Υπερκορτιζολαιμία (Σ. Cushing) Διερεύνηση-Διάγνωση Αντιμετώπιση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Υπερκορτιζολαιμία (Σ. Cushing) Διερεύνηση-Διάγνωση Αντιμετώπιση"

Transcript

1 Υπερκορτιζολαιμία (Σ. Cushing) Διερεύνηση-Διάγνωση Αντιμετώπιση Αθανάσιος Ε. Παναγιώτου Επιμελητής Ενδοκρινολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

2 Journal of Neurosurgery: July 2002 / Vol. 97 / No. 1 / Pages

3 Ορισμός Το Σ. Cushing χαρακτηρίζεται από ένα σύνολο κλινικών εκδηλώσεων που εμφανίζονται λόγω μακρόχρονης έκθεσης σε περίσσεια γλυκοκορτικοειδών

4 Orth DN. Cushing s syndrome. N Engl J Med. 1995;

5

6 Κορτιζόλη Η κορτιζόλη είναι ορμόνη του stress Ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση Δράση στο μεταβολισμό των λιπών, υδατανθράκων, πρωτεϊνών Δράση στον οστικό μεταβολισμό Άλλες δράσεις Newell-Price et al. Lancet May 13;367(9522):

7 Ημερήσιος ρυθμός κορτιζόλης Physiological cortisol circadian rhythm. Debono M et al. JCEM 2009;94:

8 Αιτιολογία Επιδημιολογία - Παθοφυσιολογία Σ.Cushing Ενδογενές <0,1-1% / άτομα ετησίως Εξωγενές Το πιο συχνό John Newell-Price et al. Lancet 2006; Etxabe J, Vazquez JA 1994.Clin Endocrinol (Oxf) 40:

9 Ενδογενές Σ. Cushing ACTH Εξαρτώμενο N. Cushing Έκτοπη έκκριση ACTH Έκτοπη έκκριση CRH ACTH Ανεξάρτητο Αδένωμα επινεφριδίων Καρκίνωμα επινεφριδίων Οζώδης υπερπλασία επινεφριδίων John Newell-Price et al. Lancet 2006; Etxabe J, Vazquez JA 1994.Clin Endocrinol (Oxf) 40:

10

11 Nόσος Cushing Το αδένωμα στην υπόφυση παράγει ACTH Tα υψηλά επίπεδα ACTH προκαλούν την υπερέκκριση κορτιζόλης από τα επινεφρίδια

12 Έκτοπο σύνδρομο Cushing Yψηλότερος ρυθμός έκκρισης ACTH Υποθάλαμος Καταστολή άξονα ΥΥΕ CRH Συχνά υπέρταση και υποκαλιαιμία Έκτοπη παραγωγή ACTH Προσθια υπόφυση Φλοιός επινεφριδίων ACTH Κορτιζόλη Έκτοπο σύνδρομο Cushing

13 Όγκοι των επινεφριδίων Yπερβολική έκκριση γλυκοκορτικοειδών από τους όγκους των επινεφριδίων Υποθάλαμος Τα καρκινώματα εκκρίνουν και ανδρογόνα Οδηγούν σε ατροφία του φλοιού Καταστολή άξονα Υ.Υ.Ε Προσθια υπόφυση CRH ACTH Φλοιός επινεφριδίων Όγκος επινεφριδίων Κορτιζόλη

14 Κλινική εικόνα Συναισθηματική διαταραχή Τράχηλος βουβαλιού Όγκοι επινεφριδίων ή υπερπλασία Οστεοπόρω ση Πτωχή επούλωση πληγών Πανσεληνοειδ ές πρόσωπο Καρδιακή υπερτροφία (υπέρταση) Παχυσαρκία Αμηνόρροια Ραβδώσεις στην περιοχή της κοιλιάς Εγγύς μυική αδυναμία Πανσελινοειδές προσωπείο Ερυθροιώδεις ραβδώσεις >1 cm σε εύρος Εκχυμώσεις & λέπτυνση δέρματος Εγγύς μυοπάθεια & μυϊκή αδυναμία Αύξηση βάρους με κεντρική παχυσαρκία Συσσώρευση λίπους στους υπερκλείδιους βόθρους buffalo hump IGT & ΣΔ 2 Δυσλιπιδαιμία Διαταραχές πηκτικότητας Νεφρολιθίαση Ακμή Υπερτρίχωση Ελαττωμένη libido Υπέρταση Υποκαλιαιμία

15

16

17

18

19

20

21

22

23 Διερεύνηση - Διάγνωση Συνδρόμου Cushing Τεκμηρίωση της διάγνωσης της ενδογενούς υπερκορτιζολαιμίας Καθορισμό της ακριβούς αιτίας του συνδρόμου

24 Στάδιο 1: Τεκμηρίωση της διάγνωσης της ενδογενούς υπερκορτιζολαιμίας Βασίζεται μόνο σε δυναμικές δοκιμασίες αυξημένης έκκρισης κορτιζόλης και σε αδυναμία αναστολής του άξονα Υ.Υ.Ε Ημερήσιος ρυθμός κορτιζόλης (ορός σάλιο) Μέτρηση ελεύθερης κορτιζόλης ούρων 24ώρου Ταχεία και μικρή αναστολή με δεξαμεθαζόνη CRH test μετά μικρή καταστολή με δεξαμεθαζόνη

25 Ημερήσιος ρυθμός κορτιζόλης (ορός) Μέτρηση κορτιζόλης τα μεσάνυχτα με τον ασθενή να κοιμάται Τιμές κορτιζόλης >1,8 μg/dl ενδεικτικές ενδογενούς υπερκορτιζολαιμίας Ευαισθησία 99,6-100% αλλά χαμηλή ειδικότητα Υψηλό ποσοστό ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων ιδίως σε καταστάσεις ψευδο-cushing Newell-Price J, Clin Endocrinol (Oxf) 43:

26 Ημερήσιος ρυθμός κορτιζόλης (σάλιο) Μεσονύκτια μέτρηση κορτιζόλης στο σάλιο Αντανακλά με μεγαλύτερη ακρίβεια τα επίπεδα της ελεύθερης κορτιζόλη Μπορεί να γίνει και εκτός νοσοκομείου Ευαισθησία 92% Ειδικότητα 96% Καλό τέστ διαλογής (Screening test) Απαιτούνται μέθοδοι μέτρησης κορτιζόλης που δεν είναι ευρέως διαθέσιμες Carroll T, Endocr Pract 15:

27 Ημερήσιος ρυθμός κορτιζόλης Physiological cortisol circadian rhythm. Debono M et al. JCEM 2009;94:

28 Sederberg-Olsen, P, Binder, C, Kehlet, H, et al. J Clin Endocrinol Metab 1973; 36:906.

29 Ελεύθερη κορτιζόλη ούρων 24ώρου Θεωρείται ως ένα από τα πλέων ευαίσθητα τεστ για τη διάγνωση της υπερκορτιζολαιμίας (Screening test) Ταυτίζεται με το ελεύθερο κλάσμα κορτιζόλης Αντιπροσωπευτικότερο μέτρο της 24ώρης παραγωγής της Υψηλή ειδικότητα για τη διάγνωση του Σ. Cushing έχει μόνο η ανεύρεση υψηλών τιμών κορτιζόλης (>2φορές άνω του φυσιολογικού) Υψηλό ποσοστό ψευδώς θετικών και αρνητικών αποτελεσμάτων ιδίως σε καταστάσεις ψευδο-cushing Orth DN N Engl J Med 332: Nieman LK, Cutler GB, Jr nd Annual Meeting of The Endocrine Society, Atlanta GA (Abstract P-822)

30 Δοκιμασία αναστολής με 1mg δεξαμεθαζόνης το βράδυ (overnight) Αναστολή έκκρισης ACTH - κορτιζόλης σε φυσιολογικά άτομα Αδυναμία αναστολής σε αυτόνομη έκκριση κορτιζόλης 1mg δεξαμεθαζόνης στις 11μμ Μέτρηση κορτιζόλης αίματος 8πμ Όριο επαρκούς καταστολής <1,8μg/dl Δοκιμασία σχεδιασμένη ως τεστ διαλογής (Screening test) Ψευδώς θετικά (30%) Παθολογικές καταστάσεις Φάρμακα Morris DG, J Endocrinol Invest 26: Suppl 7: Findling JW, Endocrinol Metab Clin North Am 34:

31 Μικρή αναστολή με δεξαμεθαζόνη Χρησιμότερη μέθοδος για την τεκμηρίωση της ενδογενούς υπερκορτιζολαιμίας ασχέτως της ακριβούς αιτιολογίας Χορήγηση 0,5mg δεξαμεθαζόνης ανά 6ώρο για δύο μέρες και στη συνέχεια μέτρηση κορτιζόλης αίματος Όριο επαρκούς καταστολής <1,8μg/dl Χαμηλότερα ποσοστά ψευδώς θετικών (3%) & αρνητικών (2%) αποτελεσμάτων Διακοπή φαρμάκων που επάγουν το κυτόχρωμα p-450 Liddle GW J Clin Endocrinol Metab 20:

32 CRH test μετά μικρή αναστολή με δεξαμεθαζόνη Συνδυασμός μικρής αναστολής και test CRH Διενεργείται αμέσως μετά την μικρή αναταστολή 2 ώρες μετά την τελευταία δόση δεξαμεθαζονης έγχυση 1 μg / kg CRH ενδοφλεβίως Τιμή κορτιζόλης >1,4μg/dl στα 15 μετά τη χορήγηση CRH ενδεικτική υπερκορτιζολαιμίας Ευαισθησία 90% & Ειδικότητα 100% Χρήση σε σπάνιες περιπτώσεις Περιορισμός λόγω κόστους Nieman L J Clin Endocrinol Metab 93: Nieman L J Clin Endocrinol Metab 92:

33 Στάδιο 2: Καθορισμός αιτίας - διαφορική διάγνωση ACTH εξαρτώμενο σ. Cushing ACTH Ανεξάρτητο σ. Cushing

34 Δ.Δ ACTH εξαρτώμενου από ACTH ανεξάρτητο Επίπεδα ACTH Αξονική επινεφριδίων ACTH >20pg/ml Κορτιζόλη ACTH <5pg/ml Κορτιζόλη

35 Διαφορική διάγνωση ACTH εξαρτώμενου σ. Cushing Μέτρηση ACTH Μεγάλη καταστολή με δεξαμεθαζόνη Δοκιμασία CRH Ακτινολογική απεικόνιση Αμφοτερόπλευρος καθετηριασμός κάτω λιθοειδών κόλπων

36 Μέτρηση ACTH Αδυναμία διάκρισης υποφυσιακής ή έκτοπης έκκρισης ACTH Πολύ υψηλά επίπεδα ενδεικτικά έκτοπης έκκρισης ACTH ACTH Κορτιζόλη ACTH Κορτιζόλη

37 Μεγάλη αναστολή με δεξαμεθαζόνη Δ.Δ υποφυσιακής ή μη αιτιολογίας της νόσου Χορήγηση 2mg δεξαμεθαζόνης ανά 6ώρο για δύο μέρες και στη συνέχεια μέτρηση κορτιζόλης αίματος Μείωση κορτιζόλης >50% της βασικής τιμής Ενδεικτική υποφυσιακού αδενώματος (10-30% μη αναστολή) Μη καταστολή σε επινεφριδιακό ή έκτοπο (10% καταστολή) Dichek HL, J Clin Endocrinol Metab 78:

38 Flack MR, Oldfield EH, Cutler GB Jr, et al. Ann Intern Med 1992;116:211-7.

39 CRH test Δ.Δ N. Cushing από έκτοπη έκκριση ACTH Υπέρμετρη απάντηση σε N. Cushing Καμία απάντηση σε έκτοπη υπερέκκριση ACTH Χορήγηση 100μg CRH Μέτρηση ACTH & κορτιζόλης ανά 15 για 2-3 ώρες 10% των υποφυσιακών αδενωμάτων δεν εμφανίζουν απάντηση Εξαιρετικά σπάνια η θετική απάντηση σε έκτοπη έκκριση ACTH Giraldi FP, Clin Endocrinol (Oxf) 54: Oldfield EH, et al. N Engl J Med 1991;325:

40 Oldfield EH, et al. N Engl J Med 1991;325:

41 Ακτινολογική απεικόνιση MRI υπόφυσης με γαδολίνιο Ευαισθησία 40-70% Κορτικοτρόπα αδενώματα <1 εκ Τυχαιώματα 10-20% Παρουσία ή απουσία αδενώματος υπόφυσης συνήθως δεν τεκμηριώνει τη διάγνωση της νόσου Cushing Σε υποψία έκτοπης έκκρισης ACTH CT ή MRI θώρακα, κοιλίας Octreoscan Hall WA, et, al Ann Intern Med 120: Escourolle H, et, al Clin Endocrinol (Oxf) 39:

42

43

44

45

46 Αμφοτερόπλευρος καθετηριασμός κάτω λιθοειδών κόλπων Τεκμηρίωση της υποφυσιακής προέλευσης ACTH Εντόπιση ημιμορίου υπόφυσης που φέρει το αδένωμα Αιμοληψίες πριν και 5, 10, 15 μετά χορήγηση 100μg CRH Λόγος ACTH λιθοειδών/acth περιφερικού αίματος >2 N.Cushing Λόγος ACTH δεξιού λιθοειδή/ ACTH αριστερού λιθοειδή >1,4 (αντίστροφα) Εντόπιση αδενώματος Findling JW. J Clin Endocrinol Metab 73: Yamamoto Y,. J Neurosurg 83: McCance DR, Clin Endocrinol (Oxf) 30:

47 Kaskarelis I S et al. AJR 2006;187:

48 Απαιτεί εξειδικευμένο κέντρο Ευαισθησία % & ειδικότητα 100% αναλόγως εμπειρίας Ψευδός θετικά ευρήματα Απουσία ενεργούς υπερκορτιζολαιμίας Έκτοπη έκκριση CRH Ψευδός αρνητικά ευρήματα Κακή τεχνική Υποπλαστικοί λιθοειδείς κόλποι Μη απάντηση σε χορήγηση CRH (χορήγηση CRH-δεσμοπρεσσίνης) Findling JW. J Clin Endocrinol Metab 73: Yamamoto Y,. J Neurosurg 83: McCance DR, Clin Endocrinol (Oxf) 30:

49 Θεραπευτικοί στόχοι Αναστροφή των κλινικών χαρακτηριστικών Ομαλοποίηση των βιοχημικών μεταβολών με ελάχιστη νοσηρότητα Μακροχρόνιος έλεγχος της νόσου χωρίς υποτροπή Biller BMK et al. J Clin Endocrinol Metab 2008;93:

50 Αδένωμα υπόφυσης Σφηνοειδής κόλπος Τουρκικό εφίππιο Σφηνοειδές οστό Ενδοσκόπιο Οστεοψαλίδα Κάνουλα αναρρόφησης Εκτελείται από έμπειρους νευροχειρουργούς, εφόσον υπάρχει ορατό απεικονιστικά αδένωμα

51 Διασφηνοειδική εκτομή Μικροαδενώματα: 65 90% ίαση με 5 10% υποτροπής στα 5 έτη και 10 20% στα 10 έτη Μακροαδενώματα: < 65% ίαση με υψηλότερα ποσοστά (12 45%) και μικρότερους χρόνους (16 vs 49 month) υποτροπής Biller BMK et al. J Clin Endocrinol Metab 2008;93:

