Η βόµβα του κλίµατος (και πώς να την αφοπλίσετε)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η βόµβα του κλίµατος (και πώς να την αφοπλίσετε)"

Transcript

1 ικτύο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Η βόµβα του κλίµατος (και πώς να την αφοπλίσετε) ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΑΚΕΤΟ εκέµβριος 2005 Η παρούσα έκδοση είναι µέρος των δραστηριοτήτων του: ιεθνές ίκτυο για την Βιώσιµη Ενέργεια Με την υποστήριξη: Γενική ιεύθυνση Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (EU DG Environment Civil Society Support in 2005)

2 Κείµενα: Στέλιος Ψωµάς, Περιβαλλοντολόγος Επιµέλεια κειµένων, Κείµενο δραστηριοτήτων: Χριστίνα Παπαγεωργίου, MSc in Environmental Science, Policy and Planning εκέµβριος 2005 Μία έκδοση του ικτύου Μεσόγειος SOS που αποτελεί µέρος των δραστηριοτήτων του ιεθνούς ικτύου για την Βιώσιµη Ενέργεια (International Network FOR Sustainable Energy) Με την υποστήριξη της Γενικής ιεύθυνσης Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής EU DG Environment Civil Society Support in 2005 Τυπωµένο σε ανακυκλωµένο χαρτί Τα κείµενα εκφράζουν αποκλειστικά τους συγγραφείς / επιµελητές της έκδοσης και το INFORSE και δεν απηχούν αναγκαστικά τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαµάη 3, Αθήνα, Τηλ- Fax Ιστοσελίδα: 2

3 Περιεχόµενα: Εισαγωγή 4 Παρουσίαση του ικτύου ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS 5 Παρουσίαση του εκπαιδευτικού προγράµµατος του INFORSE 7 Μέρος α Παρουσίαση για παιδιά 9 Μέρος β Η ατµόσφαιρα σε κρίση 13 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου 13 Γιατί το φαινόµενο του θερµοκηπίου είναι πρόβληµα; 16 Ανατρέποντας τις ισορροπίες 16 Οι επιπτώσεις από την κρίση του κλίµατος 19 Ποια είναι τα όρια του πλανήτη µας; 21 Η κατάσταση στην Ελλάδα 23 Αφοπλίζοντας την κλιµατική βόµβα 24 Αιολική Ενέργεια 25 Φωτοβολταϊκά 26 Ηλιοθερµικά συστήµατα 28 Βιοµάζα 29 Γεωθερµία 31 Μικρά Υδροηλεκτρικά 32 Ενέργεια από τη θάλασσα 33 Κυψέλες καυσίµου 34 Συµπαραγωγή και συµβατικά συστήµατα αποκεντρωµένης παραγωγής 35 Εξοικονόµηση: Η καθαρότερη µορφή ενέργειας 36 Μια πληθώρα λύσεων 39 Παραποµπές 40 Μέρος γ ραστηριότητες για παιδιά 41 3

4 Εισαγωγή: Το υλικό που κρατάτε στα χέρια σας είναι µια προσπάθεια του ικτύου ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS να βοηθήσει τον εκπαιδευτικό στην σχεδίαση και παρουσίαση περίπλοκων εννοιών, όπως η κλιµατική αλλαγή, στα παιδιά. Η δραστηριότητα αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πρόγραµµα ανταλλαγής εκπαιδευτικού υλικού και ιδεών µεταξύ των µελών του ιεθνούς ικτύου για την Βιώσιµη Ενέργεια (International Network for Sustainable Energy). Το INFORSE, µε την υποστήριξη του τµήµατος Περιβάλλοντος της Ευρωπαικής Επιτροπής-υποστήριξη για την Κοινωνία των Πολιτών 2005 συγχρηµατοδότησε µε το ίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS την παραγωγή του υλικού αυτού. Η έκδοση αποτελείται από αναλυτικές πληροφορίες για το πρόβληµα της κλιµατικής αλλαγής και τις ανανεώσιµες πηγές ενέργειας καθώς και παιχνίδια/δραστηριότητες που µπορούν να κάνουν οι µαθητές στην τάξη για την καλύτερη κατανόηση των εννοιών που αναφέρονται. Το ίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS αναλαµβάνει πολύπλευρη δράση για την προστασία του παγκοσµίου κλίµατος και την προώθηση των ανανεώσιµων πηγών ενέργειας. Μερικές από τις δραστηριότητες πάνω στο θέµα αυτό είναι: Πληροφόρηση και ευαισθητοποίηση για την κλιµατική αλλαγή, για το Πρωτόκολλο του Κιότο και τις σχετικές τοπικές, εθνικές και διεθνείς πολιτικές : Από το εκέµβριο 2004, το ίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS συµµετέχει ως εταίρος στο τριετές διεθνές πρόγραµµα LIFE-ENVIRONMENT Sun & Wind, που χρηµατοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, µε συντονιστή το ήµο του Παλέρµο, Σικελία και σε συνεργασία µε φορείς (τοπικές αυτοδιοικήσεις, πανεπιστήµια, ΜΚΟ) από την Ιταλία και την Ισπανία. Μέλος των διεθνών δικτύων ΜΚΟ: INFORSE- ιεθνές ίκτυο για τη Βιώσιµη Ενέργεια & CAN ίκτυο για την κλιµατική αλλαγή Εταίρος στο πρόγραµµα Νεολαία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: «Κριτική Κατανάλωση» µε Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις από την Ελλάδα, την Ιταλία, το Βέλγιο, την Πορτογαλία, την Τουρκία, το Λίβανο, την Ιορδανία και την Τυνησία. 4

5 Συνοπτική παρουσίαση του ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS: Το ίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS είναι ελληνική, µη-κερδοσκοπική, περιβαλλοντική και κοινωνική µη-κυβερνητική οργάνωση (ΜΚΟ), που ιδρύθηκε στην Αθήνα το Η οργάνωση δηµιουργήθηκε από µια οµάδα ανθρώπων οι οποίοι µοιράζονται µια κοινή αντίληψη και ανησυχία για τα περιβαλλοντικά προβλήµατα τα οποία µαστίζουν τη χώρα µας και τη Μεσόγειο. Η άναρχη και ολοένα επεκτεινόµενη οικοδόµηση, ο µαζικός τουρισµός, η ρύπανση της θάλασσας και των υδάτων, η αλλαγή του κλίµατος, η καταστροφή των δασών, η υπεραλίευση και η εξαφάνιση σπάνιων ειδών άλλαζαν, και αλλάζουν για πάντα το περιβάλλον στο οποίο ζούµε και αγαπούµε και στο οποίο θα µεγαλώσουν τα παιδιά µας. Οι στόχοι του ικτύου ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS είναι: Η ενηµέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού Η αλλαγή συµπεριφορών των παραγωγών, αρχών και πολιτών Η ενεργή και αποτελεσµατική συµµετοχή των πολιτών Η επίδειξη καινοτόµων λύσεων για τη βιώσιµη ανάπτυξη Η προώθηση πολιτιστικών ανταλλαγών και συνεργασίας στη Μεσόγειο Τοµείς περιβαλλοντικής πολιτικής Παράκτιες περιοχές: Το ίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS συνεργάζεται µε παράκτιες κοινότητες στην εφαρµογή πιλοτικών προγραµµάτων για την Ολοκληρωµένη ιαχείριση Παράκτιων Περιοχών (Integrated Coastal Zone Management) και ανταλλάσσει εµπειρίες µε Ευρωπαϊκούς εταίρους µέσω του προγράµµατος COPRANET (Coastal Practice Network ίκτυο Παράκτιας Πρακτικής) και του Ευρωπαϊκού ικτύου EUCC The Coastal Union. Οργανώνει και συντονίζει εθελοντικούς καθαρισµούς ακτών και προγράµµατα εθελοντικής εργασίας σε παράκτιες περιοχές. Θάλασσα: Το ίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS έχει βοηθήσει στον καθαρισµό θάλασσας και ακτών που είχαν ρυπανθεί από θαλάσσια ατυχήµατα, ενώ χτίζει συνεργασίες µε παράκτιες κοινότητες στην Ελλάδα για τον έλεγχο και την πρόληψη της ρύπανσης στην πηγή. Παράλληλα, ενθαρρύνει το κράτος να αναθεωρήσει την πολιτική του σχετικά µε τη ρύπανση. Συµµετέχει σε συµβουλευτικές επιτροπές του Ευρωπαϊκού Γραφείου Περιβάλλοντος (EEB European Environmental Bureau) για τη ναυτιλία και την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Υδάτινοι πόροι: Το ίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS παρακολουθεί την εφαρµογή της Οδηγίας Πλαίσιο για το Νερό στην Ελλάδα και παίζει ενεργό ρόλο στη συµβουλευτική διαδικασία που αφορά στη διαχείριση σε επίπεδο λεκάνης απορροής. Είναι µέλος της οµάδας των ΜΚΟ στο Εθνικό Συµβούλιο Υδάτων. Επίσης συνεργάζεται µε δήµους, εταιρίες του δηµόσιου και ιδιωτικού τοµέα για την ανάπτυξη πρωτοποριακών προγραµµάτων εξοικονόµησης νερού. Οργανώνει ολοκληρωµένα εκπαιδευτικά προγράµµατα για την εξοικονόµηση νερού σε συνεργασία µε την εκπαιδευτική κοινότητα (µαθητές, εκπαιδευτικούς). Ενέργεια και κλιµατικές αλλαγές: Το ίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS αντιτίθεται στη χρήση οποιασδήποτε µορφής πυρηνικής ενέργειας, προωθεί την εξοικονόµηση ενέργειας και την αξιοποίηση των ανανεώσιµων πηγών ενέργειας. Στο κέντρο των δραστηριοτήτων του είναι πολύπλευρες δράσεις ενηµέρωσης, ευαισθητοποίησης και ενεργοποίησης για την προστασία του κλίµατος. Αναπτύσσει συνεργασίες µε σχολεία, ήµους και άλλους κοινωνικούς εταίρους. 5

6 Πολιτιστική κληρονοµιά: Το ίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS δραστηριοποιείται για την προστασία της πολιτιστικής κληρονοµιάς της Μεσογείου, αναδεικνύοντας παραδοσιακές µορφές αξιοποίησης των φυσικών πόρων και διαχείρισης του περιβάλλοντος. ιαχείριση φυσικών περιοχών: Το ίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS παρακολουθεί από κοινού µε άλλες ΜΚΟ την πορεία διαχείρισης και προστασίας των Φυσικών Περιοχών Natura 2000 και υλοποιεί προγράµµατα για την δηµιουργία αποτελεσµατικών σχεδίων και πρακτικών βιώσιµης διαχείρισης προστατευόµενων περιοχών. Υλοποιεί το πρόγραµµα Βιώσιµη ιαχείριση Περιοχής NATURA Σίφνο» σε συνεργασία µε το ήµο Σίφνο (µε την υποστήριξη του ΕΤΕΡΠΣ/ΥΠΕΧΩ Ε) Ευρω-Μεσογειακή συνεργασία: Το ίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS είναι εταίρος στο Ευρω- Μεσογειακό ίκτυο για το ιάλογο των Πολιτισµών, σε φόρουµ Μη-Κυβερνητικών Οργανώσεων και ιδρυτικό µέλος του MARE, του Ευρω-Μεσογειακού Οικολογικού-Κοινωνικού ικτύου Νέων στο οποίο συµµετέχουν περισσότερες από 80 ΜΚΟ. Είναι ΜΚΟ εταίρος του Προγράµµατος του ΟΗΕ για το Περιβάλλον / Μεσογειακό Σχέδιο ράσης (UNEP/MAP). Τουρισµός: Το ίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS προωθεί οικολογικές µορφές τουρισµού και βιώσιµα µοντέλα τουρισµού, ιδιαίτερα σε οικολογικά ευαίσθητες περιοχές της χώρας. Οι ράσεις του ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS: Ευαισθητοποίηση του κοινού Το ίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS διοργανώνει εκστρατείες ενηµέρωσης σε όλη την Ελλάδα, σε παράκτιες και νησιώτικες κοινότητες, µεγάλες πόλεις και κωµοπόλεις. Τα εργαλεία που σχεδιάζει και χρησιµοποιεί περιλαµβάνουν έντυπο και οπτικοακουστικό υλικό, κινητές εκθέσεις και αφίσες. Οι παρουσιάσεις και η διανοµή ενηµερωτικού υλικού συµπληρώνεται από «ζωντανές» δραστηριότητες όπως εκθέσεις φωτογραφίας, διαγωνισµούς ζωγραφικής, συναυλίες, περιβαλλοντικά και θεατρικά παιχνίδια, δρώµενα στο δρόµο. Το ίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS διοργανώνει επίσης σεµινάρια, επιστηµονικές ηµερίδες και συνέδρια για επιλεγµένα περιβαλλοντικά ζητήµατα µε τη συµµετοχή ειδικών από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Το ίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS εκδίδει το 3µηνιαίο περιοδικό «Μεσόγειος SOS» το οποίο διανέµεται στα µέλη και τους υποστηρικτές του και διακινείται από κεντρικά βιβλιοπωλεία και καταστήµατα βιολογικών προϊόντων. Παράγει και µηνιαίο ηλεκτρονικό newsletter για όλους τους υποστηρικτές της οργάνωσης. Συνεργάζεται µε τα µέσα µαζικής ενηµέρωσης για τη δηµοσιοποίηση των δράσεων και την προώθηση των στόχων της οργάνωσης µε δελτία τύπου, τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά σποτ, βιντεοταινίες, άρθρα, αφιερώµατα, συνεντεύξεις, cd-rom, κ.ά.. Περιβαλλοντική εκπαίδευση Το ίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS συνεργάζεται µε εκατοντάδες σχολεία πρωτοβάθµιας και δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης, διοργανώνει παρουσιάσεις, σχεδιάζει και συντονίζει οικοπαιχνίδια για τη δηµιουργική απασχόληση των µαθητών, παράγει ολοκληρωµένα εκπαιδευτικά πακέτα για τους εκπαιδευτικούς σε περιβαλλοντικά, κοινωνικά και πολιτιστικά θέµατα (προστασία των ακτών, νερό, βιώσιµη ανάπτυξη, κλιµατικές αλλαγές, η φυσική οµορφιά συναντά το µύθο στις ακτές, κ.ά.). Καλοκαιρινά εθελοντικά προγράµµατα Το ίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS σε συνεργασία µε τοπικούς φορείς και µέσω των µεσογειακών εταίρων του και προγράµµατα ανταλλαγής εθελοντών υλοποιεί εθελοντικά προγράµµατα σε φυσικές νησιωτικές και ορεινές περιοχές τις χώρας κάθε καλοκαίρι. Ορισµένες από τις δράσεις των εθελοντών περιλαµβάνουν καθαρισµούς παραλιών, συντήρηση µονοπατιών και παραδοσιακών κτισµάτων, αναδασώσεις, αποκατάσταση αµµοθινών. 6

7 Εκπαιδευτικό Υλικό για την ενέργεια και το κλίµα της Inforse-Europe Το Εκπαιδευτικό υλικό για την ενέργεια και το κλίµα είναι ένα πρόγραµµα που πραγµατοποιείται σε συνεργασία µε τα Ευρωπαϊκά µέλη του ιεθνούς ικτύου για την Βιώσιµη Ενέργεια (International Network for Sustainable Energy-INFORSE). Η δραστηριότητα της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης σε σχολεία προστέθηκε στο πρόγραµµα εργασίας του ιεθνούς ικτύου για τη Βιώσιµη Ενέργεια (INFORSE) το 2004 και το Το πρόγραµµα αυτό είναι ιδιαίτερα προσανατολισµένο στην ανταλλαγή πρακτικών πληροφοριών συµπεριλαµβανοµένης της χρήσης µοντέλων, κινητών εκθέσεων και εκπαιδευτικών προγραµµάτων µε τη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών. Οι συµµετέχοντες ερευνούν τον πιο αποτελεσµατικό τρόπο δραστηριοποίησης µαθητών σε χώρες της υτικής και Κεντροανατολικής Ευρώπης, καθώς και την ανταλλαγή διαπολιτισµικών εµπειριών στην χρήση της ενέργειας και του εκπαιδευτικού υλικού για την κλιµατική αλλαγή. Το πρόγραµµα συντονίζεται απο το ECO Centre της υτικής Ουαλίας, το οποίο έχει 20 χρόνια εµπειρία στην περιβαλλοντική εκπαίδευση στα σχολεία. Η γραµµατεία του INFORSE (Ευρωπαϊκό γραφείο) διαχειρίζεται την ιστοσελίδα και τα οικονοµικά. ραστηριότητες το 2004: Μικρά προγράµµατα Συνεχίζοντας προηγούµενη συνεργασία σε σχολικές δραστηριότητες, τα µέλη του ικτύου (Earth Friends, Romania και West Wales ECO Centre) κάνανε µια πρόταση για την ανταλλαγή πληροφοριών, υλικών και εµπειρίας σε θέµατα εκπαίδευσης πάνω στη βιώσιµη ενέργεια. Μικρά προγράµµατα ετοιµάστηκαν απο µέλη οργανώσεις, τα οποία και µπορούν να αναζητηθούν στην ιστοσελίδα του ικτύου INFORSE. Ιστοσελίδα Σε µια νέα ενότητα που προστέθηκε στην ιστοσελίδα του ικτύου INFORSE υπάρχει εκπαιδευτικό υλικό και περιγραφές προγραµµάτων σχετικά µε το θέµα της ενέργειας και του κλίµατος ραστηριότητες το 2005: Ιστοσελίδα Η ιστοσελίδα µε το σχολικό υλικό επανασχεδιάστηκε για να συµπεριλάβει νέες κατηγορίες. Εκτός απο τις δραστηριότητες των µελών του ικτύου, άλλο πολύτιµο υλικό προστέθηκε συµπεριλαµβανοµένων αγγλικών µεταφράσεων από ισπανικό, γαλλικό και ουγγρικό υλικό. 7

8 Μικρά προγράµµατα Κατα τη διάρκεια του δεύτερου µισού του 2005, 4 αξιόλογα προγράµµατα απο 4 χώρες διασφάλισαν µέρος ή και εξολοκλήρου χρηµατοδότηση για να πραγµατοποιήσουν την εκπαιδευτική τους δραστηριότητα: Ανάπτυξη πρακτικότερων µοντέλων για λύσεις βιώσιµης ενέργειας απο τους Φίλους της Γης (Ρουµανία). Έκδοση για την κλιµατική αλλαγή και τη βιώσιµη ενέργεια απο το ίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS (Ελλάδα). 2 ντοκιµαντέρ: Βιοµάζα και Μικρά Υδροηλεκτρικά Εργοστάσια απο την οργάνωση Polish Ecological Club Upper Silesian Branch (Πολωνία). Μετάφραση και εισαγωγή 25 πρακτικών µονοσέλιδων περιγραφών πειραµάτων σχετικά µε την ενέργεια και το κλίµα απο την οργάνωση EKA/E-misszio (Ουγγαρία). Το αυθεντικό 45-σέλιδο υλικό αναπτύχθηκε µε επιτυχία απο το Φόρουµ ανικών Σχολείων και την ανέζικη οργάνωση για την Ανανεώσιµη Ενέργεια. 25 απο αυτές µεταφράστηκαν στα αγγλικά και 15 µεταφράστηκαν στα Ρουµανικά. Στην ιστοσελίδα µπορεί κάποιος να βρει παιχνίδια, διδακτικό υλικό, πειράµατα και προγράµµατα. Οι εκπαιδευτικοί µπορούν να βρουν έξυπνες ιδέες για να µεταδώσουν µε ενδιαφέρον τρόπο το µήνυµα της βιώσιµης ενέργειας στα παιδιά. Μερικά από τα πειράµατα που µπορούν να βρεθούν µέσα στην ιστοσελίδα δείχνουν: Πως παράγεται ηλεκτρική ενέργεια από το φως Πως λειτουργούν τα φωτοβολταϊκά συστήµατα Πως τα φυτά παράγουν οξυγόνο Πως τα φυτά µετατρέπουν το διοξείδιο του άνθρακα Πως µπορείτε να κάνετε µια ανεµογεννήτρια Πως παράγονται τα βιοκαύσιµα Επίσης, ο εκπαιδευτικός µπορεί να βρει αναλυτικά πλάνα µαθήµατος µε παραδείγµατα και παιχνίδια για όλες τις εκπαιδευτικές βαθµίδες. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε την ιστοσελίδα: 8

9 Μέρος 1 ο : Παρουσίαση για παιδιά Το κλίµα αλλάζει! Κι εµένα τι µε νοιάζει; Η Γη έχει πυρετό Άσχηµο πράµα να είναι κανείς άρρωστος. Σκέψου, για παράδειγµα, ότι έχεις πυρετό. Ψήνεσαι, ιδρώνεις και ξαφνικά έχεις ρίγη και κρυώνεις. Σκέψου τώρα να είχαµε πυρετό όλοι µαζί ταυτόχρονα ή ακόµη χειρότερα να είχε πυρετό όλη η Γη. Αν κάτι τέτοιο σου φαίνεται περίεργο, καλά θα κάνεις να το ξανασκεφτείς. Γιατί πράγµατι η Γη µας έχει πυρετό. Έτσι λένε οι επιστήµονες που της βάλανε θερµόµετρο και µέτρησαν τη θερµοκρασία της. Η Γη έχει λένε δέκατα. Και ξέρεις, τα δέκατα είναι άσχηµος πυρετός. Υποφέρεις. Για την ακρίβεια, αυτό που µας λένε οι επιστήµονες είναι ότι σήµερα η Γη είναι περίπου µισό βαθµό πιο ζεστή από την εποχή που ζούσε ο παππούς του παππού σου. Μισός βαθµός δεν είναι και πολύ θα πεις. Κι όµως, όταν εσύ έχεις δέκατα, η θερµοκρασία του σώµατός σου είναι µόλις µισό βαθµό πάνω από το κανονικό. Και τότε εσύ υποφέρεις. Γιατί όχι και ο πλανήτης λοιπόν; Και γιατί έχει πυρετό η Γη; Το ψάξανε κι αυτό οι επιστήµονες. Και είπανε µε σιγουριά πως φταίει το φαινόµενο του θερµοκηπίου ή πιο σωστά οι άνθρωποι που ανακατεύτηκαν µ αυτό. Επειδή εδώ αρχίζουν οι άγνωστες λέξεις ας τα πούµε λίγο πιο απλά. Σκέψου ότι σκεπάζεσαι µε µια κουβέρτα. Τι γίνεται τότε; Ζεσταίνεσαι! Σκέψου τώρα ότι σκεπάζεις τη Γη µε µια κουβέρτα. Τι θα γίνει; Θα ζεσταθεί! Μα καλά, υπάρχει τέτοια κουβέρτα γύρω από τη Γη; Φυσικά και υπάρχει, µόνο που είναι αόρατη και δεν τη βλέπουµε γιατί είναι από αέρια. Είναι η ατµόσφαιρα της Γης. Όταν λοιπόν πέφτουν στη Γη οι ακτίνες του ήλιου, κάποιες απ αυτές δεν ξαναγυρίζουν πίσω στο διάστηµα γιατί 9

