Αξιολόγηση αναγκών για ιατροτεχνολογικά προϊόντα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αξιολόγηση αναγκών για ιατροτεχνολογικά προϊόντα"

Transcript

1 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ Αξιολόγηση αναγκών για ιατροτεχνολογικά προϊόντα Τεχνική σειρά για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα - Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας Πάτρα, Δεκέμβριος 2013

2 Δημοσιεύθηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας το 2011 με τον τίτλο Needs assessment for medical devices (WHO Medical device technical series) World Health Organization 2011 Ο Γενικός Διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας έχει παραχωρήσει δικαιώματα μετάφρασης και δημοσίευσης στα Ελληνικά στο Ινστιτούτο Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, το οποίο είναι και το μόνο υπεύθυνο για την ελληνική έκδοση. Αξιολόγηση αναγκών για ιατροτεχνολογικά προϊόντα (Τεχνική σειρά για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα - Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας) ISBN: ΙΝΒΙΤ 2013 Μετάφραση: Ελένη Πανουτσοπούλου Σχεδιασμός έκδοσης: Καλλιρρόη Σταυριανού Η παρούσα έκδοση αποτελεί πιστή μετάφραση του πρωτότυπου κειμένου, οι συγγραφείς του οποίου είναι και οι μόνοι υπεύθυνοι για τις απόψεις που εκφράζονται.

3 Πρόλογος ελληνικής έκδοσης Σήμερα η παροχή υπηρεσιών υγείας βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην τεχνολογία, η αλματώδης πρόοδος της οποίας έχει αναμφίβολα δημιουργήσει νέα δεδομένα και προτεραιότητες αναφορικά με την επιλογή, τη χρήση και τη διαχείριση του ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) κάνει μια συστηματική προσπάθεια προώθησης όλων αυτών των κρίσιμων θεμάτων που αφορούν την Ιατρική Τεχνολογία. Σημαντικό μέρος της δράσης του αυτής είναι και η έκδοση σειράς οδηγών με θεματολογία σχετική με την προμήθεια, τη διαχείριση, την αξιολόγηση, τους κανονισμούς αλλά και τις πολιτικές που διέπουν τις τεχνολογίες υγείας. Αναγνωρίζοντας την κρισιμότητα αυτών των θεμάτων, το Ινστιτούτο Βιοϊατρικής Τεχνολογίας (ΙΝΒΙΤ) έχει αναλάβει, με αποκλειστική συμφωνία, να εκδώσει στην ελληνική γλώσσα κάποιες επιλεγμένες δημοσιεύσεις του ΠΟΥ. Η πρωτοβουλία αυτή κρίθηκε σκόπιμη, αφού το περιεχόμενο αυτών των εκδόσεων θα συμβάλει στην εγκυρότερη και πληρέστερη πληροφόρηση των ενδιαφερομένων του χώρου της υγείας στην Ελλάδα. Το ΙΝΒΙΤ έχει ήδη μεταφράσει και εκδώσει στην ελληνική γλώσσα δύο δημοσιεύσεις από την τεχνική σειρά για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, με τίτλο «Εμπόδια για την καινοτομία στον τομέα των ιατροτεχνολογικών προϊόντων» και «Αξιολόγηση τεχνολογιών υγείας στα ιατροτεχνολογικά προϊόντα», αντίστοιχα. Η παρούσα είναι η τρίτη κατά σειρά έκδοση, η οποία περιγράφει τον στόχο της αξιολόγησης αναγκών, τον τρόπο διεξαγωγής της, καθώς και τους παράγοντες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, ώστε να επιτυγχάνεται η προώθηση ασφαλέστερης και αποδοτικότερης ιατρικής τεχνολογίας. Θα ακολουθήσουν κι άλλες ανάλογες εκδόσεις στο άμεσο μέλλον, οι οποίες πιστεύουμε ότι θα φανούν ιδιαίτερα χρήσιμες για τη διαρκή ενημέρωση όλων των εμπλεκόμενων φορέων στη χώρα μας. Καθ. Νίκος Παλληκαράκης Πρόεδρος ΙΝΒΙΤ

4 Ακρωνύμια και συντομογραφίες ελληνικής έκδοσης CMMS GIHT HIV/AIDS HTA PDSA TAGHT WHO Computerized Maintenance Management System Υπολογιστικό σύστημα διαχείρισης εργασιών συντήρησης Global Initiative on Health Technologies Παγκόσμια Πρωτοβουλία για τις Τεχνολογίες Υγείας Human immunodeficiency virus/acquired immune deficiency syndrome Ιός της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας/σύνδρομο επίκτητης ανοσοανεπάρκειας Health technology assessment Αξιολόγηση τεχνολογιών υγείας (ΑΤΥ) Plan, Do, Study, Act (prioritization matrix) Σχεδίασε, Κάνε, Μελέτησε, Δράσε (πίνακας καθορισμού προτεραιοτήτων) Technical Advisory Group on Health Technology Τεχνική Συμβουλευτική Ομάδα για τις Τεχνολογίες Υγείας World Health Organization Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ)

5 Περιεχόμενα Σχήματα και Πίνακες 2 Πρόλογος 3 Μεθοδολογία 4 Ορισμοί 5 Ευχαριστίες 6 Δηλώσεις Συμφερόντων 6 Συνοπτική περίληψη 7 1. Εισαγωγή 7 2. Σκοπός 8 3. Γενική προσέγγιση 9 4. Ειδική προσέγγιση Βήμα Ι: Βασικές πληροφορίες για τις απαιτήσεις των υπηρεσιών υγείας Βήμα ΙΙ: Βασικές πληροφορίες για τη διαθεσιμότητα των υπηρεσιών υγείας Βήμα ΙΙΙ: Βασικές πληροφορίες για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα Βήμα IV: Βασικές πληροφορίες για τους ανθρώπινους πόρους Βήμα V: Βασικές πληροφορίες για τα οικονομικά Βήμα VI: Ανάλυση και ερμηνεία Βήμα VII: Καθορισμός των προτεραιοτήτων και εκτίμηση των επιλογών Καθορισμός των προτεραιοτήτων Εκτίμηση των επιλογών Ανάπτυξη ενός σχεδίου υλοποίησης Συμπερασματικές παρατηρήσεις Χρήσιμες πηγές 20 Παράρτημα Α Διαδικασία πιστοποίησης ανάγκης 22

6 ΙΝΒΙΤ - Σύγχρονα θέματα Ιατρικής Τεχνολογίας Σχήματα και Πίνακες Πίνακας 1. Γενική προσέγγιση της αξιολόγησης αναγκών (διαδικασία) 9 Σχήμα 1. Γενική διαδικασία αξιολόγησης αναγκών 10 Πίνακας 2. Βασικές πληροφορίες για τις απαιτήσεις των υπηρεσιών υγείας 11 Πίνακας 3. Βασικές πληροφορίες για τη διαθεσιμότητα των υπηρεσιών υγείας 12 Πίνακας 4. Βασικές πληροφορίες για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα 13 Πίνακας 5. Βασικές πληροφορίες για τους ανθρώπινους πόρους 15 Πίνακας 6. Βασικές πληροφορίες για τα οικονομικά 15 Πίνακας 7. Πίνακας καθορισμού προτεραιοτήτων «Σχεδίασε, Κάνε, Μελέτησε, Δράσε» 17 Πίνακας 8. Βασικά ερωτήματα για τον καθορισμό των προτεραιοτήτων και την εκτίμηση των επιλογών 18 2

7 Αξιολόγηση αναγκών για ιατροτεχνολογικά προϊόντα Πρόλογος Οι τεχνολογίες υγείας είναι βασικές για ένα λειτουργικό σύστημα υγείας. Ιδιαίτερα τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα είναι κρίσιμα για την πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία των νόσων και των ασθενειών, καθώς και για την αποκατάσταση του ασθενούς. Αναγνωρίζοντας τον σημαντικό ρόλο των τεχνολογιών υγείας, η Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας υιοθέτησε το ψήφισμα WHA60.29 τον Μάιο του Το ψήφισμα αναφέρεται στα ζητήματα που προκύπτουν από την ακατάλληλη ανάπτυξη και χρήση των τεχνολογιών υγείας, αλλά και στην ανάγκη θέσπισης προτεραιοτήτων όσον αφορά την επιλογή και διαχείριση των τεχνολογιών υγείας, ειδικά των ιατροτεχνολογικών προϊόντων. Με την υιοθέτηση αυτού του ψηφίσματος, τα Κράτη-μέλη αναγνώρισαν τη σημασία των τεχνολογιών υγείας για την επίτευξη αναπτυξιακών στόχων σχετιζόμενων με την υγεία, προώθησαν την επέκταση της εμπειρογνωμοσύνης στον τομέα των τεχνολογιών υγείας, και συγκεκριμένα των ιατροτεχνολογικών προϊόντων, και απαίτησαν την ανάληψη συγκεκριμένων δράσεων από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) για την υποστήριξη των Κρατών-μελών. Ένας από τους στρατηγικούς στόχους του ΠΟΥ είναι να «εξασφαλίσει τη βελτίωση της πρόσβασης, της ποιότητας και της χρήσης ιατρικών προϊόντων και τεχνολογιών». Ο στόχος αυτός, μαζί με το ψήφισμα της Παγκόσμιας Συνέλευσης Υγείας, αποτέλεσαν τη βάση για τη θέσπιση της Παγκόσμιας Πρωτοβουλίας για τις Τεχνολογίες Υγείας (Global Initiative on Health Technologies, GIHT), με τη χρηματοδότηση του Ιδρύματος Bill & Melinda Gates. Η GIHT στοχεύει να καταστήσει διαθέσιμες βασικές τεχνολογίες υγείας σε μια εύλογη τιμή, ειδικά για κοινότητες που βρίσκονται σε οικονομικά μειονεκτούσες χώρες, ώστε να ελέγχονται με αποτελεσματικό τρόπο σημαντικά προβλήματα υγείας. Έχει δύο συγκεκριμένους στόχους: Να ωθήσει τη διεθνή κοινότητα να θεσπίσει ένα πλαίσιο για την ανάπτυξη εθνικών προγραμμάτων για τις τεχνολογίες υγείας, τα οποία θα συμβάλλουν θετικά στην επιβάρυνση από τις νόσους και θα διασφαλίζουν την αποτελεσματική χρήση των πόρων. Να ωθήσει τις επιχειρηματικές και επιστημονικές κοινότητες να αναγνωρίσουν και να προσαρμόσουν καινοτόμες τεχνολογίες που μπορούν να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στη δημόσια υγεία. Για την εκπλήρωση αυτών των στόχων, ο ΠΟΥ και οι συνεργαζόμενοι φορείς του εργάζονται για τη δημιουργία μιας ατζέντας, ενός σχεδίου δράσης, εργαλείων και κατευθυντήριων γραμμών με σκοπό την αύξηση της πρόσβασης σε κατάλληλα ιατροτεχνολογικά προϊόντα. Το παρόν άρθρο αποτελεί μέρος μιας σειράς εγγράφων αναφοράς που συντάσσονται για χρήση σε εθνικό επίπεδο. Η σειρά θα περιλαμβάνει τις ακόλουθες θεματικές ενότητες: πλαίσιο πολιτικής για τις τεχνολογίες υγείας κανονισμοί για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα αξιολόγηση τεχνολογιών υγείας διαχείριση τεχνολογιών υγείας αξιολόγηση αναγκών για ιατροτεχνολογικά προϊόντα προμήθεια ιατροτεχνολογικών προϊόντων δωρεές ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού διαχείριση κτηματολογίου ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού συντήρηση ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού υπολογιστικά συστήματα διαχείρισης εργασιών συντήρησης δεδομένα για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα ονοματολογία ιατροτεχνολογικών προϊόντων ιατροτεχνολογικά προϊόντα ανά μονάδα υγειονομικής φροντίδας ιατροτεχνολογικά προϊόντα ανά κλινική διαδικασία καινοτομία, έρευνα και ανάπτυξη στα ιατροτεχνολογικά προϊόντα. 3

8 ΙΝΒΙΤ - Σύγχρονα θέματα Ιατρικής Τεχνολογίας Αυτά τα άρθρα προορίζονται για χρήση από βιοϊατρικούς μηχανικούς, διοικητές του τομέα της υγείας, δωρητές, μη κυβερνητικές οργανώσεις και ακαδημαϊκά ιδρύματα που δραστηριοποιούνται στο χώρο των τεχνολογιών υγείας σε τοπικό, εθνικό, περιφερειακό ή παγκόσμιο επίπεδο. Μεθοδολογία Η συγγραφή των άρθρων αυτής της σειράς έγινε από επιστήμονες διεθνώς αναγνωρισμένους στον τομέα τους, ενώ την επανεξέτασή τους ανέλαβαν μέλη της Τεχνικής Συμβουλευτικής Ομάδας για τις Τεχνολογίες Υγείας (Technical Advisory Group on Health Technology, TAGHT). Η TAGHT συστάθηκε το 2009 ως φόρουμ για έμπειρους επαγγελματίες και αντιπροσώπους χωρών, προκειμένου να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν τα κατάλληλα εργαλεία και έγγραφα για την επίτευξη των στόχων της GIHT. Η TAGHT έχει πραγματοποιήσει τρεις συναντήσεις. Η πρώτη συνάντηση έγινε στη Γενεύη τον Απρίλιο του 2009 για να τεθούν προτεραιότητες σχετικά με το ποια εργαλεία και θέματα απαιτούσαν ενημέρωση ή ανάπτυξη. Μια δεύτερη συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο Ρίο Ντε Τζανέιρο τον Νοέμβριο του 2009, ώστε να συζητηθεί η πρόοδος που είχε επιτευχθεί στα εργαλεία διαχείρισης τεχνολογιών υγείας, τα οποία ήταν υπό ανάπτυξη από τον Απρίλιο του 2009, να γίνει ανασκόπηση των προκλήσεων που αντιμετώπιζαν και των στρατηγικών που εφάρμοζαν οι πιλοτικές χώρες, και να υπάρξει μια διαδραστική συνεδρία, προκειμένου να προταθούν νέα εργαλεία με βάση τις πληροφορίες από προηγούμενες παρουσιάσεις και συζητήσεις. Η τελευταία συνάντηση έλαβε χώρα στο Κάιρο τον Ιούνιο του 2010 για να οριστικοποιηθεί το περιεχόμενο των άρθρων και να βοηθηθούν οι χώρες στην ανάπτυξη σχεδίου δράσης για την εφαρμογή τους. Εκτός από αυτές τις συναντήσεις, οι ειδικοί και οι σύμβουλοι συνεργάστηκαν επίσης μέσω μιας διαδικτυακής κοινότητας, παρέχοντας ανατροφοδότηση για την εκπόνηση των άρθρων. Το περιεχόμενο των εννοιών συζητήθηκε περαιτέρω κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκόσμιου Φόρουμ του ΠΟΥ για τα Ιατροτεχνολογικά Προϊόντα τον Σεπτέμβριο του Φορείς από 106 χώρες έκαναν συστάσεις για τον τρόπο εφαρμογής των πληροφοριών που περιέχονται στα άρθρα αυτής της σειράς σε εθνικό επίπεδο 1. Όλοι όσοι συμμετείχαν στις συναντήσεις, καθώς και όσοι πήραν μέρος στην εκπόνηση αυτών των άρθρων συμπλήρωσαν μια φόρμα δήλωσης συμφερόντων και δεν προέκυψε κανενός είδους σύγκρουση συμφερόντων. 1 Η έκθεση «First WHO Global Forum on Medical Devices: context, outcomes, and future actions» (Πρώτο Παγκόσμιο Φόρουμ του ΠΟΥ για τα Ιατροτεχνολογικά Προϊόντα: πλαίσιο, αποτελέσματα και μελλοντικές δράσεις) είναι διαθέσιμη στην ιστοσελίδα: 4

9 Αξιολόγηση αναγκών για ιατροτεχνολογικά προϊόντα Ορισμοί Αναγνωρίζοντας ότι υπάρχουν πολλαπλές ερμηνείες για τους παρακάτω όρους, παρατίθεται ο ορισμός τους για τους σκοπούς αυτής της τεχνικής σειράς άρθρων. Τεχνολογία υγείας: Εφαρμογή οργανωμένων γνώσεων και δεξιοτήτων με τη μορφή ιατροτεχνολογικών προϊόντων, φαρμάκων, εμβολίων, διαδικασιών και συστημάτων που έχουν αναπτυχθεί για την επίλυση ενός προβλήματος υγείας και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής 1. Ιατροτεχνολογικό προϊόν: Αντικείμενο, όργανο, συσκευή ή μηχάνημα που χρησιμοποιείται στην πρόληψη, διάγνωση ή θεραπεία νόσων ή ασθενειών, ή για την ανίχνευση, μέτρηση, αποκατάσταση, διόρθωση ή τροποποίηση της δομής ή λειτουργίας του σώματος για κάποιο ιατρικό σκοπό. Κατά κανόνα, ο στόχος ενός ιατροτεχνολογικού προϊόντος δεν επιτυγχάνεται με φαρμακολογικά, ανοσολογικά ή μεταβολικά μέσα. Ιατροτεχνολογικός εξοπλισμός: Ιατροτεχνολογικά προϊόντα που απαιτούν βαθμονόμηση, συντήρηση, επισκευή, εκπαίδευση των χρηστών και παροπλισμό δραστηριότητες τις οποίες συνήθως διαχειρίζονται οι κλινικοί μηχανικοί. Ο ιατροτεχνολογικός εξοπλισμός χρησιμοποιείται για τους συγκεκριμένους σκοπούς της διάγνωσης και θεραπείας ασθενειών ή για την αποκατάσταση έπειτα από μια ασθένεια ή έναν τραυματισμό. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί είτε μεμονωμένα είτε σε συνδυασμό με οποιοδήποτε εξάρτημα, αναλώσιμο ή άλλο μηχάνημα. Ο ιατροτεχνολογικός εξοπλισμός δεν περιλαμβάνει εμφυτεύσιμα, αναλώσιμα ή μίας χρήσης ιατροτεχνολογικά προϊόντα. 1 Ψήφισμα WHA60.29 της Παγκόσμιας Συνέλευσης Υγείας, Μάιος 2007 (http://www.who.int/medical_devices/resolution_wha60_29-en1.pdf). 5

10 ΙΝΒΙΤ - Σύγχρονα θέματα Ιατρικής Τεχνολογίας Ευχαριστίες Κύριος συγγραφέας του άρθρου Needs assessment for medical devices είναι ο Ronald Bauer (Saniplan GmbH), ενώ τη γενική διεύθυνση της έκδοσης είχε η Adriana Velazquez-Berumen (ΠΟΥ, Γενεύη, Ελβετία). Το παρόν άρθρο εκδόθηκε στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Πρωτοβουλίας για τις Τεχνολογίες Υγείας (GIHT) που χρηματοδοτείται από το Ίδρυμα Bill & Melinda Gates. Η επανεξέταση της διάρθρωσης του κειμένου έγινε από τους Andrew Gammie (Fishtail Consulting Ltd.) και James Wear (Σύμβουλο). Το προσχέδιο του κειμένου επανεξετάστηκε από τους Jennifer Barragan (ΠΟΥ) και Adham Ismail (ΠΟΥ), ενώ η επιμέλεια έγινε από την Inis Communication. Θα θέλαμε επίσης να ευχαριστήσουμε την Aditi A Sharma για τη βοήθειά της στη διόρθωση του κειμένου, καθώς και τις Karina Reyes-Moya and Gudrun Ingolfsdottir για τη διοικητική υποστήριξη που παρείχαν καθ όλη τη διάρκεια της προετοιμασίας της παρούσας δημοσίευσης. Δηλώσεις Συμφερόντων Συγκεντρώθηκαν δηλώσεις σύγκρουσης συμφερόντων από όλους όσοι συμμετείχαν στη συγγραφή ή την επανεξέταση του άρθρου. Αναφορικά με την αμοιβή τους από οργανισμό που να έχει συμφέροντα σχετικά με το θέμα, ο Ronald Bauer δήλωσε ότι εργάζεται στη Saniplan GmbH, μια εταιρεία που παρέχει τεχνική υποστήριξη και συμβουλευτικές υπηρεσίες με σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας και της προσβασιμότητας των συστημάτων και των υπηρεσιών υγείας, ενώ ο Andrew Gammie δήλωσε ότι εργάζεται στη Fishtail Consulting Ltd., μια εταιρεία που παρέχει συμβουλές στον τομέα των ιατροτεχνολογικών προϊόντων, ιδιαίτερα σε αναπτυσσόμενες χώρες. Καμία από αυτές τις δηλωθείσες συγκρούσεις συμφερόντων δεν επηρέασε το περιεχόμενο του κειμένου. 6

11 Αξιολόγηση αναγκών για ιατροτεχνολογικά προϊόντα Συνοπτική περίληψη Η αξιολόγηση αναγκών είναι μια σύνθετη διαδικασία, με έναν αριθμό μεταβλητών, η οποία παρέχει στους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων τις πληροφορίες που απαιτούνται για τον καθορισμό προτεραιοτήτων και την επιλογή κατάλληλων ιατροτεχνολογικών προϊόντων σε επίπεδο χώρας, περιφέρειας ή νοσοκομείου. Αυτό το άρθρο περιγράφει και επεξηγεί τον στόχο, τη γενική προσέγγιση και τη διαδικασία μιας τέτοιας αξιολόγησης αναγκών. Το κυρίως μέρος, η Ειδική Προσέγγιση (Κεφάλαιο 4) δείχνει σε επτά βήματα πώς θα πρέπει να προσδιορίζονται οι σχετικές ανάγκες, να εξετάζονται οι απαιτήσεις των βασικών πληροφοριών, να αναλύονται οι συγκεντρωμένες πληροφορίες, να αξιολογούνται οι επιλογές και να ιεραρχούνται οι ειδικές απαιτήσεις. Αναπτύσσονται διαρκώς εργαλεία, ώστε να υποστηρίζεται αυτή η διαδικασία λήψης αποφάσεων. Το άρθρο αυτό περιλαμβάνει επίσης πληροφορίες για χρήσιμα εργαλεία, τα οποία θα βοηθήσουν στην εκτέλεση αυτών των βημάτων 1. 1 Οι σχετικοί σύνδεσμοι υπάρχουν στο κεφάλαιο Χρήσιμες Πηγές. 1. Εισαγωγή Η αξιολόγηση αναγκών είναι μια διαδικασία για τον προσδιορισμό και την αντιμετώπιση της διαφοράς μεταξύ της υπάρχουσας και της επιθυμητής κατάστασης ή συνθήκης. Είναι μια στρατηγική δραστηριότητα και μέρος της διαδικασίας σχεδιασμού, η οποία στοχεύει στη βελτίωση της τρέχουσας απόδοσης ή στη διόρθωση των ανεπαρκειών. Σε αυτήν τη συγκεκριμένη περίπτωση, η αξιολόγηση αναγκών είναι ο προσδιορισμός και η ιεράρχηση των απαιτήσεων όσον αφορά τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα. Μια διεξοδική αξιολόγηση αναγκών περιλαμβάνει τη δυνητική επίδραση στην απόδοση των χρηστών του ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού, αλλά και στην παροχή υπηρεσιών μέσα στο πλαίσιο των δυνατοτήτων του συστήματος υγείας και των προτεραιοτήτων αναφορικά με την παροχή αυτών των υπηρεσιών. Λαμβάνει υπόψη τους γενικούς στόχους του ιδρύματος, τις υπάρχουσες εγκαταστάσεις και υποδομές, το μακροχρόνιο πλάνο χρήσης και τους ανθρώπινους πόρους πριν την αγορά ενός ιατροτεχνολογικού προϊόντος. Η αξιολόγηση αναγκών μπορεί να γίνει σύμφωνα με διάφορα σενάρια και κάτω από ποικίλες συνθήκες. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι αυτή η δραστηριότητα πραγματοποιείται τακτικά, ως μέρος ενός αποτελεσματικού προγράμματος συντήρησης του ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού, 1 και γίνεται: όταν επικαιροποιείται ένα κτηματολόγιο ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού, όταν επαναξιολογούνται οι υπηρεσίες, ή/και όταν αντικαθίσταται ο εξοπλισμός. Η αξιολόγηση αναγκών είναι επίσης σημαντική πριν την κατασκευή μιας οποιασδήποτε νέας υγειονομικής μονάδας. Επιπλέον, η διαδικασία μπορεί να πραγματοποιηθεί σε εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο, αλλά και σε επίπεδο υγειονομικής μονάδας. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η αξιολόγηση αναγκών για τεχνολογίες υγείας (needs assessment for health technology) διαφέρει από την αξιολόγηση τεχνολογιών υγείας (health technology assessment, ΗΤΑ). Η αξιολόγηση τεχνολογιών υγείας (ΑΤΥ) είναι ένα εργαλείο για ανάλυση των τεχνικών, δεοντολογικών, κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων, καθώς επίσης και της κλινικής αποτελεσματικότητας μιας συγκεκριμένης τεχνολογίας 2. Είναι επίσης σημαντικό να λαμβάνονται υπόψη οι τελικοί χρήστες, αλλά και να συμμετέχουν σε κάθε αξιολόγηση. 1 Για περισσότερες πληροφορίες, συμβουλευθείτε το άρθρο Medical equipment maintenance programme overview αυτής της τεχνικής σειράς. 2 Για περισσότερες πληροφορίες, συμβουλευθείτε το άρθρο Health technology assessment of medical devices αυτής της τεχνικής σειράς. Σ.τ.Μ.: Το άρθρο είναι διαθέσιμο και στα Ελληνικά, με τον τίτλο Αξιολόγηση τεχνολογιών υγείας στα ιατροτεχνολογικά προϊόντα, ΙΝΒΙΤ,

12 ΙΝΒΙΤ - Σύγχρονα θέματα Ιατρικής Τεχνολογίας 2. Σκοπός Ο κύριος στόχος αυτού του άρθρου είναι να δώσει στα Κράτη-μέλη οδηγίες για μια μεθοδολογική προσέγγιση, καθώς και εργαλεία, παραπομπές και παραδείγματα για τη διεξαγωγή μιας σωστής αξιολόγησης της τρέχουσας κατάστασης και των μελλοντικών αναγκών τους όσον αφορά τις τεχνολογίες υγείας και συγκεκριμένα, τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα λαμβάνοντας υπόψη τα δεδομένα κάθε χώρας αναφορικά με την επιβάρυνση της υγείας και τις ασθένειες. Επειδή τα χαρακτηριστικά κάθε Κράτους-μέλους διαφέρουν σημαντικά, το παρόν άρθρο παρουσιάζει μόνο γενικές αρχές. Ωστόσο, οι πηγές και τα παραδείγματα που παρουσιάζονται (ή στα οποία γίνεται αναφορά) θα βοηθήσουν οποιαδήποτε χώρα να επεξεργαστεί ή να προσαρμόσει αυτές τις αρχές σύμφωνα με τις δικές της συγκεκριμένες ανάγκες. Αυτό το άρθρο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για μεμονωμένες υγειονομικές μονάδες αλλά και για ένα δίκτυο μονάδων, μέχρι και για εθνικά συστήματα υγείας (συστήματα παραπομπής). Όμως, τα εργαλεία που αναφέρονται σε αυτό το άρθρο πρέπει να επιλεγούν και να εφαρμοστούν με τον κατάλληλο τρόπο. Ο απώτερος στόχος είναι οι χώρες να χρησιμοποιήσουν τα εργαλεία αυτά για την ενσωμάτωση των ιεραρχημένων αναγκών στις εθνικές πολιτικές και τα σχέδια δράσης. Σημείωση: Οι παραπομπές και οι σύνδεσμοι που δίνονται, δεν αποσκοπούν στο να είναι πλήρεις ή λεπτομερείς, αλλά περισσότερο μια επιλογή από έγγραφα και εργαλεία που προσδιορίζονται από τον ΠΟΥ ως πηγές πληροφόρησης για τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων. 8

13 Αξιολόγηση αναγκών για ιατροτεχνολογικά προϊόντα 3. Γενική προσέγγιση Η γενική προσέγγιση στη διεξαγωγή μιας αξιολόγησης αναγκών είναι να εξεταστεί τι είναι διαθέσιμο στη μονάδα, την περιφέρεια ή τη χώρα, και να συγκριθεί με το τι θα έπρεπε να είναι διαθέσιμο, λαμβάνοντας υπόψη τη συγκεκριμένη ζήτηση και την κατάσταση της περιοχής ευθύνης ή της ομάδας-στόχου. Μέρος αυτής της διαδικασίας περιλαμβάνει την εξέταση τοπικά και παγκόσμια αναγνωρισμένων προτύπων. Η διαφορά που εντοπίζεται, προσδιορίζει τη συνολική ανάγκη. Λαμβάνοντας υπόψη πιθανούς περιορισμούς που αφορούν τα οικονομικά και τους ανθρώπινους πόρους, καθώς επίσης και τις ιεραρχημένες επιδημιολογικές απαιτήσεις, μπορεί να καταρτιστεί μια λίστα με τις ιεραρχημένες ανάγκες. Ο Πίνακας 1 και το Σχήμα 1 συνοψίζουν και οπτικοποιούν τη διαδικασία. Ο Πίνακας 1 περιγράφει συγκεκριμένα τα ερωτήματα που πρέπει να τεθούν, τα δεδομένα που απαιτούνται για να απαντηθούν αυτά τα ερωτήματα, καθώς και τα διαθέσιμα εργαλεία για τη συλλογή και αξιολόγηση αυτών των δεδομένων. Πίνακας 1. Γενική προσέγγιση της αξιολόγησης αναγκών (διαδικασία) Ερωτήματα Απαιτούμενα δεδομένα Εργαλεία Αποτέλεσμα 1 Τι θέλουμε/χρειαζόμαστε από άποψη υπηρεσιών υγείας; 2 Τι έχουμε; (τοπικές συνθήκες/περιορισμοί) 3 Ποια πρότυπα/συνιστώμενες βέλτιστες πρακτικές υπάρχουν, που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν ή να προσαρμοστούν; Πληθυσμός (πληθυσμόςστόχος, περιοχή ευθύνης) Διαθεσιμότητα παρόχων υπηρεσιών υγείας Επιδημιολογικά δεδομένα Διαθεσιμότητα υπηρεσιών υγείας Λίστα διαθέσιμων ιατροτεχνολογικών προϊόντων Διαθεσιμότητα ανθρωπίνων πόρων Πρότυπα/συστάσεις για κάλυψη παροχής υπηρεσιών υγείας (περιοχές ευθύνης) Πρότυπα/συστάσεις για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα Πρότυπα/συστάσεις για τους ανθρώπινους πόρους που απαιτούνται για τη λειτουργία/συντήρηση/διαχείριση του ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού Διαδικασία «Πιστοποίησης ανάγκης», βλ. Παράρτημα Α Οδηγίες κλινικής πρακτικής Ερωτηματολόγια έρευνας Πρότυπα επιπέδου φροντίδας Ολοκληρωμένο πακέτο τεχνολογιών υγείας Ερωτηματολόγια χαρτογράφησης διαθεσιμότητας υπηρεσιών Εγχειρίδια/εργαλεία αξιολόγησης Εργαλείο διαχείρισης κτηματολογίου Υπολογιστικό σύστημα διαχείρισης εργασιών συντήρησης (CMMS) (ουσιαστικές) Λίστες ιατροτεχνολογικών προϊόντων, δηλαδή ανά είδος υγειονομικής μονάδας και ανά τμήμα, ή ανά κλινική διαδικασία 4=3-2 Συνολική διαφορά Λίστα γενικών αναγκών 5 Ποιους οικονομικούς/ ανθρώπινους πόρους διαθέτουμε; (περιορισμοί) Προϋπολογισμός (επένδυση κεφαλαίου και λειτουργικά) Ανθρώπινοι πόροι 6=4-5 Ιεραρχημένες ανάγκες Ιεραρχημένη λίστα αναγκών 9

14 ΙΝΒΙΤ - Σύγχρονα θέματα Ιατρικής Τεχνολογίας Σχήμα 1. Γενική διαδικασία αξιολόγησης αναγκών Γενικά πρότυπα και παραδείγματα Επίπεδο φροντίδας Οδηγίες κλινικής πρακτικής Λίστες ιατροτεχνολογικών προϊόντων Ανάλυση/ερμηνεία Επιδημιολογικές ανάγκες/προτεραιότητες αναφορικά με τις νόσους Πληθυσμιακά δεδομένα (δημογραφικά δεδομένα, περιοχή ευθύνης, ποσοστό ασθενών) Διαθεσιμότητα και προσβασιμότητα υπηρεσιών Κατάσταση υποδομών Κατάσταση τεχνολογιών υγείας/ιατροτεχνολογικών προϊόντων Κατάσταση ανθρωπίνων πόρων Βασικά δεδομένα Καθορισμός προτεραιοτήτων Συνολική διαφορά/ανάγκη Κατάσταση προϋπολογισμού και ανθρωπίνων πόρων Ιεραρχημένη ανάγκη 10

15 Αξιολόγηση αναγκών για ιατροτεχνολογικά προϊόντα 4. Ειδική προσέγγιση Επεκτείνοντας τη γενική προσέγγιση, το κεφάλαιο αυτό συνοψίζει τα επτά ειδικά βήματα για τη συλλογή και ανάλυση των δεδομένων στη διαδικασία αξιολόγησης αναγκών. Τα Βήματα Ι-ΙΙΙ αναφέρονται στη συλλογή βασικών πληροφοριών που αφορούν τις απαιτήσεις των υπηρεσιών υγείας, τη διαθεσιμότητα των υπηρεσιών υγείας και τις τεχνολογίες υγείας. Τα Βήματα IV και V αναφέρονται στη συγκεκριμένη κατάσταση διοίκησης της μονάδας, της περιφέρειας ή του κράτους από άποψη ανθρωπίνων πόρων και οικονομικών και πιθανών αντίστοιχων περιορισμών. Το Βήμα VI παρέχει προτάσεις για ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των Βημάτων I-V. Τέλος, το Βήμα VII περιγράφει συνοπτικά το θέμα του καθορισμού των προτεραιοτήτων και της εκτίμησης των επιλογών. Οι πίνακες στα Βήματα I-V συνοψίζουν επίσης τις πληροφορίες που θα πρέπει να συλλεχθούν, τα στοιχεία που θα πρέπει να μελετηθούν κατά τη διαδικασία συλλογής αυτών των πληροφοριών, καθώς και το επιθυμητό αποτέλεσμα της διαδικασίας. Λόγω του οριζόντιου χαρακτήρα της διαδικασίας, τα ίδια αποτελέσματα ενδέχεται να αναφέρονται σε πολλά βήματα. 4.1 Βήμα Ι: Βασικές πληροφορίες για τις απαιτήσεις των υπηρεσιών υγείας Πίνακας 2. Βασικές πληροφορίες για τις απαιτήσεις των υπηρεσιών υγείας Τοπικές γεωγραφικές συνθήκες και συνθήκες δημόσιας υγείας Πληθυσμός της περιοχής-στόχου, συμπεριλαμβανομένης της έκτασης της περιφέρειας/περιοχής, του πληθυσμού και της πυκνότητάς του Επιβάρυνση από σοβαρές νόσους Θέματα προς εξέταση Επιδημιολογικές ανάγκες (προτεραιότητες αναφορικά με τις νόσους) Θέματα πληθυσμού (δημογραφικά δεδομένα/περιοχή ευθύνης, ποσοστό ασθενών) Οδηγίες κλινικής πρακτικής/πρωτόκολλα/εθνικές ή τοπικές συστάσεις Διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα για τη διάγνωση και θεραπεία διαφόρων ασθενειών Ιεράρχηση ζητημάτων υγειονομικής φροντίδας Αποτέλεσμα Κατάλληλες απαιτήσεις για την παροχή υπηρεσιών υγείας Δεν δίνονται εδώ λεπτομέρειες για το Βήμα Ι, καθώς δεν εμπίπτουν στη θεματολογία αυτού του άρθρου και στην ευθύνη της GIHT. Ωστόσο, το Βήμα Ι παραμένει κρίσιμο, αφού αναφέρεται άμεσα στην κατάσταση υγείας του πληθυσμού-στόχου. Ο ΠΟΥ διαθέτει πληροφορίες σε επίπεδο χώρας, ενώ τα Υπουργεία Υγείας των χωρών ενδέχεται να έχουν λεπτομερέστερη πληροφόρηση 1. 1 Τα προφίλ των Κρατών-μελών του ΠΟΥ είναι διαθέσιμα στην ιστοσελίδα 11

16 ΙΝΒΙΤ - Σύγχρονα θέματα Ιατρικής Τεχνολογίας 4.2 Βήμα ΙΙ: Βασικές πληροφορίες για τη διαθεσιμότητα των υπηρεσιών υγείας Πίνακας 3. Βασικές πληροφορίες για τη διαθεσιμότητα των υπηρεσιών υγείας Κατάσταση παροχής υπηρεσιών Θέματα προς εξέταση Αποτέλεσμα Διαθέσιμες υπηρεσίες (π.χ. υγεία μητέρας-παιδιού, HIV/AIDS, χειρουργικές υπηρεσίες κλπ.) Υγειονομικές μονάδες (π.χ. νοσοκομεία, κλινικές κλπ.) Ανθρώπινοι πόροι Διαθεσιμότητα και προσβασιμότητα υπηρεσιών υγείας Απόψεις του πληθυσμού-στόχου για την παροχή υπηρεσιών υγείας Απόψεις των παρόχων υπηρεσιών για την παροχή υπηρεσιών υγείας Είδη, αριθμοί, συνθήκες των υγειονομικών μονάδων Τρέχοντα επίπεδα στελέχωσης Χάρτης διαθεσιμότητας υπηρεσιών υγείας (επισκόπηση) Χάρτης υγειονομικής μονάδας Είναι σημαντικό να αξιολογηθεί η τρέχουσα κατάσταση, προκειμένου να προσδιοριστεί η διαφορά ανάμεσα στο τι χρειάζεται και στο τι υπάρχει. Με βάση τον Πίνακα 3, μπορούν να τεθούν τα ακόλουθα ερωτήματα, έτσι ώστε να ανακτηθούν οι σχετικές πληροφορίες: Πού βρίσκεται η υγειονομική μονάδα (ή μονάδες); Ποιες υπηρεσίες υγείας είναι διαθέσιμες στη μονάδα; Ποιο φάσμα πελατών καλύπτει η μονάδα από άποψη ηλικίας, φύλου, γεωγραφικής κατανομής κλπ.; Ποιες συγκεκριμένες ανάγκες καλύπτει η μονάδα (και οι υπηρεσίες της); Πώς δέχεται παραπομπές η μονάδα και από πού προέρχονται αυτές οι παραπομπές; Πόσους πελάτες δέχεται η μονάδα κάθε εβδομάδα/ μήνα/τρίμηνο/χρόνο; Κατά μέσον όρο, για πόσο διάστημα παραμένουν οι πελάτες στη μονάδα και για ποιους λόγους φεύγουν (π.χ. διακοπή θεραπείας, περαιτέρω παραπομπή κλπ.); Πόσοι πελάτες παραπέμπονται σε άλλες υπηρεσίες κάθε εβδομάδα/μήνα κλπ.; Ποιος είναι ο φόρτος εργασίας του προσωπικού; Πόσους εργαζόμενους πλήρους απασχόλησης έχει η υπηρεσία και πόσο διαθέσιμο χρόνο έχουν κάθε εβδομάδα για ραντεβού με πελάτες; Υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες όσον αφορά την ικανοποίηση του προσωπικού ή των πελατών, οι οποίες να συλλέγονται μέσω ερευνών; Ποιοι είναι οι τρόποι πρόσβασης στη μονάδα για τους υπάρχοντες πελάτες (π.χ. με τα πόδια, με τα μέσα μαζικής μεταφοράς κλπ.); Πόσο εύκολη είναι η πρόσβαση με τα μέσα μαζικής μεταφοράς; Στη συλλογή κατάλληλων πληροφοριών, τόσο για αυτό όσο και για τα άλλα βήματα της διαδικασίας, μπορούν να βοηθήσουν περαιτέρω συγκεκριμένα εργαλεία 1, όπως τα εξής: Service Availability Mapping (SAM) tool, World Health Organization. Rapid Health Facility assessment flow chart. International Health Facility Assessment Network, Βιβλιογραφικές πληροφορίες για αυτά τα εργαλεία υπάρχουν στο κεφάλαιο Χρήσιμες Πηγές. 12

17 Αξιολόγηση αναγκών για ιατροτεχνολογικά προϊόντα 4.3 Βήμα ΙΙΙ: Βασικές πληροφορίες για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα Πίνακας 4. Βασικές πληροφορίες για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα Κατάσταση ιατροτεχνολογικών προϊόντων Διαθεσιμότητα και κατάσταση των ιατροτεχνολογικών προϊόντων (συμπεριλαμβανομένου του τύπου, του αριθμού, της θέσης και της κατάστασης λειτουργίας) Κατάσταση των συστημάτων ηλεκτροδότησης, ύδρευσης και διάθεσης αποβλήτων αναφορικά με τη χρήση των ιατροτεχνολογικών προϊόντων Θέματα προς εξέταση Κτηματολόγιο ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού, που περιλαμβάνει την κατάστασή του Υπάρχουσα υποδομή για διαχείριση των τεχνολογιών υγείας (ή έλλειψη τέτοιας υποδομής) Αποτέλεσμα Χάρτης υγειονομικής μονάδας Κτηματολόγιο ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού (ποσοτικό και ποιοτικό) Συνοπτική περιγραφή της υποδομής για διαχείριση των τεχνολογιών υγείας Αυτό είναι το βασικό βήμα στη διαδικασία όσον αφορά τις τεχνολογίες υγείας. Ο κύριος στόχος είναι να προσδιοριστεί τι υπάρχει διαθέσιμο από άποψη ιατροτεχνολογικών προϊόντων και σχετικής υποδομής, και σε τι κατάσταση βρίσκεται. Είναι σημαντικό να συλλεχθούν όσο το δυνατόν πιο λεπτομερείς και αξιόπιστες πληροφορίες, γιατί οποιαδήποτε αλλαγή, διόρθωση ή βελτίωση θα έχει μεγάλη επίδραση στους οικονομικούς και τους ανθρώπινους πόρους, αλλά και στο περιβάλλον. Μπορεί να ακολουθηθεί μια προσέγγιση δύο βημάτων, όπου το πρώτο είναι μια ουδέτερη, ποσοτική αξιολόγηση, και το δεύτερο, μια πιο λεπτομερής, ποιοτική αξιολόγηση. Εναπόκειται στον υπεύθυνο υλοποίησης να αποφασίσει αν το δεύτερο στάδιο είναι επιθυμητό ή αναγκαίο. Λαμβάνοντας υπόψη τον πίνακα 4, μερικές από τις βασικές πληροφορίες που θα πρέπει να συλλεχθούν είναι οι εξής: Υποδομή είδος, μέγεθος και θέση των εγκαταστάσεων και του κτιρίου (ή των κτιρίων), συμπεριλαμβανομένου του αριθμού και του είδους του κτιρίου (ή των κτιρίων) διαθεσιμότητα και κατάσταση: συστήματος ύδρευσης, συνδέσεων και εγκατάστασης (π.χ. από πού προέρχεται το νερό; τι ποιότητας είναι; κλπ.) συστήματος ηλεκτροδότησης, ηλεκτρικών συνδέσεων και εγκατάστασης (π.χ. υπάρχει γεννήτρια έκτακτης ανάγκης;) συστήματος διάθεσης αποβλήτων (πώς γίνεται η διαχείριση, ο διαχωρισμός και η διάθεση των αποβλήτων;) 13 Ιατροτεχνολογικός εξοπλισμός 1 είδος και αριθμός μηχανήματος επωνυμία μοντέλο έτος κατασκευής ημερομηνία εγκατάστασης θέση (τμήμα) κατάσταση λειτουργίας (σε λειτουργία/εκτός λειτουργίας/επισκευάσιμο) ανταλλακτικά που απαιτούνται/υπάρχουν διαθέσιμα για την επισκευή εργαλεία που υπάρχουν διαθέσιμα για την επιθεώρηση, τη συντήρηση και την επισκευή ιστορικό μηχανήματος, εφόσον υπάρχει (λειτουργία/ χρόνος χρήσης, συντήρηση/επισκευή). Διαχείριση τεχνολογιών υγείας Είδος υπάρχουσας δομής διαχείρισης, συμπεριλαμβανομένων των ευθυνών Υφιστάμενη πολιτική (εφόσον υπάρχει). Στη συλλογή κατάλληλων πληροφοριών, τόσο για αυτό όσο και για τα άλλα βήματα της διαδικασίας, μπορούν να βοηθήσουν περαιτέρω συγκεκριμένα εργαλεία 2, όπως τα εξής: 1 Τα περισσότερα από αυτά τα στοιχεία συγκεντρώνονται σε ένα κτηματολόγιο. Για περισσότερες λεπτομέρειες όσον αφορά τη δημιουργία κτηματολογίου, συμβουλευθείτε το άρθρο Introduction to medical equipment inventory management αυτής της τεχνικής σειράς. 2 Βιβλιογραφικές πληροφορίες για αυτά τα εργαλεία υπάρχουν στο κεφάλαιο Χρήσιμες Πηγές.

18 ΙΝΒΙΤ - Σύγχρονα θέματα Ιατρικής Τεχνολογίας Introduction to medical equipment inventory management. Geneva, World Health Organization, Computerized maintenance management system. Geneva, World Health Organization, Integrated Healthcare Technology Package (ihtp). World Health Organization. 3 Rapid health facility assessment flow chart. International Health Facility Assessment Network, Practical steps for developing health care technology policy. Brighton, Institute of Development Studies, Development of medical device policies, strategies and action plans. Geneva, World Health Organization, Επιπλέον, τα ακόλουθα είναι μερικά διαθέσιμα εργαλεία για διεθνώς ή τοπικά αναγνωρισμένα πρότυπα, τα οποία είναι χρήσιμα ως μέσα σύγκρισης: 3 Το εργαλείο αυτό απαιτεί τεχνική υποστήριξη από τον ΠΟΥ πριν τη χρήση. IInteragency list of essential medical devices for reproductive health. Geneva, World Health Organization, Integrated Management for Emergency and Essential Surgical Care (IMEESC) tool kit. Geneva, World Health Organization. Surgical care at the district hospital. Geneva, World Health Organization, Package of essential noncommunicable (PEN) disease interventions for primary health care in low-resource settings. Geneva, World Health Organization, Medical devices by health-care facilities (in preparation). Geneva, World Health Organization, Medical devices by clinical procedures (in preparation). Geneva, World Health Organization, Models and medical equipment guidelines. Mexico City, Centro Nacional de Excelencia Tecnológica en Salud (CENETEC). Primary health care centres and first referral level hospitals. Planning guide: Equipment and renewable resources. New York, United Nations Children s Fund,

19 Αξιολόγηση αναγκών για ιατροτεχνολογικά προϊόντα 4.4 Βήμα IV: Βασικές πληροφορίες για τους ανθρώπινους πόρους Πίνακας 5. Βασικές πληροφορίες για τους ανθρώπινους πόρους Ανθρώπινοι πόροι Θέματα προς εξέταση Αποτέλεσμα Προσόντα και αριθμός ατόμων που χρειάζονται, ώστε να καλυφθεί η απαιτούμενη ζήτηση για υγειονομική φροντίδα (όπως ορίζεται στα αποτελέσματα του Βήματος Ι) Διαθεσιμότητα, δυνατότητα και ικανότητα των υπαρχόντων ανθρωπίνων πόρων Δεδομένα για τους ανθρώπινους πόρους (σχέδιο στελέχωσης) Χάρτης εκπαίδευσης και κατάρτισης Οι ελάχιστες πληροφορίες που θα πρέπει να είναι διαθέσιμες για συλλογή και αξιολόγηση είναι: υπάρχουσες θέσεις εργασίας και περιγραφή τους αριθμός κενών θέσεων κατάσταση και διαθεσιμότητα: βασικής, ανώτερης ή επαγγελματικής εκπαίδευσης συνεχούς κατάρτισης εκπαίδευσης στην πράξη (on-the-job training) σχεδιασμού ανθρωπίνων πόρων. Δεν δίνονται περαιτέρω λεπτομέρειες για το Βήμα IV, καθώς δεν εμπίπτουν στη θεματολογία αυτού του άρθρου και στην ευθύνη της GIHT. Αυτές οι πληροφορίες πρέπει να είναι διαθέσιμες στο Τμήμα Ανθρωπίνων Πόρων του φορέα σας. 4.5 Βήμα V: Βασικές πληροφορίες για τα οικονομικά Πίνακας 6. Βασικές πληροφορίες για τα οικονομικά Οικονομική κατάσταση Θέματα προς εξέταση Αποτέλεσμα Δυνατότητα χρηματοδότησης των λειτουργιών της μονάδας συνολικά, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών υγείας, των τεχνολογιών υγείας και των υποδομών (Βήματα II και III). Οικονομικοί πόροι Προϋπολογισμός Οι ελάχιστες πληροφορίες που θα πρέπει να είναι διαθέσιμες για συλλογή και αξιολόγηση είναι: προϋπολογισμός και έξοδα από προηγούμενες περιόδους τρέχων προϋπολογισμός σύστημα παρακολούθησης/ελέγχου του προϋπολογισμού. Δεν δίνονται περαιτέρω λεπτομέρειες για το Βήμα V, καθώς δεν εμπίπτουν στη θεματολογία αυτού του άρθρου και στην ευθύνη της GIHT. Αυτές οι πληροφορίες πρέπει να είναι διαθέσιμες στην Οικονομική Υπηρεσία του φορέα σας. 15

20 ΙΝΒΙΤ - Σύγχρονα θέματα Ιατρικής Τεχνολογίας 4.6 Βήμα VI: Ανάλυση και ερμηνεία Αφού συγκεντρωθούν όλες οι πληροφορίες, μπορούν να αναλυθούν και να ερμηνευθούν, καθώς και να εξαχθούν συμπεράσματα. Η ανάλυση και η ερμηνεία θα πρέπει να βασίζονται άμεσα στις πληροφορίες που συλλέχθηκαν με τον τρόπο που περιγράφηκε στα προηγούμενα βήματα. Κατά συνέπεια, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι η χρήση κακής μεθοδολογίας στα στάδια συλλογής πληροφοριών θα υπονομεύσει τη δυνατότητα έγκυρης ερμηνείας της κατάστασης. Τελικά, αυτό θα επηρεάσει την ποιότητα των συμπερασμάτων και των επακόλουθων συστάσεων που στοχεύουν στις ανάγκες του πληθυσμού. Ειδικά για την ανάλυση αναγκών για ιατροτεχνολογικά προϊόντα, είναι απαραίτητο να γίνει σύγκριση ανάμεσα στο υπάρχον κτηματολόγιο (αποτελέσματα του Βήματος III πιο πάνω) και σε ένα διεθνώς ή τοπικά αναγνωρισμένο πρότυπο για τον τύπο της υπό μελέτη μονάδας ή/και παρέμβασης, και να αξιολογηθεί η αντίστοιχη διαφορά. Η χρήση υπολογιστικών φύλλων σε ένα πρόγραμμα όπως το Excel μπορεί να βοηθήσει, εάν όμως πρέπει να γίνει σύγκριση μεγάλου όγκου δεδομένων, είναι ίσως καλύτερο να χρησιμοποιηθεί η λειτουργία δημιουργίας κτηματολογίου ενός υπολογιστικού συστήματος διαχείρισης εργασιών συντήρησης (CMMS), εφόσον αυτό είναι διαθέσιμο. Το πρόσφατο έγγραφο αναφοράς του ΠΟΥ με τον τίτλο A stepwise approach to identify gaps in medical devices (availability matrix and survey methodology) είναι αποτέλεσμα του Έργου Priority Medical Devices, και μπορεί να αποτελέσει ένα χρήσιμο εργαλείο σε αυτό το στάδιο της διαδικασίας. 4.7 Βήμα VII: Καθορισμός των προτεραιοτήτων και εκτίμηση των επιλογών Αφού έχουν αναλυθεί οι πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν στα προηγούμενα στάδια της διαδικασία αξιολόγησης αναγκών και έχουν εξαχθεί συμπεράσματα, θα πρέπει τώρα να υπάρχει μια αρκετά σαφής εικόνα των αναγκών του πληθυσμού-στόχου. Οι αποφάσεις σχετικά με τις ενέργειες που θα πρέπει να γίνουν, εξαρτώνται από διάφορες κρίσιμες και στενά συνδεδεμένες μεταξύ τους δραστηριότητες. Αυτές είναι: Καθορισμός των προτεραιοτήτων: Αν δεν υπάρχουν επαρκείς πόροι για να ικανοποιηθούν όλες οι ανάγκες που προσδιορίστηκαν, ίσως χρειαστεί να γίνει μια ιεράρχησή τους, έτσι ώστε να αποφασιστεί ποιες ανάγκες θα πρέπει να ικανοποιηθούν πρώτα και ποιες αργότερα. Εκτίμηση των επιλογών: Ενδέχεται να υπάρχουν περισσότεροι από ένας τρόποι αντιμετώπισης των αναγκών που προσδιορίστηκαν. Θα πρέπει να μελετηθούν διάφορες επιλογές και να ζυγιστούν προσεκτικά τα στοιχεία υπέρ της καθεμίας. Υλοποίηση: Αφού υπάρξει συμφωνία ως προς τον τρόπο με τον οποίο θα ικανοποιηθούν οι ανάγκες, θα πρέπει να καταρτιστεί ένα σχέδιο δράσης και ένα χρονοδιάγραμμα, που θα περιλαμβάνει και ένα σχέδιο κατανομής των πόρων. Στην πράξη, ο καθορισμός των προτεραιοτήτων και η εκτίμηση των επιλογών συνδέονται άμεσα, και θα πρέπει να εξεταστούν από κοινού Καθορισμός των προτεραιοτήτων Όταν δεν υπάρχουν επαρκείς πόροι για να ικανοποιηθούν όλες οι ανάγκες που προσδιορίστηκαν (κάτι που συμβαίνει στις περισσότερες περιπτώσεις), είναι σημαντικό να γίνει ιεράρχησή τους. Ο καθορισμός των προτεραιοτήτων είναι μια στρατηγική διαδικασία, την οποία αναλαμβάνουν οι υπεύθυνοι ανάθεσης των υπηρεσιών. Όσοι εμπλέκονται σε αυτή τη διαδικασία, θα πρέπει να λαμβάνουν επίσης υπόψη τους τη γνώμη των χρηστών αλλά και των παρόχων αυτών των υπηρεσιών σχετικά με τον τρόπο ιεράρχησης των αναγκών. Ενδέχεται, ωστόσο, να μην συμφωνούν πάντα. Επομένως, δίνεται προτεραιότητα στα θέματα όπου υπάρχει συμφωνία. Ο τρόπος με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις όσον αφορά τις προτεραιότητες που έχουν προσδιοριστεί, θα εξαρτηθεί από τις τοπικές συνθήκες. Οι εθνικές προτεραιότητες και η διαθεσιμότητα των απαιτούμενων πόρων είναι οι παράγοντες που συχνά δίνουν ώθηση στη διαδικασία αξιολόγησης αναγκών. Κατά συνέπεια, ο σκοπός αυτού του σταδίου είναι να καθοριστεί επακριβώς τι θα πρέπει να γίνει, πώς και με ποια σειρά. Για παράδειγμα, η εθνική και η τοπική πολιτική ίσως να απαιτούν την παροχή υπηρεσιών για την υγεία μητέρας-παιδιού. Σε αυτήν την περίπτωση, η αξιολόγηση των τοπικών αναγκών θα εστιάσει στον προσδιορισμό των συγκεκριμένων αναγκών των γυναικών/μητέρων και των νεογέννητων της περιοχής, στην ιεράρχησή τους και στις ιδιαίτερες απαιτήσεις (από

Σήμερα η παροχή υπηρεσιών υγείας βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην τεχνολογία, η αλματώδης πρόοδος της οποίας έχει αναμφίβολα δημιουργήσει νέα δεδομένα

Σήμερα η παροχή υπηρεσιών υγείας βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην τεχνολογία, η αλματώδης πρόοδος της οποίας έχει αναμφίβολα δημιουργήσει νέα δεδομένα Σήμερα η παροχή υπηρεσιών υγείας βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην τεχνολογία, η αλματώδης πρόοδος της οποίας έχει αναμφίβολα δημιουργήσει νέα δεδομένα και προτεραιότητες αναφορικά με την επιλογή, τη χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Αποφασίζοντας βάσει της αποτελεσματικότητας: Η αξιολόγηση των Ιατροτεχνολογικών Προϊόντων. Γιώργος Παππούς

Αποφασίζοντας βάσει της αποτελεσματικότητας: Η αξιολόγηση των Ιατροτεχνολογικών Προϊόντων. Γιώργος Παππούς Αποφασίζοντας βάσει της αποτελεσματικότητας: Η αξιολόγηση των Ιατροτεχνολογικών Προϊόντων Γιώργος Παππούς ΕΥΡΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Περισσότερα από 500.000 είδη Για την Ευρώπη η αγορά εκτιμάται

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχιζόμενη Επαγγελματική Εξέλιξη Οδοντιάτρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Συνεχιζόμενη Επαγγελματική Εξέλιξη Οδοντιάτρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση Ψήφισμα Συμβουλίου Ευρωπαίων Οδοντιάτρων (CED) Mάιος 2013 Συνεχιζόμενη Επαγγελματική Εξέλιξη Οδοντιάτρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση Το κείμενο που ακολουθεί είναι η ελληνική μετάφραση του ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΝΤΑΞΗΣ

ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΝΤΑΞΗΣ ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΝΤΑΞΗΣ κυρίου LÁSZLÓ ANDOR ΚΑΙ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΥΓΕΙΑΣ κυρίου ΑΝΔΡΕΑ ΛΥΚΟΥΡΕΝΤΖΟΥ Εκτιμώντας τα ακόλουθα: I. Το Υπουργείο Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη πολιτικών για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα

Ανάπτυξη πολιτικών για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ Ανάπτυξη πολιτικών για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα Τεχνική σειρά για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα - Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας Πάτρα, Ιούνιος

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Η εξασφάλιση άδειας από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού (ΥΠΠ) είναι απαραίτητη για τη διεξαγωγή έρευνας σε δημόσια σχολεία οποιασδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 9.3.2015 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με την έκθεση για την υλοποίηση, τα αποτελέσματα και τη συνολική αξιολόγηση του Eυρωπαϊκού

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση τεχνολογιών υγείας στα ιατροτεχνολογικά προϊόντα

Αξιολόγηση τεχνολογιών υγείας στα ιατροτεχνολογικά προϊόντα ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ Αξιολόγηση τεχνολογιών υγείας στα ιατροτεχνολογικά προϊόντα Τεχνική σειρά για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα - Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2011/0411(COD) της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2011/0411(COD) της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας 30.3.2012 2011/0411(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας προς την Επιτροπή Διεθνούς Εμπορίου

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα IMPACT Οδηγός Υποψηφίων

Πρόγραμμα IMPACT Οδηγός Υποψηφίων Πρόγραμμα IMPACT 2016 Οδηγός Υποψηφίων Ενδυνάμωσε τον αντίκτυπο της κοινωνικής σου δράσης! Ashoka Greece http://www.ashoka-impact.gr/ http://greece.ashoka.org/ Email: ashokagreece@ashoka.org Οδηγός Υποψηφίων

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία.

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Η παρακολούθηση ενός project κινητικότητας. Η διαδικασία παρακολούθησης ενός διακρατικού project κινητικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΑΠΟ LIFE-NATURE

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΑΠΟ LIFE-NATURE ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΑΠΟ LIFE-NATURE EΘΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ NATURA ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014-2020 Πρωτοβουλία Επιτροπής ΦΥΣΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ για

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση ποιότητας ISO σε σχολεία

Πιστοποίηση ποιότητας ISO σε σχολεία Πιστοποίηση ποιότητας ISO σε σχολεία Πιντζοπούλου Ελένη, ΠΕ03-ΠΕ11 Κατσιαούνη Σοφία, ΠΕ04.02 Διαχείριση ποιότητας είναι το σύνολο των ενεργειών ή διαδικασιών που είναι απαραίτητες για να εξασφαλίσουν ότι

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Περιεχοµένων. Οδηγός Υποψηφίων- Πρόγραμμα Impact 2017 της Ashoka 1

Πίνακας Περιεχοµένων. Οδηγός Υποψηφίων- Πρόγραμμα Impact 2017 της Ashoka 1 Οδηγός Υποψηφίων Πρόγραµµα Impact 2017 Πίνακας Περιεχοµένων Εισαγωγή... 2 Το πρόγραµµα συνοπτικά... 3 Οι στόχοι του προγράµµατος... 3 Η διαδικασία και τα στάδια του προγράµµατος... 4 Ποιος µπορεί να συµµετάσχει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Εισαγωγή Μεθοδολογία της Έρευνας ΕΙΚΟΝΑ 1-1 Μεθοδολογία της έρευνας.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Εισαγωγή Μεθοδολογία της Έρευνας ΕΙΚΟΝΑ 1-1 Μεθοδολογία της έρευνας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή Η Μεθοδολογία της Έρευνας (research methodology) είναι η επιστήμη που αφορά τη μεθοδολογία πραγματοποίησης μελετών με συστηματικό, επιστημονικό και λογικό τρόπο, με σκοπό την παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 14.6.2014 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 183/5 Ψήφισμα του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνερχομένων στα πλαίσια του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 2014,

Διαβάστε περισσότερα

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες Πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα και ρευματοειδή αρθρίτιδα λαμβάνουν τη βέλτιστη δυνατή περίθαλψη σε ολόκληρη την Ευρώπη: συστάσεις του EUMUSC.NET Σε συνεργασία με τον EULAR

Διαβάστε περισσότερα

6. Διαχείριση Έργου. Έκδοση των φοιτητών

6. Διαχείριση Έργου. Έκδοση των φοιτητών 6. Διαχείριση Έργου Έκδοση των φοιτητών Εισαγωγή 1. Η διαδικασία της Διαχείρισης Έργου 2. Διαχείριση κινδύνων Επανεξέταση Ερωτήσεις Αυτοαξιολόγησης Διαχείριση του έργου είναι να βάζεις σαφείς στόχους,

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός και Επιλογή Συστημάτων

Προγραμματισμός και Επιλογή Συστημάτων Ενότητα 4 Προγραμματισμός και Επιλογή Συστημάτων Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης ΙI Νίκος Καρακαπιλίδης 4-1 Μαθησιακοί στόχοι Κατανόηση των διαδικασιών προσδιορισμού και επιλογής έργων ανάπτυξης ΠΣ Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων Μέθοδοι και Τεχνικές για τον Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων (SISP) Στρατηγική και Διοίκηση Πληροφοριακών Συστηµάτων Μάθηµα 2 No 1 Δοµή της Παρουσίασης l 1. Εισαγωγή l 2. Μεθοδολογία SISP

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Αυτό το πληροφοριακό έντυπο παρέχει γενικές οδηγίες στα πρόσωπα (φυσικά ή νομικά) που εκτελούν μια επιχείρηση ή αναλαμβάνων

Διαβάστε περισσότερα

12797/14 ΑΙ/μκρ/ΑΗΡ 1 DG G 3 C

12797/14 ΑΙ/μκρ/ΑΗΡ 1 DG G 3 C Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 5 Σεπτεμβρίου 2014 (OR. en) 12797/14 IND 228 MI 616 COMPET 491 ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Αποδέκτης: Θέμα: Προεδρία Επιτροπή των Μονίμων Αντιπροσώπων / Συμβούλιο Στρατηγική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ Ιούνιος 2008

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ Ιούνιος 2008 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ Ιούνιος 2008 Χρηματοπιστωτική εκπαίδευση: Τάσεις και προοπτικές Του Χρήστου Βλ. Γκόρτσου Επίκουρος Καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου Γενικός Γραμματέας ΕΕΤ 1. Το πλαίσιο αναφοράς

Διαβάστε περισσότερα

DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων

DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων 2 x 4 ώρες Μέτρηση και Βελτίωση Ενδυνάμωσης Ορισμός της Ενδυνάμωσης: Η ενδυνάμωση είναι η διαδικασία της αύξησης της ικανότητας των ατόμων

Διαβάστε περισσότερα

"Αθηνά" - Ερευνητικό Κέντρο Καινοτοµίας στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας, των Επικοινωνιών και της Γνώσης

Αθηνά - Ερευνητικό Κέντρο Καινοτοµίας στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας, των Επικοινωνιών και της Γνώσης "Αθηνά" - Ερευνητικό Κέντρο Καινοτοµίας στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας, των Επικοινωνιών και της Γνώσης ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Το Ινστιτούτο Πληροφοριακών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Η εξασφάλιση άδειας από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισµού (ΥΠΠ) είναι απαραίτητη για τη διεξαγωγή έρευνας σε δηµόσια σχολεία οποιασδήποτε βαθµίδας.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

Έγγραφο συνόδου B7-0000/2013 ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ. εν συνεχεία των ερωτήσεων για προφορική απάντηση B7-0000/2013 και B7-xxx

Έγγραφο συνόδου B7-0000/2013 ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ. εν συνεχεία των ερωτήσεων για προφορική απάντηση B7-0000/2013 και B7-xxx ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Έγγραφο συνόδου 13.5.2013 B7-0000/2013 ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ εν συνεχεία των ερωτήσεων για προφορική απάντηση B7-0000/2013 και B7-xxx σύμφωνα με το άρθρο 115 παράγραφος 5 του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ σε περίπτωση που οι πιστωτικές μονάδες απονέμονται σε διακριτά μέρη του

Διαβάστε περισσότερα

Συνάντηση Εργασίας. Αθήνα. Παρασκευή 6 Απριλίου, 2012

Συνάντηση Εργασίας. Αθήνα. Παρασκευή 6 Απριλίου, 2012 Συνάντηση Εργασίας Αθήνα Παρασκευή 6 Απριλίου, 2012 Σύστημα Διαχείρισης Κοινωνικής Ευθύνης Δημοσίων Οργανισμών (ΚΕΔΟ) Δομή μοντέλου ΚΕΔΟ Μοντέλο ΚΕΔΟ Διαφάνεια Act Plan Αναφορά αποτελεσμάτων Αποτελεσματικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Π Α Ρ Α Ρ Τ Η Μ Α ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

Π Α Ρ Α Ρ Τ Η Μ Α ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Π Α Ρ Α Ρ Τ Η Μ Α ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ShMILE II: Από τον πειραματισμό στη διάδοση του οικολογικού σήματος στη Μεσόγειο Αντικείμενο του Έργου Αντικείμενο του παρόντος διαγωνισμού είναι η επιλογή Αναδόχου

Διαβάστε περισσότερα

3η Ενότητα: Οδηγίες Προάσπισης της Ένταξης. στο Σχεδιασμό και στην Εφαρμογή Νόμων, Πολιτικών και Προγραμμάτων

3η Ενότητα: Οδηγίες Προάσπισης της Ένταξης. στο Σχεδιασμό και στην Εφαρμογή Νόμων, Πολιτικών και Προγραμμάτων EDAMAT Πρακτικός Οδηγός της Ευρωπαϊκής Δράσης για την Ένταξη της Διάστασης της Αναπηρίας (Μainstreaming) στις Πολιτικές και στις Πρακτικές 3η Ενότητα: Οδηγίες Προάσπισης της Ένταξης της Διάστασης της Αναπηρίας

Διαβάστε περισσότερα

Υποστηρικτικό Υλικό για τους εκπαιδευτές

Υποστηρικτικό Υλικό για τους εκπαιδευτές Σελ 1 Υποστηρικτικό Υλικό για τους εκπαιδευτές Οι εταιρείες κεραμικής κάνουν τα πρώτα τους βήματα στον οικολογικό σχεδιασμό έχοντάς τα σαν ορόσημο για μια βιώσιμη ανάπτυξη Με στόχο την αύξηση και την υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010

ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010 ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010 Αριθμός πρωτοκόλλου έργου: ΚΟΙΝΩ/0609/ΒΙΕ/13 Τίτλος έργου: Η ολιστική προσέγγιση του προβλήματος της αναποτελεσματικής αντιμετώπισης του φαινομένου των οδικών ατυχημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΟΜΑΔΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΜΕ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΟΜΑΔΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΜΕ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΟΜΑΔΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΜΕ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΕΝΟΤΗΤΑ I: ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΑ 1.1 Πόσους εργαζόμενους απασχολεί η εταιρεία σας; Α. 0 - Αυτοαπασχολούμενος/-η

Διαβάστε περισσότερα

Προκαταρκτική Φάση Ανάλυσης

Προκαταρκτική Φάση Ανάλυσης Ενότητα 2 Προκαταρκτική Φάση Ανάλυσης Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης ΙI Ι Διδάσκων: Νίκος Καρακαπιλίδης 2-1 Στόχοι & αντικείμενο ενότητας Εισαγωγικές Έννοιες, εργασίες, τεχνικές, μέθοδοι, εργαλεία Σχέδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ (Α ΦΑΣΗ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ (Α ΦΑΣΗ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ 2014-2019 (Α ΦΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ) Αξιότιμοι συνάδελφοι, Οι Δήμοι, στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ENERQI: Ικανοποιώντας τις ανάγκες των επιβατών στα μέσα μαζικής μεταφοράς

ENERQI: Ικανοποιώντας τις ανάγκες των επιβατών στα μέσα μαζικής μεταφοράς ENERQI: Ικανοποιώντας τις ανάγκες των επιβατών στα μέσα μαζικής μεταφοράς [Your tekst here] Γιατί να βελτιωθεί η διαχείριση της ποιότητας; Σήμερα τα σχέδια αστικής κινητικότητας στις ευρωπαϊκές πόλεις

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL EΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Επιτροπή Ελέγχου των Προϋπολογισμών 14.1.2015 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με την ειδική έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου αριθ. 20/2014 (απαλλαγή 2013): Ήταν επιτυχής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. που συνοδεύει την

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. που συνοδεύει την EL EL EL ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 28.10.2009 SEC(2009) 1433 τελικό ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ που συνοδεύει την ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κοινοπραξία... 1 Τι είναι το έργο TAKE CARE... 2 Βασικά αποτελέσματα... 3 Εκπαιδευτική Εργαλειοθήκη... 4 M-Game... 4 Ικανότητες των Διευθυ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κοινοπραξία... 1 Τι είναι το έργο TAKE CARE... 2 Βασικά αποτελέσματα... 3 Εκπαιδευτική Εργαλειοθήκη... 4 M-Game... 4 Ικανότητες των Διευθυ TAKE CARE BOOKLET ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κοινοπραξία... 1 Τι είναι το έργο TAKE CARE... 2 Βασικά αποτελέσματα... 3 Εκπαιδευτική Εργαλειοθήκη... 4 M-Game... 4 Ικανότητες των Διευθυντών Υγείας... 5 Δραστηριότητες...

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικά Εναρκτήριας Συνάντησης Έργου

Πρακτικά Εναρκτήριας Συνάντησης Έργου Πρακτικά Εναρκτήριας Συνάντησης Έργου ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΜΑΘΗΤΩΝ (i-student trip) Ημερομηνία: Πέμπτη 25 Απριλίου 2013 Ώρα: 10:00 π. μ. Τόπος: Ινστιτούτο Βιώσιμης Κινητικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΡΓΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΡΓΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΡΓΩΝ 1. Διαχείριση έργων Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται σημαντική αξιοποίηση της διαχείρισης έργων σαν ένα εργαλείο με το οποίο οι διάφορες επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Υπεύθυνη έρευνας: Αμάντα Σουκουλιά Σχεδίαση ερωτηματολογίου: Αμάντα Σουκουλιά, Θάνος Πανταζής ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Το παρόν ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

5776/17 ΚΒ/μκρ/ΔΠ 1 DG G 3 C

5776/17 ΚΒ/μκρ/ΔΠ 1 DG G 3 C Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 10 Φεβρουαρίου 2017 (OR. en) 5776/17 IND 18 MI 82 COMPET 58 FISC 27 PI 9 ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Αποδέκτης: Θέμα: Προεδρία Επιτροπή των Μονίμων Αντιπροσώπων / Συμβούλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου «Προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2011/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 9 ης Μαρτίου 2011 περί εφαρμογής των δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ GD2680

ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ GD2680 ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ GD2680 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Έκτο ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Πληροφοριακά Συστήματα Υγείας ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προπαρασκευαστική δράση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Προπαρασκευαστική δράση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Προπαρασκευαστική δράση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Υφιστάμενη και επιθυμητή κατάσταση του οικονομικού δυναμικού σε περιοχές εκτός της περιοχής της ελληνικής πρωτεύουσας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτή η προπαρασκευαστική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΝΤΕ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΦΥΤΟΫΓΕΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΑΡΘΡΟ 5.1. Ορισμοί. 1. Για τους σκοπούς του παρόντος κεφαλαίου, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΝΤΕ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΦΥΤΟΫΓΕΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΑΡΘΡΟ 5.1. Ορισμοί. 1. Για τους σκοπούς του παρόντος κεφαλαίου, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΝΤΕ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΦΥΤΟΫΓΕΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΑΡΘΡΟ 5.1 Ορισμοί 1. Για τους σκοπούς του παρόντος κεφαλαίου, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί: α) οι ορισμοί στο παράρτημα Α της συμφωνίας ΥΦΠ β) οι ορισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ικαιώματα των ασθενών όσον αφορά τη διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη: ερωτήσεις και απαντήσεις

ικαιώματα των ασθενών όσον αφορά τη διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη: ερωτήσεις και απαντήσεις ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ (ΜΕΜΟ) Βρυξέλλες, 22 Οκτωβρίου 2013 ικαιώματα των ασθενών όσον αφορά τη διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη: ερωτήσεις και απαντήσεις Ένας ηλικιωμένος Γερμανός που

Διαβάστε περισσότερα

PUBLIC LIMITE EL ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣΕΝΩΣΗΣ. Βρυξέλλες,14Σεπτεμβρίου2011(20.09) (OR.en) 14224/11 LIMITE SOC772 ECOFIN583 EDUC235 REGIO74 ΣΗΜΕΙΩΜΑ

PUBLIC LIMITE EL ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣΕΝΩΣΗΣ. Βρυξέλλες,14Σεπτεμβρίου2011(20.09) (OR.en) 14224/11 LIMITE SOC772 ECOFIN583 EDUC235 REGIO74 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ConseilUE ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣΕΝΩΣΗΣ PUBLIC Βρυξέλλες,14Σεπτεμβρίου2011(20.09) (OR.en) 14224/11 LIMITE SOC772 ECOFIN583 EDUC235 REGIO74 ΣΗΜΕΙΩΜΑ της: προς: Θέμα: Προεδρίας τηνεπιτροπήτων ΜόνιμωνΑντιπροσώπων(1οτμήμα)/τοΣυμβούλιο

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση έργων. Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση

Διαχείριση έργων. Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Διαχείριση έργων Στόχοι Ερμηνεία των κύριων εργασιών ενός διευθυντή έργου λογισμικού Παρουσίαση της διαχείρισης έργων λογισμικού και περιγραφή των χαρακτηριστικών που τη διακρίνουν Εξέταση του σχεδιασμού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 Τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας Σελίδα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ: 1. Αξιολόγηση της προσωπικής

Διαβάστε περισσότερα

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού Αθανασία Καρακίτσιου, PhD 1 Η Διαδικασία του προγραμματισμού Προγραμματισμός είναι η διαδικασία καθορισμού στόχων και η επιλογή μιας μελλοντικής πορείας για την

Διαβάστε περισσότερα

Balanced Scorecard Μέρος Ι

Balanced Scorecard Μέρος Ι Οργάνωση Παραγωγής & ιοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Κοστολόγηση Επιχειρήσεων & Λήψη Αποφάσεων Κεφάλαιο 13 Balanced Scorecard Μέρος Ι Νικόλαος Α. Παναγιώτου 2004 ΕΜΠ Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής

Διαβάστε περισσότερα

Παγκύπριος Σύνδεσμος Νοσηλευτών και Μαιών. 16 Μαΐου 2007 Πολιτιστικό Κέντρο «το. σκαλί» Αγλαντζιά. Ιωάννης Λεοντίου Πρόεδρος ΠΑΣΥΝΜ

Παγκύπριος Σύνδεσμος Νοσηλευτών και Μαιών. 16 Μαΐου 2007 Πολιτιστικό Κέντρο «το. σκαλί» Αγλαντζιά. Ιωάννης Λεοντίου Πρόεδρος ΠΑΣΥΝΜ Παγκύπριος Σύνδεσμος Νοσηλευτών και Μαιών 16 Μαΐου 2007 Πολιτιστικό Κέντρο «το σκαλί» Αγλαντζιά Ιωάννης Λεοντίου Πρόεδρος ΠΑΣΥΝΜ Τα εθνικά συστήματα Υγείας σε παγκόσμια κλίμακα αντιμετωπίζουν αυξανόμενες

Διαβάστε περισσότερα

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Αριθμός Έκδοσης: ΕΚΕΤΑ ΙΜΕΤ ΕΜ Β 2013 9 Παραδοτέο ΙΜΕΤ Τίτλος Έργου: «Ολοκληρωμένο σύστημα για την ασφαλή μεταφορά μαθητών» Συγγραφέας: Δρ. Μαρία Μορφουλάκη ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΜΑΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗ. Αριθµός έγκρισης 2010-3292/001-001

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗ. Αριθµός έγκρισης 2010-3292/001-001 ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗ Ανάπτυξη Πακέτων Κατάρτισης για την Υποστήριξη Γονέων και Εκπαιδευτικών Παιδιών µε Εγκεφαλική Παράλυση ( 3-18 ετών) Αριθµός έγκρισης 2010-3292/001-001 Εισαγωγή Το έντυπο αυτό είναι ο

Διαβάστε περισσότερα

Συνολικό οικονομικό κόστος της καρδιαγγειακής νόσου

Συνολικό οικονομικό κόστος της καρδιαγγειακής νόσου Εκτίμηση της οικονομικής επιβάρυνσης που συνδέεται με την καρδιαγγειακή νόσο στο παρόν και στο μέλλον Η καρδιαγγειακή νόσος (ΚΑΝ) αποτελεί ένα σημαντικό παγκόσμιο πρόβλημα υγείας. Στην Ευρώπη, ευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

ENTANGLE Ενημερωτικό Δελτίο #1

ENTANGLE Ενημερωτικό Δελτίο #1 Πλαίσιο του ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Έργου.. 1 Περιγραφή του έργου. 2 Εταίροι... 3 Εναρκτήρια συνάντηση στις Βρυξέλλες 4 Επανεξετάζοντας την εκπαίδευση.4 Επαφές χρηματοδότηση.5 Πρόσθετες εθνικές διεθνείς έρευνες έδειξαν

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Κατευθύνσεις στην έρευνα των επιστημών υγείας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Έρευνα και θεωρία

Περιεχόμενα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Κατευθύνσεις στην έρευνα των επιστημών υγείας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Έρευνα και θεωρία Περιεχόμενα Σχετικά με τους συγγραφείς... ΧΙΙΙ Πρόλογος... XV Eισαγωγή...XVΙΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Κατευθύνσεις στην έρευνα των επιστημών υγείας Εισαγωγή... 1 Τι είναι η έρευνα;... 2 Τι είναι η έρευνα των επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή 1. Πιθανές ενέργειες:

Αρχή 1. Πιθανές ενέργειες: Η προσδοκία μας Στο επίκεντρο της δραστηριότητας της ασφαλιστικής βιομηχανίας εντοπίζεται η αντίληψη, η διαχείριση και η ανάληψη κινδύνων. Με γνώμονα την πρόληψη και την μείωση της έκθεσης στον κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών 1 2 Παράρτημα Σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών που αποσκοπούν

Διαβάστε περισσότερα

Αρμόδιες υπηρεσίες, τεχνικές και μέσα υλοποίησης παρεμβάσεων του Σχεδίου Δράσης

Αρμόδιες υπηρεσίες, τεχνικές και μέσα υλοποίησης παρεμβάσεων του Σχεδίου Δράσης Αρμόδιες υπηρεσίες, τεχνικές και μέσα υλοποίησης παρεμβάσεων του Σχεδίου Δράσης Α. ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ Α.1. ΕΘΝΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΑΡΜΟΔΙΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΜΕΣΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ / ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

5 η Διδακτική Ενότητα Οι βασικές αρχές και η σημασία της Διοίκησης του Ανθρώπινου Δυναμικού στην περίπτωση των τουριστικών επιχειρήσεων

5 η Διδακτική Ενότητα Οι βασικές αρχές και η σημασία της Διοίκησης του Ανθρώπινου Δυναμικού στην περίπτωση των τουριστικών επιχειρήσεων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Πρόγραμμα επικαιροποίησης γνώσεων αποφοίτων ΑΕΙ στην οργάνωση, διοίκηση τουριστικών επιχειρήσεων και στην προώθηση τουριστικών προορισμών 5 η Διδακτική Ενότητα Οι βασικές αρχές και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΙΚΟΕΠΑΓΡΥΠΝΗΣΗ ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ. Έκδοση 1.0

ΥΛΙΚΟΕΠΑΓΡΥΠΝΗΣΗ ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ. Έκδοση 1.0 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Μεσογείων 284, 155 62 Χολαργός www.eof.gr ΥΛΙΚΟΕΠΑΓΡΥΠΝΗΣΗ ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών 1. Εισαγωγή Οι εξελίξεις και οι δεσμεύσεις στο θέμα της Ασφάλειας των Ασθενών έχουν αυξηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Εθνική στρατηγική εφαρμογής για τη μετατροπή τρέχουσας μη τυπικής μάθησης σε τυπική μορφή και την επικύρωση προηγούμενης γνώσης.

Εθνική στρατηγική εφαρμογής για τη μετατροπή τρέχουσας μη τυπικής μάθησης σε τυπική μορφή και την επικύρωση προηγούμενης γνώσης. Leonardo da Vinci 2013-1-FR1-LEO05-48134 AGROSKILL Μεταφορά μεθόδων επικύρωσης της άτυπης μάθησης ΕΕΚ σε ιδρύματα επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης στον τομέα της βιώσιμης γεωργίας Εθνική στρατηγική

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων:

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων: Ενέργεια 2.1.2 : Αξιολόγηση εκπαιδευτικού έργου Για να βελτιωθεί η ποιότητα του εκπαιδευτικού συστήματος, η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου που αφορά την πρωτοβάθμια, την δευτεροβάθμια γενική και τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Ποιότητας & Σ.Ο.Π.Ε.Π Αξιολόγηση Έργου

Πολιτική Ποιότητας & Σ.Ο.Π.Ε.Π Αξιολόγηση Έργου Πολιτική Ποιότητας & Σ.Ο.Π.Ε.Π Αξιολόγηση Έργου Σύνταξη Δημήτριος Τσέλιος Πρακτική Άσκηση ΤΕΙ Λάρισας Υποέργο 02 Ε 2.21 Περιεχόμενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2 Ι. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ Π.Α 2

Διαβάστε περισσότερα

τη βελτίωση της οργάνωσης της εργασίας και του περιβάλλοντος την προώθηση της ενεργού συμμετοχής την ενθάρρυνση της εξέλιξης του εργαζόμενου

τη βελτίωση της οργάνωσης της εργασίας και του περιβάλλοντος την προώθηση της ενεργού συμμετοχής την ενθάρρυνση της εξέλιξης του εργαζόμενου Εισαγωγή Το δίκτυο και οι πρωτοβουλίες του Διακήρυξη Λουξεμβούργου 1997: Η Προαγωγή της Υγείας στο χώρο Εργασίας (ΠΥΕ) είναι μια συντονισμένη προσπάθεια των εργοδοτών, των εργαζομένων και της κοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. Συντάκτης γνωμοδότησης: Cristian-Silviu Buşoi

Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. Συντάκτης γνωμοδότησης: Cristian-Silviu Buşoi Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2014-2019 Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων 14.7.2016 2015/2103(INL) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Π7.1 Ανάγκες Εκπαίδευσης Χρηστών & Εκπαιδευτικός Σχεδιασμός

Π7.1 Ανάγκες Εκπαίδευσης Χρηστών & Εκπαιδευτικός Σχεδιασμός Π7.1 Ανάγκες Εκπαίδευσης Χρηστών & Εκπαιδευτικός Σχεδιασμός Παραδοτέο Π7.1 Ανάγκες Εκπαίδευσης Χρηστών & Εκπαιδευτικός Σχεδιασμός Πλαίσιο Εργασίας Πακέτο Εργασίας: ΠΕ7 Εκπαίδευση Χρηστών Σχετικές Εργασίες:

Διαβάστε περισσότερα

Αναφορά Δέσμευσης (Communication on Engagement - COE)

Αναφορά Δέσμευσης (Communication on Engagement - COE) Αναφορά Δέσμευσης (Communication on Engagement - COE) του QualityNet Foundation (QNF) στο Οικονομικό Σύμφωνο του ΟΗΕ (UN Global Compact - UNGC) Περίοδος Αναφοράς: 2010-2015 Χώρα Αναφοράς: Ελλάδα Αθήνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 22.4.2015 COM(2015) 178 final ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ σχετικά με το εθελοντικό σύστημα οικολογικού σχεδιασμού για τις κονσόλες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...13

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...13 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.........................................................13 Ι - ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ, ΛΟΓΙΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ.........................................15

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία για το πλαίσιο εργασίας

Συµφωνία για το πλαίσιο εργασίας Συµφωνία για το πλαίσιο εργασίας Πρότυπο κοινωνικής και περιβαλλοντολογικής έκθεσης της ευρωπαϊκής βιοµηχανίας κατεργασίας δερµάτων Επιτροπή κοινωνικού διαλόγου για τη κατεργασία δερµάτων 1. Εισαγωγή (εγκεκριµένη

Διαβάστε περισσότερα

Κύρια στοιχεία της Ετήσιας Ανασκόπησης

Κύρια στοιχεία της Ετήσιας Ανασκόπησης Greek Κύρια στοιχεία της Ετήσιας Ανασκόπησης 2009-2010 Η χρονιά συνοπτικά 23.790 νέες διαφορές, μια αύξηση 6% σε σύγκριση με την περασμένη χρονιά 21.543 διαφορές επιλύθηκαν, μια αύξηση 27% σε σύγκριση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των Key Account Managers (ΚΑΜs) στην ανάπτυξη των φαρμακευτικών εταιρειών στα επόμενα χρόνια

Ο ρόλος των Key Account Managers (ΚΑΜs) στην ανάπτυξη των φαρμακευτικών εταιρειών στα επόμενα χρόνια Ο ρόλος των Key Account Managers (ΚΑΜs) στην ανάπτυξη των φαρμακευτικών εταιρειών στα επόμενα χρόνια Σάββατο 07 Μάρ 2009 Τα επόμενα χρόνια θα δούμε μεγάλες αλλαγές στις φαρμακευτικές εταιρείες. Παραδοσιακοί

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις»

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις» ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα. Motor Challenge

Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα. Motor Challenge ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Γενική Διεύθυνση Ενέργειας και Μεταφορών Προώθηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας & Απαιτούμενη Διαχείριση Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Motor Challenge Ενότητα Συστημάτων Αντλιών 1. Εισαγωγή...

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ Ι. Σκοπός Κύρια αποστολή της Επιτροπής Ελέγχου είναι η παροχή υποστήριξης στο Διοικητικό Συμβούλιο, για την εκπλήρωση της εποπτικής του ευθύνης έναντι των μετόχων,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ «Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών» ΑΝΑΘΕΤΟΥΣΑ ΑΡΧΗ: ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας Διασφάλιση ποιότητας Εργαλεία πιστοποίησης

Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας Διασφάλιση ποιότητας Εργαλεία πιστοποίησης Αθήνα, 17 Μαΐου 2012 Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας Διασφάλιση ποιότητας Εργαλεία πιστοποίησης Αγγελίνα Κουρούμπαλη Διδάκτωρ Πανεπιστημίου του Cambridge Συνεργαζόμενη Ερευνήτρια ΙΤΕ-ΙΠ Πρόγραμμα Προοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

14182/16 ΔΛ/μκ 1 DGG 1A

14182/16 ΔΛ/μκ 1 DGG 1A Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 8 Νοεμβρίου 2016 (OR. en) 14182/16 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Αποστολέας: Αποδέκτης: Θέμα: Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου Αντιπροσωπίες ECOFIN 1017 BUDGET 37

Διαβάστε περισσότερα

Mo.D.A.V.I. - Onlus (Movement of Voluntary Associations Italian)

Mo.D.A.V.I. - Onlus (Movement of Voluntary Associations Italian) ΣΧΕΔΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ EC-ASE: Ευρωπαϊκό Πιστοποιητικό για τους Συμβούλους / Εκπαιδευτές Κοινωνικής Οικονομίας «Ευρωπαϊκό Πιστοποιητικό για τους Συμβούλους / Εκπαιδευτές Κοινωνικής Οικονομίας» Επικεφαλής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Το Ινστιτούτο Κύπρου στα πλαίσια της συνεχούς ανάπτυξής των ερευνητικών δραστηριοτήτων του αλλά και την στρατηγική του για ευρύτερη συμμετοχή στην προώθηση

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Οδηγίες της IFLA για Κυβερνητικές Βιβλιοθήκες

Κατευθυντήριες Οδηγίες της IFLA για Κυβερνητικές Βιβλιοθήκες Κατευθυντήριες Οδηγίες της IFLA για Κυβερνητικές Βιβλιοθήκες Μαρία Μονόπωλη 1 και Άννα Μάστορα 2 IFLA s Guidelines for Libraries Government Departments 1 Τμήμα Βιβλιοθήκης, Κέντρο Πολιτισμού, Έρευνας και

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΜΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ της WIND ως best practice εφαρμογής του Ελληνικού Κώδικα Βιωσιμότητας

ΦΟΡΜΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ της WIND ως best practice εφαρμογής του Ελληνικού Κώδικα Βιωσιμότητας ΦΟΡΜΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ της WIND ως best practice εφαρμογής του Ελληνικού Κώδικα Βιωσιμότητας ΓΡΑΜΜΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ Εξειδικευμένοι συνεργάτες του QualityNet Foundation μπορούν να σας υποστηρίξουν στη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΜΕΝΤΟΡΕΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥΣ / ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΕΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΜΕΝΤΟΡΕΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥΣ / ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΜΕΝΤΟΡΕΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥΣ / ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΜΕΝΤΟΡΕΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥΣ / ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΕΣ Project LLP-LDV-TOI-12-AT-0015 Project coordinator: Schulungszentrum Fohnsdorf

Διαβάστε περισσότερα

ISO 9001 σε εργοληπτικές και άλλες επιχειρήσεις μηχανικών

ISO 9001 σε εργοληπτικές και άλλες επιχειρήσεις μηχανικών Συστήματα Πoιότητας ISO 9001 σε εργοληπτικές και άλλες επιχειρήσεις μηχανικών Γιώργος Σταμπουλής Χημικός Μηχανικός Σύμβουλος Επιχειρήσεων ΣΤΟΧΟΣ ΜΑΣ Η ενημέρωση για τη φύση, το περιεχόμενο, τον τρόπο εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

Το σύστημα ISO9000. Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000.

Το σύστημα ISO9000. Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000. Το σύστημα ISO9000 Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000. Με τις αλλαγές δόθηκε έμφαση στην εφαρμογή της πολιτικής της ποιότητας και σε πιο πλήρεις διορθωτικές ενέργειες. Σε όλο τον κόσμο,

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικτυακό διαδραστικό εργαλείο εκτίμησης κινδύνου (OiRA)

Διαδικτυακό διαδραστικό εργαλείο εκτίμησης κινδύνου (OiRA) Διαδικτυακό διαδραστικό εργαλείο εκτίμησης κινδύνου (OiRA) Διευκολύνοντας τη διενέργεια εκτίμησης κινδύνου για τις πολύ μικρές και τις μικρές επιχειρήσεις στην Ευρώπη European Agency for Safety and Health

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs «Στρατηγικές Ανάπτυξης Συνεργατικών Σχηματισμών στις Ελληνικές Περιφέρειες» Κωνσταντίνος Μπουρλετίδης Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση Παραγωγής & Διοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Διδάσκων: Δρ. Νικόλαος Παναγιώτου Balanced Scorecard Μέρος Ι

Οργάνωση Παραγωγής & Διοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Διδάσκων: Δρ. Νικόλαος Παναγιώτου Balanced Scorecard Μέρος Ι ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Οργάνωση Παραγωγής & Διοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Διδάσκων: Δρ. Νικόλαος Παναγιώτου Balanced

Διαβάστε περισσότερα