52 Εμμένουσα ή υπολλειματική νόσος Επαναληπτική διασφηνοειδική Μικρότερα ποσοστά ίασης <50% από αυτά που παρατηρούνται μετά από την πρώτη χειρουργική επέμβαση Αυξημένο κίνδυνο υποφυσιακής ανεπάρκειας. Ακτινοθεραπεία Επιτυγχάνει έλεγχο της νόσου στο 50% των ασθενών μετά από 3-5 χρόνια Γ-knife ή cyber-knife πλεονέκτημα ταχύτερου αποτελέσματος από απλή ακτινοβολία Biller BMK et al. J Clin Endocrinol Metab 2008;93:

53 Εμμένουσα ή υπολλειματική νόσος Επιτυγχάνει άμεσο έλεγχο της υπερκορτιζολαιμίας Οδηγεί σε μόνιμη επινεφριδιακή ανεπάρκεια Αμφοτερόπλευρη επινεφριδιεκτομή Απαιτεί εφ όρου ζωής θεραπεία υποκατάστaσης με γλυκοκορτικοειδή και αλατοκορτικοειδή Σημαντικός κίνδυνος εμφάνισης συνδρόμου Nelson 10-20% που δεν προλαμβάνεται πάντα με εξωτερική ακτινοβολία Biller BMK et al. J Clin Endocrinol Metab 2008;93:

54

55 Φαρμακευτικές θεραπείες Άρνηση ασθενούς για χειρουργική αφαίρεση Σε ασθενείς που η χειρουργική επέμβαση αντενδείκνυται Αποτυχία χειρουργικής επέμβασης Κατά τον χρόνο που μεσολαβεί μέχρι να επιδράσει η ακτινοθεραπεία Ως παρηγορητική αγωγή Biller BMK et al. J Clin Endocrinol Metab 2008;93:

56 CRH ACTH Κορτιζόλη Αναστολή CRH Υπόφυση Παράγοντες αναστολής της απελευθέρωσης της ACTH Αγωνιστές της ντοπαμίνης Ανταγωνιστές της σεροτονίνης Αγωνιστές του γ-αμινοβουτυρικού οξέος Ανάλογα σωματοστατίνης ACTH Φλοιός επινεφριδίων Κορτιζόλη Αναστολείς της στερεοειδογένεσης Κετοκοναζόλη Μετυραπόνη Μιτοτάνη Ετομιδάτη Κορτιζόλη Αγωνιστής του υποδοχέα των γλυκοκορτικοειδών Μιφεπριστόνη (RU-486) Αγωνιστής του υποδοχέα των γλυκοκορτικοειδών

57 Η πασιρεοτίδη Υψηλότερο βαθμό συγγένειας για τον sst 5 Σε ασθενείς με νόσο του Cushing: Αναστέλλει την έκκριση ACTH, Μειώνει τα επίπεδα της κορτιζόλης

58 Αναστολείς στεροειδογένεσης Δεν στοχεύουν το αδένωμα της υπόφυσης Μειώνουν τα επίπεδα κορτιζόλης, μπλοκάροντας την σύνθεση στεροειδών στα επινεφρίδια Προσωρινές, παρηγορητικές θεραπεία Σχετίζονται με υψηλά ποσοστά εμφάνισης ανεπιθύμητων ενεργειών που περιορίζουν την χρήση τους Biller BMK et al. J Clin Endocrinol Metab 2008;93:

59 Χοληστερόλη Κετοκοναζόλη Κετοκοναζόλη Πρεγνενολόνη 17 α -υδροξυλάση 17-ΟΗ-πρεγνενολόνη 17,20 λυάση DHEA Κετοκοναζόλη Κετοκοναζόλη Προγεστερόνη 17 α -υδροξυλάση 17-ΟΗ-προγεστερόνη 17,20 λυάση Ανδροστενεδιόνη 21-υδροξυλάση 21-υδροξυλάση Δεοξυκορτικοστερόνη 11-δεοξυκορτιζόλη 11β-υδροξυλάση Κετοκοναζόλη 11β-υδροξυλάση Κορτικοστερόνη Κορτιζόλη 18-υδροξυλάση Αλδο συνθάση Αλδοστερόνη

60 Κετοκοναζόλη Αντιμυκητιασικός παράγοντας Αναστολή ενζύμου διάσπασης πλάγιας αλύσου χοληστερόλης Αναστολή 11β-υδροξυλάσης Μειώνει σημαντικά τα επίπεδα κορτιζόλης Ανεπιθύμητες ενέργειες: Ηπατίτιδα Γυναικομαστία Γαστρεντερικές διαταραχές Οίδημα Εξάνθημα δέρματος Ελαττωμένη libido Καταστολή Τερατογένεση McCance Clin Endocrinol 1987

61 Χοληστερόλη Μετυραπόνη Πρεγνενολόνη 17 α -υδροξυλάση 17-ΟΗ-πρεγνενολόνη 17,20 λυάση DHEA Προγεστερόνη 17 α -υδροξυλάση 17-ΟΗ-προγεστερόνη 17,20 λυάση Ανδροστενεδιόνη 21-υδροξυλάση 21-υδροξυλάση Δεοξυκορτικοστερόνη 11-δεοξυκορτιζόλη 11β-υδροξυλάση Μετυραπόνη 11β-υδροξυλάση Κορτικοστερόνη Κορτιζόλη 18-υδροξυλάση Αλδο συνθάση Αλδοστερόνη

62 Μετυραπόνη Αναστολέας 11β-υδροξυλασης Χωρίς ένδειξη στις περισσότερες χώρες Μείωση κορτιζόλης Επικουρική θεραπεία μετά από κετοκοναζόλη ή ακτινοθεραπεία Ανεπιθύμητες ενέργειες: Λήθαργο Αταξία Ζάλη Γαστρεντερικές διαταραχές Οίδημα Εξάνθημα δέρματος Ακμή Υπερτρίχωση Δοσοεξαρτώμενες Α.Ε Verhelst Clin Endocrinol 1991

63

64 Αμινογλουτεθιμίδη Αναστολή ενζύμου διάσπασης πλάγιας αλύσου χοληστερόλης Αναστολέας 11β-υδροξυλασης Δοσοεξαρτώμενες Α.Ε Ανεπιθύμητες ενέργειες: Υπνηλία Καταστολή Γαστρεντερικές διαταραχές Εξάνθημα δέρματος παροδικό Μικρή αποτελεσματικότητα Μικρό κόστος Verhelst Clin Endocrinol 1991

65

66 Μιτοτάνη Επίτευξη φαρμακευτικής επινεφριδεκτομής Αναστολή ενζύμου διάσπασης πλάγιας αλύσου χοληστερόλης Αναστολή 3βHSD & 11βυδροξυλάση Δοσοεξαρτώμενες Α.Ε Ανεπιθύμητες ενέργειες: Υπερχοληστερολαιμία Νευρολογικές διαταραχές Γαστρεντερικές διαταραχές Εξάνθημα δέρματος παροδικό Γυναικομαστία Αύξηση τρανσαμινασών & αλκαλικής φωσφατάσης Λευκοπενία Υπερουριχαιμία Αρθραλγία Verhelst Clin Endocrinol 1991

67 Χοληστερόλη Ετομιδάτη Πρεγνενολόνη 17 α -υδροξυλάση 17-ΟΗ-πρεγνενολόνη 17,20 λυάση DHEA Ετομιδάτη Προγεστερόνη 17 α -υδροξυλάση 17-ΟΗ-προγεστερόνη 17,20 λυάση Ανδροστενεδιόνη 21-υδροξυλάση 21-υδροξυλάση Δεοξυκορτικοστερόνη 11-δεοξυκορτιζόλη 11β-υδροξυλάση Ετομιδάτη 11β-υδροξυλάση Κορτικοστερόνη Κορτιζόλη 18-υδροξυλάση Αλδο συνθάση Αλδοστερόνη