10 παγιδεύονται από κάποια αέρια που υπάρχουν στην ατµόσφαιρα. Και ως γνωστόν, οι ακτίνες του ήλιου µας ζεσταίνουν. Έτσι ζεσταίνουν λοιπόν και την ατµόσφαιρα. Τώρα γιατί το λένε φαινόµενο του θερµοκηπίου και όχι αλλιώς; Γιατί έτσι ζεσταίνουν οι άνθρωποι τα φυτά στα θερµοκήπια και µπορούν και καλλιεργούν π.χ. ντοµάτες µέσα στο καταχείµωνο, ενώ κανονικά οι ντοµάτες στη φύση βγαίνουν το καλοκαίρι. Και τα θερµοκήπια, όπως και η ατµόσφαιρα, είναι διαφανή για να αφήνουν τις ακτίνες του ήλιου να µπουν µέσα αλλά δεν τις αφήνουν να βγουν όλες έξω. Και είναι κακό αυτό; Κατ αρχήν όχι. Αντίθετα είναι πολύ καλό. Αν δεν συνέβαινε αυτό, τότε µάλλον δεν θα ζούσαµε τώρα. Γιατί αν δεν ζεσταινόταν λίγο η Γη, η θερµοκρασία θα ήταν σήµερα µείον 18 βαθµούς. Τόσο έχει η κατάψυξη του ψυγείου σου. Φαντάζεσαι να ζούσαµε στην κατάψυξη; Άστο καλύτερα. Ε, τότε πού είναι το πρόβληµα; Το πρόβληµα είναι ότι ενώ η Γη είχε βρει τις ισορροπίες της και όλα πήγαιναν καλά, ήρθαν οι άνθρωποι και ανακάτεψαν την ατµόσφαιρα µε τα καυσαέρια τους. Πως είναι όταν ανακατεύεις µια κατσαρόλα; Κάπως έτσι είναι σήµερα η ατµόσφαιρα κι ας µη το βλέπουµε. Για να το πούµε µε πιο απλά λόγια, σκέψου ότι οι άνθρωποι πήγαν και σκέπασαν τη Γη µε µια δεύτερη κουβέρτα. Τι γίνεται τότε; Ζεσταίνεσαι πιο πολύ και µερικές φορές σκας και ιδρώνεις σαν να έχεις πυρετό. Το πρόβληµα λοιπόν είναι ότι τα καυσαέρια έκαναν την ατµόσφαιρα σαν ένα δωµάτιο όπου καπνίζανε όλοι για ώρες. Σκέψου το ντουµάνι. Πώς να µη βήχει τώρα ο πλανήτης; Και όταν λέµε βήξιµο το εννοούµε. Πώς βήχει ο πλανήτης; Με βροχές, καταιγίδες, τυφώνες και πληµµύρες! Βέβαια! Και ξεραίνεται και η µύτη του! Και δώστου τότε ξηρασίες και έλλειψη νερού. Και καίγεται κι ο λαιµός του! Και να οι φωτιές στα δάση που καίνε τα πάντα. εν µπορεί. Θα τα έχεις δει στην τηλεόραση όλα αυτά. Ακραία καιρικά φαινόµενα τα λένε. Και µιλάνε για αλλαγή του κλίµατος. Και γιατί τα λέει η τηλεόραση; Γιατί φαίνονται παράξενα στον πολύ κόσµο. Ξέρεις και παλιότερα συνέβαιναν, αλλά όχι τόσο συχνά ρε παιδί µου! Τώρα που ανακατέψαµε την ατµόσφαιρα συµβαίνουν συχνότερα. 10

11 Και πότε θα πέσει ο πυρετός; υστυχώς, τα νέα δεν είναι καλά. Οι επιστήµονες που εξέτασαν τη Γη λένε πως όχι µόνο δεν θα πέσει σύντοµα, αλλά θα ανέβει κι άλλο. Όσο τα καυσαέρια θα ταλαιπωρούν την ατµόσφαιρα, τόσο θα ανεβαίνει ο πυρετός. Να φανταστείς πως όταν τα παιδιά σου θα βγαίνουν στη σύνταξη, η Γη θα είναι 6 βαθµούς πιο ζεστή απ ότι είναι σήµερα. Σαν να έχεις δηλαδή 42 πυρετό! Βέβαια, λένε πάλι οι επιστήµονες, υπάρχει θεραπεία. Εσύ τι κάνεις όταν έχεις πυρετό; Ξεκουράζεσαι, παίρνεις κανένα φάρµακο, κάνα ζεστό τσαγάκι και σε λίγες µέρες είσαι περδίκι. Ε, και η Γη θέλει την ξεκούραση και τα φάρµακά της. Τώρα τι φάρµακα να δώσει κανείς στη Γη. Όπως είπαµε, το πρόβληµα είναι τα καυσαέρια. Από πού βγαίνουν καυσαέρια; Από τα εργοστάσια, από τα αυτοκίνητα και από τα σπίτια µας. Αν λοιπόν βγάζαµε λιγότερα καυσαέρια, µήπως θα λύναµε το πρόβληµα; Ακριβώς! Αυτή είναι η λύση. Ποιό είναι το φάρµακο; Τα καυσαέρια βγαίνουν όταν καίµε καύσιµα όπως το πετρέλαιο ή η βενζίνη που χρειάζεται το αυτοκίνητο, το πετρέλαιο µε το οποίο ζεσταίνουµε το σπίτι µας και ο λιγνίτης ή το φυσικό αέριο που καίει η ΕΗ για να παράγει ηλεκτρικό ρεύµα. Μα καλά αυτά χρειάζονται θα πεις. Πώς να τα κόψουµε; Για σκέψου λίγο καλύτερα. Τι ακριβώς χρειάζεται; Χρειάζεται ένα µέσο για να µετακινούµαστε. Ωραία. Μήπως υπάρχουν και άλλες λύσεις; Μήπως αντί για το αυτοκίνητο µπορούµε να περπατήσουµε και λίγο; Ή να κάνουµε ποδήλατο που είναι και ωραίο; Ή να πάρουµε το λεωφορείο, το τρόλεϊ ή το µετρό; Φυσικά και µπορούµε. Μετά, έχεις σκεφτεί ότι τα αυτοκίνητα εκτός από βενζίνη και πετρέλαιο θα µπορούσαν να καίνε και άλλα καύσιµα, πιο καθαρά; Για παράδειγµα, σε πολλές χώρες καίνε βιοκαύσιµα, δηλαδή ένα είδος βενζίνης που βγαίνει από φυτά. Και σε λίγα χρόνια θα καίνε υδρογόνο, που είναι πολύ καθαρό καύσιµο και δεν βγάζει πολλά καυσαέρια. Στο σπίτι πάλι. Σκέφτηκες ότι µπορούµε να ζεσταθούµε χωρίς να καίµε πετρέλαιο; Βέβαια! Θα µπορούσαµε να καίµε βιοµάζα (που βγαίνει από φυτά και δέντρα) ή και να ζεσταινόµαστε µε ηλιακή ενέργεια ή µε ζέστη που βγαίνει από τη γη (αυτή τη λέµε γεωθερµία). Όλοι αυτοί οι τρόποι είναι πιο καθαροί και δεν βρωµίζουν την ατµόσφαιρα. 11

12 Όσο για το ρεύµα, εδώ κι αν υπάρχουν λύσεις. Αντί να καίµε λιγνίτη σε µεγάλα εργοστάσια, θα µπορούσαµε να παράγουµε ηλεκτρικό ρεύµα από τον άνεµο (αιολική ενέργεια δηλαδή) ή από τον ήλιο (ηλιακή ενέργεια). Πώς δουλεύουν για παράδειγµα τα κοµπουτεράκια µε τον ήλιο; Έτσι µπορεί να δουλέψει κάθε συσκευή. Το στερεοφωνικό, η τηλεόραση, το πλυντήριο, το ψυγείο, ότι µπορείς να φανταστείς. Φάρµακο υπάρχει λοιπόν. Το θέµα είναι ότι οι άνθρωποι δεν τα παίρνουν και τόσο στα σοβαρά όλα αυτά. Είµαστε πολύ του δε βαριέσαι και του ωχ αδερφέ. Κακώς, πολύ κακώς. Γιατί το θέµα µας νοιάζει όλους. Όταν κάπου έχει πληµµύρες ή ξηρασίες και υποφέρουν άνθρωποι, θα πρέπει να σκεφτούµε πως την επόµενη φορά µπορεί αυτό να συµβεί σε µας. Όταν έχει πυρετό ο πλανήτης, υποφέρουν όλοι. Κι εγώ τι µπορώ να κάνω; Περισσότερα απ όσα µπορείς να φανταστείς. Μπορείς να γίνεις ένας σούπερ ήρωας που θα σώσει τον πλανήτη. Μπορείς να δώσεις το παράδειγµα στο σπίτι και το σχολείο, κάνοντας πράγµατα που δεν καταστρέφουν το περιβάλλον και κυρίως δεν αλλάζουν το κλίµα της Γης. Ας δούµε κάποια απ αυτά. Μήπως το δωµάτιό σου είναι πάντα φωτισµένο σαν διαστηµόπλοιο; Τα χρειάζεσαι όλα αυτά τα φώτα; Μήπως αν άνοιγες ένα παράθυρο να µπεί λίγο φυσικό φως; Μήπως αν έκλεινες το διακόπτη φεύγοντας από το δωµάτιο θα έκαιγες λιγότερο ρεύµα και θα έφευγαν λιγότερα καυσαέρια στην ατµόσφαιρα; Μετά, δεν λες στους δικούς σου να αλλάξουν λάµπες στο σπίτι και να βάλουν καινούργιες που καίνε λιγότερο ρεύµα; Και το περιβάλλον θα σώσεις και οικονοµία θα κάνουν οι δικοί σου. Αν τους αρχίσεις το ψηστήρι, πες τους να σκεφτούν να βάλουν και κανένα ηλιακό θερµοσίφωνα. Ξέρεις τι οικονοµία κάνεις µ αυτόν; Την τηλεόραση πώς την κλείνεις; Από το τηλεκοντρόλ ή από τον κεντρικό διακόπτη. Το ξέρεις ότι όταν την κλείνεις από το τηλεκοντρόλ αυτή συνεχίζει να καίει ρεύµα και εσείς να πληρώνετε λογαριασµούς; Κλείνε την πάντα από τον κεντρικό διακόπτη και πες και στους δικούς σου να κάνουν το ίδιο. Αν συζητήσεις µε τους φίλους και τους συµµαθητές σου, θα δεις ότι υπάρχουν δεκάδες τέτοια µικρά πράγµατα που βοηθάνε τον πλανήτη. Ψάξτα και κάντα πράξη. ώσε το παράδειγµα. Οι µεγάλοι τα έκαναν θάλασσα σ αυτό το θέµα. Καιρός να πάρουν την υπόθεση πάνω τους οι νεότεροι. Τόπο στα νιάτα λοιπόν. Πες τους Κύριοι, ως εδώ η καταστροφή του περιβάλλοντος, ως εδώ η αλλαγή του κλίµατος. Εµένα µε νοιάζει! 12

13 Μέρος 2 ο : Τεχνικό υπόµνηµα για τους εκπαιδευτές Η ατµόσφαιρα σε κρίση Η ανθρωπότητα διεξάγει ένα τεράστιο πείραµα µε το κλίµα. Ένα πείραµα που δεν συγκρίνεται µε οτιδήποτε έχει γνωρίσει µέχρι σήµερα ο άνθρωπος και για το οποίο δεν έχει δυστυχώς ακόµη πλήρη συναίσθηση της σοβαρότητάς του. Κάθε χρόνο, δισεκατοµµύρια τόνοι διοξειδίου του άνθρακα (CO 2 ) απελευθερώνονται στην ατµόσφαιρα κυρίως από την καύση των ορυκτών καυσίµων (πετρέλαιο, άνθρακας, φυσικό αέριο). Οι ανθρώπινες δραστηριότητες έχουν ακόµη ως αποτέλεσµα την έκλυση ορισµένων άλλων αερίων όπως π.χ. το µεθάνιο και το υποξείδιο του αζώτου, που αναµένεται να αλλάξουν δραστικά το κλίµα τις ερχόµενες δεκαετίες. Σύµφωνα µε τις εκτιµήσεις των επιστηµόνων, αναµένεται µια αύξηση της µέσης θερµοκρασίας στην επιφάνεια του πλανήτη σε σύντοµο σχετικά χρονικό διάστηµα, αύξηση που δεν έχει προηγούµενο στην ανθρώπινη ιστορία. Η αναµενόµενη αυτή υπερθέρµανση της επιφάνειας του πλανήτη οφείλεται στο εντεινόµενο φαινόµενο του θερµοκηπίου και αναµένεται να επιφέρει ανυπολόγιστες επιπτώσεις στα οικοσυστήµατα, τη γεωργία, την οικονοµία και να επηρεάσει πολλές πτυχές της κοινωνικής ζωής. Το φαινόµενο του θερµοκηπίου Το διοξείδιο του άνθρακα, το µεθάνιο, το υποξείδιο του αζώτου και άλλες ουσίες που χαρακτηρίζονται ως αέρια του θερµοκηπίου, επιτρέπουν στη µικρού µήκους κύµατος ηλιακή ακτινοβολία να φθάσει στην επιφάνεια της Γης χωρίς σοβαρές απώλειες, αλλά απορροφούν τη µεγάλου µήκους κύµατος υπέρυθρη ακτινοβολία που αντανακλάται και εκπέµπεται από τη Γη. Έτσι, η ακτινοβολία παγιδεύεται στα κατώτερα στρώµατα της ατµόσφαιρας, οδηγώντας σε µια αύξηση της µέσης θερµοκρασίας του αέρα στην επιφάνεια της Γης. Η διαδικασία αυτή, που θυµίζει τον τρόπο λειτουργίας των θερµοκηπίων, έχει ως αποτέλεσµα τη θέρµανση του πλανήτη και αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ύπαρξη της ζωής, όπως τη γνωρίζουµε σήµερα πάνω στη Γη. Χωρίς τα αέρια αυτά, η Γη θα ήταν κατά 33 βαθµούς ψυχρότερη απ ότι είναι σήµερα, δηλαδή η µέση επιφανειακή θερµοκρασία του πλανήτη µας θα ήταν περίπου -18 βαθµούς Κελσίου. ιαταράσσοντας όµως την ισορροπία της ατµόσφαιρας µε την επιπλέον εκποµπή τεραστίων ποσοτήτων αερίων του θερµοκηπίου, αυτό το ισοζύγιο ακτινοβολίας ανατρέπεται µε αποτέλεσµα την υπερθέρµανση του πλανήτη. 13

14 Παραστατική απεικόνιση του φαινοµένου του θερµοκηπίου 14

15 Ποιά είναι τα αέρια του θερµοκηπίου; ιοξείδιο του άνθρακα [CO 2 ]: εκλύεται κυρίως από ενεργειακές διεργασίες και συγκεκριµένα από την καύση ορυκτών καυσίµων (άνθρακας, πετρέλαιο, φυσικό αέριο). ευτερευόντως εκλύεται από άλλες βιοµηχανικές διεργασίες (π.χ. παραγωγή τσιµέντου και ασβέστη) και τη χρήση διαλυτών. Μεθάνιο [CH 4 ]: Ο τοµέας των αποβλήτων, που περιλαµβάνει τα στερεά απορρίµµατα και τα υγρά απόβλητα είναι η µεγαλύτερη ανθρωπογενής πηγή µεθανίου. Ακολουθεί ο τοµέας της γεωργίας, που περιλαµβάνει τις εντερικές ζυµώσεις των ζώων, τη διαχείριση ζωικών απορριµµάτων και τις καλλιέργειες, ενώ εκλύσεις µεθανίου έχουµε και από τον ενεργειακό τοµέα (διαφυγές αερίων κατά την αποθήκευση και διανοµή υγρών/αερίων καυσίµων). Υποξείδιο του αζώτου [N 2 O]: Το υποξείδιο του αζώτου είναι ένα ενεργό αέριο του θερµοκηπίου, που παράγεται κατ αρχήν µε φυσικό τρόπο στα διάφορα χερσαία και υδάτινα οικοσυστήµατα. Παράγεται επίσης από την αντίδραση µεταξύ αζώτου και οξυγόνου κατά τη διάρκεια των καύσεων. Ο αγροτικός τοµέας είναι η κύρια πηγή υποξειδίου του αζώτου και ακολουθούν οι τοµείς της ενέργειας και της βιοµηχανίας. Βιοµηχανικά φθοριούχα αέρια [F-gases]: Στην κατηγορία αυτή υπάγονται αρκετές ουσίες που χρησιµοποιούνται στη βιοµηχανία (π.χ. στην παραγωγή αλουµινίου) και σε καταναλωτικά αγαθά (π.χ. ως ψυκτικά, διογκωτικά και προωθητικά αέρια). Τα πιο σηµαντικά είναι οι υδροφθοράνθρακες [HFCs], οι πλήρως φθοριωµένοι υδρογονάνθρακες ή υπερφθοράνθρακες [PFCs] και το εξαφθοριούχο θείο [SF 6 ]). Πολλές από τις ουσίες αυτές αντικατέστησαν τους απαγορευµένους πια χλωροφθοράνθρακες [CFCs, HCFCs], οι οποίοι εκτός του ότι είναι και αυτοί ισχυρά αέρια του θερµοκηπίου, επιπλέον καταστρέφουν και το προστατευτικό στρώµα του όζοντος. Υδρατµοί: Αν και δεν είναι ευρύτερα γνωστό, οι υδρατµοί αποτελούν το σηµαντικότερο αέριο του θερµοκηπίου. Η διαφορά βέβαια είναι πως η συµβολή τους αφορά κυρίως φυσικές διεργασίες που συνεισφέρουν στο φυσιολογικό φαινόµενο του θερµοκηπίου (αυτό που κρατά τον πλανήτη µας σε ανεκτές για µας θερµοκρασίες), σε αντίθεση µε τα άλλα αέρια, η ανθρωπογενής προέλευση των οποίων επιτείνει και επιταχύνει το φαινόµενο του θερµοκηπίου, οδηγώντας σε ανεξέλεγκτες κλιµατικές αλλαγές. Τροποσφαιρικό όζον [Ο 3 ]: Το όζον που βρίσκεται στα κατώτερα στρώµατα της ατµόσφαιρας (τροπόσφαιρα), κοντά στο έδαφος δηλαδή, εκτός από ρύπος που επιβαρύνει την υγεία µας, δρα και ως αέριο του θερµοκηπίου. Αντίθετα µε τα παραπάνω αέρια που οδηγούν σε υπερθέρµανση του πλανήτη µας, τα σωµατίδια και η σκόνη, τα θειούχα αεροζόλ και το στρατοσφαιρικό όζον (το όζον στα ψηλότερα στρώµατα της ατµόσφαιρας) συµβάλλουν στη µείωση της µέσης θερµοκρασίας του πλανήτη, αµβλύνοντας κάπως τις επιπτώσεις των κλιµατικών αλλαγών. Βέβαια, κάποια απ αυτά είναι τα ίδια ρύποι µε σοβαρές συνέπειες για την υγεία και συνεπώς επιβάλλεται και στην περίπτωσή τους η µείωση των συγκεντρώσεων τους στην ατµόσφαιρα. Το δυναµικό υπερθέρµανσης των αερίων του θερµοκηπίου Για να έχουµε µία κοινή µονάδα σύγκρισης των επιπτώσεων που έχει για το κλίµα το κάθε αέριο του θερµοκηπίου, κάθε αέριο συγκρίνεται µε το δυναµικό υπερθέρµανσης (Global Warming Potential GWP) του διοξειδίου του άνθρακα. Έτσι, για παράδειγµα, όταν λέµε ότι το µεθάνιο έχει δυναµικό υπερθέρµανσης 21, εννοούµε ότι ένα µόριο µεθανίου συµβάλλει στο φαινόµενο του θερµοκηπίου 21 φορές περισσότερο από ένα µόριο διοξειδίου του άνθρακα. Συνήθως θεωρούµε ένα χρονικό ορίζοντα 100 ετών στον οποίο εκδηλώνεται η συνεισφορά των αερίων στο φαινόµενο του θερµοκηπίου κι αυτό γιατί το κάθε αέριο έχει διαφορετικό χρόνο ζωής και δράσης στην ατµόσφαιρα, γι αυτό και χρειάζεται µία σταθερή και συγκεκριµένη χρονική περίοδος για να υπάρξει σύγκριση µεταξύ τόσο διαφορετικών αερίων. ΑΕΡΙΟ ΥΝΑΜΙΚΟ ΥΠΕΡΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ιοξείδιο του άνθρακα 1 Μεθάνιο 21 Υποξείδιο του αζώτου 310 Βιοµηχανικά φθοριούχα αέρια

16 Γιατί το φαινόµενο του θερµοκηπίου είναι ένα πρόβληµα; Όπως προαναφέρθηκε, το φαινόµενο του θερµοκηπίου είναι µια φυσική διαδικασία που διατηρεί τη Γη σε µια ανεκτή για τους περισσότερους οργανισµούς θερµοκρασία. Τότε προς τι η ανησυχία για τυχόν αλλαγή του κλίµατος και υπερθέρµανσης του πλανήτη, θα αναρωτηθεί κάποιος; Αυτό που αποκαλείται συµβατικά φαινόµενο του θερµοκηπίου είναι στην ουσία το ενισχυµένο και επιταχυνόµενο φαινόµενο του θερµοκηπίου, που οφείλεται, όχι σε φυσικές διεργασίες, αλλά σε ανθρωπογενείς εκποµπές και παρεµβάσεις. Αν ανησυχούµε για κάτι είναι οι ρυθµοί αλλαγής του κλίµατος. Και στο παρελθόν είχαµε έντονες διακυµάνσεις της µέσης θερµοκρασίας του πλανήτη και οι περισσότεροι οργανισµοί προσαρµόστηκαν σ αυτές. Μόνο που οι αλλαγές αυτές συνέβησαν σε µια χρονική κλίµακα αιώνων ή χιλιετηρίδων, δίνοντας τη δυνατότητα στους οργανισµούς και τα οικοσυστήµατα να προσαρµοστούν καταλλήλως. Με τους σηµερινούς ρυθµούς έκλυσης αερίων του θερµοκηπίου, αναµένονται έντονες κλιµατικές αλλαγές στις ερχόµενες δεκαετίες. Οι επιστήµονες εκφράζουν φόβους ότι τα οικοσυστήµατα δεν προλαβαίνουν να ακολουθήσουν αυτούς τους ρυθµούς των αλλαγών και πως οι επιπτώσεις αυτής της ταχείας υπερθέρµανσης ίσως αποδειχθούν χωρίς προηγούµενο στην ανθρώπινη ιστορία. Ανατρέποντας τις ισορροπίες Η ατµόσφαιρα της Γης βρίσκεται σε κρίση. Ο πλανήτης µας θερµαίνεται. Το κλίµα της Γης, που παρέµεινε σχετικά σταθερό από την τελευταία εποχή παγετώνων, αλλάζει πλέον δραστικά. Τον 20 ο αιώνα η µέση θερµοκρασία αυξήθηκε κατά 0,4-0,8 βαθµούς, γεγονός που κατατάσσει τον αιώνα αυτό ως τον θερµότερο τα τελευταία χίλια χρόνια (1). Η αύξηση της θερµοκρασίας που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια δεν είναι τυχαία, ούτε αποτελεί φυσικό φαινόµενο. Οφείλεται εν πολλοίς στις ανθρώπινες δραστηριότητες και κυρίως στον τρόπο που παράγουµε και καταναλώνουµε την ενέργεια. Η καύση των ορυκτών καυσίµων (του πετρελαίου, του άνθρακα και του φυσικού αερίου) έχει ως αποτέλεσµα την έκλυση στην ατµόσφαιρα δισεκατοµµυρίων τόνων ρύπων που παγιδεύουν σαν µια αέρινη κουβέρτα την ηλιακή ακτινοβολία, αυξάνοντας τη θερµοκρασία της Γης. Έτσι, τον τελευταίο αιώνα η µέση θερµοκρασία της Γης αυξήθηκε κατά 0,4-0,8 βαθµούς περίπου. Αυτό µπορεί να ακούγεται ασήµαντο, σε πλανητική κλίµακα όµως, έχει απίστευτες επιπτώσεις. Ακόµα και µια µικρή αύξηση της µέσης 16

17 θερµοκρασίας, διαταράσσει την ισορροπία της ατµόσφαιρας µε αποτέλεσµα να αλλάζει το καθεστώς των βροχοπτώσεων και των ανέµων και να αποσταθεροποιείται το κλίµα. Επιπλέον, η αύξηση της µέσης θερµοκρασίας οδηγεί σε διαστολή του νερού των ωκεανών και σε άνοδο της στάθµης της θάλασσας. Ήδη η µέση στάθµη της θάλασσας έχει ανέβει κατά 20 εκατοστά τον τελευταίο αιώνα. Αν αναλογιστεί κανείς ότι το 70% των ανθρώπων ζει κοντά στις ακτές και ότι µια άνοδος της στάθµης της θάλασσας θα πληµµυρίσει κτισµένες περιοχές, πολύτιµες αγροτικές εκτάσεις, οικονοµικά προσοδοφόρες παραλίες ή ευαίσθητους υγροτόπους, τότε µπορεί να καταλάβει τη σοβαρότητα των φαινοµένων αυτών. Πληµµύρες, ξηρασίες, τυφώνες, µειωµένη αγροτική παραγωγή, επανεµφάνιση ασθενειών όπως η ελονοσία, σηµαντικές οικονοµικές ζηµίες, καταστροφή οικοσυστηµάτων, εξαφάνιση ειδών, είναι µερικές µόνο από τις συνέπειες των κλιµατικών αλλαγών. Οι προβλεπόµενες καταστροφές περιλαµβάνουν σηµαντικές απώλειες ανθρώπινων ζωών από τις άµεσες και έµµεσες επιπτώσεις των κλιµατικών αλλαγών, απώλεια της βιοποικιλότητας, ενώ (κάτω από εξαιρετικά αισιόδοξες υποθέσεις) εκατοµµύρια άνθρωποι θα αντιµετωπίσουν τον κίνδυνο της πείνας, κυρίως στις αναπτυσσόµενες χώρες. Ποτέ στο παρελθόν, η ανθρωπότητα δεν βρέθηκε αντιµέτωπη µε ένα τόσο µεγάλο και σύνθετο πρόβληµα, που αγγίζει κάθε πτυχή της ζωής πάνω στον πλανήτη µας. Τα αίτια και οι υπεύθυνοι για τις δραµατικές αλλαγές στο κλίµα είναι γνωστά. Τα αέρια του θερµοκηπίου, που προέρχονται ως επί το πλείστον από την παραγωγή ενέργειας από πετρέλαιο, άνθρακα και φυσικό αέριο, έχουν αλλάξει την σύσταση της ατµόσφαιρας του πλανήτη. Από το 1750 (απαρχή της βιοµηχανικής επανάστασης), οι συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα στην ατµόσφαιρα αυξήθηκαν κατά 30%, του µεθανίου κατά 100% και του υποξειδίου του αζώτου κατά 15%. Οι συγκεντρώσεις αυτών των αερίων ποτέ δεν υπήρξαν υψηλότερες στη διάρκεια των τελευταίων ετών. 17

18 Πηγές αερίων του θερµοκηπίου κατά κατηγορία Καύση ορυκτών καυσίµων (έτος αναφοράς 1990) (παραγωγή ηλεκτρισµού, µεταφορές κ.λπ) Βιοµηχανικές πηγές 58% εκ των οποίων: Άνθρακας 23% Πετρέλαιο 23% Αέριο 12% (π.χ. παραγωγή τσιµέντου και οξέων) 4% Γεωργία 18% Αποδάσωση 17% Απόβλητα και χωµατερές 3% ΣΥΝΟΛΟ 100% Σύµφωνα µε το πόρισµα της ιακυβερνητικής Επιτροπής για τις Κλιµατικές Αλλαγές (IPCC, ένα σώµα χιλιάδων επιστηµόνων που έχει συσταθεί από τα Ηνωµένα Έθνη και τον Παγκόσµιο Μετεωρολογικό Οργανισµό), η µέση θερµοκρασία της επιφάνειας του πλανήτη αναµένεται να αυξηθεί από 1,4 έως 5,8 βαθµούς Κελσίου ως το 2100 αν συνεχίσει η εξάρτηση της ανθρωπότητας από τα ορυκτά καύσιµα. Ειδικότερα για την Ευρώπη, οι επιστήµονες του ευρωπαϊκού προγράµµατος ACACIA προβλέπουν ένα ρυθµό αύξησης της µέσης επιφανειακής θερµοκρασίας ίσο µε 0,1-0,4 ο C ανά δεκαετία, πιο έντονο δηλαδή από τον παγκόσµιο µέσο όρο (2). Για να κατανοήσει κανείς τι σηµαίνει αύξηση της µέσης θερµοκρασίας κατά 5,8 βαθµούς, ας αναλογιστεί ότι κατά την περίοδο των µικρών παγετώνων η µέση θερµοκρασία του πλανήτη ήταν µόλις 7 βαθµούς χαµηλότερη από τη σηµερινή. Όταν µιλάµε για µέσους πλανητικούς όρους, µια µικρή θερµοκρασιακή διαφορά µπορεί να αλλάξει τη ζωή πάνω στη Γη. 18

19 Στον παρακάτω χάρτη, απεικονίζεται µία από τις πολλές προβλέψεις για την αναµενόµενη αύξηση της µέσης θερµοκρασίας (σε βαθµούς Κελσίου) στα επόµενα χρόνια (την περίοδο δηλαδή σε σχέση µε τις επικρατούσες τιµές κατά τη δεκαετία ) (3). Οι επιπτώσεις από την κρίση του κλίµατος Όξυνση των ακραίων καιρικών φαινοµένων Η κρίση του κλίµατος δεν εξαντλείται δυστυχώς σε µια αύξηση της µέσης επιφανειακής θερµοκρασίας του πλανήτη. Η αποσταθεροποίηση της ατµόσφαιρας, που συνεπάγεται η αύξηση αυτή, θα έχει ως αποτέλεσµα την έξαρση των ακραίων καιρικών φαινοµένων, όπως οι πληµµύρες, οι τυφώνες, οι ξηρασίες κ.λ.π. Άνοδος της στάθµης της θάλασσας Μία από τις σοβαρότερες επιπτώσεις του φαινοµένου του θερµοκηπίου αναµένεται να είναι η αύξηση της µέσης στάθµης της θάλασσας. Η αύξηση αυτή οφείλεται στους εξής παράγοντες: διαστολή του θαλασσινού νερού λόγω αύξησης της θερµοκρασίας, λιώσιµο των αλπικών παγετώνων, λιώσιµο των πάγων της Γροινλανδίας και της Ανταρκτικής. Τα τελευταία 140 χρόνια, η αύξηση της µέσης επιφανειακής θερµοκρασίας κατά 0,4-0,8 ο C, είχε ως αποτέλεσµα την αύξηση της µέσης στάθµης των ωκεανών κατά εκατοστά (cm). Εκτιµάται ότι η αύξηση αυτή οφείλεται κυρίως στη θερµική διαστολή των ωκεανών και το λιώσιµο των αλπικών παγετώνων. Η ιακυβερνητική Επιτροπή για τις Κλιµατικές Αλλαγές (IPCC) εκτιµά πως η επιδείνωση της αποσταθεροποίησης του κλίµατος θα επιφέρει µια αύξηση της µέσης στάθµης της θάλασσας κατά cm στον επόµενο αιώνα. Παραλιακές ζώνες και µικρά νησιά είναι ιδιαίτερα ευάλωττα σ αυτή την άνοδο της στάθµης της θάλασσας. 19

20 Κίνδυνοι για την βιοποικιλότητα Εκτιµάται ότι χιλιάδες ζωικά και φυτικά είδη απειλούνται ευθέως από την αποσταθεροποίηση του κλίµατος. Σ αυτά περιλαµβάνονται είδη υπό εξαφάνιση, αποδηµητικά πουλιά, αποµονωµένοι πληθυσµοί, είδη που περιορίζονται σε παράκτιες περιοχές και είδη µε µειωµένη γενετική ικανότητα προσαρµογής. εδοµένου ότι η χωρική κατανοµή των οικοσυστηµάτων είναι συνάρτηση των κλιµατικών συνθηκών, µια αλλαγή του κλίµατος θα άλλαζε, όχι µόνο τη σύσταση των οικοσυστηµάτων αλλά και τη γεωγραφική κατανοµή τους. Οι αλλαγές στη θερµοκρασία και τις βροχοπτώσεις θα αλλάξουν τις υδάτινες απορροές, την υγρασία του εδάφους, τους ρυθµούς διάβρωσης και την ανακύκλωση της οργανικής ύλης και των θρεπτικών συστατικών. Αυτά µε τη σειρά τους θα επηρεάσουν την παραγωγικότητα, τον ανταγωνισµό των ειδών, τη βιοποικιλότητα, την εξάπλωση των ζιζανίων, διαµορφώνοντας έτσι µια ολότελα διαφορετική κατάσταση στα διάφορα οικοσυστήµατα. Επιπτώσεις στην υγεία Η αποσταθεροποίηση του κλίµατος µπορεί να επηρεάσει την υγεία µε πολλούς τρόπους. Σε ένα θερµότερο κλίµα µε έντονα καιρικά φαινόµενα (π.χ. συχνότερα κύµατα καύσωνα), αναµένεται να αυξηθούν π.χ. οι καρδιαγγειακές παθήσεις και τα κρούσµατα θερµοπληξίας. Ακόµη, η αυξηµένη θερµοκρασία ευνοεί την ανάπτυξη και διάδοση µεταδοτικών νόσων όπως η ελονοσία, ο κίτρινος πυρετός και η δυσεντερία. Μια έµµεση επίπτωση της υπερθέρµανσης του πλανήτη είναι η διαθεσιµότητα του νερού, η οποία αναµένεται να ελαττωθεί. Στις φτωχές χώρες, όπου οι συνθήκες υγιεινής δεν είναι ιδιαίτερα αναπτυγµένες, η ελάττωση του διαθέσιµου νερού αναµένεται να εντείνει τα ήδη υπαρκτά προβλήµατα, αυξάνοντας τα κρούσµατα διάρροιας και θανάτων από µολυσµένα νερά. Αλλά και στις αναπτυγµένες βιοµηχανικά χώρες, η αύξηση της θερµοκρασίας αναµένεται να έχει επιπτώσεις, όχι µόνο στη διαθεσιµότητα του νερού, αλλά και στην ποιότητά του. Σε περιοχές που υδρεύονται από επιφανειακά ύδατα, ευνοείται η ανάπτυξη αλγών, ιδιαίτερα όταν υπάρχει περίσσεια θρεπτικών λόγω ρύπανσης. Η αύξηση της µέσης θερµοκρασίας αναµένεται να ευνοήσει την ανάπτυξη αυτών των αλγών, τα οποία προσδίδουν έντονη γεύση και οσµή στο νερό, καθιστώντας το πολλές φορές ακατάλληλο προς πόση. 20

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Αλεξάνδρου Αλέξανδρος, Κυριάκου Λίντα, Παυλίδης Ονήσιλος, Χαραλάµπους Εύη, Χρίστου ρόσος Φαινόµενο του θερµοκηπίου Ανακαλύφθηκε το 1824 από τον Γάλλο µαθηµατικό Fourier J. (1768)

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat).

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat). Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου Ένα από τα µεγαλύτερα περιβαλλοντικά προβλήµατα που αντιµετωπίζει η ανθρωπότητα και για το οποίο γίνεται προσπάθεια επίλυσης είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου.

Διαβάστε περισσότερα

(Σανταµούρης Μ., 2006).

(Σανταµούρης Μ., 2006). Β. ΠΗΓΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ (CO 2 ) Οι πιο σηµαντικές πηγές διοξειδίου προέρχονται από την καύση ορυκτών καυσίµων και την δαπάνη ενέργειας γενικότερα. Οι δύο προεκτάσεις της ανθρώπινης ζωής που είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής

Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2014 Παράγει ενέργεια το σώμα μας; Πράγματι, το σώμα μας παράγει ενέργεια! Για να είμαστε πιο ακριβείς, παίρνουμε ενέργεια από τις

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων Το «Σύµφωνο των ηµάρχων» αποτελεί µία φιλόδοξη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δίνοντας το προβάδισµα σε πρωτοπόρους δήµους της Ευρώπης να αµβλύνουν

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου»

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Επιβλέπουσα καθηγήτρια: κ.τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Ονοματεπώνυμο: Πάσχος Απόστολος Α.Μ.: 7515 Εξάμηνο: 1 ο Το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 2 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Environmental Μεγάλης κλίμακας περιβαλλοντικά προβλήματα Παγκόσμια κλιματική αλλαγή Όξινη βροχή Μείωση στρατοσφαιρικού

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά

Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά Στοιχεία και αριθμοί Στην παρούσα 3 η έκδοση της Ενεργειακής Επανάστασης παρουσιάζεται ένα πιο φιλόδοξο και προοδευτικό σενάριο σε σχέση με τις προηγούμενες δύο

Διαβάστε περισσότερα

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης.

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης. Ατμόσφαιρα Η γη, όπως και ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα, αναπτύχθηκε μέσα από ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης και αερίων, πριν από 4,8 δισεκατομμύρια χρόνια. Τότε η γη, περικλειόταν από ένα αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3 Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Project Τμήμα Α 3 Ενότητες εργασίας Η εργασία αναφέρετε στις ΑΠΕ και μη ανανεώσιμες πήγες ενέργειας. Στην 1ενότητα θα μιλήσουμε αναλυτικά τόσο για τις ΑΠΕ όσο και για τις μη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή

Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή Αλκιβιάδης Μπάης Καθηγητής Εργαστήριο Φυσικής της Ατμόσφαιρας Τμήμα Φυσικής - Α.Π.Θ. Πρόσφατη εξέλιξη της παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων Απογραφές Εκπομπών: α) Γενικά, β) Ειδικά για τις ανάγκες απογραφής CO 2 σε αστική περιοχή Θεόδωρος Ζαχαριάδης Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας Περιβάλλοντος Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου τηλ. 25 002304,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Εισαγωγή Η υπερθέρµανση του πλανήτη θεωρείται το πιο σηµαντικό περιβαλλοντικό πρόβληµα σε παγκόσµιο επίπεδο Υπάρχει όµως µεγάλη αβεβαιότητα και σηµαντική επιστηµονική διαµάχη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Τι είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου Φαινόµενο του θερµοκηπίου ονοµάζεται η φυσική διαδικασία κατά την οποία η ατµόσφαιρα ενός πλανήτη συµβάλει στην θέρµανσή του. Ανακαλύφθηκε

Διαβάστε περισσότερα

2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας

2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας Εκπαιδευτικά θεματικά πακέτα (ΚΙΤ) για ευρωπαϊκά θέματα Τ4Ε 2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας Teachers4Europe Οδηγιεσ χρησησ Το αρχείο που χρησιμοποιείτε είναι μια διαδραστική ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

Εκατομμύρια σε κίνδυνο

Εκατομμύρια σε κίνδυνο Οπλανήτηςφλέγεται Εκατομμύρια σε κίνδυνο Μελέτη Stern και Tufts Η αδράνεια θα επιφέρει απώλειες έως 20% τουπαγκόσμιουαεπ Μόλις 1% του παγκόσμιου ΑΕΠ για δράσεις αποτροπής Κόστος καταπολέμησης κλιματικής

Διαβάστε περισσότερα

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Ιούνιος 2014 Αρχή της οικολογίας ως σκέψη Πρώτος οικολόγος Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

Αιολική ενέργεια: Μύθοι & πραγµατικότητα

Αιολική ενέργεια: Μύθοι & πραγµατικότητα Αιολική ενέργεια: Μύθοι & πραγµατικότητα Οι ανεµογεννήτριες είναι απειλή για τα πουλιά O υπ αριθµόν ένα κίνδυνος που απειλεί µε εξαφάνιση τα πουλιά, όπως και κάθε είδος της πανίδας και της χλωρίδας, είναι

Διαβάστε περισσότερα

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών [ 1 ] [ 1 ] Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών - Ποταμός Αχελώος - Ταμιευτήρας >> H Περιβαλλοντική Στρατηγική της ΔΕΗ είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας

Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας Φωτοβολταϊκά Αστείρευτη ενέργεια από τον ήλιο! Η ηλιακή ενέργεια είναι μια αστείρευτη πηγή ενέργειας στη διάθεση μας.τα προηγούμενα χρόνια η τεχνολογία και το κόστος παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ

ΤΑ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΤΑ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ Σκλήκας Χωρεμιώτης Κών/νος Αλέξανδρος Α.Μ.: 439 Α.Μ.: 459 ΤΑ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΑΓΟΡΑ «Στρέψου στον ήλιο και θα

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή των φωτοβολταϊκών στην εθνική οικονομία

Η συμβολή των φωτοβολταϊκών στην εθνική οικονομία ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ Η συμβολή των φωτοβολταϊκών στην εθνική οικονομία Δρ. Αλέξανδρος Ζαχαρίου, Πρόεδρος ΣΕΦ Αθήνα, 14 Δεκεμβρίου 2012 ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ Ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΣΕΕ-Greenpeace-ATTAC Ελλάς Το Πρωτόκολλο του Κιότο Μια πρόκληση για την ανάπτυξη και την απασχόληση Αθήνα, 16 Φεβρουαρίου 2005 Στέλιος Ψωµάς Περιβαλλοντολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Ενέργεια & Περιβάλλον Το ενεργειακό πρόβλημα (Ι) Σε τι συνίσταται το ενεργειακό πρόβλημα; 1. Εξάντληση των συμβατικών ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον!

Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον! Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον! Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι μία βιώσιμη λύση για να αντικατασταθούν οι επικίνδυνοι και πανάκριβοι πυρηνικοί και ανθρακικοί

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΣΣΟΜΕΝΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ. ηµήτρης Μελάς Αριστοτέλειο Πανε ιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Φυσικής - Εργαστήριο Φυσικής της Ατµόσφαιρας

Η ΕΞΕΛΙΣΣΟΜΕΝΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ. ηµήτρης Μελάς Αριστοτέλειο Πανε ιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Φυσικής - Εργαστήριο Φυσικής της Ατµόσφαιρας Η ΕΞΕΛΙΣΣΟΜΕΝΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ηµήτρης Μελάς Αριστοτέλειο Πανε ιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Φυσικής - Εργαστήριο Φυσικής της Ατµόσφαιρας Το φαινόµενο του θερµοκηπίου είναι ένα φυσικό φαινόµενο µε ευεργετικά

Διαβάστε περισσότερα

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης Επειδή ο πληθυσμός της γης και οι ανθρώπινες δραστηριότητες αυξάνοντας συνεχώς, χρησιμοποιούμε όλο και περισσότερο γλυκό νερό. Με τον τρόπο αυτό, όπως υποστηρίζουν οι επιστήμονες, το γλυκό νερό ρυπαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Η

2. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Η 2. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Η παγκόσμια παραγωγή (= κατανάλωση + απώλειες) εκτιμάται σήμερα σε περίπου 10 Gtoe/a (10.000 Mtoe/a, 120.000.000 GWh/a ή 420 EJ/a), αν και οι εκτιμήσεις αποκλίνουν: 10.312

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ορισμός «Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι οι μη ορυκτές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δηλαδή η αιολική, η ηλιακή και η γεωθερμική ενέργεια, η ενέργεια κυμάτων, η παλιρροϊκή ενέργεια, η υδραυλική

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων έργα εκ του µηδενός σε ιστορικά πλαίσια ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια 2 Ο ηλιακός θερµοσίφωνας αποτελεί ένα ενεργητικό ηλιακό σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις. Ηλιοθερµικά συστήµατα για θέρµανση νερού: µια δυναµική αγορά

Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις. Ηλιοθερµικά συστήµατα για θέρµανση νερού: µια δυναµική αγορά Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις Εδώ και µια εικοσαετία, οι Έλληνες καταναλωτές έχουν εξοικειωθεί µε τους ηλιακούς θερµοσίφωνες για την παραγωγή ζεστού νερού. Απόρροια

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04)

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη (ΠΕ02) Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) Β T C E J O R P Υ Ν Η Μ Α Ρ Τ ΤΕ Α Ν Α Ν Ε Ω ΣΙ Μ ΕΣ Π Η ΓΕ Σ ΕΝ Ε Ρ ΓΕ Ι Α Σ. Δ Ι Ε Ξ Δ Σ Α Π ΤΗ Ν Κ Ρ Ι ΣΗ 2 Να

Διαβάστε περισσότερα

Πρόβλεψηγια 70-80% ωςτο 2030!

Πρόβλεψηγια 70-80% ωςτο 2030! ΕυρωπαϊκήΕνεργειακήΠολιτική Λ. Γούτα Χηµικός Μηχανικός ΣύµβουλοςΕνέργειας, Περιβάλλοντος &Ανάπτυξης Υποψήφια Βουλευτής Ν, Α Θεσ/νίκης, 2007 1 Ενέργεια και Περιβάλλον : υο προκλήσεις Οι αλλαγές των τελευταίων

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Μάρτιος 2011

ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Μάρτιος 2011 Το Εθνικό Σχέδιο ράσης για τις ΑΠΕ 2010-2020 καιτο Υποστηρικτικό του Θεσµικό Πλαίσιο ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Επικεφαλής Υπηρεσίας ΑΠΕ, ΥΠΕΚΑ Μάρτιος 2011 1 Εθνικό Σχέδιο ράσης ΑΠΕ (2010-2020) 2020) Ηχώραµαςπαρουσίασετοκαλοκαίριτου

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες»

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τρίκαλα, 27/12/2011 Συνεντεύξεις «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τι επισημαίνει στην ΕΡΕΥΝΑ για την περιοχή μας ο κ. Σοφοκλής Ε. Δρίτσας, ερευνητής στο Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δύο μίγματα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακός Σχεδιασµός. για την Ενέργεια στην Κρήτη

Περιφερειακός Σχεδιασµός. για την Ενέργεια στην Κρήτη Τεχνολογίες και Εφαρµογές Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας στην Κρήτη Τεχνικό Επιµελητήριο Ελλάδας Περιφερειακό Τµήµα υτ. Κρήτης 22-23 Μαΐου 2009, Χανιά Περιφερειακός Σχεδιασµός για την Ενέργεια στην Κρήτη

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ

Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ Ομιλητές: Ι. Νικολετάτος Σ. Τεντζεράκης, Ε. Τζέν ΚΑΠΕ ΑΠΕ και Περιβάλλον Είναι κοινά αποδεκτό ότι οι ΑΠΕ προκαλούν συγκριτικά τη μικρότερη δυνατή περιβαλλοντική

Διαβάστε περισσότερα

Μακροχρόνιος ενεργειακός σχεδιασμός: Όραμα βιωσιμότητας για την Ε λλάδα τ ου 2050

Μακροχρόνιος ενεργειακός σχεδιασμός: Όραμα βιωσιμότητας για την Ε λλάδα τ ου 2050 Μακροχρόνιος σχεδιασμός: ενεργειακός Όραμα βιωσιμότητας για την Ελλάδα Πλαίσιο Το ενεργειακό μίγμα της χώρας να χαρακτηριστεί ιδανικό απέχει από Οιπολιτικέςγιατηνενέργειαδιαχρονικά απέτυχαν Στόχος WWF

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ.

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. AUT/LHTEE Εισαγωγή (1/3) Για 1-2 αιώνες, δηλ. ένα ελάχιστο κλάσμα της παγκόσμιας ιστορίας, καίμε μέσα σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας 4η Ενότητα: «Βιοκαύσιμα 2ης Γενιάς» Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Δ.Σ. Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας ΕΛ.Ε.Α.ΒΙΟΜ ΒΙΟΜΑΖΑ Η αδικημένη μορφή ΑΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινη Επιχειρηµατικότητα και Θέσεις Εργασίας

Πράσινη Επιχειρηµατικότητα και Θέσεις Εργασίας Πράσινη Επιχειρηµατικότητα και Θέσεις Εργασίας ιεθνής Συνάντηση για την Πράσινη Ανάπτυξη στην Πράξη Νίκος Χαραλαµπίδης Σητεία, 21 Σεπτεµβρίου 2010 Οικονοµική και περιβαλλοντική κρίση Συγκρουόµενες ή αλληλένδετες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ είναι οι παραγωγικές δυνάμεις ή το αποτέλεσμα των παραγωγικών δυνάμεων που υπάρχουν και δρουν στο φυσικό περιβάλλον και που για τον σημερινό άνθρωπο μπορούν,

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινη θερµότητα Ένας µικρός πρακτικός οδηγός

Πράσινη θερµότητα Ένας µικρός πρακτικός οδηγός Πράσινη θερµότητα Ένας µικρός πρακτικός οδηγός Αν δεν πιστεύετε τις στατιστικές, κοιτάξτε το πορτοφόλι σας. Πάνω από τη µισή ενέργεια που χρειάζεται ένα σπίτι, καταναλώνεται για τις ανάγκες της θέρµανσης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΝΟΜΟΣ

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΝΟΜΟΣ 2244/94 : Ρύθµιση θεµάτων Ηλεκτροπαραγωγής από Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας, από Συµβατικά Καύσιµα και άλλες διατάξεις Oί ανανεώσιµες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) - αιολική, ηλιακή, γεωθερµία,

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς Ν Ο Ι Κ Ο Κ Υ Ρ Ι Α Άξονες παρέμβασης Α. Κτιριακές υποδομές Β. Μεταφορές Γ. Ύ δρευση και διαχείριση λυμάτων Δ. Δ ιαχείριση αστικών στερεών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Προβλήματα και προοπτικές Π. Μουρούζης Υπεύθυνος Ε.Κ.Φ.Ε. Κέρκυρας Ενέργεια: το κλειδί της ευημερίας αλλά και η αιτία των πολέμων 2/40 Πώς ένας άρχοντας απολάμβανε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ. Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα.

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ. Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα. ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Το φυσικό αέριο είναι: Το φυσικό αέριο είναι ένα φυσικό προϊόν που βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΕΦ

ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΕΦ ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΕΦ για την τιµολόγηση της ηλιακής κιλοβατώρας που παράγεται από φωτοβολταϊκά συστήµατα Μάιος 2004 Τα ενεργειακά, περιβαλλοντικά και αναπτυξιακά οφέλη των φωτοβολταϊκών Η ηλιακή ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Με τον όρο Ηλιακή Ενέργεια χαρακτηρίζουμε το σύνολο των διαφόρων μορφών ενέργειας που προέρχονται από τον Ήλιο. Το φως και η θερμότητα που ακτινοβολούνται, απορροφούνται

Διαβάστε περισσότερα

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας 1 Η ΕΛΕΑΒΙΟΜ και ο ρόλος της Η Ελληνική Εταιρία (Σύνδεσμος) Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ---------------------------------------------------------- 3

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ---------------------------------------------------------- 3 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Ο ΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΈΡΓΟ ΕΠΕ 3.4.9. ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2003 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ----------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ Την εργασία επιμελήθηκαν οι: Αναστασοπούλου Ευτυχία Ανδρεοπούλου Μαρία Αρβανίτη Αγγελίνα Ηρακλέους Κυριακή Καραβιώτη Θεοδώρα Καραβιώτης Στέλιος Σπυρόπουλος Παντελής Τσάτος Σπύρος

Διαβάστε περισσότερα

Το θέμα με το οποίο επιλέξαμε να ασχοληθούμε κατά τη φετινή χρονιά είναι: «Ενέργεια Τρόποι εξοικονόμησής της».

Το θέμα με το οποίο επιλέξαμε να ασχοληθούμε κατά τη φετινή χρονιά είναι: «Ενέργεια Τρόποι εξοικονόμησής της». Το σχολείο μας συνεχίζει φέτος, για τρίτη σχολική χρονιά, να συμμετέχει στο Ευρωπαϊκό εκπαιδευτικό και περιβαλλοντικό Πρόγραμμα Οικολoγικά Σχολεία, το οποίο προσφέρει στους μαθητές μια νέα εμπειρία. Το

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΠΗΓΕΣ / ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος

ΘΕΜΑ : ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΠΗΓΕΣ / ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος ΘΕΜΑ : ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΠΗΓΕΣ / ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ; Η ενέργεια υπάρχει παντού παρόλο που δεν μπορούμε να την δούμε. Αντιλαμβανόμαστε την ύπαρξη της από τα αποτελέσματα της.

Διαβάστε περισσότερα

Ηράκλειο 22-25 Νοεµβρίου 2007. ρ. Νικόλαος Ζωγραφάκης

Ηράκλειο 22-25 Νοεµβρίου 2007. ρ. Νικόλαος Ζωγραφάκης Συνέδριο των Νησιωτικών Περιφερειακών Τµηµάτων του ΤΕΕ «Αναπτυξιακός Χωροταξικός Σχεδιασµός και Περιβάλλον ΕΣΠΑ 2007-20152015 και Νησιωτικές Πολιτικές» Ηράκλειο 22-25 Νοεµβρίου 2007 Ενέργεια : Αναπτυξιακό

Διαβάστε περισσότερα

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε στον κόσμο Οι κινήσεις της Ευρώπης για «πράσινη» ενέργεια Χρειαζόμαστε ενέργεια για όλους τους τομείς παραγωγής, για να μαγειρέψουμε το φαγητό μας, να φωταγωγήσουμε τα σπίτια, τις επιχειρήσεις και τα σχολεία,

Διαβάστε περισσότερα

Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον

Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1 Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον 1.1 Εισαγωγή 1 1.2 Παλαιοκλιµατικές µεταβολές 3 1.3 Κλιµατικές µεταβολές κατά την εποχή του Ολοκαίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΝΟΜΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΑΥΤΟΝΟΜΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΝΟΜΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ HELIOS NATURA HELIOS OIKIA HELIOSRES ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ Ε.Ε. Κολοκοτρώνη 9 & Γκίνη 6 15233 ΧΑΛΑΝΔΡΙ Tel. (+30) 210 6893966 Fax. (+30) 210 6893964 E-Mail : info@heliosres.gr

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη κάλυψης ηλεκτρικών αναγκών νησιού με χρήση ΑΠΕ

Μελέτη κάλυψης ηλεκτρικών αναγκών νησιού με χρήση ΑΠΕ Τ.Ε.Ι. ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Μελέτη κάλυψης ηλεκτρικών αναγκών νησιού με χρήση ΑΠΕ Σπουδαστές: ΤΣΟΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΧΡΥΣΟΒΙΤΣΙΩΤΗ ΣΟΦΙΑ Επιβλέπων καθηγητής: ΒΕΡΝΑΔΟΣ ΠΕΤΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Κ. Αμπελιώτης, Λέκτορας Τμ. Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Οι επιβαρύνσεις συνοπτικά Κατανάλωση φυσικών πόρων Ρύπανση Στην

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πετρέλαιο Κάρβουνο ΑΠΕ Εξοικονόμηση Φυσικό Αέριο Υδρογόνο Πυρηνική Σύντηξη (?) Γ. Μπεργελές Καθηγητής Ε.Μ.Π www.aerolab.ntua.gr e mail: bergeles@fluid.mech.ntua.gr Ενέργεια-Περιβάλλον-Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

Η προστιθέμενη αξία των φωτοβολταϊκών

Η προστιθέμενη αξία των φωτοβολταϊκών ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ Η προστιθέμενη αξία των φωτοβολταϊκών Σοφοκλής Πιταροκοίλης Μέλος ΔΣ ΣΕΦ 1 Ιουλίου 2013 ΣΕΦ Το πρόσωπο της αγοράς Ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ (www.helapco.gr) είναι

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Καραμπάτσος. Μηχανικός Περιβάλλοντος, MSc - DS Consulting

Γιάννης Καραμπάτσος. Μηχανικός Περιβάλλοντος, MSc - DS Consulting Γιάννης Καραμπάτσος Μηχανικός Περιβάλλοντος, MSc - DS Consulting Κλιματική αλλαγή και το φαινόμενο του θερμοκηπίου Η ηλιακή ορατή ακτινοβολία, η οποία έχει μικρό μήκος κύματος, φτάνει στην επιφάνεια της

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Πράσινα Δώματα Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Ποθητός Σταματιάδης, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Τι ορίζουμε ως «βιομάζα» Ως βιομάζα ορίζεται η ύλη που έχει βιολογική (οργανική) προέλευση. Πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

10 o ΣΥΝΕ ΡΙΟΦΟΙΤΗΤΩΝ ΑΣΟΛΟΓΙΑΣ & ΦΥΣΙΚΟΥΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ "ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΗΜΕΡΑ & ΑΥΡΙΟ" 27-28 ΜΑΡΤΙΟΥ 2009 ΑΠΕ :ΗΕλλάδακαιοιάλλοι... Στόχοι και εσµεύσεις / Προκλήσεις και Ευκαιρίες Λ. Γούτα Χηµικός Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής»

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» «Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» Δρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του Ecocity Υπεύθυνος της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών & Διαχείρισης του

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων. Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ

ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων. Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ 1 ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΕΙΝΑΙ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ OΜΩΣ, Η ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ (όπως όλες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΜΠΙΤΑΚΗ ΑΡΓΥΡΩ ΑΕΜ 7424 ΕΤΟΣ 2009-2010

ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΜΠΙΤΑΚΗ ΑΡΓΥΡΩ ΑΕΜ 7424 ΕΤΟΣ 2009-2010 ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΜΠΙΤΑΚΗ ΑΡΓΥΡΩ ΑΕΜ 7424 ΕΤΟΣ 2009-2010 Γενικά αιολική ενέργεια ονομάζεται ηενέργεια που παράγεται από την εκμετάλλευση του πνέοντος ανέμου. Ηενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εργασία από παιδιά του Στ 2 2013-2014 Φυσικές Επιστήμες Ηλιακή Ενέργεια Ηλιακή είναι η ενέργεια που προέρχεται από τον ήλιο. Για να μπορέσουμε να την εκμεταλλευτούμε στην παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΡΟ ΕΧΕΙ ΜΝΗΜΗ : ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

ΤΟ ΝΕΡΟ ΕΧΕΙ ΜΝΗΜΗ : ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ 1. Εισαγωγή ΤΟ ΝΕΡΟ ΕΧΕΙ ΜΝΗΜΗ : ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Γεωργία Τζόουνς Βαρθάλη Εκπαιδευτικός Β Βάθμιας Εκπαίδευσης jonesvarth@yahoo.gr Το ότι το νερό έχει μνήμη είναι μια θεωρία που αναπτύχθηκε από το Γάλλο

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση σύγχρονων εργαλείων περιβαλλοντικής και ενεργειακής αξιολόγησης: H περίπτωση της καλλιέργειας της φιστικιάς στην Αίγινα

Χρήση σύγχρονων εργαλείων περιβαλλοντικής και ενεργειακής αξιολόγησης: H περίπτωση της καλλιέργειας της φιστικιάς στην Αίγινα AGROSTRAT Ημερίδα, 20 Σεπτεμβρίου 2014, Αίγινα Χρήση σύγχρονων εργαλείων περιβαλλοντικής και ενεργειακής αξιολόγησης: H περίπτωση της καλλιέργειας της φιστικιάς στην Αίγινα Καθ. Κ. Κομνίτσας Δρ. Γ. Μπάρτζας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΣΙΝΕΣΑΓΡΟΤΙΚΕΣ& ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ

ΠΡΑΣΙΝΕΣΑΓΡΟΤΙΚΕΣ& ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ Μετη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ημερίδα ManagEnergy Έξυπνη Χρηματοδότηση και Τεχνική Υποστήριξη για Δράσεις Βιώσιμης Ενέργειας στην Ελλάδα ΠΡΑΣΙΝΕΣΑΓΡΟΤΙΚΕΣ& ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Έκθεση της ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ (Photovoltaic Technology Research Advisory Council, PV-TRAC). ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαταστάσεις Κλιματισμού. Α. Ευθυμιάδης,

Εγκαταστάσεις Κλιματισμού. Α. Ευθυμιάδης, ΙΕΝΕ : Ετήσιο 13ο Εθνικό Συνέδριο - «Ενέργεια & Ανάπτυξη 08» (12-13/11-Ίδρυμα Ευγενίδου) Ενεργειακές Επιθεωρήσεις σε Λεβητοστάσια και Εγκαταστάσεις Κλιματισμού Α. Ευθυμιάδης, ρ. Μηχανικός, ιπλ. Μηχ/γος-Ηλ/γος

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστικά στοιχεία αγοράς φωτοβολταϊκών για το 2014

Στατιστικά στοιχεία αγοράς φωτοβολταϊκών για το 2014 Στατιστικά στοιχεία αγοράς φωτοβολταϊκών για το 2014 2 2 2015 Το 2014 ήταν μια πολύ κακή χρονιά για την αγορά φωτοβολταϊκών στην Ελλάδα. Εγκαταστάθηκαν ελάχιστα συστήματα (το μέγεθος της αγοράς ήταν μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Μια εικόνα, από υπολογιστή, Ανταρκτική. µετρήθηκε.

Μια εικόνα, από υπολογιστή, Ανταρκτική. µετρήθηκε. Η τρύπα του όζοντος Η οροφή του ουρανού από κάπου µπάζει!!! Η τρύπα του όζοντος Μια εικόνα, από υπολογιστή, του νοτίου ηµισφαιρίου που αποκαλύπτει την τρύπα του όζοντος πάνω από την Ανταρκτική. Οι περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

TECHNODYNE. Υπηρεσίες Υψηλής Τεχνολογίας ΕΞΥΠΝΑ ΣΠΙΤΙΑ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΤΙΡΙΩΝ ΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ «ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΤΙΣ ΣΤΕΓΕΣ»

TECHNODYNE. Υπηρεσίες Υψηλής Τεχνολογίας ΕΞΥΠΝΑ ΣΠΙΤΙΑ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΤΙΡΙΩΝ ΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ «ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΤΙΣ ΣΤΕΓΕΣ» TECHNODYNE Ε.Π.Ε. Υπηρεσίες Υψηλής Τεχνολογίας ΕΞΥΠΝΑ ΣΠΙΤΙΑ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΤΙΡΙΩΝ ΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ «ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΤΙΣ ΣΤΕΓΕΣ» ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΤΕ ΕΝΑ ΣΤΑΘΕΡΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΑΦΗΝΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΗΛΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμηση ενέργειας και θέρμανση κτιρίων

Εξοικονόμηση ενέργειας και θέρμανση κτιρίων Εξοικονόμηση ενέργειας και θέρμανση κτιρίων Μέρος 1 ο : Σύγκριση τοπικών και κεντρικών συστημάτων θέρμανσης "Μύρισε χειμώνας" και πολλοί επιλέγουν τις θερμάστρες υγραερίου για τη θέρμανση της κατοικίας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΧΥΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΖΩΗ. Ιατρού Κωνσταντίνος

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΧΥΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΖΩΗ. Ιατρού Κωνσταντίνος ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΧΥΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΖΩΗ Ιατρού Κωνσταντίνος Οµάδα Μέλη οµάδας 1. 2. 3. 4. Ηµεροµηνία / /20 ΜΕΡΟΣ Α Ενεργειακές µετατροπές που πραγµατοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ. Απόστολος Βλυσίδης Καθηγητής ΕΜΠ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ. Απόστολος Βλυσίδης Καθηγητής ΕΜΠ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ Απόστολος Βλυσίδης Καθηγητής ΕΜΠ Η ενέργεια από βιόµαζα είναι µία ανανεώσιµη µορφή ενέργειας Τι ονοµάζουµε ανανεώσιµη ενέργεια ; Η ενέργεια που αναπληρώνεται από το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE)

Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE) Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE) ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ (ΣΒΕΑΚ-ISEAP CRETE) Η Περιφέρεια Κρήτης και το Ενεργειακό

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο. για σχολεία Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης

Ερωτηματολόγιο. για σχολεία Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης Ερωτηματολόγιο για σχολεία Δευτεροβάθμιας ς Aυτό το ερωτηματολόγιο πρέπει να συμπληρωθεί από όλους τους μαθητές και εκπαιδευτικούς που συμμετέχουν στην Κατηγορία Γ στην αρχή και το τέλος της περιόδου που

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΥΣΑΕΡΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Ενεργειακό πρόβληµα Τεράστιες απαιτήσεις σε ενέργεια µε αµφίβολη µακροπρόθεσµη επάρκεια ενεργειακών πόρων Μικρή απόδοση των σηµερινών µέσων αξιοποίησης της ενέργειας (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Υπενθύμιση Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Φεβρουάριος 2: Ημέρα Υγροτόπων Στις 2 Φεβρουαρίου 1977 υπογράφτηκε η Σύμβαση για τους Υγροτόπους στην πόλη Ramsar του Ιράν. Στη Συνθήκη αυτή περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Ο χώρος του πανεπιστηµίου περικλείεται από εκτάσεις βλάστησης σε όλη την περίµετρο του λόφου µε συνολική έκταση 18 στρεµµάτων. Για την καταγραφή των

Ο χώρος του πανεπιστηµίου περικλείεται από εκτάσεις βλάστησης σε όλη την περίµετρο του λόφου µε συνολική έκταση 18 στρεµµάτων. Για την καταγραφή των . ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΟΥ CO 2.1 Γενικά Η υπερθέρµανση του πλανήτη και οι κλιµατικές αλλαγές ως αποτέλεσµα της αύξησης των εκλυόµενων αερίων του θερµοκηπίου, λόγω των ανθρώπινων δραστηριοτήτων,

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Εφαρμογές Α.Π.Ε. σε Κτίρια και Οικιστικά Σύνολα Μαρία Κίκηρα, ΚΑΠΕ - Τμήμα Κτιρίων Αρχιτέκτων MSc Αναφορές: RES Dissemination, DG

Διαβάστε περισσότερα