OΣΤΕΟΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ. Π Ε Ρ Ι Λ Η Ψ Η

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "OΣΤΕΟΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ. Π Ε Ρ Ι Λ Η Ψ Η"

Transcript

1 ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2010,67(4): ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ OΣΤΕΟΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ. ΜΙΑ ΝΕΑ ΕΝΝΟΙΑ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΕΜΦΥΤΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ. Θ. ΛΙΛΛΗΣ*, Γ. ΚΑΣΦΙΚΗΣ** Π Ε Ρ Ι Λ Η Ψ Η Η χρήση των οστεοενσωµατούµενων εµφυτευµάτων για την αποκατάσταση της έλλειψης δοντιών αποτελεί σήµερα µία εδραιωµένη θεραπευτική επιλογή. Παρόλο το πλήθος των µελετών που υπάρχουν σχετικά µε τα πλεονεκτήµατα και την κλινική επιτυχία των εµφυτευµάτων, η έρευνα σχετικά µε την αποκατάσταση της φυσιολογίας του στοµατογναθικού συστήµατος παραµένει περιορισµένη. Ο όρος σωµατοαισθητικότητα χαρακτηρίζει την αίσθηση που προέρχεται από µηχανικό ερεθισµό των οστεοενσωµατούµενων προσθετικών µελών και µεταβιβάζεται από µηχανο ποδοχείς που µπορεί να βρίσκονται στο οστό, το περιόστεο, τους µύες, τις αρθρώσεις ή το βλεννογόνο. Ιστολογικές µελέτες που έχουν πραγµατοποιηθεί στην κατεύθυνση αυτή έχουν δείξει ότι µετά από την εξαγωγή δοντιών και την πλήρωση του µετεξακτικού φατνίου, παραµένει µέρος των νευρικών ινών και των νευρικών απολήξεων του οστού. Ακόµα, η χρήση της λειτουργικής απεικόνισης µαγνητικού συντονισµού σε ασθενείς που έφεραν επιεµφυτευµατικές ολικές οδοντοστοιχίες έδειξε, ότι παρουσίαζαν µεγαλύτερη ανάπλαση του εγκεφαλικού φλοιού που σχετίζεται µε την κιναισθησία, σε σχέση µε εκείνους που έφεραν συµβατικές ολικές οδοντοστοιχίες. Τέλος, νευροφυσιολογικές και ψυχοφυσικές µελέτες σε πειραµατόζωα και ανθρώπους συνηγορούν υπέρ της µερικής αποκατάστασης της σωµατοαισθητικότητας µε τη χρήση των οστεοενσωµατούµενων εµφυτευ- µάτων. Ωστόσο, παρόλη την έρευνα που έχει πραγµατοποιηθεί µέχρι σήµερα, το σηµαντικό βιολογικό φαινόµενο της σωµατοαισθητικότητας χρήζει περαιτέρω διερεύνησης. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Από το Εργαστήριο Οδοντοφατνιακής Χειρουργικής, Χειρουργικής Εµφυτευµατολογίας και Ακτινολογίας της Οδοντιατρικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης. ιευθυντής: Ο Καθηγητής Α. Τσίρλης. * Οδοντίατρος, MSc Ιατρικής Ερευνητικής Μεθοδολογίας, Μεταπτυχιακός φοιτητής Οδοντοφατνιακής Χειρουργικής, Χειρουργικής Εµφυτευµατολογίας και Ακτινολογίας Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης. ** Οδοντίατρος. ΟΡΟΙ ΕΥΡΕΤΗΡΙΑΣΜΟΥ: Οστεοαισθητικότητα, Οστεοενσω- µατούµενα εµφυτεύµατα, Φυσιολογία στοµατογναθικού συστήµατος, Ιδιοδεκτικοί υποδοχείς. Η χρήση των οστεοενσωµατούµενων εµφυτευµάτων για την αποκατάσταση της έλλειψης δοντιών αποτελεί σήµερα µία εδραιωµένη θεραπευτική επιλογή. Στη βιβλιογραφία υπάρχει πλήθος µελετών που δείχνουν τα πλεονεκτήµατα και την κλινική επιτυχία των εµφυτευµάτων. Ωστόσο, ελάχιστες µελέτες υπάρχουν σχετικά µε το βαθµό που αυτό το «προσθετικό µέλος» αποκαθιστά τη φυσιολογία του στοµατογναθικού συστή- µατος. Είναι γνωστό ότι οι ιδιοδεκτικοί µηχανο ποδοχείς του περιοδοντίου των φυσικών δοντιών αποτελούν ένα αναπόσπαστο µέρος της φυσιολογικής λειτουργίας ολόκληρου του στοµατογναθικού συστήµατος, διότι δίνουν στο κεντρικό νευρικό σύστηµα πληροφορίες απαραίτητες για τη λειτουργία της µάσησης, της κατάποσης, της οµιλίας κ.ά. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η ανασκόπηση της βιβλιογραφίας στο θέµα της αποκατάστασης της σωµατοαισθητικότητας µε τη χρήση των οστεοενσωµατούµενων εµφυτευµάτων. Παρουσιάζονται τα έως σήµερα γνωστά επιστη- µονικά δεδοµένα, τα σηµεία που πρέπει να διαλευκανθούν µελλοντικά και η πιθανή κλινική τους σηµασία.

2 158 Θ. ΛΙΛΛΗΣ, Γ. ΚΑΣΦΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2010,67 «ΟΣΤΕΟΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πλήθος ασθενών µε ολική ή µερική νωδότητα έχουν αποκατασταθεί µε τη χρήση οστεοενσω- µατούµενων εµφυτευµάτων. Παρ όλη την απώλεια τον δοντιών και των ιδιοδεκτικών υποδοχέων του περιοδοντίου, φαίνεται ότι η λειτουργία του στοµατογναθικού συστήµατος επανέρχεται σε ικανοποιητικό επίπεδο µετά την τοποθέτηση εµφυτευµάτων. Για το λόγο αυτό προτάθηκε ότι, πιθανώς, υποδοχείς που εδρεύουν στους περιεµφυτευµατικούς ιστούς είναι υπεύθυνοι για την αποκατάσταση της σωµατοαισθητικότητας. Η «οστεοαισθητικότητα» αποτελεί µετάφραση του αγγλικού όρου «osseoperception» και ορίστηκε ως η ενσυνείδητη αίσθηση των εξωτερικών ερεθισµάτων που µεταβιβάζονται µέσω ενός οστεοενσωµατούµενου «προσθετικού µέλους», ενεργοποιώντας νευρικές απολήξεις ή υποδοχείς που εδρεύουν στο περιεµφυτευµατικό περιβάλλον 1. Η γενικότητα του συγκεκριµένου ορισµού οδήγησε σε σύγχυση ως προς τα είδη των υποδοχέων και την ανατοµική τους εντόπιση. Έτσι ορίστηκε, ότι η «οστεοαισθητικότητα» περιλαµβάνει: α) την αίσθηση η οποία προέρχεται από µηχανικό ερεθισµό των οστεοενσωµατούµενων προσθετικών µελών. Αυτή µεταβιβάζεται από µηχανο ποδοχείς που µπορεί να βρίσκονται στο οστό, το περιόστεο, τους µύες, τις αρθρώσεις ή το βλεννογόνο. β) µία αλλαγή της κεντρικής νευρικής επεξεργασίας, έτσι ώστε να διατηρηθεί η λειτουργία της κιναισθησίας 2. ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ Η εξαγωγή ενός δοντιού οδηγεί σε καταστροφή του περιρριζίου όπου εδρεύουν οι µηχανο ποδοχείς του περιοδοντίου. Αρχικά επικρατούσε η άποψη ότι µετά την εξαγωγή ενός δοντιού και την πλήρωση του µετεξακτικού φατνίου µε οστό, οι νευρικές ίνες εκφυλίζονται. Ο Heasman παρατήρησε σε ανθρώπους, ότι µετά από εξαγωγή δοντιών της κάτω γνάθου, η περιεκτικότητα του κάτω φατνιακού νεύρου σε εµ- µύελες νευρικές ίνες µειώνεται µόνο κατά 20% 3. Οδηγήθηκε λοιπόν στο συµπέρασµα, ότι αρκετές νευρικές ίνες και απολήξεις παραµένουν στο οστό των γνάθων και µετά την εξαγωγή. Σε µία πιο πρόσφατη έρευνα οι Ishikawa και συν. 4, οι οποίοι µελέτησαν το ίδιο φαινόµενο στην άνω γνάθο, βρήκαν ότι ο αριθµός των εµµύελων νευρικών ινών µειώνεται περίπου κατά , ενώ οι µεγάλης διαµέτρου νευράξονες εξαφανίζονται τελείως µετά την εξαγωγή των δοντιών. Οι συγγραφείς αυτοί υπολόγισαν, βασιζόµενοι σε προηγούµενες µελέτες, ότι το σύνολο των νευρικών ινών (πολφικών και περιοδοντικών) που καταλήγει σε κάθε δόντι είναι περίπου Έχοντας υπόψη ότι κάθε ηµιµόριο της άνω γνάθου έχει 7 µε 8 δόντια, υπολόγισαν ότι το σύνολο των νευρικών ινών που καταλήγει στα δόντια ενός ηµιµορίου είναι περίπου έως ίνες. Τα αποτελέσµατα αυτά διαφέρουν από αυτά του Heasman, ο οποίος αναφέρει µείωση των εµµύελων νευρικών ινών µόνο κατά Οι Ishikawa και συν. εξηγούν ότι η διαφορές στα αποτελέσµατά τους οφείλεται στο γεγονός ότι ο Heasman ακολούθησε διαφορετικές ιστολογικές µεθόδους και διαφορετικό τρόπο καταµέτρησης των νευρικών ινών, που πιθανώς οδήγησαν σε σφάλµατα. Οι Linden και Scott 5 σε µελέτες σε γάτες, επίσης παρατήρησαν απώλεια κεντροµόλων αισθητικών ινών του κάτω φατνιακού νεύρου µετά από εξαγωγή δοντιών. Στην ίδια µελέτη κατάφεραν να ερεθίσουν νευρικές ίνες περιοδοντικής προέλευσης σε πλήρως επουλωµένα µετεξακτικά φατνία, γεγονός που υποδεικνύει ότι πιθανώς οι νευρικές απολήξεις παραµένουν εντός του οστού που πληρεί το µετεξακτικό φατνίο. Ωστόσο, οι συγγραφείς αναφέρουν ότι οι περισσότερες από τις νευρικές µηχανοαισθητητικές ίνες που καταλήγουν στο µεσεγκεφαλικό πυρήνα του τριδύµου χάνουν τη λειτουργικότητά τους. Στο οστό υπάρχουν τρία είδη νευρικών ινών: α) νευρικές ίνες µεγάλης διαµέτρου (γρήγορη µεταφορά ώσεων), β) νευρικές ίνες µικρής διαµέτρου (αργή µεταφορά ώσεων) και γ) νευρικές ίνες µικρής διαµέτρου για τη νεύρωση των αιµοφόρων αγγείων από το συµπαθητικό σύστηµα. Ορισµένες από τις νευρικές απολήξεις που υπάρχουν στο οστό παρουσιάζουν τέτοια µορφολογία, που θα µπορούσαν να έχουν αισθητική λειτουργία 1. Ωστόσο, είναι δύσκολο µε βάση µόνο την ιστολογική µορφολογία να αποδειχθεί η ύπαρξη και ο ρόλος αυτών των αισθητικών νευρικών απολήξεων. Ανοσο στοχηµικές µελέτες σε περιεµφυτευµατικούς ιστούς όπου χρησιµοποιήθηκαν δείκτες που προσκολλώνται σε νεύρα, έδειξαν ότι υπάρχουν ζώνες κατανοµής νεύρων γύρω από τα εµφυτεύ- µατα, αλλά ο ρόλος τους παραµένει αδιευκρίνι-

3 ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2010,67 OΣΤΕΟΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 159 στος 1. Οι Wada και συν. 6, µελετώντας άµεσα µετεξακτικά εµφυτεύµατα σε σκύλους, έδειξαν ότι υπάρχει ανάπλαση των νευρικών ινών οι οποίες προσεγγίζουν τη διεπιφάνεια οστού-εµφυτεύµατος κατά τις πρώτες µετεγχειρητικές εβδοµάδες, και µάλιστα συγκεντρώνονται κυρίως στην κάτω επιφάνεια των σπειρών. Για το λόγο αυτό θεωρήθηκε ότι οι ίνες αυτές πιθανώς παίζουν σηµαντικό ρόλο στην αίσθηση των µασητικών δυνάµεων από τη φόρτιση των εµφυτευµάτων. Σε ορισµένα πειραµατικά µοντέλα έγινε προσπάθεια διατήρησης και αναγέννησης της περιοδοντικής µεµβράνης γύρω από οστεοενσωµατούµενα εµφυτεύµατα Στις µελέτες αυτές παρατηρήθηκε ότι υπήρχε αναγέννηση αρκετών στοιχείων του περιοδοντίου όπως οι κολλαγόνες ίνες και η οστε νη. Στις πρώιµες αυτές έρευνες δεν µελετήθηκε η συµπεριφορά των νευρικών ινών και η νευροφυσιολογία τους. Ωστόσο θα ήταν ενδιαφέρον να µελετηθεί το είδος της σω- µατοαισθητικότητας που πιθανώς να δηµιουργείται από αυτό το σύµπλεγµα κολλαγόνων και νευρικών ινών. Τέλος, έχει παρατηρηθεί ότι µετά την τοποθέτηση εµφυτευµάτων υπάρχει αναγέννηση των νευρικών απολήξεων στον περιεµφυτευµατικό βλεννογόνο, κατά παρόµοιο τρόπο µε αυτόν που παρατηρείται στα φυσικά δόντια 12. Είναι πιθανό αυτές οι νευρικές απολήξεις να εξυπηρετούν αισθητηριακές λειτουργίες, ή ακόµη να εµπλέκονται και στους αµυντικούς µηχανισµούς των περιεµφυτευµατικών ιστών. ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΤΟΥ ΦΛΟΙΟΥ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Είναι γνωστό ότι στο φλοιό του εγκεφάλου, τόσο στα κινητικά όσο και στα αισθητικά κέντρα, η αντιπροσώπευση των διαφόρων µελών του σώ- µατος ακολουθεί σωµατο-τοπογραφική διάταξη. Στο φλοιό της πρόσθιας κεντρικής έλικας του ε- γκεφάλου εδρεύει η πρωτογενής κινητική χώρα, η οποία είναι υπεύθυνη για το σχεδιασµό των κινήσεων, ενώ αντίστοιχα η οπίσθια κεντρική έλικα αποτελεί το φλοιό της κοινής αισθητικότητας. Η σωµατοτοπογραφική διάταξη, τόσο του κινητικού όσο και του αισθητικού φλοιού, εικονοποιείται µε το επονοµαζόµενο «ανθρωπάριο του Penfield» (εικ. 1 και 2) 13. Σύµφωνα µε αυτό, όσο µεγαλύτερη λειτουργική σηµασία κατέχει µία περιοχή (πρόσωπο, χείλη, γλώσσα, αντίχειρας) τόσο µεγαλύτερη έκταση καταλαµβάνει στο φλοιό. Έρευνες στον τοµέα της νευροφυσιολογίας έχουν δείξει ότι ο αισθητικός φλοιός µπορεί να αναδιοργανωθεί εκτενώς, όταν αυξάνονται ή µειώνονται οι πληροφορίες που φτάνουν σε αυτόν µέσω των κεντροµόλων αισθητικών νευρικών ινών. Η διαδικασία της αναδιοργάνωσης αυτής αφορά τόσο στο φλοιό όσο και σε υποφλοιώδεις περιοχές και συµβαίνει ακόµα και έτη µετά την ολοκλήρωση της διάπλασης του εγκεφάλου 14. ιάφορες µελέτες έχουν δείξει ότι η απώλεια κάποιου µέλους του σώµατος και η αντικατάστασή του µε κάποιο «προσθετικό οστεοενσωµατού- µενο µέλος» οδηγεί σε τέτοιου είδους αναδιοργανώσεις στο φλοιό του εγκεφάλου 15. Οι Henry και συν. 16, χρησιµοποιώντας µεθόδους καταγραφής µε ηλεκτρόδια, έδειξαν ότι η εξαγωγή των κεντρικών τοµέων σε επίµυες επιφέρει δραµατικές αλλαγές στο φλοιό της κοινής αισθητικότητας. Ωστόσο, οι αλλαγές που προκαλούνται στο φλοιό του εγκεφάλου του ανθρώπου έπειτα από την εξαγωγή δοντιών ή την τοποθέτηση εµφυτευµάτων δεν είχαν µελετηθεί, διότι οι µέχρι πρόσφατα διαθέσιµες τεχνικές ήταν επεµβατικές και βασίζονταν στην τοποθέτηση ηλεκτροδίων σε επαφή µε τον εγκεφαλικό φλοιό. Η χρήση της λειτουργικής µαγνητικής τοµογραφίας (functional MRI) έδωσε νέες δυνατότητες σε αυτόν τον τοµέα. Σε µία πρόσφατη µελέτη οι Yan και συν. 17 χρησι- µοποιώντας fmri προσπάθησαν να συγκρίνουν τις λειτουργίες του εγκεφαλικού φλοιού µεταξύ ασθενών που έφεραν συµβατικές και ασθενών µε επιεµφυτευµατικές ολικές οδοντοστοιχίες. Η µελέτη έδειξε ότι οι ασθενείς µε επιεµφυτευµατικές ολικές οδοντοστοιχίες παρουσίαζαν καλύτερη αιµάτωση και πιο έντονη λειτουργία στο φλοιό της πρωτογενούς κινητικής χώρας, γεγονός που υποδεικνύει πιθανώς την καλύτερη αποκατάσταση της φυσιολογίας του στοµατογναθικού συστήµατος. Το γεγονός αυτό αποδόθηκε στο ότι η χρήση των οστεοενσωµατούµενων εµφυτευµάτων προσφέρει καλύτερη αισθητικότητα και στερεογνωσία κατά τη µάσηση. Ένα επίσης αξιοσηµείωτο εύρηµα της µελέτης αυτής ήταν, ότι οι ασθενείς µε επιεµφυτευµατικές ολικές οδοντοστοιχίες παρουσίαζαν καλύτερη λειτουργικότητα στην έλικα του Broca όπου εδρεύει το κέντρο του λόγου. Παρ όλους τους περιορισµούς της συγκεκριµένης µελέτης, είναι εµφανές ότι η χρήση των οστεοενσωµατούµενων εµφυτευµάτων οδηγεί σε αλλαγές στο κεντρικό νευρικό σύστηµα, οι οποίες πρέπει να µελετηθούν εκτενέστερα.

4 160 Θ. ΛΙΛΛΗΣ, Γ. ΚΑΣΦΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2010,67 ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΦΥΣΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ Η αποκατάσταση της σωµατοαισθητικότητας που προσφέρουν τα οστεοενσωµατούµενα εµφυτεύµατα µπορεί να µελετηθεί τόσο µε νευροφυσιολογικές, όσο και µε ψυχοφυσιολογικές µεθόδους. Οι νευροφυσιολογικές µέθοδοι περιλαµβάνουν την τοποθέτηση ηλεκτροδίων σε επαφή µε τους αισθητικούς κλάδους του τριδύµου και καταγραφή των σηµάτων έπειτα από ερεθισµό διαφόρων υποδοχέων. Λόγω του επεµβατικού τους χαρακτήρα δεν υπάρχουν αρκετές τέτοιες µελέτες σε ανθρώπους 1. Οι Héraud και συν. 18 σε πειράµατα σε γάτες έδειξαν ότι ισχυρά µηχανικά και θερµικά ερεθίσµατα, χορηγούµενα µέσω εµφυτευµάτων στην άνω γνάθο, οδηγούν σε δηµιουργία δυνα- µικού δράσης. Στα ίδια συµπεράσµατα κατέληξαν οι Weiner και συν. 19 σε µία πρόσφατη µελέτη σε σκύλους, όπου κατέγραψαν δυναµικά δράσης στο κάτω φατνιακό νεύρο έπειτα από φόρτιση εµφυτευµάτων. Ένας άλλος λιγότερο επεµβατικός τρόπος για την καταγραφή ώσεων από το τρίδυµο νεύρο αποτελεί η χρήση του ηλεκτροεγκεφαλογραφήµατος 20. Χρησιµοποιώντας αυτή τη µέθοδο οι Van Loven και συν. 21, βρήκαν ότι οι πληροφορίες µηχανικών ερεθισµών από τα εµφυτεύµατα συνεχίζουν να καταφθάνουν στον αισθητικό φλοιό ακό- µα και µετά από αναισθητοποίηση του περιεµφυτευµατικού βλεννογόνου. Οι ερευνητές υπέθεσαν ότι το γεγονός αυτό συνηγορεί υπέρ της ύπαρξης υποδοχέων εντός του οστού. Ωστόσο, πρέπει στο σηµείο αυτό να αναφερθεί ότι µπορεί τα αποτελέσµατα αυτά να οφείλονται σε ώσεις που αποστέλλουν υποδοχείς που βρίσκονται στο περιόστεο και ενεργοποιούνται από την παραµόρφωση του οστού λόγω των µασητικών δυνάµεων 1. Εικ. 1. Ανθρωπάριο του Penfield. Κατά µέτωπο διατοµή της οπίσθιας κεντρικής έλικας όπου εδρεύει ο φλοιός της κοινής αισθητικότητας. Εικ. 2. Ανθρωπάριο του Penfield. Κατά µέτωπο διατοµή της πρόσθιας κεντρικής έλικας όπου εδρεύει η πρωτογενής κινητική χώρα. Παρατηρείται η µεγάλη έκταση που καταλαµβάνουν οι δοµές που αφορούν άµεσα στον οδοντίατρο (πρόσωπο, χείλη, γνάθοι, γλώσσα κ.ά.).

5 ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2010,67 OΣΤΕΟΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 161 Ορισµένοι ερευνητές χρησιµοποίησαν ψυχοφυσικές µεθόδους. Οι ψυχοφυσικές µέθοδοι µελετούν τη σχέση µεταξύ φυσικών ερεθισµών και του υποκειµενικού τρόπου που τα αντιλαµβάνεται ο άνθρωπος. Ωστόσο, λόγω της υποκειµενικής αντίληψης των ερεθισµάτων οι µέθοδοι αυτές χρειάζονται πολύ καλό σχεδιασµό, ώστε να ληφθούν ποσοτικοποιηµένα, αξιόπιστα και επαναλήψηµα αποτελέσµατα. Με τις µεθόδους αυτές µπορεί να προσδιοριστεί ο ουδός ενός ερεθίσµατος ικανού να το αντιληφθεί ο ασθενής. Συνήθως ζητείται από τον ασθενή µόλις νιώσει κάποιο ερέθισµα να το αναφέρει 22. Με τις µεθόδους αυτές µπορεί να καταγραφεί ο «παθητικός ουδός», που αντιστοιχεί στο µηχανικό ερέθισµα που χορηγείται από τον ερευνητή στο εµφύτευµα. Ο «ενεργητικός ουδός» αναφέρεται στην περίπτωση που ο ασθενής µασώντας καθορίζει ο ίδιος τη δύναµη και συνεπώς την ένταση του µηχανικού ερεθίσµατος που θα χορηγηθεί στο εµφύτευµα 23. Με τη χρήση ψυχοφυσικών µεθόδων έχει δειχθεί ότι τα δόντια µε ζωντανό πολφό έχουν παρόµοιο παθητικό και ενεργητικό ουδό µε αυτά µε νεκρό πολφό 24. Ωστόσο, όταν οι µηχανο ποδοχείς του περιοδοντίου µειώνονται σε αριθµό ή καταργούνται (π.χ. σε περιοδοντίτιδα, εξαγωγή ή αναισθησία), τότε η αίσθηση της αφής-πίεσης µειώνεται 24. Συγκρίνοντας την αίσθηση της αφής-πίεσης µε τα φυσικά δόντια, ο ενεργητικός ουδός είναι 7-8 φορές µεγαλύτερος για τις οδοντοστοιχίες, αλλά µόνο 3-5 φορές µεγαλύτερος για τα εµφυτεύµατα 25. Ο παθητικός ουδός, όταν οι δυνάµεις ασκούνται στην άνω γνάθο, µειώνεται κατά 75 φορές στην περίπτωση των οδοντοστοιχιών, ενώ κατά 50 φορές στην περίπτωση των εµφυτευµάτων 26. Οι µεγάλες διαφορές µεταξύ παθητικού και ενεργητικού ουδού ενδεχο- µένως να εξηγούνται από το γεγονός ότι υπερβαίνοντας τον ενεργητικό ουδό ενεργοποιούνται αρκετές οµάδες υποδοχέων (περιοδοντίου, περιοστέου, µυών, αρθρώσεων), ενώ υπερβαίνοντας τον παθητικό ουδό µόνο οι περιοδοντικοί ή περιεµφυτευµατικοί υποδοχείς ενεργοποιούνται (πίν. 1) 23. Το γεγονός ότι ο παθητικός ουδός µε τη χρήση των εµφυτευµάτων είναι µικρότερος σε σχέση µε των οδοντοστοιχιών πιθανώς να συνηγορεί υπέρ της ύπαρξης περιεµφυτευµατικών υποδοχέων εντός του οστού. Σε µία πιο πρόσφατη µελέτη οι El-Sheikh και συν. 27 παρατήρησαν ότι η αίσθηση της αφής-πίεσης µε τη χρήση εµφυτευµάτων βελτιώνεται σταδιακά µετά το πρώτο τρίµηνο της επούλωσης. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η «οστεοενσωµάτωση» αποτελεί πλέον ένα βιολογικό φαινόµενο που έχει µελετηθεί εκτενώς. Η µελέτη της «οστεοαισθητικότητας», η οποία αποτελεί ένα εξίσου σηµαντικό βιολογικό φαινόµενο, χρήζει περαιτέρω διερεύνησης. Τα έως σήµερα επιστηµονικά δεδοµένα δείχνουν ότι τα οστεοενσωµατούµενα οδοντικά εµφυτεύµατα αποτελούν ένα «προσθετικό µέλος» που αλλάζει ριζικά και αποκαθιστά σε µεγάλο βαθµό τη φυσιολογία του στο- µατογναθικού συστήµατος. Η κλινική σηµασία του φαινοµένου αυτού είναι τεράστια, διότι ανοίγει νέους ορίζοντες στην αποκατάσταση της φυσιολογικής λειτουργίας του στόµατος σε ασθενείς µε νωδότητες. Πίνακας 1. Ενεργητικός και παθητικός ουδός αφής-πίεσης σε διάφορες περιπτώσεις (τροποποιηµένος από Jacobs et al 2006). Οδοντική Ενεργητικός ουδός Παθητικός ουδός κατάσταση αφής-πίεσης (µm) αφής-πίεσης (g) Ζωντανά δόντια 20 2 Άπολφα δόντια 20 2 Κινητές αποκαταστάσεις Επιεµφυτευµατικές αποκαταστάσεις

6 162 Θ. ΛΙΛΛΗΣ, Γ. ΚΑΣΦΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2010,67 SUMMARY TH. LILLIS, G. KASFIKIS OSSEOPERCEPTION. A NEW CONCEPT IN IMPLANTOLOGY. STOMATOLOGIA 2010,67(4): The use of osseointegrated implants to restore missing teeth is an established therapeutic option. Despite the large number of studies in clinical success and benefits of use of implants, the research of the restoration of the physiology of the masticatory system is still limited. Osseoperception may be considered to be the mechanosensibility associated with osseointegrated implant rehabilitation. The sensation arises from mechanical stimulation of a bone-anchored prosthesis, transduced by mechanoreceptors that may include those located in muscle, joint, mucosal, cutaneous and periosteal tissues. Histological studies have shown that after tooth extraction and healing of the post-extraction socket, a part of the nerve fibres of the bone remains. Furthermore, the use of functional magnetic resonance imaging in patients with implant dentures showed greater restoration of sensorimotor brain cortex than those with traditional dentures. Finally, neurophysiological and psychophysical studies in animals and humans suggest partial recovery of osseoperception from the use of osseointegrated implants. Yet despite the research done until now, the important biological phenomenon of osseoperception needs further investigation. KEY WORDS: Osseoperception, Osseointegrated implants, Masticatory system, Proprioceptors. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. ABARCA M, Van STEENBERGHE D, MALEVEZ C, JACOBS R. The neurophysiology of osseointegrated oral implants. A clinically underestimated aspect. J Oral Rehabil 2006,33: KLINEBERG I, CALFORD MB, DREHER B, HENRY P, MACEFIELD V, MILES T et al. A consensus statement on osseoperception. Clin Exp Pharmacol Physiol 2005,32: HEASMAN PA. The myelinated fibre content of human inferior alveolar nerves from dentate and edentulous subjects. J Dent 1984,12: ISHIKAWA H, EZURE H, GOTO N, KAMIYAMA A, YANAI T. Morphometric difference in the human maxillary nerve fibers between dentulous and edentulous jaw subjects. Okajimas Folia Anat Jpn 2005,81(6): LINDEN RW, SCOTT BJ. The effect of tooth extraction on periodontal ligament mechano-receptors represented in the mesencephalic nucleus of the cat. Arch Oral Biol 1989,34: WADA S, KOJO T, WANG YH, ANDO H, NAKANISHI E, ZHANG M et al. Effect of loading on the development of nerve fibers around oral implants in the dog mandible. Clin Oral Implants Res 2001,12: BUSER D, WARRER K, KARRING T. Formation of a periodontal ligament around titanium implants. J Periodontol 1990,61: BUSER D, WARRER K, KARRING T, STICH H. Titanium implants with a true periodontal ligament: an alternative to osseointegrated implants? Int J Oral Maxillofac Implants 1990,5: TAKATA T, KATAUCHI K, AKAGAWA Y, NIKAI H. New periodontal ligament formation on a synthetic hydroxyapatite surface. Clin Oral Implants Res 1993,4(3): CHOI BH. Periodontal ligament formation around titanium implants using cultured periodontal ligament cells: a pilot study. Int J Oral Maxillofac Implants 2000,15: PARLAR A, BOSSHARDT DD, UNSAL B, CETINER D, HAYTAÇ C, LANG NP. New formation of periodontal tissues around titanium implants in a novel dentin chamber model. Clin Oral Implants Res 2005,16: SUZUKI Y, MATSUZAKA K, ISHIZAKI K, TAZAKI M, SATO T, INOUE T. Characterization of the peri-implant epithelium in hamster palatine mucosa: behavior of Merkel cells and nerve endings. Biomed Res 2005,26: ΓΙΓΗΣ Π, ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ Γ. Νευροανατοµία. Κεντρικό Νευρικό Σύστηµα. University Studio Press, Θεσσαλονίκη, 1999: KAAS JH. The evolution of the complex sensory and motor systems of the human brain. Brain Res Bull 2008,75(2-4): BJÖRKMAN A, WAITES A, ROSÉN B, LARSSON EM, LUNDBORG G. Cortical reintegration of a replanted hand and an osseointegrated thumb prosthesis. Acta Neurochir Suppl 2007,100: HENRY EC, MARASCO PD, CATANIA KC. Plasticity of the cortical dentition representation after tooth extraction in naked mole-rats. J Comp Neurol 2005,485: 64-74

7 ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2010,67 OΣΤΕΟΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ YAN C, YE L, ZHEN J, KE L, GANG L. Neuroplasticity of edentulous patients with implant-supported full dentures. Eur J Oral Sci 2008,116: HÉRAUD J, OROFINO J, TRUB M, MEI N. Electrophysiologic evidence showing the existence of sensory receptors within the alveolar bone in anesthetized cats. Int J Oral Maxillofac Implants 1996,11: WEINER S, SIROIS D, EHRENBERG D, LEHRMANN N, SIMON B, ZOHN H. Sensory responses from loading of implants: a pilot study. Int J Oral Maxillofac Implants 2004,19: SWINNEN A, Van HUFFEL S, Van LOVEN K, JACOBS R. Detection and multichannel SVD-based filtering of trigeminal somatosensory evoked potentials. Med Biol Eng Comput 2000,38: Van LOVEN K, JACOBS R, SWINNEN A, Van HUFFEL S, Van HEES J, Van STEENBERGHE D. Sensations and trigeminal somatosensory-evoked potentials elicited by electrical stimulation of endosseous oral implants in humans. Arch Oral Biol 2000,45: JACOBS R, SCHOTTE A, Van STEENBERGHE D. Influence of temperature and foil hardness on interocclusal tactile threshold. J Periodontal Res 1992,27: JACOBS R, Van STEENBERGHE D. From osseoperception to implant-mediated sensory-motor interactions and related clinical implications. J Oral Rehabil 2006,33: JACOBS R, WU CH, GOOSSENS K, Van LOVEN K, Van HEES J, Van STEENBERGHE D. Oral mucosal versus cutaneous sensory testing: a review of the literature. J Oral Rehabil 2002,29: JACOBS R, Van STEENBERGHE D. Comparative evaluation of the oral tactile function by means of teeth or implant-supported prostheses. Clin Oral Implants Res 1991,2: JACOBS R, Van STEENBERGHE D. Comparison between implant-supported prostheses and teeth regarding passive threshold level. Int J Oral Maxillofac Implants 1993,8: El-SHEIKH AM, HOBKIRK JA, HOWELL PG, GILTHORPE MS. Changes in passive tactile sensibility associated with dental implants following their placement. Int J Oral Maxillofac Implants 2003,18: ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: Κασφίκης Γεώργιος Γρ. Λαµπράκη ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Αποκαθιστώντας την αυτοπεποίθηση του φυσικού σας χαμόγελου. Αντικαθιστώντας χαμένα δόντια με εμφυτεύματα

Αποκαθιστώντας την αυτοπεποίθηση του φυσικού σας χαμόγελου. Αντικαθιστώντας χαμένα δόντια με εμφυτεύματα Αποκαθιστώντας την αυτοπεποίθηση του φυσικού σας χαμόγελου Αντικαθιστώντας χαμένα δόντια με εμφυτεύματα Τι είναι τα οδοντικά εμφυτεύματα; Τα οδοντικά εμφυτεύματα είναι μικρές βίδες τιτανίου που εκτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Προτεινόμενη θεραπεία: Μετά από προσεκτική κλινική και ακτινογραφική εξέταση του στόματος και εκτίμηση της κατάστασης μου, ο

Διαβάστε περισσότερα

Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού

Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Ανιόντα Δεµάτια του Νωτιαίου Μυελού Ανιόντα Δεµάτια της Πρόσθιας Δέσµης Ανιόντα Δεµάτια της Πλάγιας Δέσµης Ανιόντα Δεµάτια της Οπίσθιας Δέσµης Κατιόντα

Διαβάστε περισσότερα

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ Αισθητικότητα ονομάζεται η ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε αφενός το εξωτερικό μας περιβάλλον και το ίδιο μας το σώμα,

Διαβάστε περισσότερα

ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute

ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute Project1 25/1/11 13:55 Page 1 ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute Project1 25/1/11 13:55 Page 2 Project1 25/1/11 13:55 Page 3 τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ο Διακρανιακός Μαγνητικός Ερεθισµός στην Αυχενική Μυελοπάθεια

Ο Διακρανιακός Μαγνητικός Ερεθισµός στην Αυχενική Μυελοπάθεια Ο Διακρανιακός Μαγνητικός Ερεθισµός στην Αυχενική Μυελοπάθεια Σπύρος Δευτεραίος Ειδικευόµενος Νευρολόγος ΓΝΑ «Γ. Γεννηµατάς» Διδάκτωρ Πανεπιστηµίου Αθηνών Γρηγόρης Παναγόπουλος Αναπληρωτής Διευθυντής Νευρολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρική Επιστήμη

Οδοντιατρική Επιστήμη Οδοντιατρική Επιστήμη Επιστήμη της Yγείας του Στόματος & των Δοντιών «Επιστήμη των Mεταμορφώσεων» Ανδρεάδης Δημήτριος Οδοντίατρος-Στοματολόγος Λέκτορας Εργαστηρίου Στοματολογίας Οδοντιατρικής Σχολής ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) Πέτρος Ρούσσος ΔΙΑΛΕΞΗ 3 Ορισμός της Ψυχολογίας Η επιστήμη που σκοπό έχει να περιγράψει και να εξηγήσει τη συμπεριφορά και τις νοητικές διεργασίες του ανθρώπου (κυρίως)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις

Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Φλοιός (Ανώτερος Εγκέφαλος) Κατώτερος Εγκέφαλος Ειδικές Αισθήσεις Εν τω Βάθει Αισθητικότητα Επί πολλής Αισθητικότητα Χυµικά Ερεθίσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή της μαγνητικής φασματοσκοπίας

Η συμβολή της μαγνητικής φασματοσκοπίας Η συμβολή της μαγνητικής φασματοσκοπίας στην διάγνωση άτυπων μηνιγγιωμάτων Ζήκου Αναστασία, Μούκα Βασιλική, Γκόγκος Βασίλειος, Αστρακάς Λουκάς, Αργυροπούλου Ι. Μαρία. Εργαστήριο Κλινικής Ακτινολογίας και

Διαβάστε περισσότερα

Οι εταιρείες. σας προσκαλούν στο: SKY Expert Meeting. 19-20 Ιουνίου 2015

Οι εταιρείες. σας προσκαλούν στο: SKY Expert Meeting. 19-20 Ιουνίου 2015 Οι εταιρείες & 1ο σας προσκαλούν στο: SKY Expert Meeting 19-20 Ιουνίου 2015 ΟΜΙΛΗΤΕΣ Hakan Ozyuvaci Αχιλλέας Κατσούπας Πελοπίδας Ι. Λομβαρδάς Κλεάνθης Μανωλάκης Αλέξανδρος Μανωλάκης Αίθουσα σεμιναρίων

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντικά Εμφυτεύματα. Μπορείτε να δώσετε στους ασθενείς τον Οδηγό Εμφυτευμάτων για Ασθενείς, που συνοδεύει τον παρόντα οδηγό.

Οδοντικά Εμφυτεύματα. Μπορείτε να δώσετε στους ασθενείς τον Οδηγό Εμφυτευμάτων για Ασθενείς, που συνοδεύει τον παρόντα οδηγό. Μπορείτε να δώσετε στους ασθενείς τον Οδηγό Εμφυτευμάτων για Ασθενείς, που συνοδεύει τον παρόντα οδηγό. Βιβλιογραφία Claffey N, Clarke E, Polyzois I, Renvert S. (2008) Surgical treatment of peri-implantitis.

Διαβάστε περισσότερα

Λιλλής Θ 1, Ζιάκας Α 2, Κοσκινάς Κ 2, Τσίρλης Α 1, Γιαννόγλου Γ 2

Λιλλής Θ 1, Ζιάκας Α 2, Κοσκινάς Κ 2, Τσίρλης Α 1, Γιαννόγλου Γ 2 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Λιλλής Θ 1, Ζιάκας Α 2, Κοσκινάς Κ 2, Τσίρλης Α 1, Γιαννόγλου Γ 2 1 Εργαστήριο Οδοντοφατνιακής Χειρουργικής, Χειρουργικής Εμφυτευματολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Η τοποθέτηση οδοντικών οστεοενσωµατούµενων εµφυτευµάτων, είναι µία επιτυχηµένη διαδικασία, σε

Η τοποθέτηση οδοντικών οστεοενσωµατούµενων εµφυτευµάτων, είναι µία επιτυχηµένη διαδικασία, σε ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2009,66(3): 97-103 ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΘΕΜΑ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΟΣΤΕΟΕΝΣΩΜΑΤΟΥΜΕΝΩΝ ΕΜΦΥΤΕΥΜΑΤΩΝ ΧΩΡΙΣ ΤΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΡΗΜΝΟΥ Μ. ΜΗΤΣΙΑΣ*, Ν. ΣΟΛ ΑΤΟΣ**, Σ. ΣΙΛΒΕΣΤΡΟΣ*** Π Ε Ρ Ι Λ Η Ψ Η Η τοποθέτηση οδοντικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΑΝΣ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΝΕΥΡΑ (λείοι μύες, καρδιακός μυς, αδένες) (Σπλαχνικά Νεύρα)

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΦΑΡ Η* επεµβάσεων, η ταχύτερη ολοκλήρωση της εµφυτευµατικής αποκατάστασης και η άριστη αισθητική αποκατάσταση

Α. ΦΑΡ Η* επεµβάσεων, η ταχύτερη ολοκλήρωση της εµφυτευµατικής αποκατάστασης και η άριστη αισθητική αποκατάσταση ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2011,68(2): 51-62 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΑΜΕΣΗ ΜΕΤΕΞΑΚΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΕΜΦΥΤΕΥΜΑΤΩΝ. ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΕΙ ΤΗΝ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΗΣ ΦΑΤΝΙΑΚΗΣ ΑΚΡΟΛΟΦΙΑΣ; Α. ΦΑΡ Η* Π Ε Ρ Ι Λ Η Ψ Η Τ α άµεσα µετεξακτικά εµφυτεύµατα έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών. Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία

Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών. Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία Απεικονιστικές μέθοδοι Οι νευροαπεικονιστικές μέθοδοι εμπίπτουν σε δύο μεγάλες κατηγορίες:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ

K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ κατάσταση ετοιμότητος του μυός ενός βαθμού μόνιμης σύσπασης που διατηρούν οι μύες στην ηρεμία αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

314 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Δ.Π.Θ.

314 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Δ.Π.Θ. 314 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Δ.Π.Θ. ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΜΥΪΚΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑΣ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΧΡΟΝΙΑ Ή ΜΟΝΙΜΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΜΥΪΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

5o Μάθηµα. Αισθητικά Συστήµατα

5o Μάθηµα. Αισθητικά Συστήµατα 5o Μάθηµα Αισθητικά Συστήµατα Γραφή Μπράιγ Σωµαταισθητικό Σύστηµα Αισθήσεις:Αφής,Ιδιοδεκτικότητας Πόνου,Θερµοκρασίας Οργάνωση:Ιεραρχική-Παράλληλη Τρείς Νευρώνες:Πρωτοταγής ευτεροταγής Τριτοταγής Ραχιαίο

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές...

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές... ΠΕΔΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Εκφυλιστικές αλλοιώσεις Αγγειακές παθήσεις Παθολογίες των πνευμόνων Ουρο-γυναικολογικές διαταραχές Καρδιακές παθήσεις Παθολογίες σπονδυλικής στήλης Παθολογίες αρθρώσεων Παθολογίες συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε Αιμίλιος Τίγκος Χειρουργός Οδοντίατρος - Ενδοδοντολόγος Κάθε δόντι αποτελείται από τη «μύλη», το τμήμα δηλαδή που βρίσκεται έξω από τα ούλα και είναι ορατό

Διαβάστε περισσότερα

Ηρακλής Καρκαζής, Αναπληρωτής Καθηγητής Δήμος Καλύβας, Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Μπομπέτσης, Λέκτορας

Ηρακλής Καρκαζής, Αναπληρωτής Καθηγητής Δήμος Καλύβας, Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Μπομπέτσης, Λέκτορας 1 Για τον παρόντα Οδηγό συνεργάστηκαν μέλη ΔΕΠ από όλα τα εμπλεκόμενα Εργαστήρια/ Κλινικές (Στοματική και Γναθοπροσωπική Χειρουργική, Περιοδοντολογία, Προσθετική, Διαγνωστική και Ακτινολογία Στόματος)

Διαβάστε περισσότερα

Η διατήρηση της υγείας των ιστών µε τους οποίους έρχονται σε άµεση ή έµµεση επαφή οι κινητές προσθέσεις,

Η διατήρηση της υγείας των ιστών µε τους οποίους έρχονται σε άµεση ή έµµεση επαφή οι κινητές προσθέσεις, ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2010,67(4): 171-176 ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΘΕΜΑ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΕΥΚΙΝΗΤΩΝ ΦΑΤΝΙΑKΩΝ ΑΚΡΟΛΟΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΟΛΙΚΩΝ Ο ΟΝΤΟΣΤΟΙΧΙΩΝ. Ν. ΠΟΛΥΧΡΟΝΑΚΗΣ*, Α. ΖΗΣΗΣ**, Μ. ΣΩΤΗΡΙΟΥ*** Π Ε Ρ Ι Λ Η Ψ Η Η διατήρηση

Διαβάστε περισσότερα

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες 9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες των

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα θέτει σε επικοινωνία τον οργανισμό μας με τον έξω κόσμο. Μοιάζει με τηλεφωνικό δίκτυο,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΙΟΔΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ. Φυσιολογία Αξιολόγηση Αποκατάσταση. Δρ. Κωνσταντίνος Φουσέκης. Καθηγητής Εφ. Φυσικοθεραπείας

ΙΔΙΟΔΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ. Φυσιολογία Αξιολόγηση Αποκατάσταση. Δρ. Κωνσταντίνος Φουσέκης. Καθηγητής Εφ. Φυσικοθεραπείας ΙΔΙΟΔΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ Φυσιολογία Αξιολόγηση Αποκατάσταση Δρ. Κωνσταντίνος Φουσέκης. Καθηγητής Εφ. Φυσικοθεραπείας ιδιοδεκτικότητα Ο όρος ιδιοδεκτικότητα συχνά χρησιμοποιείται για να περιγράψει τις φυσιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ - ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΝΤΑΕΤΙΑΣ

ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ - ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΝΤΑΕΤΙΑΣ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ - ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής, Εγκαυμάτων και Χειρουργικής Άκρας Χειρός, Γ.Ν.Θ. Γ.Παπανικολάου, Θεσσαλονίκη Τα ηλεκτρικά εγκαύματα αποτελούν το 3-4% όλων των εισαγωγών στα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Συγκριτική μελέτη εφαρμογής διαφορετικών χειρουργικών τεχνικών για αποκάλυψη οδοντικών εμφυτευμάτων Πιλοτική μελέτη ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ ΒΑΣΩ Εργαστήριο Προληπτικής Οδοντιατρικής, Περιοδοντολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση εμφυτευμάτων ή εμφυτευμάτων και φυσικών δοντιών στην αποκατάσταση μερικά νωδών ασθενών

Χρήση εμφυτευμάτων ή εμφυτευμάτων και φυσικών δοντιών στην αποκατάσταση μερικά νωδών ασθενών Eμφυτευματολογία ΣTOMA 00; 8 : 4 Bιβλιογραφική ανασκόπηση Χρήση εμφυτευμάτων ή εμφυτευμάτων και φυσικών δοντιών στην αποκατάσταση μερικά νωδών ασθενών E. TΣAΛIΓOΠOYΛOY, Σ. ΣTEΦANIΔOY,M.KOKOTH Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης. Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011

7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης. Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011 7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011 Κάπνισμα, περιοδοντική νόσος και υγιεινή του στόματος Νίκος Α. Ευθυμιάδης, D.D.S., M.Sc. Οδοντίατρος-Περιοδοντολόγος Τι είναι η περιοδοντίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Η λογική της αντιμετώπισης. ΚΑΤΑΓΜΑ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ Πότε κα πώς να το χειρουργήσω. 06/09/2013 www.footsurgery.gr. Χρειάζεται χειρουργείο ; Γιατί ; Πώς ;

Η λογική της αντιμετώπισης. ΚΑΤΑΓΜΑ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ Πότε κα πώς να το χειρουργήσω. 06/09/2013 www.footsurgery.gr. Χρειάζεται χειρουργείο ; Γιατί ; Πώς ; ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ της ΕΕΧΟΤ 06 Σεπτεμβρίου 2013 ΚΑΤΑΓΜΑ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ Πότε κα πώς να το χειρουργήσω Δρ. Νικόλαος Γκουγκουλιάς Ορθοπαιδικός Χειρουργός Χειρουργική Ποδιού Ποδοκνημικής

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Θεραπευτικής Ιππασίας στην Αποκατάσταση Νεαρού Ασθενούς με Παλαιά Κρανιοεγκεφαλική Κάκωση

Πρόγραμμα Θεραπευτικής Ιππασίας στην Αποκατάσταση Νεαρού Ασθενούς με Παλαιά Κρανιοεγκεφαλική Κάκωση Πρόγραμμα Θεραπευτικής Ιππασίας στην Αποκατάσταση Νεαρού Ασθενούς με Παλαιά Στεργίου Α.1, Βαρβαρούσης Δ.2, Μάγγου Λ.2, Παπακώστας Π.2, Παπαμιχαήλ Ν.2, Πλούμης Α.2 Κέντρο Θεραπευτικής Ιππασίας & Ιπποθεραπείας

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων: Καθ. Αλέξανδρος Ρήγας Εξάμηνο: 9 ο

Διδάσκων: Καθ. Αλέξανδρος Ρήγας Εξάμηνο: 9 ο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Τομέας Τηλεπικοινωνιών και Διαστημικής Εργαστήριο Ηλεκτρομαγνητικής Θεωρίας Διδάσκων: Καθ. Αλέξανδρος Ρήγας Εξάμηνο:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΞΑΚΤΙΚΗΣ Τοπικά αναισθητικά µε όξινη pka είναι: Η άµεση αντιµετώπιση θυρεοειδικής κρίσης στο οδοντιατρείο περιλαµβάνει: Φροντίδα για άµεση µεταφορά του ασθενή σε νοσηλευτική µονάδα

Διαβάστε περισσότερα

Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI)

Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) 1. Τι είναι η Μαγνητική Τοµογραφία; Η Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) είναι µια προηγµένη

Διαβάστε περισσότερα

Μονοφασικά και Διφασικά Εμφυτεύματα. Πως επηρεάζεται η οστεοενσωμάτωση και η μακροβιότητα ανάλογα με τον τύπο του εμφυτεύματος.

Μονοφασικά και Διφασικά Εμφυτεύματα. Πως επηρεάζεται η οστεοενσωμάτωση και η μακροβιότητα ανάλογα με τον τύπο του εμφυτεύματος. Στοματική Χειρουργική ΣTOMA 2013; 41: 173-180 Βιβλιογραφική Ανασκόπηση Μονοφασικά και Διφασικά Εμφυτεύματα. Πως επηρεάζεται η οστεοενσωμάτωση και η μακροβιότητα ανάλογα με τον τύπο του εμφυτεύματος. ΕΛ.-ΣΩΤ.

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I)

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I) Γιάννης Τσούγκος ΓΕΝΙΚΑ:...πολλούς αιώνες πριν μελετηθεί επιστημονικά ο ηλεκτρισμός οι άνθρωποι γνώριζαν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ

ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ Ανατομική περιφερικών νεύρων και παθοφυσιολογικές διεργασίες της νευρικής κάκωσης Α. Παναγόπουλος ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΩΝ ΝΕΥΡΩΝ Κινητική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Τ α οστεοενσωµατούµενα εµφυτεύµατα αποτελούν πλέον µέρος της καθηµερινής οδοντιατρικής πράξης στη

Τ α οστεοενσωµατούµενα εµφυτεύµατα αποτελούν πλέον µέρος της καθηµερινής οδοντιατρικής πράξης στη ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2009,66(4): 155-164 ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΘΕΜΑ ΑΛΛΑΓΗ ΤΗΣ ΙΑΜΕΤΡΟΥ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΙΑΒΛΕΝΝΟΓΟΝΙΟΥ ΕΠΙΕΜΦΥΤΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΣΤΗΡΙΓΜΑΤΟΣ. (PLATFORM SWITCH). Ν. ΣΟΛ ΑΤΟΣ*, Μ. ΜΗΤΣΙΑΣ**, Γ. ΚΟΝΤΑΚΙΩΤΗΣ***, Π. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ****,

Διαβάστε περισσότερα

Αντίληψη. Αντίληψη είναι η γνωστική διεργασία που µας επιτρέπει να έχουµε µία εικόνα του εξωτερικού αλλά και του εσωτερικού περιβάλλοντος.

Αντίληψη. Αντίληψη είναι η γνωστική διεργασία που µας επιτρέπει να έχουµε µία εικόνα του εξωτερικού αλλά και του εσωτερικού περιβάλλοντος. Αντίληψη Αντίληψη εί η γνωστική διεργασία που µας επιτρέπει να έχουµε µία εικόνα του εξωτερικού αλλά και του εσωτερικού περιβάλλοντος. Ηαντίληψηαποτελείκρίσιµη και αναγκαία προϋπόθεση για οποιαδήποτε γνωστική

Διαβάστε περισσότερα

Παθητικά στοιχεία. Οστά. Αρθρ. χόνδροι. Πολύπλοκη κατασκευή. Σύνδεσμοι τένοντες. Ενεργητικά στοιχεία. Ανομοιογενή βιολογικά υλικά.

Παθητικά στοιχεία. Οστά. Αρθρ. χόνδροι. Πολύπλοκη κατασκευή. Σύνδεσμοι τένοντες. Ενεργητικά στοιχεία. Ανομοιογενή βιολογικά υλικά. Κινησιοθεραπεία Ιδιότητες Υλικών 1 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΤΟΧΗΣ ΥΛΙΚΩΝ Ανθρώπινο σώμα Παθητικά στοιχεία Οστά Αρθρ. χόνδροι Πολύπλοκη κατασκευή Σύνδεσμοι τένοντες Ανομοιογενή βιολογικά υλικά Ενεργητικά στοιχεία Μύες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ Hράκλειο, εκέμβριος 2011 ΤΥΠΟΙ ΙΣΤΩΝ 1. Eπιθηλιακός Πολυεδρικά κύτταρα που είναι πάρα πολύ στενά συνδεδεμένα και φέρουν ελάχιστη μεσοκυττάρια ουσία 2. Συνδετικός Κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι Μάθημα 1ο ΘΩΡΑΚΑΣ ΚΟΙΛΙΑ ΠΥΕΛΟΣ-ΠΕΡΙΝΕΟ ΡΑΧΗ Ροβίθης Μιχαήλ 500 Π.Χ Εισαγωγή στην Ανατομία 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης Ανά----- τομή Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλευτικός Οδηγός Εμφυτευμάτων

Συμβουλευτικός Οδηγός Εμφυτευμάτων Συμβουλευτικός Οδηγός Εμφυτευμάτων Αγαπητέ ασθενή, Αυτός ο οδηγός θα σας καθοδηγήσει σε κάθε στάδιο του θεραπευτικού σας ταξιδιού. Χρησιμοποιήστε τον ελεύθερα όπως επιθυμείτε. Όπως θα δείτε μπορείτε να

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοθεραπευτική Προσέγγιση της

Φυσικοθεραπευτική Προσέγγιση της Φυσικοθεραπευτική Προσέγγιση της Ακράτειας μετά από Προστατεκτομή Ελένη Κωνσταντινίδου Φυσικοθεραπεύτρια M.Sc Specialist Phys Continence U.E.L Επιστημονικός συν. ΙΜΟΠ Εργαστηριακός συν. ΤΕΙΘ Φυσικοθεραπευτική

Διαβάστε περισσότερα

Αίσθηση και Αντίληψη...ΚΑΙ ΛΙΓΟ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΗ

Αίσθηση και Αντίληψη...ΚΑΙ ΛΙΓΟ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΗ Αίσθηση και Αντίληψη...ΚΑΙ ΛΙΓΟ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΗ Επισκόπηση -Τι είναι αίσθηση και τι αντίληψη; Έγκυρος ο διαχωρισμός; -Πως τις μελετάμε (ψυχολογική - νευροφυσιολογική προσέγγιση); -Μαθήματα απο την νευροεπιστήμη:

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Ν «ΑΓ.ΠΑΥΛΟΣ» ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

Γ.Ν «ΑΓ.ΠΑΥΛΟΣ» ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ.Ν «ΑΓ.ΠΑΥΛΟΣ» ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ:DrΣ.ΠΑΠΑΣΤΕΡΓΙΟΥ ΡΗΞΗ ΤΕΝΟΝΤΑ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΘΩΡΑΚΙΚΟΥ ΜΥΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:KOYMHΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΣ ΕΠΙΒΛΕΨΗ:ΚΑΛΥΒΑΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α 1 η Περίπτωση 2 η

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντικά Εμφυτεύματα. Τι χρειάζεται να γνωρίζετε: Θεραπεία Φροντίδα Συντήρηση ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ. Με την υποστήριξη της

Οδοντικά Εμφυτεύματα. Τι χρειάζεται να γνωρίζετε: Θεραπεία Φροντίδα Συντήρηση ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ. Με την υποστήριξη της Οδοντικά Εμφυτεύματα Τι χρειάζεται να γνωρίζετε: Θεραπεία Φροντίδα Συντήρηση Με την υποστήριξη της ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ Εισαγωγή Η επιτυχία στη θεραπεία με εμφυτεύματα δεν εξαρτάται μόνο από την

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΡΑΝΙΑΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΕΡΕΘΙΣΜΟΣ. Ένα Διαγνωστικό Εργαλείο για τις Κεντρικού Τύπου Βλάβες. Δρ Σπυρίδων Δευτεραίος Νευρολόγος

ΔΙΑΚΡΑΝΙΑΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΕΡΕΘΙΣΜΟΣ. Ένα Διαγνωστικό Εργαλείο για τις Κεντρικού Τύπου Βλάβες. Δρ Σπυρίδων Δευτεραίος Νευρολόγος ΔΙΑΚΡΑΝΙΑΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΕΡΕΘΙΣΜΟΣ Ένα Διαγνωστικό Εργαλείο για τις Κεντρικού Τύπου Βλάβες Δρ Σπυρίδων Δευτεραίος Νευρολόγος Βασικές Αρχές Έλεγχος της πυραµιδικής οδού µε το Διακρανιακό Μαγνητικό Ερεθισµό:

Διαβάστε περισσότερα

DENTOMEDICA A.E CS 8100 Ψηφιακό Πανοραµικό CS 8100 από την Carestream. Με έξυπνο σχεδιασµό, µικρό όγκο και τέλεια εικόνα, είναι αυτό ακριβώς που χρειάζεστε για το ιατρείο σας. Είναι σχεδιασµένο εργονοµικά,

Διαβάστε περισσότερα

Συμβόλαιο Οδοντιατρικής Φροντίδας και Υποστήριξης Dental Care. Πίνακας Οδοντιατρικών Πράξεων

Συμβόλαιο Οδοντιατρικής Φροντίδας και Υποστήριξης Dental Care. Πίνακας Οδοντιατρικών Πράξεων Συμβόλαιο Οδοντιατρικής Φροντίδας και Υποστήριξης Dental Care Πίνακας Οδοντιατρικών Πράξεων Κόστος συμμετοχής Ασφαλισμένου (Ποσό σε ) 1. ΓΕΝΙΚΑ Οδοντιατρική εξέταση 6 Καθαρισμός οδόντων μέχρι δύο (2) φορές

Διαβάστε περισσότερα

Μονήρη Εμφυτεύματα στην Αισθητική Ζώνη.

Μονήρη Εμφυτεύματα στην Αισθητική Ζώνη. Διπλωματική Διατριβή Μονήρη Εμφυτεύματα στην Αισθητική Ζώνη. Κυριάκος Φ. Λιβέρδος Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Οδοντιατρικής Εργαστήριο Οδοντοφατνιακής Χειρουργικής, Χειρουργικής Εμφυτευματολογίας

Διαβάστε περισσότερα

5-Days. Masterclass. Dentistry. in Aesthetic. 23-24-25 Μαΐου 27-28 Ιουνίου. πιστοποιούμενες διδακτικές ώρες

5-Days. Masterclass. Dentistry. in Aesthetic. 23-24-25 Μαΐου 27-28 Ιουνίου. πιστοποιούμενες διδακτικές ώρες 5-Days Masterclass in Aesthetic Dentistry 23-24-25 Μαΐου 27-28 Ιουνίου 2015 2015 Το μόνο Πρόγραμμα Πανεπιστημίου του Εξωτερικού που γίνεται στην Ελληνική γλώσσα, με και 33 πιστοποιούμενες διδακτικές ώρες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Εγκέφαλος Μεγάλη αιµάτωση, πολύ σηµαντική για την λειτουργία του Επικοινωνία µε το περιβάλλον Χρησιµοποιεί το 20% του Ο 2 και ως πηγή ενέργειας γλυκόζη Στις χειρουργικές επεµβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

5-Days. Masterclass. Dentistry. in Aesthetic 10-11-12 28-29. πιστοποιούμενες διδακτικές ώρες

5-Days. Masterclass. Dentistry. in Aesthetic 10-11-12 28-29. πιστοποιούμενες διδακτικές ώρες 5-Days Masterclass in Aesthetic Dentistry 10-11-12 28-29 Οκτωβρίου Νοεμβρίου 2015 2015 Το μόνο Πρόγραμμα Πανεπιστημίου του Εξωτερικού που γίνεται στην Ελληνική γλώσσα, με και 33 πιστοποιούμενες διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Επώδυνα Mυοσκελετικά Σύνδρομα Άνω και Κάτω Άκρων

Επώδυνα Mυοσκελετικά Σύνδρομα Άνω και Κάτω Άκρων Επώδυνα Mυοσκελετικά Σύνδρομα Άνω και Κάτω Άκρων Δρ. Χρήστος Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων του Μυοσκελετικού Συστήματος, Πανεπιστήμιο Αθηνών Πόνος Μία δυσάρεστη αισθητική

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας. Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη

Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας. Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη Περιεχόμενα Εισαγωγή Γνώση και κατανόηση του αυτισμού Διαγνωστικά εργαλεία για την ανίχνευση του αυτισμού Βασικές αρχές αποτελεσματικής

Διαβάστε περισσότερα

Δημοσίευση HandTutor Enhanced Hand Rehabilitation after Stroke A Pilot Study στο περιοδικό Physiother Res Int

Δημοσίευση HandTutor Enhanced Hand Rehabilitation after Stroke A Pilot Study στο περιοδικό Physiother Res Int Δημοσίευση HandTutor Enhanced Hand Rehabilitation after Stroke A Pilot Study στο περιοδικό Physiother Res Int 2011-03-15 12:25:14 Σκοπός Η μελέτη αξιολογεί τα θεραπευτικά αποτελέσματα της χρήσης του συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ Αποτελεί τον μυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορμού με κύριο οστικό στοιχείο τους σπονδύλους και την παράλληλη συμβολή

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων.

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. 15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. Η ουροδόχος κύστη δεν είναι απλά μία κοιλότητα η οποία γεμίζει απλά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ

ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΗ ΚΑΙ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΜΝΗΜΗ ΧΑΜΗΛΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Λειτουργική Ανατομική Μηχανική της κίνησης 2. ΚΩΔ.

Διαβάστε περισσότερα

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Ορισμός : Οξεία μυϊκή θλάση ορίζεται η ρήξη των μυϊκών ινών στο μυ η οποία είναι αποτέλεσμα εφαρμογής υπέρμετρης ξαφνικής δύναμης στο μυ

Διαβάστε περισσότερα

Η κατάλληλη τοποθέτηση των τεχνητών δοντιών σε σχέση µε τους υποκείµενους και περιβάλλοντες

Η κατάλληλη τοποθέτηση των τεχνητών δοντιών σε σχέση µε τους υποκείµενους και περιβάλλοντες ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2010,67(1): 19-26 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΤΗΣ ΟΥ ΕΤΕΡΗΣ ΖΩΝΗΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΦΑΤΝΙΑΚΗ ΑΚΡΟΛΟΦΙΑ. Ν. ΠΟΛΥΧΡΟΝΑΚΗΣ*, Μ. ΣΩΤΗΡΙΟΥ**, Α. ΖΗΣΗΣ*** Π Ε Ρ Ι Λ Η Ψ Η Η κατάλληλη τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

Τ α κονδυλικά κατάγµατα είναι τα πιο συχνά από τα κατάγµατα της κάτω γνάθου. Προκαλούνται είτε

Τ α κονδυλικά κατάγµατα είναι τα πιο συχνά από τα κατάγµατα της κάτω γνάθου. Προκαλούνται είτε ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2011,68(3): 105-111 ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΘΕΜΑ ΟΙ ΥΝΑΜΕΙΣ ΠΟΥ ΑΣΚΟΥΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΚΑΤΩ ΓΝΑΘΟ ΣΕ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΤΩΝ ΚΟΝ ΥΛΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΗΝ ΟΜΑΛΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟΜΑΤΟΓΝΑΘΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Μ. ΛΑΖΑΡΙ

Διαβάστε περισσότερα

Χ.Κ.Γιαννακόπουλος, Α.Λέγκας, Μ.Τριανταφύλλη,Α.Ηλιάδης, Θ.Παπαπολυχρονίου, Ε.Μιχελινάκης

Χ.Κ.Γιαννακόπουλος, Α.Λέγκας, Μ.Τριανταφύλλη,Α.Ηλιάδης, Θ.Παπαπολυχρονίου, Ε.Μιχελινάκης Η ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΑΝΟΣΙΑΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΟΝΑΤΟΣ Χ.Κ.Γιαννακόπουλος, Α.Λέγκας, Μ.Τριανταφύλλη,Α.Ηλιάδης, Θ.Παπαπολυχρονίου, Ε.Μιχελινάκης Ορθοπεδική Κλινική Αναισθησιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΦΛΟΙΟΥ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΦΛΟΙΟΥ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΦΛΟΙΟΥ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΦΛΟΙΟΥ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ Ο εγκεφαλικός φλοιός καταλαμβάνει τελείως την περιφέρεια των εγκεφαλικών ημισφαιρίων Αποτελείται από φαιά ουσία και εκτιμάται

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Γραμμωτοί-σκελετικοί μύες Αποτελούν το 40-50% του Σ.Β. Ιστολογική

Διαβάστε περισσότερα

Ακτινογραφία στην ενδοδοντία - Τρισδιάστατη απεικόνιση (Λαµπριανίδης Θ) Άµεση και έµµεση κάλυψη του πολφού Σύγχρονα δεδοµένα (Κουλαουζίδου Ε)

Ακτινογραφία στην ενδοδοντία - Τρισδιάστατη απεικόνιση (Λαµπριανίδης Θ) Άµεση και έµµεση κάλυψη του πολφού Σύγχρονα δεδοµένα (Κουλαουζίδου Ε) ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΤΟΠΟΣ ΙΕΞΑΓΩΓΗΣ: ΡΟ ΟΣ Mediterranean Hotel 35, Cos str. 85100 Rhodes, Greece Tel.: +30 22410 24661, ISDN Line: +3022410 97000 Fax: +30 22410 22828

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Δρ. Γεροδήμος Βασίλειος Λέκτορας ΤΕΦΑΑ-ΠΘ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Δρ. Γεροδήμος Βασίλειος Λέκτορας ΤΕΦΑΑ-ΠΘ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΚ 1013 «Ανάπτυξη φυσικής κατάστασης στον

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή της εμβρυικής Μαγνητικής Τομογραφίας. εγκεφάλου στην πρώιμη διάγνωση της Οζώδους Σκλήρυνσης

Η συμβολή της εμβρυικής Μαγνητικής Τομογραφίας. εγκεφάλου στην πρώιμη διάγνωση της Οζώδους Σκλήρυνσης Η συμβολή της εμβρυικής Μαγνητικής Τομογραφίας εγκεφάλου στην πρώιμη διάγνωση της Οζώδους Σκλήρυνσης Ζήκου Αναστασία, Aνδριανοπούλου Άρτεμης, Ξύδης Βασίλειος, Μαρία Ι. Αργυροπούλου. Εργαστήριο Κλινικής

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΟΣ ΠΟΝΟΣ. Σταυρούλα Δικαίου Ρευµατολόγος

ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΟΣ ΠΟΝΟΣ. Σταυρούλα Δικαίου Ρευµατολόγος ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΟΣ ΠΟΝΟΣ Σταυρούλα Δικαίου Ρευµατολόγος Νευροπαθητικός πόνος Pain arising as a direct consequence of a lesion or disease affecting the somatosensory system (Special Interest Group on Neuropathic

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις Νευροεπιστήμες ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΤΟΥΣΗΣ

Εισαγωγή στις Νευροεπιστήμες ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΤΟΥΣΗΣ Εισαγωγή στις Νευροεπιστήμες ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΤΟΥΣΗΣ Βιολογική Ψυχολογία (Kalat) Επικοινωνία kmoutou@phs.uoa.gr daphne.roumani@gmail.com Τι είναι οι νευροεπιστήμες Νευροανατομία, Νευροφυσιολογία,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΟΓΚΟΓΟΝΙΔΙΟΥ BRCA1 ΚΑΙ BRCA2. Βασούλλα

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Σπάνια περίπτωση πολυκυστικής νόσου παγκρέατος.

Σπάνια περίπτωση πολυκυστικής νόσου παγκρέατος. Σπάνια περίπτωση πολυκυστικής νόσου παγκρέατος. ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟΥ Κ.,ΦΡΑΓΚΟΠΟΥΛΟΥ Λ.,ΣΤΑΪΚΙΔΟΥ Ι.,ΓΙΑΝΝΙΚΟΥΡΗΣ Γ.,ΠΙΚΟΥΛΑΣ Κ.,ΛΙΒΙΕΡΑΤΟΣ Λ.,ΜΑΝΤΖΙΚΟΠΟΥΛΟΣ Γ., ΚΟΚΚΙΝΗΣ Κ ΤΜΗΜΑ ΑΞΟΝΙΚΟΥ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΥ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΓΟΝΑΤΟΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΓΟΝΑΤΟΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΓΟΝΑΤΟΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΘΑΝΑΣΑΚΗΣ Γ. ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΘΕΙΣ ΣΤΗΝ ΖΥΡΙΧΗ ΕΛΒΕΤΙΑΣ ΚΝΩΣΣΟΥ 236 -ΚΑΣΤΕΛΛΙ ΠΕΔΙΑΔΟΣ ΤΗΛ 2810 327988 6937 363 880 Η αρθρίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ Η ΛΕΥΚΗ ΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η λευκή ουσία συντίθεται από εμύελες νευρικές ίνες διαφόρων διαμέτρων και νευρογλοία Οι νευρικές ίνες κατατάσσονται

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Επιβλέπουσα: Ζακοπούλου Βικτωρία.

Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Επιβλέπουσα: Ζακοπούλου Βικτωρία. Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: «Εγκεφαλική Παράλυση στην παιδική ηλικία». Εκπόνηση εργασίας: Παπαδοπούλου Ειρήνη Α.Μ. 12148 Επιβλέπουσα:

Διαβάστε περισσότερα

Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις

Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις Biomedical Imaging & Applied Optics University of Cyprus Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις ιάλεξη 13 Σωµατοαισθητικό Σύστηµα (Somatosensory System) Σωµατικές Αισθήσεις (Somatic Sensation) Επιτρέπει στο σώµα

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΟΛΟΓΙΑ. 1. Σκελετικοί µύες

ΜΥΟΛΟΓΙΑ. 1. Σκελετικοί µύες ΜΥΟΛΟΓΙΑ Μυϊκός ιστός και Μυϊκό σύστηµα Ι. Γενικά Α. Μύες = όργανα µαλακά συσταλτά 1. οι συσπάσεις των µυϊκών ινών κινούν τα µέρη του σώµατος 2. προσδίδει το σχήµα του σώµατος 3. τρία είδη µυών α. Σκελετικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΔΟΝΤΙΚΟΥ ΦΡΑΓΜΟΥ ΚΑΙ ΔΟΝΤΙΩΝ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΔΟΝΤΙΚΟΥ ΦΡΑΓΜΟΥ ΚΑΙ ΔΟΝΤΙΩΝ ΓΕΝΙ ΤΟΙΧΕΙ ΟΔΟΝΤΙΟΥ ΦΡΓΜΟΥ Ι ΔΟΝΤΙΩΝ -9- ΓΕΝΙ ΤΟΙΧΕΙ OΔΟΝΤΙΟΥ ΦΡΓΜΟΥ Ι ΔΟΝΤΙΩΝ τόχοι Με το πέρας της άσκησης ο φοιτητής θα πρέπει να είναι ικανός να:. ναφέρει τα δόντια που υπάρχουν στη νεογιλή και τη

Διαβάστε περισσότερα

Σύναψη µεταξύ της απόληξης του νευράξονα ενός νευρώνα και του δενδρίτη ενός άλλου νευρώνα.

Σύναψη µεταξύ της απόληξης του νευράξονα ενός νευρώνα και του δενδρίτη ενός άλλου νευρώνα. ΟΙ ΝΕΥΡΩΝΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΟΥΝ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΑΨΗΣ Άντα Μητσάκου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήµιο Πατρών Γνωρίζουµε ότι είµαστε ικανοί να εκτελούµε σύνθετες νοητικές διεργασίες εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική οδός. Έξω γονατώδες σώµα. Οπτική ακτινοβολία

Οπτική οδός. Έξω γονατώδες σώµα. Οπτική ακτινοβολία Όραση Γ Όραση Οπτική οδός Έξω γονατώδες σώµα Οπτική ακτινοβολία Οπτικό χίασµα: Οι ίνες από το ρινικό ηµιµόριο περνούν στην αντίπλευρη οπτική οδό ενώ τα κροταφικά ηµιµόρια δεν χιάζονται. Εποµένως κάθε οπτική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ISBN 978-960-372-099-7 ΘΕΣΣΑΛΙΑ ΑΘΑΝΑΣΟΥΛΗ Ομότιμη Καθηγήτρια Προληπτικής και Κοινωνικής Οδοντιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών ΟΥΡΑΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΤΟΥ - ΓΑΛΙΤΗ Αναπληρώτρια

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Στέργιος Κατσιουγιάννης PhD Μεταδιδακτορικός συνεργάτης Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Τµήµα Επιστήµης ιαιτολογίας και ιατροφής Μεταβολισµός και Ανοσολογία Ιστορικά το καλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Βιοδυναμικά: Ασθενή ηλεκτρικά ρεύματα τα οποία παράγονται στους ιστούς των ζωντανών οργανισμών κατά τις βιολογικές λειτουργίες.

Βιοδυναμικά: Ασθενή ηλεκτρικά ρεύματα τα οποία παράγονται στους ιστούς των ζωντανών οργανισμών κατά τις βιολογικές λειτουργίες. Bιοηλεκτρισμός To νευρικό σύστημα Το νευρικό κύτταρο Ηλεκτρικά δυναμικά στον άξονα Δυναμικά δράσης Ο άξονας ως ηλεκτρικό καλώδιο Διάδοση των δυναμικών δράσης Δυναμικά δράσεις στους μύες Δυναμικά επιφανείας

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητικό Σύστηµα Λεωνίδας Στεφανής Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική ΕΚΠΑ Το Αισθητικό Σύστηµα είναι εκείνο το οποίο συσσωρεύει πληροφορίες από το περιβάλλον και τις µεταφέρει κεντροµόλα προς

Διαβάστε περισσότερα

1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα

1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα 1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα 1.1. Νευρικό Σύστημα 1.1.1. Ανατομία του Νευρικού Συστήματος: Το νευρικό σύστημα αποτελείται από ένα κεντρικό και ένα περιφερικό τμήμα (πίνακας 1, σχήμα 1). (α) Το κεντρικό

Διαβάστε περισσότερα

Rοdopi Κοursoumi Dimitris Papageorgiou Christos Lεnιtsas. Ioannis Aetopoulos Violetta Founti Beϊ

Rοdopi Κοursoumi Dimitris Papageorgiou Christos Lεnιtsas. Ioannis Aetopoulos Violetta Founti Beϊ ΟΔΟΝΤΟΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΕΑ Εξαμηνιαία περιοδική έκδοση της Στοματολογικής Εταιρείας Θεσσαλίας ΟDONTOSTOMATOLOGIC NEWS A six month issue of the Thessalian Stomatologic Society of Greece ΔΙΕΥΘΥΝΤΕΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία Αναπνευστικού- Αναπνευστικοί μύες

Φυσιολογία Αναπνευστικού- Αναπνευστικοί μύες Φυσιολογία Αναπνευστικού- Αναπνευστικοί μύες Θεόδωρος Βασιλακόπουλος Πνευμονολόγος Αναπληρωτής Καθηγητής Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστημίο Αθηνών Νοσοκομείο «ο Ευαγγελισμός»

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα