International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE"

Transcript

1 DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012

2 Οργανωτική Επιτροπή Συνεδρίου O r g a n i z i n g C o m m i t t e e Z o e G a v r i i l i d o u A n g e l i k i E f t h y m i o u E v a n g e l i a T h o m a d a k i Penelop e Kambakis -Vougiou klis Γραμματειακή Υποστήριξη S e c r e t a r i a l S u p p o r t Ioannis Anagnostopoulos M a r i a G e o r g a n t a P o l y x e n i I n t z e N i k o s M a t h i o u d a k i s L i d i j a M i t i t s E l e n i P a p a d o p o u l o u A n n a S a r a f i a n o u E l i n a C h a dji p a p a ISBN Τ υ π ο γ ρ α φ ι κ ή ε π ι μ έ λ ε ι α Ν ί κ ο ς Μ α θ ι ο υ δ ά κ η ς Ε λ έ ν η Π α π α δ ο π ο ύ λ ο υ Ε λ ί ν α Χ α τ ζ η π α π ά Σ χ ε δ ι α σ μ ό ς ε ξ ώ φ υ λ λ ο υ Ν ί κ ο ς Μ α θ ι ο υ δ ά κ ης Copyright 2012 Δ η μ ο κ ρ ί τ ε ι ο Π α ν ε π ι σ τ ή μ ι ο Θ ρ ά κ η ς D e m o c r i t u s U n i v e r s i t y o f T h r a c e Ε ρ γ α σ τ ή ρ ι ο Σ ύ ν τ α ξ η ς, Μ ο ρ φ ο λ ο γ ί α ς, Φ ω ν η τ ι κή ς, Σ η μ α σ ι ο λ ο γ ί α ς, L a b o ra to r y o f S y n ta x, M o r pho l o g y, P h o n e t i c s, S e m a n t i c s, Δ ι ε θ ν έ ς Σ υ ν έ δ ρ ι ο Ε λ λ η ν ι κ ή ς Γ λ ω σ σ ο λ ο γ ί α ς I n t er n a ti o n a l C o n fe r e n c e o f G r e e k L inguist ic s +Μ όρφωση Δ Π Θ +M orp ho SE D U T H

3 ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΣ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΥ ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ * Χρυσούλα Καραντζή Κέντρον Ερεύνης Νεοελληνικών Διαλέκτων και Ιδιωμάτων της Ακαδημίας Αθηνών ABSTRACT This paper aims at raising several issues concerning recording continuous spontaneous spoken discourse for linguistic and dialectal research and its subsequent transciption. Transcription involves both interpretive and representational decisions which respond to the contextual conditions of the process, the transcriber s expectations and beliefs about the informants and the purpose of trancription. In the field of dialectology there is a need for a thorough reassessment of the state of the art in the transcription of spoken language for linguistic research. Λέξεις κλειδιά: επιτόπια έρευνα, προφορικός λόγος, καταγραφή, απομαγνητοφώνηση 1. Εισαγωγή: προφορικός λόγος και επιτόπια έρευνα Το λεκτικό εκφώνημα αποτελεί τη μονάδα του προφορικού λόγου. Μεγάλη σημασία όμως έχουν και ορισμένα άλλα γνωρίσματα της ομιλίας που το συνοδεύουν, όπως τα παραγλωσσικά γνωρίσματα, ο επιτονισμός, οι παύσεις, η προφορά, η ένταση της φωνής και τα εξωγλωσσικά γνωρίσματα, χειρονομίες, κινήσεις, εκφράσεις, βλέμμα, διάθεση. Στον προφορικό λόγο παρουσιάζονται συχνά ελλειπτικές προτάσεις ή ανολοκλήρωτες φράσεις, ενώ ακόμα υπάρχουν πολλά «γεμίσματα» και παύσεις. Ορισμένες φορές διαφαίνεται η προσπάθεια του ομιλητή να αλλάξει ή να βελτιώσει μια φράση που χρησιμοποίησε. Η επιτόπια έρευνα είναι ένα απαραίτητο και αξιόπιστο μεθοδολογικό εργαλείο για τις ανθρωπιστικές και κοινωνικές επιστήμες. Πρόκειται για μια καταγραφή της σύγχρονης πραγματικότητας που διαθέτει τόσο παραδοσιακά στοιχεία όσο και νεωτερισμούς. Πρόκειται για έρευνα διπλής κατεύθυνσης: α) καταγραφή πρωτογενούς υλικού για αρχείο, β) πρόσληψη προφορικού διαλεκτικού λόγου μέσα σε κοινωνικά και πολιτισμικά συμφραζόμενα. Η βιογραφική μέθοδος χρησιμοποιείται στις ποιοτικές έρευνες για την ανασυγκρότηση και την ανάλυση της εμπειρίας και κατά συνέπεια των κοινωνικών διαδικασιών. Η αφηγηματική ιστορία ζωής δεν είναι μόνο ένα άθροισμα ακολουθιών δράσης πάνω σε ένα βιογραφικό χρονικό άξονα, αλλά έχει τη δική της λογική, αυτή της αυτοβιογραφικής αναδόμησης. Είναι μια τεχνική που χρησιμοποιείται σήμερα εκτεταμένα και αναπτύχθηκε στο πλαίσιο κοινωνιολογικών μελετών. Η τεχνική έγκειται στο ότι ο ερωτώμενος διηγείται ελεύθερα ιστορίες που έζησε ο ίδιος. Σε αντίθεση με άλλες μορφές συνέντευξης, δεν βασίζεται στο σχήμα ερώτηση-απάντηση, αλλά δίνεται ο χρόνος στον πληροφοριοδότη να διηγηθεί ένα συμβάν χωρίς να διακόπτεται ή να σχολιάζεται. Ο ερευνητής είναι απλώς ακροατής. Επιβεβαιώνει, όποτε χρειάζεται, τη συμμετοχή του με νοήματα (ή ένα κούνημα του κεφαλιού). Έτσι δίνεται στον ερωτώμενο η δυνατότητα να αναπτύξει ένα θέμα αποκλειστικά στη δική του γλώσσα. Όλη η συνέντευξη μαγνητοφωνείται, ώστε να μπορούν κατά τη διάρκεια της απομαγνητοφώνησης να σημειωθούν ακόμα και οι αποχρώσεις στον τόνο της φωνής, τα κομπιάσματα κλπ., τα οποία σημειώνονται και αναλύονται. Πρόκειται για μια χρονοβόρα μέθοδο. Κάθε συνέντευξη μπορεί να κρατήσει από 20 λεπτά έως 1 ½ ώρα. Συνήθως γίνεται στον ιδιωτικό χώρο του ερωτώμενου αλλά και αλλού, π.χ. στο καφενείο. Προϋποθέτει την κοινωνική επαφή ερευνητή-πληροφορητή (σε αντίθεση π.χ. με τα ερωτηματολόγια, που μπορούν να σταλούν ταχυδρομικώς προς συμπλήρωση, ή με σύντομο τηλεφωνικό διάλογο κλπ.), ενώ ακολουθεί η επεξεργασία, ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων. Πριν από το απομαγνητοφωνημένο κείμενο θα πρέπει να υπάρχει ένα σύντομο σημείωμα για τον πληροφορητή In Z. Gavriilidou, A. Efthymiou, E. Thomadaki & P. Kambakis-Vougiouklis (eds), 2012, Selected papers of the 10th ICGL, pp Komotini/Greece: Democritus University of Thrace.

4 [ ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΚΑΡΑΝΤΖΗ ] (όνομα, ηλικία και προέλευση). Στην περίπτωση προσφύγων ή κατοίκων μη γηγενών (νύφης στο χωριό, Θρακιώτης σε μικρασιάτικο χωριό) η πληροφορία αυτή είναι ουσιαστικής σημασίας. Στην ημικατευθυνόμενη συνέντευξη το αντικείμενο δεν είναι περιορισμένο, οι ερωτήσεις δεν είναι προκαθορισμένες και το κείμενο που προκύπτει από την απομαγνητοφώνηση εξετάζεται στην ολότητά του κι όχι επιλεκτικά. Η βασική μονάδα καταγραφής επιλέγεται από τον ερευνητή σε σχέση με τα βασικά ερωτήματα της έρευνας και όταν η μονάδα καταγραφής (π.χ. λέξη) δεν είναι δυνατό να ερμηνευθεί παρά μόνο σε σχέση με τα συμφραζόμενα, τότε το εκτενέστερο κομμάτι του περιεχομένου αποτελεί τη μονάδα καταγραφής και είναι η μονάδα συμφραζομένων. Ακόμα είναι δυνατό να χρησιμοποιηθούν ομάδες εστιασμένης συζήτησης: ένας μικρός αριθμός ατόμων με κοινά χαρακτηριστικά, κτλ. γυναίκες μιας ηλικιακής ομάδας, όπου αναπτύσσεται η δυναμική της ομάδας. Σε αυτές τις περιπτώσεις, στην απομαγνητοφώνηση έχει κανείς να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της αλληλοεπικάλυψης του λόγου (overlapping). H καταγραφή γίνεται σε κασετόφωνο, ενώ ο ερευνητής κρατά και χειρόγραφες σημειώσεις. Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα αποτελέσματα της απομαγνητοφώνησης είναι η συνύπαρξη, μέσα στο ίδιο εκφώνημα, «αντιφατικών καταστάσεων»: παράλληλων τύπων (πολυτυπία, δυναμικότητα συγχρονίας, συνώνυμα, ρηματικοί τύποι (ποιοι τύποι παράγονται πιο αυθόρμητα;). π.χ. γυναικών και γυναικώνε ή δυο εναλλακτικοί τρόποι προφοράς (διαλεκτική προφορά που υποχωρεί;). 2. Προφορικές καταγραφές: Το τι και το πώς Το θέμα που θα μας απασχολήσει στη συνέχεια είναι τα προβλήματα που προκύπτουν από τις προφορικές καταγραφές. Με βάση τις καταγραμμένες συνεντεύξεις επιδιώκεται να συζητηθούν προβλήματα απόδοσης του προφορικού λόγου και ανάγνωσης ποικίλων στοιχείων που μια προφορική συνέντευξη περιέχει. Δεν θα αναφερθούμε εδώ αναλυτικά στις τεχνολογικές εξελίξεις των τελευταίων ετών που επιτρέπουν καλύτερες εγγραφές: συσκευές ψηφιακής εγγραφής φωνής που προσφέρουν ήχο ποιότητας CD, λογισμικό αναγνώρισης ομιλίας, απομόνωση θορύβου, λήψη ηχητικών αρχείων σε υπολογιστή, κλπ. Κεντρική διαδικασία αναδεικνύεται η μαγνητοφώνηση του προφορικού λόγου και στη συνέχεια η απομαγνητοφώνηση και η πιστή καταγραφή του. Στην πράξη ο προφορικός λόγος μετατρέπεται σε γραπτό κείμενο αλλά δεν προσαρμόζεται στις προδιαγραφές του. Διατηρεί έτσι το αρχικό του περιεχόμενο και το ανάλογο επίπεδο ύφους. Η απομαγνητοφώνηση λέει «λέξη προς λέξη» ό,τι είπε ο ομιλητής ή η ομιλήτρια. Συμπεριλαμβάνονται π.χ. φράσεις που ξεκινούν και μένουν μετέωρες, λεκτικές και γραμματικές ανακολουθίες που ενδέχεται να κάνει ο ομιλητής ως συνέπεια του αυθόρμητου, μη προσχεδιασμένου χαρακτήρα του λόγου του. Ακόμα καταγράφονται λέξεις ή τμήματα φράσεων που επαναλαμβάνει ο ομιλητής, ακόμα κι αν η επανάληψη δεν γίνεται για λόγους έμφασης, αλλά αποτελεί στοιχείο της προφορικής εκφοράς. Κατά την καταγραφή προκύπτουν, όπως είναι φυσικό, αποσπάσματα με προβληματικό ήχο (λόγω θορύβου ή κακής εγγραφής) και διάφορα δυσνόητα σημεία που σχετίζονται κυρίως με απόδοση κυρίων ονομάτων, τοπωνυμίων, κλπ., για την εξακρίβωση των οποίων χρησιμοποιείται συμπληρωματικό υλικό. Άλλωστε, πολλές φορές απαιτείται να επιστρέψει ο ερευνητής στα ηχητικά αρχεία του και να ακούσει ξανά και ξανά τα επίμαχα σημεία. Επειδή απώτερος στόχος της απομαγνητοφώνησης είναι η περαιτέρω αξιοποίηση του προφορικού υλικού π.χ. στην περίπτωση του ΙΛΝΕ στη μελέτη των νεοελληνικών ιδιωμάτων και τον εμπλουτισμό του αρχείου, το υλικό αποδελτιώνεται για τη σύνταξη του Ιστορικού Λεξικού. Κατά την απομαγνητοφώνηση, ο ερευνητής συνειδητοποιεί ότι μια σειρά από στοιχεία όπως ο τόνος της φωνής, ο ρυθμός της ομιλίας, ο διαλεκτικός επιτονισμός, χωρίς να αναφέρει κανείς τις χειρονομίες ή τις εκφράσεις του ομιλητή δεν αποτυπώνονται συνήθως στο χειρόγραφο. Η ακρίβεια της μεταγραφής του προφορικού λόγου περιλαμβάνει και το μείζον ζήτημα της φωνητικής ή μη μεταγραφής της προφοράς (Bailey 1986, Lane et al. 1996, Bailey et al. 2005, Macaulay 1991, Miethaner 2000). Καθώς η μεταγραφή όλου του κειμένου στο Διεθνές Φωνητικό Αλφάβητο θα δυσκόλευε πολύ την ανάγνωση και κατανόησή του, κάποιοι μελετητές μεταγράφουν στο IPA μόνο ορισμένες μη προβλέψιμες πραγματώσεις, κάτι που σημαίνει ότι ήδη γνωρίζουν τι είναι σταθερό και τι όχι σε μια ποικιλία. Η μεταγραφή ενός προφορικού κειμένου δεν είναι μια ουδέτερη γραπτή αναπαράστασή του. Καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τις θεωρητικές απόψεις του μελετητή των δεδομένων και τα συγκεκριμένα ερευνητικά ενδιαφέροντά του. Παρ όλο που η τεχνολογική εξέλιξη έχει διευκολύνει τη συλλογή και ηλεκτρονική επεξεργασία των προφορικών κειμένων, οι δυσκολίες κατά την καταγραφή και ιδιαίτερα κατά τη μεταγραφή τους σε γραπτό λόγο παραμένουν. Μάλιστα, αν τα διακριτικά στοιχεία του προφορικού εκφωνήματος (ύψος φωνής, ένταση, επιτονισμός, διάρκεια παύσεων) [ 840 ]

5 [ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΣ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΥ ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ] αποτυπωθούν στη μεταγραμμένη του μορφή, δίνουν κείμενα σημειωτικά επιβαρυμένα, δηλαδή δυσανάγνωστα, ενώ ταυτόχρονα δυσχεραίνουν και την ψηφιακή τους εκμετάλλευση. Ένα από τα βασικά ζητήματα που προκύπτουν λοιπόν κατά τη μεταγραφή του προφορικού κειμένου είναι η απομαγνητοφώνηση του συνόλου του υλικού και η όσο το δυνατόν πληρέστερη σήμανσή του. Αν και το ηχητικό υλικό συντηρείται και αρχειοθετείται και τα ηχητικά αρχεία μεταφέρονται από παλαιότερα μέσα σε νεότερα (ψηφιοποιήσεις, κλπ.) είναι δύσκολο να ανατρέχει κανείς στην πρωτότυπη ηχογράφηση. Καθώς λοιπόν το απομαγνητοφωνημένο κείμενο είναι αυτό που αποτελεί συνήθως το κοινό σημείο αναφοράς των ερευνητών, η μεταγραφή του κειμένου οφείλει να προβλέπει τη μελλοντική του χρήση από μελετητές με άλλα ενδιαφέροντα (Bucholtz 2007: 794). Το όλο θέμα της μεταγραφής (discourse transcription) έχει απασχολήσει πολλούς μελετητές προερχόμενους από ποικίλους τομείς, που σχετίζονται με αυτή τη διαδικασία με κυριότερους την Ανάλυση Ομιλίας και Παθολογία/Μελέτη Διαταραχών του Λόγου και τις κοινωνιολογικές έρευνες (για μια σχετική με τη μεταγραφή σχολιασμένη βιβλιογραφία βλ. Hammersley 2010). Στην κλασική για το θέμα που μας απασχολεί εργασία της η Ochs (1979: 43-72) παρατηρεί πως μετά την απομαγνητοφώνηση ο ερευνητής εργάζεται με τα αποτελέσματα της μεταγραφής που έχει κάνει αυτά είναι τα δεδομένα του. Τα δεδομένα όμως αυτά αντανακλούν τις θεωρητικές του απόψεις και αποτελούν προϊόν επιλογής και αποτέλεσμα ορισμένων αποφάσεών του (σχετικά με το τι και το πώς της μεταγραφής), οι οποίες δεν δηλώνονται σε όσους ενδιαφέρονται να χρησιμοποιήσουν στη συνέχεια το υλικό του (Green et al. 1997: ). Κατ επέκταση, οι μεταγραφές του θέτουν περιορισμούς στις γενικεύσεις και τα συμπεράσματα που προκύπτουν από την έρευνά του. Παρ όλο που σε μια μεταγραφή δεν υπάρχει απόλυτη αντικειμενικότητα, η ερευνητική κοινότητα διαθέτει ορισμένα συμβατικά συστήματα μεταγραφής που περιλαμβάνουν ένα συγκεκριμένο αριθμό συμβόλων, π.χ. Jefferson (1996, 2004), Dubois (1991, 1993), Schiffrin 1994, Edwards Από μια μεταξύ τους σύγκριση προκύπτουν ομοιότητες και διαφορές. Καθώς όμως κάθε σύμβολο εντάσσεται σε ένα σύστημα, η χρήση μεμονωμένων συμβόλων από διαφορετικά συστήματα μπορεί να οδηγήσει σε λάθη και παρανοήσεις κατά τη μεταγραφή. O γενικός προβληματισμός ως προς τα σύμβολα μεταγραφής αφορά μεταξύ άλλων τη θέση και το χώρο (spatial organization) που καταλαμβάνουν στη σελίδα του μεταγραμμένου κειμένου. Στις πραγματικές συνθήκες όλα συμβαίνουν ταυτόχρονα (λόγος, χειρονομίες, άλλοι ήχοι) αλλά στο γραπτό κείμενο για πρακτικούς λόγους σημαίνονται σε χωριστά σημεία και έτσι χάνεται ο συγχρονισμός. Σύμφωνα με την άποψη ορισμένων μελετητών τα σύμβολα μπαίνουν μέσα στο κείμενο (σε παρενθέσεις, αγκύλες), ενώ σύμφωνα με άλλους τα κείμενα και τα σύμβολα μεταγραφής μπαίνουν σε δύο παράλληλες στήλες. Στη δεύτερη ή σε χωριστή τρίτη στήλη μπαίνουν τα σχόλια του ερευνητή σχετικά με το κείμενο, π.χ. ένα σχόλιο για την παρουσία άλλων προσώπων που μπορεί να επηρεάσουν τον εκφερόμενο λόγο. Στο πλαίσιο αυτών των συστημάτων μεταγραφής, χρησιμοποιούνται ορισμένα σύμβολα π.χ. σημεία στίξης (κόμμα, τελεία, ερωτηματικό) για να δηλώσουν τον επιτονισμό του εκφωνήματος, συγχρόνως όμως χρησιμοποιούνται και με την κανονική τους λειτουργία. Στην περίπτωση του κόμματος π.χ. τρία-τέσσερα συνεχόμενα κόμματα σε ένα απομαγνητοφωνημένο τμήμα λόγου μπορεί να δηλώνουν μικρή παύση, επανάληψη ή και τα δύο. Κεφαλαία γράμματα συμβολίζουν κάτι που λέγεται δυνατά. Μεταξύ των συμβάσεων υπάρχουν ακόμα σύμβολα (αγκύλες) για ταυτόχρονα ή μερικώς επικαλυπτόμενα εκφωνήματα (simultaneous/overlapping utterances). Επίσης σύμβολα για ποικίλα χαρακτηριστικά του εκφερόμενου λόγου, όπως η παρατεταμένη διάρκεια ενός φθόγγου ή μιας συλλαβής (extension), η μη φωνολογικά καθορισμένη μακρότητα (σύρσιμο της φωνής), η έμφαση (emphasis) συνήθως με υπογράμμιση, η ένταση της φωνής, κλπ. Ακόμα, καταγράφεται το γέλιο, το κλάμα, γενικά οι συναισθηματικές εκδηλώσεις/εκφράσεις (Hepburn 2004: ) το χειροκρότημα, οι επευφημίες, άλλοι ήχοι (π.χ. εντός παρενθέσεως, τηλέφωνο), η κατεύθυνση του βλέμματος των ομιλητών, κλπ. Υπάρχουν σημεία σε μια απομαγνητοφώνηση που ο ερευνητής δεν είναι σίγουρος για το τι ακούει και το αποτέλεσμα της μεταγραφής ενέχει αμφιβολία ως προς την ακρίβεια. Η αμφιβολία αυτή πρέπει να καταγραφεί με κάποιο τρόπο (transciptionist doubt). Ορισμένοι ερευνητές παραθέτουν εναλλακτικές πιθανότητες του τι μπορεί να είχε ειπωθεί στα επίμαχα σημεία. Όταν οι λέξεις ή φράσεις είναι εντελώς ακατάληπτες, κάποιοι συμβατικά χρησιμοποιούν ως σύμβολα ένα κεφαλαίο Χ εντός παρενθέσεως για κάθε συλλαβή που είναι αδύνατο να μεταγραφεί. Άλλοι συμπληρωματικά δηλώνουν και το λόγο αδυναμίας της μεταγραφής (π.χ. θόρυβος). Σε περίπτωση που ο ερευνητής αποφασίσει να παραλείψει τα σημεία αυτά κατά την μεταγραφή θα πρέπει να δηλώσει το κενό/χάσμα που υπάρχει στο μεταγραμμένο κείμενο (Bucholtz 2007: 788). Τα δεδομένα που παραλείπονται μπορεί να δημιουργήσουν προβλήματα στη μελέτη του ευρύτερου κειμένου π.χ. ως προς τη συνοχή, συνεκτικότητα, αντωνυμική αναφορά, δείξη κλπ ακόμα και σε ζητήματα συντακτικής ανάλυσης των δεδομένων. Όπως αντιλαμβάνεται κανείς, αν απουσιάζουν τμήματα των εκφωνημάτων, η δομή του λόγου αλλοιώνεται. Ιδιαίτερα στο ζήτημα της διαλεκτικής σύνταξης, ξεπερνώντας τις προκαταλήψεις [ 841 ]

6 [ ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΚΑΡΑΝΤΖΗ ] για την ασυνταξία του προφορικού λόγου, τέτοιου είδους αυθόρμητη παραγωγή λόγου αποτελεί το ιδανικό υλικό για τη μελέτη της. Ένα ακόμα αδύνατο σημείο στα συμβατικά σύμβολα που χρησιμοποιούνται σχετικά: οι τρείς τελείες (αποσιωπητικά) χρησιμοποιούνται για παύση πάνω από μισό δευτερόλεπτο και συγχρόνως για την παράλειψη στοιχείων. Πρόκειται για δυο εντελώς διαφορετικές περιπτώσεις που μπορούν να προκαλέσουν σύγχυση στον αναγνώστη του μεταγραμμένου κειμένου. Άλλες πτυχές του ζητήματος της μεταγραφής προς επιμέρους εξέταση σχετίζονται α) με τον ερευνητή που κάνει την απομαγνητόφωνηση, π.χ. ποιος μεταγράφει; Ο ίδιος ο ερευνητής που έκανε την καταγραφή; β) με το σκοπό της έρευνας για την οποία θα χρησιμοποιηθεί το υλικό της απομαγνητόφωνησης π.χ. ειδικός σκοπός έρευνας τα διαλεκτικά επιφωνήματα (Γιακουμάκη 1998), θαυμαστικά, κλητικά, σχετλιαστικά (ωχ, αχ), τα οποία πρέπει να αποδοθούν με ακρίβεια ή οι παύσεις (ποικίλης υφής και διάρκειας). Στην περίπτωση αυτή η απλή δήλωση παύσης δεν αρκεί αλλά χρειάζεται χρονομέτρηση. Ο ομιλητής είναι δυνατόν να μην έχει σταματήσει να μιλάει, να στέκεται για να σκεφτεί, να κάνει ένα λάθος και να το διορθώνει, ξεχνάει, επαναδιατυπώνει, κλπ. Η δομή μιας προφορικής αφήγησης είναι συχνά περισσότερο ζήτημα παύσεων παρά χρήσης λεκτικών μέσων. Το όλο ζήτημα των παύσεων στον προφορικό λόγο σχετίζεται με το κόμπιασμα στη ροή του λόγου. Πώς μεταγράφεται ο δισταγμός, η δυσκολία (διστακτικά μόρια-δείκτες διόρθωσης/hesitation markers-particles); Είναι σημαντικό να δηλωθεί γιατί μπορεί να προηγείται μιας εξαιρετικά πλούσιας προσωπικής εξομολόγησης (θάνατοι, δυστυχίες, κλπ.) πυκνής συγκίνησης. Η έρευνα μπορεί να επικεντρωθεί σε ποικίλα άλλα ζητήματα όπως: ο ρυθμός της ομιλίας: το πόσο γρήγορα μιλάει κανείς έχει σχέση με την ποιότητα του παραγόμενου λόγου. Μιλώντας πιο αργά, προσχεδιάζεις, άρα επηρεάζεται και η δομή των λεγομένων. η συμπροφορά (ιδιαίτερα σημαντική στα προφορικά δεδομένα από διαλέκτους). η λογοκρισία σε άσεμνες εκφράσεις, ύβρεις, κλπ. η αποτύπωση του σωστού και του λάθους, οι παραβιάσεις των γραμματικών κανόνων και ο διαλεκτικός λόγος ως ατομική έκφραση/λάθος της στιγμής, η ορθογράφηση (Miethaner 2000). η ιδιόλεκτος του πληροφορητή: η μεγάλη ακρίβεια και λεπτομέρεια στην καταγραφή μπορεί να προβάλει στοιχεία της ιδιολέκτου του ομιλητή σε βάρος του τοπικού ιδιώματος. 3. Συμπεράσματα Στις περιπτώσεις που μια μηχανιστική τεχνική μεταγραφής του προφορικού λόγου σε γραπτό δεν είναι αρκετή (πρακτικά συνεδριάσεων), η γλωσσική ιδεολογία των εμπλεκομένων αποκτά το δικό της ρόλο (Lapadat 2000, Lapadat & Lindsay 1998, 1999). Ο σύνθετος χαρακτήρας του προφορικού λόγου και οι αναντιστοιχίες του με το γραπτό θέτουν επιπλέον δυσκολίες στο εγχείρημα. Το γεγονός ότι διαφορετικοί ερευνητές μεταγράφουν διαφορετικά το ίδιο ηχητικό αρχείο αποδεικνύει από τη μία τον πλούτο της προφορικής επικοινωνίας και από την άλλη ότι ένα πληρέστερο μοντέλο αντίληψης και γραπτής απόδοσης του προφορικού λόγου αποτελεί ακόμα το ζητούμενο. Η πρόκληση για όσους ερευνητές ασχολούνται με τη συλλογή γλωσσικών δεδομένων προφορικού λόγου, ιδιαίτερα διαλεκτικού, παραμένει ως εξής: μπορεί μια μεταγραφή να διαβαστεί όπως ακούγεται το μαγνητοφωνημένο ηχητικό αρχείο; Βιβλιογραφία Bailey, Charles-James N Even dialectologists get the blues; inadequate phonetic transciption of English. Papiere zur Linguistik 35, 2: Bailey, Guy, Jan Tillery & Claire Andres Some effects of transcribers on data in dialectology, American Speech 80 1: Bucholtz, M The politics of transcription, Journal of Pragmatics 32: Variation in transcription, Discourse Studies 9: [ 842 ]

7 [ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΣ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΥ ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ] Γιακουμάκη, Ε «Απόψεις για τα επιφωνήματα με παραδείγματα από την κρητική διάλεκτο» Ελλωτία, ετήσια έκδοση Δήμου Χανίων, περίοδος Β, τόμος 5ος, Χανιά, Du Bois, John, W Transcription design principles for spoken language reasearch. Pragmatics 1: Schuetze-Coburn, S., Cumming, S., & Paolino, D Outline of discourse transcription. In Talking data: Transcription and coding in discourse research Hillsdale. NJ: Lawrence Erlbaum. Edwards, Jane A The transcription of discourse. The Handbook of Discourse Analysis, edited by Schiffrin, Deborah, Deborah Tannen and Heidi E. Hamilton, Blackwell Publishing. <http://www.blawellreference.com/subscriber/tocnode? Green, Judith, Maria Franquiz and Carol Dixon The myth of the objective transcript: Transcribing as a situated act. TESOL Quaterly 31 (1): Hammerslay, M A selective and partially annotated bibliography on transcription in social research. Oro.open.ac.uk. Hepburn, A Crying, Notes on description, transcription and interaction. Research on Language & Social Interaction 37: Jefferson, G A case of transcriptional stereotyping. Journal of Pragmatics 26: Glossary of transcript symbols with an introduction. In Conversational Analysis: Studies from the first generation, edited by Lerner G.H Amsterdam, Benjamins. Lane, L.-A., Denton, J. and Suslak, D The Validity and Reliability of Phonetic Transcriptions in Sociolinguistics and Dialectology. In SALSA3: Proceedings of the Third Annual Symposium about Language and Society, Austin (Texas linguistic Forum 36) Austin: University of Texas, Department of Linguistics. Lapadat, J. C Problematizing transcription: purpose, paradigm and quality. International Journal of Social Methodology 3, 3: & Lindsay A. C Examining Transcription: A Theory-Laden Methodology, Paper presented at the Annual Meeting of the American Educational Research Association, San Diego, CA, April 13-17, 1998 (Eric Document Number ED ). & Lindsay A. C Transcription in research and practice: from standardization to interpretive positionings, Qualitative Inquiry 5, 1: Macaulay, R.K.S Coz it ezny spelt when they say it: Displaying dialect in writing, American Speech 66, 3: Miethaner, U Orthographic Transcriptions of Non-standard Varieties: The Case of Earlier African- American English, Journal of Sociolinguistics 4 (4): Mondada, L Commentary: transcript variations and the indexicality of transcribing practices, Discourse Studies, 9, 6: Ochs E Transciption as theory. In Developmental Pragmatics edited by E. Ochs & B. Schieffelin, New York: Academic Press. Roberts, C Transcribing talk: issues of representation, TESOL Quaterly, 31: Schiffrin, D Approaches to Discourse. Blackwell. Παράρτημα παραδειγμάτων απομαγνητοφωνημένου λόγου: 1. Τον βλέπει αυτή, η χήρα τώρα (-Γιατρέ, κάθου κειπέρα τώρα!), τουν βλέπει αυτήνα (Δοξάτο Δράμας, χφ. 1456) 2. Κυρία μου, λέει, Καρατζόγλου Νίκο εισπράκτωρ δεν έχουμε (Δοξάτο Δράμας, χφ. 1456) 3. Πααίνω γω, γω είμι διάβουλους, γω μι «πιταξάμην», γω δ λιέου μπουρ μπουρ μπουρ (Κυψέλη Καστοριάς, χφ. 1422) 4. Όχ, ήρθαν οι άνdροι όλ κει, ήταν όξου στουν gαφέ, λιέει, κάτι την αστυνουμία να, στ αυτόφουρου, λιέει, όλοι να βγούμε μαρτύροι, λέει, τέλους πάνdουν δεν θέλησ αυτός τέτοιο πράμα να κάνει (Κυψέλη Καστοριάς, χφ. 1422) 5. Υστιρα μάζευαν του τυρί κι τ άφ ναν καμbόσες μέρες στο καδί, κι ύστερα έριχναν πυτιά ικεί μέσα κι αυτό γένουνdαν ύστερα και φούσκωνε κι εκεί το dουbουλούζαν ύστερα κι έβγαναν τυρί, έβγαναν βούτυρο, έβγαναν ξ νόγαλο, που το λεγάμαν gίζα (Κεφαλοχώρι Κονίτσης, χφ. 1402) 6. Αλλού τα λέν χράμια. Κιλίμια, δ λαδή του χράμ έχ άλλου σχέδιου, είνι άλλου υφαdό. Του χράμ του λέν δωπέρα που έχουν οι Σουρπιώτες έχουν το χράμ άπου κάνουν μι τιτραγουνάκια έτσ. Εμείς ήταν υφαdό κιλίμια τα λεγαμι, ήταν τραγουμαλλήσιο, ήταν από τα γίδια του μαλλί (Κεφαλοχώρι Κονίτσης, χφ. 1402) 7. Βλέπ ς κάθε παλιό σπίτι δε χαλάει, διότι ο εργάτης εργάζεταν για να φκειάσ τέλειου, δε dουν διέφερνε για του ημερομίσθιου, αλλά σόλεγ : να το φκειάσω στέρεου να μη bέσ, να το φκειάσω έτσ να μη χαλάσ. Τώρα ουόλα πρόστυχα, όλα ταλαίπωρα (Αράχωβα Ναυπακτίας, χφ. 1446) 8. Η Αράχοβα το χίλια εννιακόσα τριάdα ιφτά πανdρευτήκανε οχτώ ζευγάρια απ του ίδιου το χωργιό, την ίδια χρονιά. Ετσ κι από τα χουργιά. Τούτε, από αγάπη δεν έπαρχε κανένα ανdρόγυνο. Οι συgενείς, να πούμε, η γινεά, ρωτούσι, συμβουλεύεταν, δηλαδή ένας με τουν άλλουν συgενής (Αράχωβα Ναυπακτίας, χφ. 1446) [ 843 ]

8 [ ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΚΑΡΑΝΤΖΗ ] 9. Τ Αγιο-Τρυφώνου τίποτα, αγιασμό διαβάζει ο παπάς για τα περιβόλια, στην εκκλησία. Πάνε και παίρνουνε, αυτός ο αγιασμός, αυτός ο αγιασμός μπορείς να dονε χρησιμοποιήσεις όλο do χρόνο, να ρίξ ς και στα περιβόλια, ενώ του Φωτώνε δεν dονε κουνάνε, δεν dονε σειούνε τον αγιασμό (Ριζοσπηλιά Γορτυνίας, χφ. 1388) 10. Μετά το λιώναμε, το βάζαμε το βράζαμε, το χύναμε το πρώτο νερό, μετά του ρίχναμε άλλο, το βράζαμε αυτό καλά, μετά το τσιγαρίζαμε, βάναμε λίπος από το ίδιο. Βάζαμ απάνω, ήσαdε χώρια η σκόρτσα του γουρουνιού, χώρια η πέτσα του και χώρια το βασιλικό (Ριζοσπηλιά Γορτυνίας, χφ. 1388) 11. Πήγαμι με του bατέρα μ να κάνουμε χωράφ και το χωράφ αυτό είχι βάτα. Για να μη σ κώσου γω τη σκιρπανιά, ήταν πιο βαριά, για να χτ πάου τα βάτα για να τα βγάλου, πάει ου πατέρα ζουμ κι θάμνιβι, εμένα μ έβαλε να κάνω χωράφ (Σούρπη Μαγνησίας, χφ. 1439) 12. Ιγώ πόναγα; Σι λέου, ήμαν τρεις μέρις ήμαν μια bάλα, και διν ήβλιπα, ούτι μάτια, ούτι...! Ξέρ ς τι μ έκαναν; Ξιδόλασπη, κόκκινου χώμα ζ μουμένου με ξίδ κι μ έβαιναν σ ένα σιdόν. Κι τότις σιdόνια διν είχαμι (είχαμι κι καεί κιόλα, γιατί κάηκι το χωριό μας), κι είχαμε κουριλές (Σούρπη Μαγνησίας, χφ. 1439) 13. Εχαρακώναμε λοιπόν ελιές, άλλες εβάναμε κολυbάδες. Τσι βάζαμε πρώτα είχαμε πολλές μεθόδους. Όταν εθέλαμε για να χουμε και πρώιμα, προσφάι στην ελιά, τσι κάναμε σκαστές, τ ς είχαμε δώδεκα μέρες, δεκαπέdε, αλλάζαμε τα νερά και μετά αφού τσι ζεσταίναμε, έβλεπες και κάναμε το ωραίο το προσφάι, γλήγορα, εκεί που μαζεύαμε ελιές (Περαχώρι Ιθάκης, χφ. 1429) 14. Ολοι είμαστε στις εξοχές! Ανάλογα τη bοιότητα, ποσότητα που είχε ο καθένας εμαζεύαμε και τέσσερους μήνες ελιές! Όχι με την ευκολία που υπάρχει σήμερα, με τα ρούχα κάτου και με τα τσιgριά και με τα μηχανήματα! Τότες είχαμε Να ρθεις κάποια ώρα να πάμε στο κατώι, να σου δείξω. Ακόμα έχω το σακκούλι, είναι όπως μαξιλαροθήκη, υφαdό σακκούλι, με σκοινιά, το φερνα έτσι, από τη μέση μου, και πηγαίναμε πριν να φέξει (Περαχώρι Ιθάκης, χφ. 1429) 15. Εμένα η μάνα μου έκανε πάρα πολλά π τοπούλια, και με σταρένιο βέβαια αλεύρι. Να κάμομε, παιδιά, κι ένα πιτοπούλι. Τα λέγαμε λειψανάβατα πιτοπούλια, άλλα τ ανεβατά. Και μάλασσε γρήγοραγρήγορα, μια ολιά ζύμη και στο τηγάνι. Και το πατούσε και του κανε κι έτσι τρύπες-τρύπες όπως είναι ο βολίστρης για να ψηθεί γρήγορα και το τρώγαμε κι ήτανε νοστιμότατο (Κρίτσα Λασιθίου χφ. 1448) 16. Τα χρόνια τση μάνας μου παρατηρούσανε ποια λαμπάδα επρωτοκάηκε: «Ησβησε το γαμπρού η λαbάδα; κειοσάς θα πρωταποθάνει» και κάτι τέθοια. Είχα ένα gξάδερφο παπά. Όταν το βαφτίσανε, βάνουνε το έλαιος στη gολυμπήθρα, λοιπόν η νονά αποκρεμάται από πάνω και λέει του παπά: -Γα πρόσεξε ένα σημείο στη gολυbήθρα μέσα; Και ξανοίγει ο παπάς, σταυρό εσχημάτισε. Αυτό το παιδί θα λάβει χάρη. Και δα ύστερα, πράγματι παπάς (Κρίτσα Λασιθίου χφ. 1448) 17. Και του βγαλα το γαβρί, φύγε λέω, γιατί θα σε σκ θα σου δώσω μια θα σε ξε, θα σου σπάσω το κεφάλι σου! Και βγάνει τη gάμα. Και να μην ηdραλιστώ, ε! Να μια κάμα ήβγαλε! Και μου την έφερε εδωνά, τοσοδά. Και νε ηdραλίστικα, μήτε φοβήθηκα (Φούρνοι Ικαρίας χφ. 1436) 18. Αυτά εδώ λέγοdαι ταράχτης. Θα το ανεκατέψω και θα πάρω τη gουτάλα, που είναι πιο κουφαλωτή. Κείνο με το κλαδί λέγεται διόνιστρο. Κι αυτό εδώ λέγεται διόνιστρο, το καλάμι με το κλαδάκι λέγεται διόνιστρο. Πρώτα ήτανε στη σειρά οι τσοπάνηδοι όλοι, καθόdανε και ένας ήρμεε τα δικά του. Κάνουμε καθένας τα δικά του. Επειτα, κάνουμε κι ένα σημάδι, σφραγίδα λέγεται, στα αυτιά για να τα γνωρίζω. Αλλά και να μη τα σφραΐσουμε, τα γνωρίζουμε Τώρα γίνηκε αργολάβος, τσοπάνης αργολάβος (Φούρνοι Ικαρίας χφ. 1436) [ 844 ]

Δρ. Σπύρος Παπαδάκης. Σχολή Θετικών Επιστημών & Τεχνολογίας Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Δρ. Σ. Παπαδάκης

Δρ. Σπύρος Παπαδάκης. Σχολή Θετικών Επιστημών & Τεχνολογίας Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Δρ. Σ. Παπαδάκης Τεκμηρίωση η Επιστημονικών Εργασιών,, Διπλωματικών και Διδακτορικών Διατρίβων: Το σύστημα APA Δρ. Σπύρος Παπαδάκης Σχολή Θετικών Επιστημών & Τεχνολογίας Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Σκοπός σκοπός και

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Το παιδί ξεδιπλώνει τις γλωσσικές ικανότητες του µε το χρόνο. Όλα τα παιδιά είναι διαφορετικά µεταξύ τους και το κάθε ένα έχει το δικό του ρυθµό. Τα στάδια ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Τι Είναι μια Παρουσίαση Επικοινωνία σε προφορικό λόγο Η Σημασία του Προφορικού Λόγου (1) Έχει μεγαλύτερη δύναμη από

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοαξιολόγηση: Δήλωση γλωσσικών ικανοτήτων. Επίπεδο Α1 για παιδιά

Αυτοαξιολόγηση: Δήλωση γλωσσικών ικανοτήτων. Επίπεδο Α1 για παιδιά Αυτοαξιολόγηση: Δήλωση γλωσσικών ικανοτήτων ΜΠΟΡΩ ΝΑ Επίπεδο Α1 για παιδιά Κατανόηση προφορικού λόγου Μπορώ, όταν ο λόγος είναι αργός, καθαρός με μεγάλες παύσεις και επαναλήψεις και χρήση οπτικών μέσων:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΗΛΙΚΙΑ γέννηση ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Αναγνωρίζει και προτιμά τη φωνή της μητέρας καθώς και ήχους της γλώσσας. Μιμείται ήχους της γλώσσας. 2 μηνών Συνδυάζει

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2 η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Ενότητα 2 η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Ενότητα 2 η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Είδη προφορικού και γραπτού λόγου Η γλωσσική επικοινωνία διακρίνεται σε προφορική και γραπτή. Ο προφορικός λόγος διαφέρει σε πολλά σημεία από το γραπτό, είναι όμως ισάξιοι

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο B Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο: Πιθανή διάρκεια: Διδακτικό υλικό:

Επίπεδο: Πιθανή διάρκεια: Διδακτικό υλικό: Θεωρία: Η διδακτική πρόταση που ακολουθεί επικεντρώνεται στους ήχους /i/ και /e/, οι οποίοι δυσκολεύουν ιδιαίτερα τους αραβόφωνους μαθητές. Ο καθηγητής διδάσκει την προφορά ακολουθώντας τη μέθοδο της Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές;

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Τεχνικές για την καλλιέργεια δεξιοτήτων ανάγνωσης και γραφής Ευγενία Νιάκα Σχολική Σύμβουλος Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Οι μαθητές δεν απορροφούν «σαν σφουγγάρια», ούτε αποδέχονται άκριτα κάθε νέα πληροφορία.

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία

Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία Το μικρό μας δεν μιλάει όπως τα άλλα παιδιά της ηλικίας του. Τι μπορεί να συμβαίνει; Το κοινωνικό περιβάλλον, οι συνθήκες ζωής, και οι παραδόσεις επηρεάζουν θετικά

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD)

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) 1 APPENDIX I Εισαγωγικό Επίπεδο ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) ΠΡΟΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΟΝΙΣΜΟΣ Η επιτυχία της επικοινωνίας εξαρτάται από την ικανότητα να αντιλαμβάνεται κανείς τον

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική γλώσσα. α γυμνασίου. σχέδια μαθήματος. προτάσεις διδασκαλίας. Αναστασία Καστανά ΜΑΕd. sxediomathimatos.gr online publishing

Νεοελληνική γλώσσα. α γυμνασίου. σχέδια μαθήματος. προτάσεις διδασκαλίας. Αναστασία Καστανά ΜΑΕd. sxediomathimatos.gr online publishing Νεοελληνική γλώσσα α γυμνασίου σχέδια μαθήματος προτάσεις διδασκαλίας Αναστασία Καστανά ΜΑΕd sxediomathimatos.gr online publishing Νεοελληνική γλώσσα α γυμνασίου σχέδια μαθήματος προτάσεις διδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ9900 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή Βασιλική Ζήση, PhD

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

Extract from the book Play and Laugh- Language games for teaching Greek as a foreign. language. by Ifigenia Georgiadou, 2004, Hellenic Culture Centre

Extract from the book Play and Laugh- Language games for teaching Greek as a foreign. language. by Ifigenia Georgiadou, 2004, Hellenic Culture Centre Απόσπασμα από το βιβλίο Παίξε-Γέλασε/ γλωσσικά παιχνίδια για τη διδασκαλία της ελληνικής ως ξένης γλώσσας Της Ιφιγένειας Γεωργιάδου, 2004, εκδ. Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού Extract from the book Play and

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία της σειράς «ΕΤΣΙ ΓΡΑΦΩ ΚΑΙ ΙΑΒΑΖΩ µε µικρά βήµατα µέσα από συγκεκριµένους στόχους» πρώτο, δεύτερο και τρίτο µέρος, αποτελούν πολύ καλό βοήθηµα για την πρώτη ανάγνωση και γραφή. Οι µαθητές της

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Χαλάνδρι 02/05/2010 Αριστοτέλους 42 Χαλάνδρι Τ.Κ. 15234 Τηλ./210-6800823 e-mail: papdimit@yahoo.gr ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ανάπτυξη της γλώσσας αποτελεί µια πολύχρονη, πολύπλοκη και προοδευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τομέας Έρευνας ΚΕΘΕΑ Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα, έννοιες ή συμπεριφορές επιχειρεί να απαντήσει το γιατί

Διαβάστε περισσότερα

Πως ιαλεκτικοί Θησαυροί ζωντανεύουν στο Ελληνικό Σχολείο: η χρήση του Ψηφιακού Μουσείου Ελληνικής Προφορικής Ιστορίας στην Ελληνική Εκπαίδευση

Πως ιαλεκτικοί Θησαυροί ζωντανεύουν στο Ελληνικό Σχολείο: η χρήση του Ψηφιακού Μουσείου Ελληνικής Προφορικής Ιστορίας στην Ελληνική Εκπαίδευση Πως ιαλεκτικοί Θησαυροί ζωντανεύουν στο Ελληνικό Σχολείο: η χρήση του Ψηφιακού Μουσείου Ελληνικής Προφορικής Ιστορίας στην Ελληνική Εκπαίδευση Πατσιάς, Α., Α. Σφακιανάκη, Γ. Κλειδής, Στ. Τσιγδινός & Μ.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού: Γκουντέλα Βασιλική Ειδικότητα: Φιλόλογος (ΠΕ2) Σχολείο: 4 ο Γυμνάσιο Κομοτηνής Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Διάρκεια: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ https://sym.pblogs.gr ΕΙΔΗ ΛΟΓΟΥ ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; ΑΝΑΦΟΡΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; Αφήγηση, περιγραφή,

Διαβάστε περισσότερα

Δηµήτρης Παπαζαχαρίου

Δηµήτρης Παπαζαχαρίου Ρέθυµνο, 18 Οκτωβρίου 2014 Δηµήτρης Παπαζαχαρίου Τµήµα Φιλολογίας, Πανεπιστήµιο Πατρών Ελληνικές διαλεκτικές πολυτροπικές Βάσεις Δεδοµένων n Πρωτογενή διαλεκτικά δεδοµένα (γραπτά ή/και προφορικά): n δυσεύρετο

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική διαδικασία και συγγραφή διατριβής: Μεθοδολογικές παρατηρήσεις ρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας Τα βασικά στάδια για την εκπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Α (αρχάριο) Δεύτερη διδακτική πρόταση Ανέκδοτα-Αινίγματα Ενδεικτική διάρκεια: 1 διδακτική ώρα (εναλλακτικά, να δίνονται ένα ή δύο ανέκδοτα στο πρώτο ή τελευταίο δεκάλεπτο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Η γλωσσική παρέμβαση Είναι η διαδικασία μέσω της

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου να μάθει να μελετά μόνο του και να έχει αποτέλεσμα;

Πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου να μάθει να μελετά μόνο του και να έχει αποτέλεσμα; Πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου να μάθει να μελετά μόνο του και να έχει αποτέλεσμα; Είτε πρόκειται για παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες είτε όχι, η οργάνωση δεν είναι ό,τι πιο εύκολο γενικά για τα παιδιά.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου

ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου ΚΕΙΜΕΝΙΚΟ ΕΙΔΟΣ:ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Θέμα: Περιγραφή προσώπου Τίτλος: «ο παππούς μου» Α. ΠΡΟΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ 1. Φάση Αυθεντικοποίησης (3Χ40 λεπτά) Προβληματισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για το νέο HSK

Πληροφορίες για το νέο HSK Πληροφορίες για το νέο HSK Μετάφραση από την ιστοσελίδα http://www.chinesetesting.cn/gosign.do?id=1&lid=0# Το νέο HSK δημιουργήθηκε από το Χανπάν σε μια προσπάθεια καλύτερης εξυπηρέτησης των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ευρήματα στην Κατανόηση της Οριζοντιότητας των Υγρών σε Νήπια, με την Αξιοποίηση Προσομοιώσεων

Νέα Ευρήματα στην Κατανόηση της Οριζοντιότητας των Υγρών σε Νήπια, με την Αξιοποίηση Προσομοιώσεων Νέα Ευρήματα στην Κατανόηση της Οριζοντιότητας των Υγρών σε Νήπια, με την Αξιοποίηση Προσομοιώσεων Φαρσάρη Ελένη 1, Πολυζώης Γεώργιος 2 farsariel@gmail.com, gpolizois@edc.uoc.gr 1 Νηπιαγωγός στο Νηπιαγωγείο

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Αγαθοπούλου Θεωρία: Στόχος δραστηριότητας: Περίσταση: Επίπεδο: Πιθανή διάρκεια: Διδακτικό υλικό:

Ελένη Αγαθοπούλου Θεωρία: Στόχος δραστηριότητας: Περίσταση: Επίπεδο: Πιθανή διάρκεια: Διδακτικό υλικό: Ελένη Αγαθοπούλου Θεωρία: Η προσέγγιση που ακολουθείται είναι επικοινωνιακή, καθώς χρησιμοποιεί την τεχνική των «κενών πληροφορίας» (π.χ. Richards 2006: 17). Συγκεκριμένα, οι μαθητές/ήτριες πρέπει να συμπληρώσουν

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 1th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 212 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΕΙΣ. ΤΗΣ ΔΟΜΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΩΣΥΡ κυρίως μετά τη δεκαετία του 60

ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΕΙΣ. ΤΗΣ ΔΟΜΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΩΣΥΡ κυρίως μετά τη δεκαετία του 60 ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΔΟΜΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΩΣΥΡ κυρίως μετά τη δεκαετία του 60 1 Σχετική συναίνεση ση γλωσσολογία ως προς το αντικείμενο και τη μέθοδο περιγραφής (σε σύγκριση με άλλες

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

1 Εισαγωγή στις Συνδυαστικές Δημοπρασίες - Combinatorial Auctions

1 Εισαγωγή στις Συνδυαστικές Δημοπρασίες - Combinatorial Auctions ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ - ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Θεωρία Παιγνίων και Αποφάσεων Διδάσκων: Ε. Μαρκάκης, Εαρινό εξάμηνο 2015 Συμπληρωματικές σημειώσεις για τον μηχανισμό VCG 1 Εισαγωγή στις Συνδυαστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία Γεώργιος Πετάσης Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΤMHMA MHXANIKΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ, Πανεπιστήμιο Πατρών, 2012 2013 Τι είναι η γλωσσική τεχνολογία;

Διαβάστε περισσότερα

13 ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ Σάββατο 6 Οκτωβρίου 2010 Εργαστήριο

13 ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ Σάββατο 6 Οκτωβρίου 2010 Εργαστήριο 13 ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ Σάββατο 6 Οκτωβρίου 2010 Εργαστήριο «Δυσλεξία: Μια λέξη δύσκολη και μόνο να την πεις φαντάσου το μαρτύριο όμως να τη ζεις» Μαρία Χριστοπούλου, Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου,

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Μαρία Καραγιάννη Σύμβουλος Αγωγής Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Δρ. Μαρία Καραγιάννη Σύμβουλος Αγωγής Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Δρ. Μαρία Καραγιάννη Σύμβουλος Αγωγής Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού 3.2 Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων και σχέσεων Να επιδεικνύουν τρόπους αποτελεσματικής επικοινωνίας Να επιδεικνύουν ικανότητες

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Tο φαινόμενο της ανάγνωσης προσεγγίζεται ως ολική διαδικασία, δηλαδή ως λεξιλόγιο, ως προφορική έκφραση και ως κατανόηση. ημήτρης Γουλής Πρώτη Πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας. Δρ. Ιωάννης Γκιόσος

Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας. Δρ. Ιωάννης Γκιόσος Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας Δρ. Ιωάννης Γκιόσος Γιατί κάνουμε ανασκόπηση στη βιβλιογραφία; 1. Γιαναπροσδιορίσουμεκενάστηνέρευνατου γνωστικού μας αντικειμένου 2. Για να εντοπίσουμε νέες τάσεις στην έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση

Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Πανελλήνιο συνέδριο με θέμα: Βιολογικές και Φυσικές Επιστήμες στην Εκπαίδευση Αθήνα, 11-13/04/2008 Κώστας Καμπουράκης Εκπαιδευτήρια Γείτονα,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2010 2 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΜΑΘΗΤΩΝ 1. Ατομικά ΑΤΟΜΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ Επειδή οι φάκελοι κατατίθενται στο τέλος του τετραμήνου (μαζί με την Ερευνητική Έκθεση

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

γλωσσικέςεπιλογές λειτουργίες/περικείµενα -Μιαφοράκιένανκαιρό -ΛαέτηςΑθήνας - Συµπληρώστε τα κενά. - Προσοχή, παρακαλώ! Μην αφήνετε - σήµερα φιλοξενούµε τον κύριο Γάτο -Τσουκαλάςόπ. π. σ. 55 - Κεραµεικός,

Διαβάστε περισσότερα

Η καταχώρηση βιβλιογραφικών αναφορών μέσα στο κείμενο

Η καταχώρηση βιβλιογραφικών αναφορών μέσα στο κείμενο Το σύστημα Harvard Το σύστημα Harvard, γνωστό και ως η μέθοδος του «Πανεπιστημίου Harvard» ή η μέθοδος του Αλφαβητικού βιβλιογραφικού καταλόγου, είναι ένας τρόπος βιβλιογραφικής αναφοράς και τεκμηρίωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κάθε αντίτυπο φέρει την υπογραφή της συγγραφέα Σειρά: Γυμνάσιο Θεωρητικές Επιστήμες Νεοελληνική γλώσσα, Α Γυμνασίου Μαρία Συνοδινού Βαλλιάνου Επιμέλεια κειμένου: Κυριάκος

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (3)

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (3) Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (3) Δυσκολίες στην ανάγνωση Τα θεωρητικά μέρη του δικτύου οπτικής αναγνώρισης λέξεων και οι εκτιμώμενες θέσεις τους στο αριστερό ημισφαίριο του εγκεφάλου του έμπειρου

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους Μάθημα 1 Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους μήνες και θα μοιραστούμε πολλά! Ας γνωριστούμε λοιπόν. Ο καθένας από εμάς ας πει λίγα λόγια για τον

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς)

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς) 1 Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς) ΠΑΙΖΟΥΝ ΛΟΧΑΓΟΣ ΛΟΧΙΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΩΣΤΑΣ ΝΙΚΟΣ (στρατιώτες) Σήµερα θα πάµε µαζί να κάνουµε ασκήσεις και θεωρία. Για κάντε γραµµή. Αρχίζω. Προσέξτε. Πρώτα πρώτα ν ακούτε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Κάθε αναφορά απόψεις που προέρχεται από εξωτερικές πηγές -βιβλία, περιοδικά, ηλεκτρονικά αρχεία, πρέπει να επισημαίνεται, τόσο μέσα στο κείμενο όσο και στη βιβλιογραφία,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ. Έρευνα με χρήση ερωτηματολογίου. Ι. Δημόπουλος, Καθηγητής, Τμήμα Διοίκησης Μονάδων Υγείας και Πρόνοιας -ΤΕΙ Καλαμάτας

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ. Έρευνα με χρήση ερωτηματολογίου. Ι. Δημόπουλος, Καθηγητής, Τμήμα Διοίκησης Μονάδων Υγείας και Πρόνοιας -ΤΕΙ Καλαμάτας ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ Έρευνα με χρήση ερωτηματολογίου Ι. Δημόπουλος, Καθηγητής, Τμήμα Διοίκησης Μονάδων Υγείας και Πρόνοιας -ΤΕΙ Καλαμάτας Έρευνα με χρήση ερωτηματολογίου Το ερωτηματολόγιο είναι απλώς ένα

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος Β /Στατιστική. Μέρος Β. Στατιστική. Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua.

Μέρος Β /Στατιστική. Μέρος Β. Στατιστική. Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua. Μέρος Β /Στατιστική Μέρος Β Στατιστική Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua.gr/gpapadopoulos) Από τις Πιθανότητες στη Στατιστική Στα προηγούμενα, στο

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη μορφή δομή χαρακτηριστικά της γραφής αυτοαναφορικό παράδειγμα

Περίληψη μορφή δομή χαρακτηριστικά της γραφής αυτοαναφορικό παράδειγμα Περίληψη Το παρόν πόνημα είναι ένας οδηγός συγγραφής ερευνητικών εργασιών (project) και απευθύνεται στους μαθητές της Α και Β Λυκείου. Είναι προϊόν βιβλιογραφικής έρευνας και εξηγεί την μορφή και την δομή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Κεφάλαιο 5 Συλλογή Δεδομένων & Δειγματοληψία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Κεφάλαιο 5 Συλλογή Δεδομένων & Δειγματοληψία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΤΡΑΣ Εργαστήριο Λήψης Αποφάσεων & Επιχειρησιακού Προγραμματισμού Καθηγητής Ι. Μητρόπουλος ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ ΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΛΟΓΟΥ -ΟΜΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ : ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ

ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ ΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΛΟΓΟΥ -ΟΜΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ : ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ ΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΛΟΓΟΥ -ΟΜΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ : ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ Σπουδάστρια: Αθηνά Κατσαντώνη (9923) Εποπτεύων καθηγητής: κ ος Πέσχος Δημήτριος. Τριμελής

Διαβάστε περισσότερα

Ανάγνωση. Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων. Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων. Κατανόηση κειμένου

Ανάγνωση. Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων. Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων. Κατανόηση κειμένου Ανάγνωση Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων Γνώση σημασίας λέξεων (λεξιλόγιο πρόσληψης) Κατανόηση κειμένου Οικειότητα με γραπτέςλέξειςκαι

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Εισαγωγή Από το Μάιο του 2011 έγιναν ουσιαστικές και ριζικές αλλαγές στο πιστοποιητικό ελληνομάθειας, που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ. Δομή εργασιών

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ. Δομή εργασιών ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Δομή εργασιών Τίτλος Περίληψη περίληψη της εργασίας : Ο κύριος λόγος για τη μελέτη, τα αρχικά αποτελέσματα, τα κύρια συμπεράσματα Εισαγωγή--γιατί η μελέτη αναλήφθηκε Θεωρητική

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Approaches to Research) Δρ ΚΟΡΡΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2013 Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Research

Διαβάστε περισσότερα

Cross sectional Panel Omnibus

Cross sectional Panel Omnibus είδη ερευνών Ποσοτικές έρευνες Η έρευνα µε δοµηµένο ερωτηµατολόγιο Πρόσωπο µε πρόσωπο Τηλεφωνική Ταχυδροµική Μέσω ιαδικτύου 1 Ποσοτικές έρευνες (συνέχεια) Η έρευνα µε δοµηµένο ερωτηµατολόγιο Cross sectional

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Ο τάφος του Βίτγκεντάιν στο Κέιμπριτζ κοσμείται από το ομοίωμα μιας ανεμόσκαλας: «Οι προτάσεις μου αποτελούν διευκρινίσεις, όταν αυτός που με καταλαβαίνει, τελικά τις αναγνωρίσει

Διαβάστε περισσότερα

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος;

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Σύντομη Περιγραφή Διερεύνησης Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Στόχος της διερεύνησης ήταν να διαφανεί το αν κάποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματός μας. Αρχικά, θελήσαμε να διερευνήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Ενότητα 5: Σχεδιασμός και Oργάνωση του Ερωτηματολογίου (1/2) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

Α και Ω μιας επιτυχημένης εργασίας

Α και Ω μιας επιτυχημένης εργασίας Α και Ω μιας επιτυχημένης εργασίας Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Γεώργιος Αρσένος Εκδήλωση IVSA 23 Νοεμβρίου 2010 Ποιο δρόμο να διαλέξω; Ποιο δρόμο να διαλέξω; Βιβλιογραφ

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΟΜΗΜΕΝΗΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ (1)

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΟΜΗΜΕΝΗΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ (1) ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΟΜΗΜΕΝΗΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ (1) ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΟΜΗΜΕΝΗΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ (2) ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΟΜΗΜΕΝΗΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ (3) Ε: Για το προσωπικό αναφέρεστε; Και μία τελευταία ερώτηση. Από πόσα

Διαβάστε περισσότερα