Φελλοφόρος δρυς, ένα πολύτιμο δασοπονικό είδος με πολλαπλές χρήσεις

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Φελλοφόρος δρυς, ένα πολύτιμο δασοπονικό είδος με πολλαπλές χρήσεις"

Transcript

1 Φελλοφόρος δρυς, ένα πολύτιμο δασοπονικό είδος με πολλαπλές χρήσεις Δρ Ιωάννης Σπανός, Τακτικός Ερευνητής Δρ Παναγιώτης Πλατής, Τακτικός Ερευνητής Γεώργιος Γιακζίδης, Δασολόγος Δρ Θωμάς Παπαχρήστου, Τακτικός Ερευνητής Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Η ταυτότητά της Η φελλοφόρος δρυς (Quercus suber L.) είναι ένα δικοτυλήδονο φυτό της οικογένειας των Φηοειδών (Fagaceae), που απαντά σε πολλές μεσογειακές χώρες και μαζί με την ελιά θεωρούνται ως τα πολυτιμότερα δένδρα της λεκάνης της Μεσογείου, συχνά αποκαλούμενα χρυσοφόρα δένδρα. Η χρυσοφορία της οφείλεται στο φλοιό της με τις μοναδικές μονωτικές του ιδιότητες, την ελαστικότητά του και το μικρό βάρος. Η φυσική εξάπλωση του είδους είναι κυρίως στην Ιβηρική χερσόνησο (Πορτογαλία, Ισπανία), αλλά φύεται και σε άλλες χώρες, όπως Iταλία, Γαλλία, Μαρόκο και Αλγερία. Εκτεταμένες αναδασώσεις εφαρμόστηκαν και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως Ρωσία και Βουλγαρία (1950). Η φελλοφόρος δρυς είναι είδος φωτόφιλο, θερμοξηρόβιο, προσαρμοσμένο στο μεσογειακό κλίμα, ανθεκτικό στις πυρκαγιές και ευδοκιμεί σε πυριτικά εδάφη, ενώ αποφεύγει τα αργιλώδη και αυτά τα οποία εδράζονται επί ασβεστολιθικών πετρωμάτων. Είναι ένα ποικιλόμορφο είδος, το οποίο αρχίζει να ανθοφορεί σε ηλικία ετών και εμφανίζεται με πολλές ποικιλίες στα φύλλα και στους καρπούς. Οι κυριότεροι παράγοντες που επηρεάζουν την εξάπλωση του είδους, είναι η θερμοκρασία και το ύψος βροχής. Δεν αντέχει σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες (-15 ο C) και παρουσιάζει τη μεγαλύτερη απόδοση σε υγρές και βροχερές περιοχές (μέσο ετήσιο ύψος κατακρημνισμάτων mm) με μικρή ξηροθερμική περίοδο. Χρήσεις Παραγωγή φελλού. Το κύριο προϊόν της φελλοφόρου δρυός είναι ο φελλός, που παράγεται από τον εξωτερικό φλοιό, ο οποίος αναπτύσσεται σε μεγάλο πάχος και αφαιρείται Πειραματική επιφάνεια φελλοφόρου δρυός στη Χαλκιδική (Ιερισσός), ηλικίας 13 ετών (η επιφάνεια εγκαταστάθηκε το 1992 μετά από πυρκαγιά σε αναδασώσεις θαλάσσιας πεύκης, Οκτώβριος 2005). περιοδικά, αναπαραγόμενος από το δένδρο. Η αφαίρεση αρχίζει όταν το δένδρο έχει διάμετρο εκ. και επαναλαμβάνεται κάθε 8-10 έτη, ως μία ηλικία ετών. Πάνω από το 52% της παγκόσμιας παραγωγής φελλού παράγεται στην Πορτογαλία. Η μέση παραγωγή φελλού σε παγκόσμια κλίμακα υπολογίζεται σε 150 χλγ. ξηρού βάρους φλοιού ανά στρέμμα και δεκαετία, ωστόσο, στη βιβλιογραφία αναφέρονται περιπτώσεις με υψηλότερες αποδόσεις (200 έως 500 χλγ./10ετία). Ο φελλός επιφέρει υψηλά οικονομικά οφέλη, διότι είναι ένα ασυναγώνιστο προϊόν με φυσικές και μηχανικές ιδιότητες (ελαφρότητα, αδιαπερατότητα, κακή αγωγιμότητα, αντοχή στην τριβή, ανθεκτικότητα στην καύση κ.ά.) και

2 ΕΘΙΑΓΕ 12 / 13 Πειραματική επιφάνεια φελλοφόρου δρυός στο Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών, ηλικίας 18 ετών (Δεκέμβριος 2010). έχει ευρείες εφαρμογές (π.χ. σανδαλοποιία, οινοποιία, χειροτεχνία, οικοδομικές κατασκευές). Σήμερα μεγάλη ώθηση στην ευρύτερη χρήση του φελλού, έδωσε η δυνατότητα θρυμματισμού και άλεσης του φλοιού (φυσικού φελλού) και συγκόλλησης των τεμαχίων. Με τον τρόπο αυτό παράγονται και σύνθετα προϊόντα φελλού (θρυματοφελλός, composition cork), όπως συνθετικά μηχανών (φλάντζες), μονωτικές πλάκες (corkboard) που χρησιμοποιούντα ευρύτατα σε ψυγεία και πολλές κατασκευές για θερμική και ηχητική μόνωση. Δε βρέθηκαν μέχρι σήμερα υποκατάστατα στις βιομηχανίες κρασιού, φαρμάκων, αυτοκινήτων που να ανταγωνίζονται το φυσικό φελλό. Εξάλλου, η χημική βιομηχανία παραγωγής υποκατάστατων του φελλού βρίσκεται σε μειονεκτική θέση με την εξάντληση των αποθεμάτων πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα που αποτελούν τα βασικά υλικά παραγωγής. Παραγωγή τεχνικού ξύλου. Το ξύλο της φελλοφόρου δρυός είναι όμοιο στη δομή με την αριά (Q. ilex) και την ευθύφλοιο δρυ (Q. cerris). Γενικά, το ξύλο δουλεύεται εύκολα και δίνει ένα πολύ ωραίο φινίρισμα. Οι κύριες τεχνικές εφαρμογές του είναι στην επιπλοποιία, βιομηχανία παρκέτων, βαρελοποιία, κατασκευή κόντρα-πλακέ και διακοσμητικού καπλαμά. Συνδυασμένη παραγωγή προϊόντων. Η φελλοφόρος δρυς είναι κατάλληλο είδος για συστήματα χρήσης γης που συνδυάζουν την παραγωγή δασικών προϊόντων και βοσκήσιμης ύλης (δασολιβαδικό σύστημα) ή την παραγωγή δασικών και γεωργικών προϊόντων και βοσκήσιμης ύλης (αγροδασολιβαδικό σύστημα). Σε τέτοια συστήματα παράγονται ταυτόχρονα στη μονάδα επιφάνειας βοσκήσιμη ύλη, καυσόξυλα, κάρβουνο, φελλός, ξυλεία, βελανίδια, τανίνη και κτηνοτροφικά προϊόντα. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι ένα τέτοιο σύστημα χρήσης γης μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως βοσκότοπος τα δύο πρώτα έτη και στο τρίτο έτος να σπαρθεί με δημητριακά, τα οποία θερίζονται το επόμενο έτος. Με αυτόν τον τρόπο εξασφαλίζεται εισόδημα από τα πρώτα έτη της φυτείας και όχι μετά από έτη που θα αρχίσουν να παράγονται τα δασικά προϊόντα.

3 Προοπτικές για τη χώρα μας Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν φυσικές συστάδες της φελλοφόρου δρυός. Ωστόσο, πολλές περιοχές έχουν ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξή της και θα μπορούσαν να δημιουργηθούν τεχνητές φυτείες. Για τέτοιες φυτείες, κατάλληλες είναι οι παραθαλάσσιες, ημιορεινές και ορεινές περιοχές (ετήσια βροχόπτωση mm), με μικρή διάρκεια ξηροθερμικής περιόδου. Παρουσιάζει μεγάλο εύρος ανοχής σε φυσικές και εδαφικές ιδιότητες εδάφους, ωστόσο, ενδείκνυται να φυτεύεται σε εδάφη ελαφρώς όξινα (ph: 4,5-6,0), χαλαρά και αμμώδη με χαμηλή περιεκτικότητα σε οργανική ουσία και ασβέστιο. Αναμενόμενα οφέλη. Η δημιουργία φυτειών με φελλοφόρο δρυ στη χώρα μας κρίνεται οικονομικά σκόπιμη, διότι θα εξασφαλισθεί η παραγωγή ενός ακριβού υλικού (φελλού) μακροπρόθεσμα και θα μειωθεί σημαντικά η εισαγωγή φελλού από άλλες χώρες. Η εκφλοίωση και η απόληψη του φελλού θα γίνει όταν το δένδρο θα φτάσει σε ηλικία ετών και η περίμετρος στο στηθιαίο ύψος θα ξεπεράσει τα 60 εκ. Στη συνέχεια οι απολήψεις του φελλού θα επαναλαμβάνονται κάθε 8-10 έτη και θα συνεχίζονται για πολλά έτη (ηλικία δένδρου έτη). Για τη χώρα μας υπολογίζεται ότι, σε περιοχές με κατάλληλες κλιματικές και εδαφικές συνθήκες, η παραγωγή του φελλού θα ξεπεράσει τα 100 χλγ. ξηρού βάρους φλοιού/στρέμμα. Είναι προφανές ότι η δημιουργία φυτειών αποκλειστικά και μόνο για παραγωγή φελλού είναι αποθαρρυντική εξαιτίας της μεγάλης καθυστέρησης εσόδων. Για το λόγο αυτό, η δημιουργία συστάδων φελλοφόρου δρυός που συνδυάζουν την παραγωγή ποικίλων προϊόντων, είναι τα πλέον κατάλληλα συστήματα χρήσης γης. Η αειφόρος διαχείριση αυτών των συστημάτων, σύμφωνα με τις αρχές της πολυλειτουργικότητας, θα συμβάλλει στην προστασία του εδάφους, των υδάτων, της ατμόσφαιρας, καθώς και της ποικιλομορφίας των ειδών και των χαρακτηριστικών των δασικών τοπίων, αλλά και στην αύξηση του εισοδήματος των κατοίκων των ημιορεινών και ορεινών μειονεκτικών περιοχών. Πιλοτικές φυτεύσεις. Η φελλοφόρος δρυς δοκιμάζεται πειραματικά από το ΕΘΙΑΓΕ - Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Θεσσαλονίκης (ΙΔΕ) σε τρεις περιοχές, στο αγρόκτημα του ΙΔΕ, στα Λουτρά Θέρμης του Ν. Θεσσαλονίκης στην περιοχή Βρασνών του Ν. Θεσσαλονίκης, και στην περιοχή Ιερισσού (Γομάτι) του Ν. Χαλκιδικής. Οι πειραματικές φυτείες είναι σήμερα ηλικίας 21 ετών. Το φυτευτικό υλικό (σπόροι, βελανίδια) προήλθε από περιοχή της νότιας Βουλγαρίας (Πετρίτσι) από φυτείες που φυτεύτηκαν το 1950 και δοκιμάστηκαν σε αντίξοες συνθήκες, όπως υποβαθμισμένα εδάφη, χαμηλές θερμοκρασίες (-27 ο C) και παρατεταμένη ξηρασία. Ειδικότερα, στο αγρόκτημα του ΙΔΕ υπάρχουν μόνιμες σποροπαραγωγικές πειραματικές επιφάνειες, όπου τις δύο τελευταίες δεκαετίες ( ) δοκιμάζονται δύο υποείδη και διάφοροι φαινότυποι. Το υποείδος Q. suber ssp. Πειραματική επιφάνεια φελλοφόρου δρυός στη Βουλγαρία (Πετρίτσι), ηλικίας 50 ετών (από την οποία εισήχθη το φυτευτικό υλικό στην Ελλάδα, Νοέμβριος 2010). eusuber προσαρμόστηκε καλύτερα συγκρινόμενο με το υποείδος Q. suber ssp. occidentalis. Οι κλιματικές συνθήκες, ιδιαίτερα στα πρώτα έτη φύτευσης, παίζουν σπουδαίο ρόλο στην πορεία εξέλιξης και προσαρμογής της φελλοφόρου δρυός. Η ξηρασία του 1993 (ετήσιο ύψος βροχής 225 χλστ., ΜΟ περιοχής = 453 χλστ.) και οι χαμηλές θερμοκρασίες των ψυχρότερων μηνών (Δεκέμβριος, Ιανουάριος) των ετών 2001 και 2002 (-11 o C, ΜΟ περιοχής= -5,5) επηρέασαν αρνητικά την επιβίωση και εξέλιξη των δενδρυλλίων της φελλοφόρου δρυός (20% των φυτών ξηράθηκαν συνολικά εξαιτίας των ακραίων καιρικών συνθηκών). Τα αποτελέσματα έρευνας στο αγρόκτημα του ΙΔΕ έδειξαν ότι η πρώτη παραγωγή φελλού θα αρχίσει το 2015 (όταν τα δένδρα θα φθάσουν στην ηλικία των 25 ετών) και όταν η στηθιαία διάμετρος των δένδρων θα ξεπεράσει τα εκ. Το 2009, συλλέχθηκαν σπόροι (βαλανίδια) από 17 επιλεγμένα δένδρα (φαινοτύπους) και διερευνήθηκε η πορεία φυτρωτικότητας και επιβίωσης των φυταρίων. Από τους επιλεγμένους και υγιείς σπόρους παρήχθησαν βωλόφυτα φυτάρια, τα οποία θα φυτευτούν σε κατάλληλα περιβάλλοντα. Για παράδειγμα, θα χρησιμοποιηθούν για την περιβαλλοντική αποκατάσταση επιλεγμένων θέσεων των ορυχείων της περιοχής Πτολεμαΐδας της ΔΕΗ ΑΕ, με σκοπό τη δημιουργία ενός δασολιβαδικού συστήματος που θα βελτιώνει το τοπίο και θα αποφέρει εισόδημα από τα πρώτα έτη. Πληροφορίες: Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Βασιλικά Θεσσαλονίκης τηλ.: ,

Αλατωση. Μ. Ianetta N. Colonna. Σειρα Φυλλαδιων: B Aριθμος: 3

Αλατωση. Μ. Ianetta N. Colonna. Σειρα Φυλλαδιων: B Aριθμος: 3 Αλατωση Μ. Ianetta N. Colonna Σειρα Φυλλαδιων: B Aριθμος: 3 Περιεχόμενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1 ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΑΛΑΤΩΣΗΣ 2 ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΠΟΥ ΠΛΗΤΤΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΕΙΝΑΙ ΕΠΙΡΡΕΠΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΛΑΤΩΣΗ 4 ΣΧΕΣΕΙΣ ΑΙΤΙΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΟΣ 4 ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Βοσκές και Βοσκότοποι

Βοσκές και Βοσκότοποι Βοσκές και Βοσκότοποι Vasilios P. Papanastasis Σειρα Φυλλαδιων: Γ Aριθμος: 5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΒΟΣΚΟΤΟΠΟΙ; 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΛΙΒΑΔΙΚΑ ΤΟΠΙΑ; 2 ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΒΟΣΚΗΣΗΣ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΣΤΗ ΜΕΣΟΓΙΑΚΗ ΛΕΚΑΝΗ 3

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΚΙΝ ΥΝΟΙ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΗΣ ΣΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΕΥΓΕΝΙΑ ΒΕΛΛΑ ΕΥΘΥΜΙΑ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΞΕΠΑΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ομιχλοβροχή στα βουνά της χώρας μας: Μία κρυφή και παραμελημένη κατηγορία νερού με μεγάλη υδρολογική, οικολογική και περιβαλλοντική σημασία

Η ομιχλοβροχή στα βουνά της χώρας μας: Μία κρυφή και παραμελημένη κατηγορία νερού με μεγάλη υδρολογική, οικολογική και περιβαλλοντική σημασία Η ομιχλοβροχή στα βουνά της χώρας μας: Μία κρυφή και παραμελημένη κατηγορία νερού με μεγάλη υδρολογική, οικολογική και περιβαλλοντική σημασία Δρ Γεώργιος Μπαλούτσος, Διατελέσας Τακτικός Ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΕΣ ΛΕΚΑΝΕΣ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΠΟΤΑΜΩΝ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΕΣ ΛΕΚΑΝΕΣ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΠΟΤΑΜΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΕΣ ΛΕΚΑΝΕΣ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΠΟΤΑΜΩΝ Αειφορική Διαχείριση Νερού μέσω της Ενδυνάμωσης της Κοινής Ευθύνης σε Μεσογειακές Λεκάνες Απορροής ΜΑΪΟΣ 2012 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΕΣ ΛΕΚΑΝΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

4. Τελειώνει το νερό στον πλανήτη μας;

4. Τελειώνει το νερό στον πλανήτη μας; 4. Τελειώνει το νερό στον πλανήτη μας; Όπως είναι γνωστό, το νερό κάνει ένα κύκλο στη φύση και για εκατομμύρια χρόνια καλύπτει τις ανάγκες όλων των οργανισμών στον πλανήτη μας. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται

Διαβάστε περισσότερα

Η Ζωή Μας με τις Δασικές Πυρκαγιές: Η Άποψη της Επιστήμης

Η Ζωή Μας με τις Δασικές Πυρκαγιές: Η Άποψη της Επιστήμης EFI Discussion Paper 15, 2009 Η Ζωή Μας με τις Δασικές Πυρκαγιές: Η Άποψη της Επιστήμης Μία Συνεισφορά στο Διάλογο Επιστήμης-Πολιτικής Yves Birot (συντ.) Η Ζωή Μας με τις Δασικές Πυρκαγιές: Η Άποψη της

Διαβάστε περισσότερα

ΦΕΚ 128 Α/ 3.07.08 ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ. Αριθμ.6876/4871 Έγκριση του Γενικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης.

ΦΕΚ 128 Α/ 3.07.08 ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ. Αριθμ.6876/4871 Έγκριση του Γενικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης. ΦΕΚ 128 Α/ 3.07.08 ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Αριθμ.6876/4871 Έγκριση του Γενικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης. Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Έχοντας υπόψη: α) Τις διατάξεις του άρθρου 6 παρ.

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά φυτά. Ο θησαυρός της ελληνικής γης με... άρωμα ανάπτυξης

Αρωματικά φυτά. Ο θησαυρός της ελληνικής γης με... άρωμα ανάπτυξης ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ 03 ΤΕΥΧΟΣ Νο ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 Αρωματικά φυτά Ο θησαυρός της ελληνικής γης με... άρωμα ανάπτυξης ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Η ανταγωνιστικότητα περνά

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ & ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ

Τ.Ε.Ι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ & ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ Τ.Ε.Ι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ & ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΡΙΩΝ ΥΒΡΙ ΙΩΝ ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ ΣΤΑ ΑΓΡΟΝΟΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΖΑΦΕΙΡΑΚΗΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

γνωστό ως μονόκλωνο γραμμικό σύστημα, διαμόρφωσης των δένδρων κερασιάς

γνωστό ως μονόκλωνο γραμμικό σύστημα, διαμόρφωσης των δένδρων κερασιάς Το μονόκλωνο γραμμικό σύστημα διαμόρφωσης των δένδρων κερασιάς Προϋποθέσεις Εγκατάσταση Διαμόρφωση των δένδρων Κλάδεμα καρποφορίας Κωνσταντίνος Καζαντζής, Τεχνολόγος Γεωπονίας Ινστιτούτο Φυλλοβόλων Δένδρων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α» ΘΑΛΑΣΣΙΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ, ΠΑΠΑ ΑΚΗ ΖΑΧΑΡΩ. Επιβλέπων: Βάρδας Ιωάννης

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α» ΘΑΛΑΣΣΙΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ, ΠΑΠΑ ΑΚΗ ΖΑΧΑΡΩ. Επιβλέπων: Βάρδας Ιωάννης ΤΕΙ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ, ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ : ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΑΜΑ : ΙΟΙΚΙΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α» ΘΑΛΑΣΣΙΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ, ΠΑΠΑ ΑΚΗ ΖΑΧΑΡΩ Α.Μ. : 3019, 3108 Επιβλέπων:

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερμικές Αντλίες Θερμότητας - Εφαρμογές στον αγροτικό τομέα

Γεωθερμικές Αντλίες Θερμότητας - Εφαρμογές στον αγροτικό τομέα Ε Θ Ι Α Γ Ε 8 / 9 Γεωθερμικές Αντλίες Θερμότητας - Εφαρμογές στον αγροτικό τομέα Μια οικονομική και περιβαλλοντικά φιλική ενεργειακή λύση Δρ Πασχάλης Δαλαμπάκης, Γεωλόγος-Γεωθερμικός Ανδρέας Ηλίας, Γεωπόνος

Διαβάστε περισσότερα

1.2. Υλικά που προτιμούνται ή αποφεύγονται για την κομποστοποίηση.

1.2. Υλικά που προτιμούνται ή αποφεύγονται για την κομποστοποίηση. 1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ 1.1. Τι είναι κομποστοποίηση - Τι ονομάζεται compost. Οι ανθρώπινες ενέργειες που έχουν σκοπό να επιταχύνουν και να καθοδηγήσουν τις φυσικές διεργασίες της βιοαποδόμησης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ. H μετάβασή μας στην αειφορικότητα. Γενικά

ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ. H μετάβασή μας στην αειφορικότητα. Γενικά 1 ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ H μετάβασή μας στην αειφορικότητα Γενικά Η αειφορικότητα αποτέλεσε το παρασκηνιακό περιεχόμενο σχεδόν κάθε θέματος που εξετάσαμε μέχρι τώρα. Σ αυτό το τέταρτο μέρος, η αειφορικότητα θα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΙΚΑΛΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΙΚΑΛΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΙΚΑΛΗΣ [1] Γενικά για την Καλλιέργεια Σίκαλης 1. Καλλιεργητικές Εργασίες 1.1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΙΣ ΦΛΟΓΕΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΙΣ ΦΛΟΓΕΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΙΣ ΦΛΟΓΕΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η επιστηµονική κοινότητα επισηµαίνει ότι τα χαρακτηριστικά των δασικών πυρκαγιών στην Ισπανία µεταβάλλονται. Σε αυτό συµβάλλουν οι κλιµατικές αλλαγές, οι οποίες προκαλούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΗΝΑΡΙΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΣΕΜΗΝΑΡΙΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ ΣΕΜΗΝΑΡΙΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ: ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:> ΑΝΤΩΝΙΑ ΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑ ΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΓΚΙΕΓΚΙ ΜΠΛΕΝΤΑΡ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση υπόγειου χώρου στάθμευσης με μεθόδους περιβαλλοντικής οικονομίας

Αξιολόγηση υπόγειου χώρου στάθμευσης με μεθόδους περιβαλλοντικής οικονομίας Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων - Μεταλλουργών Αξιολόγηση υπόγειου χώρου στάθμευσης με μεθόδους περιβαλλοντικής οικονομίας ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΡΙΑΝΑ ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΕΠΙBΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΑΞΕΩΝ: 2.2.2.α. Αναμόρφωση Προπτυχιακών Προγραμμάτων Σπουδών ΤΙΤΛΟΣ ΥΠΟΕΡΓΟΥ: Αναπληρωτής Καθηγητής ΔΟΜΗ & ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι.

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΑΞΕΩΝ: 2.2.2.α. Αναμόρφωση Προπτυχιακών Προγραμμάτων Σπουδών ΤΙΤΛΟΣ ΥΠΟΕΡΓΟΥ: Αναπληρωτής Καθηγητής ΔΟΜΗ & ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΑΡΧΙΚΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ (Ε.Π.Ε.Α.Ε.Κ. ΙΙ) ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΑΞΕΩΝ: 2.2.2.α. Αναμόρφωση Προπτυχιακών

Διαβάστε περισσότερα

Αναγωγικές καλλιεργητικές υλοτοµίες Καθ. κ. Σπύρος Ντάφης

Αναγωγικές καλλιεργητικές υλοτοµίες Καθ. κ. Σπύρος Ντάφης ΜΟΥΣΕΙΟ ΓΟΥΛΑΝ ΡΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΙΟΤΟΠΩΝ - ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ Έργο LIFE-ΦΥΣΗ «Ανόρθωση των πρεµνοφυών δασών Quercus frainetto και Quercus ilex» ράση Α2: Κατάρτιση των υπευθύνων των µονών για

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΛΛΗΝΟ-ΙΤΑΛΙΚΟΣ ΚΑΙ Ο ΕΛΛΗΝΟ-ΤΟΥΡΚΙΚΟΣ ΑΓΩΓΟΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΑΠΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΠΟΨΗ ΘΕΟ ΩΡΟΥ Χ. ΙΩΑΝΝΗΣ

Ο ΕΛΛΗΝΟ-ΙΤΑΛΙΚΟΣ ΚΑΙ Ο ΕΛΛΗΝΟ-ΤΟΥΡΚΙΚΟΣ ΑΓΩΓΟΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΑΠΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΠΟΨΗ ΘΕΟ ΩΡΟΥ Χ. ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΕΛΛΗΝΟ-ΙΤΑΛΙΚΟΣ ΚΑΙ Ο ΕΛΛΗΝΟ-ΤΟΥΡΚΙΚΟΣ ΑΓΩΓΟΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΑΠΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΠΟΨΗ ΘΕΟ ΩΡΟΥ Χ. ΙΩΑΝΝΗΣ Πτυχίο Οικονοµικής Επιστήµης Πανεπιστηµίου Πειραιώς Επιβλέπων Καθηγητής ΝΙΚΟΛΑΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ

ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2007-2013 Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης «Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΣΙΝΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΥΛΕΣ ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΗΜΟΤΙΚΟ

ΠΡΑΣΙΝΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΥΛΕΣ ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΗΜΟΤΙΚΟ ΠΡΑΣΙΝΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΥΛΕΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΗΜΟΤΙΚΟ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 1999 1 ΠΡΑΣΙΝΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΥΛΕΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μονωτικά υλικά & περιβάλλον

Μονωτικά υλικά & περιβάλλον KT 079 OS 084.QXP_Layout /05/0 :34 ΜΜ Page Μονωτικά υλικά & περιβάλλον Εναλλακτικά & ανακυκλώσιμα προϊόντα Ο σωστός συνδυασμός του είδους του μονωτικού υλικού και της ποσότητας που χρησιμοποιείται είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 2253 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ Αρ. Φύλλου 128 3 Ιουλίου 2008 ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Αριθμ. 6876/4871 Εγκριση του Γενικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδια σμού και Αειφόρου Ανάπτυξης.

Διαβάστε περισσότερα

Δράση 04: «Καταγραφή, ανάδειξη και δημιουργία τράπεζας γενετικού υλικού για τις γηγενείς ποικιλίες φυτικών ειδών στα Επτάνησα»

Δράση 04: «Καταγραφή, ανάδειξη και δημιουργία τράπεζας γενετικού υλικού για τις γηγενείς ποικιλίες φυτικών ειδών στα Επτάνησα» Journal Odysseus Environmental & Cultural Sustainability of the Mediterranean Region: 5 (2013): 35-52. http://www.jodysseus.gr Δράση 04: «και δημιουργία υλικού για τις γηγενείς» Παύλος Μπουχάγιερ, Επίκουρος

Διαβάστε περισσότερα

Η διεθνής αγορά ελαιολάδου και οι εφαρμογές του εξαγωγικού μάρκετινγκ στην ευρωπαϊκή και διεθνή αγορά

Η διεθνής αγορά ελαιολάδου και οι εφαρμογές του εξαγωγικού μάρκετινγκ στην ευρωπαϊκή και διεθνή αγορά ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Η διεθνής αγορά ελαιολάδου και οι εφαρμογές του εξαγωγικού μάρκετινγκ στην ευρωπαϊκή και διεθνή αγορά

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπωσιακή η συμμετοχή του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. στην Αgrotica 2012

Εντυπωσιακή η συμμετοχή του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. στην Αgrotica 2012 Το περίπτερο του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. στην Agrotica 2012 Εντυπωσιακή η συμμετοχή του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. στην Αgrotica 2012 Βραβεύτηκε το περίπτερό του με το Ειδικό Βραβείο Διοργανωτή Πραγματοποιήθηκε η Ημερίδα για το ρόλο

Διαβάστε περισσότερα