68 Ετομιδάτη Ενδοφλέβιο αναισθητικό Αναστολή 17 α -υδροξυλασης & 11β-υδροξυλασης Ανεπιθύμητες ενέργειες: Καταστολή Υπόταση Βραδυκαρδία Χρήσιμη για ασθενείς που δεν μπορούν να λάβουν από του στόματος θεραπεία Άμεσος έλεγχος υπερκορτιζολαιμίας σε νοσηλευόμενους ασθενείς Verhelst Clin Endocrinol 1991

69 Ανταγωνιστές του υποδοχέα γλυκοκορτικοειδών Μιφεπριστόνη Αναπτύχθηκε αρχικά ως εκτρωτικός παράγοντας Ανταγωνίζεται την δράση της κορτιζόλης μπλοκάροντας την πρόσδεσή της στους υποδοχείς της Ανεπιθύμητες ενέργειες: Γαστρεντερικές διαταραχές Ζάλη Κολπική αιμορραγία Μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα κορτιζόλης μέσω αρνητικής ανατροφοδότησης

70 Αθεράπευτη υπερκορτιζολαιμία μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στo: Καρδιαγγειακό σύστημα Κεντρικό νευρικό σύστημα Ενδοκρινικό σύστημα Γαστρεντερικό σύστημα Μεταβολισμό υδατανθρακών, πρωτεϊνών και λιπιδίων Δέρμα, μύες και συνδετικό ιστό Κατανομή λίπους σώματος Μεταβολισμό οστών και ασβεστίου Αίμα Ανοσοποιητικό σύστημα Μάτια

71 Οι ασθενείς με σ. Cushing παρουσιάζουν φορές μεγαλύτερη θνησιμότητα σε σχέση με τον υγιή πληθυσμό Etxabe J & Vazquez JA. Clin Endocrinol (Oxf) 1994;40: van der Eerden AW et al. Neth J Med 2007;65:

72 Η διάγνωση και η διαφορική διάγνωση του συνδρόμου Cushing αποτελεί το σημαντικότερο βήμα στη θεραπεία του και μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στην κλινική Ενδοκρινολογία Morris DG, J Endocrinol Invest 26: Suppl 7:

73 It s a long but worthwhile journey!

ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ CUSHING

ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ CUSHING ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ CUSHING ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ Π. Ενδοκρινολόγος ΟΡΙΣΜΟΣ Ορίζεται η κατάσταση διαταραγμένης λειτουργίας του άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-επινεφριδίων (HPA) με απουσία κλασικών συμπτωμάτων ή σημείων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΜΕ ACTH

ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΜΕ ACTH ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΜΕ ACTH Ενδείξεις: Διάγνωση επινεφριδιακής ανεπάρκειας, διαταραχή της σύνθεσης στεροειδών ή έλλειψη απάντησης στην ACTH. Διαδικασία: Η δοκιμασία αρχίζει στις 09:00π.μ. Cotrosyn (1-24

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία. Διαφορική Διάγνωση

Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία. Διαφορική Διάγνωση Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία Διαφορική Διάγνωση Γεροβασίλη Βίκυ Ειδικευόµενη Ε Παθολογικής Κλινικής ιευθ: Αθανάσιος Σκουτέλης ΣτοιχείαΑπόΚλινικήΕικόνα Πρόσφατη έναρξη Απορρύθμιση Αρτηριακής

Διαβάστε περισσότερα

Επινεφρίδιο Σπειροειδής Στηλιδωτή Δικτυωτή Μυελός Φλέβα Επινεφρίδιο Αλατοκορτικοειδή (C21) Γλυκοκορτικοειδή (C21) Ανδρογόνα (C19) Μυελός Φλέβα ΣΤΕΡΟΕΙΔΕΙΣ ΟΡΜΟΝΕΣ Η χοληστερόλη είναι το υπόστρωμα για τη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΑ«Ο Ευαγγελισμός» Ενδοκρινολογικό Τμήμα Διαβητολογικό Κέντρο Συντονιστής Διευθυντής: Σ. Τσαγκαράκης

ΓΝΑ«Ο Ευαγγελισμός» Ενδοκρινολογικό Τμήμα Διαβητολογικό Κέντρο Συντονιστής Διευθυντής: Σ. Τσαγκαράκης Παρουσίαση: Ο. Καραπάνου Ειδικευόμενη Ενδοκρινολογίας ΓΝΑ«Ο Ευαγγελισμός» Ενδοκρινολογικό Τμήμα Διαβητολογικό Κέντρο Συντονιστής Διευθυντής: Σ. Τσαγκαράκης Παρούσα νόσος 1 Γυναίκα ηλικίας 43 ετών, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Αγωγή με γλυκοκορτικοειδή: σχήμα διακοπής για την αποφυγή επινεφριδικής ανεπάρκειας. Γεώργιος Ν. Κουκούλης Ενδοκρινολόγος

Αγωγή με γλυκοκορτικοειδή: σχήμα διακοπής για την αποφυγή επινεφριδικής ανεπάρκειας. Γεώργιος Ν. Κουκούλης Ενδοκρινολόγος Αγωγή με γλυκοκορτικοειδή: σχήμα διακοπής για την αποφυγή επινεφριδικής ανεπάρκειας Γεώργιος Ν. Κουκούλης Ενδοκρινολόγος ΔΗΛΩΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ Αρνητική ΓΛΥΚΟΚΟΡΤΙΚΟΕΙΔΗ Στεροειδή μόρια με πλειοτρόπες

Διαβάστε περισσότερα

Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου. Λέκτορας Παθολογίας

Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου. Λέκτορας Παθολογίας Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου Λέκτορας Παθολογίας Σπειροειδής ζώνη Στηλιδωτή ζώνη ικτυωτή ζώνη ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΑΛΔΟΣΤΕΡΟΝΗΣ ιεγείρει το νεφρικό σωληνάριο να επαναρροφήσει Να και να απεκκρίνει Κ Προστατεύει έναντι

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός. Δούμας Μιχάλης Παθολόγος

Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός. Δούμας Μιχάλης Παθολόγος Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός Δούμας Μιχάλης Παθολόγος Πρωτοπαθής Αλδοστερονισμός Σύνδρομο: υπέρταση αλδοστερόνη ρενίνη Ερωτήματα Γιατί πρέπει να ψάξουμε; Είναι συχνός; Αξίζει τον κόπο και τα χρήματα; Ποιούς

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση αντιμετώπιση οξείας επινεφριδιακής ανεπάρκειας. Γρηγόριος Καλτσάς Παθολογική Φυσιολογία Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διάγνωση αντιμετώπιση οξείας επινεφριδιακής ανεπάρκειας. Γρηγόριος Καλτσάς Παθολογική Φυσιολογία Πανεπιστήμιο Αθηνών Διάγνωση αντιμετώπιση οξείας επινεφριδιακής ανεπάρκειας Γρηγόριος Καλτσάς Παθολογική Φυσιολογία Πανεπιστήμιο Αθηνών ευροενδοκρινική ρύθμιση της επινεφριδιακής έκκρισης στεροειδών - - - + CRH/AVP + ACTH

Διαβάστε περισσότερα

gr

gr Νόσος CUSHING Βλ. επίσης και ΙΑΛΕΞΗ ADR-08 Ιστορία 1912: Harvey Cushing described a 23-year-old female patient with: Painful obesity, hypertrichosis and amenorrhea. 1932: He stated that the previous disorder

Διαβάστε περισσότερα

Ορμονική διερεύνηση ασθενών με ακμή: πότε και γιατί; Ν. Μαλτέζος

Ορμονική διερεύνηση ασθενών με ακμή: πότε και γιατί; Ν. Μαλτέζος Ορμονική διερεύνηση ασθενών με ακμή: πότε και γιατί; Ν. Μαλτέζος ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΟΡΜΟΝΟΕΞΑΡΤΩΜΕΝΗΣ ΑΚΜΗΣ 1. Έναρξη σε βρεφική ή παιδική ηλικία 2. Πρώϊμη ήβη σε αγόρι και αδρεναρχή εμμηναρχή σε κορίτσια

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Μετεκπαιδευτικά Μαθήµατα Ενδοκρινολογίας 2003. Υπόφυση

Μετεκπαιδευτικά Μαθήµατα Ενδοκρινολογίας 2003. Υπόφυση Υπόφυση 1 Ενδοκρινολογική Κλινική ΓΝΘ Ιπποκρατείου /ντής αµ. επ. καθηγητής Α. Αβραµίδης Χρωµόφοβα αδενώµατα και προλακτινώµατα Ι. Σαρρής Ενδοκρινολόγος Ενδοκρινολογική Κλινική ΓΝΘ «Ιπποκράτειο» ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΥΠΟΦΥΣΗΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΥΠΟΦΥΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η υπόφυση είναι ένας μεγάλης σημασίας ενδοκρινής αδένας, που ρυθμίζεται από τον υποθάλαμο και βρίσκεται στη βάση του εγκεφάλου, πίσω από τη μύτη και στο ύψος των ματιών, σε μία περιοχή που λέγεται

Διαβάστε περισσότερα

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια 39 αμινοξέα Μ.Β. 4500 προοπιομελανοκορτίνη(pomc) 1. κορτικοτροπίνη (ACTH), 2. β λιποτροφίνη (β LPH), 3. γ λιποτροφίνη (γ LPH),

Διαβάστε περισσότερα

JOHN FITZGERALD KENNEDY ΟΙ ΜΥΣΤΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΕΝΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥ Θεέ μου Τι χτυπήματα δέχομαι? John F. Kennedy, 1934 ΠΕΤΣΙΝΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Αρχείο Rosemary Kennedy 21 Μαρτίου 1931: Ο Dr John Wheeler συνέστησε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΑ. Yποθαλαμο-Yποφυσιο-Eπινεφριδικού αξονα. CRH ΑCTH Κορτιζόλη και παράγωγα

ΦΑΡΜΑΚΑ. Yποθαλαμο-Yποφυσιο-Eπινεφριδικού αξονα. CRH ΑCTH Κορτιζόλη και παράγωγα ΦΑΡΜΑΚΑ Yποθαλαμο-Yποφυσιο-Eπινεφριδικού αξονα CRH ΑCTH Κορτιζόλη και παράγωγα LHRH GHRH PIF CRH TRH SRIH ΥΠΟΘΑΛΑΜΟΣ CRH FSH-LH GH PRL TSH ACTH ADH OXYT Διέγερση της υπόφυσης απο την corticotropin releasing

Διαβάστε περισσότερα

Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου. Επίκουρη καθηγήτρια Παθολογίας

Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου. Επίκουρη καθηγήτρια Παθολογίας Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου Επίκουρη καθηγήτρια Παθολογίας ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΩΝ ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΩΝ Σπειροειδής ζώνη Στηλιδωτή ζώνη Δικτυωτή ζώνη ΑΞΟΝΑΣ ΥΠΟΘΑΛΑΜΟΣ-ΥΠΟΦΥΣΗ- ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΑΛΔΟΣΤΕΡΟΝΗΣ Διεγείρει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ Ο ΝΕΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ STRESS ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΩΝ Ο Δείκτης Stress των επινεφριδίων (ASI ) πρωτοεµφανίστηκε το 1989 για να εκτιµήσει το Stress, η κύρια αιτία θνησιµότητας και θνητότητας. Πρόσφατα,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΡΟΕΙΔΕΙΣ ΟΡΜΟΝΕΣ: από τη βιοσύνθεση στο μηχανισμό δράσης

ΣΤΕΡΟΕΙΔΕΙΣ ΟΡΜΟΝΕΣ: από τη βιοσύνθεση στο μηχανισμό δράσης ΣΤΕΡΟΕΙΔΕΙΣ ΟΡΜΟΝΕΣ: από τη βιοσύνθεση στο μηχανισμό δράσης ΜΑΡΙΑΝΝΑ Α. ΝΤΑΛΑΜΑΓΚΑ ΙΑΤΡΟΣ ΒΙΟΠΑΘΟΛΟΓΟΣ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ-ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Έλλη Παπαδόδημα, Ενδοκρινολόγος, Διευθύντρια Κέντρου Ενδοκρινολογίας, Διαβήτη και Μεταβολισμού, Ευρωκλινική Αθηνών

Γράφει: Έλλη Παπαδόδημα, Ενδοκρινολόγος, Διευθύντρια Κέντρου Ενδοκρινολογίας, Διαβήτη και Μεταβολισμού, Ευρωκλινική Αθηνών Γράφει: Έλλη Παπαδόδημα, Ενδοκρινολόγος, Διευθύντρια Κέντρου Ενδοκρινολογίας, Διαβήτη και Μεταβολισμού, Ευρωκλινική Αθηνών Ο πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός είναι μια «αθόρυβη», «σιωπηρή» και παραγνωρισμένη

Διαβάστε περισσότερα

(10%) Υαιοχρωμοκύττωμα Όγκος του μυελού των επινεφριδίων. Μπορεί να εμφανισθεί ως: ποραδικό Οικογενές

(10%) Υαιοχρωμοκύττωμα Όγκος του μυελού των επινεφριδίων. Μπορεί να εμφανισθεί ως: ποραδικό Οικογενές Υαιοχρωμοκύττωμα Όγκος του μυελού των επινεφριδίων Μπορεί να εμφανισθεί ως: ποραδικό Οικογενές ΜΕΝ-2Α και ΜΕΝ-2Β Νόσος von Hippel-Lindau Νευρο-ινωμάτωση Oικογενές χωρίς άλλη συνοδό νόσο (10%) Υαιοχρωμοκύττωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ Μεταβολισμός της κορτιζόλης Η κορτιζόλη μεταβολίζεται στο ήπαρ. Στην συνέχεια οι μεταβολίτες συζευγνύνται με γλυκουρονιδικές και θειικές ομάδες, γίνονται υδατοδιαλυτά, εισέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι άδικη. Μερικοί είναι άρρωστοι, ενώ άλλοι είναι υγιείς John F. Kennedy, 1962 ΡΕΜΠΕΛΟΥ ΕΛΕΝΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ: ΝΟΣΟΣ ADDISON Daniel Davies [Ιατρός] Ιατρός], 1947 Αυτός ο νεαρός φίλος σου δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ. Αθανάσιος Φούντας, MD, MSc, MHA ΑΝΑΤΟΜΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ. Αθανάσιος Φούντας, MD, MSc, MHA ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ Αθανάσιος Φούντας, MD, MSc, MHA Τα επινεφρίδια αποτελούν κύρια όργανα του ενδοκρινικού συστήματος καθώς εκκρίνουν μια σειρά ορμονών απαραίτητων για τη φυσιολογική λειτουργία του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Β ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΘΑΛΑΜΟΣ 218 Ο ασθενής μας Άρρεν 51 ετών Αιτία εισαγωγής (28/02/2012) Διερεύνηση μορφώματος ΑΡ επινεφριδίου ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Απώλεια βάρους

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΜΟΝΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ. ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΑΣΒΕΣΤΗ Δερματολόγος- Αφροδισιολόγος asvesmed@otenet. gr

ΟΡΜΟΝΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ. ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΑΣΒΕΣΤΗ Δερματολόγος- Αφροδισιολόγος asvesmed@otenet. gr ΟΡΜΟΝΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΑΣΒΕΣΤΗ Δερματολόγος- Αφροδισιολόγος asvesmed@otenet. gr ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΟΡΜΟΝΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΚΜΗ 1) Σε γυναίκες που η συνήθης τοπική ή αντιβιοτική per os αγωγή έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ. Οι ρυθμιστές του οργανισμού

ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ. Οι ρυθμιστές του οργανισμού ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Οι ρυθμιστές του οργανισμού Είδη αδένων στον άνθρωπο o Εξωκρινείς αδένες: εκκρίνουν το προϊόν τους μέσω εκφορητικού πόρου είτε στην επιφάνεια του σώματος (π.χ. ιδρωτοποιοί και σμηγματογόνοι

Διαβάστε περισσότερα

8 Μέρος ΙII: ΑΔΕΝΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΥΠΟΦΥΣΗΣ Κορτικοτρόπα αδενώματα - Νόσος Cushing Στυλιανός Τσαγκαράκης Τα αδενώματα της υπόφυσης που υπερεκκρίνουν ACTH αποτελούν το 10% περίπου των αδενωμάτων της υπόφυσης. Στη

Διαβάστε περισσότερα

Δυναμικές δοκιμασίες στην Ενδοκρινολογία

Δυναμικές δοκιμασίες στην Ενδοκρινολογία Δυναμικές δοκιμασίες στην Ενδοκρινολογία Α. Βρυωνίδου Διευθύντρια Ενδοκρινολογικού Τμήματος, Νοσοκομείο Κοργιαλένειο - Μπενάκειο Ενδοκρινής Κυκλοφορία Ιστοί-στόχοι αδένας (κύτταρο) Πυρήνας (-) Υποθάλαμος

Διαβάστε περισσότερα

Η χοληστερόλη είναι ο πρόδρομος όλων των κατηγοριών των στεροειδών ορμονών: γλυκοκορτικοειδή (για παράδειγμα κορτιζόλη), αλατοκορτικοειδή (για

Η χοληστερόλη είναι ο πρόδρομος όλων των κατηγοριών των στεροειδών ορμονών: γλυκοκορτικοειδή (για παράδειγμα κορτιζόλη), αλατοκορτικοειδή (για Η χοληστερόλη είναι ο πρόδρομος όλων των κατηγοριών των στεροειδών ορμονών: γλυκοκορτικοειδή (για παράδειγμα κορτιζόλη), αλατοκορτικοειδή (για παράδειγμα αλδοστερόνη), ορμόνες του φύλου (δηλαδή ανδρογόνα,

Διαβάστε περισσότερα

Κορτιζόλη (άξονας ΥΥΕ, CRH, ACTH) Αλδοστερόνη (ρενίνη, επίπεδα Κ, Ν) Στεροειδή του φύλου (άξονας ΥΥΓ)

Κορτιζόλη (άξονας ΥΥΕ, CRH, ACTH) Αλδοστερόνη (ρενίνη, επίπεδα Κ, Ν) Στεροειδή του φύλου (άξονας ΥΥΓ) Κορτιζόλη (άξονας ΥΥΕ, CRH, ACTH) Αλδοστερόνη (ρενίνη, επίπεδα Κ, Ν) Στεροειδή του φύλου (άξονας ΥΥΓ) Υδροξυλάση λέγεται το ένζυμο που προσθέτει ένα υδροξύλιο (- ΟΗ) σε κάποιο άτομο άνθρακα Λυάση (ή

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση. Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση. Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ευεργετικά ωφέλη της θεραπείας µε ανταγωνιστές της αλδοστερόνης 30%

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση

Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση Α Μαιευτική - Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ Ιατρική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση Δημήτριος Γ. Γουλής Ενδοκρινολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Φαιοχρωμοκύττωμα. Ευγενία Γκαλιαγκούση. Επιμελήτρια Β, B Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Φαιοχρωμοκύττωμα. Ευγενία Γκαλιαγκούση. Επιμελήτρια Β, B Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Φαιοχρωμοκύττωμα Ευγενία Γκαλιαγκούση Επιμελήτρια Β, B Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Φαιοχρωμοκύττωμα (Ι) Aπό χρωμαφινικά κύτταρα του μυελού των επινεφριδίων (85-90%)

Διαβάστε περισσότερα

Μετεκπαιδευτικά Μαθήµατα Ενδοκρινολογίας 2003. Επινεφρίδια

Μετεκπαιδευτικά Μαθήµατα Ενδοκρινολογίας 2003. Επινεφρίδια Μετεκπαιδευτικά Μαθήµατα Ενδοκρινολογίας 00 Επινεφρίδια 1 Ενδοκρινολογική Κλινική ΓΝΘ Ιπποκρατείου /ντής αµ. επ. καθηγητής Α. Αβραµίδης 1 Νόσος Addison M. Τζοΐτη Ενδοκρινολόγος Ενδοκρινολογική Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση Λιποκινών μεταξύ παιδιών και εφήβων με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 με παχυσαρκία και φυσιολογικό δείκτη μάζας σώματος

Σύγκριση Λιποκινών μεταξύ παιδιών και εφήβων με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 με παχυσαρκία και φυσιολογικό δείκτη μάζας σώματος Σύγκριση Λιποκινών μεταξύ παιδιών και εφήβων με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 με παχυσαρκία και φυσιολογικό δείκτη μάζας σώματος Κ.Κώστα, Κ.Τσιρουκίδου, Μ.Παπαγιάννη, Α.Βαμβάκης, Ι.Τσανάκας Παιδοενδοκρινολογική

Διαβάστε περισσότερα

Νεώτερα δεδομένα στη Νόσο της Κατώτερης Ουροφόρου Οδού της Γάτας (FLUTD)

Νεώτερα δεδομένα στη Νόσο της Κατώτερης Ουροφόρου Οδού της Γάτας (FLUTD) Νεώτερα δεδομένα στη Νόσο της Κατώτερης Ουροφόρου Οδού της Γάτας (FLUTD) Κατερίνα Αδαμαμά Μωραΐτου Επίκουρη Καθηγήτρια Κλινική Ζώων Συντροφιάς Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ. FLUTD Σύνδρομο με κοινή συμπτωματολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν τους στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων Μυοσκελετικού Συστήματος Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2012 2013 Νοσοκομείο ΚΑΤ, 17 Ιανουαρίου 2013 Παραθυρεοειδείς αδένες 1880 Ο Σουηδός φοιτητής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Το στρες Πρώτη νευροενδοκρινολογική απάντηση Δεύτερη νευροενδοεκρινολογική απάντηση Ο υποθάλαμος Κορτιζόλη

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 11. Ενδοκρινείς Αδένες. Εισαγωγή Ορμόνες Αδένες

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 11. Ενδοκρινείς Αδένες. Εισαγωγή Ορμόνες Αδένες Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 11 Ενδοκρινείς Αδένες Εισαγωγή Ορμόνες Αδένες Εξωκρινής, εκκρίνει το προϊόν του, σε επιφάνεια ή κοιλότητα του σώματος Π.χ. ιδρωτοποιοί, σμηγματογόνοι κ.ά. Π.χ. πάγκρεας, όρχεις,

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες

Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ) Εργαστήριο Κλινικών Κατευθυντηρίων Οδηγιών για εργαστηριακές

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ Χ Ο Ν Δ Ρ Ο Μ Α Τ Ι Δ Ο Υ Μ Α Ρ Ι Α Ν Ο Σ Η Λ Ε Υ Τ Ρ Ι Α T E, M S C, Μ Ε Θ Α, Π Γ Ν Α Χ Ε Π Α ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Όπως είναι ευρέως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών» ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

Διαβάστε περισσότερα

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν τους στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Cushing Επινεφριδιακή Ανεπάρκεια

Σύνδρομο Cushing Επινεφριδιακή Ανεπάρκεια Σύνδρομο Cushing Επινεφριδιακή Ανεπάρκεια Κρυσταλλένια Αλεξανδράκη Ενδοκρινολόγος Επιστ.Συνεργάτης Ιατρικής Σχολής Αθηνών ΜΑΘΗΜΑ Γ ΕΤΟΥΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Σύνδρομο Cushing (Cushing Syndrome,

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος Ι Υπερβολικό άγχος;

Μέρος Ι Υπερβολικό άγχος; Μέρος Ι Υπερβολικό άγχος; Η Ellie δεν είχε καλή επίδοση στο µάθηµα Φυσιολογίας παρά τις προσπάθειές της: µελέτησε πριν και µετά τις παραδόσεις, διάβασε και καθαρόγραψε τις σηµειώσεις της, Μελέτησε µε την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΔΕΙΚΤΗΣ STRESS ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΩΝ (ASI) Τα επινεφρίδια είναι δυο µικροί αδένες. Βρίσκονται πάνω από τα νεφρά και ο καθένας τους ζυγίζει 3 έως 5 γραµµάρια. Τους χαρακτηρίζει ο γοργός

Διαβάστε περισσότερα

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού Το μαιτεχμιακό σύστημα συνδέεται με τμήματα του μετωπιαίου κι κροταφικού λοβού ( τμήματα των εγκεφαλικών ημισφαιρίων,ονομασμένα σύμφωνα με το κρανιακό οστό που τα καλύπτει). Το ίδιο σχετίζεται με τον έλεγχο

Διαβάστε περισσότερα

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Το σπινθηρογράφημα πνευμόνων στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Χάρις Γιαννοπούλου Πυρηνικός ιατρός Αν. Διευθύντρια Τμήματος Πυρηνικής Ιατρικής ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός» Πόσο επιτακτική είναι η ορθή διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Οξεοβασική ισορροπία και μεταφορά οξυγόνου

Οξεοβασική ισορροπία και μεταφορά οξυγόνου Κεφάλαιο 3 Οξεοβασική ισορροπία και μεταφορά οξυγόνου Κεφάλαιο 3 Οξεοβασική ισορροπία και μεταφορά οξυγόνου Η συγκέντρωση των ιόντων υδρογόνου στο ECF φυσιολογικά διατηρείται μέσα σε πολύ στενά όρια. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΠΙΛΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO I) ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO II) ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ Σύμφωνα με τις πρόσφατες Κατευθυντήριες Οδηγίες (ESC/ERS 2009 και ACCF/AHA 2009) προκειμένου να αποφασιστεί η κατάλληλη θεραπευτική αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία MD, PhD Medical School, King s College University of London Νεφραγγειακή νόσος Safian RD,NEJM,2001 Αιτίες στένωσης

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολική Αλκάλωση. Μάριος Παπασωτηρίου.

Μεταβολική Αλκάλωση. Μάριος Παπασωτηρίου. Μεταβολική Αλκάλωση Μάριος Παπασωτηρίου mpapasotiriou@yahoo.com Μεταβολική Αλκάλωση Βασικές αρχές Μετ. Αλκάλωσης Κλινική εικόνα Επαναρρόφηση αναγέννηση HCO 3 / Λειτουργίες μεταφορέων νεφρικών σωληναρίων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ KAI ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Νικόλαος Χ. Σύρμος ANAΠΑΡΑΓΩΓΗ Ο άνθρωπος αναπαράγεται με αμφιγονική αναπαραγωγή. Δύο γαμετικά κύτταρα,το ωάριο (θηλυκό)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗΣ ΑΛΚΑΛΩΣΗΣ- ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΔΕΝ ΑΝΤΙΡΡΟΠΟΥΝ ΣΥΝΗΘΩΣ ΤΗ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΑΛΚΑΛΩΣΗ;

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗΣ ΑΛΚΑΛΩΣΗΣ- ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΔΕΝ ΑΝΤΙΡΡΟΠΟΥΝ ΣΥΝΗΘΩΣ ΤΗ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΑΛΚΑΛΩΣΗ; Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας 9 ο Σεμινάριο Διαταραχές Οξεοβασικής Ισορροπίας 25 & 26 Σεπτεμβρίου 2015, ΚΟΜΟΤΗΝΗ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗΣ ΑΛΚΑΛΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Παθήσεις Θυρεοειδούς Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Η καρδιά είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στη δράση της θυρεοειδικής ορµόνης. Έτσι, η δυσλειτουργία του θυρεοειδούς µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ Butavate Δερματικό διάλυμα 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Προπιονική κλομπεταζόλη 0.05 % W/V Για τον πλήρη κατάλογο των

Διαβάστε περισσότερα

Φλοιοεπινεφριδιακό καρκίνωμα(adrenocortical

Φλοιοεπινεφριδιακό καρκίνωμα(adrenocortical Φλοιοεπινεφριδιακό καρκίνωμα(adrenocortical Carcinoma (ACC) ΑΔΑΜΙΔΟΥ Φ. Ενδοκρινολόγος Γενικά Επίπτωση 0.7-2 περιστατικά/εκατομύριο κατοίκων/έτος ή 300 νέα περιστατικά/ έτος στις ΗΠΑ Peak 40-50 ετών Αυτόνομη

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες:

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες: Δυσκοιλιότητα. Η δυσκοιλιότητα αποτελεί ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα του κατώτερου πεπτικού σωλήνα, επηρεάζοντας κάθε χρόνο ένα μεγάλο αριθμό ασθενών, κυρίως των χωρών του δυτικού κόσμου. Εικόνα 1.

Διαβάστε περισσότερα

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Ηρακλής Αβραμόπουλος Παθολόγος Ιατρείο Υπέρτασης Νοσοκομείο Υγεία Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά ΒΒ Χάλαση των αγγείων Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Υπεργλυκαιμία λόγω χρήσης Γλυκοκορτικοειδών. Μαρινέλλα Κυριακίδου Χειμώνα Ενδοκρινολόγος 24 ο Ετήσιο Συνέδριο ΔΕΒΕ Νοέμβριος 2010

Υπεργλυκαιμία λόγω χρήσης Γλυκοκορτικοειδών. Μαρινέλλα Κυριακίδου Χειμώνα Ενδοκρινολόγος 24 ο Ετήσιο Συνέδριο ΔΕΒΕ Νοέμβριος 2010 Υπεργλυκαιμία λόγω χρήσης Γλυκοκορτικοειδών Μαρινέλλα Κυριακίδου Χειμώνα Ενδοκρινολόγος 24 ο Ετήσιο Συνέδριο ΔΕΒΕ Νοέμβριος 2010 Εισαγωγή Χρήση γλυκοκορτικοειδών (ΓΚ) σε πολλές ασθένειες Αρκετές φορές

Διαβάστε περισσότερα

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία 12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0 Στρογγυλό Τραπέζι: Συγγενείς καρδιοπάθειες ενηλίκων- πνευµονική υπέρταση ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία Κωνσταντίνος Θωµαϊδης, Γ.Ν. «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

Σπανια Νεανικη Πρωτοπαθης Συστηματικη Αγγειιτιδα

Σπανια Νεανικη Πρωτοπαθης Συστηματικη Αγγειιτιδα www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Σπανια Νεανικη Πρωτοπαθης Συστηματικη Αγγειιτιδα Έκδοση από 2016 2. ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ 2.1 Ποιοί είναι οι τύποι της αγγειίτιδας? Πως γίνεται η κατάταξη

Διαβάστε περισσότερα

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου»

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Αντιυπερτασικά & σεξ Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Υπέραταση & ED Η Υπέρταση αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για ED Feldman et al. J Urol

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:./04/2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ 1 ο ΘΕΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: Ενδοκρινείς αδένες ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ενδοκρινολογικές μεταβολές στην παχυσαρκία

Ενδοκρινολογικές μεταβολές στην παχυσαρκία Διατροφή Παρουσίαση ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ Κοκκόρης Παναγιώτης Ενδοκρινολογικές μεταβολές στην παχυσαρκία Παναγιώτης Κοκκόρης Ενδοκρινολόγος- Διαβητολόγος Επιμελητής Ενδοκρινολογικής Κλινικής του 251 Γενικού Νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΕΝ ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Παναγιώτης Κοκκόρης Ενδοκρινολόγος- ιαβητολόγος Επιµελητής Ενδοκρινολογικής Κλινικής του 251 Γενικού Νοσοκοµείου Αεροπορίας ΕΝ ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Η παχυσαρκία είναι µια κατάσταση που

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΗΣ ΝΥΧΘΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΔΕΝ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΠΑΘΟΥΣ ΑΛΔΟΣΤΕΡΟΝΙΣΜΟΥ

Η ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΗΣ ΝΥΧΘΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΔΕΝ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΠΑΘΟΥΣ ΑΛΔΟΣΤΕΡΟΝΙΣΜΟΥ Η ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΗΣ ΝΥΧΘΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΔΕΝ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΠΑΘΟΥΣ ΑΛΔΟΣΤΕΡΟΝΙΣΜΟΥ Σεμερτζίδης Π., Πετίδης Κ., Γκαλιαγκούση Ε., Δούμας Μ., Τριανταφύλλου Α., Δούμα

Διαβάστε περισσότερα

Κανένα για αυτήν την παρουσίαση. Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini,

Κανένα για αυτήν την παρουσίαση. Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini, Κανένα για αυτήν την παρουσίαση Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini, 2 Κυκλοσπορίνη-θεραπευτικές ενδείξεις 3 Θεραπεία σοβαρών μορφών

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Ενδοκρινολογίας

Βασικές Αρχές Ενδοκρινολογίας Βασικές Αρχές Ενδοκρινολογίας Εισαγωγικό μάθημα Νικόλαος Κατσιλάμπρος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών σε συνεργασία με την ιατρό και υποψήφια διδάκτορα Χρυσή Χ. Κολιάκη Η Ενδοκρινολογία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πεδίο Εφαρμογής. Πρόληψη και Παράγοντες Κινδύνου

Πεδίο Εφαρμογής. Πρόληψη και Παράγοντες Κινδύνου Εξετάσεις λειτουργίας του θυρεοειδούς: διάγνωση και παρακολούθηση των διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας Πεδίο Εφαρμογής Οι παρούσες κατευθυντήριες οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

Μεταιχμιακό Σύστημα του Εγκεφάλου

Μεταιχμιακό Σύστημα του Εγκεφάλου Μεταιχμιακό Σύστημα του Εγκεφάλου Άρθρο του ΧΑΡΑΛΑΜΠΟY ΤΙΓΓΙΝΑΓΚΑ, MT, CST, MNT Το μεταιχμιακό σύστημα ελέγχει το κύκλωμα του χρόνιου πόνου και των συναισθημάτων, ενώ συνδέεται με τα βαθύτερα τμήματα του

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α.,

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α., ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ. Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΜΑΣ ΣΤΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ, ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ». Μεϊμέτη Ε., Καφαντάρης Ι., Δόνου Α., Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦ.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1. Αρχές αντισύλληψης 1 1.2. Ιστορία της αντισύλληψης 3 1.3. Δημογραφικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδα λεπτίνης και γκρελίνης σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 πριν και 6 μήνες μετά την έναρξη ινσουλινοθεραπείας

Επίπεδα λεπτίνης και γκρελίνης σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 πριν και 6 μήνες μετά την έναρξη ινσουλινοθεραπείας Επίπεδα λεπτίνης και γκρελίνης σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 πριν και 6 μήνες μετά την έναρξη ινσουλινοθεραπείας Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3],

Διαβάστε περισσότερα

1) Τι είναι η Ορμονοθεραπεία;

1) Τι είναι η Ορμονοθεραπεία; Γράφει: Χρήστος Μαρκόπουλος, Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών, Διευθυντής Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών, Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού 1) Τι είναι η Ορμονοθεραπεία;

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ DVM, GPCertSAM, GPCertEndo (ESVPS) 3Ο FORUM ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ 10-12 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ DVM, GPCertSAM, GPCertEndo (ESVPS) 3Ο FORUM ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ 10-12 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ DVM, GPCertSAM, GPCertEndo (ESVPS) 3Ο FORUM ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ 10-12 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ALP ; ΕΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΟΜΑΔΑ ΕΝΖΥΜΩΝ ΠΟΥ ΚΑΤΑΛΥΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Ενήβωση - Εφηβεία Puberty - Adolescence Puberty vs. Adolescence Ενήβωση vs. Εφηβεία 12-15 y 12- >>15

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΟΡΜΟΝΩΝ ΣΤΗ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ

ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΟΡΜΟΝΩΝ ΣΤΗ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΟΡΜΟΝΩΝ ΣΤΗ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ Μανώλης Οικονόμου Eπίκουρος Καθηγητής Φαρμακογενετικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Ορμονολογικό Εργαστήριο 2η Πανεπιστημιακή Μαιευτική και

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ. Π. Παππάς

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ. Π. Παππάς ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ Π. Παππάς ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ Κατηγορίες ιστικών ορµονών Αποκαρβοξυλιωµένα αµινοξέα (ισταµίνη, σεροτονίνη) Πολυπεπτίδια (κινίνες, ουσία Ρ) Εικοσανοειδή

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca. 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς

Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca. 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς ΡΥΘΜΙΣΗ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς ΡΟΛΟΣ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΟΥ Ca ++ Μυϊκή συστολή Συναπτική διαβίβαση Συσσώρευση αιμοπεταλίων Πήξη του αίματος

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό σύνδρομο και νόσος Alzheimer

Μεταβολικό σύνδρομο και νόσος Alzheimer Μεταβολικό σύνδρομο και νόσος Alzheimer Καλλιόπη Παζαΐτου -Παναγιώτου Ενδοκρινολόγος Τμήμα Ενδοκρινολογίας- Ενδοκρινικής Ογκολογίας ΑΝΘ «Θεαγένειο» Μεταβολικό σύνδρομο και νόσος Alzheimer Ορισμός μεταβολικού

Διαβάστε περισσότερα

17. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ

17. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Αιτιολογία: επίμονη λοίμωξη με ογκογόνο στέλεχος HPV (16, 18, 31, 33, 35, 45 κλπ) Πρωτογενής πρόληψη: εμβολιασμός (2 εμβόλια τετραδύναμο, διδύναμο) Δευτερογενής πρόληψη: προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών

Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών Οι ρευματικές παθήσεις είναι συχνές στην αναπαραγωγική ηλικία των γυναικών. Στην πρόσφατη πανελλήνια επιδημιολογική έρευνα για τις ρευματικές παθήσεις στο γενικό

Διαβάστε περισσότερα

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Αρχική εμπειρία από την χορήγηση anakinra σε δέκα ενήλικες ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα

Αρχική εμπειρία από την χορήγηση anakinra σε δέκα ενήλικες ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα Αρχική εμπειρία από την χορήγηση anakinra σε δέκα ενήλικες ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα Γ. Λάζαρος, Π. Βασιλείου, Κ. Αντωνάτου, Χ. Κουτσιανάς, Γ. Γεωργιόπουλος, Δ. Βασιλόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα