Ο συνωμοσιολογικός λόγος στο ελληνικό πολιτικό σύστημα: Οι πυρκαγιές του 2007, η διεθνής χρηματοπιστωτική κρίση και η λέσχη Μπίλντερμπεργκ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο συνωμοσιολογικός λόγος στο ελληνικό πολιτικό σύστημα: Οι πυρκαγιές του 2007, η διεθνής χρηματοπιστωτική κρίση και η λέσχη Μπίλντερμπεργκ"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Ο συνωμοσιολογικός λόγος στο ελληνικό πολιτικό σύστημα: Οι πυρκαγιές του 2007, η διεθνής χρηματοπιστωτική κρίση και η λέσχη Μπίλντερμπεργκ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ Ε. ΗΛΙΑΔΕΛΗ ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ, επιβλέπων, Επίκουρος Καθηγητής Α.Π.Θ. ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΤΑΥΡΑΚΑΚΗΣ, Αναπληρωτής Καθηγητής Α.Π.Θ. ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ, Επίκουρη Καθηγήτρια, Πάντειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκη Σεπτέμβριος 2010

2 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Ο συνωμοσιολογικός λόγος στο ελληνικό πολιτικό σύστημα: Οι πυρκαγιές του 2007, η διεθνής χρηματοπιστωτική κρίση και η λέσχη Μπίλντερμπεργκ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ Ε. ΗΛΙΑΔΕΛΗ ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ, επιβλέπων, Επίκουρος Καθηγητής Α.Π.Θ. ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΤΑΥΡΑΚΑΚΗΣ, Αναπληρωτής Καθηγητής Α.Π.Θ. ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ, Επίκουρη Καθηγήτρια, Πάντειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκη Σεπτέμβριος 2010

3 Ευχαριστίες Στους καθηγητές μέλη της τριμελούς εξεταστικής επιτροπής, ιδιαίτερα στον επιβλέποντα κ. Α. Πανταζόπουλο για τη συνεχή παρακολούθηση της εργασίας μου, τις υποδείξεις και τις κριτικές του.

4 Περιεχόμενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 Κεφάλαιο 1ο: H Θεωρία του μύθου της Συνωμοσίας Ο κόσμος του μύθου - Θεωρητικά και μεθοδολογικά ζητήματα Ο πολιτικός μύθος Ο μύθος της συνωμοσίας Οι λειτουργίες του συνωμοσιολογικού μύθου Αρχές δόμησης Κλίμακες συνωμοσιολογίας Προς μια τυπολογία Η παρανοϊκή αποδόμηση της πολιτικής προσωπικότητας Μύθος και μονολογική ορθολογικότητα Η νεωτερικότητα του συνωμοσιολογικού λόγου Μύθος της συνωμοσίας και εθνικισμός Θεωρία συνωμοσίας και λαϊκισμός Κεφάλαιο 2ο: Οι πυρκαγιές του 2007 στην Πελοπόννησο: πλευρές συνωμοσιολογικής πρόσληψης O συνωμοσιολόγος στοχοποιεί ξένες μυστικές υπηρεσίες που παραπέμπουν στις ΗΠΑ και /ή καρτέλ πετρελαίων Ο συνωμοσιολόγος ενοχοποιεί τη διεθνή τρομοκρατία: Από τον εξωτερικό εχθρό Κοσοβάρο «Ντανίλο» στη θεωρία περί «ασύμμετρης απειλής» Ο συνωμοσιολόγος ενοχοποιεί την εσωτερική τρομοκρατία: Η περίπτωση των αντεθνικών εσωτερικών εχθρών Η συνωμοσιολογική πρόσληψη των πυρκαγιών αποδίδει την τραγωδία σε οργανωμένο σχέδιο εμπρηστών οικοπεδοφάγων Η συνωμοσιολογική αντίληψη ερμηνεύει τις πυρκαγιές του 2007 βάσει της αρχής του «ποιος ωφελείται» από την τραγωδία Η στάση της αντιπολίτευσης Κριτικές παρατηρήσεις Σύνοψη... 94

5 Κεφάλαιο 3ο: Η συνωμοσιολογική πρόσληψη της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης H κρίση και οι πολιτικές ελίτ Η θέση των σοσιαλιστών Η θέση της ΝΔ Η θέση της Αριστεράς Η θέση του Σύριζα: η περίπτωση μιας λαϊκιστικής κινητοποίησης σε μικρογραφία Η θέση του ΚΚΕ: μαρξιστική ανάλυση vs συνωμοσιολογίας και αντίστροφα Άκρα αριστερά: η περίπτωση του ΝΑΡ Η θέση του ΛΑ.Ο.Σ Ο δημοσιογραφικός λόγος απέναντι στην κρίση Η αριστερή πρόσληψη Μια «μετριοπαθής» θέση Η ακροδεξιά θέση Κριτικές παρατηρήσεις H κρίση και οι διανοούμενοι Η αριστερή διανόηση Μια «μετριοπαθής» φωνή Άλλες απόψεις Κριτικές παρατηρήσεις Σύνοψη Κεφάλαιο 4ο: Η συνωμοσιολογική πρόσληψη της συνάντησης της Λέσχης Μπίλντερμπεργκ στην Αθήνα Οι αντιδράσεις των πολιτικών ελίτ Η θέση του ΚΚΕ Η θέση του ΛΑ.Ο.Σ. και στάση μερίδας της Εκκλησίας Ο δημοσιογραφικός λόγος Μία ορθολογική προσέγγιση

6 4.4 Κριτικές παρατηρήσεις Σύνοψη Κεφάλαιο 5ο : Αντισημιτισμός και συνωμοσιολογία Μια αριστερή «καλλιτεχνική» στάση Μια ακροδεξιά στάση Άλλες Απόψεις Κριτικές παρατηρήσεις Σύνοψη Κεφάλαιο 6ο: Οι επιδράσεις του συνωμοτικού λόγου στο ελληνικό πολιτικό σύστημα Κρίση βεβαιοτήτων Η κουλτούρα της αυτο-θυματοποίησης στην «κλειστή» κοινωνία Συνωμοσιολογία: όχημα σύγκλισης «εξτρεμισμών» «Μεταρρυθμιστική» ή «παρωχημένη» κουλτούρα; Συνωμοσιολογία: Μια εκδοχή αντιεκσυγχρονιστικής ρητορικής Λαϊκισμός και εθνοτικός εθνικισμός Συνωμοσιολογία και εθνικιστικό «φαντασιακό» Κατάταξη πολιτικών ελίτ στις κλίμακες της συνωμοσιολογίας Ακροδεξιά «κλοπή δι αποικισμού» Προς μια ηθικολογικο-κεντρική προσέγγιση του κόσμου; ΕΠΙΛΟΓΟΣ Βιβλιογραφία Ελληνόγλωσση Ξενόγλωσση Πηγές Εφημερίδες

7 Εισαγωγή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ερευνητικός στόχος της παρούσας μελέτης είναι η ανάλυση του συνωμοτικού λόγου που εμφανίζεται στο δημόσιο χώρο και, άρα, στο ελληνικό πολιτικό σύστημα με αφορμή τρία κορυφαίας, κατά τη γνώμη μας, σημασίας γεγονότα που έλαβαν χώρα στην πολύ πρόσφατη νεο-ελληνική ιστορία. Πρόκειται για το ξέσπασμα των καταστροφικών πυρκαγιών στην Πελοπόννησο στα τέλη του θέρους του 2007, για την πρώτη-αρχική εκδήλωση της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης με επίκεντρο τις ΗΠΑ στα τέλη Σεπτεμβρίου του 2008 και για τη συνάντηση των μελών της περίφημης λέσχης Μπίλντερμπεργκ στην Αθήνα τον Μάιο του Με αυτά τα δεδομένα, κεντρικό αντικείμενο της εργασίας μας είναι να επιχειρήσουμε να εξετάσουμε αν και σε ποιο βαθμό η θεωρία συνωμοσίας, ή ακριβέστερα ο πολιτικός μύθος της συνωμοσίας πλαισιώνει τον τρόπο με τον οποίο πολιτικές ελίτ, κόμματα, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την εκκλησία, ο δημοσιογραφικός κόσμος, διανοούμενοι και καλλιτέχνες προσλαμβάνουν και εκφράζουν με το δημόσιο λόγο τους τα εν λόγω γεγονότα. Έτσι, θα παρακολουθήσουμε αν, και σε ποιο βαθμό, θα μπορούσαμε να υποστηρίξουμε ότι ο συνωμοσιολογικός λόγος κυριαρχεί σε ένα τμήμα του δημόσιου διαλόγου, με την έννοια ότι συγκροτεί ενδεχομένως ένα πλαίσιο αναφοράς ή έναν κοινό τρόπο αντίληψης της κοινωνικής και πολιτικής εξέλιξης, και, επίσης, σε ποιο βαθμό θα μπορούσαμε να κάνουμε λόγο για οργάνωση ενός κοινωνικού «φαντασιακού» μέσω της θεωρίας συνωμοσίας, ενός δηλαδή πλαισίου σκέψης που ικανοποιεί ταυτόχρονα πολλά επιμέρους αιτήματα. Στο πλαίσιο αυτό, με ιδιαίτερη προσοχή θα αποπειραθούμε να συνδέσουμε τη χρήση της εν λόγω θεωρίας με τη σύγχρονη ελληνική πολιτική κουλτούρα και να εξετάσουμε, με τη βοήθεια και διαπιστώσεων άλλων μελετητών, αν η συνωμοσιολογία αποτελεί στοιχείο σύμφυτο με μια παράδοση εθνικιστική στην οποία η πολιτική κουλτούρα μοιάζει να είναι περισσότερο αναχρονιστική και «παρωχημένη» ή αντίθετα αν αυτή συνδέεται περισσότερο με μια κουλτούρα «μεταρρυθμιστική», ενταγμένη σε νεωτερικήεκσυγχρονιστική τροχιά. Μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο, θα επιχειρήσουμε να εξετάσουμε και τις ενδεχόμενες τομές που ένας συνωμοσιολογικός λόγος δύναται να παρουσιάσει με το φαινόμενο του λαϊκισμού, καθώς επίσης και με την τακτική που συνίσταται στη χρήση στερεοτυπικών εκφράσεων απόρριψης του «άλλου», όπως, για παράδειγμα, αυτών που εκβάλλουν στον αντισημιτισμό. 1

8 Εισαγωγή Στον βαθμό που, μέσα από την κριτική παράθεση και αναλυτική επεξεργασία του εμπειρικού υλικού που θα ακολουθήσει, επιβεβαιωθεί και πραγματολογικά η ύπαρξη της συνωμοσιολογικής πρόσληψης των τριών γεγονότων, θα επιχειρήσουμε να διερευνήσουμε τι μορφές αυτή προσλαμβάνει, και, κυρίως, από ποιους παράγοντες του πολιτικού συστήματος γίνεται αντικείμενο επεξεργασίας και εκπορεύεται. Επιστέγασμα όλων αυτών θα είναι να διαπιστώσουμε το είδος του δημόσιου χώρου που η χρήση του πολιτικού μύθου της συνωμοσίας διαμορφώνει, καθώς επίσης και ποιες πολιτικές στάσεις και συμπεριφορές τροφοδοτεί. Για την εκπλήρωση των παραπάνω ερευνητικών σκοπών, αποφασίσαμε να επιλέξουμε τη μελέτη των τριών γεγονότων που μόλις παραθέσαμε. Είναι τρία γεγονότα που συνιστούν ιδιαίτερα πρόσφατες, όπως ήδη επισημάναμε, κοινωνικοπολιτικο-οικονομικές εξελίξεις: οι πυρκαγιές στην Πελοπόννησο, η διεθνής οικονομική κρίση και η συνάντηση της λέσχης Μπίλντερμπεργκ. Ο βασικός λόγος για τον οποίο επιλέξαμε τα τρία αυτά περιστατικά και όχι κάποια άλλα είναι γιατί, κυρίως όσον αφορά τα δύο πρώτα, τις πυρκαγιές και την κρίση, πρόκειται για περιστατικά που αφορούν μεγάλα τμήματα της ελληνικής κοινωνίας. Είναι, με δυο λόγια, ζητήματα που ενδιαφέρουν όλους τους πολίτες είτε διότι τους αγγίζουν σε επίπεδο εθνικό-συναισθηματικό (πυρκαγιές), είτε διότι, πέρα και πάνω από αυτό το επίπεδο, έχουν άμεσο αντίκτυπο στην οργάνωση της καθημερινής τους ζωής αλλά και στη διαμόρφωση των μελλοντικών τους προοπτικών, σε επίπεδο κοινωνικό και προσωπικό (κρίση). Αλλά και γιατί αφορούν το ρόλο και τη λειτουργία του κράτους, και εμπλέκουν με τρόπο άμεσο και ευθύ το σύνολο των πολιτικών ελίτ σε κατεξοχήν προβλήματα που σχετίζονται με την κοινή συμβίωση, το είδος του «κοινωνικού συμβολαίου» που αυτές προτείνουν και υπηρετούν. Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά την πρόσληψη της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης, ο τρόπος με τον οποίο αυτή γίνεται αντικείμενο ρητορικής διαχείρισης και μετάπλασης μπορεί να μας αποκαλύψει, ακόμα και με παραδειγματικό τρόπο, το είδος της ανταγωνιστικής σχέσης «εσωτερικού»/ «εξωτερικού», δηλαδή τη διαχείριση μέσα στον πολιτικό λόγο των ελίτ (πολιτικοί, διανοούμενοι, καλλιτέχνες, δημοσιογράφοι) του «εθνικού» με το «ξένο», το «άλλο», το «διεθνικό»/«υπερεθνικό», και μάλιστα σε μια περίοδο «παγκοσμιοποίησης». Όσον αφορά τη συνεδρίαση της λέσχης Μπίλντερμπεργκ, επιλέξαμε να ασχοληθούμε με την πρόσληψη της εν λόγω συνάντησης αυτού του περίφημου διεθνικού «δικτύου» καθώς κρίναμε ότι αποτελεί ένα πεδίο ιδιαίτερα πρόσφορο για την ανάπτυξη συνωμοσιολογικών προσεγγίσεων συνιστώντας 2

9 Εισαγωγή «πρόκληση» για την αποκάλυψη «κρυμμένων μυστικών» από μια διεθνική οργάνωση που εξάπτει την κοινή περιέργεια για το περιεχόμενο των διαβουλεύσεών της, τα «μέλη» ή/και τους εκάστοτε προσκεκλημένους της, και πάνω από όλα για την «παγκόσμια ισχύ» της. Έτσι, πιο συγκεκριμένα, στο πρώτο κεφάλαιο της εργασίας θα παρακολουθήσουμε τις θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές γύρω από τις οποίες οργανώνεται το μυθολογικό σύμπαν και, εντός του, ο «πολιτικός μύθος». Στο πλαίσιο αυτό, θα δώσουμε και το περίγραμμα, τις αρχές, τις λειτουργίες του πολιτικού μύθου της συνωμοσίας. Αναλυτικότερα: Στην πρώτη υποενότητα θα εκθέσουμε κάποιες βασικές θεωρητικές αρχές γύρω από τον κόσμο του μύθου, στη συνέχεια θα παρακολουθήσουμε πάνω σε ποιες αρχές εδράζεται ο πολιτικός μύθος, για να καταλήξουμε να γνωρίσουμε τον ίδιο τον μύθο της συνωμοσίας. Προχωρώντας, θα παραθέσουμε τις πέντε βασικές μυθικές λειτουργίες που διακρίνουν τον πολιτικό μύθο και κατ επέκταση και τη θεωρία συνωμοσίας, επισημαίνοντας το ειδικό βάρος της επίκλησης του περίφημου, διεθνούς εμβέλειας πλαστογραφήματος «Τα Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών» στη δόμηση της εν λόγω θεωρίας, καθώς και την αντισημιτική της κατεύθυνση. Δίπλα στις βασικές λειτουργίες του μύθου θα εκθέσουμε και τις τέσσερις βασικές αρχές γύρω πάνω στις οποίες δομείται ο συνωμοσιολογικός λόγος. Εδώ, κυρίαρχη θέση θα δοθεί στην εκ μέρους του μύθου της συνωμοσίας απόρριψη του τυχαίου και ενδεχόμενου συμβάντος και στην αποδοχή του ότι όσα συμβαίνουν γύρω μας δεν αποτελούν μεμονωμένες πράξεις παρά συνδέονται με τρόπο σκοτεινό και μυστηριώδες μεταξύ τους. Στην πέμπτη κατά σειρά υποενότητα θα αναδείξουμε την ιδεοτυπική κλίμακα συνωμοσιολογίας την οποία προτείνει ο Π.Α. Ταγκιέφ για την πληρέστερη κατανόηση των διάφορων συνωμοσιολογικών αναλύσεων που θα συναντήσουμε. Θα παρακολουθήσουμε ακόμα μια τυπολογία που ο Ταγκιέφ προτείνει σχετικά με την κατηγοριοποίηση των διάφορων ειδών συνωμοσίας, τυπολογία που γίνεται στη βάση συγκεκριμένων κριτηρίων. Στην συνέχεια θα επισημάνουμε το «παρανοϊκό» ύφος που συχνά συνοδεύει την εμφάνιση θεωριών συνωμοσίας και στο πλαίσιο αυτό θα επιχειρήσουμε να προσεγγίσουμε ερμηνευτικά την αποκαλούμενη «παρανοϊκή» προσωπικότητα, έτσι όπως ο ιστορικός Ρίτσαρντ Χοφστάντερ την παρουσίασε. Ακολούθως, θα επικεντρώσουμε το ενδιαφέρον μας στην εκτενή περιγραφή του περιβάλλοντος μέσα στο οποίο οι συνωμοσιολογικές πεποιθήσεις εκφράζονται και αναπτύσσονται. Πιο συγκεκριμένα, θα σταθούμε στον μεταβατικό χαρακτήρα της 3

10 Εισαγωγή σύγχρονης εποχής που διανύουμε, στην λεγόμενη «κρίση των βεβαιοτήτων» ή «κρίση των αναφορών» ή «κρίση των μεγάλων αφηγήσεων», και πιο ειδικά θα δούμε αν και πώς αυτός συνέβαλε στην εμφάνιση των εν λόγω συνωμοσιολογικών ερμηνευτικών τακτικών. Ακολούθως θα προσπαθήσουμε να διαγνώσουμε την «κρίση νοήματος», και να εντάξουμε τον συνωμοσιολογικό λόγο στην τρέχουσα υπερ-νεωτερικότητα. Έπειτα, θα επιχειρήσουμε μια σύνδεση μεταξύ της θεωρίας συνομωσίας και της ιδεολογίας του εθνικισμού. Σε αυτό το εγχείρημα θα βασιστούμε στο επιχείρημα ότι τόσο ο πολιτικός μύθος της συνωμοσίας όσο και η ιδεολογία του εθνικισμού έχουν την τάση να «φυσικοποιούν» ή αλλιώς να «ουσιοποιούν» τα κοινωνικο-πολιτικά φαινόμενα με αποτέλεσμα να έρχονται σε κάποιου είδους σύγκλιση μεταξύ τους. Το πρώτο κεφάλαιο θα κλείσει με την προσπάθειά μας να συνδέσουμε τον συνωμοσιολογικό λόγο με το λαϊκιστικό ύφος: πώς συσχετίζεται το τελευταίο με τον εθνικισμό («εθνικο-λαϊκισμός»), εγγεγραμμένα και τα δύο μέσα σε μια συνωμοσιολογική «κοσμοαντίληψη». Ακολούθως, περνώντας στο εμπειρικό κομμάτι της παρούσας μελέτης, στο δεύτερο κεφάλαιο θα εξετάσουμε τις στάσεις των πολιτικών, των κομμάτων και άλλων δημόσιων φορέων και προσωπικοτήτων και τις αντιδράσεις τους απέναντι στο γεγονός των πυρκαγιών (Καλοκαίρι 2007). Στο πλαίσιο αυτό, θα διερευνήσουμε ποιο ύφος χαρακτηρίζει τον δημόσιο λόγο τους, ποια ενδεχόμενη σχέση αυτό παρουσιάζει με τον μύθο της συνωμοσίας, και σε περίπτωση που κάτι τέτοιο διαπιστώνεται βάσει του πραγματολογικού υλικού, ποιες συνωμοσιολογικές αρχές δομούν τη δημόσια αντιπαράθεση που εκτυλίσσεται. Στο τρίτο κεφάλαιο το οποίο θα ασχοληθεί με την πρόσληψη της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης, θα επιχειρήσουμε να δούμε πώς η κρίση έγινε αντικείμενο ανάλυσης καταρχήν από τις πολιτικές ελίτ. Στο πλαίσιο αυτό θα γίνει εκτενής αναλυτική αναφορά στις διαφορετικές πολιτικές οικογένειες και στο πώς η κάθε μία από αυτές εξέλαβε την εκδήλωση της κρίσης. Συγκεκριμένα, θα αποπειραθούμε να προσεγγίσουμε τη θέση των σοσιαλιστών, ακολούθως, θα αναδείξουμε τη θέση της ΝΔ και εν συνεχεία του ΣΥΡΙΖΑ. Αμέσως μετά θα διερευνήσουμε τη στάση που κράτησε το ΚΚΕ απέναντι στην κρίση, και ειδικότερα θα επισημάνουμε το αν και πώς αυτή τελικά διακρίνεται ή όχι από τις θέσεις που επέλεξαν να τηρήσουν τα υπόλοιπα κόμματα. Στο πλαίσιο αυτό, δεν θα παραλείψουμε να υπογραμμίσουμε και την πρόσληψη της κρίσης από το ΝΑΡ και εδώ θα επιχειρηθεί μία σύγκριση με την τακτική αντιμετώπισής της από το ΚΚΕ. Η 4

11 Εισαγωγή αναφορά στις πολιτικές ελίτ θα κλείσει με την αναφορά της θέσης του ΛΑ.Ο.Σ.. Αλλά και η αναφορά στον δημοσιογραφικό λόγο απέναντι στην κρίση, η οποία θα ακολουθήσει αμέσως μετά, είτε αυτός θα αφορά την αριστερή της πρόσληψη, είτε την πιο «μετριοπαθή» θέση, είτε πάλι μια στάση συντηρητικότερη από εκείνη της παραδοσιακής δεξιάς, θα παρουσιάσει ενδιαφέρον με την έννοια ότι θα διαπιστώσουμε εάν τελικά ο δημοσιογραφικός λόγος θα υιοθετήσει τη συνωμοσιολογική ρητορεία και μέχρι ποιο βαθμό θα την ανασυγκροτήσει σε ένα άλλο υψηλότερο νοηματικό επίπεδο. Όλες αυτές οι επιμέρους προσεγγίσεις θα κληθούν, προφανώς, να υιοθετήσουν ή αντίθετα να απορρίψουν τη χρήση των γνωστών συνωμοσιολογικών μοτίβων. Δική μας συμβολή στο σημείο αυτό θα είναι να αναρωτηθούμε αν ο δημόσιος λόγος, με αφορμή την εν λόγω κρίση, είναι, και αν ναι και σε ποιο βαθμό, εγκλωβισμένος στην ερμηνευτική τροχιά της μυθοπολιτικής της συνωμοσίας. Στο μέτρο που κάτι τέτοιο επιβεβαιωθεί, θα είμαστε ενδεχομένως σε θέση να υποβάλλουμε μια σειρά υποθέσεων εργασίας σχετικά με το πώς προέκυψε μια τέτοια εξέλιξη και από ποιους παράγοντες ευνοήθηκε περισσότερο. Πρόκειται για ζητήματα που θα αποπειραθούμε να διερευνήσουμε επιστρατεύοντας τις θεωρητικές μας παραδοχές, επιχειρώντας ιστορικές συγκρίσεις στη βάση παραδεδομένων και λειτουργικών ερμηνευτικών σχημάτων, και, το κυριότερο, εντάσσοντάς τα στην εν λόγω κρίση. Στο αμέσως επόμενο κεφάλαιο, στο τέταρτο κατά σειρά, θα παρακολουθήσουμε πολιτικές και δημοσιογραφικές αντιδράσεις και περιγραφές της συνάντησης της λέσχης Μπίλντερμπεργκ στην Αθήνα. Στο κεφάλαιο αυτό η βαρύτητα θα δοθεί σε δημοσιογραφικό υλικό (άρθρα, αναλύσεις και ρεπορτάζ) το οποίο συλλέξαμε. Πρέπει στο σημείο αυτό να επισημάνουμε πως η ιδιαίτερη αναφορά μας σε δημοσιογραφικές προσεγγίσεις του συγκεκριμένου γεγονότος αντανακλά, ακριβώς, την πρωτοκαθεδρία του απλού ρεπορτάζ συνδυασμένου, όμως, με μια εικονογραφημένη και μυθολογημένη παρουσίαση της συνάντησης των «ισχυρών του κόσμου». Και εδώ, η αναμέτρηση με κρίσιμες πλευρές μιας μυθικής συνωμοσιολογίας, όπως για παράδειγμα μια τέτοια συνιστά ο μύθος των «Πρωτοκόλλων», θα αποτελέσει ένα αποφασιστικό κριτήριο που θα αποπειραθεί να αποσαφηνίσει την πρόσληψη του εν λόγω γεγονότος. Το πέμπτο κεφάλαιο είναι εξολοκλήρου αφιερωμένο σε πλευρές του αντισημιτικού λόγου που αναδύθηκε κατά τη διάρκεια της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης, λόγος που προέρχεται κατά κύριο λόγο από τον χώρο της 5

12 Εισαγωγή διανόησης και των τεχνών, τόσο από το «ακροαριστερό», όσο και από το «ακροδεξιό» κομμάτι τους. Κρίναμε σκόπιμο να αυτονομήσουμε την εν λόγω «προβληματική», παρά το γεγονός ότι στοιχεία της ενυπάρχουν και στο προηγούμενο κεφάλαιο. Η σκοπιμότητα αυτή έγκειται κυρίως στον αναμφισβήτητο «πλούτο» αυτής καθαυτής της «επιχειρηματολογίας», ένα στοιχείο που θα έπρεπε να αναδειχθεί και μέσα από την ξεχωριστή αναλυτική της παρουσίαση, αλλά και μέσω αδιόρατων, ίσως, μετενσαρκώσεών της που προδίδουν την ενδεχόμενη επικαιρότητά της. Προκύπτουν, έτσι, τα εξής ερευνητικά ερωτήματα: σε ποιο βαθμό, για παράδειγμα, μια νεο-αντισημιτική («εβραιόφοβη») ερμηνεία της κρίσης εμπλουτίζει και ανανεώνει το παραδοσιακό αντισημιτικό οπλοστάσιο και, στο πλαίσιο αυτό, αυτός ο νεο-αντισημιτισμός συνιστά ένα νέο «αντιστασιακό» φαντασιακό. Υποβάλλοντας μια τέτοια υπόθεση (με τη σχετική, άλλωστε, θεωρητική αρωγή των αναλύσεων του Π.- Α. Ταγκιέφ), επιχειρούμε μια πρώτη πραγματολογική, και σε κάθε περίπτωση περιπτωσιολογική, ανάλυσή της, με αφορμή, ας το τονίσουμε ξανά, το γεγονός της εκδήλωσης της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης. Σημειώνουμε ακόμα πως η απόφαση να συμπεριληφθεί το συγκεκριμένο αναλυτικό μας εγχείρημα στην ανά χείρας μελέτη, πράγμα που προέκυψε ως αναλυτική δυνατότητα αλλά επιβλήθηκε ως ηθικο-πολιτική αναγκαιότητα, έγινε γνωρίζοντας το «κόστος»: η έκταση της εργασίας να ξεπεράσει κατά πολύ το μεθοδολογικά «προβλεπόμενο». Στην πεποίθηση, ωστόσο, ότι με την προσθήκη αυτή η αναλυτική μας προσπάθεια θα μπορούσε να είναι αρτιότερη και εννοιολογικά σαφώς πιο ολοκληρωμένη, το επιχειρήσαμε. Το έκτο και τελευταίο κεφάλαιο της εργασίας, θα επιχειρήσει αρχικά να συνοψίσει τα σημαντικότερα συμπεράσματα των τριών εμπειρικών κεφαλαίων που προηγήθηκαν και εν συνεχεία να τα αναστοχασθεί συσχετίζοντας τις όποιες θεωρητικο-πολιτικές συνεπαγωγές προηγήθηκαν με τις ιδεολογικο-πολιτικές προκείμενες στο ελληνικό πολιτικό σύστημα. Στο πλαίσιο αυτό, θα προσεγγίσουμε μια σειρά αλληλοσυνδεόμενων ζητημάτων όπως αυτό του κοινωνικού μοντέλου που τείνει να εγκαθιδρυθεί στην περίπτωση κυριαρχίας μιας συνωμοσιολογικής επαναμυθοποίησης του κόσμου («κλειστή»-«αμυντική»/«ανοιχτή» κοινωνία) και κατ επέκταση και του είδους της πολιτικής κουλτούρας που τείνει να εμπεδωθεί («παρωχημένη»/«μεταρρυθμιστική»). Έτσι, σε ένα πρώτο επίπεδο θα επιχειρήσουμε να ελέγξουμε φαινόμενα ενδεχόμενης σύγκλισης αντίθετων πολιτικών φορέων σε κοινούς ιδεολογικούς τόπους (αναδεικνύεται, και αν ναι κάτω από ποιες συνθήκες και με ποιους όρους, όπως έχει επισημανθεί και σε σχετική διεθνή βιβλιογραφία, το 6

13 Εισαγωγή φαινόμενο της «σύγκλισης των εξτρεμισμών»; Ποιες είναι οι αφετηρίες, τα περιεχόμενα, αλλά και οι κατευθύνσεις που τέτοιες «συγκλίσεις» προσλαμβάνουν; Διαφοροποιούνται, και αν ναι, σε τι κλίμακα;). Παράλληλα, θα επιχειρήσουμε την ταξινόμηση πολιτικών στάσεων και συμπεριφορών, με δυο λόγια, του ύφος των συνωμοσιολογικά επικεντρωμένων «λόγων» που ίσως προκύπτουν, και της εθνικολαϊκιστικής ροπής τους, όλα αυτά διεπόμενα από μια έντονη έκλυση συναισθημάτων και ηθικολογίας, σε μια υπερμοντέρνα εποχή σφραγισμένη από τη λεγόμενη «κρίση αναφορών». Τέλος, ο «επίλογος» θα συνοψίσει με κριτικό τρόπο ό, τι προηγήθηκε. Στο σημείο αυτό επιβάλλονται ορισμένες επιπλέον διευκρινήσεις που αφορούν τη συλλογή του πραγματολογικού μας υλικού. Όσον αφορά το εμπειρικό κεφάλαιο πάνω στο οποίο βασίστηκε η ανάλυσή μας των τριών περιπτώσεων που εξετάζουμε, οι εφημερίδες στις οποίες ανατρέξαμε προκειμένου να το συγκεντρώσουμε ήταν οι εξής: Αυριανή και Βραδυνή, Ελεύθερος Τύπος Ρίζου, Ελευθεροτυπία, Αυγή, Ριζοσπάστης, Το Βήμα, Καθημερινή, Τα νέα, Το έθνος, Άλφα Ένα, ηλεκτρονική zoogla.gr, Άρδην, Espresso, Εφημερίδα της Ρωμηοσύνης-Πολιτική και Οικονομική επιθεώρηση. Για τις ανάγκες της έρευνας ανατρέξαμε ακόμα σε ιστοσελίδες των κομμάτων και άλλων οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, και στο πλαίσιο αυτό, και σε δελτία τύπου των κομμάτων αλλά και σε ομιλίες των διάφορων πολιτικών εκπροσώπων στη Βουλή ή και αλλού. Τα μόνα τεχνικά εμπόδια που συναντήσαμε ήταν σε σχέση με το εμπειρικό κεφάλαιο που αφορούσε την πρόσληψη των πυρκαγιών και αυτά συνίσταντο στο ότι η εφημερίδα Αυριανή δεν διαθέτει ηλεκτρονικό αρχείο εφημερίδων, καθώς επίσης και στο ότι δεν υπάρχει ούτε έντυπη αρχειοθέτηση της εν λόγω εφημερίδας στην Θεσσαλονίκη, με αποτέλεσμα να αναγκαστούμε να προμηθευτούμε τα φύλλα της από αθηναϊκή αποθήκη εφημερίδων. Παρόλα αυτά, ακόμη και αυτές οι δυσκολίες λειτούργησαν «αποκαλυπτικά» καθώς τα δημοσιεύματα που συγκεντρώσαμε συνέβαλαν, σε όλη τους την έκταση και την πολυμορφία, στην αποτύπωση, με τον πιο γλαφυρό τρόπο, μιας αντίληψης που συνεπήρε το σύνολο σχεδόν της πολιτικής ελίτ και των δημοσιογράφων. Η διαλεκτική, μάλιστα, που συναντήσαμε μεταξύ των δύο αυτών «ομάδων», στο πεδίο της αλληλοσυμπλήρωσης επιχειρημάτων, όπως θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε στο οικείο κεφάλαιο περί της πρόσληψης της πύρινης καταστροφής, μέσω της κοινής τους επιλογής να υιοθετήσουν συγκλίνουσες ερμηνευτικές προσεγγίσεις λειτούργησε, θα λέγαμε, ακόμη και με τρόπο απατηλό για 7

14 Εισαγωγή τον αναγνώστη, με την έννοια ότι τη στιγμή που επεξεργαζόμασταν τα διάφορα κομμάτια του συγκεκριμένου εμπειρικού υλικού δεν ήμασταν σε θέση με βεβαιότητα να εξακριβώσουμε ποιος ήταν εκείνος ο «πολιτικός παίκτης» που εξέφραζε τις εκάστοτε απόψεις: ο πολιτικός εκπρόσωπος κόμματος ή ο δημοσιογράφος που επιχειρούσε μια πολιτική ανάλυση. Κρίνουμε σκόπιμο στο σημείο αυτό να επισημάνουμε, ακόμα, την ουσιαστική βιβλιογραφική ανυπαρξία σχετικών εξειδικευμένων δημοσιευμένων εργασιών που να σχετίζονται με το εν λόγω ζήτημα περί του «μύθου της συνωμοσίας». Έτσι, μπροστά στην ανυπαρξία έρευνας πάνω στο φαινόμενο του πολιτικού μύθου της συνωμοσίας, την έκταση και τις μορφές που αυτός δύναται να προσλαμβάνει στον, με την ευρεία έννοια, ελληνικό δημόσιο πολιτικό λόγο, δεν ήμασταν σε θέση να χρησιμοποιήσουμε, συμβουλευτικά έστω, μια πρωτογενή ερευνητική προσπάθεια. Έτσι, θεωρούμε πως το παρόν ερευνητικό εγχείρημα αντιμετώπισε εκ των πραγμάτων μια επιπλέον δυσκολία ως προς την συγκριτική δυναμική των υποθέσεών του και κυρίως των συμπερασμάτων του. Κλείνοντας, θα τονίσουμε ότι παρά το γεγονός ότι η παρούσα μελέτη του συνωμοσιολογικού λόγου στο ελληνικό πολιτικό σύστημα επικεντρώνεται σε τρία πολύ σημαντικά γεγονότα, τα δύο εκ των οποίων συγκλόνισαν κυριολεκτικά τη χώρα, αυτό σε καμία περίπτωση δεν αποφαίνεται οριστικά για το αν ο ελληνικός δημόσιος χώρος κατέχεται ή δεν κατέχεται από συνωμοσιολογικά σύνδρομα. Η παρούσα μελέτη επιδιώκει απλώς να διερευνήσει, σε αναφορά με τα τρία πάντα περιστατικά, αν αναπτύχθηκε και σε ποιο βαθμό και με ποιες επιπτώσεις για το ελληνικό πολιτικό σύστημα συνωμοσιολογική ρητορική. Για ένα, ωστόσο, συνολικότερο συμπέρασμα περί ύπαρξης ή όχι μιας ταυτότητας συνωμοσιολογικού τύπου, για έναν τέτοιο μεγαλεπήβολο ερευνητικό στόχο, είμαστε υποχρεωμένοι να προβούμε σε μια ευρύτερη και πιο μακροσκοπική έρευνα. Σε κάθε περίπτωση πάντως, ο δημόσιος λόγος που αναπτύχθηκε γύρω από τα τρία υπό εξέταση περιστατικά δεν μπορεί να παραγραφεί, δεδομένου ότι σε περιόδους «κρίσης», τέτοιες όπως ήταν αυτές των καταστροφικών πυρκαγιών και της εκδήλωσης της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης ιδιαίτερα, δύνανται να αναδύονται, να ενδυναμώνονται, ή ακόμη και να κυριαρχούν βαθύτεροι και ουσιαστικότεροι στερεοτυπικοί τρόποι σκέψης και δράσης. 8

15 Κεφάλαιο 1 ο : Η Θεωρία του μύθου της Συνωμοσίας Κεφάλαιο 1ο: H Θεωρία του μύθου της Συνωμοσίας 1.1 Ο κόσμος του μύθου - Θεωρητικά και μεθοδολογικά ζητήματα Ο μύθος της συνωμοσίας, όπως άλλωστε το δηλώνει η ίδια η διατύπωση, εντάσσεται στη θεματική του μύθου εν γένει. Γι αυτό το λόγο, και πριν αναφερθούμε στον μύθο της συνωμοσίας (ή στη «θεωρία της συνωμοσίας») οφείλουμε να αναρωτηθούμε για το τι είναι μύθος, το πώς αυτός συγκροτείται, ποιες τεχνικές χρησιμοποιεί, ποια είναι η σχέση του με την πραγματικότητα, κλπ. Ταυτόχρονα και στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να εξετάσουμε ποια είναι η ενδεχομένως ιδιαίτερη μορφή που προσλαμβάνει ο πολιτικός μύθος, αν διαφοροποιείται από τον μύθο, πώς, δηλαδή, κατασκευάζεται ο μύθος στο πλαίσιο της «ερμηνείας» των πολιτικών φαινομένων από τους ίδιους τους πολιτικούς δρώντες, τα κόμματα, τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, κ.τ.λ.. Έτσι, γίνεται σαφές ότι οι εννοιολογικές διασαφηνίσεις που ακολουθούν, ενέχουν ουσιαστικά και μεθοδολογική αξία, υπαγορεύουν, με άλλα λόγια, μια ορισμένη μέθοδο ως προς την προσέγγιση του πραγματολογικού μας υλικού. Σύμφωνα με τον Ραούλ Ζιραρντέ (Raoul Girardet), ο μύθος πρέπει να γίνεται αντιληπτός ως μία αφήγηση που αναφέρεται μεν στο παρελθόν («εκείνο τον καιρό», «ήταν μια φορά και έναν καιρό»), αλλά η οποία διατηρεί, ωστόσο, στο παρόν μία αξία επεξηγηματική, στο βαθμό που ρίχνει το δικό του φως στις αιτίες που αφορούν ορισμένες περιπέτειες του ανθρώπου ή κάποιες μορφές της κοινωνικής οργάνωσης 1. Ο Μιρτσέα Ελιάντ (Mircea Eliade), στον οποίο παραπέμπει σχετικά ο Ζιραρντέ, στο ίδιο πνεύμα επισημαίνει ότι «ο μύθος αφηγείται μια ιερή ιστορία, συσχετίζει ένα γεγονός που έλαβε χώρα προ αμνημονεύτων ετών, την εκπληκτική εποχή των αφετηριακών χρόνων. Με άλλα λόγια, ο μύθος αφηγείται πώς δημιουργήθηκε μία πραγματικότητα, είτε πρόκειται για τη δημιουργία του κόσμου, τον πλανήτη ή μόνο ένα μέρος: ένα νησί, ένα φυτικό είδος, μια ανθρώπινη συμπεριφορά, έναν θεσμό» 2. Από την άλλη πλευρά, ο Ζιραρντέ θα προσθέσει πως για ορισμένους ερευνητές του μυθολογικού «κόσμου», η έννοια του μύθου δεν παύει να συγχέεται με εκείνη του μυστικισμού. 1 Raoul Girardet, Mythes et mythologies politiques, Παρίσι, Editions du Seuil, 1986, σελ Ό.π. 9

16 Κεφάλαιο 1 ο : Η Θεωρία του μύθου της Συνωμοσίας Για άλλες πάλι προσεγγίσεις, επισημαίνει ο Ζιραρντέ, είναι έντονη η αίσθηση ότι ο μύθος δεν αποτυπώνει μια πραγματικότητα, αλλά την ανασυγκροτεί, παρεμβάλλοντας τον δικό του αφηγηματικό λόγο. Έναν λόγο που αποσπάται από την πραγματικότητα και την αναπλάθει. Για την ακρίβεια, αποσιωπά ορισμένες πλευρές της, αναδεικνύει κάποιες άλλες, μεταμορφώνει, τέλος, μυστικοποιώντας τες, κάποιες τρίτες. Κατά συνέπεια, «ως ψευδαίσθηση, συγκάλυψη ή φάντασμα», ο μύθος διακρίνεται για την ικανότητά του να αλλοιώνει με έναν ιδιαίτερο τρόπο τα δεδομένα της πειραματικής παρατήρησης και να διαψεύδει μέσα στην εκτύλιξη του λόγου του τους νόμους του ορθολογικού συλλογισμού. Έτσι, χωρίς να αποτυπώνει την πραγματικότητα όπως αυτή είναι, ο μύθος λειτουργεί ως μια οθόνη που παρεμβάλλεται ανάμεσα στην αντικειμενική αλήθεια των γεγονότων και τις επιταγές της γνώσης 3. Επιπλέον, ο Ζιραρντέ δεν παραλείπει να διευρύνει τους ορίζοντες της μυθικής επίδρασης στον κοινωνικό κόσμο επισημαίνοντας την ιδιαίτερη διάσταση που αποδίδει στον μύθο ο Ζωρζ Σορέλ με το έργο του «Στοχασμοί πάνω στη βία», όπου εκεί ο μύθος προσεγγίζεται κυρίως μέσα από τη λειτουργία ενός δημιουργικού, ενός κινητήριου, ακόμα και «κινητοποιητικού πάθους», επικεντρωμένου πάνω σε εικόνες: ο μύθος «είναι ένα σύνολο που συνδέεται μέσω κινητήριων εικόνων» 4. Για τον Ρολάν Μπαρτ, ο μύθος συνιστά ένα σύστημα επικοινωνίας, είναι ένα μήνυμα. Θα μπορούσαμε να πούμε πως, σύμφωνα με τον ίδιο, πρόκειται επίσης για έναν τρόπο σημειοδότησης των πραγμάτων ή για μια μορφή 5. Όπως επισημαίνει ο Μπαρτ, αφού ο μύθος είναι λόγος, τότε ο,τιδήποτε εμπεριέχεται στο πλαίσιο ενός ομιλιακού ενεργήματος μπορεί να ενταχθεί στην κατηγορία του μύθου. Και ο συγγραφέας συνεχίζει, ότι ο μύθος είναι ανεξάρτητος του μηνύματος που εκφέρει, και ότι ουσιαστικά προσδιορίζεται από τον τρόπο εκφοράς αυτού του μηνύματος. Κατά συνέπεια, για τον προσδιορισμό του μύθου, εκτός από το εκάστοτε περιεχόμενό του σημασία έχει ο τρόπος διατύπωσης και μετάδοσής του. Φαίνεται ότι ξανασυναντούμε, εδώ, τη λειτουργία της «οθόνης» για την οποία έκανε λόγο ο Ζιραρντέ, ως μια μέθοδο «παραμόρφωσης» της πραγματικότητας από τον μύθο. Και πράγματι, προσδιορίζοντας εκτενέστερα τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του μύθου, ο 3 Ό.π. 4 Ό.π. 5 Ρολάν Μπαρτ, Μυθολογίες, Μάθημα, Μετάφραση: Καίτη Χατζηδήμου-Ιουλιέττα Ράλλη, Αθήνα, εκδόσεις Ράππα, 1979, σελ

17 Κεφάλαιο 1 ο : Η Θεωρία του μύθου της Συνωμοσίας Μπαρτ αναφέρει ότι η μυθολογία έχει βάση ιστορική διότι ο μύθος είναι ένας λόγος τον οποίον η ίδια η ιστορία έχει επιλέξει 6. Κατά συνέπεια, ο μύθος δεν αναβλύζει από τη «φύση» των πραγμάτων και δεν μπορεί να οριστεί ούτε από το αντικείμενο του μηνύματός του, ούτε από την ύλη του. Ο μύθος είναι, επομένως, ιστορική κατασκευή και καθορίζεται από τον τρόπο με τον οποίο εκφέρεται. Έτσι, την ίδια στιγμή που ο μύθος γίνεται στοιχείο σύμφυτο με την ιστορία, χαρακτηρίζεται από την ικανότητά του να παραμορφώνει τα πράγματα και όχι να τα εξαφανίζει 7. Πρόκειται για παραμόρφωση με την κυριολεκτική έννοια του όρου, χωρίς ωστόσο να καταργεί το νόημα του μηνύματος. Για τον λόγο αυτόν ο Μπαρτ χρησιμοποιεί τον όρο «αλλοτρίωση» του νοήματος, επισημαίνοντας μάλιστα πως η λέξη αυτή είναι η μοναδική που μπορεί εύστοχα να ερμηνεύσει την αντίφαση ανάμεσα στην ιδιότητα του μύθου να παραμορφώνει μια λέξη και την ίδια στιγμή να μην την στερεί από το νόημά της 8. Απέναντι στους αποδέκτες του, ο μύθος έχει χαρακτήρα επιτακτικό και συνάμα ανακριτικό 9. Με την έννοια αυτή απευθύνεται στον αποδέκτη-στόχο του, ασκεί πάνω του την εμπρόθετη ισχύ του και τον προστάζει να τον ακολουθήσει στην προσπάθειά του να εξαπλώσει την ισχύ του μέσω της μεγάλης του απήχησης. Παράλληλα, ωστόσο, με την ανακριτικού-προστακτικού τύπου λειτουργία του, ο μύθος είναι ταυτόχρονα ένας «ακινητοποιημένος λόγος». Ο Μπαρτ σπεύδει να στηρίξει τη θέση του αυτή με μια εικόνα παραστατική: «τη στιγμή που πρόκειται να μ αγγίξει, σταματάει, παίρνει μια στροφή γύρω από τον εαυτό του και ξαναπιάνει μια γενικότητα: παραλύει, εξαγνίζεται, αθωώνεται» 10. Με την έννοια αυτή, ο μύθος, αυτός ο δογματικού τύπου «στανταρισμένος» λόγος, είναι λόγος δεδομένος εκ των προτέρων και διαθέτει την απάντηση πριν καν τεθεί το ερώτημα. Ο λόγος είναι πάντα ο ίδιος και μέσα σε αυτό το πλαίσιο είναι που θα μπορούσαμε να υποστηρίξουμε ότι τουλάχιστον στο σημείο αυτό ο λόγος, ως μυθικός λόγος, μολονότι ιστορική κατασκευή, εκλαμβάνεται, αυτο-αναπαριστάται ως «κομμάτι της φύσης». Έτσι, στο 6 Ό.π., σελ Ό.π., σελ Ό.π., σελ Ό.π., σελ Ό.π., σελ

18 Κεφάλαιο 1 ο : Η Θεωρία του μύθου της Συνωμοσίας πλαίσιο της μυθικής ερμηνείας του κόσμου, η κατασκευή του αποδίδεται σε μια πανταχού παρούσα φύση και όχι στη συγκεκριμένη ιστορία. Πρόκειται, με άλλα λόγια, για έναν λόγο αποσπασμένο από τις συγκυρίες. Με τον τρόπο αυτόν αναδύεται το αντιθετικό δίπολο φύση-ιστορία, όπου το προβάδισμα δείχνει να το έχει μάλλον η μυθοποιημένη φύση, αφού ο μυθικός λόγος ως δεδομένος και διαθέσιμος για πάσα χρήση έχει την ικανότητα να μεταμορφώνεται και να προσαρμόζεται στην εκάστοτε συγκυρία, προσδίδοντας στα ιστορικά γεγονότα μια φυσικοποιημένη, με την έννοια της ουσιοποιημένης, ερμηνεία που εκλαμβάνεται ως «αυτονόητη» από τον «κοινό νου». Στο πλαίσιο αυτό, ο μύθος προσδιορίζεται ως ένας λόγος που έχει αποτελέσει αντικείμενο κλοπής αλλά και που την ίδια στιγμή έχει επιστραφεί σε αυτούς που τους ανήκει, χωρίς ωστόσο κατά την επιστροφή του να είναι ο ίδιος με εκείνον που προηγήθηκε της αρπαγής. Και αυτό διότι επιστρεφόμενος, δεν τοποθετήθηκε ακριβώς στην θέση του. Αυτό το «τέχνασμα», όπως το αποκαλεί ο Μπαρτ, είναι που δίνει στο μύθο τη «μαρμαρωμένη όψη του» 11. Η διαφορά του έγκειται ακριβώς στη διαφορετική νοηματοδότηση που υφίσταται ο λόγος μετά την αρπαγή του, δηλαδή με δυο λόγια στην παραμόρφωση ή ακριβέστερα στην αλλοτρίωσή του. Αυτό, δηλαδή, που επιστρέφει έχει σημασιοδοτηθεί διαφορετικά. Με την έννοια αυτή, ο μύθος αποτελεί ένα «ψευτοδίλημμα» καθώς ούτε αποκρύπτει, αλλά ούτε και αποκαλύπτει τίποτα 12. Αυτό που κάνει, όπως επισημάναμε παραπάνω, είναι να παραμορφώνει, χωρίς όμως να συνιστά από μόνος του κάποια αλήθεια ή αντίθετα κάποιο ψέμα. Με άλλα λόγια, υπερβαίνοντας το «ψέμα» και την «ομολογία», ο μύθος συνιστά μια υπερβατική νοηματοδοτική εκτροπή. Είναι η εκτροπή της παραμόρφωσηςπαραφθοράς της πραγματικότητας, αυτή είναι η κατά Μπαρτ «τρίτη διέξοδος» που επιλέγει ο μύθος προκειμένου να ανασυγκροτήσει, να αναπλάσει την πραγματικότητα. Κατά συνέπεια, μέσω των επιλογών του ο μύθος καταλήγει να βιώνεται σαν «αθώος λόγος», όχι όμως επειδή οι προθέσεις του είναι καλυμμένες, παρά γιατί έχουν προσαρμοσθεί σε ένα δεδομένο πλαίσιο, έχουν «εγκλιματιστεί», φυσικοποιηθεί 13. Αυτό, με δυο λόγια, σημαίνει ότι οι προθέσεις του μύθου έχουν ξεκάθαρα εισέλθει στη ζωή όλων, έχουν γίνει κοινές πεποιθήσεις για τη «φύση» των 11 Ό.π. 12 Ό.π., σελ Ό.π., σελ

19 Κεφάλαιο 1 ο : Η Θεωρία του μύθου της Συνωμοσίας πραγμάτων, έχουν επενδυθεί σε νοοτροπίες και συνεπώς δεν είναι ξένες, παρά μάλλον προσεγγίζουν, αν δεν ταυτίζονται κιόλας, με την αντίληψη του κοινού νου. Ο μύθος ανάγεται, έτσι, σε γεγονική γλώσσα μιας υποτιθέμενης πραγματικής ζωής, ενώ στην πράξη δεν είναι παρά η σημειολογική σκηνοθεσία της 14. Σύμφωνα με τα χαρακτηριστικά που αποδίδει ο Μπαρτ στον μύθο, ο τελευταίος είναι επίσης ένας λόγος «υπερβολικά δικαιολογημένος» 15. Προβάλλεται, δηλαδή, μια σειρά «επιχειρημάτων» προκειμένου ο επεξεργαστής του μυθικού μηνύματος να στηρίξει την «εγκυρότητα» του μύθου τον οποίον προσπαθεί να διασπείρει. Είναι ένας λόγος αναλυτικός, προσεγμένος ακόμα και στην τελευταία του λεπτομέρεια, υπερβολικά τεκμηριωμένος. Με όλα τα προστατευτικά και προληπτικά μέτρα που λαμβάνει ο μύθος προκειμένου να ελαχιστοποιήσει τα εμπόδια και τις δυσκολίες που ενδεχομένως να συναντήσει στην προσπάθειά του να δομήσει το λεγόμενο sens commun της κοινωνίας, ποιος θα μπορούσε άραγε αποτελεσματικά να του αντισταθεί; Απέναντι στο ερώτημα αυτό ο Μπαρτ απαντά ότι «στην ουσία μονάχα ο βαθμός μηδέν θα μπορούσε να αντισταθεί στον μύθο» 16. Το απόλυτο νοηματικό μηδέν παραπέμπει στη σιωπή, στον θάνατο, στοιχεία τα οποία μόνον αυτά θα μπορούσαν να τού αντισταθούν. Και ο Μπαρτ συνεχίζει, τονίζοντας την ικανότητα του μύθου να παρεισφρέει στο νόημα και να διογκώνεται μέσα σε αυτό. Αποκαλεί, μάλιστα, την τάση του αυτή ως μια τάση «κλοπής δι αποικισμού 17». Ο μύθος δύναται να αποικίσει το νόημα οποιουδήποτε μηνύματος και να διαφθείρει, έτσι, τα πάντα, ακόμα και την κίνηση που δείχνει να του αντιστέκεται. Κλείνοντας τη διαπίστωσή του σχετικά με την παντοδυναμία του μύθου έναντι κάθε τάσης που επιχειρεί να τον υποτιμήσει, ο Μπαρτ καταλήγει στο εξής: «έτσι, όσο περισσότερο η γλώσσα-αντικείμενο του αντιστέκεται αρχικά, τόσο μεγαλύτερη είναι η τελική της εκπόρνευση» 18. Ίσως ένα από τα πιο σημαντικά συμπεράσματα στα οποία καταλήγει ο Μπαρτ περί μύθου να είναι εκείνο που αναφέρεται στην απώλεια από τα πράγματα της 14 Ό.π., σελ Ό.π., σελ Ό.π., σελ Ό.π. 18 Ό.π., σελ

20 Κεφάλαιο 1 ο : Η Θεωρία του μύθου της Συνωμοσίας ανάμνησης της κατασκευής τους, ύστερα από κατίσχυση του μυθικού στοιχείου 19. Ο Μπαρτ, όπως ήδη είδαμε, περιγράφει μια «ταχυδακτυλουργία» που αντιστρέφει το πραγματικό, το απο-ιστορικοποιεί και το φυσικοποιεί ταυτόχρονα. Το αποτέλεσμα είναι ότι ο μύθος συμβάλλει καθοριστικά σε μια αέναη νοηματοδοτική έκπτωση, σε έναν αδιέξοδο νοηματοδοτικό κατήφορο, με δυο λόγια, στην εκκένωση της πραγματικότητας από το ιστορικό της νόημα. Στη βάση αυτών των θεμελιακών παρατηρήσεων, ο Μπαρτ συνεχίζει να διερευνά τη μυθολογική σημειολογική συνθήκη ταυτίζοντάς την με έναν «αποπολιτικοποιημένο λόγο» 20. Η χρήση της λέξης «πολιτικός» παραπέμπει στο σύνολο των ανθρώπινων σχέσεων υπό το πρίσμα της κοινωνικής τους διάστασης. Αν συνυπολογίσουμε τη «φυσικοποίηση» στην οποία επιδίδεται ο μύθος, τότε κατανοούμε καλύτερα ότι με τον τρόπο αυτόν καταργείται κάθε διαλεκτική, αίρονται όλες οι αντιφάσεις της πραγματικής ζωής, και οργανώνεται ένας κόσμος χωρίς αντιφατικά σημάδια, τέτοιος που δίνει την εντύπωση ότι αυτοσημειοδοτείται, όπως παραστατικά υποστηρίζει ο Μπαρτ, ένας αβαθής, επιφανειακός κόσμος που υποκαθιστά την πολυπλοκότητα του πραγματικού. Τα γεγονότα γίνονται με τον τρόπο αυτό αυταπόδεικτα, οι ενδείξεις μετατρέπονται σε προφανείς αποδείξεις και όλα προσλαμβάνουν μια τρομακτική απλότητα. Ως αποτέλεσμα, ο μύθος «είναι πάντα μία μετα-γλώσσα: η απο-πολιτικοποίηση που επιτελεί παρεμβαίνει συχνά μέσα σε ένα πλαίσιο εγκλιματισμένο ήδη, απόπολιτικοποιημένο από μια γενικότερη μετα-γλώσσα» 21. Και αυτό είναι ένα φυσιολογικό αποτέλεσμα, δεδομένου ότι από τη στιγμή που η γλώσσα εκφοράς του μύθου είναι γλώσσα επεξεργασμένη, η αποπολιτικοποίηση που ο ίδιος έρχεται σε δεύτερο επίπεδο να ασκήσει συντελείται σε ένα πλαίσιο επίσης επεξεργασμένο, με την έννοια του προ-κατασκευασμένου. Έτσι, ο μύθος αρκείται στο να πολιτικολογεί, να φλυαρεί και να κομπάζει. Συμπληρωματικά θα μπορούσαμε, εδώ, να επισημάνουμε ότι ο μύθος προσεγγίζει την παροιμία 22, με την έννοια ότι ενώ εκφέρεται μία μόνο φορά, έχει την ικανότητα να ερμηνεύει τα πάντα. Τόσο απλά, απλουστευτικά. 19 Ό.π., σελ Ό.π., σελ Ό.π, σελ Ό.π., σελ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο «Φιλολογικό» Φροντιστήριο 2 ο Διαγώνισμα στη Νεοελληνική Γλώσσα Α Λυκείου Επιμέλεια: Μάνθου Άρτεμις [Ο διαδικτυακός διάλογος] Δεν μπορεί, ασφαλώς, να αμφισβητηθεί ότι ο διάλογος αποτελεί απαραίτητο στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου - 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18497 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 01/12/14 Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΡΟΓΙΑΝΝΗ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α. ΘΕΜΑ: Η ραγδαία εξάπλωση των σύγχρονων μέσων επικοινωνίας και οι αναδιαρθρώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Η Ιστορία, όπως τονίζει ο Μεγαλοπολίτης ιστορικός Πολύβιος σε μια ρήση του, μας διδάσκει ότι τίποτα δεν γίνεται στην τύχη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ Σκοπός του έργου Σκοπός του έργου είναι: 1. η δημιουργία μιας on line εφαρμογής διαχείρισης ενός επιστημονικού λεξικού κοινωνικών όρων 2. η παραγωγή ενός ικανοποιητικού

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ

Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ 1 Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ Η ποιοτική έρευνα έχει επιχειρηθεί να ορισθεί με αρκετούς και διαφορετικούς τρόπους εξαιτίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η πρώτη λέξη του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κοινωνική Παθητικότητα Ο άνθρωπος στην πορεία της μετεξέλιξής του από βιολογικό σε κοινωνικό ον, πέρα από την εκμάθηση κάποιων ρόλων, ωθείται, πότε συνειδητά και πότε ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Μαθηματικά (Άλγεβρα - Γεωμετρία) Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης, σας καλωσορίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στο φαινόμενο της έξαρσης της νεανικής εγκληματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών»

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών» ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ A ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Τι είναι η στρατηγική; «καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο προσδιορισμός των μέσων για την επίτευξη τους»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου. Πυρίδου Κωνσταντίνα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου. Πυρίδου Κωνσταντίνα ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 19341 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 4\12\2014 Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Πυρίδου Κωνσταντίνα ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 1 Α. Σχεδιαγραμματική απεικόνιση της περίληψης ΘΕΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας

Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας Σύμφωνα με τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας που διατύπωσε ο Αϊνστάιν, το βαρυτικό πεδίο κάθε μάζας δημιουργεί μια καμπύλωση στον χώρο (μάλιστα στον χωροχρόνο),

Διαβάστε περισσότερα

Έννοια, ρόλος και επιμέρους κατηγοριοποιήσεις των στελεχών του Τραπεζικού κλάδου

Έννοια, ρόλος και επιμέρους κατηγοριοποιήσεις των στελεχών του Τραπεζικού κλάδου Κεφάλαιο 2 Έννοια, ρόλος και επιμέρους κατηγοριοποιήσεις των στελεχών του Τραπεζικού κλάδου Εισαγωγικές Παρατηρήσεις Προκειμένου να προσδιορίσουμε τον πληθυσμό, τον οποίο θα κάλυπτε η συγκεκριμένη έρευνα,

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΗΔομή του Εκπαιδευτικού Υλικού Για τη διδασκαλία της Γλώσσας στην Γ τάξη του Δημοτικού χρησιμοποιείται το παρακάτω υλικό: Βιβλίο του Μαθητή, 3 τεύχη (240

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά.

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. 1 Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. Ψάχνοντας από το εσωτερικό κάποιων εφημερίδων μέχρι σε πιο εξειδικευμένα περιοδικά και βιβλία σίγουρα θα έχουμε διαβάσει ή θα έχουμε τέλος πάντων πληροφορηθεί,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή 18 Νοεμβρίου 2012 Α. Το κείμενο αναφέρεται στη σχέση του τύπου με τη δημοκρατία. Κατά το συγγραφέα, ο τύπος πρέπει να είναι αμερόληπτος,

Διαβάστε περισσότερα

Σταμούλου Αναστασία-Διονυσία 7ο Λύκειο Καλλιθέας Α4

Σταμούλου Αναστασία-Διονυσία 7ο Λύκειο Καλλιθέας Α4 Σταμούλου Αναστασία-Διονυσία 7ο Λύκειο Καλλιθέας Α4 Ευχαριστίες Στο σημείο αυτό θα ήθελα να αποδώσω τις ευχαριστίες μου σε όσους βοήθησαν με τον τρόπο τους στην εκπόνηση αυτής της εργασίας. Αρχικά, θα

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τομέας Έρευνας ΚΕΘΕΑ Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα, έννοιες ή συμπεριφορές επιχειρεί να απαντήσει το γιατί

Διαβάστε περισσότερα

3. Κριτική προσέγγιση

3. Κριτική προσέγγιση Επιστημολογική προσέγγιση της σχέσης θεωρίας και πράξη 3. Κριτική προσέγγιση Καθηγητής Κώστας Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΕΑΠΗ e.mail:kchrys@ecd.uoa.gr Θεωρία και Πράξη Κριτική Προσέγγιση Οι θετικιστικές

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή Συμπεριφορά

Οργανωσιακή Συμπεριφορά ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Οργανωσιακή Συμπεριφορά Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Οργανώσεις Ιωάννης Σαλμόν Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Φίλιππας 23/8/2015

Γεώργιος Φίλιππας 23/8/2015 MACROWEB Προβλήματα Γεώργιος Φίλιππας 23/8/2015 Παραδείγματα Προβλημάτων. Πως ορίζεται η έννοια πρόβλημα; Από ποιους παράγοντες εξαρτάται η κατανόηση ενός προβλήματος; Τι εννοούμε λέγοντας χώρο ενός προβλήματος;

Διαβάστε περισσότερα

Researcher, University of Greenwich Scientific Director, Tetras Consultants. Στέφανος Μιχιώτης, 2010, cc by-nc-nd

Researcher, University of Greenwich Scientific Director, Tetras Consultants. Στέφανος Μιχιώτης, 2010, cc by-nc-nd ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Οργανωσιακή Κουλτούρα & Αλλαγή Στέφανος Μιχιώτης Researcher, University of Greenwich Scientific Director, Tetras Consultants Περιεχόμενο 1 ης συνάντησης Το σύστημα αντιλήψεων και η

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά):

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά): Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ Θετικά: μας ηρεμεί μας χαλαρώνει μας ψυχαγωγεί (ταξίδια, εκδρομές, συναντήσεις) μας παρέχει τα βασικά είδη διατροφής και επιβίωσης (αέρας, νερό, τροφή) Σήμερα (αρνητικά): Ο άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Προκαταρκτική έρευνα Διερευνήστε πριν απ όλα την περιοχή μέσα στην οποία μπορεί να βρεθεί ένα ερευνητικό ερώτημα. Τυπικές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2010 2 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Β Γυμνασίου διδάσκεται δυόμισι (2,5) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα : Εκδόσεις Χριστοδουλίδη Α. & Π. Χριστοδουλίδη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική Υπάρχουν τριβές αλλά από ζήλο... Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ «Είμαι ικανοποιημένος από τη δεκαεννιάμηνη πορεία της κυβέρνησης.

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ PSY 301 Φιορεντίνα Πουλλή. Μάθημα 1ο

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ PSY 301 Φιορεντίνα Πουλλή. Μάθημα 1ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ PSY 301 Φιορεντίνα Πουλλή 1 ΚΥΡΙΩΣ ΒΙΒΛΙΟ Τίτλος : Κοινωνική Ψυχολογία: Εισαγωγή στη μελέτη της κοινωνικής συμπεριφοράς Συγγραφέας : Κοκκινάκη, Φ. 2 Μάθημα 1 ον -Δομή Μαθήματος Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ β. φιλιας, μ. κουρουκλη γ. ρουσσης, κ. κασιματη λ. μουσουρου, α. παπαριζος ε. χατζηκωνσταντη μ. πετρονωτη, γ. βαρσος φ. τσαλικογλου-κωστοπουλου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis)

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 23 ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έχοντας παρουσιάσει τις βασικές έννοιες των ελέγχων υποθέσεων, θα ήταν, ίσως, χρήσιμο να αναφερθούμε σε μια άλλη περιοχή στατιστικής συμπερασματολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήρι 1: Γιατί Χρειαζόμαστε τους Κανόνες; Ας Παίξουμε!

Εργαστήρι 1: Γιατί Χρειαζόμαστε τους Κανόνες; Ας Παίξουμε! Εργαστήρι 1: Γιατί Χρειαζόμαστε τους Κανόνες; Ας Παίξουμε! Το εργαστήρι αυτό βασίζεται σε ένα απλό και οικείο επιτραπέζιο παιχνίδι. Σκοπός του είναι να κεντρίσει το ενδιαφέρον των μαθητών, αξιοποιώντας

Διαβάστε περισσότερα

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Ιανουάριος 2011 Ψυχομετρία Η κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Η Βουλή του Διός. από το Γιώργο Χαραλαμπίδη

Η Βουλή του Διός. από το Γιώργο Χαραλαμπίδη Η Βουλή του Διός από το Γιώργο Χαραλαμπίδη ESPEROS PARANORMAL 2012 Η Βουλή του Διός η ΣΥΜΒΟΥΛΗ η ΣΚΕΨΗ η ΑΠΟΦΑΣΗ από το Γιώργο Χαραλαμπίδη ESPEROS PARANORMAL 2012 2 Η Βουλή του Διός Η ΒΟΥΛΗ στα αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

«DARIAH-CRETE Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδοµής για τις ανθρωπιστικές επιστήµες ΥΑΣ»

«DARIAH-CRETE Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδοµής για τις ανθρωπιστικές επιστήµες ΥΑΣ» «DARIAH-CRETE Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδοµής για τις ανθρωπιστικές επιστήµες ΥΑΣ» ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΕΚ ΑΘΗΝΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ Ι

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αφ ενός στην ανάγκη περιορισμού και ελέγχου των οξύτατων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι, οι εργαζόμενοι και η ιδία ως περιοχή.

Αφ ενός στην ανάγκη περιορισμού και ελέγχου των οξύτατων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι, οι εργαζόμενοι και η ιδία ως περιοχή. Ομιλία Αντιπεριφερειάρχη Δυτικής Αττικής κ. Γ. Βασιλείου στην ανοικτή σύσκεψη-παρουσίαση του στρατηγικού σχεδίου ΔΥΤΙΚΗ ΑΤΤΙΚΗ 2020+ Πνευματικό Κέντρο Ασπροπύργου 25-5-2015 Σας καλωσορίζουμε σε μια ιδιαίτερη

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Από το σχολικό εγχειρίδιο: Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων και υπηρεσιών, Γ Γενικού Λυκείου, 2012

Από το σχολικό εγχειρίδιο: Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων και υπηρεσιών, Γ Γενικού Λυκείου, 2012 Από το σχολικό εγχειρίδιο: Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων και υπηρεσιών, Γ Γενικού Λυκείου, 2012 Εισαγωγή στη Συστημική Προσέγγιση Η συστημική προσέγγιση είναι ο τρόπος σκέψης ή η οπτική γωνία

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι στην 11η διάσταση

Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το κείμενο αυτό δεν αντιπροσωπεύει το πώς παρουσιάζονται οι 11 διστάσεις βάση της θεωρίας των υπερχορδών! Είναι περισσότερο «τροφή για σκέψη» παρά επιστημονική άποψη. Οι σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ 2013

ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ 2013 ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ 2013 Βασικές Νομοθετικές & Θεσμικές παρεμβάσεις (Οικονομική Διαχείριση) Θέμης Λιακόπουλος Σύμβουλος Επιχειρησιακής Ανάπτυξης OTS. Βασικές Νομοθετικές & Θεσμικές παρεμβάσεις (Οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ ALCO ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ

ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ ALCO ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ ALCO ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ Συντριπτικά αρνητικοί είναι, επίσης, οι πολίτες και για τη δαπάνη, όπως αποκάλυψε το ΘΕΜΑ», 500 εκατ. δολαρίων σε εξοπλιστικό πρόγραμμα εκσυγχρονισμού αεροσκαφών πεντηκονταετίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010

ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010 ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010 Αριθμός πρωτοκόλλου έργου: ΚΟΙΝΩ/0609/ΒΙΕ/13 Τίτλος έργου: Η ολιστική προσέγγιση του προβλήματος της αναποτελεσματικής αντιμετώπισης του φαινομένου των οδικών ατυχημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ &

ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ Τι είναι αρχείο; Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για να χαρακτηρίσουμε μια πληροφορία ως αρχειακή; Τι είναι αρχειονομία; Ποιος είναι ο αρχειονόμος;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ. Α. Κείμενο. Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ. Α. Κείμενο. Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Α. Κείμενο Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας Στην αρχή τα μέσα ενημέρωσης αντικατέστησαν τον τελάλη που ενημέρωνε μια μικρή κοινότητα για το τι είχε συμβεί ή για αυτά που θα γίνονταν στο

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΠΕ Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 Η έμφυλη εμπειρία των γυναικών στην πολιτική

ΕΝΠΕ Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 Η έμφυλη εμπειρία των γυναικών στην πολιτική ΕΝΠΕ Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 Η έμφυλη εμπειρία των γυναικών στην πολιτική Κυρίες και κύριοι, Καταρχήν να συγχαρώ την Ένωση Περιφερειών για την πρωτοβουλία της οργάνωσης της σημερινής εκδήλωσης ενόψει

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

4.3 Δραστηριότητα: Θεώρημα Fermat

4.3 Δραστηριότητα: Θεώρημα Fermat 4.3 Δραστηριότητα: Θεώρημα Fermat Θέμα της δραστηριότητας Η δραστηριότητα αυτή εισάγει το Θεώρημα Fermat και στη συνέχεια την απόδειξή του. Ακολούθως εξετάζεται η χρήση του στον εντοπισμό πιθανών τοπικών

Διαβάστε περισσότερα

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011.

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Α. Την 25/10/2012 περιήλθε στην Περιφερειακή Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης της Περιφέρειας Αττικής και έλαβε αριθμ. πρωτ. 157658/387 το ανωτέρω σχετικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 1η: Εισαγωγή Γιάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2011 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2011 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Για την προετοιμασία μιας ομαδικής εργασίας στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας με θέμα τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας, διάβασες το παραπάνω κείμενο. Να γράψεις μια περίληψη του κειμένου αυτού

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ ΚΕΦAΛΑΙΟ 3 Ερωτήσεις: εργαλείο, μέθοδος ή στρατηγική; Το να ζει κανείς σημαίνει να συμμετέχει σε διάλογο: να κάνει ερωτήσεις, να λαμβάνει υπόψη του σοβαρά αυτά που γίνονται γύρω του, να απαντά, να συμφωνεί...

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Καράβια βουλιάζουν. Αεροσκάφη πέφτουν. Προϊόντα ανακαλούνται. Εταιρίες μηνύονται για ληγμένα τρόφιμα ή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα Σειρά: Εκπαιδευση Σχολικά βοηθήματα (για το Λύκειο) Πλάτωνος Πρωταγόρας Γ Λυκείου Θεωρητική Κατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα