ ο χ ι κ ή δ ι κ α ι ο σ ύ ν η» Α π ο σ υ μ φ ό ρ η σ η π ο ι ν ι κ ώ ν δ ι κ α σ τ η ρ ί ω ν κ α ι φ υ λ α κ ώ ν Γ ε ν ι κ ή κ α ι ε ι δ ι κ ή π ρ ό λ η ψ η Υ π ο κ ε ι μ ε ν ι κ ή υ π ό σ τ α σ η ( δ ό λ ο ς & α μ έ λ ε ι α ) Α φ α ν ή ς ε γ κ λ η μ α τ ι κ ό τ η τ α Η ύ π α ρ ξ η τ ω ν ε ν ό ρ κ ω ν Ι δ ι ω τ ι κ έ ς φ υ λ α κ έ ς Η Ε λ λ η ν ι κ ή κ ο υ λ τ ο ύ ρ α «Α π ο κ α τ α σ τ α τ ι κ ή Δ ι κ α ι ο σ ύ ν η» κ α ι σ κ ο π ό ς π ο ι ν ι κ ή ς δ ί κ η ς Ε λ λ ε ί ψ ε ι ς «Α π ο κ α τ α σ τ α τ ι κ ή ς Δ ι κ α ι ο σ ύ ν η ς»

3 Θ ε σ μ ι κ έ ς ε γ γ υ ή σ ε ι ς Π ο ι ν ι κ ή α ξ ί ω σ η τ η ς Π ο λ ι τ ε ί α ς Α π ό π ε ι ρ α κ α ι σ υ μ μ ε τ ο χ ή Σ υ ρ ρ ο ή Ο μ ο λ ο γ ί α & α ν ά λ η ψ η ε υ θ ύ ν η ς Α ύ ξ η σ η π λ α ι σ ί ο υ α ν α σ τ ο λ ή ς & μ ε τ α τ ρ ο π ή ς Α ν α λ ο γ ί α Α λ λ α γ ή ν ο ο τ ρ ο π ί α ς Τ ά σ ε ι ς «Α π ο κ α τ α σ τ α τ ι κ ή ς Δ ι κ α ι ο σ ύ ν η ς» Μ α ξ ι μ α λ ι σ τ ι κ ή τ ά σ η Μ ι ν ι μ α λ ι σ τ ι κ ή τ ά σ η Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Τ Ε Τ Α Ρ Τ Ο Ν ο μ ι κ ό Κ α θ ε σ τ ώ ς Δ ι ε θ ν ε ί ς Α π ο φ ά σ ε ι ς Ο ρ ό σ η μ α Ε υ ρ ω π α ϊ κ ή Έ ν ω σ η κ α ι «Α π ο κ α τ α σ τ α τ ι κ ή Δ ι κ α ι ο σ ύ ν η» Ν ο μ ι κ ό κ α θ ε σ τ ώ ς σ τ η ν Ε λ λ ά δ α Α ν ή λ ι κ ο ι Ε γ κ λ ή μ α τ α ε ν δ ο ο ι κ ο γ ε ν ε ι α κ ή ς β ί α ς Κ α κ ο υ ρ γ ή μ α τ α κ α τ ά τ η ς ι δ ι ο κ τ η σ ί α ς ή π ε ρ ι ο υ σ ί α ς Σ Υ Μ Π Ε Ρ Α Σ Μ Α Τ Α Β Ι Β Λ Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α

4 Ε Ι ΣΑΓ ΩΓΗ Η παρούσα εργασία έχει ως αντικείμενο τη μελέτη του θεσμού της αποκαταστατικής ή επανορθωτικής δικαιοσύνης (Restorative Justice) και το πώς αυτή εξελίχθηκε προϊόντος του χρόνου. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προσπάθεια να περιχαρακωθεί η έννοια της «Αποκαταστατικής Δικαιοσύνης» εννοιολογικά, ιστορικά, θεωρητικά και πρακτικά. Πρόκειται για ένα σχετικά νέο θεσμό για το Ποινικό Δίκαιο και την Εγκληματολογία και τα δεδομένα χαρακτηρίζονται ως αρκετά συγκεχυμένα. Τα τέσσερα κεφάλαια, που αποτελούν τον κορμό της, μελετούν κατά σειρά, την εννοιολογική της υπόσταση και τη γλωσσική αποτύπωση, το ιστορικό περιβάλλον της, τους νομικούς ισχυρισμούς που την επικροτούν ή την αποδοκιμάζουν και, τέλος, την νομοθετική αλλά και πρακτική της εφαρμογή ή όχι. Το θέμα αντιμετωπίζεται ως σύνολο και εξ αιτίας αυτού, με τις κατάλληλες αφορμές αναλύονται θεματικές που μπορεί να υπερβαίνουν τα όρια του κάθε κεφαλαίου. Αρκετά δεδομένα, όπως θα αποφανθεί και στην πορεία, έχουν πολλαπλή χρησιμότητα και κάνουν την εμφάνισή τους σε συλλογισμούς παραπάνω από μια φορά. Τέλος, επιχειρείται μια συγκριτική μελέτη της «Αποκαταστατικής Δικαιοσύνης» ευθέως με τον εκ διαμέτρου αντίθετο πόλο της, την απονομή της συμβατικής, τακτικής ποινικής δικαιοσύνης. Ωστόσο, ως νεότερή της έννοια και λιγότερο επεξεργασμένη, είναι αναμενόμενο να υπολείπεται αισθητά αλλά σε κάθε περίπτωση που εντοπίζονται ισχνές βιβλιογραφικές πηγές, το ενδιάμεσο κενό αποπειράται να αναπληρωθεί με προσωπικούς μας επιστημονικούς συλλογισμούς. 3

5 ΚΕΦ ΑΛ ΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Εννοιολογική Πρ οσέγγιση Ε ι σαγωγή στ ον όρο Το έγκλημα αποτελεί μια ανθρώπινη πράξη που εσωκλείει μια σύγκρουση συμφερόντων. Πρόκειται ουσιαστικά για μια συγκρουσιακή κατάσταση με δυο πόλους, το δράστη και το θύμα. Οι δυο αυτοί πρωταγωνιστικοί 1 ρόλοι μονοπωλούν το ενδιαφέρον για κάθε πτυχή του εγκλήματος αλλά ταυτόχρονα προκαλούν και μια εσωτερική, μοναδική σχέση που κάθε φορά είναι τόσο ξεχωριστή, όσο ξεχωριστά είναι και τα πρόσωπα που τη δημιουργούν. Με την πάροδο του χρόνου και τη συντεταγμένη δημιουργία κοινωνιών, την επίλυση των διαπροσωπικών συγκρούσεων αυτών την ανέλαβε αποκλειστικά η πολιτεία. Το κράτος αναγορεύτηκε σε μοναδικό φορέα απονομής της ποινικής δικαιοσύνης. Με τον τρόπο αυτό παραγκωνίστηκε το θύμα και η σύγκρουση έλαβε χαρακτήρα δίπολου μεταξύ του δράστη και του κράτους. Η αποκατάσταση του θύματος αναθεωρήθηκε κατά τη διάρκεια της ποινικής διαδικασίας και το ενδιαφέρον επικεντρώθηκε στο απρόσωπο και νεφελώδες ζήτημα της αποκατάστασης του «τρωθέντος» δικαίου, προς επίτευξη της οποίας επινοήθηκε η έννοια της ποινικής αξίωσης της Πολιτείας. 2 Η παραπάνω διαδικασία εφαρμόζεται αδιασάλευτα στην ιστορία των σύγχρονων κοινωνιών, μέχρι τη δεκαετία του 1970, οπότε και κάνει την εμφάνισή της μια νέα έννοια, αυτή, της αποκαταστατικής δικαιοσύνης (restorative justice). Ο όρος «αποκαταστατική δικαιοσύνη» εισήχθη για πρώτη φορά στην εγκληματολογία το 1977 από τον Albert Eglash, σύμφωνα με τον οποίο, η συγκεκριμένη μορφή δικαιοσύνης παρέχει μια οικειοθελή ευκαιρία τόσο στο θύτη, όσο και στο θύμα να αποκαταστήσουν τις μεταξύ τους σχέσεις. 1 Σ. Α λ ε ξ ι ά δ η ς, Ε γ κ λ η μ α τ ο λ ο γ ί α Δ Έ κ δ ο σ η, , σ ε λ Σ. Α λ ε ξ ι ά δ η ς, Η Ε γ κ λ η μ α τ ο λ ο γ ί α : α π ό τ ο χ θ ε ς σ τ ο α ύ ρ ι ο, Π ο ι ν ι κ έ ς Ε π ι σ τ ή μ ε ς, Θ ε ω ρ ί α κ α ι Π ρ ά ξ η : Π ρ ο σ φ ο ρ ά τ ι μ ή ς σ τ η ν Ά ν ν α Ψ α ρ ο ύ δ α Μ π ε ν ά κ η, , σ ε λ

6 Ουσιαστικά δίνεται η ευκαιρία στο θύτη να επανορθώσει το κακό που προκάλεσε στο θύμα. 3 Μέχρι και σήμερα όμως είναι δύσκολο να οριοθετηθεί αυτή η σύνθετη, ευρεία, αφηρημένη και νεωτερική έννοια και γι αυτό δεν υπάρχει καταγεγραμμένος κοινά αποδεκτός ορισμός της αποκαταστατικής δικαιοσύνης. Το περιεχόμενό της, ωστόσο, είναι ευρύτατο και περιλαμβάνει από την «πολιτική της ποινικής δικαιοσύνης έως την πολιτική για τη ρύθμιση της ευημερίας των παιδιών, σχολείων, εταιριών, αστικών υποθέσεων και των αυταρχικών καθεστώτων που καταπατούν τα ανθρώπινα δικαιώματα». 4 Απόπειρες ορισμών ωστόσο έχουν γίνει πολλές. Άλλοι ορισμοί τονίζουν την έννοια της διαδικασίας κατά την οποία όλες οι πλευρές, που σχετίζονται με ένα συγκεκριμένο έγκλημα, συγκεντρώνονται με στόχο να αντιμετωπίσουν συλλογικά τις συνέπειες της πράξης και τις επιπλοκές στο μέλλον. Άλλοι τονίζουν τις «αξίες» της αποκαταστατικής δικαιοσύνης, όπως η λογοδοσία των θυτών στα θύματα, η αποκατάσταση της ζημίας ή βλάβης, η επανένταξη των δραστών στην κοινότητα, ο σεβασμός στο διάλογο κ.α Πρ ο σπάθε ιε ς ορισμ ού Για να αποκτήσουμε όμως μια στέρεα βάση, ας κάνουμε μια πρώτη συγκέντρωση και ας αναφέρουμε κάποιους από αυτούς τους ορισμούς ή τις συλλογιστικές που ακολούθησαν οι επιστήμονες ώστε να οδηγηθούν εκεί. Για τον Tony Marshall, αποκαταστατική δικαιοσύνη είναι η διαδικασία που συγκεντρώνει όλα τα ενδιαφερόμενα μέλη, προκειμένου να αντιμετωπίσουν συλλογικά τα επακόλουθα της παραβίασης και τις συνέπειές της για το μέλλον. Πρόκειται για μια διαδικασία που επιχειρεί να 3 Β. Α ρ τ ι ν ο π ο ύ λ ο υ, Ε π α ν ο ρ θ ω τ ι κ ή Δ ι κ α ι ο σ ύ ν η Η π ρ ό κ λ η σ η τ ω ν σ ύ γ χ ρ ο ν ω ν δ ι κ α ι ι κ ώ ν σ υ σ τ η μ ά τ ω ν, , σ ε λ Ε ξ α ι τ ί α ς τ η ς π ο λ υ σ χ ι δ ο ύ ς φ ύ σ η ς τ ο υ ό ρ ο υ δ η μ ι ο υ ρ γ ή θ η κ α ν δ υ ο κ α τ η γ ο ρ ί ε ς ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ώ ν π ρ ο σ ε γ γ ί σ ε ω ν, ό σ ω ν ε π ι θ υ μ ο ύ ν έ ν α ν κ ο ι ν ά α π ο δ ε κ τ ό ο ρ ι σ μ ό κ α ι ό σ ω ν θ ε ω ρ ο ύ ν π ω ς κ ά τ ι τ έ τ ο ι ο δ ε ν ε ί ν α ι α π α ρ α ί τ η τ ο, α φ ο ύ η δ υ ν α μ ι κ ή ε ξ ε λ ι κ τ ι κ ή π ο ρ ε ί α τ η ς δ ε ν τ ο α π α ι τ ε ί. Β λ έ π ε α ν α λ υ τ ι κ ό τ ε ρ α : Β. Α ρ τ ι ν ο π ο ύ λ ο υ, Ε π α ν ο ρ θ ω τ ι κ ή Δ ι κ α ι ο σ ύ ν η Η π ρ ό κ λ η σ η τ ω ν σ ύ γ χ ρ ο ν ω ν δ ι κ α ι ι κ ώ ν σ υ σ τ η μ ά τ ω ν, , σ ε λ

7 αποκαταστήσει τις διαρρηγμένες σχέσεις μεταξύ θυμάτων, δραστών και κοινότητας και να ενθαρρύνει τη συμφιλίωση μεταξύ αυτών των μερών. 5 Ο Nils Christie ισχυρίζεται πως είναι δύσκολο να αποκωδικοποιηθούν οι λεπτομέρειες για το τι επιτρέπει ή όχι η κοινωνία και πως η ποινική απαξία συχνά δεν εκφράζεται καθόλου στο νόμο. Επειδή όμως τα κοινωνικά προβλήματα και οι συγκρούσεις είναι αναπόφευκτα κομμάτια της καθημερινής ζωής, και εξαιτίας αυτού, οι λύσεις δε θα πρέπει να προέρχονται από επαγγελματίες και ειδικούς αλλά από τα ίδια τα υποκείμενα των συγκρούσεων. Σημειώνει τέλος, πως η μεγαλύτερη διαφορά μεταξύ του συστήματος συμβατικής ποινικής δικαιοσύνης και τω ν συστημάτων αποκαταστατικής δικαιοσύνης έγκειται στις αντικρουόμενες αξίες που αποτελούν τη βάση τους. 6 Κατά τον Howard Zehr το έγκλημα είναι και κοινωνικό παράγωγο και ως ένα βαθμό μπορεί να αντιμετωπιστεί αλλά και να προληφθεί μέσα από την ίδια την κοινωνία που το δημιουργεί. Η πρόληψη μπορεί να λειτουργήσει σωστότερα, εφόσον η κοινωνία αναλάβει τις ευθύνες της και οι πολίτες συμμετέχουν ενεργά στη διαδικασία επίλυσης των διαφορών, όχι μέσω της δικαστικής οδού, αλλά μέσω της συνοχής και της ουσιασ τικής εμπλοκής. Εξάλλου, η σταδιακή οικοδόμηση καλύτερων κοινωνιών για το παρόν και το μέλλον είναι και ο βασικός στόχος της αποκαταστατικής δικαιοσύνης. Η αποκατάσταση δεν συνεπάγεται την επαναφορά των σχέσεων στην προηγούμενη κατάσταση, δηλαδή αυτήν που προϋπήρχε της διάρρηξης από το έγκλημα, αφενός διότι συχνά αυτό δεν είναι εφικτό και αφετέρου διότι δεν είναι πάντα επιθυμητό. Επομένως, μιλάμε για μια διαδικασία η οποία έχει στόχο την αποκατάσταση της αδικίας, του λάθους που προκλήθηκε με το έγκλημα, και την αποκατάσταση του τραύματος, όπου αυτό είναι εφικτό. Σε ένα δεύτερο επίπεδο, συνεπιφέρει την επιτυχή 5 Β. Α ρ τ ι ν ο π ο ύ λ ο υ, ο. π. σ ε λ. 2 0, T. G a v r i e l i d e s, R e s t o r a t i v e J u s t i c e T h e o r y a n d P r a c t i c e : A d d r e s s i n g t h e D i s c r e p a n c y, , σ ε λ. 2 7., ο α κ ρ ι β ή ς ο ρ ι σ μ ό ς α π ό τ ο ν T o n y M a r s h a l l π α ρ α τ ί θ ε τ α ι σ τ ο Τ. G a v r i e l i d e s, ο. π. σ ε λ. 4 4 κ α ι α ν α φ έ ρ ε ι R e s t o r a t i v e J u s t i c e i s a p r o c e s s w h e r e b y a l l t h e p a r t i e s w i t h a s t a k e i n a p a r t i c u l a r o f f e n c e c o m e t o g e t h e r t o r e s o l v e c o l l e c t i v e l y h o w t o d e a l w i t h t h e a f t e r m a t h o f t h e o f f e n c e a n d i t s i m p l i c a t i o n s f o r t h e f u t u r e. 6 T. G a v r i e l i d e s, ο. π. σ ε λ

8 επανένταξη του δράστη στον κοινωνικό ιστό, όπου μπορεί να συνευρίσκεται αρμονικά πλέον με το θύμα. 7 Σύμφωνα με τον John Braithwaite, η αποκαταστατική δικαιοσύνη επιδιώκει να επανεντάξει τον δράστη της πράξης, αναγνωρίζοντας αρχικά την ντροπή που φέρει αυτή η άδικη πράξη αλλά προσφέροντας στη συνέχεια τους τρόπους ώστε να εξιλεωθεί από αυτή. 8 Ισχυρίζεται δε πως αυτή η αίσθηση ντροπής είναι το κλειδί για τον έλεγχο κάθε είδους εγκλήματος. Σε ένα πιο προωθημένο σκεπτικό, φθάνει να εκτιμά ότι η αρχή της αναλογικότητας, του κοινωνικοηθικού στίγματος και της έννοια της ανταπόδοσης από τα τιμωρητικά συστήματα πρέπει να απορριφθούν πλήρως. 9 Ταυτόχρονα, και ο Ε. Fattah απορρίπτει όχι απλά αμφισβητεί το τιμωρητικό παράδειγμα που είναι αναχρονιστικό και ξεπερασμένο, τονίζοντας ότι οι «έννοιες του κινδύνου και της ζημίας/βλάβης αντικαθιστούν εκείνες του κακού, της μοχθηρίας, που έως τώρα προβάλλονται ως κυρίαρχες έννοιες στην κοινωνική και αντεγκληματική πολιτική» 10. Ο Theo Gavrielides ορίζει την αποκαταστατική δικαιοσύνη ως «ήθος» με πρακτικούς στόχους. 11 Ο καθηγητής Στέργιος Αλεξιάδης προσεγγίζει την αποκαταστατική δικαιοσύνη ακολουθώντας ένα διττό μοντέλο, την διαχωρίζει δηλαδή σε ουσιαστική και δικονομική έννοια Μ. Τ σ ι λ ι ά κ ο υ, Ε ν α λ λ α κ τ ι κ ή Δ ι κ α ι ο σ ύ ν η & Δ ρ ά σ τ ε ς Σ ε ξ ο υ α λ ι κ ώ ν Ε γ κ λ η μ ά τ ω ν, , σ ε λ. 6., T. G a v r i e l i d e s, ο. π. σ ε λ Α ξ ί ζ ε ι ν α α ν α φ έ ρ ο υ μ ε π ω ς ο B r a i t h w a i t e, γ ν ω σ τ ό ς υ π έ ρ μ α χ ο ς τ η ς α π ο κ α τ α σ τ α τ ι κ ή ς δ ι κ α ι ο σ ύ ν η ς π ο υ μ ε τ ι ς ρ η ξ ι κ έ λ ε υ θ ε ς π ρ ο τ ά σ ε ι ς τ ο υ ε π η ρ έ α σ ε ό χ ι μ ό ν ο τ η ν Α υ σ τ ρ α λ ι α ν ή α λ λ ά κ α ι τ η ν Α μ ε ρ ι κ ά ν ι κ η ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ή κ ο ι ν ό τ η τ α, δ ι α χ ω ρ ί ζ ε ι τ η ν έ ν ν ο ι α τ η ς ν τ ρ ο π ή ς α π ό μ ι α ε γ κ λ η μ α τ ι κ ή π ρ ά ξ η σ ε δ υ ο κ α τ η γ ο ρ ί ε ς. Τ η σ τ ι γ μ α τ ι σ τ ι κ ή ν τ ρ ο π ή κ α ι τ η ν τ ρ ο π ή π ο υ ο δ η γ ε ί τ ο δ ρ ά σ τ η σ τ η ν ε π α ν έ ν τ α ξ η σ τ ο κ ο ι ν ω ν ι κ ό σ ύ ν ο λ ο. Β λ έ π ε α ν α λ υ τ ι κ ό τ ε ρ α T. G a v r i e l i d e s, ο. π. σ ε λ , Μ. Τ σ ι λ ι ά κ ο υ ο. π. σ ε λ Χρ. Μ υ λ ω ν ό π ο υ λ ο ς, Η «ι κ α ν ο π ο ί η σ η τ ο υ π α θ ό ν τ ο ς» κ α ι η «π ο ι ν ι κ ή σ υ ν δ ι α λ λ α γ ή» σ τ ο Ν / , Π ο ι ν Δ ι κ, , σ ε λ Β. Α ρ τ ι ν ο π ο ύ λ ο υ, ο ι γ κ ρ ί ζ ε ς ζ ώ ν ε ς τ η ς α π ο κ α τ α σ τ α τ ι κ ή ς δ ι κ α ι ο σ ύ ν η ς, Η σ ύ γ χ ρ ο ν η ε γ κ λ η μ α τ ι κ ό τ η τ α Η α ν τ ι μ ε τ ώ π ι σ η τ η ς κ α ι η ε π ι σ τ ή μ η τ η ς ε γ κ λ η μ α τ ο λ ο γ ί α ς Τ ι μ η τ ι κ ό ς Τ ό μ ο ς γ ι α τ ο ν κ α θ η γ η τ ή Ι ά κ ω β ο Φ α ρ σ ε δ ά κ η, τ ό μ ο ς Ι Ι, , σ ε λ ε π. 11 Β. Α ρ τ ι ν ο π ο ύ λ ο υ, Ε π α ν ο ρ θ ω τ ι κ ή Δ ι κ α ι ο σ ύ ν η Η π ρ ό κ λ η σ η τ ω ν σ ύ γ χ ρ ο ν ω ν δ ι κ α ι ι κ ώ ν σ υ σ τ η μ ά τ ω ν, , σ ε λ

9 Πιο συγκεκριμένα, με την ουσιαστική έννοια νοείται η επίλυση ενός βασικού κοινωνικού προβλήματος (δηλ. του εγκλήματος και των αποτελεσμάτων του) που αναστάτωσε την ομαλή κοινωνική διαβίωση. Βασικοί επιδιωκόμενοι στόχοι είναι η προστασία δράστη και θύματος, η αποκατάσταση των προσωπικών σχέσεων, η άμβλυνση των εντάσεων, η «θεραπεία» της κοινωνικής πληγής του εγκλήματος, όχι με την ποινική έννοια αλλά ως προσωπική σύγκρουση. Απόρροια των παραπάνω είναι η μη αναγνώριση της ποινικής αξίωσης της Πολιτείας αλλά ούτε και της ποινής ως ανταπόδοση στο «κακό» του εγκλήματος. Έτσι, περιορίζεται η εφαρμογή του ποινικού δικαίου και συντελείται ταυτόχρονα και ο σκοπός της αποκαταστατικής δικαιοσύνης που είναι να αντιμετωπισθεί το έγκλημα έξω από τις προβλέψεις και τους ορισμούς του ποινικού δικαίου. Με την δικονομική έννοια τώρα, ως αποκαταστατική δικαιοσύνη νοείται εκείνος ο τύπος της διαδικασίας, διαμέσου της οποίας επιδιώκεται η συζήτηση του προβλήματος και η εξεύρεση κοινά αποδεκτής λύσης από τους άμεσα ενδιαφερόμενους, δηλ. τον δράστη και το θύμα. Η διεξαγωγή της διαδικασίας ανατίθεται σε τρίτο, αμερόληπτο άτομο που καλείται διαμεσολαβητής. Ο ρόλος του τελευταίου δεν είναι η λήψη της απόφασης παρά μόνο η τήρηση των κανόνων κατά τη διάρκεια της διαδικασίας της συνδιαλλαγής. 13 Και αυτό γιατί την τελική απόφαση την συνδιαμορφώνουν τα ίδια τα συμβαλλόμενα μέρη «Α ποκατα στα τικ ή Δ ικαιοσύ νη» και συνώ ν υμοι όροι Μια από τις πρακτικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει όποιος ασχοληθεί για πρώτη φορά με το θέμα, είναι η χρήση πολλών διαφορετικά διατυπωμένων όρων, που εξηγούν το φαινόμενο ή τα πλαίσια, μέσα στα οποία μπορεί να ενταχθεί. 12 Σ. Α λ ε ξ ι ά δ η ς, Η Α π ο κ α τ α σ τ α τ ι κ ή Δ ι κ α ι ο σ ύ ν η : Μ ι α ά λ λ η α ν τ ι μ ε τ ώ π ι σ η τ ο υ «ε γ κ λ η μ α τ ι κ ο ύ φ α ι ν ο μ έ ν ο υ», Τ ι μ η τ ι κ ό ς Τ ό μ ο ς γ ι α τ ο ν Ι ω ά ν ν η Μ α ν ω λ ε δ ά κ η, τ ό μ ο ς Ι Ι, , σ ε λ ε π. 13 Ό σ ο ν α φ ο ρ ά α υ τ ό τ ο κ ο μ μ ά τ ι, ο κ α θ η γ η τ ή ς Α λ ε ξ ι ά δ η ς χ α ρ α κ τ η ρ ί ζ ε ι ω ς α σ υ μ β ί β α σ τ η τ η δ ι α δ ι κ α σ ί α μ ε τ η ν έ ν ν ο ι α τ η ς α π ο ν ο μ ή ς δ ι κ α ι ο σ ύ ν η ς ω ς κ ρ α τ ι κ ή ς λ ε ι τ ο υ ρ γ ί α ς. Τ ο ί δ ι ο ι σ χ υ ρ ί ζ ε τ α ι σ χ ε τ ι κ ά κ α ι μ ε τ η ν τ ή ρ η σ η τ ω ν α υ σ τ η ρ ώ ν δ ι κ ο ν ο μ ι κ ώ ν τ ύ π ω ν κ α τ ά τ ρ ό π ο α ν ά λ ο γ ο μ ε α υ τ ο ύ ς τ η ς π ο ι ν ι κ ή ς δ ί κ η ς. 8

10 Η ποικιλία στην ονοματοδοσία ή την περιγραφή δικαιολογείται, καθώς πρόκειται για ένα θεσμό που ακόμη βρίσκεται σε θεωρητικό επίπεδο η πρακτική εφαρμογή γίνεται με φειδώ και καχυποψία και έχει προκαλέσει μια κατά μέτωπο αντίθεση με το υπάρχον σύστημα ποινικής δικαιοσύνης. Κάποια από τα στοιχεία που φέρει δε τον καθιστούν πλήρως αντισυστημικό και απειλητικό για την καθεστηκυία ποινική πραγματικότητα. Αρχικά, ο όρος Restorative Justice, ξεκίνησε στο πλαίσιο του Alternative Justice, απαντάται και ως Mediation ή Reconciliation (αναλόγως ισχύει και στα γαλλικά ή τα γερμανικά) 14. Αυτό έγινε κυρίως στα πρώτα στάδια της εξέλιξης του θεσμού. Πλέον όμως, έχει επέλθει συμφωνία στον όρο Restorative Justice. Σε αυτό βοήθησε και η επίσημη αναγνώριση του όρου από μεγάλα επιστημονικά περιοδικά και όργανα, όπως ο Ο.Η.Ε ή το Συμβούλιο της Ευρώπης. Στον Ελλαδικό χώρο τώρα, ο όρος του Restorative Justice έχει αποδοθεί με τον όρο «Αποκαταστατική Δικαιοσύνη» 15 αλλά και με τον όρο «Επανορθωτική Δικαιοσύνη» 16. Άλλες εκφράσεις που χρησιμοποιήθηκαν για να περιγράψουν την έννοια ή μέρη της διαδικασίας της είναι : «συνδιαλλαγή μεταξύ δράστη και θύματος», «διευθετήσεις», «ποινική συνδιαλλαγή», «ποινική διαμεσολάβηση», «αποδικαστηριοποίηση», «ποινικός διακανονισμός», 14 Β λ έ π ε α ν α λ υ τ ι κ ό τ ε ρ α γ ι α ό λ η τ η θ ε μ α τ ι κ ή τ η ς ο ν ο μ α τ ο δ ο σ ί α ς Σ. Α λ ε ξ ι ά δ η ς, ο. π., , σ ε λ Τ ο ν ό ρ ο α υ τ ό χ ρ η σ ι μ ο π ο ί η σ α ν α ρ κ ε τ ο ί ε π ι σ τ ή μ ο ν ε ς τ η ς ε γ κ λ η μ α τ ο λ ο γ ί α ς κ α ι τ ο υ π ο ι ν ι κ ο ύ δ ι κ α ί ο υ ό π ω ς : ο Σ τ έ ρ γ ι ο ς Α λ ε ξ ι ά δ η ς ( β λ έ π ε Σ. Α λ ε ξ ι ά δ η ς, Ε γ κ λ η μ α τ ο λ ο γ ί α, , σ ε λ ), ο Χ ρ ί σ τ ο ς Μ υ λ ω ν ό π ο υ λ ο ς ( β λ έ π ε Χ ρ. Μ υ λ ω ν ό π ο υ λ ο ς, Η «ι κ α ν ο π ο ί η σ η τ ο υ π α θ ό ν τ ο ς» κ α ι η «π ο ι ν ι κ ή σ υ ν δ ι α λ λ α γ ή» σ τ ο Ν / , Π ο ι ν Δ ι κ, , σ ε λ ). 16 Τ ο ν ό ρ ο α υ τ ό χ ρ η σ ι μ ο π ο ί η σ α ν α ρ κ ε τ ο ί ε π ι σ τ ή μ ο ν ε ς τ η ς ε γ κ λ η μ α τ ο λ ο γ ί α ς ό π ω ς : η Α γ γ ε λ ι κ ή Π ι τ σ ε λ ά ( β λ έ π ε Α. Π ι τ σ ε λ ά, Η π ο ι ν ι κ ή α ν τ ι μ ε τ ώ π ι σ η τ η ς ε γ κ λ η μ α τ ι κ ό τ η τ α ς τ ω ν α ν η λ ί κ ω ν, ), η Κ α λ λ ι ό π η Σ π ι ν έ λ λ η ( β λ έ π ε Κ. Σ π ι ν έ λ λ η, Έ γ κ λ η μ α χ ω ρ ί ς τ ι μ ω ρ ί α ; Α ρ ν η τ ι κ έ ς κ α ι θ ε τ ι κ έ ς ε π ι π τ ώ σ ε ι ς τ η ς α τ ι μ ω ρ η σ ί α ς, Π ο ι ν Χ ρ, Τ ό μ ο ς , σ ε λ ε π. ) π ο υ α ν α φ έ ρ ε ι χ α ρ α κ τ η ρ ι σ τ ι κ ά σ τ η ν 8 η υ π ο σ η μ ε ί ω σ ή τ η ς π ω ς «τ ο ε π ί θ ε τ ο α π ο κ α τ α σ τ α τ ι κ ή ί σ ω ς θ α π ρ έ π ε ι ν α α π ο φ ε υ χ θ ε ί σ τ η ν π ο ι ν ι κ ή δ ι κ α ι ο σ ύ ν η δ ι ό τ ι π α ρ α π έ μ π ε ι σ τ α α π ο κ α τ α σ τ α τ ι κ ά έ ν δ ι κ α β ο η θ ή μ α τ α τ ο υ α σ τ ι κ ο ύ δ ι κ α ί ο υ κ α ι υ π ο δ η λ ώ ν ε ι τ ι ς υ λ ι κ έ ς ζ η μ ί ε ς, τ η ν η θ ι κ ή β λ ά β η κ λ π.», η Β ά σ ω Α ρ τ ι ν ο π ο ύ λ ο υ ( β λ έ π ε Β. Α ρ τ ι ν ο π ο ύ λ ο υ, Ε π α ν ο ρ θ ω τ ι κ ή Δ ι κ α ι ο σ ύ ν η Η π ρ ό κ λ η σ η τ ω ν σ ύ γ χ ρ ο ν ω ν δ ι κ α ι ι κ ώ ν σ υ σ τ η μ ά τ ω ν, ), ο Α ν τ ώ ν η ς Μ α γ γ α ν ά ς ( β λ έ π ε Α. Μ α γ γ α ν ά ς, Η ε π α ν ο ρ θ ω τ ι κ ή δ ι κ α ι ο σ ύ ν η ( r e s t o r a t i v e j u s t i c e ) ω ς μ έ σ ο ν ε π ί τ ε υ ξ η ς τ η ς κ ο ι ν ω ν ι κ ή ς ε ι ρ ή ν η ς, Π ο ι ν Δ ι κ, τ. 5, σ ε λ , κ α ι γ ε ν ι κ ό τ ε ρ α ό λ α τ ο υ τ α ά ρ θ ρ α ). 9

11 «εξωδικαστηριακή διευθέτηση», «μια νέα μορφή συμμετοχικής δικαιοσύνης» κλπ. Όλες οι παραπάνω διαφορετικές διατυπώσεις μπορεί να φαίνεται πως δημιουργούν ένα πρόβλημα σύλληψης της έννοιας αλλά όπως επαναλάβαμε δικαιολογούνται, καθώς πρόκειται για ένα θεσμό που ακόμη δεν έχει αποκρυσταλλωθεί πλήρως. Η είσοδος δε και επίσημα του όρου «ποινική συνδιαλλαγή» στο ποινικό προσκήνιο με τον Ν. 3904/2010, οριστικοποίησε την εν λόγω διαδικασία. Επιπλέον, γίνεται φανερό πως τείνει και ο όρος «αποκαταστατική δικαιοσύνη» έναντι αυτού, της «επανορθωτικής δικαιοσύνης». Αλλά αυτό δεν είναι το κύριο ζητούμενο. Σημασία έχει πως με τον ένα ή τον άλλο όρο, η θεματική του θεσμού συνεχίζει να συζητείται και να ολοκληρώνεται. Και για να ολοκληρωθεί και η συγκεκριμένη υποενότητα, οφείλουμε να επισημάνουμε, πως εφεξής οι δυο όροι θα θεωρούνται ταυτόσημοι, όπως άλλωστε συνηθίζεται και σε ολόκληρη την ελληνική βιβλιογραφία Δ ιάκριση «Αποκατα στα τικής Δ ικαιοσύνης» α πό ά λ λες συ γγενείς έ ννοιε ς Αφού ασχοληθήκαμε με τις ταυτόσημες της αποκαταστατικής δικαιοσύνης έννοιες στην προηγούμενη ενότητα, και δόθηκε το εύρος του πλαισίου ισχύος της, τώρα, είναι η κατάλληλη στιγμή να ασχοληθούμε με έννοιες συγγενείς μεν αλλά που πρέπει να διακρίνονται δογματικά και μορφολογικά δε «Απ οκαταστ ατική Δικ αιοσύνη» και Διαιτη σ ία Και στη διαιτησία και στην αποκαταστατική δικαιοσύνη οι ρόλοι είναι αθροιστικά οι ίδιοι, δηλ. οι δυο αντιμαχόμενες πλευρές και ο διαμεσολαβητής. Ωστόσο αλλάζει ο σκοπός. Στην διαιτησία συναινούν οι 17 Σ. Γ ι ο β ά ν ο γ λ ο υ, Η ε ν σ ω μ ά τ ω σ η τ η ς α π ο κ α τ α σ τ α τ ι κ ή ς δ ι κ α ι ο σ ύ ν η ς σ τ α δ ι ε θ ν ή κ ε ί μ ε ν α α ν τ ε γ κ λ η μ α τ ι κ ή ς π ο λ ι τ ι κ ή ς γ ι α τ ο υ ς α ν η λ ί κ ο υ ς, Τ ι μ η τ ι κ ό ς Τ ό μ ο ς γ ι α τ ο ν Ι ω ά ν ν η Μ α ν ω λ ε δ ά κ η, Τ ό μ ο ς Ι Ι, , σ ε λ , υ π ο σ η μ ε ί ω σ η

12 πλευρές να στραφούν σε κάποιον τρίτο, παρακάμπτοντας το κλασσικό σύστημα δικαιοσύνης, ο οποίος θα λάβει και την τελική απόφαση για την τύχη των μερών. Αντίθετα με τον διαιτητή, ο διαμεσολαβητής στο μοντέλο της αποκαταστατικής δικαιοσύνης δεν αποφασίζει για τα μέρη, απλά συνεργάζεται μαζί τους ώστε να τηρηθεί η διαδικασία και κατά το δυνατόν απρόσκοπτα μόνα τους να αποφασίσουν για μια κοινά αποδεκτή λύση. Συνεπώς, η απόφαση στη διαιτησία είναι προϊόν του διαιτητή, ενώ στην αποκαταστατική δικαιοσύνη είναι προϊόν αυστηρά των μερών. 18 Η διαιτησία, όπως και όλα τα συστήματα στα οποία η δικαιοδοτική κρίση επαφίεται σε κάποιον τρίτο, συμπεριλαμβανομένης και της δικαστικής επίλυσης διαφορών, συνεχίζει να συντηρεί το δίπολο του νικητή και του ηττημένου. 19 Κάτι τέτοιο δεν μπορεί να ισχύσει εξ ορισμού στην διαμεσολάβηση των μερών. Η αποκαταστατική δικαιοσύνη τελεσφορείται μόνο όταν και οι δυο πλευρές θεωρούν πως δεν έχουν ηττηθεί, ειδάλλως εγκαταλείπουν τη διαμεσολάβηση και καταφεύγουν στο παραδοσιακό δικαστικό μοντέλο. Τέλος, η διαιτησία απευθύνεται κυρίως σε υποθέσεις ιδιωτών με εργατικό, εμπορικό, αθλητικό ενδιαφέρον ενώ η αποκαταστατική δικαιοσύνη ρυθμίζει κυρίως τις συνέπειες των πράξεων που φέρουν ποινική απαξία «Απ οκαταστ ατική Δικ αιοσύνη» και α στ ική α ποζημίωση Η αστική αποζημίωση καλύπτει τη διευθέτηση των ιδιωτικών συμφερόντων, μέσω της υλικής ζημίας ή της ηθικής βλάβης. Οι πράξεις 18 Σ. Α λ ε ξ ι ά δ η ς, Η Α π ο κ α τ α σ τ α τ ι κ ή Δ ι κ α ι ο σ ύ ν η : Μ ι α ά λ λ η α ν τ ι μ ε τ ώ π ι σ η τ ο υ «ε γ κ λ η μ α τ ι κ ο ύ φ α ι ν ο μ έ ν ο υ», Τ ι μ η τ ι κ ό ς Τ ό μ ο ς γ ι α τ ο ν Ι ω ά ν ν η Μ α ν ω λ ε δ ά κ η, τ ό μ ο ς Ι Ι, , σ ε λ Α. Σ υ κ ι ώ τ ο υ, Η π ο ι ν ι κ ή δ ι α μ ε σ ο λ ά β η σ η ω ς μ ο ρ φ ή De J u r e α π ο π ο ι ν ι κ ο π ο ί η σ η ς, Η ε γ κ λ η μ α τ ο λ ο γ ί α σ τ η ν Ε λ λ ά δ α σ ή μ ε ρ α : Τ ι μ η τ ι κ ό ς Τ ό μ ο ς γ ι α τ ο ν Σ τ έ ρ γ ι ο Α λ ε ξ ι ά δ η, ε π ι μ έ λ ε ι α : Σ. Γ ε ω ρ γ ο ύ λ α ς, , σ ε λ , Γ. Τ ρ ι α ν τ α φ ύ λ λ ο υ, Η σ υ ν δ ι α λ λ α γ ή : Π ρ ο β λ ή μ α τ α α π ό τ η ρ ύ θ μ ι σ η ε ν ό ς ν έ ο υ θ ε σ μ ο ύ, Π ο ι ν Χ ρ , σ ε λ

13 που περιλαμβάνει δεν έχουν ποινική απαξία και γι αυτό δεν αναφέρεται σε εγκλήματα του Ποινικού Δικαίου. 20 Αντίθετα, η αποκαταστατική δικαιοσύνη απευθύνεται σε πράξεις με αυξημένο δείκτη κοινωνικής μομφής προς το δράστη. Διαμορφώνει επίσης αντεγκληματική πολιτική και προσβλέπει στην προληπτική λειτουργία, μέσω γενικής και ειδικής πρόληψης. Συνεπώς, γίνεται αντιληπτό πως η αστική αποζημίωση δεν επηρεάζει την ευθύνη του προσώπου και δεν τον οδηγεί σε συνειδητοποίηση. Απλώς διευθετεί τις εκατέρωθεν αξιώσεις περί οικονομικών απολαβών. Εν αντιθέσει, η διευθέτηση των εγκλημάτων μέσω της αποκαταστατικής δικαιοσύνης φέρει μια βαρύνουσα σημασία και για το δίπολο δράστη θύματος αλλά και για την έννομη τάξη γενικά «Α ποκατα στα τικ ή Δ ικαιοσύ νη» και plea b a rg aining Το Plea Bargaining είναι ένας θεσμός αγγλοσαξωνικής προέλευσης με κύριο πεδίο εφαρμογής τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Ο θεσμός αυτός αναφέρεται στον προδικαστικό συμβιβασμό του κατηγορούμενου με τις διωκτικές αρχές κυρίως τον εισαγγελέα, που κατά το αμερικανικό πρότυπο θεωρείται διάδικος προκειμένου να αποφευχθεί η χρονοβόρα διαδικασία του ακροατηρίου. Έτσι, ανάλογα με τις απαγγελθείσες κατηγορίες ο εισαγγελέας προτείνει μια ποινή αρκετά κατώτερη από την απειλούμενη στο νόμο και ο κατηγορούμενος είναι σε θέση να την αποδεχτεί ή όχι. Αν την αποδεχθεί, υπάρχει συμφωνία των δυο διαδίκων, εισαγγελέα και κατηγορούμενου, και το δικαστήριο την επικυρώνει. Αν όχι, τότε ξεκινάει η ακροαματική διαδικασία κανονικά και η εξέταση της υπόθεσης προχωρά στην ουσία της. Ο λόγος ύπαρξης του συγκεκριμένου θεσμού είναι καθαρά η αποσυμφόρηση των δικαστηρίων και η γρήγορη εκκαθάριση των υποθέσεων, που για το αμερικανικό σύστημα αποτελεί εξαιρετικά σημαντική παράμετρο. Για τα ελληνικά δεδομένα κάτι τέτοιο είναι αρκετά 20 Χ ρ. Μ υ λ ω ν ό π ο υ λ ο ς, Η «ι κ α ν ο π ο ί η σ η τ ο υ π α θ ό ν τ ο ς» κ α ι η «π ο ι ν ι κ ή σ υ ν δ ι α λ λ α γ ή» σ τ ο Ν / , Π ο ι ν Δ ι κ, , σ ε λ

14 μακριά από τις επιδιώξεις του ποινικού δικαίου, της ποινικής δικονομίας αλλά και του Συντάγματος. Επειδή ακριβώς στην Ελλάδα δε θα μπορούσε να εφαρμοσθεί ο θεσμός με το ισχύον καθεστώς, άρα η μελέτη του έχει μόνο θεωρητική σημασία, έχουν προκύψει και εδώ προβλήματα ορισμού και λεκτικής αποτύπωσης κατά τη μετάφραση. Συνήθως απαντάται ως «συμβιβασμός στην ποινική δίκη» 21 ή «συμβιβασμός/ συνδιαλλαγή του δράστη/ κατηγορουμένου με τις (διωκτικές) αρχές». 22 Ωστόσο, χρησιμοποιήθηκαν και οι όροι «εξώδικος συμβιβασμός» 23, «συμβιβαστική διευθέτηση / εξομάλυνση» 24, «διαπραγμάτευση» 25 που χαρακτηρίζονται λιγότερο αντιπροσωπευτικοί. Και σε αυτή την περίπτωση όμως υπάρχει τεράστια διαφορά με την αποκαταστατική δικαιοσύνη. Στο Plea Bargaining τα δυο μέρη είναι ο δράστης και οι διωκτικές αρχές 26. Το θύμα δεν παίζει κανένα ρόλο στην όλη διαδικασία. Επίσης, η απόφαση που επικυρώνει την συμφωνία είναι πάλι προϊόν του δικαστηρίου. Επιπλέον, σε αντίθεση με το συμβιβασμό επί αποκαταστατικής δικαιοσύνης, όπου τα μέρη έχουν ευχέρεια για ανάληψη πρωτοβουλιών, στο Plea Bargaining η αυξημένη δύναμη του εισαγγελέα επισκιάζει οποιαδήποτε ένσταση ή πρωτοβουλία του δράστη. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως η αποκαταστατική δικαιοσύνη στοχεύει σε υποκατάσταση της ποινής, ενώ το Plea Bargaining σε επιβολή εντέλει ποινής απλά ηπιότερης. Συμπερασματικά λοιπόν, γίνεται σαφές πως, παρά τις όποιες επιφανειακές ομοιότητες των δυο θεσμών, η αποκαταστατική δικαιοσύνη 21 Γ ρ. Κ α λ φ έ λ η ς, Ο ι ρ α γ δ α ί ε ς α λ λ α γ έ ς σ τ ο ε υ ρ ω π α ϊ κ ό δ ι κ ο ν ο μ ι κ ό δ ί κ α ι ο κ α ι ο π ρ ό σ φ α τ ο ς ν ό μ ο ς / γ ι α τ η ν π ο ι ν ι κ ή σ υ ν δ ι α λ λ α γ ή, Π ο ι ν Χ ρ , σ ε λ Β λ έ π ε α ν α λ υ τ ι κ ό τ ε ρ α τ η μ ε τ ά φ ρ α σ η π ο υ δ ί ν ο υ ν σ τ ο θ ε σ μ ό ο ι : Σ τ έ ρ γ ι ο ς Α ξ ε ξ ι ά δ η ς, Σ. Α λ ε ξ ι ά δ η ς, Η Α π ο κ α τ α σ τ α τ ι κ ή Δ ι κ α ι ο σ ύ ν η : Μ ι α ά λ λ η α ν τ ι μ ε τ ώ π ι σ η τ ο υ «ε γ κ λ η μ α τ ι κ ο ύ φ α ι ν ο μ έ ν ο υ», Τ ι μ η τ ι κ ό ς Τ ό μ ο ς γ ι α τ ο ν Ι ω ά ν ν η Μ α ν ω λ ε δ ά κ η, τ ό μ ο ς Ι Ι, , σ ε λ , κ α ι η Α θ α ν α σ ί α Σ υ κ ι ώ τ ο υ, Α. Σ υ κ ι ώ τ ο υ, Η π ο ι ν ι κ ή δ ι α μ ε σ ο λ ά β η σ η ω ς μ ο ρ φ ή D e J u r e α π ο π ο ι ν ι κ ο π ο ί η σ η ς, Η ε γ κ λ η μ α τ ο λ ο γ ί α σ τ η ν Ε λ λ ά δ α σ ή μ ε ρ α : Τ ι μ η τ ι κ ό ς Τ ό μ ο ς γ ι α τ ο ν Σ τ έ ρ γ ι ο Α λ ε ξ ι ά δ η, ε π ι μ έ λ ε ι α : Σ. Γ ε ω ρ γ ο ύ λ α ς, , σ ε λ Σ. Α λ ε ξ ι ά δ η ς, ο. π. σ ε λ Γ ρ. Κ α λ φ έ λ η ς, ο. π , Χ ρ. Μ υ λ ω ν ό π ο υ λ ο ς, Η «ι κ α ν ο π ο ί η σ η τ ο υ π α θ ό ν τ ο ς» κ α ι η «π ο ι ν ι κ ή σ υ ν δ ι α λ λ α γ ή» σ τ ο Ν / , Π ο ι ν Δ ι κ, , σ ε λ Γ. Τ ρ ι α ν τ α φ ύ λ λ ο υ, Η σ υ ν δ ι α λ λ α γ ή : Π ρ ο β λ ή μ α τ α α π ό τ η ρ ύ θ μ ι σ η ε ν ό ς ν έ ο υ θ ε σ μ ο ύ, Π ο ι ν Χ ρ , σ ε λ

15 διαφέρει πολύ από το Plea Bargaining. Δεν υπάρχει ταυτοσημία ούτε στους συμμετέχοντες, ούτε στη μεθοδολογία, ούτε στο σκοπό και οποιαδήποτε συγκριτική μελέτη θα πρέπει να γίνεται με πολύ προσοχή. μετά νοια «Α ποκατα στα τ ικ ή Δ ικαιοσύ νη» και έμπρακτη Η έμπρακτη μετάνοια ίσως αποτελεί την πιο «επικίνδυνα συγγενική"» έννοια της αποκαταστατικής δικαιοσύνης. 27 Πρόκειται για λόγο εξάλειψης του αξιοποίνου που υπάρχει στην περίπτωση που ο δράστης, μετά την τέλεση του εγκλήματος και πριν εξεταστεί με οποιοδήποτε τρόπο από τις αρχές, αποκαθιστά, με τη θέλησή του και δίχως εξωτερικό καταναγκασμό, το έννομο αγαθό που προσβλήθηκε εφόσον βέβαια η προσβολή μπορεί τελικά να αρθεί. Δεν αφορά το σύνολο των εγκλημάτων αλλά ορίζονται περιοριστικά στον Ποινικό Κώδικα. 28 Βέβαια στις περιπτώσεις, όπου δεν προβλέπεται ρητά στο νόμο, η έμπρακτη μετάνοια μπορεί να αποτελέσει ελαφρυντική περίπτωση κατά το αρ. 84 παρ. 2δ ΠΚ, που οδηγεί σε επιβολή μειωμένης ποινής, κατά το αρ. 83 ΠΚ, αλλά και ως στοιχείο για την αναστολή της ποινής κατά το αρ. 100 παρ. 1 ΠΚ. Τέλος, όταν η αποκατάσταση του εννόμου αγαθού δεν είναι πλήρης, τότε, δε θα λη φθεί υπόψη του δικαστηρίου ως έμπρακτη μετάνοια αλλά ως μεταμέλεια που ενδέχεται να επηρεάσει την επιμέτρηση της ποινής. Η ύπαρξη της έμπρακτης μετάνοιας στο νόμο, αποδεικνύει την αστοχία οποιασδήποτε ποινής στο δράστη μετά από μια πλήρη και ηθελημένη αποκατάσταση από πλευράς του. Μετά από όλα αυτά περί έμπρακτης μετάνοιας, μπορούμε να καταλάβουμε γιατί αποτελεί την πιο «επικίνδυνα συγγενική», όπως 27 Κ ά π ο ι ο ι μ ά λ ι σ τ α σ υ γ κ ρ ί ν ο ν τ α ς τ ι ς δ υ ο έ ν ν ο ι ε ς μ ε τ α ξ ύ τ ο υ ς, κ α τ έ λ η ξ α ν σ τ ο ν α θ ε ω ρ ή σ ο υ ν τ η ν π ο ι ν ι κ ή σ υ ν δ ι α λ λ α γ ή, κ α ι γ ε ν ι κ ό τ ε ρ α τ ο ν θ ε σ μ ό τ η ς α π ο κ α τ α σ τ α τ ι κ ή ς δ ι κ α ι ο σ ύ ν η ς, ω ς έ ν α «ε ί δ ο ς δ ι ε υ ρ υ μ έ ν η ς έ μ π ρ α κ τ η ς μ ε τ ά ν ο ι α ς ή έ μ π ρ α κ τ η ς μ ε τ ά ν ο ι α ς ε π ί τ ο υ δ ι κ α σ τ η ρ ί ο υ. Β λ έ π ε Ν. Λ ί β ο ς, Η α π α λ λ α γ ή α π ό τ η ν π ο ι ν ή ε π ί ι κ α ν ο π ο ι ή σ ε ω ς τ ο υ ζ η μ ι ω θ έ ν τ ο ς μ έ χ ρ ι ς ε κ δ ό σ ε ω ς τ η ς ο ρ ι σ τ ι κ ή ς α π ο φ ά σ ε ω ς, Π ο ι ν Χ ρ , σ ε λ ε π. κ α ι Γ. Τ ρ ι α ν τ α φ ύ λ λ ο υ, Η σ υ ν δ ι α λ λ α γ ή : Π ρ ο β λ ή μ α τ α α π ό τ η ρ ύ θ μ ι σ η ε ν ό ς ν έ ο υ θ ε σ μ ο ύ, Π ο ι ν Χ ρ , σ ε λ ε π. 28 Β λ έ π ε α ν α λ υ τ ι κ ό τ ε ρ α Λ. Μ α ρ γ α ρ ί τ η ς Ν. Π α ρ α σ κ ε υ ό π ο υ λ ο ς, Π ο ι ν ο λ ο γ ί α Ά ρ θ ρ α Π Κ, Σ τ έ κ δ ο σ η, , σ ε λ ε π. 1 4

16 προαναφέραμε, έννοια της αποκαταστατικής δικαιοσύνης. Η αντίδραση του δράστη είναι ίδια και στις δυο περιπτώσεις. Απαιτείται συνειδητοποίηση του δράστη, ανάληψη της ευθύνης του, μεταμέλεια, προσωποπαγής αποκατάσταση από την πλευρά του και τέλος ανιδιοτελή κίνητρα και έλλειψη καταναγκασμού ή απειλής. Επιπλέον, τα εγκλήματα για τα οποία μπορούν να ισχύσουν και τα δυο είναι κυρίως αυτά που σχετίζονται με την περιουσία ή την ιδιοκτησία. Για αυτό άλλωστε και η πρόταση της «επιτροπής Μανωλεδάκη», σχετικά με το πότε μπορεί να εφαρμοσθεί ποινική συνδιαλλαγή μεταξύ δράστη και θύματος και να αποκτήσει η απονομή δικαιοσύνης αποκαταστατικό χαρακτήρα, έτεινε στο να εφαρμόζεται στα εγκλήματα, όπου προβλέπεται και η έμπρακτη μετάνοια. 29 Ωστόσο, τα στοιχεία στα οποία θα πρέπει να δώσουμε προσοχή ώστε να δούμε τη διάκριση είναι : i. η έλλειψη συμμετοχής του θύματος, μιας και η όλη διαδικασία αφορά μονάχα τον δράστη. Αντίθετα, στην αποκαταστατική δικαιοσύνη δράστης και θύμα συναποφασίζουν. ii. η ύπαρξη προθεσμίας για την άρση της προσβολής του εννόμου αγαθού στην έμπρακτη μετάνοια, πριν δηλ. την εμπλοκή των αρχών. Αντίθετα το διάστημα αυτό στην αποκαταστατική δικαιοσύνη είναι πιο ευρύ και υπερβαίνει το προδικαστικό στάδιο. iii. Και τέλος, η έμπρακτη μετάνοια καταγιγνώσκεται από τις δικαστικές αρχές. Αν διαπιστωθεί κατά την προδικασία, εκδίδεται βούλευμα που αποφαίνεται ότι δεν πρέπει να γίνει η κατηγορία, ενώ αν διαπιστωθεί στο ακροατήριο, εκδίδεται αθωωτική απόφαση. Το ίδιο ισχύει και στις περιπτώσεις όπου η έμπρακτη μετάνοια δε λειτουργεί ως λόγος εξάλειψης του αξιοποίνου αλλά ως ελαφρυντική περίπτωση ή κατά την επιμέτρηση της ποινής, την τελική απόφαση την λαμβάνει το δικαστήριο Β ασικές αρχές «Απ οκατα στατικής Δικαιοσύν ης» 29 Ν. Λ ί β ο ς, Η α π α λ λ α γ ή α π ό τ η ν π ο ι ν ή ε π ί ι κ α ν ο π ο ι ή σ ε ω ς τ ο υ ζ η μ ι ω θ έ ν τ ο ς μ έ χ ρ ι ς ε κ δ ό σ ε ω ς τ η ς ο ρ ι σ τ ι κ ή ς α π ο φ ά σ ε ω ς, Π ο ι ν Χ ρ , σ ε λ ε π. 1 5

17 Όπως αναφέραμε παραπάνω, όλοι σχεδόν οι ορισμοί που έχουν διατυπωθεί για την αποκαταστατική δικαιοσύνη αλλά και οι προσεγγίσεις περί του θέματος μοιράζονται μια κοινή ιδεολογική παραδοχή, ότι η απονομή της δικαιοσύνης δύναται να ξεπερνά τα κλασσικά τιμωρητικά ποινικά συστήματα και να συνδέει τον δράστη με την κοινότητα και το θύμα. Σε αυτό το σημείο θα παραθέσουμε κάποιες από τις βασικότερες αρχές 30, πάνω στις οποίες εδράζεται ολόκληρο το οικοδόμημα της αποκαταστατικής δικαιοσύνης. Άλλες από αυτές τις αρχές είναι ουσιαστικού και άλλες δικονομικού χαρακτήρα, δηλ. άπτονται της διαδικασίας. Πιο συγκεκριμένα: o Τα μέρη έχουν τη διακριτική ευχέρεια να επιλέξουν αν θα συμμετάσχουν ή όχι στη διαδικασία. Δεν πρέπει η απόφαση για συμμετοχή να είναι προϊόν παραπλάνησης, φόβου, απειλής ή εξαναγκασμού από τρίτο, από το άλλο μέρος ή ακόμη και από τον ίδιο τον ποινικό μηχανισμό που διαχειρίζεται το θεσμό. Η αρχή αυτή είναι ουσίας και βασίζεται στην θέληση (στο εκούσιο) όλων των μερών, προκειμένου να παρακαμφθεί η τακτική ποινική διαδικασία και να ενεργοποιηθεί η εναλλακτική οδός της αποκαταστατικής δικαιοσύνης. o Τα μέρη έχουν επίσης το δικαίωμα να αποδεσμευθούν όποτε επιθυμούν από τη διαδικασία. Η ανάκληση της συμμετοχής τους θα πρέπει 30 Γ ι α τ η ν π α ρ ά θ ε σ η τ ω ν β α σ ι κ ώ ν α ρ χ ώ ν σ υ γ κ ε ν τ ρ ω τ ι κ ά έ γ ι ν ε χ ρ ή σ η τ ω ν ν ό μ ω ν / , / , / κ α ι τ ω ν α ι τ ι ο λ ο γ ι κ ώ ν τ ο υ ς ε κ θ έ σ ε ω ν σ ε σ υ ν δ υ α σ μ ό κ υ ρ ί ω ς μ ε : Α. Μ α γ γ α ν ά ς, Ι δ ι α ί τ ε ρ α ζ η τ ή μ α τ α π ο ι ν ι κ ο ύ δ ι κ α ί ο υ κ α ι π ο ι ν ι κ ή ς δ ι κ ο ν ο μ ί α ς, , Β. Α ρ τ ι ν ο π ο ύ λ ο υ, ο ι γ κ ρ ί ζ ε ς ζ ώ ν ε ς τ η ς α π ο κ α τ α σ τ α τ ι κ ή ς δ ι κ α ι ο σ ύ ν η ς, Η σ ύ γ χ ρ ο ν η ε γ κ λ η μ α τ ι κ ό τ η τ α Η α ν τ ι μ ε τ ώ π ι σ η τ η ς κ α ι η ε π ι σ τ ή μ η τ η ς ε γ κ λ η μ α τ ο λ ο γ ί α ς Τ ι μ η τ ι κ ό ς Τ ό μ ο ς γ ι α τ ο ν κ α θ η γ η τ ή Ι ά κ ω β ο Φ α ρ σ ε δ ά κ η, τ ό μ ο ς Ι Ι, , Σ. Α λ ε ξ ι ά δ η ς, Η Α π ο κ α τ α σ τ α τ ι κ ή Δ ι κ α ι ο σ ύ ν η : Μ ι α ά λ λ η α ν τ ι μ ε τ ώ π ι σ η τ ο υ «ε γ κ λ η μ α τ ι κ ο ύ φ α ι ν ο μ έ ν ο υ», Τ ι μ η τ ι κ ό ς Τ ό μ ο ς γ ι α τ ο ν Ι ω ά ν ν η Μ α ν ω λ ε δ ά κ η, τ ό μ ο ς Ι Ι, , Β. Α ρ τ ι ν ο π ο ύ λ ο υ, Ε π α ν ο ρ θ ω τ ι κ ή Δ ι κ α ι ο σ ύ ν η Η π ρ ό κ λ η σ η τ ω ν σ ύ γ χ ρ ο ν ω ν δ ι κ α ι ι κ ώ ν σ υ σ τ η μ ά τ ω ν, , Σ. Γ ι ο β ά ν ο γ λ ο υ, Η ε ν σ ω μ ά τ ω σ η τ η ς α π ο κ α τ α σ τ α τ ι κ ή ς δ ι κ α ι ο σ ύ ν η ς σ τ α δ ι ε θ ν ή κ ε ί μ ε ν α α ν τ ε γ κ λ η μ α τ ι κ ή ς π ο λ ι τ ι κ ή ς γ ι α τ ο υ ς α ν η λ ί κ ο υ ς, Τ ι μ η τ ι κ ό ς Τ ό μ ο ς γ ι α τ ο ν Ι ω ά ν ν η Μ α ν ω λ ε δ ά κ η, Τ ό μ ο ς Ι Ι, , Α. Σ τ ε φ α ν ί δ ο υ / Α. Μ ά ρ α, Σ κ έ ψ ε ι ς γ ι α τ ο ν ό μ ο π ε ρ ί ε ν δ ο ο ι κ ο γ ε ν ε ι α κ ή ς β ί α ς, Π ο ι ν Δ ι κ , σ ε λ ε π., Β. Α ρ τ ι ν ο π ο ύ λ ο υ, Α π ο κ α τ α σ τ α τ ι κ ή Δ ι κ α ι ο σ ύ ν η κ α ι Κ ο ι ν ω ν ι κ ό Φ ύ λ ο Η π ε ρ ί π τ ω σ η τ η ς ε ν δ ο ο ι κ ο γ ε ν ε ι α κ ή ς β ί α ς, Τ ι μ η τ ι κ ό ς Τ ό μ ο ς Κ α λ λ ι ό π η ς Δ. Σ π ι ν έ λ λ η, , σ ε λ , Χ ρ. Μ υ λ ω ν ό π ο υ λ ο ς, Η «ι κ α ν ο π ο ί η σ η τ ο υ π α θ ό ν τ ο ς» κ α ι η «π ο ι ν ι κ ή σ υ ν δ ι α λ λ α γ ή» σ τ ο Ν / , Π ο ι ν Δ ι κ, , σ ε λ

18 να γίνεται πάντοτε αποδεκτή, καθώς θα φανερώνει μια αποδοκιμασία προς το θεσμό. Σε αυτή την περίπτωση βέβαια, ενεργοποιείται ξανά ο παρακαμφθείς επίσημος ποινικός μηχανισμός. o Η κοινή παραδοχή των βασικών περιστατικών της διαπροσωπικής σύγκρουσης. Ο δράστης θα πρέπει να παραδεχθεί την ευθύνη της πράξης του. Αν δεν αποδέχεται την πράξη του, ακολουθείται η διαδικασία στο ακροατήριο, ώστε να αποδειχθεί ή όχι η ενοχή του. o Επιπλέον, ο δράστης θα πρέπει να αποδέχεται την επανόρθωση ή αποκατάσταση της βλάβης που προξένησε η πράξη του στο θύμα. Αυτός είναι άλλωστε και ο πυρήνας του θεσμού. Η αποκατάσταση μπορεί να εκτείνεται από μια συγγνώμη μέχρι χρηματική αποζημίωση. o Αποκλείεται ο εγκλεισμός ως ποινή, μιας και κάτι τέτοιο βρίσκεται έξω από τη λογική της αποκατάστασης της βλάβης του θύματος και επαναφέρει τον τιμωρητικό στόχο του συστήματος που παρακάμφθηκε. o Η απόφαση δε θα προέλθει από κανένα όργανο παρά μόνο από τα συμμετέχοντα μέρη, των οποίων τα δικαιώματα θα προστατεύονται πλήρως. Ωστόσο, όσο και αν ισχυριζόμαστε πως η προστασία των δικαιωμάτων είναι ισοβαρής, γίνεται κατανοητό πως την πρωτοβουλία στη συνδιαλλαγή και την τελική αποδοχή την έχει η πλευρά του θύματος. o Η διαδικασία απλώς θα οργανώνεται και θα ρυθμίζεται από το διαμεσολαβητή, χωρίς ο ίδιος να παρεμβαίνει στην ουσία. Δεν φέρει δικαιοδοτική κρίση. o Η διαδικασία δεν είναι δημόσια, όπως στο ακροατήριο, παρά περιορίζεται στον κύκλο των συμμετεχόντων. Η μοναδική περίπτωση να διευρυνθεί είναι η συμμετοχή της κοινότητας ως συμμετέχον μέρος. o Η διαδικασία καλύπτεται από απόλυτη εχεμύθεια. Ακόμη και αν η υπόθεση παραπεμφθεί στην τακτική ποινική διαδικασία τελικά, λόγω αποτυχίας της διαδικασίας της διαμεσολάβησης, το δικαστήριο δεν επιτρέπεται να λάβει υπόψη του κανένα στοιχείο από τη διαδικασία της συνδιαλλαγής. Είναι χαρακτηριστικό πως σε περίπτωση αποτυχίας του συμβιβασμού, αυτός, θεωρείται σαν να μην έγινε. o Η τελική απόφαση των μερών κατά τη διαμεσολαβητική διαδικασία δημιουργεί δεδικασμένο και δεν επιτρέπεται άλλη ποινική δίωξη του δράστη για το ίδιο γεγονός (αρχή ne bis in idem). 1 7

19 o Αμφότερα τα μέρη έχουν δικαίωμα για νομική συμπαράσταση αλλά όχι για εκπροσώπηση δια πληρεξουσίου δικηγόρου. Η αυτοπρόσωπη συμμετοχή των μερών κατά τη διαδικασία είναι όρος εκ των ων ουκ άνευ. Αποτελεί το σημείο αναφοράς της αποκαταστατικής δικαιοσύνης και πραγμάτωση του στόχου της. Επιπλέον, κατοχυρώνονται και πλείστες άλλες δικονομικές βοήθειες του κλασσικού συστήματος, όπως η μετάφραση εγγράφων ή η παροχή διερμηνέα. o Τέλος, στην Ελλάδα τουλάχιστον, για το αποτέλεσμα της διαμεσολαβητικής διαδικασίας συντάσσεται έκθεση του διαμεσολαβητή προς την αρμόδια δικαστική αρχή, που αποφάσισε με σύμφωνη γνώμη των μερών την υπαγωγή της υπόθεσης σε καθεστώς συνδιαλλαγής, και αυτή με τη σειρά της την επικυρώνει με τη μορφή δικαστικής απόφασης. Αυτές ήταν οι κύριες αρχές ενίοτε απαντώνται και ως αξίες που διαπνέουν το θεσμό της αποκαταστατικής δικαιοσύνης. Πρόκειται για τα βασικά πλαίσια, μέσα στα οποία εξελίσσονται όλα τα βήματά της, από την άσκηση ποινικής δίωξης μέχρι και την τελεσφόρηση ή την αποτυχία της. Όπως αναφέραμε όμως και σε προηγούμενη ενότητα, επειδή ο θεσμός δεν έχει ακόμη στερεοποιηθεί, ενδέχεται κάποιες από αυτές τις βασικές, προς το παρόν, αρχές να αναιρεθούν ή να αλλάξουν στο μέλλον. Επίσης, γίνεται κατανοητό πως σίγουρα θα εμπλουτιστούν, όταν η αποκαταστατική δικαιοσύνη θα αποκτήσει μεγαλύτερο εύρος και πρακτική εφαρμογή. Ως κατακλείδα για το πρώτο κεφάλαιο και την εννοιολογική προσέγγιση του θεσμού, ίσως, θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε την σκέψη της Καλλιόπης Σπινέλλη πως «το πρότυπο της αποκαταστατικής δικαιοσύνης δημιουργεί ελπίδες για μια διαδικασία, στην οποία τα εμπλεκόμενα μέρη σε μια συγκεκριμένη αξιόποινη πράξη αποφασίζουν συλλογικά τους τρόπους διαχείρισης της πράξης που τελέστηκε και τις μελλοντικές επιπτώσεις της. Με άλλα λόγια, πρόκειται για μια προσπάθεια εξισορρόπησης των αναγκών, τόσο του θύματος όσο και της κοινωνίας, χωρίς να παραμελείται ο δράστης και η κοινωνική του επανένταξη. Τούτο είναι εφικτό, αφού με τη διαδικασία αυτή επιχειρείται, κατά το δυνατό, η επανόρθωση της ζημίας που επήλθε στο θύμα και η παροχή δυνατοτήτων 1 8

20 εποικοδομητικής συμμετοχής όλων στην ιδιόμορφη αυτή απονομή δικαιοσύνης» Κ. Σ π ι ν έ λ λ η, Κ ρ α τ ο ύ μ ε ν ο ι χ ρ ή σ τ ε ς ή ε ξ α ρ τ η μ έ ν ο ι : π ρ ο ς α ν α ζ ή τ η σ η τ ω ν β έ λ τ ι σ τ ω ν θ ε ρ α π ε υ τ ι κ ώ ν π ρ α κ τ ι κ ώ ν, Τ ι μ η τ ι κ ό ς Τ ό μ ο ς γ ι α τ ο ν Ι ω ά ν ν η Μ α ν ω λ ε δ ά κ η, Τ ό μ ο ς Ι, , σ ε λ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΟ ΞΕΠΛΥΜΑ ΒΡΟΜΙΚΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΩΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΔΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ 1. Εισαγωγή...5 2. Η επιρροή του αμερικανικού

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου Θέµα: ΚΩΛΥΜΑ ΙΟΡΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΛΟΓΩ ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑ ΙΚΗΣ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήµονας: Ευτύχης Φυτράκης ΜΑΡΤΙΟΣ 2005 Ο Συνήγορος του Πολίτη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 10 ΙΟΥΛΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ Όλο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 10 ΙΟΥΛΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ Όλο και πιο συχνά κάνει την εµφάνισή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ...17 Α. Ελληνικές...17 Β. Ξενόγλωσσες...19

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ...17 Α. Ελληνικές...17 Β. Ξενόγλωσσες...19 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ...17 Α. Ελληνικές...17 Β. Ξενόγλωσσες...19 Α. ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Ι. Εισαγωγή...25 ΙΙ. Ιστορική επισκόπηση του θεσμού της ασφάλισης και των νομοθετικών μέτρων που τιμωρούν την απάτη

Διαβάστε περισσότερα

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015 ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Αθ. Κανελλοπούλου-Μαλούχου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΓΙΑ ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΛΟΓΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ --------------------- Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. 2. Ερμηνεία. ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) 669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Δικαίωμα για παροχή έννομης προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Εννοια και περιεχόμενο. Θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη περιορισμών και προϋποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Μιλώντας για την καταπολέμηση της διαφθοράς στην Χώρα μας, νομίζω ότι είναι σωστό να κάνουμε δύο διαπιστώσεις:

Μιλώντας για την καταπολέμηση της διαφθοράς στην Χώρα μας, νομίζω ότι είναι σωστό να κάνουμε δύο διαπιστώσεις: ΦΟΡΕΙΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ Υπό Ιωάννου Διώτη α) Εισαγωγή Μιλώντας για την καταπολέμηση της διαφθοράς στην Χώρα μας, νομίζω ότι είναι σωστό να κάνουμε δύο διαπιστώσεις: Από την μια πλευρά δηλαδή πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικές έρευνες-έγκαιρη παρέμβαση-γνωμοδοτικός ρόλος της ΥΕΑ 17

Κοινωνικές έρευνες-έγκαιρη παρέμβαση-γνωμοδοτικός ρόλος της ΥΕΑ 17 Κοινωνικές έρευνες-έγκαιρη παρέμβαση-γνωμοδοτικός ρόλος της ΥΕΑ Προληπτική παρέμβαση Η ποινική δικαιοσύνη ασχολείται με τον ανήλικο παραβάτη κυρίως εφόσον έχει προβεί σε παράβαση του ποινικού κώδικα ή

Διαβάστε περισσότερα

Αναστασοπούλου Ι. Βλαχοπούλου Μ. Γιαννακούλιας Απ. Γραβιάς Γ. Θανασούλη Θ.

Αναστασοπούλου Ι. Βλαχοπούλου Μ. Γιαννακούλιας Απ. Γραβιάς Γ. Θανασούλη Θ. ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑΣ Αναστασοπούλου Ι. Βλαχοπούλου Μ. Γιαννακούλιας Απ. Γραβιάς Γ. Θανασούλη Θ. Θεοχάρης Δημ. Κατσαούνη Αδ. Κατσιγιάννης Κ. Κωτσάκη Αικ. Μεϊδάνης Χαρ. Μπαλάδη Νικ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. Ακαδ.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. Ακαδ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Ακαδ. Έτος 2003-2004 Ο σκοτεινός αριθμός. Λόγοι ύπαρξης και συνέπειες στην εγκληματολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑΣ» Α. Γενικό μέρος

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑΣ» Α. Γενικό μέρος 1 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑΣ» Α. Γενικό μέρος 1. - Αποτελεί σταθερή επιλογή της Ελληνικής δημοκρατικής Πολιτείας η ουσιαστική προώθηση της ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ Κεφάλαιο 2: Ατομικά & Κοινωνικά Δικαιώματα Περιεχόμενα 1. Δικαιώματα & υποχρεώσεις 2. Άσκηση & κατάχρηση δικαιώματος 3. Τα ατομικά δικαιώματα 4. Τα πολιτικά δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

ΑΡΧΕΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ Δίκαιο: είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων, που ρυθμίζουν, κατά τρόπο υποχρεωτικό, την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων (βλ. σελ. 5) Δημόσιο Δίκαιο:

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα Θεοφανώ Παπαζήση Αναπληρώτρια καθηγήτρια ΑΠΘ Από την απελευθέρωση των σεξουαλικών σχέσεων στα τέλη της δεκαετίας του 60 αρχές 70, µετά

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014

Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014 Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014 Γεράσιμος Νοταράς, πρόεδρος του Δ.Σ. του ΚΕΘΕΑ Η διεθνής οικονομική κρίση και τα μέτρα λιτότητας που εφαρμόζονται σε πολλές χώρες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Γιατί λέγεται φυσικό; 1. Γιατί προέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Σελ. Νέστορα Κουράκη, Καθηγητή Εγκληματολογίας, Τμήμα Νομικής Πανεπιστημίου Αθηνών: Προλεγόμενα 15

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Σελ. Νέστορα Κουράκη, Καθηγητή Εγκληματολογίας, Τμήμα Νομικής Πανεπιστημίου Αθηνών: Προλεγόμενα 15 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. Νέστορα Κουράκη, Καθηγητή Εγκληματολογίας, Τμήμα Νομικής Πανεπιστημίου Αθηνών: Προλεγόμενα 15 Ελένης Αποσπόρη, Επικ. Καθηγήτριας στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών: Εγκληματολογική Προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002 ΠολΠρωτΑθ 528/2002 Προστασία καταναλωτή. Προστασία προσωπικών δεδομένων. Τράπεζες. Συλλογική αγωγή. Ενώσεις καταναλωτών. Νομιμοποίηση. (..) Ι. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των αρ. 4 παρ. 2, 6, 12 παρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ CENTRE FOR EUROPEAN CONSTITUTIONAL LAW THEMISTOKLES AND DIMITRIS TSATSOS FOUNDATION Victims Protection eu Protecting Victims Rights in the EU: The theory and practice of diversity of treatment during the

Διαβάστε περισσότερα

Νέοι τρόποι επίλυσης των αστικών & εμπορικών διαφορών μας

Νέοι τρόποι επίλυσης των αστικών & εμπορικών διαφορών μας Νέοι τρόποι επίλυσης των αστικών & εμπορικών διαφορών μας Στέλλα Γαμβρέλλη, Δικηγόρος, LL.M., Μ.Δ.Ε. Εσπερίδα innovation-community.gr «Καινοτομία και Εξωστρέφεια» Πολυσυνέδριο Capital & Vision, HILTON

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 11.11.2011

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 11.11.2011 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Νομικών Θεμάτων 11.11.2011 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με τη διεθνή δικαιοδοσία, το εφαρμοστέο δίκαιο και την αναγνώριση

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση: «Παρενόχληση στην εργασία και διακρίσεις λόγω φύλου: οι επιπτώσεις στο εργασιακό περιβάλλον»

Εισήγηση: «Παρενόχληση στην εργασία και διακρίσεις λόγω φύλου: οι επιπτώσεις στο εργασιακό περιβάλλον» ΗΜΕΡΙΔΑ ΣΕΠΕ «ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ» Αθήνα,, 22 Μαρτίου 2012 Εισήγηση: «Παρενόχληση στην εργασία και διακρίσεις λόγω φύλου: οι επιπτώσεις στο εργασιακό περιβάλλον» Σταματίνα Γιαννακούρου

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήμονας:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Μαρία Καρ. Μάρκου, Δικηγόρος ΔΕΙΓΜΑ ΕΡΩΤΗΣΕΕΩΝ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Μαρία Καρ. Μάρκου, Δικηγόρος ΔΕΙΓΜΑ ΕΡΩΤΗΣΕΕΩΝ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Μαρία Καρ. Μάρκου, Δικηγόρος ΔΕΙΓΜΑ ΕΡΩΤΗΣΕΕΩΝ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Από τις αρκετές εκατοντάδες S.O.S ερωτήσεων που διαθέτουμε Όλες οι ερωτήσεις απαντούνται αναλυτικά από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης προϋποθέτει, ως γνωστόν, συνδυασμό συνδυαστικής γνώσης της εξεταστέας ύλης και θεμάτων πολιτικής και οικονομικής επικαιρότητας. Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικό Ποινικό Δίκαιο

Οικονομικό Ποινικό Δίκαιο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 5: Το θύμα του οικονομικού εγκλήματος Αγγελική Πιτσελά, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Εγκληματολογίας- Σωφρονιστικής Σχολή Νομικής ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

1843 Ν. 187/91. Ο ΠΕΡΙ ΤΕΚΝΩΝ (ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 1991 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

1843 Ν. 187/91. Ο ΠΕΡΙ ΤΕΚΝΩΝ (ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 1991 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ E.E., Παρ. I, Αρ. 2643, 1.11.91 1843 Ν. 187/91 Ο ΠΕΡΙ ΤΕΚΝΩΝ (ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 1991 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. 2. Ερμηνεία. ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΜΕΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΙΣΗΣ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΝΔΡΩΝ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΝΟΜΟ Προοίμιο. Επίσημη Εφημερίδα Ε.Ε.: L 204 της 26/07/2006, σελ. 23. Για σκοπούς εναρμόνισης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ Ι. Όταν αμφισβητούνται τα δικαιώματα ή οι υποχρεώσεις ενός προσώπου ή αυτό αντιμετωπίζει κατηγορία ποινικής φύσεως δικαιούται να προσφύγει σε δικαστήριο και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΚΩΔΙΚΑ ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ 4322/2015

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΚΩΔΙΚΑ ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ 4322/2015 ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΒΕΡΟΙΑΣ Βέροια 05 Μαΐου 2015 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΚΩΔΙΚΑ ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ 4322/2015 *************************** Τροποποιήσεις στον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Η λειτουργία της σύγχρονης επιχείρησης έχει τρεις πυλώνες αναφοράς: την εταιρική

Η λειτουργία της σύγχρονης επιχείρησης έχει τρεις πυλώνες αναφοράς: την εταιρική Κυρίες και κύριοι, καλησπέρα Η λειτουργία της σύγχρονης επιχείρησης έχει τρεις πυλώνες αναφοράς: την εταιρική κοινωνική ευθύνη, την εταιρική διακυβέρνηση, και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Πυλώνες επιφανειακά ανεξάρτητοι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ. 5.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ. 5.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ 5.1 Εισαγωγή Στην ενότητα αυτήν θα παρουσιάσουµε µία αναλυτική περιγραφή της γνώµης των Ευρωπαίων πολιτών σχετικά µε τα ναρκωτικά. Καθώς είναι γνωστό, στις µέρες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου «Προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2011/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 9 ης Μαρτίου 2011 περί εφαρμογής των δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

24η ιδακτική Ενότητα ΠΟΙΝΙΚΟ ΙΚΑΙΟ- ΕΓΚΛΗΜΑ. Παρατηρήσεις - Σχόλια - Επεξηγήσεις

24η ιδακτική Ενότητα ΠΟΙΝΙΚΟ ΙΚΑΙΟ- ΕΓΚΛΗΜΑ. Παρατηρήσεις - Σχόλια - Επεξηγήσεις 24η ιδακτική Ενότητα ΠΟΙΝΙΚΟ ΙΚΑΙΟ- ΕΓΚΛΗΜΑ Παρατηρήσεις - Σχόλια - Επεξηγήσεις ιακρίσεις των ποινών Οι ποινές διακρίνονται σε κύριες και παρεπόµενες. Κύριες ποινές είναι εκείνες που µπορούν να επιβληθούν

Διαβάστε περισσότερα

Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους!

Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους! Πόσο καλά ξέρεις τα δικαιώματά σου; Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους! Στις 20 Νοεμβρίου 2015 η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού γίνεται 26 χρονών. Πόσο την χρησιμοποιούμε για να διεκδικούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΟ ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΤΗΣ ΠΕΣΕΔΕ ΤΑΣΟΥ ΓΑΚΙΔΗ: Με το υπ αριθ. πρωτ. 94292/ΕΥΘΥ738/14.9. 2015 έγγραφό του (με θέμα:

ΣΧΟΛΙΟ ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΤΗΣ ΠΕΣΕΔΕ ΤΑΣΟΥ ΓΑΚΙΔΗ: Με το υπ αριθ. πρωτ. 94292/ΕΥΘΥ738/14.9. 2015 έγγραφό του (με θέμα: ΣΧΟΛΙΟ ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΤΗΣ ΠΕΣΕΔΕ ΤΑΣΟΥ ΓΑΚΙΔΗ: Με το υπ αριθ. πρωτ. 94292/ΕΥΘΥ738/14.9. 2015 έγγραφό του (με θέμα: «Αντιμετώπιση θεμάτων λόγω κεφαλαιακών ελέγχων») ο Προϊστάμενος της Ειδικής Υπηρεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΥΚΛΑ ΩΝ Επιτροπή των Περιφερειών ιάσκεψη µε θέµα Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ:ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ)

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Σύμφωνα με το άρθρο 19 του ελληνικού Συντάγματος: "1. Το απόρρητο των

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΗΚΗ. Στο σ/ν «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις»

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΗΚΗ. Στο σ/ν «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις» ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΗΚΗ Στο σ/ν «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις» Θέµα: Τροποποίηση άρθρου 200 Α Κώδικα Ποινικής ικονοµίας Α. Αιτιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Α.Μ 30437 Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 3 1. Εισαγωγή... 7 2. Θέματα νομικής ορολογίας... 9 2.1. Η νομική έννοια του διαδικτύου και του κυβερνοχώρου... 9 2.2. Το πρόβλημα της νομικής

Διαβάστε περισσότερα

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011.

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Α. Την 25/10/2012 περιήλθε στην Περιφερειακή Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης της Περιφέρειας Αττικής και έλαβε αριθμ. πρωτ. 157658/387 το ανωτέρω σχετικό,

Διαβάστε περισσότερα

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης 14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης Υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης στο Στρασβούργο

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Αασκαλάκης Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΦΥΛΑΚΗΣ* ΣΥΝΕΧΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ

Ηλίας Αασκαλάκης Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΦΥΛΑΚΗΣ* ΣΥΝΕΧΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ Ηλίας Αασκαλάκης Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΦΥΛΑΚΗΣ* ΣΥΝΕΧΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ Ο προβληματισμός γύρω από το μέλλον του θεσμού της φυλακής έχει στις μέρες μας αναζωπυρωθεί μπροστά στα πορίσματα της επιστημονικής έρευνας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΚΕΘΕΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΚΕΘΕΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ ΚΩΔΙΚΑΣ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΚΕΘΕΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ Μετά από χρόνια προσπαθειών για προσανατολισμό της νομοθεσίας που αφορά τους εξαρτημένους στη θεραπεία και όχι τον εγκλεισμό,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 Αγαπητοί συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι, Σας ευχαριστώ όλους που ήρθατε στη χώρα μας και

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Η Ιστορία, όπως τονίζει ο Μεγαλοπολίτης ιστορικός Πολύβιος σε μια ρήση του, μας διδάσκει ότι τίποτα δεν γίνεται στην τύχη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ. Το Δ.Σ. του Συνεταιρισμού Διεθνής Ιπποκράτειος Πολιτεία

ΠΡΟΣ. Το Δ.Σ. του Συνεταιρισμού Διεθνής Ιπποκράτειος Πολιτεία ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΘΗΝΑ 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΠΟΛΥΧΡΟΝΗ ΘΩΜΟΠΟΥΛΟΥ ΧΑΡ. ΤΡΙΚΟΥΠΗ 41 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 2103808079 FAX 2103828958 Κινητό 6977650982 ΠΡΟΣ Το Δ.Σ. του Συνεταιρισμού Διεθνής Ιπποκράτειος Πολιτεία Η

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΟΥ ΑΝΑΘΕΣΗΣ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΒΛΕΨΗΣ

ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΟΥ ΑΝΑΘΕΣΗΣ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΒΛΕΨΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΟΥ ΑΝΑΘΕΣΗΣ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΒΛΕΨΗΣ (Τίτλος του Έργου) Στ... σήμερα.... ημέρα.οι παρακάτω συμβαλλόμενοι : (Στοιχεία Φυσικού ή Νομικού προσώπου) 1. Ο., που θα ονομάζεται στο εξής, για συντομία,

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές για το Ρόλο των Δικηγόρων 1

Βασικές Αρχές για το Ρόλο των Δικηγόρων 1 Βασικές Αρχές για το Ρόλο των Δικηγόρων 1 Υιοθετήθηκαν από το Όγδοο Συνέδριο των Ηνωμένων Εθνών για την Πρόληψη των Εγκλήματος και τη Μεταχείριση των Εγκληματιών Αβάνα, Κούβα, 27 Αυγούστου έως 7 Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Δικαιώματα των Θυμάτων. Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων

Δικαιώματα των Θυμάτων. Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων Δικαιώματα των Θυμάτων Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων Η εμπορία ανθρώπων παραβιάζει τα δικαιώματα και επηρεάζει τις ζωές αμέτρητων ανθρώπων τόσο στην Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα

18(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΕ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως:

18(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΕ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4430, 21.2.2014 Ν. 18(Ι)/2014 18(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΕ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Προοίμιο. Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ: L. 280, 26.10.2010,

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4373, 28.12.2012

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4373, 28.12.2012 Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4373, 28.12.2012 207(Ι)/2012 207(Ι)/2012 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΝΟΜΟ Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ. Εταίροι: Νοµικός Ιωάννης του Μηνά, και Αλκης Κορνήλιος του ηµητρίου. Άρθρο 1

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ. Εταίροι: Νοµικός Ιωάννης του Μηνά, και Αλκης Κορνήλιος του ηµητρίου. Άρθρο 1 ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ Ακριβές αντίγραφο από το πρωτότυπο που κατετέθην στα βιβλία εταιρειών του Πρωτοδικείου Αθηνών µε αυξ. Αριθµό 5427 το οποίο θεωρήθηκε για την νόµιµη σήµανση, Αθήνα, 6 Απριλίου 2006. Εταίροι:

Διαβάστε περισσότερα

Έννοια, ρόλος και επιμέρους κατηγοριοποιήσεις των στελεχών του Τραπεζικού κλάδου

Έννοια, ρόλος και επιμέρους κατηγοριοποιήσεις των στελεχών του Τραπεζικού κλάδου Κεφάλαιο 2 Έννοια, ρόλος και επιμέρους κατηγοριοποιήσεις των στελεχών του Τραπεζικού κλάδου Εισαγωγικές Παρατηρήσεις Προκειμένου να προσδιορίσουμε τον πληθυσμό, τον οποίο θα κάλυπτε η συγκεκριμένη έρευνα,

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 10 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1948 ΠΡΟΟΙΜΙΟ Επειδή η αναγνώριση της αξιοπρέπειας, που είναι σύμφυτη σε όλα τα μέλη της ανθρώπινης οικογένειας, καθώς και των ίσων και αναπαλλοτρίωτων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΑΡ. 1 /2005

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΑΡ. 1 /2005 Αθήνα, 3 Φεβρουαρίου 2005 Αριθ.Πρωτ.: 893 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΑΡ. 1 /2005 Η Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών, συνήλθε μετά από πρόσκληση του Προέδρου της σε τακτική συνεδρίαση την 2α Φεβρουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΑ-ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΕΚΠΟΙΖΩ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ Ν/ΔΙΟ «ΚΑΝΟΝΕΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ»

ΣΧΟΛΙΑ-ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΕΚΠΟΙΖΩ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ Ν/ΔΙΟ «ΚΑΝΟΝΕΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» Α.Π. 220.19-07-2013 ΣΧΟΛΙΑ-ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΕΚΠΟΙΖΩ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ Ν/ΔΙΟ «ΚΑΝΟΝΕΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» Άρθρο 16 Σχετικά με την πρόβλεψη της δυνατότητας των εμπορικών καταστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΟΚΙΜΩΝ ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α) Πηγες Διοικητικου Δικαιου Ως πηγή διοικητικού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ Επί ξυρού ακμής

ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ Επί ξυρού ακμής ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ Επί ξυρού ακμής 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Δεν είναι καθόλου σχήμα λόγου, ότι τα οικονομικά των 325 Δήμων της χώρας βρίσκονται επί ξυρού ακμής (σε κρίσιμο σημείο). Η οικονομική κατάσταση και δυσπραγία

Διαβάστε περισσότερα

Πνευµατικά ικαιώµατα

Πνευµατικά ικαιώµατα Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα πνευµατικά δικαιώµατα. Απαγορεύεται ρητώς η δηµιουργία αντιγράφου,

Διαβάστε περισσότερα

Η ποινική νομοθεσία για τα ναρκωτικά και η εφαρμογή της στην δικαστηριακή πρακτική.

Η ποινική νομοθεσία για τα ναρκωτικά και η εφαρμογή της στην δικαστηριακή πρακτική. Η ποινική νομοθεσία για τα ναρκωτικά και η εφαρμογή της στην δικαστηριακή πρακτική. Κώστας Κοσμάτος Δ.Ν., Δικηγόρος Ειδικός Επιστήμονας Νομικής Δ.Π.Θ. kkosmato@law.duth.gr Τα τελευταία χρόνια σε διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 1 Πολίτευμα...19 Θεωρία... 19 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... 19 Το κράτος... 20 Το πολίτευμα... 21 Το συνταγματικό δίκαιο... 21 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Βιβλιογραφία... 23 Εισαγωγή... 27 ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΑ ΕΝΝΟΙΑ - ΠΗΓΕΣ 1. Έννοια κ.λ.π... 29 Α. Εισαγωγικά... 29 Β. Εξωτερική συμπεριφορά... 30 Γ. Διατάξεις... 31

Διαβάστε περισσότερα

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ 2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ [94] ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΟΝΤΑΙ υλικές-οικονομικές πολιτικές πνευματικές ηθικές κοινωνικές αισθητικές θρησκευτικές ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ Οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

βιβλίου. ββ ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ

βιβλίου. ββ ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ Τεχνολογική προστασία & ψηφιακή διαχείριση του βιβλίου. ββ Τετάρτη 19 Ιανουαρίου 2011, EKEBI Ευαγγελία Βαγενά, ΔΝ, DEA ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ vagena@dsa.gr Από τον Γουτεμβέργιο ως τον Bill

Διαβάστε περισσότερα

D.A.S. HELLAS Ασφάλειες Νοµικής Προστασίας Εισαγωγή - Ιστορικά Η ασφάλιση Νοµικής Προστασίας είναι ένας από τους νεώτερους ασφαλιστικούς κλάδους. Στην Ευρώπη εµφανίστηκε στις αρχές του 20ού αιώνα στη Γαλλία,

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις «Βία κατά των γυναικών: Ένα πρόβλημα, πολλές όψεις» Συνέδριο ΓΓΙΦ - ΥΠΕΣ Αθήνα 25/11/2014 Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις Θεοδώρα Κατσιβαρδάκου Προϊστάμενη Διεύθυνσης Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΟΥ ΚΟΚΑΡΙΔΑ ΧΡΥΣΑ ΠΕ1707 ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ

ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΟΥ ΚΟΚΑΡΙΔΑ ΧΡΥΣΑ ΠΕ1707 ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΟΥ 1 ΚΟΚΑΡΙΔΑ ΧΡΥΣΑ ΠΕ1707 ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ Ο ηλεκτρολόγος κατά την άσκηση του επαγγέλματός του φέρει αστικές, ποινικές, κοινωνικές και ηθικές ευθύνες Σκοπός της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Ποινική ευθύνη Δικηγόρων για µη γνωστοποίηση παραβάσεων του «πόθεν έσχες» από υπόχρεα πρόσωπα. Πολυχρόνη Τσιρίδη, Δ.Ν. Δικηγόρου Πειραιώς

Ποινική ευθύνη Δικηγόρων για µη γνωστοποίηση παραβάσεων του «πόθεν έσχες» από υπόχρεα πρόσωπα. Πολυχρόνη Τσιρίδη, Δ.Ν. Δικηγόρου Πειραιώς ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ www.dskalamatas.gr Καλαμάτα 9 Σεπτεμβρίου 2013 Ποινική ευθύνη Δικηγόρων για µη γνωστοποίηση παραβάσεων του «πόθεν έσχες» από υπόχρεα πρόσωπα. Πολυχρόνη Τσιρίδη, Δ.Ν. Δικηγόρου

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α 323 Α) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Για όποιον εξετάζει το πολίτευμα, δηλαδή ποια είναι η ουσία του κάθε πολιτεύματος και ποια τα χαρακτηριστικά του, το πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

BULLETIN 74. Κυβερνητική Πράξη / Πράξη Κανονιστικού Χαρακτήρα. Εμείς από την άλλη πλευρά, εισηγηθήκαμε στο Δικαστήριο ότι:

BULLETIN 74. Κυβερνητική Πράξη / Πράξη Κανονιστικού Χαρακτήρα. Εμείς από την άλλη πλευρά, εισηγηθήκαμε στο Δικαστήριο ότι: BULLETIN 74 ΑΠΟΜΕΙΩΣΗ (HAIRCUT) ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ (ΜΕΜΟ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΝΩΠΙΟΝ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΒΗΜΑΤΩΝ) Προδικαστική Ένσταση: Ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας εισηγήθηκε στο

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999 ΟλΑΠ 18/1999 Παροχή δικηγορικών υπηρεσιών. Ευθύνη δικηγόρου για ζημία πελάτη. - Η παροχή δικηγορικών υπηρεσιών δεν υπάγεται στο ν. 2251/1994. Η ευθύνη των δικηγόρων για ζημία που προκλήθηκε κατά την παροχή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, LL.M., Υπ. Δ.Ν. ΕΝΟΤΗΤΑ : «ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ-ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ» - 1 - Οι δημόσιοι υπάλληλοι περαιτέρω οφείλουν να

Διαβάστε περισσότερα

1. Γυναίκα & Απασχόληση

1. Γυναίκα & Απασχόληση 1. Γυναίκα & Απασχόληση Παρά τα βήματα προόδου τα οποία έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, τόσο σε θεσμικό επίπεδο (νομοθετικό έργο), όσο και στην ανάπτυξη «ειδικευμένων πολιτικών και δράσεων» καταπολέμησης

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ;

Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ; Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ; Απάντηση: Η μορφή της αγοράς καθορίζεται από μια σειρά παραγόντων. Οι σπουδαιότεροι από τους παράγοντες αυτούς είναι οι εξής: Πρώτον, ο αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Δικαίου και Θεσμών 3α. Δίκαιο και Ηθική στη Δίκη της Νυρεμβέργης

Θεωρία Δικαίου και Θεσμών 3α. Δίκαιο και Ηθική στη Δίκη της Νυρεμβέργης Αριστείδης Ν. Χατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου & Θεωρίας Θεσμών Θεωρία Δικαίου και Θεσμών 3α Δίκαιο και Ηθική στη Δίκη της Νυρεμβέργης Τμήμα Μ.Ι.Θ.Ε. 17/3/2014 ΔΙΚΗ ΤΗΣ ΝΥΡΕΜΒΕΡΓΗΣ 20

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΗΓΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΠΕΛΑΤΗ & ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΗΓΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΠΕΛΑΤΗ & ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΗΓΕΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΠΕΛΑΤΗ & ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΜΗΧΑΝΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΜΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά Θέματα «Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014»

Εργασιακά Θέματα «Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014» Εργασιακά Θέματα «Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014 Συνοπτική παρουσίαση 3 2. Εισαγωγή. 5

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ, «ΠΛΑΤΩΝΑ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ» ΤΑΞΗ: Γ, ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: Αρετή Πότσιου, ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ: Νίκος Κοκκινάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών [όπως κυρώθηκε με το N. 2502/1997: Κύρωση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών, (ΦΕΚ 103, τ. Α )] Άρθρο πρώτο.-

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Εισαγωγή Η προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών αποτελεί ουσιαστικό παράγοντα διασφάλισης του επιπέδου φροντίδας για την υγεία των πολιτών. Τα ανθρώπινα δικαιώματα στον τομέα

Διαβάστε περισσότερα