ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ"

Transcript

1 ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΓΙΑ ΒΙΑ ΠΡΟΣ ΑΛΛΟYΣ (Risk For Other Directed Violence ) Συντάκτης: Ασπασία Παναγιώτου

2 Περιεχόμενα ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΓΙΑ ΒΙΑ ΠΡΟΣ ΑΛΛΟΣ (Risk For Other Directed Violence )...3 Συντάκτης: Ασπασία Παναγιώτου...3 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΒΑΣΗ...3 Α. Εισαγωγή...3 Β. Αίτια...3 Γ. Αξιολόγηση...4 Δ. Διαχείριση...4 Βιβλιογραφία...6 Ηλεκτρονικές πηγές πληροφόρησης...6 Α. Νοσηλευτική Διάγνωση: Κίνδυνος για βία προς άλλους...7 Σχετιζόμενοι παράγοντες (ή παράγοντες κινδύνου)...7 Προσδιοριστικά Χαρακτηριστικά...8 Β. Επιθυμητές Εκβάσεις: Aυτοσυγκράτηση της βίαιης συμπεριφοράς...8 Γ. Ενέργειες / Παρεμβάσεις: Βοήθεια για αυτοσυγκράτηση βίαιης συμπεριφοράς και για έλεγχο θυμού / παρορμητικότητας ης ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ: Αξιολόγηση παραγόντων κινδύνου / συμμετεχόντων παραγόντων για άσκηση βίας προς άλλους ης ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ: Παροχή βοήθειας στο άτομο να αποδεχθεί την ευθύνη της παρορμητικής συμπεριφοράς του και της ενδεχόμενης βίας ης ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ: Βοήθεια του ατόμου να αναπτύξει εναλλακτικές στρατηγικές για αντιμετώπιση κρίσεων ης ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ: Παροχή βοήθειας στο άτομο / σημαντικούς άλλους για την αποκατάσταση/ αντιμετώπιση της υπάρχουσας κατάστασης Βιβλιογραφία ΕΝΤΥΠΑ Α Ι. ΕΝΤΥΠΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Κινδύνου βίας προς το νοσηλευτή / επαγγελματία υγείας Α. Έντυπο επικεντρωμένης αξιολόγησης κινδύνου βίας προς τους άλλους ΑΚΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΕΓΩ Β. Έντυπο διατύπωσης νοσηλευτικής διάγνωσης Γ. Έντυπο καταγραφής επιθυμητών εκβάσεων: Aυτοσυγκράτηση της βίαιης συμπεριφοράς... 23

3 Δ. Νοσηλευτικές παρεμβάσεις: Βοήθεια για αυτοσυγκράτηση βίαιης συμπεριφοράς και για έλεγχο θυμού / παρορμητικότητας ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΓΙΑ ΒΙΑ ΠΡΟΣ ΑΛΛΟΣ (Risk For Other Directed Violence ) Συντάκτης: Ασπασία Παναγιώτου ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΒΑΣΗ Α. Εισαγωγή Η βία είναι μια ακραία μορφή της επιθετικότητας, όπως κακοποίηση, βιασμός ή δολοφονία. Στην WRVH (World report on violence and health) του WHO η βία ορίζεται ως ««η σκόπιμη άσκηση σωματικής βίας ή ισχύος, απειλούμενη ή πραγματική, εις βάρος του εαυτού, ενός άλλου προσώπου, ή κατά μιας ομάδας ή κοινότητας, που έχει ως αποτέλεσμα ή πολύ πιθανό αποτέλεσμα την πρόκληση τραυματισμού, θανάτου, ψυχολογικής βλάβης, διαταραχής στην ανάπτυξη ή στέρησης.» Γενικά αναγνωρίζονται τέσσερις τρόποι εκδήλωσης βίας: με σωματική, σεξουαλική ή ψυχολογική επίθεση και με αποστέρηση. Επιπρόσθετα ανάλογα με τη σχέση θύματος και δράστη διακρίνονται τρείς τύποι βίας: Η κατευθυνόμενη προς τον εαυτό βία αναφέρεται στη βία κατά την οποία ο δράστης και το θύμα είναι το ίδιο άτομο και υποδιαιρείται στην αυτο-κακοποίηση (αυτοτραυματισμό) και την αυτοκτονία. Η διαπροσωπική βία αναφέρεται στη βία μεταξύ των ατόμων, και υποδιαιρείται σε οικογενειακή - συντροφική βία και κοινοτική βία. Η πρώτη κατηγορία περιλαμβάνει την παιδική κακοποίηση, τη κακοποίηση του συντρόφου και των ηλικιωμένων, ενώ η δεύτερη υποδιαιρείται σε κακοποίηση γνωστών ή ξένων ατόμων και περιλαμβάνει τη νεανική βία, την επίθεση από αγνώστους που σχετίζονται με εγκλήματα κατά της περιουσίας και η βία στους χώρους εργασίας και τα άλλους θεσμικούς χώρους. Η συλλογική βία αναφέρεται στη βία που διαπράττεται από μεγαλύτερες ομάδες ατόμων και μπορεί να υποδιαιρεθεί σε κοινωνική, πολιτική και οικονομική βία. Β. Αίτια Η βία έχει πολλές αιτίες, συμπεριλαμβανομένης της απογοήτευσης, του θυμού, της έκθεσης σε σκηνές βίας μέσω σινεμά, τηλεόρασης και βιντεοπαιχνιδιών, της βίας στο σπίτι ή τη

4 γειτονιά και μιας τάσης ερμηνείας των πράξεων άλλων ανθρώπων ως εχθρικές, ακόμη και όταν δεν είναι. Το σύστημα πεποιθήσεων ενός ατόμου μπορεί επίσης να επηρεάσει το πώς συμπεριφέρεται. Έναάτομο που πιστεύει ότι η βία είναι ένας αποδεκτός τρόπος εκδήλωσης του θυμού ή ένας αποδεκτός τρόπος για να πάρει κάτι που θέλει, μπορεί να ενεργεί επιθετικά ή βίαια. Ορισμένες καταστάσεις αυξάνουν επίσης τον κίνδυνο εκδήλωσης βίας, όπως η κατανάλωση οινοπνευματωδών και άλλων ψυχοτρόπων ουσιών, οι ύβρεις και άλλες προκλήσεις καθώς και περιβαλλοντικοί παράγοντες όπως η θερμοκρασία του περιβάλλοντος και ο μη ηθελημένος συνωστισμός. Γ. Αξιολόγηση Η αξιολόγηση του κινδύνου εκδήλωσης βίας προς άλλους είναι λεπτή και πολύπλοκη διαδικασία που γίνεται από εκπαιδευμένα γι αυτό άτομα. Έχουν αναπτυχθεί αρκετές κλίμακες για την πρόβλεψη του κινδύνου άσκησης βίας από κάποιο άτομο/α προς άλλο/α. Η αξιοπιστία των μετρήσεων μέσω τέτοιων κλιμάκων ποικίλει. Ο πιο καλός προγνωστικός δείκτης για την εκδήλωση βίαιης συμπεριφοράς είναι το προηγούμενο ιστορικό απειλών ή εκδηλώσεων βίας. Για την αξιολόγηση του κινδύνου εκδήλωσης βίας φαίνεται ότι οι πιο αξιόπιστες κλίμακες αφορούν τους νοσηλευόμενους ψυχιατρικούς ασθενείς. Στην κοινότητα τέτοιες αξιολογήσεις δεν είναι μόνο δύσκολες αλλά και επικίνδυνες για τους επαγγελματίες υγείας κυρίως αυτούς που επισκέπτονται ασθενείς κατ οίκον. Για το λόγο αυτό ΠΡΙΝ ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Ή ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ, ακόμα και ΣΤΗΝ ΥΠΟΨΙΑ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΒΙΑ ΠΡΟΣ ΑΛΛΟΥΣ, ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΊΕΣ ΥΓΕΙΑΣ πρέπει να είναι προετοιμασμένοι για κάθε περίπτωση. Δ. Διαχείριση ΠΡΙΝ ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ, ΣΤΗΝ ΥΠΟΨΙΑ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΒΙΑ ΠΡΟΣ ΑΛΛΟΥΣ Η ασφάλεια του νοσηλευτή / επαγγελματία υγείας και οποιουδήποτε προσώπου στο περιβάλλον του ατόμου το οποίο θα μπορούσε να αποτελέσει στόχο αποδέκτη βίαιης συμπεριφοράς αποτελεί πρώτη προτεραιότητα, πριν ακόμα την αξιολόγηση της σοβαρότητας του κινδύνου εκδήλωσης βίας προς άλλους και ΠΡΙΝ οποιαδήποτε παρέμβαση. Ανασκόπηση οδηγιών ασφάλειας κατά την εργασία στην κοινότητα. Χρήσιμοι οδηγοί (ενδεικτικά): o Occupational Health And Safety Agency For Healthcare in BC (OHSAH), (2008), Home and community care risk assessment tool resource guide. 7D2B0141C3B2/59605/GuideHomeandCommunityCareRiskAssessmentToolResourc. pdf, Πρόσβαση 16/6/2014

5 o Worksafe Victoria, (2006), Working safely in visiting health services. A handbook for workplaces. data/assets/pdf_file/0005/9527/working_safely_in_visi ting_health_services_-_web.pdf Πρόσβαση 16/6/2014 o Wiskow C., (2003), Guidelines on workplace violence in the health sector, ILO/ICN/WHO/PSI Joint Programme on Workplace Violence in the Health Sector, arisonguidelines.pdf Πρόσβαση 16/6/2014 o ECRI Institute, (2011), Violence in Healthcare Facilities, Healthcare Risk Control, 2:1-17 Πρόσβαση 16/6/2014 https://www.ecri.org/documents/rm/hrc_toc/safsec3.pdf Ανασκόπηση οδηγιών για την ανίχνευση και αντιμετώπιση περιστατικών κακοποίησης. Ακόμα και αν υπάρχει μόνο υποψία για κίνδυνο εκδήλωσης βίαιης συμπεριφοράς, δεν είναι άμεσα γνωστό πότε, με ποιο τρόπο και σε τι ένταση έγινε η τελευταία εκδήλωση βίας και ποιον είχε στόχο. Ενδεικτικά: o ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙ ΙΟΥ (1998): Οδηγός για την αναγνώριση και αντιμετώπιση της κακοποίησης και παραμέλησης του παιδιού: o ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ(2011): Πρόληψη κακοποίησης και παραµέλησης των παιδιών: καλές πρακτικές. o Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΕΚΚΑ): Κακοποίηση στην οικογένεια: o Φαρμακευτική Εταιρία Ελλάδος (2010): Ενδοοικογενειακή βία: αίτια, συνέπιες, αντιμετώπιση. Ανίχνευση προσώπων στο περιβάλλον του ατόμου τα οποία μπορεί να αποτέλεσαν ή θα μπορούσαν να αποτελέσουν στόχο αποδέκτη βίαιης συμπεριφοράς. Προετοιμασία για συμβουλευτική προς τα άτομα αυτά και για σύσταση διαθέσιμων πηγών βοήθειας γενικά και ειδικότερα αν η κατάσταση ξεφύγει, αν καταστεί επικίνδυνη και χρειαστούν άμεση βοήθεια. Ενδεικτικά: o ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΑ ΑΝΗΛΙΚΩΝ - Αθήνα: Δ/νση: Πρώην Σχολή Ευελπίδων, κτίριο 16, Αθήνα, Τηλ: Πειραιάς: Φίλωνος και Σκουζέ, Πειραιάς, Τηλ: o ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΝΗΛΙΚΩΝ - Αθήνα: Δ/νση: Κυρίλλου Λουκάρεως 14, Εφετείο, Αθήνα, Τηλ: Πειραιάς: Δ/νση: Μαυρογένους 12 Καμίνια, Πειραιάς, Τηλ: o ΕΚΚΑ (ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ) Γραμμή Άμεσης Κοινωνικής Βοήθειας «197» ( για κλήσεις εκτός Νομού Αττικής). Λειτουργεί όλο το 24ωρο, όλες τις ημέρες του χρόνου. Ψυχολογική στήριξη,

6 παραπομπή και πληροφόρηση για όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες της Ελλάδας o ΣΥΛΛΟΓΟΣ «ΤΟ ΧΑΜΟΓΕΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ» Τηλεφωνική Γραμμή: o ΕΨΥΠΕ (ΕΤΑΙΡΙΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ) Τηλεφωνική Γραμμή: o ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ Τηλ: , o ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ - Αθήνα: Δ/νση: Νίκης 11 Σύνταγμα, Τηλ Πειραιάς: Δ/νση: Αλκιβιάδου 76 Πειραιάς, Τηλ o ΔΗΜΟΣ ΑΘΗΝΑΙΩΝ - ΓΡΑΦΕΙΟ ΙΣΟΤΗΤΑΣ Δ/νση: Σοφοκλέους 70 και Πειραιώς, Τηλ o ΔΙΚΤΥΟ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΕΥΡΩΠΗΣ: Τηλ Βιβλιογραφία McPhaul, K., Lipscomb, J., & Johnson, J. (2010). Assessing risk for violence on home health visits. Home healthcare nurse, 28(5), Lundrigan, E., Hutchings, D., Mathews, M., Lynch, A., & Goosney, J. (2010). A risk assessment screening tool for community health care workers. Home Health Care Management & Practice, 22(6), Otto, R. K., & Douglas, K. S. (Eds.). (2010). Handbook of violence risk assessment. Taylor & Francis. Ηλεκτρονικές πηγές πληροφόρησης

7 ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ Α. Νοσηλευτική Διάγνωση: Κίνδυνος για βία προς άλλους Ορισμός: Αφορά σε κίνδυνο για συμπεριφορές με τις οποίες το άτομο καταδεικνύει ότι μπορεί να αποβεί οργανικά, συναισθηματικά ή και σεξουαλικά επιβλαβές σε άλλους. Σχετιζόμενοι παράγοντες (ή παράγοντες κινδύνου) Γλώσσα σώματος: άκαμπτη στάση σώματος, σφιγμένες γροθιές, σφίξιμο σιαγόνας, υπερκινητικότητα, βηματισμός, διέγερση, ευερεθιστότητα, λαχάνιασμα, απειλητικές στάσεις / μορφασμοί / χειρονομίες. Σχεδόν συνεχείς σκέψεις για βία Έκφραση επιθυμίας / πρόθεσης να βλάψει άλλους έμμεσα ή άμεσα. Ιστορικό άσκησης βίας εναντίον άλλων (χτυπήματα σε κάποιον, κλωτσιές, δάγκωμα, γρατσουνίσματα, φτύσιμο, σπρώξιμο, πέταγμα αντικειμένων σε κάποιον, σεξουαλική παρενόχληση, προσπάθεια βιασμού, βιασμός, ούρηση ή αφόδευση πάνω σε κάποιον) Ιστορικό απειλών βίας (προφορικές απειλές εναντίον ατόμου ή πραγμάτων άλλων, δημόσιες απειλές, απειλητικά σημειώματα / γράμματα, σεξουαλικές απειλές, απειλητικές χειρονομίες, κατάρες. Ιστορικό βίαιης αντικοινωνικής συμπεριφοράς (κλοπές, φασαρίες, απαιτήσεις προνομίων, επανειλημμένοι δανεισμοί από άλλους, βίαιες διακοπές συναντήσεων / συνεδριάσεων, παραβίαση οδηγιών / κανόνων, άρνηση φαγητού, άρνηση λήψης φαρμακευτικής αγωγής) Ιστορικό έμμεσης βίας (σκίσιμο ρούχων, πέταγμα πραγμάτων σε τοίχους, ούρηση ή αφόδευση στο πάτωμα, δυνατό χτύπημα ποδιών στο πάτωμα, ιδιοσυγκρασιακά ξεσπάσματα, σπάσιμο τζαμιών, πέταγμα αντικειμένων, φωνές, ουρλιαχτά, ανάρμοστες ερωτικές προτάσεις) Γνωστικές διαταραχές (μειωμένη διανοητική λειτουργία, διάσπαση προσοχής, μαθησιακές δυσκολίες) Νευρολογικές διαταραχές (τραύμα κεφαλής, επιληπτικές κρίσεις ) Ιστορικό παιδικής κακοποίησης Βασανισμός ζώων Ιστορικό κατάχρησης αλκοόλ ή ναρκωτικών ουσιών Ψυχωτικά συμπτώματα (οπτικές ή ακουστικές ψευδαισθήσεις εντολών, παρανοϊκές παραισθήσεις, χαλαρότητα, ακατάσχετη φλυαρία, παράλογος τρόπος σκέψης) Εμπλοκές σε τροχαίες παραβάσεις: συχνή βία στο δρόμο, χρήση οχημάτων για εκτόνωση θυμού Διαθεσιμότητα όπλων κλπ Παρορμητικότητα

8 Προσδιοριστικά Χαρακτηριστικά Σημείωση: αν και μια διάγνωση κινδύνου δεν έχει προσδιοριστικά χαρακτηριστικά ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ οι παράγοντες κινδύνου που περιγράφονται ανωτέρω, μπορούν να χρησιμοποιηθούν ώστε να υποδηλώσουν μια πραγματική και όχι δυνητική Νοσηλευτική Διάγνωση ή ως δείκτες κινδύνου για κλιμάκωση βίας. Β. Επιθυμητές Εκβάσεις: Aυτοσυγκράτηση της βίαιης συμπεριφοράς Αναφέρεται στη δυνατότητα του ατόμου να απέχει από βίαιες καταχρηστικές συμπεριφορές. Προηγούμενη Βαθμολόγηση κλίμακας εκβάσεων: Βαθμολόγηση με: 1: Ποτέ δεν καταδεικνύει την επιθυμητή συμπεριφορά 2: Σπάνια καταδεικνύει την επιθυμητή συμπεριφορά, 3: Μερικές φορές καταδεικνύει την επιθυμητή συμπεριφορά, 4: Συχνά καταδεικνύει την επιθυμητή συμπεριφορά, 5: Συνεχώς καταδεικνύει την επιθυμητή συμπεριφορά ΜΕ: μη εφαρμόσιμο Αρχική βαθμολογία:... Τελική βαθμολογία:... Το άτομο θα: Δείκτες Ποτέ 1 Σπάνια 2 Μερικές φορές 3 Συχνά 4 Συνεχώς 5 ΜΕ Ζητάει βοήθεια όταν είναι ταραγμένος και νοιώθει πως χάνει τον έλεγχο. Προσδιορίζει κάποιες μεθόδους που το διευκολύνουν στην αυτοσυγκράτηση της βίαιης συμπεριφοράς. Επισημαίνει τους στρεσογόνους παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο επιθετικής συμπεριφοράς. Επιδεικνύει προσαρμοστικές στρατηγικές αντιμετώπισης για να τις χρησιμοποιήσει όταν έχει εχθρικά συναισθήματα. Διατηρεί τον έλεγχο του θυμού του. Ανακατευθύνει επιτυχώς την εχθρότητα σε κοινωνικά αποδεκτή συμπεριφορά.

9 Συζητάει τα αισθήματα θυμού που βιώνει και περιγράφει λεκτικά κατάλληλους τρόπους για να ανέχεται την απογοήτευση. Ελέγχει τις παρορμήσεις του. Εκφράζει την επιθυμία για μακρόχρονη θεραπεία με εξειδικευμένο επαγγελματία ψυχικής υγείας Γ. Ενέργειες / Παρεμβάσεις: Βοήθεια για αυτοσυγκράτηση βίαιης συμπεριφοράς και για έλεγχο θυμού / παρορμητικότητας. 1ης ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ: Αξιολόγηση παραγόντων κινδύνου / συμμετεχόντων παραγόντων για άσκηση βίας προς άλλους. Καθορισμός των υποκειμενικών δυναμικών, όπως καταγράφονται στον κατάλογο των Παραγόντων κινδύνου. Η ασφάλεια του νοσηλευτή / επαγγελματία υγείας και οποιουδήποτε προσώπου στο περιβάλλον του ατόμου το οποίο θα μπορούσε να αποτελέσει στόχο αποδέκτη βίαιης συμπεριφοράς αποτελεί πρώτη προτεραιότητα, πριν ακόμα την αξιολόγηση της σοβαρότητας του κινδύνου εκδήλωσης βίας προς άλλους. Αξιολόγηση ιστορικού άσκησης βίας: σοβαρότητα, συχνότητα, καθορισμός χρόνου του τελευταίου επεισοδίου. «Ποιο είναι το ποιο βίαιο πράγμα που έχετε κάνει ποτέ;» «Σε ποια περίπτωση / πότε ήλθατε πολύ κοντά στο να χτυπήσετε κάποιον;» Επιβεβαίωση των αντιλήψεων του ατόμου για τον εαυτό του/την κατάσταση. Επισήμανση της χρήσης αμυντικών μηχανισμών (π.χ. άρνηση, προβολή). Συχνά η επιθετική συμπεριφορά αποτελεί άμυνα απέναντι στην παθητικότητα και την απελπισία. Η εχθρική συμπεριφορά και η οξυθυμία εμφανίζονται ως άμυνα στο στρες και το άγχος. Τέτοιοι μηχανισμοί αντιμετώπισης αποβαίνουν ενισχυτικοί της βιαιότητας, διότι μειώνουν το άγχος αυξάνοντας την αίσθηση δύναμης και ελέγχου. Παρατήρηση/ακρόαση για πρώιμες ενδείξεις καταπόνησης / αυξανόμενου άγχους (π.χ. οξυθυμία, έλλειψη συνεργασίας, απαιτητική συμπεριφορά, θέση/έκφραση σώματος). Μπορεί να καταδεικνύουν πιθανότητα απώλειας ελέγχου και η παρέμβαση σε αυτό το σημείο μπορεί να αποτρέψει μια έκρηξη βίας. Σημείωση: Ο φόβος και το υψηλό άγχος μπορεί να στρεβλώσουν τον τρόπο που αντιλαμβάνεται το άτομο το περιβάλλον. Ανίχνευση προηγούμενης γνωστής ψυχικής πάθησης και αξιολόγηση της συμμόρφωσης στη θεραπευτική αγωγή. Η εμφάνιση ψυχωτικών συμπτωμάτων (οπτικές ή ακουστικές ψευδαισθήσεις εντολών, παρανοϊκές παραισθήσεις, χαλαρότητα, ακατάσχετη φλυαρία, παράλογος τρόπος σκέψης) αυξάνουν το άγχος και το φόβο του

10 ατόμου και στρεβλώνουν την αντίληψη της πραγματικότητας. Απαιτείται ειδική ψυχιατρική παρέμβαση, παραπέμπεται σε υπηρεσία Ψυχικής Υγείας και ίσως χρειαστεί νοσηλεία. Αναγνώριση καταστάσεων όπως οξύ/χρόνια εγκεφαλικό σύνδρομο, κατάσταση πανικού, ορμονικές διαταραχές, (π.χ. προεμμηνοπαυσιακό σύνδρομο, επιλόχεια ψύχωση), σύγχυση προκαλούμενη από φάρμακα, μετά από αναισθησία/σπασμούς, εγκεφαλικός τραυματισμός. Οι οργανικές αυτές καταστάσεις, μπορεί να επηρεάζουν την ικανότητα του ατόμου να ελέγξει τη συμπεριφορά του ή την ικανότητά του να ερμηνεύει τα ερεθίσματα του περιβάλλοντος και η αντιμετώπισή τους απαιτεί συγκεκριμένες παρεμβάσεις. Ανασκόπηση ευρημάτων ή σύσταση για εργαστηριακών εξετάσεων (π.χ. τιμές αλκοόλ στο αίμα, γλυκόζης αίματος, αερίων αίματος, ηλεκτρολυτών, δοκιμασιών νεφρικής λειτουργίας). Επίσης μπορεί να επηρεάζεται η ικανότητα του ατόμου να ελέγξει τη συμπεριφορά του ή η ικανότητά του να ερμηνεύει τα ερεθίσματα του περιβάλλοντος Παρατήρηση ενδείξεων πρόθεσης ανθρωποκτονίας (π.χ. νοσηρά αισθήματα ή άγχος του ατόμου, προειδοποίηση από το άτομο «Δεν είναι πρόβλημα», «Θα ήταν καλύτερα να ήταν νεκροί.», εναλλαγές ψυχικής διάθεσης, κατάχρηση αλκοόλ και/ή άλλων ναρκωτικών σε χρήστες) Καταγραφή οικογενειακού ιστορικού άσκησης βίας ή/ και ανθρωποκτονιών. Τα παιδιά που μεγαλώνουν σε σπίτια όπου η βία είναι αποδεκτή, μεγαλώνοντας εμφανίζουν την τάση να χρησιμοποιούν τη βία ως τρόπο επίλυσης των προβλημάτων. Ευθεία ερώτηση του ατόμου εάν σκέπτεται να ενεργήσει με βάση τις σκέψεις/συναισθήματά του για τον καθορισμό της πρόθεσης άσκησης βίας. Καθορισμός της διαθεσιμότητας μέσων επιτέλεσης ανθρωποκτονίας. Διερεύνηση αποτελεσματικών στρατηγικών αντιμετώπισης που χρησιμοποιήθηκαν στο παρελθόν από το άτομο. Ρωτήστε το άτομο: o Τι θα σας βοηθούσε να μειώσετε την ένταση / το άγχος που νοιώθετε; o Που απευθύνεστε για υποστήριξη όταν περνάτε δύσκολες καταστάσεις; o Έχετε οικεία πρόσωπα στα οποία μπορείτε να μιλήσετε; o Υπάρχουν περιπτώσεις που ενώ θυμώνετε δεν αντιδράτε βίαια; Εκτίμηση των συμπεριφορών προσαρμογής που ήδη το άτομο εφαρμόζει. Σημείωση: Το άτομο πιστεύει ότι δεν υπάρχουν εναλλακτικοί τρόποι εκτός της βίας, ιδιαίτερα όταν προέρχεται από οικογένεια με ιστορικό βίας. Αναγνώριση των παραγόντων κινδύνου και εκτίμηση των δεικτών παιδικής κακοποίησης/παραμέλησης: ανεξήγητοι/συχνοί τραυματισμοί, αδυναμία ανάπτυξης κ.λπ.

11 2ης ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ: Παροχή βοήθειας στο άτομο να αποδεχθεί την ευθύνη της παρορμητικής συμπεριφοράς του και της ενδεχόμενης βίας. Ανάπτυξη θεραπευτικής σχέσης με το άτομο. Διασφάλιση παρουσίας του ίδιου φροντιστή όταν είναι δυνατόν. Προάγει το αίσθημα εμπιστοσύνης, επιτρέποντας στο άτομο να εκφράζει ελεύθερα τα συναισθήματά του. Σεβασμός των ορίων οικειότητας που θέτει το άτομο, αποφυγή σωματικής εγγύτητας ή οπτικής επαφής, όταν αυτό δεν είναι ανεκτό από το άτομο (πχ όταν υπάρχει μετατραυματικό σύνδρομο ή ψυχωτικά συμπτώματα). Η εγγύτητα μπορεί να δημιουργήσει φόβο και άγχος - ειδικά υπό την επήρεια της στρεβλωμένης αντίληψης της πραγματικότητας που μπορεί να έχει το άτομο - και να πυροδοτήσει τη βίαιη αντίδρασή του. Ειλικρίνεια κατά την παροχή πληροφοριών και διατήρηση άμεσης επικοινωνίας για την αποφυγή της ενίσχυσης χειριστικής συμπεριφοράς. Βοήθεια του ατόμου να καταλάβει ότι το ίδιο έχει τον έλεγχο του εαυτού του και συνεπώς την ευθύνη για τις δικές του πράξεις. Η αίσθηση ελέγχου βελτιώνει την αυτοπεποίθηση. Αποδοχή του θυμού του ατόμου χωρίς συναισθηματική αντίδραση. Παροχή δυνατότητας στο άτομο για έκφραση των συναισθημάτων θυμού σε αποδεκτά όρια και ενημέρωσή του ότι το προσωπικό είναι διαθέσιμο να συμβάλει στη διατήρηση του ελέγχου του. Προάγεται η αποδοχή και το αίσθημα της ασφάλειας. Διάθεση χρόνου για ακρόαση της έκφρασης των συναισθημάτων. Αναγνώριση της πραγματικότητας των συναισθημάτων του ατόμου και ότι αυτά είναι ΕΝΤΑΞΕΙ. Το άτομο πρέπει να κατανοήσει πως όλα τα συναισθήματα είναι αποδεκτά και να θέσει όρια σε καταστρεπτικές βίαιες, συμπεριφορές. Παροχή βοήθειας στο άτομο να συνειδητοποιήσει ότι οι ενέργειες του μπορεί να αποτελούν ανταπόκριση σε προσωπικό φόβο (μπορεί να φοβάται τη δική του συμπεριφορά, την απώλεια ελέγχου), εξάρτηση και αίσθημα αδυναμίας. Συζήτηση των κινήτρων για αλλαγή (πχ. αποτυχημένες σχέσεις, απώλεια εργασίας, εμπλοκή με το δικαστικό σύστημα). Η κατάσταση κρίσης μπορεί να παρέχει ώθηση αλλαγής, αλλά απαιτείται έγκαιρη θεραπευτική παρέμβαση για υποστήριξη των προσπαθειών. Αντιμετώπιση της τάσης του ατόμου να υποτιμά την κατάσταση/συμπεριφορά. Σε καταστάσεις ενδοοικογενειακής βίας, το άτομο μπορεί να εμφανίζει μεταμέλεια μετά το περιστατικό. Να αιτιολογείται και να αναφέρει ότι δε θα συμβεί ξανά. Ανασκόπηση παραγόντων (αισθημάτων/ γεγονότων) που περιλαμβάνονται στην επιδεινούμενη βίαιη συμπεριφορά. Συζήτηση της επίδρασης της συμπεριφοράς στους άλλους / των επιπτώσεων των ενεργειών.

12 Αναγνώριση της πιθανότητας ανθρωποκτονίας ως επιλογής. Συζήτηση των επιπτώσεων των ενεργειών στην περίπτωση που ήταν από πρόθεση. Ερώτηση πως θα μπορούσε το άτομο να βοηθηθεί για την επίλυση των προβλημάτων. Παρέχεται η δυνατότητα στο άτομο να κοιτάξει τις πραγματικές του επιλογές και τις πιθανές εκβάσεις. Παροχή βοήθειας στο άτομο για αναγνώριση των καταλληλότερων λύσεων/συμπεριφορών (πχ δραστηριότητες κίνησης/άσκηση) για τη μείωση του άγχους και των συνοδών σωματικών εκδηλώσεων. Παροχή οδηγιών για τις ενέργειες που το άτομο μπορεί να κάνει, αποφεύγοντας τις αρνητικές οδηγίες όπως «να μην». Σε γνωστή χρόνια ψυχική διαταραχή χορήγηση της συνταγογραφημένης φαρμακευτικής αγωγής, έλεγχος της συμμόρφωσης σε αυτή και φροντίδα για τακτική παρακολούθηση σε κοινοτική δομή Ψυχικής Υγείας. Παροχή βοήθειας στο άτομο για το διαχωρισμό πραγματικότητας και παραισθήσεων και εκπαίδευση στους οικείους για τρόπους που βοηθούν το άτομο να διακρίνει την πραγματικότητα. Σε περιπτώσεις χρόνιας κατάχρησης αλκοόλ ή άλλων ουσιών, παρακίνηση του ατόμου για αναζήτηση και αποδοχή ειδικής βοήθειας (ειδικοί Ψυχικής Υγείας, Κέντρα Απεξάρτησης, Ομάδες Αυτοβοήθειας κλπ.). Πληροφόρηση για διαθέσιμες πηγές βοήθειας στην κοινότητα ή αλλού. Επισημαίνεται ότι το άτομο μπορεί να μην έχει τον έλεγχο της συμπεριφοράς του όταν είναι υπό την επήρεια αλκοόλ ή άλλων ουσιών 3ης ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ: Βοήθεια του ατόμου να αναπτύξει εναλλακτικές στρατηγικές για αντιμετώπιση κρίσεων. Αναζήτηση των προηγηθέντων πριν το άτομο χάσει τον έλεγχο («Τι συνέβη πριν αρχίσεις να νιώθεις την τάση να την χτυπήσεις;»). Βοήθεια στο άτομο να θυμηθεί τα σωματικά συμπτώματα που σχετίζονται με το θυμό. Βοήθεια στο άτομο να αξιολογήσει σε ποιο σημείο της αλυσίδας των γεγονότων μπορεί να γίνει αλλαγή. Χρήση του παιχνιδιού ρόλων για να εξασκήσει τεχνικές επικοινωνίας. Συζήτηση σχετικά με το πώς θέματα ελέγχου παρεμποδίζουν την επικοινωνία. Βοήθεια στο άτομο για αναγνώριση συστηματικών αρνητικών σκέψεων που σχετίζονται με τη χαμηλή αυτοεκτίμηση. Αναγνώριση και ενθάρρυνση της χρήσης αποτελεσματικών στρατηγικών αντιμετώπισης που χρησιμοποιήθηκαν στο παρελθόν από το άτομο.

13 Ενίσχυση κάθε προσαρμοστικής συμπεριφοράς που επιδεικνύει το άτομο. Συχνά το άτομο τείνει να αγνοεί ή να υποεκτιμάει τόσο τις θετικές πλευρές της ζωής του όσο και τα προσωπικά του επιτεύγματα, με αποτέλεσμα να βιώνει απελπισία και να μειώνεται η αυτοεκτίμησή του. Βοήθεια στο άτομο για εξάσκηση διπλωματικών ικανοτήτων με κάποια συγκεκριμένα άτομα και με άτομα που έχουν εξουσία. Ενθάρρυνση για δημιουργικές δραστηριότητες. Σύσταση χρήσης της ομαδικής θεραπείας για να μειωθεί η αίσθηση της μοναχικότητας και να ενισχυθεί η ικανότητα στην επικοινωνία. Οδηγίες ή παραπομπή για ανάπτυξη αυτοπεποίθησης. Οδηγίες ή παραπομπή για ανάπτυξη ικανοτήτων διαχείρισης δύσκολων καταστάσεων. Μετά από μια αναφερθείσα βίαιη πράξη, η έναρξη ομαδικής συζήτησης σχετικά με το συμβάν, το αποτέλεσμα και τα συναισθήματα, μπορεί να μειώσει το άγχος και να αυξήσει την κατανόηση της βίας. Πληροφόρηση για διαθέσιμες πηγές βοήθειας στην κοινότητα ή αλλού o Κέντρα Ψυχικής Υγιεινής του Τομέα που υπάγεται η περιοχή o Ψυχιατρικές κλινικές Γενικών Νοσοκομείων του Τομέα o Ιατροπαιδαγωγικά Κέντρα του Τομέα που υπάγεται η περιοχή (αν πρόκειται για παιδί έφηβο) o Δημόσια και Ιδιωτικά Κέντρα Ψυχοθεραπείας και Συμβουλευτικής o Αναζήτηση πλησιέστερων Μονάδων Ψυχικής υγείας στο σύνδεσμο : 4ης ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ: Παροχή βοήθειας στο άτομο / σημαντικούς άλλους για την αποκατάσταση/ αντιμετώπιση της υπάρχουσας κατάστασης. Διατήρηση ήρεμης και ειλικρινούς, μη επικριτικής συμπεριφοράς (μειώνει τις αμυντικές αντιδράσεις) Παροχή βοήθειας ώστε το άτομο να κατανοήσει ότι ο θυμός, το αίσθημα εκδίκησης κλπ, ακόμα κι όταν είναι δικαιολογημένα και κατάλληλα, θα πρέπει να εκφράζονται και όχι να εφαρμόζονται. Το άτομο ενθαρρύνεται να εκφράζει λεκτικά το θυμό ή την απογοήτευσή του ή φυσικά (τρέξιμο, άσκηση σε σάκο μποξ, άσκηση γυμναστηρίου κλπ) και όχι επιθετικά και βίαια. Η άσκηση ανακατευθύνει την έκφραση του θυμού και της έντασης σε αυτήν. Συζήτηση με όλα τα μέλη της οικογένειας ή σημαντικών άλλων για την αποκατάσταση/ αντιμετώπιση της υπάρχουσας κατάστασης. Μετά από ένα βίαιο

14 συμβάν, ακόμα κι αν δε ασκήθηκε σωματική βία σε κάποιο πρόσωπο, η έναρξη ομαδικής συζήτησης σχετικά με το συμβάν, το αποτέλεσμα και τα συναισθήματα, μπορεί να μειώσει το άγχος και να αυξήσει την κατανόηση της βίας από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. Προϋποθέτει όμως την ειλικρινή θέληση για συμμετοχή όλων των μερών. Προειδοποίηση των πιθανών θυμάτων, όταν υπάρχει σοβαρή απειλή βλάβης ή/και ανθρωποκτονίας. Ενημέρωση αρμόδιων τοπικών Υπηρεσιών. Πληροφόρηση για διαθέσιμες πηγές βοήθειας ως αναφέρθηκαν στην αρχική ενότητα Ι. Σύσταση παρακίνηση για ομαδική, οικογενειακή ή ατομική ψυχοθεραπεία ή συμβουλευτική όταν και για ότι κρίνεται σκόπιμο ανάλογα με την κατάσταση και τις επικρατούσες συνθήκες.

15 Βιβλιογραφία Ackley, B., Ladwig G. (2013). Nursing Diagnosis Handbook, An Evidence-Based Guide to Planning Care, 10 nth Edition, Elsevier. Bekemeier, B. (1995). Public health nurses and the prevention of and intervention in family violence. Public health nursing, 12(4), Carpenito-Moyet, L.J. (2006). Handbook of nursing diagnosis. 11 th edition, Lippincott Williams & Wilkins. Carpenito-Moyet, L.J. (2008). Nursing diagnosis: Application to Clinical Practice 12 th Edition, Philadephia, PA: Lippincott Williams & Wilkins. Jack, S. M., Ford-Gilboe, M., Wathen, C. N., Davidov, D. M., McNaughton, D. B., Coben, J. H., & MacMillan, H. L. (2012). Development of a nurse home visitation intervention for intimate partner violence. BMC health services research, 12(1), 50. Lundrigan, E., Hutchings, D., Mathews, M., Lynch, A., & Goosney, J. (2010). A risk assessment screening tool for community health care workers. Home Health Care Management & Practice, 22(6), McPhaul, K., Lipscomb, J., & Johnson, J. (2010). Assessing risk for violence on home health visits. Home healthcare nurse, 28(5), Moorhouse, M. F., Murr A., (2008). Nurse s pocket guide diagnoses, prioritized interventions and rationales, 11 th edition, F. A. Davis Company Philadelphia. Newfield, A. S., Hinz, D.M., Scott-Tilley, D. (2007). Cox's Clinical Application of Nursing Diagnosis, 11 th edition, F. A. Davis Company Otto, R. K., & Douglas, K. S. (Eds.). (2010). Handbook of violence risk assessment. Taylor & Francis. Πατηράκη Κουρμπάνη Ε., (2009). Οδηγός Ανάπτυξης Σχεδίου Νοσηλευτικής Φροντίδας Διαγνώσεις, Παρεμβάσεις και Αιτιολογήσεις, 11 η Αγγλική Έκδοση 1 η Ελληνική Έκδοση, Εκδόσεις Π. Χ. Πασχαλίδης. Επιμέλεια του: Doenges M. E., Shepard, M. F., Elliott, B. A., Falk, D. R., & Regal, R. R. (1999). Public health nurses' responses to domestic violence: a report from the enhanced domestic abuse intervention project. Public Health Nursing, 16(5), Sparks Ralph, S., Taylor, S. (2011). Nursing diagnosis: Reference manual, 8 th edition, Lippincott Williams & Wilkins.

16 ΕΝΤΥΠΑ Α Ι. ΕΝΤΥΠΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Κινδύνου βίας προς το νοσηλευτή / επαγγελματία υγείας ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΑΣΘΕΝΟΥΣ: Λόγος/αιτία επίσκεψης ΥΨΗΛΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΝΑΙ ΟΧΙ ΑΓΝΩΣΤΟ ΟΔΗΓΙΕΣ Υπάρχει πιθανότητα για βία ή επιθετικότητα στο χώρο επίσκεψης (π.χ., ενδοοικογενειακή βία, σεξουαλική κακοποίηση, βία / επιθετικότητα προς τους παρόχους υπηρεσιών); Υπάρχει ιστορικό συμβάντων με την εμπλοκή όπλων; ΜΕΤΡΙΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΝΑΙ ΟΧΙ ΑΓΝΩΣΤΟ ΟΔΗΓΙΕΣ Έχει το άτομο ή η οικογένειά του λεκτικά προσβλητική συμπεριφορά προς τους παρόχους υπηρεσιών υγείας; Υπάρχουν γνωστές ασθένειες ή καταστάσεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη συμπεριφορά του ατόμου; (πχ. άνοια, ψυχική ασθένεια, εγκεφαλικό τραύμα) Υπάρχει ιστορικό κατάχρησης αλκοόλ ή άλλων ναρκωτικών ουσιών; Υπήρξαν ποτέ ψευδείς ισχυρισμοί σχετικά με τον πάροχο υπηρεσιών υγείας; Είναι η υπηρεσία κινητής τηλεφωνίας ανεπαρκής στην περιοχή; Θα μπορούσε να θεωρηθεί επικίνδυνη η περιοχή που βρίσκεται το σπίτι; Υπάρχουν επικίνδυνα ζώα εντός της ιδιοκτησίας του ατόμου; (πχ εκπαιδευμένοι επιθετικοί στους ξένους σκύλοι στον κήπο ή την οικία) ΧΑΜΗΛΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΝΑΙ ΟΧΙ ΑΓΝΩΣΤΟ ΟΔΗΓΙΕΣ Βρίσκεται το σπίτι σε απομονωμένη ή πολύ αραιοκατοικημένη περιοχή; Υπάρχουν παράγοντες που επηρεάζουν την Αν ναι συζητήστε με τον υπεύθυνο την ανάπτυξη ενός σχεδίου ασφαλείας (επίσκεψη με δεύτερο επαγγελματία, αστυνομική συνοδεία κπλ) Αν δε γνωρίζετε, έχετε μαζί κινητό τηλέφωνο, ενημερώστε την υπηρεσία όταν εισέρχεστε κι όταν εξέρχεστε, συζητήστε πριν, με άλλους επαγγελματίες που γνωρίζουν την οικογένεια Αν ναι, σε πάνω από μια ερωτήσεις ή στην 6, συζητήστε με τον υπεύθυνο την ανάπτυξη ενός σχεδίου ασφαλείας. Αν δε γνωρίζετε, έχετε μαζί κινητό τηλέφωνο, ενημερώστε την υπηρεσία όταν εισέρχεστε κι όταν εξέρχεστε, συζητήστε πριν, με άλλους επαγγελματίες που γνωρίζουν την οικογένεια Αν υπάρχουν επικίνδυνα ζώα ζητήστε να δεθούν από τον ιδιοκτήτη, αν αρνηθεί μην εισέρχεστε στην ιδιοκτησία. Αν ναι, πάρτε τις απαραίτητες προφυλάξεις ασφαλείας πριν τη διεξαγωγή της επίσκεψης (πχ. επίσκεψη σε ώρες αιχμής,

17 πρόσβαση στο σπίτι ή/και την απομάκρυνση από εκεί; (π.χ. φωτισμός, σπασμένες σκάλες); συνοδεία άλλου συναδέλφου) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ: *** ΠΡΟΣΟΧΗ: ΣΕ ΚΑΘΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ Η ΥΠΑΡΞΗ ΕΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΥ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ / ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΡΟΦΥΛΑΞΕΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ. Α. Έντυπο επικεντρωμένης αξιολόγησης κινδύνου βίας προς τους άλλους ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΑΣΘΕΝΟΥΣ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ: ΑΚΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΕΓΩ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ (ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ) Τι στάση διατηρείτε απέναντι στη ζωή (θετική / αρνητική κλπ.).. Τι νομίζετε για το σώμα σας;.. Πώς βαθμολογείτε την αυτοεκτίμηση σας (1-10, όπου 10 η υψηλότερη βαθμολογία); Τι χαρακτηρίζει την ψυχική σας διάθεση; Κατάθλιψη; Ενοχή;. Αίσθηση του μη πραγματικού; Συναισθηματική αστάθεια; Απάθεια/αδιαφορία; Κοινωνική απομόνωση;. Αποστασιοποίηση;. Είστε νευρικό άτομο; Πληγώνονται εύκολα τα συναισθήματα σας;. Αναφορά στρεσογόνων παραγόντων:.. Προηγηθέντες τρόποι διαχείρισης του στρές:. Ανησυχία για οικονομική κατάσταση:.. Οικογενειακή κατάσταση:. Επαγγελματική εμπειρία/στρατιωτική θητεία:.. Πολιτισμικοί/εθνικοί παράγοντες:. Θρήσκευμα: Ενεργός συμμετοχή σε θρησκευτικές τελετουργίες: Τρόπος ζωής: Πρόσφατες αλλαγές:.. Σημαντικές απώλειες/αλλαγές(ημερομηνίες): Στάδια θρήνου/εκδηλώσεις απώλειας:. Συναισθήματα (σημειώστε ότι ισχύει):. Αίσθηση αβοήθητου/ανημποριά:.. Απελπισία:.. Νευρικότητα: Απώλεια αίσθησης ελέγχου: Παθητικότητα: Εξάρτηση: Ευφορία: Θυμός/εχθρικότητα: Άλλο (εξειδικεύστε): ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ (ΕΥΡΗΜΑΤΑ) Συναισθηματική κατάσταση (σημειώστε ότι ισχύει): Ηρεμία: Φιλικότητα: Συνεργατικότητα: Αμφιθυμία: Φόβος: Αγχος: Ευερεθιστότητα: Απόσυρση:

18 Μηχανισμοί άμυνας: Προβολή:. Αρνηση:. Καταστροφολογία:. Εκλογίκευση:. Απώθηση:. Παλινδρόμηση:. Παθητικότητα/επιθετικότητα:. Μετουσίωση:. Διανοητικοποίηση:. Σωματοποίηση:. Ταύτιση:. Ενδοβολή:. Αντίδραση με το αντίθετο: :. Απομόνωση:. Μετάθεση:. Υποκατάσταση:. Σύμπτωση εκδηλώσεων συμπεριφοράς: Λεκτική:.. Μη λεκτική:. Χαρακτηριστικά λόγου: Ταχύτητα (αργός/γρήγορος):.. Υπό πίεση:. Ένταση:.. Διαταραχές:.. Αφασία: Κινητική συμπεριφορά: Στάση σώματος: Νευρικότητα: Ενεργητικότητα: Στερεοτυπία: Τικ/τρόμος: Τρόπος βάδισης: Παρατηρούμενη σωματική αντίδραση (-σεις):.. ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ (ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ) Οικογενειακή κατάσταση (σημειώστε): Άγαμος/η:.Έγγαμος/η:... Διαζευγμένος/η:... Χήρος/α:... Ζει με: Χρονική διάρκεια σχέσης:... Αντίληψη για τη σχέση:... Ανησυχίες/άγχος:... Οικογενειακός ρόλος:... Αριθμός/ηλικία παιδιών Αντίληψη της σχέσης με τα μέλη της οικογένειας: Διευρυμένη οικογένεια:... Άλλα άτομα που τον στηρίζουν:... Εθνικοί/πολιτισμικοί δεσμοί: Ισχύς εθνικής ταυτότητας:... Διαμένει σε κοινότητα ομοεθνών:... Αισθήματα (περιγράψτε): Απώλεια εμπιστοσύνης: Απόρριψη:... ΔυστυχίαΜοναξιά/απομόνωση:... Προβλήματα που σχετίζονται με ασθένεια/κατάσταση: Προβλήματα επικοινωνίας (π.χ. ομιλία, διαφορετική γλώσσα, εγκεφαλική βλάβη):... Χρήση βοηθημάτων λόγου/επικοινωνίας (καταγράψτε):..... Ανάγκη διερμηνέως:... Μητρική γλώσσα:... ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ (ΕΥΡΗΜΑΤΑ) Επικοινωνία/Λόγος: Σαφής:.. Χαώδης:..... Χαμηλού νοητικού επιπέδου:... Λαρυγγεκτομή: Αφασικός:... Συγχυτικός:... Λεκτική/μη λεκτική επικοινωνία με την οικογένεια/σημαντικούς άλλους:... Τρόπος οικογενειακής αλληλεπίδρασης:......

19 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΑΝΑΠΑΥΣΗ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ (ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ) Επάγγελμα: Ικανότητα συμμετοχής σε συνήθεις δραστηριότητες: Χόμπυ:.Ελεύθερος χρόνος/ψυχαγωγικές δραστηριότητες:... Δυνατότητα βάδισης: Τρόπος βάδισης (περιγράψτε):... Επίπεδο δραστηριότητας (καθιστική - πολύ δραστήρια ζωή):... Καθημερινή άσκηση/είδος: Μυικός όγκος/τόνος/ δύναμη (π.χ. επίπεδο φυσιολογικό, αυξημένο, μειωμένο):... Ιστορικό προβλημάτων/ περιορισμών από κάποιες καταστάσεις (π.χ. ακινησία, αδυναμία μετακίνησης, εξασθένησης: Συναισθήματα (π.χ. εξουθένωση, νευρικότητα, αδυναμία συγκέντρωσης, δυσαρέσκεια): Παράγοντες ανάπτυξης (π.χ. καθυστέρηση/ηλικία): Ύπνος: Ώρες:... Ενδιάμεσος ύπνος (υπνάκος):... Αυπνία:... Που σχετίζεται με:... Δυσκολία να αποκοιμηθεί:... Δυσκολία να παραμείνει κοιμισμένος:... Αίσθημα Ξεκούρασης μετά τον ύπνο: Υπερβολική αδυναμία:... Συνήθειες προετοιμασίας για ύπνο:... Τεχνικές χαλάρωσης: Ύπνος με περισσότερα από ένα μαξιλάρια: Χρήση οξυγόνου(τύπος):πότε χρησιμοποιείται: Φάρμακα ή φυτικά σκευάσματα που βοηθούν/ επηρεάζουν τον ύπνο:... ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ (ΕΥΡΗΜΑΤΑ) Παρατηρούμενη αντίδραση στη δραστηριότητα: Καρδιακή συχνότητα: :... Καρδιακός ρυθμός (ρυθμικός/άρρυθμος):... Αρτηριακή Πίεση:... Ρυθμός αναπνοών:. Κορεσμός Αιμοσφαιρίνης με Ο 2 :... Διανοητική κατάσταση (π.χ. γνωστική διαταραχή, απόσυρση/λήθαργος):... Μυικός όγκος/ τόνος:... Στάση σώματος (π.χ. φυσιολογική, παθολογική κύρτωση σπονδυλικής στήλης):... Τρόμος (εντόπιση):... Εύρος Κίνησης:... Ισχύς: Παραμόρφωση:... Χρήση βοηθημάτων κίνησης (περιγράψτε):... ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΗ - ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

20 ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ (ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ) Όνειρα:... Υπνοβασία:... Αυτόματη γραφή: Αίσθηση / πεποίθηση ότι είναι άλλο πρόσωπο: Αντίληψη των καταστάσεων Διαφορετικά από τους άλλους:... Ικανότητα: Να ακολουθεί οδηγίες:... Να κάνει υπολογισμούς... Να ολοκληρώνει καθημερινές δραστηριότητες ζωής:..... Λιποθυμικά επεισόδια / Ζαλάδα:... Σπασμοί:... Προσωρινή απώλεια αισθήσεων / σκοτοδίνη: ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ (ΕΥΡΗΜΑΤΑ) Διανοητική κατάσταση (σημειώστε διάρκεια αλλαγής):..... Προσαναατολισμός σε: Τόπο:. Χρόνο.Πρόσωπα... Σημειώστεό,τι ισχύει: Εγρήγορση. Νωθρότητα.. Ληθαργικότητα. Εμβροντησία... Κώμα:. Συνεργατικότητα:. Επιθετικότητα:. Παραλήρημα:. Ψευδαισθήσεις:... Μνήμη: Άμεση:. Πρόσφατη: :.Παρελθοντική:... Κατανόηση: Διεργασίες σκέψης (αξιολόγηση μέσω ομιλίας): Τρόπος ομιλίας (γρήγορος, αυθόρμητος, διακοπτόμενος):... Περιεχόμενο:... Λογική συνέχεια:... Εκφραση:... Αλλαγή θέματος:... Ξαφνικές ιδέες:... Διάρκεια προσοχής:... Διακοπτόμενη ή ρέουσα ομιλία:... Παραληρηματικές ιδέες:... Ψευδαισθήσεις:... Παραισθήσεις:... Διάθεση:... Συναίσθημα:... Καταλληλότητα... Ένταση... Διακύμανση: Αντίληψη:... Λανθασμένος τρόπος αντίληψης... Προσοχή/ δεξιότητες υπολογισμού:... Ικανότητα Επίλυσης προβλημάτων... Κρίση:... Ικανότητα υπολογισμών... Έλεγχος παρορμήσεων:... Συναίσθημα:... Σεξουαλικότητα: ΦΥΛΛΟ ΦΑΡΜΑΚΩΝ

ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ

ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΓΙΑ AYTOKTONIA (Risk for suicide) Συντάκτης: Ασπασία Παναγιώτου 1 Περιεχόμενα 10. ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΓΙΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ... 3 Συντάκτης:

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης»

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» «Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Η Ιατρική Παρέμβαση (Medical Intervention -Med.In) είναι μια Ελληνική ιατρική οργάνωση αρωγής με δράσεις εντός

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΕ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ. ΔΙΑΤΑΡΑΓΜΕΝΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΊΕΣ ΣΚΕΨΗΣ (disturbed thought processes)

ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΕ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ. ΔΙΑΤΑΡΑΓΜΕΝΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΊΕΣ ΣΚΕΨΗΣ (disturbed thought processes) ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΕ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΓΜΕΝΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΊΕΣ ΣΚΕΨΗΣ (disturbed thought processes) Συντάκτης: Ασπασία Παναγιώτου 1 Περιεχόμενα 10. ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo. Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.gr Διαχείριση κρίσεων: Ψυχο-κοινωνικές «Ακόμα και οι χώρες που είναι εξοπλισμένες

Διαβάστε περισσότερα

Άνοια στην Τρίτη ηλικία:

Άνοια στην Τρίτη ηλικία: Άνοια στην Τρίτη ηλικία: οι επιπτώσεις της νόσουστηνκαθημερινότητα της οικογένειας και οι τρόποι παρέμβασης για μια λειτουργική επικοινωνία Γκαρίπη Χριστιάνα / Κλινική ψυχολόγος Τι είναι άνοια; Μία ετερογενής

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα για Συζήτηση. Παγίδες προς αποφυγή Τελικά.;

Θέματα για Συζήτηση. Παγίδες προς αποφυγή Τελικά.; 4/22/2016 template from www.brainybetty.com copyright 2006 2 Θέματα για Συζήτηση. Όροι και Ορολογία Συμμόρφωση Προσκόλληση Συνεργατική Θεραπεία - Αυτοδιαχείριση Παράγοντες που επιδρούν Πως εκτιμάται η

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Σχιζοφρένεια. Τι Είναι η Σχιζοφρένεια; Από Τι Προκαλείται η Σχιζοφρένεια; Ποια Είναι Τα Συμπτώματα Της Σχιζοφρένειας;

Σχιζοφρένεια. Τι Είναι η Σχιζοφρένεια; Από Τι Προκαλείται η Σχιζοφρένεια; Ποια Είναι Τα Συμπτώματα Της Σχιζοφρένειας; Σχιζοφρένεια Τι Είναι η Σχιζοφρένεια; Η σχιζοφρένεια, μια πνευματική ασθένεια που προκαλεί διαταραχή στον τρόπο που σκέφτεται το άτομο, επηρεάζει περίπου το 1% του πληθυσμού. Συνήθως ξεκινά από τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η αυτοκτονική συµπεριφορά ορίζεται ως η συµπεριφορά, κατά την οποία το άτοµο θέλει να κάνει κακό στον εαυτό του µε σκοπό να δώσει ένα τέλος στη ζωή του. ιαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ Κωνσταντίνος Ασημακόπουλος Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ Ορισμός: Είναι λειτουργίες του εγώ που έχουν σκοπό να απαλλάξουν το άτομο από το άγχος ή άλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΙΣΜΟΣ, ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΑΠΟ ΜΕΘΑΜΦΕΤΑΜΙΝΗ ( CRYSTAL ICE) ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΕΘΙΣΜΟΣ, ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΑΠΟ ΜΕΘΑΜΦΕΤΑΜΙΝΗ ( CRYSTAL ICE) ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΘΙΣΜΟΣ, ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΑΠΟ ΜΕΘΑΜΦΕΤΑΜΙΝΗ ( CRYSTAL ICE) ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η μεθαμφεταμίνη είναι συνθετική ουσία και αποτελεί εξέλιξη μιας προγενέστερης ουσίας, της αμφεταμίνης. Για πρώτη φορά

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Ενηλίκων (Ι.Ψ.Υ.Π.Ε.) Ψυχιατρική Περίθαλψη στο Σπίτι του Ασθενούς (Ψ.Π.Σ.Α.)

Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Ενηλίκων (Ι.Ψ.Υ.Π.Ε.) Ψυχιατρική Περίθαλψη στο Σπίτι του Ασθενούς (Ψ.Π.Σ.Α.) Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Ενηλίκων (Ι.Ψ.Υ.Π.Ε.) ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Π. ΥΠΕΥΘΥΝOI ΤΜΗΜΑΤΟΣ Ψ.Π.Σ.Α.: ΤΣΙΠΟΥΡΙΔΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ: ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΖΕΙΚΟΥ ΕΒΕΛΙΝΑ: ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Ψυχιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Μορφές επικοινωνίας. Λεκτική Μη λεκτική (γλώσσα του σώματος) Άγγιγμα

Μορφές επικοινωνίας. Λεκτική Μη λεκτική (γλώσσα του σώματος) Άγγιγμα ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Η διεργασία της ανταλλαγής ή μεταφοράς στους άλλους σκέψεων και αισθημάτων. Η πράξη του να δίνει και να παίρνει κάποιος πληροφορίες Η διεργασία μεταβίβασης πληροφοριών Μορφές επικοινωνίας Λεκτική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 5ο μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΡΕΣ Διεθνές Εθνικό Οργανισμού Πανεπιστημίου Διαπροσωπικό Ατομικό ΜΕΡΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΑΓΧΟΣ: Ένας "μη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ. ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ Δρ. Οικονόμου Ανδρέας Μαθηματικός-Ψυχολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΣΠΑΙΤΕ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ. ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ Δρ. Οικονόμου Ανδρέας Μαθηματικός-Ψυχολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ Δρ. Οικονόμου Ανδρέας Μαθηματικός-Ψυχολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΣΠΑΙΤΕ Ενότητα: Ηγεσία, Επικοινωνία, Διαχείριση Κρίσεων ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ

ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ (Readiness for enchanced nutrition) Συντάκτης: Πέτρος Κολοβός Περιεχόμενα ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Greek Rights and Responsibilities Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Περιεχόμενα Η Περίθαλψη της Υγείας σας Τα Δικαιώματα & οι Υποχρεώσεις σας...3 Πρόσβαση Έχετε το δικαίωμα σε υγειονομική

Διαβάστε περισσότερα

Η Λειτουργία της Γραμμής SOS 15900

Η Λειτουργία της Γραμμής SOS 15900 Η Λειτουργία της Γραμμής SOS 15900 Καμηλέρη Ράνια: Ψυχολόγος, Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια, MSc, Στέλεχος/Σύμβουλος Γραμμής SOS 15900 Υποέργο 5 με τίτλο: «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ (SOS)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Η Έκθεση του Π.Ο.Υ για την πρόληψη των αυτοκτονιών με στοιχεία και για την Ελλάδα.

Η Έκθεση του Π.Ο.Υ για την πρόληψη των αυτοκτονιών με στοιχεία και για την Ελλάδα. Η Έκθεση του Π.Ο.Υ για την πρόληψη των αυτοκτονιών με στοιχεία και για την Ελλάδα. Στόχος του Σχεδίου Δράσης για την Ψυχική Υγεία 2013-2020 του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας(Π.Ο.Υ) ήταν η μείωση του ποσοστού

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ Εντάσσεται στο Μέτρο 2.3 «Ενέργειες Πρόληψης Ενίσχυσης της Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Ονοματεπώνυμο φοιτητριών: ΤΣΙΜΗΤΡΑ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΣΙΩΡΑ ΓΕΩΡΓΙΑ Υπεύθυνη καθηγήτρια: κ. ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΛΛΗΝΗΣ

ΙΑΤΡΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΛΛΗΝΗΣ ΙΑΤΡΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΛΛΗΝΗΣ Υπουργείο Υγείας- Διοίκηση 1 ης ΥΠΕ Αττικής Γενικό Νοσοκομείο Αττικής ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ- ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ Ν.Π.Δ.Δ. Μπαρδάνη Ειρήνη, Ψυχίατρος Παιδιών και Εφήβων, Σ. Δ/ντρια Μαυραντώνη

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ)

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΔΕΠΥ; Αποτελεί μια ομάδα διαταραχών όπου τα συμπτώματα εμφανίζονται πριν από την ηλικία των 12 ετών. Τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Αρετή Ευθυμίου. Υπεύθυνη Κέντρων Ημέρας Εταιρεία Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών

Αρετή Ευθυμίου. Υπεύθυνη Κέντρων Ημέρας Εταιρεία Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών Αρετή Ευθυμίου Υπεύθυνη Κέντρων Ημέρας Εταιρεία Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών Ποιος είναι ο Φροντιστής Σύμφωνα με τον ορισμό που δίνει το δίκτυο EUROCARERS (www.eurocarers.org), φροντιστής

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Εισαγωγή στην Κλινική Νευροψυχολογία της Μείζωνος Κατάθλιψης & της Σχιζοφρένειας (ONLINE CLINICAL SEMINAR) Εισηγητής: Δρ. Αλεξάνδρα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΒΙΑ

ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΒΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΒΙΑ ΟΜΙΛΗΤΕΣ ΔΗΜ. ΠΟΤΕΤΣΙΑΝΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤ. ΣΥΝ. στο Ι.Π.Α ΠΑΝΤΕΙΟΥ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΜΑΡΙΑ ΣΑΜΟΛΗ ΔΝΤΡΙΑ ΕΚΠ/ΡΙΩΝ ΧΟΥΡΔΑΚΗ ΡΙΖΟΠΟΥΛΟΥ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΤΕΠΑΕΣ ΠΑΤΡΑΣ 1 Σύστ. Προσκόπων Βύρωνα

Διαβάστε περισσότερα

Το εργασιακό άγχος αναγνωρίζεται παγκοσμίως ως η μεγαλύτερη πρόκληση τόσο στην υγεία των εργαζόμενων όσο και σε εκείνη των επιχειρήσεων

Το εργασιακό άγχος αναγνωρίζεται παγκοσμίως ως η μεγαλύτερη πρόκληση τόσο στην υγεία των εργαζόμενων όσο και σε εκείνη των επιχειρήσεων To Εργασιακό Άγχος Κοστίζει Το εργασιακό άγχος αναγνωρίζεται παγκοσμίως ως η μεγαλύτερη πρόκληση τόσο στην υγεία των εργαζόμενων όσο και σε εκείνη των επιχειρήσεων Η υγεία και η ευεξία μπορούν να επηρεαστούν

Διαβάστε περισσότερα

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ιανουαριος 2015 Κωνσταντίνα Μοσχοτά Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ανεξάρτητη, µη κυβερνητική, µη κερδοσκοπική οργάνωση. Όραµά µας η καταπολέµηση κάθε µορφής κακοποίησης εις βάρος των γυναικών. Λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Προστασίας και Κινδύνου

Παράγοντες Προστασίας και Κινδύνου Η ψυχική ζωή του παιδιού οικοδομείται μέσα από μια σχέση αλληλεπίδρασης με τους σημαντικούς Άλλους, τη μητέρα και τον πατέρα αρχικά και το ευρύτερο περιβάλλον στη συνέχεια. Μέσα από αυτήν τη συναισθηματική

Διαβάστε περισσότερα

Οι ψυχολογικές επιπτώσεις των σεισμών στα παιδιά

Οι ψυχολογικές επιπτώσεις των σεισμών στα παιδιά Οι ψυχολογικές επιπτώσεις των σεισμών στα παιδιά Αναστασία Κουμούλα Παιδοψυχίατρος Συντονίστρια Διευθύντρια Τμ. Ψυχιατρικής Παιδιών και Εφήβων Σισμανόγλειο ΓΝΑ Καταστροφές Συντριπτικά γεγονότα που περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Εισαγωγή Η διάγνωση καρκίνου του μαστού αποτελεί ιδιαίτερα τραυματικό γεγονός 1,2 Στην τελευταία έκδοση του Diagnostic and Statistical

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φόβος και τι φοβια;

Τι είναι φόβος και τι φοβια; ΦΟΒΟΙ - ΦΟΒΙΕΣ Τι είναι φόβος και τι φοβια; Φόβος: η δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση που δημιουργείται απέναντι σε πραγματικό κίνδυνο, ή απειλή. Φοβία: ο επίμονος φόβος που παγιδεύει το άτομο περιορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω.

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω. Αντιμετωπίζοντας το στρες για μια χαρούμενη και δημιουργική ζωή Το στρες μπορεί από εχθρός μας να γίνει σύμμαχος Ένα ποσοστό άγχους είναι αναγκαίο στη ζωή μας γιατί μας βοηθάει να ενεργοποιηθούμε και να

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχωτικές διαταραχές και θεραπευτική αντιμετώπιση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Σάββατο, 10 Ιούλιος :29

Ψυχωτικές διαταραχές και θεραπευτική αντιμετώπιση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Σάββατο, 10 Ιούλιος :29 Γράφει: Νικόλαος Βακόνδιος, Ψυχολόγος Η λέξη «ψύχωση» είναι μία λέξη η οποία χρησιμοποιείται υπερβολικά συχνά από τον κόσμο με λάθος νόημα και περιεχόμενο. Στο κείμενο αυτό, γίνεται μία προσπάθεια να δοθεί

Διαβάστε περισσότερα

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους.

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους. Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί» Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους Η αυτοεικόνα μας «σχηματίζεται» ως ένα σχετικά σταθερό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ. ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΓΙΑ ΠΕΡΙΠΕΠΛΕΓΜΕΝΟ ΘΡΗΝΟ (Risk for Complicated Grieving)

ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ. ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΓΙΑ ΠΕΡΙΠΕΠΛΕΓΜΕΝΟ ΘΡΗΝΟ (Risk for Complicated Grieving) ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΓΙΑ ΠΕΡΙΠΕΠΛΕΓΜΕΝΟ ΘΡΗΝΟ (Risk for Complicated Grieving) Συντάκτης: Ασπασία Παναγιώτου 1 Περιεχόμενα ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο

Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο Σύμφωνα με δύο σχετικά πρόσφατες έρευνες, οι μνήμες φόβου και τρόμου διαφέρουν σημαντικά από τις συνηθισμένες μνήμες. Οι διαφορές αυτές δεν συνίστανται μόνο στις εμφανείς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C).

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C). ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C). ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ Η ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΕΜΙΖΕΙ ΤΟ ΚΕΝΟ ΜΕΤΑΞΥ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου

Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου που αντιμετωπίζει ψυχικά προβλήματα λόγω της σωματικής

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας

Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας Χιόνη Μαρία, MSc Προαγωγής & Αγωγής Υγείας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Υπεύθυνη Αγωγής Υγείας Δ. Δ. Ε. Α Αθήνας Αθήνα, 25/11/2014 Χαρακτηριστικά σχολικού

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα 22 Μαρτίου 2014 Ανδρέας Ευαγόρου Ψυχολόγος Εφηβεία Ψυχική και σωματική ανάπτυξη Πέρασμα από την παιδική στην ενήλικη ζωή Ενδοψυχικές αναδομήσεις Ανάγκη αυτονομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ Δρ. Μαρία Μαυροπούλου ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ; Διαφωνία μεταξύ δύο ή περισσοτέρων ατόμων ή ομάδων σε ένα θέμα αμοιβαίου ενδιαφέροντος Δρ. Μαρία Μαυροπούλου 1 ΟΜΑΔΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πέτρος Γαλάνης, MPH, PhD Εργαστήριο Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας Τμήμα Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Πέτρος Γαλάνης, MPH, PhD Εργαστήριο Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας Τμήμα Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών Πέτρος Γαλάνης, MPH, PhD Εργαστήριο Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας Τμήμα Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών Σχέση μεταξύ εμβολίων και αυτισμού Θέση ύπνου των βρεφών και συχνότητα εμφάνισης του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΗΜΕΡΙΔΑ Πρωτοβουλίες-Δράσεις Οδικής Ασφάλειας σε περίοδο οικονομικής κρίσης Αθήνα, 6 Ιουνίου 2012 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ Σοφία Βαρδάκη, Δρ. Συγκοινωνιολόγος ΕΜΠ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Στον χρόνιο αλκοολισμό, παρουσιάζονται διαταραχές ποικίλου βαθμού του νευρικού συστήματος (τρεμούλιασμα, πολυνευρίτιδα, διανοητική σύγχυση,

Στον χρόνιο αλκοολισμό, παρουσιάζονται διαταραχές ποικίλου βαθμού του νευρικού συστήματος (τρεμούλιασμα, πολυνευρίτιδα, διανοητική σύγχυση, Αλκοολισμός ΟΡΙΣΜΟΣ Ο όρος αναφέρεται για πρώτη φορά από έναν Ολλανδό γιατρό στα τέλη της δεκαετίας του 1840, ενώ αναλύθηκε σε νόσο το 1972 από το γιατρό John Coakley Lettson. Αλκοολισμός σημαίνει δηλητηρίαση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ

ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Το άγχος είναι μια επώδυνη συναισθηματική εμπειρία εσωτερικής δυσφορίας, απροσδιόριστης προέλευσης όπου κυριαρχεί

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Η ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΡΑΒΙΔΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Τ.Ε ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Γ.Ν.ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΧΑΝΔΟΛΙΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Τ.Ε ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Γ.Ν.ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΧΝΟΥΔΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ 27 Φεβρουαρίου, 2014 Παναγιώτα Χριστοδούλου Κοινωνική Λειτουργός ΜΑ, Υπ. Διδάκτορας Ορισμός Εμπορίας Προσώπων Σύμφωνα με τον περί Καταπολέμησης της Εμπορίας και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ

ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ Ορισμός αλκοολισμού Αλκοολούχα ποτά ονομάζονται όλα τα ποτά που περιέχουν αιθυλική αλκοόλη (οινόπνευμα) γεωργικής προέλευσης, σε οποιοδήποτε ποσοστό το

Διαβάστε περισσότερα

Ο Νοσηλευτής πρόσωπο κλειδί στη σωστή ενηµέρωση και ψυχολογική υποστήριξη του ασθενούς κατά την είσοδο στο αιµοδυναµικό εργαστήριο

Ο Νοσηλευτής πρόσωπο κλειδί στη σωστή ενηµέρωση και ψυχολογική υποστήριξη του ασθενούς κατά την είσοδο στο αιµοδυναµικό εργαστήριο Ο Νοσηλευτής πρόσωπο κλειδί στη σωστή ενηµέρωση και ψυχολογική υποστήριξη του ασθενούς κατά την είσοδο στο αιµοδυναµικό εργαστήριο Πλακούτση Σοφία Νοσηλεύτρια Αιµοδυναµικού Εργαστηρίου Π.Γ.Ν.Ι. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΣΟΥΛΙ ΗΣ Λειτουργός Ασφάλειας και Υγείας

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΣΟΥΛΙ ΗΣ Λειτουργός Ασφάλειας και Υγείας ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΑΓΧΟΣ - STRESS 1 Άγχος - Απόπειρα ορισμού! Το εργασιακό άγχος και γενικά το στρες αναφέρεται στη δυσμενή αντίδραση των ανθρώπων μετά από υπερβολική πίεση ή άλλης μορφής απαίτησηστην οποία υποβάλλονται

Διαβάστε περισσότερα

Ζώντας με Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση

Ζώντας με Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση H Πνευμονική Υπέρταση Ελλάδας ευχαριστεί την PH EUROPE για την συνδρομή της στην δημιουργία αυτού του εργαλείου Ζώντας με Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση Πνευμονική Υπέρταση Ελλάδας - HPH Δερβενακίων 11β

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του νοσηλευτή στην ψυχολογική προσέγγιση του διαβητικού ασθενή

Ο ρόλος του νοσηλευτή στην ψυχολογική προσέγγιση του διαβητικού ασθενή Ο ρόλος του νοσηλευτή στην ψυχολογική προσέγγιση του διαβητικού ασθενή Κωνσταντίνος Τούφας, Νοσηλευτής, Msc Προϊστάμενος ΜΗΝ ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ Εργαστηριακός Συνεργάτης ΑΤΕΙΘ Νοσηλευτικής Συντονιστής Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Βία στην οικογένεια και βία στο σχολείο ΑΡΤΙΝΟΠΟΥΛΟΥ Β. Αν. Καθηγήτρια Εγκληματολογίας Παντείου Πανεπιστημίου

Βία στην οικογένεια και βία στο σχολείο ΑΡΤΙΝΟΠΟΥΛΟΥ Β. Αν. Καθηγήτρια Εγκληματολογίας Παντείου Πανεπιστημίου Βία στην οικογένεια και βία στο σχολείο ΑΡΤΙΝΟΠΟΥΛΟΥ Β. Αν. Καθηγήτρια Εγκληματολογίας Παντείου Πανεπιστημίου *Εισήγηση με τη μορφή διαφανειών (powerpoint) Παιδιά θύματα βίας-ανήλικοι παραβάτες Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ

ΝΟΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΝΟΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Δ Ε Σ Π Ο Ι Ν Α Χ Α ΡΑ Λ Α Μ Π ΟΥ Σ ΛΟ Γ Ο Π ΕΔΙΚΟ Σ Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ο Ν Ι Κ H Σ Υ Ν Ε Ρ Γ ΑΤ Η Σ Ν Ε Υ Ρ ΟΛΟ Γ Ι Κ Η Σ Κ Λ Ι Ν Ι Κ Η Σ Ν ΑΥ Τ Ι ΚΟΥ Ν Ο Σ Ο ΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Β. Α. Παπαγεωργίου MD, Med, Δρ. Α.Π.Θ. Παιδοψυχίατρος - TEACCH Consultant τ. Επίκουρος Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής Οι Δ.Π.Τ. Δεν είναι απλώς αποκλίνουσες διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 6η Διαταραχές Συμπεριφοράς

Διάλεξη 6η Διαταραχές Συμπεριφοράς ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 6η Διαταραχές Συμπεριφοράς Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Διαταραχές Συμπεριφοράς Ο όρος σημαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητές: Λιάπη Αγγελική Μωυσής Δαυίδ Φρανσές Έστερ

Εισηγητές: Λιάπη Αγγελική Μωυσής Δαυίδ Φρανσές Έστερ Εισηγητές: Λιάπη Αγγελική Μωυσής Δαυίδ Φρανσές Έστερ ΟΡΙΣΜΟΣ «Ένας μαθητής εκφοβίζεται ή θυματοποιείται όταν υποβάλλεται κατ επανάληψη και κατ εξακολούθηση σε αρνητικές ενέργειες από έναν ή περισσότερους

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη και Βελτίωση Προσωπικών Δεξιοτήτων. Το Πρόγραμμα χρηματοδοτείται με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Ανάπτυξη και Βελτίωση Προσωπικών Δεξιοτήτων. Το Πρόγραμμα χρηματοδοτείται με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ανάπτυξη και Βελτίωση Προσωπικών Δεξιοτήτων Σκοποί του προγράμματος 1. Γνωριμία με τα 5 έγγραφα του Europass Βιογραφικό Σημείωμα Europass Γλωσσικό Διαβατήριο Europass Κινητικότητα Europass Συμπλήρωμα Διπλώματος

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς ανοϊκών

Διαταραχές συμπεριφοράς ανοϊκών Επιστημονικό Συμπόσιο ALCOVE Αθήνα 12 & 13 Οκτωβρίου 2012 Διαταραχές συμπεριφοράς ανοϊκών ασθενών που φροντίζονται στο σπίτι Ελένη Μαργιώτη Κλινική Νευροψυχολόγος Συντονίστρια Κέντρου Ημέρας Αμαρουσίου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ. Ιωάννης Βρεττός

Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ. Ιωάννης Βρεττός Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ Ιωάννης Βρεττός Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ Γνώρισμα της προσωπικότητας ή ασκήσιμη συμπεριφορά; ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΑ ΚΑΝΑΛΙΑ Κινήσεις μέσα στον χώρο Κινήσεις των χεριών και του σώματος Οι κινήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Εθισμός στο Διαδίκτυο

Εθισμός στο Διαδίκτυο 2 ο Γενικό Λύκειο Καρδίτσας Ερευνητική Εργασία Α Λυκείου με Θέμα: Εθισμός στο Διαδίκτυο Hasballa D, Αγγέλης Π., Αδάμος Β., Αρσενίου Σ., Βρόντος Αν., Γέρμανος Απ., Καλαμάρας Γ., Καλογρίτσας Κ., Καρέτσος

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτική Άσκηση Ψυχιατρικής Νοσηλευτικής - Νοσηλευτικής Ψυχικής Υγείας I MPN 636. Μεταπτυχιακό (2ος κύκλος) Θα ανακοινωθεί

Πρακτική Άσκηση Ψυχιατρικής Νοσηλευτικής - Νοσηλευτικής Ψυχικής Υγείας I MPN 636. Μεταπτυχιακό (2ος κύκλος) Θα ανακοινωθεί Τίτλος Μαθήματος: Κωδικός Μαθήματος: Κατηγορία Μαθήματος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόμενο) Επίπεδο Μαθήματος: (πρώτου, δεύτερου ή τρίτου κύκλου) Έτος Σπουδών: Τετράμηνο προσφοράς Μαθήματος: Αριθμός ECTS: Όνομα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ημερομηνία διεξαγωγής της έρευνας Ημερομηνία παραλαβής της αναφοράς/ εισαγγελικής εντολής από τον κοινωνικό λειτουργό Στοιχεία κοινωνικής υπηρεσίας -διεύθυνση, τηλέφωνο, fax, email Κοινωνικός Λειτουργός-

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα καθημερινής φροντίδας σε ανθρώπους με Άνοια

Θέματα καθημερινής φροντίδας σε ανθρώπους με Άνοια Θέματα καθημερινής φροντίδας σε ανθρώπους με Άνοια Βασίλης Παπαδόπουλος Νοσηλευτής Τ.Ε. Προϊστάμενος Νοσηλευτής Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων Άκτιος και Άκτιος Μονάδα Alzheimer Ο ρόλος του νοσηλευτή σε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ Τερψιχόρη Γκιόκα Μέλος ΠΟΔ Αττικής Η «Συμβουλευτική Ψυχολογία» είναι ο εφαρμοσμένος κλάδος της Ψυχολογίας, ο οποίος διευκολύνει την δια βίου προσωπική

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε χρόνο ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών, ακόµα και της πιο τρυφερής βρεφικής ηλικίας, παραπέµπονται σε παιδιατρικά νοσοκοµεία µε ανεξήγητους

Κάθε χρόνο ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών, ακόµα και της πιο τρυφερής βρεφικής ηλικίας, παραπέµπονται σε παιδιατρικά νοσοκοµεία µε ανεξήγητους ΠΑΙ ΙΚΗ ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ Κάθε χρόνο ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών, ακόµα και της πιο τρυφερής βρεφικής ηλικίας, παραπέµπονται σε παιδιατρικά νοσοκοµεία µε ανεξήγητους σωµατικούς τραυµατισµούς που

Διαβάστε περισσότερα

CISM in Air Traffic Control. An Introduction to Critical Incident Stress Management CISM

CISM in Air Traffic Control. An Introduction to Critical Incident Stress Management CISM 1 CISM in Air Traffic Control An Introduction to Critical Incident Stress Management CISM Ατύχημα San Diego 1978 2 Ατύχημα Chicago 1979 3 Ατύχημα Air Florida, Washington 1982 4 Ατύχημα Sioux City 19-7-

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ποιες είναι οι ψυχολογικές Ο όρος «Εξάσκηση Ψυχολογικών Δεξιοτήτων» χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος Alzheimer είναι μια εκφυλιστική νόσος που αργά και προοδευτικά καταστρέφει τα εγκεφαλικά κύτταρα. Δεν είναι λοιμώδη και μεταδοτική, αλλά

Η νόσος Alzheimer είναι μια εκφυλιστική νόσος που αργά και προοδευτικά καταστρέφει τα εγκεφαλικά κύτταρα. Δεν είναι λοιμώδη και μεταδοτική, αλλά Η νόσος Alzheimer είναι μια εκφυλιστική νόσος που αργά και προοδευτικά καταστρέφει τα εγκεφαλικά κύτταρα. Δεν είναι λοιμώδη και μεταδοτική, αλλά είναι η πιο κοινή αιτία άνοιας μια κατάσταση που επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Παρουσίαση με τρόπο συνοπτικό των σχετικών φαινομένων ΑΜΑΛΙΑ Κ. ΗΛΙΑΔΗ, φιλόλογος-ιστορικός Αναπληρωματικό μέλος της ομάδας πρόληψης & αντιμετώπισης φαινομένων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗ (NALTREXONE) ΚΑΙ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΛΚΟΟΛ Η Ναλτρεξόνη

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗ (NALTREXONE) ΚΑΙ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΛΚΟΟΛ Η Ναλτρεξόνη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗ (NALTREXONE) ΚΑΙ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΛΚΟΟΛ Η Ναλτρεξόνη Στη θεραπεία της εξάρτησης από το αλκοόλ Οδηγίες για τους ασθενείς και τις οικογένειες τους. Η Ναλτρεξόνη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΦΟΡΕΙΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΦΟΡΕΙΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΦΟΡΕΙΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ 1 ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ 2 (2010) ΚΕΚ Κέντρου Ψυχικής Υγιεινής 3 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς «Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς Ξενοδοχείο President 18 Νοεμβρίου 2015 1 η Συνάντηση Άρτεμις Κ. Τσίτσικα Επικ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση Προβλήματα με την κατανάλωση αλκοόλ Κοινωνική κατανάλωση οινοπνεύματος

Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση Προβλήματα με την κατανάλωση αλκοόλ Κοινωνική κατανάλωση οινοπνεύματος Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcoholism-and-problem-drinking) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Αλκοολισμός είναι η λέξη

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Κατανάλωση οινοπνευματωδών στους Έλληνες μαθητές (2011) Στην Ελλάδα, τα αγόρια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ

ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ Ο σχολικός εκφοβισμός είναι η επιθετική εκείνη συμπεριφορά που είναι εσκεμμένη, απρόκλητη, και επαναλαμβανόμενη, αποτελει κατάχρηση εξουσίας και εμπεριέχει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΟΙΤΗΤΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ 3 ΜΑΘΑΙΝΩ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ - ΤΟΜΕΑΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ 1 ΜΑΘΑΙΝΩ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΟΤΑΝ Η ΤΕΧΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικός εκφοβισμός ή θυματοποίηση Σκοταράς Νικόλαος Σχ. Σύμβουλος ΠΕ12, Β Αθήνας.

Σχολικός εκφοβισμός ή θυματοποίηση Σκοταράς Νικόλαος Σχ. Σύμβουλος ΠΕ12, Β Αθήνας. Σχολικός εκφοβισμός ή θυματοποίηση Σκοταράς Νικόλαος Σχ. Σύμβουλος ΠΕ12, Β Αθήνας. 1. Γενικά Τα τελευταία περίπου δεκαπέντε χρόνια, έχουν αρχίσει στην Ελλάδα να εμφανίζονται έρευνες σχετικές με τη βία

Διαβάστε περισσότερα

Ποιά είναι η διαφορά διαδικτυακής παρακολούθησης και παρενόχλησης από τον διαδικτυακό εκφοβισµό;

Ποιά είναι η διαφορά διαδικτυακής παρακολούθησης και παρενόχλησης από τον διαδικτυακό εκφοβισµό; Τι εννοούµε µε την τον όρο διαδικτυακός εκφοβισµός ; Ο όρος ιαδικτυακός εκφοβισµός (Cyberbullying) αφορά τον εκφοβισµό, την απειλή, την ταπείνωση ή την παρενόχληση παιδιών, προεφήβων και εφήβων που δέχονται

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτική Άσκηση Ψυχιατρικής Νοσηλευτικής - Νοσηλευτικής Ψυχικής Υγείας II MPN 637. Μεταπτυχιακό (2ος κύκλος) Θα ανακοινωθεί

Πρακτική Άσκηση Ψυχιατρικής Νοσηλευτικής - Νοσηλευτικής Ψυχικής Υγείας II MPN 637. Μεταπτυχιακό (2ος κύκλος) Θα ανακοινωθεί Τίτλος Μαθήματος: Κωδικός Μαθήματος: Κατηγορία Μαθήματος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόμενο) Επίπεδο Μαθήματος: (πρώτου, δεύτερου ή τρίτου κύκλου) Έτος Σπουδών: Τετράμηνο προσφοράς Μαθήματος: Αριθμός ECTS: Όνομα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ. Νικολάου Ζωή Α.Μ. 6763 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος

ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ. Νικολάου Ζωή Α.Μ. 6763 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ Νικολάου Ζωή Α.Μ. 6763 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα μελέτη αναφέρεται στην σωματική και ψυχική υγεία των εργαζομένων και κατά πόσο αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία

Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία Το μικρό μας δεν μιλάει όπως τα άλλα παιδιά της ηλικίας του. Τι μπορεί να συμβαίνει; Το κοινωνικό περιβάλλον, οι συνθήκες ζωής, και οι παραδόσεις επηρεάζουν θετικά

Διαβάστε περισσότερα