Γιώργος Τσιώλης Μέθοδοι και τεχνικές ανάλυσης στην ποιοτική κοινωνική έρευνα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Γιώργος Τσιώλης Μέθοδοι και τεχνικές ανάλυσης στην ποιοτική κοινωνική έρευνα"

Transcript

1 1 Γιώργος Τσιώλης Μέθοδοι και τεχνικές ανάλυσης στην ποιοτική κοινωνική έρευνα

2 Εισαγωγή στη λογική της ποιοτικής έρευνας 2

3 Σύνοψη Ποιες είναι οι οντολογικές και επιστημολογικές παραδοχές της ερμηνευτικής φιλοσοφικής παράδοσης στις οποίες θεμελιώνεται η ποιοτική έρευνα; Ποιες αρχές της ποιοτικής διερεύνησης απορρέουν από τις προαναφερθείσες παραδοχές; Ποια χαρακτηριστικά περιλαμβάνει ένας λειτουργικός ορισμός της ποιοτικής έρευνας; 3

4 Η θεμελίωση της ποιοτικής έρευνας στην ερμηνευτική φιλοσοφική παράδοση Στην κοινωνική εμπειρική έρευνα έχει επικρατήσει να αναφέρονται δύο διακριτές μεταξύ τους προσεγγίσεις : η «ποσοτική» και η «ποιοτική». Η διάκριση των δύο προσεγγίσεων δεν είναι «τεχνικού» χαρακτήρα - σχετίζεται με τις διαφορετικές λογικές που διέπουν την ερευνητική διαδικασία σύμφωνα με την κάθε προσέγγιση. Η διαφοροποίηση αυτή εδράζεται στις οντολογικές και επιστημολογικές παραδοχές, που ασπάζονται οι «ποιοτικοί» ερευνητές και είναι διαφορετικές από εκείνες των «ποσοτικών» ερευνητών. 4

5 Η ποιοτική έρευνα αντλεί τις οντολογικές και επιστημολογικές της παραδοχές από φιλοσοφικά και θεωρητικά ρεύματα (Ερμηνευτική, Φαινομενολογία, Πραγματισμός), που θέτουν στο επίκεντρο τις έννοιες του νοήματος, της εμπειρίας, της διάδρασης, της κατανόησης και της ερμηνείας. Η θεμελίωση της ποιοτικής έρευνας στην ερμηνευτική παράδοση σημαίνει τη συμφωνία των ποιοτικών ερευνητών στις παρακάτω οντολογικές παραδοχές (καθώς και στις μεθοδολογικές τους συνέπειες): 5

6 Α. Η κοινωνική πραγματικότητα είναι μια πολύπλοκη και πολυσχιδής συμβολική κατασκευή που συγκροτείται από διαφορετικά επίπεδα δομών νοήματος. Άρα: Θα πρέπει να προσεγγισθεί ερευνητικά με τρόπους που συλλαμβάνουν τα πολλαπλά επίπεδα νοήματος και δίνουν έμφαση στον ενδεχομενικό της χαρακτήρα και την ιστορική (χωρο-χρονική) της πλαισίωση. 6

7 Β. Η κοινωνική πραγματικότητα παράγεται, αναπαράγεται και μετασχηματίζεται μέσα από τα ενεργήματα ορισμού και τις κοινωνικές διαδράσεις των δρώντων στην καθημερινότητα υποκειμένων. Άρα: Ο κοινωνικός ερευνητής οφείλει να εξετάσει τα ερευνώμενα φαινόμενα και πεδία ξεκινώντας να τα μελετά «εκ των έσω». Η κοινωνική έρευνα συνίσταται σε μια ανακατασκευαστική διαδικασία. 7

8 Γ. Η κοινωνική ζωή είναι μια ρέουσα πραγματικότητα. Άρα: Θα πρέπει να διερευνηθεί με μεθόδους που επιτρέπουν τη σύλληψη των κοινωνικών φαινομένων στη δυναμική τους διάσταση. 8

9 Θεμελιώδεις αρχές της ποιοτικής διερεύνησης Οι οντολογικές, επιστημολογικές και μεθοδολογικές παραδοχές του ερμηνευτικού παραδείγματος συγκεκριμενοποιούνται κατά την ερευνητική διαδικασία στις παρακάτω αρχές: Η αρχή της ανοικτότητας Η αρχή του επικοινωνιακού χαρακτήρα της κοινωνικής έρευνας Η αρχή της ολιστικής προσέγγισης και της διαφοροποίησης Η αρχή της πλαισίωσης 9

10 Ένας λειτουργικός ορισμός της ποιοτικής έρευνας Ο ερευνητής στην ποιοτική έρευνα (Α. Ως προς την οπτική που υιοθετεί) Μελετά τα κοινωνικά φαινόμενα μέσα από την οπτική των δρώντων και εμπλεκομένων υποκειμένων. Εξετάζει την κοινωνική ζωή ως δυναμική διαδικασία. Υιοθετεί μια ολιστική προσέγγιση των φαινομένων. Μελετά τα κοινωνικά φαινόμενα στην πολλαπλότητα τους και εστιάζει στη διαφοροποίηση (ποικιλία) της κοινωνικής ζωής. Υιοθετεί διαδικασίες αναστοχαστικού ελέγχου σε σχέση με τις επιλογές και τις αποφάσεις του. 10

11 (Β. Ως προς τον χαρακτήρα του ερευνητικού σχεδίου) Υιοθετεί ευέλικτα ερευνητικά σχέδια. Πραγματοποιεί την έρευνά του στον «πραγματικό» κόσμο, χρησιμοποιώντας μεθόδους παράγωγής δεδομένων, οι οποίες προσομοιάζουν σε καθημερινές πρακτικές. Δεν αποσκοπεί στον έλεγχο προδιατυπωμένων υποθέσεων αλλά στην ανακάλυψη νέων πτυχών του εξεταζόμενου φαινομένου. 11

12 (Γ. Ως προς την παραγωγή δεδομένων) Αξιοποιεί ευέλικτες μεθόδους παραγωγής δεδομένων που αντιμετωπίζουν με ευαισθησία το πλαίσιο εντός του οποίου παράγονται τα δεδομένα. Αξιοποιεί μεθόδους που εγκαθιδρύουν κατά κανόνα στενές επικοινωνιακές σχέσεις μεταξύ του ερευνητή και των συμμετεχόντων στην έρευνα. Αξιοποιεί ως μεθόδους τα διαφορετικά είδη της παρατήρησης, τη συνέντευξη, τις ομάδες εστίασης, τις βιογραφικές αφηγήσεις, αλλά και τη συλλογή και ανάλυση τεκμηρίων. 12

13 (Δ. Ως προς την ανάλυση και την ερμηνεία των δεδομένων) Αξιοποιεί μεθόδους και διαδικασίες ανάλυσης που λαμβάνουν σοβαρά υπόψη την περιπλοκότητα, τη λεπτομέρεια και το πλαίσιο παραγωγής των δεδομένων. Αξιοποιεί μεθόδους που παρέχουν τη δυνατότητα σχηματισμού θεωρητικών κατηγοριών που θεμελιώνονται στα εμπειρικά δεδομένα. Αναπτύσσει εξηγήσεις στο επίπεδο της κατανόησης του νοήματος και λιγότερο σε εκείνο της αποκάλυψης αιτιών. 13

14 Ε.(Ως προς τη φύση των αποτελεσμάτων) Τα ευρήματα μιας ποιοτικής έρευνας μπορεί να έχουν τη μορφή: μιας «εμπειρικά θεμελιωμένης θεωρίας». μιας τυπολογίας, μιας πυκνής περιγραφής, μιας αναπτυξιακής εξήγησης. 14

15 Ο ερευνητικός σχεδιασμός στην ποιοτική έρευνα 15

16 Σύνοψη Ποια στάδια δύναται να περιλαμβάνει ο ερευνητικός σχεδιασμός μιας ποιοτικής μελέτης; 16

17 Ο ερευνητικός σχεδιασμός μιας ποιοτικής έρευνας μπορεί να περιλαμβάνει τα ακόλουθα βήματα: Προσδιορισμό της ερευνητικής περιοχής και των στόχων της έρευνας. Βιβλιογραφική επισκόπηση. Επιλογή και επεξεργασία του θεωρητικού πλαισίου. Διατύπωση ερευνητικών ερωτημάτων. Επιλογή μεθόδου/ων παραγωγής δεδομένων. Προετοιμασία για την πρόσβαση στο πεδίο. Επιλογή στρατηγικής δειγματοληψίας. Διευθέτηση ενδεχόμενων δεοντολογικών ζητημάτων. Εκτίμηση πρακτικών ζητημάτων. Επιλογή των τρόπων ανάλυσης δεδομένων. Σκέψεις για το είδος της θεωρητικής μορφής την οποία θα λάβουν τα ευρήματα. Σκέψεις για τους τρόπους δημοσιοποίησης των ερευνητικών ευρημάτων. 17

18 Ενδεικτικά ερευνητικά πεδία και τύποι ερευνητικών ερωτημάτων στην ποιοτική έρευνα 18

19 Σύνοψη Ποια πεδία διερεύνησης και τύποι ερευνητικών ερωτημάτων μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενα διαπραγμάτευσης μιας ποιοτικής μελέτης; Ποια βήματα ενδείκνυται να ακολουθήσει ο ερευνητής για να διατυπώσει τα ερευνητικά του ερωτήματα; 19

20 Ενδεικτικά πεδία διερεύνησης που μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης μιας μελέτης: Τρόποι ορισμού, ερμηνείας και νοηματοδότησης πτυχών του κοινωνικού κόσμου. Τρόποι βίωσης συγκεκριμένων καταστάσεων και διαδικασιών. Τρόποι δράσης (προσανατολισμοί, κίνητρα, υπολογισμοί, στρατηγικές). Τρόποι συγκρότησης ταυτοτήτων και κατανόησης του εαυτού. Διαντιδράσεις και πρακτικές εντός τυπικών περιστάσεων ή οργανωμένων πλαισίων. Κοινωνικές και πολιτισμικές πρακτικές. Διαδικασίες και κώδικες επικοινωνίας. Τρόποι οικοδόμησης κοινά αποδεκτών παραστάσεων για τον κόσμο ή τα πράγματα. 20

21 Στυλ / ύφη ζωής, πρότυπα κοινωνικών σχέσεων. Τρόποι οργάνωσης και ρουτίνες της καθημερινής ζωής σε συγκεκριμένους κοινωνικούς χώρους. Συστήματα αξιών, κανόνες, ηθικά πλαίσια που προσιδιάζουν σε ιδιαίτερους κοινωνικούς χώρους. Ατομικές και συλλογικές αφηγήσεις, ιστορίες ζωής, εγγραφές στη συλλογική μνήμη. Κυρίαρχοι λόγοι και αντι-λόγοι. 21

22 Διατύπωση ερευνητικών ερωτημάτων στην ποιοτική έρευνα Η διατύπωση ερευνητικών ερωτημάτων αποτελεί αναγκαία προκαταρκτική ενέργεια για τη διεξαγωγή μιας εμπειρικής έρευνας. Ο ποιοτικός ερευνητής μετασχηματίζει και επαναδιατυπώνει τα ερωτήματά του κατά τη διάρκεια της μελέτης του. Για τη διατύπωση των αρχικών ερευνητικών ερωτημάτων ο ερευνητής μπορεί να ακολουθήσει τα παρακάτω βήματα: A. Προσδιορισμό της θεματικής περιοχής B. Ανάπτυξη του απαραίτητου γνωστικού υπόβαθρου Γ. Περιορισμό του θεματικού εύρους της έρευνας με τη διατύπωση ερωτημάτων 22

23 Οι αρχάριοι ερευνητές μπορούν να χρησιμοποιήσουν ευρετικά κάποιες από τις ακόλουθες εισαγωγές, για να βοηθηθούν ως προς τη διατύπωση των ερευνητικών τους ερωτημάτων: Πώς κατανοούν [τα υποκείμενα της έρευνας] Ποιο νόημα (ή σημασία) αποδίδουν σε Πώς προσλαμβάνουν Πώς ορίζουν Με ποιους τρόπους βιώνουν (ή βίωσαν) Ποιες στρατηγικές οργανώνουν για να Πώς παράγεται το αίσθημα Ποιες αντιλήψεις (αναπαραστάσεις, στάσεις) Με ποιον τρόπο λαμβάνει χώρα Πώς εξελίσσεται Πώς παράγεται (ή κατασκευάζεται) Σε τι διαφοροποιείται 23

24 Ιστορική αναδρομή - Οι περίοδοι ανάπτυξης της ποιοτικής έρευνας στις ΗΠΑ 24

25 Σύνοψη Στην ενότητα παρουσιάζονται οι διαφορετικές περίοδοι ανάπτυξης της ποιοτικής έρευνας. [Υιοθετείται η περιοδολόγηση των Denzin και Lincoln για την ποιοτική έρευνα στις ΗΠΑ.] 25

26 1. Η παραδοσιακή (traditional) περίοδος Εκτείνεται από τις αρχές του 20ού αιώνα μέχρι τον Β Παγκόσμιο πόλεμο. Αναφέρεται στις έρευνες του Malinowski στην εθνογραφία και στις έρευνες της σχολής του Σικάγου στην κοινωνιολογία. Η ποιοτική έρευνα στρέφει το ενδιαφέρον της στον «άλλο» τον ξένο ή τον ανοίκειο και επιχειρεί μια «αντικειμενική» περιγραφή και ερμηνεία του. 26

27 2. H νεωτεριστική (modernist) φάση Φθάνει μέχρι τη δεκαετία του 70. Χαρακτηρίζεται από τις προσπάθειες να τυποποιηθεί και να εγκαθιδρυθεί η ποιοτική έρευνα. Δημοσιεύονται αρκετά εγχειρίδια ποιοτικής μεθοδολογίας. Οι ερευνητές έρχονται σε επαφή με τις νέες θεωρίες της ερμηνευτικής παράδοσης (εθνομεθοδολογία, φαινομενολογία, κριτική θεωρία, φεμινισμός). 27

28 3. Η περίοδος των «θολών ειδών» Εκτείνεται έως τα μέσα της δεκαετίας του 80 (1986). Συνύπαρξη ποικίλων (εναλλακτικών) θεωρητικών παραδειγμάτων, στρατηγικών, μεθόδων της ποιοτικής έρευνας. Υιοθετούνται νέες, πιο πλουραλιστικές ερμηνευτικές οπτικές, με ανοικτό ορίζοντα. Ο παρατηρητής δεν μπορεί να αξιώνει μια προνομιακή θέση ή αυθεντία ως προς την ερμηνεία των αναπαραστάσεων. 28

29 4. Η περίοδος της κρίσης της αναπαράστασης (crisis of representation). Εκτείνεται από τα μέσα μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 80. Στο επίκεντρο τίθεται ο τρόπος που το φύλο, η τάξη, η φυλή του ερευνητή επιδρά στον τρόπο που προσεγγίζει και αναπαριστά την κοινωνική πραγματικότητα. Η κριτική και η φεμινιστική θεωρία καθώς και οι «έγχρωμες» επιστημολογίες επισημαίνουν ότι κάθε λόγος, που εκφέρεται, αρθρώνεται από έμφυλα, ταξικά και φυλετικά τοποθετημένα άτομα. 29

30 5. Η μεταμοντέρνα (postmodern) περίοδος Εκτείνεται στη δεκαετία του 90. Χαρακτηρίζεται από την τριπλή κρίση: κρίση της αναπαράστασης, της νομιμοποίησης και της πράξης. Αντλεί από τους λόγους του μεταδομισμού και της μετανεωτερικότητας. Αναπτύσσονται νέες μορφές εθνογραφικής γραφής, ενώ νέες μορφές έρευνας όπως η έρευνα-δράση, η συμμετοχική ή συνεργατική έρευνα κάνουν την εμφάνισή τους. 30

31 6. Η φάση της μετα-πειραματικής έρευνας (post experimental inquiry). Αντιστοιχεί στα έτη Νέες μορφές λόγου και έκφρασης της βιωμένης εμπειρίας, όπως λογοτεχνικές, αυτοβιογραφικές, πολυφωνικές, συνομιλιακές, οπτικές, επιτελεστικές αναπαραστάσεις, γίνονται αντικείμενο ανάλυσης. Αποδίδονται με νέες πειραματικές μορφές γραφής. 31

32 7. Η περίοδος του παρόντος της μεθοδολογικής αμφισβήτησης (methodologically contested present) Εκτείνεται από το 2000 έως το Χαρακτηρίζεται από την περαιτέρω εδραίωση της ποιοτικής έρευνας καθώς και από την έκδοση σημαντικών νέων περιοδικών (Qualitative Inquiry και Qualitative Research). 32

33 8. Η περίοδος του θρυμματισμένου μέλλοντος (fractured future) Ξεκινά μετά το Οι ποιοτικοί ερευνητές καλούνται να αναμετρηθούν με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ποιοτική έρευνα στην εποχή του νεοσυντηρητισμού στις ΗΠΑ. 33

34 Η παραγωγή εμπειρικά θεμελιωμένης θεωρίας: η μεθοδολογία της Grounded Theory 34

35 Σύνοψη Παρουσίαση της Εμπειρικά Θεμελιωμένης Θεωρίας (Grounded Theory) και των βασικών της χαρακτηριστικών. 35

36 Η εμπειρικά θεμελιωμένη θεωρία (ΕΘΘ) Η εμπειρικά θεμελιωμένη θεωρία (ΕΘΘ) αποσκοπεί στην παραγωγή θεωρίας σχετικά με το εκάστοτε ερευνώμενο αντικείμενο μια θεωρία που θεμελιώνεται σε εμπειρικά δεδομένα, τα οποία συλλέγονται και αναλύονται με συστηματικό τρόπο. 36

37 Το ιστορικό πλαίσιο ανάδειξης της ΕΘΘ Η «εμπειρικά θεμελιωμένη θεωρία» προτάθηκε στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 60 από τους A. Strauss και B. Glaser. Αποτέλεσε απάντηση στις παρακάτω παγιωμένες αντιλήψεις και στάσεις της εποχής: Στην ενασχόληση των κοινωνιολόγων με την παραγωγή «μεγάλων θεωριών» - απομακρυσμένων από την εμπειρική διερεύνηση της κοινωνικής πραγματικότητας. Στο υποθετικό-παραγωγικό υπόδειγμα, που επεφύλασσε στην εμπειρική έρευνα τον ρόλο του ελέγχου προδιατυπωμένων υποθέσεων. Στη θεώρηση της ποιοτικής έρευνας ως μιας μη συστηματικής διαδικασίας, που βασίζεται στη διαίσθηση και στην απλή καταγραφή των εντυπώσεων του ερευνητή. (Ιδιογραφικός και περιγραφικός χαρακτήρας). 37

38 Ειδοποιά χαρακτηριστικά της ΕΘΘ Ως ειδοποιά χαρακτηριστικά της ΕΘΘ λογίζονται τα εξής: η εφαρμογή της κωδικοποίησης, ως διαδικασίας εννοιολόγησης και θεωρητικοποίησης και όχι ως απλής ταξινόμησης των δεδομένων βάσει προδιαμορφωμένων κατηγοριών, η θεωρητική δειγματοληψία ως στρατηγική επιλογής περιπτώσεων, που συμβαδίζει με την παραγωγή και την ανάλυση των δεδομένων και αντλεί από αυτές, η μέθοδος της διαρκούς σύγκρισης, που αποτελεί τη βάση για την κατασκευή εννοιών. 38

39 Η απαγωγική (abductive) λογική Αρχικά οι Glaser και Strauss υποστήριξαν τη θέση της «θεωρητικής απροκαταληψίας»: αγνοώντας οι ερευνητές τη σχετική βιβλιογραφία, επιτρέπουν οι θεωρητικές κατηγορίες να «αναδυθούν» απευθείας από τα δεδομένα. Παρά τις διακηρύξεις τους, ο τρόπος που εργάστηκαν οι Glaser και Strauss ακολουθεί περισσότερο μια απαγωγική (abductive) παρά μια επαγωγική (inductive) λογική. Απαγωγική λογική = ο ερευνητής προσεγγίζει το ερευνητικό πεδίο με ένα προκαταρκτικό εννοιολογικό και θεωρητικό πλαίσιο, το οποίο μετεξελίσσεται και επεκτείνεται βάσει της επεξεργασίας των παραγόμενων δεδομένων. Οι θεωρητικοί προϊδεασμοί λειτουργούν ως ευρετικά σχήματα, που οξύνουν τη «θεωρητική ευαισθησία» του ερευνητή, αλλά δεν επιβάλλονται στα δεδομένα. 39

40 Η διάρθρωση της ερευνητικής διαδικασίας σύμφωνα με την εμπειρικά θεμελιωμένη θεωρία 40

41 41

42 Η διαχείριση, οργάνωση και ταξινόμηση των δεδομένων Ο ποιοτικός ερευνητής οφείλει να διαχειριστεί μεγάλο όγκο δεδομένων, να απομειώσει την πολυπλοκότητά τους, να οργανώσει ένα σύνολο στοιχείων που αρχικά φαντάζει χαοτικό. Η διαχείριση περιλαμβάνει την οργάνωση, κατάταξη και ταξινόμηση των δεδομένων βάσει ενός συστήματος κριτηρίων. 42

43 Η διαδικασία της κωδικοποίησης: η μετάβαση από τα πρωτογενή δεδομένα στις έννοιες. Mέσω της διαδικασίας της κωδικοποίησης ο ποιοτικός ερευνητής αντιμετωπίζει το ζήτημα της μετάβασης από τα δεδομένα σε θεωρητικές έννοιες και σχέσεις. Βασική λειτουργία της κωδικοποίησης αποτελεί η θεωρητική εννοιολόγηση: η ανάπτυξη κατηγοριών, η αποσαφήνισή τους μέσω του προσδιορισμού ιδιοτήτων και διαστάσεων, η ανάδειξη των μεταξύ τους σχέσεων. Η κωδικοποίηση αποτελεί μια διαδικασία προϊούσης αφαίρεσης: μια σταδιακή μετάβαση από το επίπεδο των δεδομένων και των ατομικών περιπτώσεων σε εκείνο της θεωρητικής παραγωγής. Κωδικοποίηση = μια δυναμική, ευέλικτη, δημιουργική και όχι τεχνική, μηχανική διαδικασία. 43

44 Εννοιολογική αποσαφήνιση Κατά την ανάλυση ο ερευνητής αναγνωρίζει στα εμπειρικά του δεδομένα φαινόμενα. Τα φαινόμενα είναι κεντρικές ιδέες εντός των δεδομένων που αναπαρίστανται με έννοιες. Η έννοια είναι μια αφηρημένη κατασκευή που μπορεί να αναπαραστήσει ένα φαινόμενο ή πτυχές του και ταυτόχρονα αποτελεί το συστατικό στοιχείο μιας θεωρίας. Μια έννοια υψηλής αφαίρεσης που μπορεί να σταθεί αυτόνομα και αντιστοιχεί σε ένα φαινόμενο ονομάζεται κατηγορία. Η κατηγορία διαθέτει ιδιότητες και διαστάσεις. Οι ιδιότητες είναι τα χαρακτηριστικά της κατηγορίας που την αποσαφηνίζουν και της δίνουν νόημα. Οι διαστάσεις αποδίδουν το φάσμα των τιμών εντός των οποίων η ιδιότητα μιας κατηγορίας μπορεί να κυμαίνεται. Εξειδικεύουν την κατηγορία και διαφοροποιούν τη θεωρία. 44

45 Οι κατηγορίες, οι ιδιότητες και οι διαστάσεις τους καθώς και οι μεταξύ τους σχέσεις συνιστούν μια θεωρία. Θεωρία είναι ένα σύνολο από καλά επεξεργασμένες έννοιες, οι οποίες συσχετίζονται μεταξύ τους με προτάσεις που δηλώνουν τις σχέσεις τους συνιστά δε, ένα συνεκτικό πλαίσιο που μπορεί να εξηγήσει και να προβλέψει φαινόμενα. Η αναλυτική διαδικασία (προϊούσας αφαίρεσης) μέσω της οποίας τα δεδομένα τεμαχίζονται, κατασκευάζονται έννοιες και εντέλει παράγεται μια θεωρία ονομάζεται κωδικοποίηση. Κατά τη διαδικασία της κωδικοποίησης ο εννοιολογικός προσδιορισμός, ο οποίος προσδίδεται σε κάθε ενότητα των δεδομένων και προσδιορίζει το φαινόμενο ή τις πτυχές του που αναγνωρίζει ο ερευνητής κατά την αναλυτική διαδικασία εντός αυτών, καλείται κώδικας. 45

46 Τα τρία στάδια της κωδικοποίησης Η κωδικοποίηση διακρίνεται σε τρία στάδια: στην ανοικτή κωδικοποίηση (open coding), στην κατ άξονα κωδικοποίηση (axial coding) στην επιλεκτική κωδικοποίηση (selective coding). Βλ. παράδειγμα εφαρμογής: οι σημασίες της πρακτικής της δερματοστιξίας (tattooing) (Σελ ). 46

47 Ανοικτή κωδικοποίηση Παραγωγή εννοιών σε μια πρώτη προσωρινή μορφή. Άνοιγμα της θεωρητικής διαπραγμάτευσης του εξεταζόμενου φαινομένου. Επιδιώκεται να μείνει ο ερευνητής κοντά στα δεδομένα και να μην επιβάλλει βιαστικά προϋπάρχουσες ιδέες ή θεωρητικά σχήματα σε αυτά. 47

48 Κατ άξονα κωδικοποίηση «Πύκνωση» των παραγόμενων κατηγοριών μέσω του ακριβέστερου προσδιορισμού των ιδιοτήτων και των διαστάσεών τους. Ανάδειξη «κατηγοριών αξόνων», που μπορούν να οργανώσουν γύρω τους τις περισσότερες από τις άλλες έννοιες και να αποτελέσουν τους πυλώνες της θεωρίας. Οργάνωση των σχέσεων βάσει τύπων και σχημάτων συσχέτισης που παρέχει το «παράδειγμα κωδικοποίησης» 48

49 Επιλεκτική κωδικοποίηση Σκοπός είναι η ολοκλήρωση της θεωρίας: η οικοδόμηση ενός συνεκτικού θεωρητικού συστήματος. Η ολοκλήρωση της θεωρίας λαμβάνει χώρα με την ανάδειξη μιας κεντρικής κατηγορίας γύρω από την οποία οργανώνονται οι υπόλοιπες έννοιες και κατηγορίες. Κατασκευή μιας συνεκτικής παρουσίασης των κεντρικών θεωρητικών ευρημάτων της έρευνας. 49

50 Η σύνταξη των υπομνημάτων Τα υπομνήματα (memos) αποτελούν γραπτές καταγραφές, όπου αποτυπώνονται οι θεωρητικοί συλλογισμοί και ιδέες που γεννώνται στον ερευνητή κατά το διάλογό του με τα δεδομένα. Μπορούν να αφορούν τα αποτελέσματα της αναλυτικής διαδικασίας ή κατευθύνσεις για τον τρόπο διεξαγωγής της έρευνας. Ένα άλλο χρηστικό εργαλείο κατά την ερευνητική και αναλυτική διαδικασία είναι τα διαγράμματα: οπτικές απεικονίσεις που αποδίδουν τις σχέσεις μεταξύ των εννοιών. 50

51 Η λογική και τα κριτήρια της θεωρητικής δειγματοληψίας Η θεωρητική δειγματοληψία εντάσσεται στην ευρύτερη κατηγορία της «σκόπιμης δειγματοληψίας». Οι περιπτώσεις επιλέγονται με βάση τη συνεισφορά τους στην παραγωγή της θεωρίας: επιλέγονται περιπτώσεις που συμβάλλουν στη θεωρητική ανάπτυξη των εννοιών και παρέχουν την εμπειρική βάση για τη διαφοροποίηση των εννοιών βάσει των ιδιοτήτων και των διαστάσεών τους. 51

52 Ο θεωρητικός κορεσμός Η διαδικασία κωδικοποίησης και αναζήτησης περιπτώσεων σταματά όταν επέλθει ο «θεωρητικός κορεσμός». O θεωρητικός κορεσμός επέρχεται όταν η αντιπαραβολή των νέων δεδομένων, που παράγονται στο ερευνητικό πεδίο, με τις θεωρητικές κατηγορίες, τις ιδιότητές τους και το πλέγμα των μεταξύ τους σχέσεων, δεν προσφέρει καινούργιες θεωρητικές προοπτικές, ούτε δημιουργεί την ανάγκη για τον μετασχηματισμό της ήδη παραχθείσας εμπειρικά θεμελιωμένης θεωρίας. 52

53 Περιεχομενικές και τυπικές θεωρίες Σκοπό της ΕΘΘ αποτελεί η παραγωγή θεωρίας. Η θεωρία δύναται να διαφοροποιείται ως προς το επίπεδο αφαίρεσης σε δύο τύπους: Περιεχομενικές θεωρίες, που αναφέρονται σε θεματικά οριοθετημένες περιοχές της κοινωνικής ζωής (π.χ. εργασία, νεανική εγκληματικότητα, ιατρική εκπαίδευση, ψυχική υγεία). Τυπικές θεωρίες, που αναφέρονται σε ένα εννοιολογικό πεδίο της κοινωνιολογίας (π.χ. στιγματισμός, αποκλίνουσα συμπεριφορά, διαδικασίες κοινωνικοποίησης). 53

54 Η βιογραφική αφηγηματική προσέγγιση 54

55 Σύνοψη Εισαγωγή στη λογική της βιογραφικής αφηγηματικής προσέγγισης και στον τύπο των ερωτημάτων που μπορούν να τεθούν και να απαντηθούν μέσω αυτής. Παρουσίαση της μεθόδου της βιογραφικής αφηγηματικής συνέντευξης. Έκθεση των αρχών και των βημάτων της βιογραφικής αφηγηματικής ανάλυσης. 55

56 Οι βιογραφίες ως κοινωνικές κατασκευές και οι λειτουργίες τους Στις κοινωνίες της ύστερης νεωτερικότητας αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο τα άτομα συγκροτούν την εικόνα του εαυτού τους και προσδιορίζεται ο κοινωνικός τους τόπος. Τα άτομα καλούνται να συνάψουν μια αναστοχαστική σχέση με τον εαυτό τους - να εποπτεύουν αναστοχαστικά και να επεξεργάζονται τη διαδρομή του βίου τους - παράγοντας βιογραφικές κατασκευές. Με αυτόν τον τρόπο ορίζουν τον κοινωνικό τους τόπο, επιχειρούν να αναγνωριστούν από τους άλλους, αποκτούν γνώση για τον εαυτό τους και αντλούν πρότυπα προσανατολισμού της δράσης τους. 56

57 Μέσω των βιογραφικών κατασκευών παράγεται η θεμελιακή αίσθηση της συνέχειας και της συνεκτικότητας, παρά τις αλλαγές στη διάρκεια του χρόνου και της κίνησης των ατόμων εντός ετερόκλητων κοινωνικών υποσυστημάτων. Η βιογραφία αποτελεί απαραίτητη συνθήκη για την κοινωνική συμμετοχή στο βαθμό που διάφοροι θεσμοί αναγνωρίζουν και εντάσσουν (ή αποκλείουν) τα άτομα βάσει της βιογραφικής τους περιγραφής. Η βιογραφία διαμεσολαβεί το κοινωνικό στο ατομικό στις σύγχρονες κοινωνίες: μέσω της διαρκούς (ανα)κατασκευής της βιογραφίας τα άτομα προσοικειώνονται ενεργά την κοινωνική πραγματικότητα. 57

58 Η διαδικασία (αφηγηματικής) κατασκευής της βιογραφίας δεν αποτελεί μια ιδιωτική υπόθεση των ατόμων αλλά έχει τα χαρακτηριστικά μιας κοινωνικής πρακτικής. Υπόκειται σε συγκεκριμένους κοινωνικούς περιορισμούς και δεσμεύσεις. Η βιογραφική αφηγηματική προσέγγιση έχει στρέψει το ενδιαφέρον της στην αποκρυπτογράφηση των διαδικασιών αφηγηματικής παραγωγής των βιογραφικών κατασκευών και της βιογραφικής ταυτότητας. 58

59 Συνεπώς προς τα παραπάνω, οι ερευνητές στη βιογραφική έρευνα καλούνται: Να κατανοήσουν τους τρόπους με τους οποίους τα άτομα ερμηνεύουν και μεθερμηνεύουν τη βιογραφική τους εμπειρία, αξιοποιώντας κοινωνικά διαθέσιμα νοηματικά πλαίσια και αφηγηματικά σχήματα Να μελετήσουν τις αφηγηματικές στρατηγικές με τις οποίες οι άνθρωποι εγκιβωτίζουν τις ανατρεπτικές και απρόσμενες εμπειρίες στη βιογραφία τους, παράγοντας ενοποιητικές αφηγήσεις ζωής που παρέχουν στην ιστορία ζωής συνέχεια και συνεκτικότητα Να αναδείξουν τις ρηματικές στρατηγικές που ακολουθούν τα υποκείμενα ώστε να προσδιορίσουν τον κοινωνικό τους τόπο να «τοποθετηθούν», δηλαδή, εντός ενός συστήματος σχέσεων εξουσίας και κοινωνικής ιεραρχίας και να αναγνωριστούν με αυτό τον τρόπο από το συμμέτοχο στη διάδραση. 59

60 Τα χαρακτηριστικά των βιογραφικών αφηγήσεων. Ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά των βιογραφικών αφηγήσεων είναι τα εξής: Η χρονική ακολουθία Η πλοκή Η προθετικότητα και οι «τοποθετήσεις» Η διττή χρονολογική οπτική της αφήγησης Τα διαφορετικά κειμενικά είδη και οι λειτουργίες τους Η βιογραφική αφήγηση ως επικοινωνιακή και επιτελεστική διαδικασία Τα συναισθήματα στην αφήγηση. Η αναγνώριση των στοιχείων αυτών παρέχει τη δυνατότητα να διατυπωθούν τύποι ερωτημάτων που μπορούν να λειτουργήσουν ευρετικά κατά την ερμηνευτική επεξεργασία των αφηγηματικών κειμένων. 60

61 Η βιογραφική αφηγηματική συνέντευξη 61

62 Η βιογραφική αφηγηματική συνέντευξη είναι ένα είδος «ανοικτής» (μη δομημένης) συνέντευξης, στην οποία ο ερωτώμενος καλείται απροσχεδίαστα να αφηγηθεί την ιστορία της ζωής του συνολικά ή μια περίοδό της, ανακαλώντας στη μνήμη του προσωπικές εμπειρίες και βιώματα γεγονότα στα οποία ο ίδιος είχε προσωπική ανάμειξη

63 Η προεργασία για τη διεξαγωγή μιας βιογραφικής αφηγηματικής συνέντευξης Α. Έλεγχος συμβατότητας της βιογραφικής αφηγηματικής συνέντευξης με τα ερωτήματα της έρευνας. Β. Προσδιορισμός του θεματικού εύρους της αφήγησης. Γ. Γνωστική προετοιμασία και σχεδιασμός του θεματικού σκελετού της συνέντευξης. Δ. Αναζήτηση του πληροφορητή - Οικοδόμηση αμοιβαίας σχέσης εμπιστοσύνης. 63

64 Η διενέργεια της βιογραφικής αφηγηματικής συνέντευξης. Η βιογραφική αφηγηματική συνέντευξη αποτελεί μια σύνθετη επικοινωνιακή διαδικασία που περιλαμβάνει τρεις διακριτές μεταξύ τους φάσεις: τη φάση της κύριας αφήγησης, τη φάση των παρεπόμενων ερωτήσεων, τη φάση των ερωτήσεων απολογισμού και των ελεύθερων ερωτήσεων. 64

65 Σύνταξη έκθεσης σχετικά με τη διαδικασία της συνέντευξης Μετά το πέρας της επικοινωνιακής διαδικασίας της συνέντευξης ο ερευνητής οφείλει να συντάξει μια έκθεση σχετικά με τις συνθήκες και την εξέλιξη της διαδικασίας της συνέντευξης. Ενδείκνυται η έκθεση αυτή να συντάσσεται πριν παρέλθει σημαντικό χρονικό διάστημα, έτσι ώστε να είναι νωπές οι εντυπώσεις από το γεγονός της συνέντευξης. 65

66 Η διαδικασία της μεταγραφής. Μεταγραφή (Transcription) = η μετατροπή σε γραπτό κείμενο των ηχογραφημένων ή βιντεοσκοπημένων λεκτικών διαδράσεων σύμφωνα με καθορισμένους κανόνες σημειογραφίας. Υπάρχουν διαφορετικά συστήματα σημειογραφίας, τα οποία διαφοροποιούνται ως προς το εύρος των λεπτομερειών που απεικονίζουν. Η επιλογή ενός από τα συστήματα αυτά σχετίζεται με το είδος της ανάλυσης που υιοθετείται από τον κάθε ερευνητή καθώς και τη στοχοθεσία της έρευνας. 66

67 Η διαδικασία της βιογραφικής αφηγηματικής ανάλυσης 67

68 Κεντρικές μεθοδολογικές αρχές της βιογραφικής αφηγηματικής ανάλυσης Α. Η αρχή της ολιστικής ανακατασκευής Β. Η αρχή της διαδοχικής ανάλυσης Γ. Η αρχή της πολυεπίπεδης ανάλυσης 68

69 Τα βήματα της βιογραφικής αφηγηματικής ανάλυσης Α. Έκθεση και ανάλυση των βιογραφικών δεδομένων στη χρονολογική τους σειρά. Β. Έκθεση και εξέταση της κειμενικής διάρθρωσης της βιογραφικής αφήγησης Γ. Δομική περιγραφή Δ. Αναλυτική αφαίρεση Βλ. παράδειγμα εφαρμογής: η (ανα)κατασκευή της βιογραφικής ταυτότητας κατά τη θεραπεία απεξάρτησης. (Σελ ). 69

70 Η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων μιας ποιοτικής έρευνας 70

71 Σύνοψη Σε ποια μέρη διαρθρώνεται μια ερευνητική επιστημονική έκθεση; Πώς οργανώνεται η προφορική παρουσίαση των ευρημάτων μιας έρευνας; 71

72 Η συγγραφή μιας επιστημονικής έκθεσης Η επιστημονική κοινωνική έρευνα αποτελεί μια διαδικασία της οποίας τα αποτελέσματα οφείλουν να κοινοποιούνται. Μια επιστημονική έκθεση είναι ένα γραπτό κείμενο, που κοινοποιεί τα βασικά στοιχεία της ερευνητικής διαδικασίας καθώς και τα ευρήματα ενός ερευνητικού προγράμματος σε άλλους. Στα εχέγγυα του επιστημονικού χαρακτήρα μιας έρευνας ανήκει η υποχρέωση των επιστημόνων και των ερευνητών να κοινοποιούν τα αποτελέσματα της έρευνάς τους σε άλλους. (Παροχή δυνατότητας κριτικής από την επιστημονική κοινότητα). 72

73 Η διάρθρωση μιας ερευνητικής επιστημονικής έκθεσης Τίτλος. Περίληψη ή Σύνοψη. Πίνακας περιεχομένων Πρόλογος. Εισαγωγή. Βιβλιογραφική επισκόπηση. Μεθοδολογία. Έκθεση των δεδομένων ανάλυση των δεδομένων ευρήματα. Καταληκτικό κεφάλαιο. Βιβλιογραφία. Παραρτήματα. 73

74 Προφορική παρουσίαση: Ο ερευνητής καλείται να παρουσιάσει την έρευνά του προφορικώς σε διαφορετικές περιστάσεις. Για την προφορική ανακοίνωση της έρευνάς του ο ερευνητής οφείλει να λάβει υπόψη του το επίπεδο των γνώσεων, το ειδικό ενδιαφέρον του ακροατηρίου και να προσδιορίσει το σκοπό και το χαρακτήρα της παρουσίασης. Η χρήση οπτικού υλικού ή διαφανειών είναι μια χρήσιμη τεχνική. Εξαιρετικά σημαντικός για μια επιτυχή προφορική παρουσίαση είναι ο καλός υπολογισμός του διαθέσιμου χρόνου. 74

75 Αρχές ηθικής και δεοντολογίας στην κοινωνική έρευνα 75

76 Σύνοψη Παρουσίαση των συμβατικών αρχών ερευνητικής ηθικής και δεοντολογίας καθώς και των περιορισμών που προκύπτουν όταν οι εν λόγω αρχές επιχειρείται να εφαρμοστούν στην αφηγηματική / ποιοτική έρευνα. 76

77 Οι συμβατικές αρχές ηθικής και δεοντολογίας της έρευνας 77

78 Αρχή της ελεύθερης και ενήμερης συγκατάθεσης Η συμμετοχή των υποκειμένων στην έρευνα πρέπει να είναι απολύτως εθελοντική (χωρίς κανένα καταναγκασμό ή επιβολή). O ερευνητής έχει την υποχρέωση να κοινοποιήσει όλες εκείνες τις πληροφορίες που σχετίζονται με την έρευνα και θα επηρέαζαν την απόφαση του υποκειμένου να συμμετάσχει. Σε πολλές περιπτώσεις απαιτείται η υπογραφή ενός ειδικού εντύπου ενήμερης συγκατάθεσης. 78

79 Αρχή της εχεμύθειας και της εμπιστευτικότητας Ο ερευνητής οφείλει να σέβεται το δικαίωμα των ατόμων να μην αποκαλύπτονται προσωπικές και προσδιοριστικές της ταυτότητας τους πληροφορίες χωρίς την άδειά τους. Τα προσωπικά στοιχεία των συμμετεχόντων στην έρευνα πρέπει να διαφυλάσσονται με απόλυτη εχεμύθεια. Γι αυτόν το σκοπό εφαρμόζονται τεχνικές ανωνυμοποίησης ή ψευδωνυμοποίησης των δεδομένων. 79

80 Αρχή της προστασίας από ενδεχόμενη βλάβη Οι ερευνητές οφείλουν να φροντίζουν ώστε οι συμμετέχοντες στην έρευνα να μην εκτεθούν σε κίνδυνο και να μην υποστούν βλάβη. Εάν εμφανιστεί απροσδόκητα κάτι που θα θεωρηθεί επιβλαβές, ο ερευνητής οφείλει να διακόψει την έρευνα. 80

81 Αρχή της αποφυγής σύγκρουσης συμφερόντων Ο ερευνητής θα πρέπει να αποφεύγει να εμπλέκει άλλα συμφέροντα/ενδιαφέροντα πέραν του γνωστικού στην ερευνητική διαδικασία. Ένας τρόπος με τον οποίο ο ερευνητής ελαχιστοποιεί τη σύγκρουση συμφερόντων είναι να αποφεύγει διπλές ή πολλαπλές σχέσεις με εκείνους που μελετά. 81

82 Αρχή της αποφυγή εξαπάτησης Η χρήση της εξαπάτησης στην έρευνα είναι προβληματική, καθώς υποσκάπτει την αρχή της ελεύθερης και ενήμερης συγκατάθεσης. 82

83 Περιορισμοί κατά την εφαρμογή των συμβατικών αρχών στην ποιοτική / αφηγηματική έρευνα 83

84 Η κατά γράμμα εφαρμογή της αρχής της ενήμερης συγκατάθεσης είναι προβληματική διότι η αφηγηματική έρευνα εξελίσσεται με ευέλικτο και δυναμικό τρόπο. Συνεπώς, σημαντικές αποφάσεις, για τις οποίες οφείλει ο ερευνητής να ενημερώσει το συμμετέχοντα, αναθεωρούνται κατά τη διάρκεια της ερευνητικής διαδικασίας. Οι πληροφορίες που συλλέγονται στην αφηγηματική έρευνα είναι τόσο λεπτομερείς και ιδιαίτερες για τον κάθε συμμετέχοντα και τη ζωή του, ώστε καθίσταται εξαιρετικά δύσκολο το να τις παραλλάξει ο ερευνητής για να μην είναι αναγνωρίσιμοι οι πληροφορητές. Συνεπώς, η πλήρης διασφάλιση της ανωνυμίας είναι μια υπόσχεση που δύσκολα μπορεί να τηρηθεί. 84

85 Υπάρχουν αρκετοί κίνδυνοι στην αφηγηματική έρευνα που έχουν να κάνουν με τις δυσδιάκριτες και απρόβλεπτες συνέπειες που προκύπτουν όταν μελετά κανείς τις ζωές ανθρώπων και γράφει γι αυτές. Η σύγκρουση ρόλων είναι αναπόφευκτη στην αφηγηματική έρευνα, λόγω της έντονης συναισθηματικής ανταλλαγής και των πολλαπλών σχέσεων που μπορεί να αναπτυχθούν μεταξύ ερευνητή και συμμετέχοντα στην έρευνα. Η εξαπάτηση δεν αποτελεί σημαντικό ηθικό ζήτημα για την αφηγηματική έρευνα. Ένα περιφερειακό ζήτημα που απασχολεί τους ερευνητές έχει να κάνει με το πότε και μέχρι ποιο σημείο (ή καθόλου) θα έπρεπε να αναμιχθούν οι συμμετέχοντες στη διαδικασία της ανάλυσης. 85

86 Κώδικες επαγγελματικής / ερευνητικής ηθικής και δεοντολογίας στο διαδίκτυο International Sociological Association British Sociological Association American Sociological Association, Code of Ethics. American Psychological Association Oral History Society 86

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΙΝΑΚΩΝ..................................... 13 ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΣΧΗΜΑΤΩΝ................................... 14 ΠΡΟΛΟΓΟΣ............................................. 15 ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ

Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ 1 Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ Η ποιοτική έρευνα έχει επιχειρηθεί να ορισθεί με αρκετούς και διαφορετικούς τρόπους εξαιτίας

Διαβάστε περισσότερα

Ε.β ΑΡΧΈΣ ΠΟΙΟΤΙΚΉΣ ΑΝΆΛΥΣΗΣ ΜΕ ΈΜΦΑΣΗ ΣΤΙΣ ΝΕΏΤΕΡΕΣ ΕΞΕΛΊΞΕΙΣ: ΕΜΠΕΙΡΙΚΆ ΘΕΜΕΛΙΩΜΈΝΗ ΘΕΩΡΊΑ (GROUNDED THEORY), ΤΟ ΠΡΌΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΓΕΝΊΚΕΥΣΗΣ, Κ. Ά.

Ε.β ΑΡΧΈΣ ΠΟΙΟΤΙΚΉΣ ΑΝΆΛΥΣΗΣ ΜΕ ΈΜΦΑΣΗ ΣΤΙΣ ΝΕΏΤΕΡΕΣ ΕΞΕΛΊΞΕΙΣ: ΕΜΠΕΙΡΙΚΆ ΘΕΜΕΛΙΩΜΈΝΗ ΘΕΩΡΊΑ (GROUNDED THEORY), ΤΟ ΠΡΌΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΓΕΝΊΚΕΥΣΗΣ, Κ. Ά. Ε.β ΑΡΧΈΣ ΠΟΙΟΤΙΚΉΣ ΑΝΆΛΥΣΗΣ ΜΕ ΈΜΦΑΣΗ ΣΤΙΣ ΝΕΏΤΕΡΕΣ ΕΞΕΛΊΞΕΙΣ: ΕΜΠΕΙΡΙΚΆ ΘΕΜΕΛΙΩΜΈΝΗ ΘΕΩΡΊΑ (GROUNDED THEORY), ΤΟ ΠΡΌΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΓΕΝΊΚΕΥΣΗΣ, Κ. Ά. Γιώργος Τσιώλης Σκοπός Η παρουσίαση της αναλυτικής διαδικασίας

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Κατευθύνσεις στην έρευνα των επιστημών υγείας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Έρευνα και θεωρία

Περιεχόμενα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Κατευθύνσεις στην έρευνα των επιστημών υγείας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Έρευνα και θεωρία Περιεχόμενα Σχετικά με τους συγγραφείς... ΧΙΙΙ Πρόλογος... XV Eισαγωγή...XVΙΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Κατευθύνσεις στην έρευνα των επιστημών υγείας Εισαγωγή... 1 Τι είναι η έρευνα;... 2 Τι είναι η έρευνα των επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Νίκος Ναγόπουλος Για τη διεξαγωγή της κοινωνικής έρευνας χρησιμοποιούνται ποσοτικές ή/και ποιοτικές μέθοδοι που έχουν τις δικές τους τεχνικές και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Η εκπαιδευτική έρευνα και ο σχεδιασμός της Διδάσκων: Νίκος Ανδρεαδάκης ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΈΣ, ΜΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΙΚΈΣ ΜΈΘΟΔΟΙ

ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΈΣ, ΜΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΙΚΈΣ ΜΈΘΟΔΟΙ Γ.δ ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΈΣ, ΜΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΙΚΈΣ ΜΈΘΟΔΟΙ Γιώργος Τσιώλης Σκοπός Η παρουσίαση και κριτική συζήτηση των διακριτικών / μη αντιδραστικών μεθόδων ειδικότερα της αξιοποίησης τεκμηρίων και της δευτερογενούς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιστημολογία κοινωνικής έρευνας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ: Νικόλαος Ναγόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου

ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιστημολογία κοινωνικής έρευνας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ: Νικόλαος Ναγόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιστημολογία κοινωνικής έρευνας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ: Νικόλαος Ναγόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου ΣΤΟΧΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Η κοινωνική έρευνα επιχειρεί να ανταποκριθεί και να ανιχνεύσει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. του αντικειμένου προσεγγίσεων...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. του αντικειμένου προσεγγίσεων... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εισαγωγή..................................................... 17 1.1 Νόηση και γνώση και η σχέση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016 ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016 ΚΕΘΕΑ Τομέας Έρευνας Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016 ΚΕΘΕΑ Τομέας Έρευνας Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τομέας Έρευνας ΚΕΘΕΑ Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα, έννοιες ή συμπεριφορές επιχειρεί να απαντήσει το γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ. Ανάλυση Ποιότικών Δεδομένων. Καθηγητής Α. Καρασαββόγλου Επίκουρος Καθηγητής Π. Δελιάς

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ. Ανάλυση Ποιότικών Δεδομένων. Καθηγητής Α. Καρασαββόγλου Επίκουρος Καθηγητής Π. Δελιάς ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ Ανάλυση Ποιότικών Δεδομένων Καθηγητής Α. Καρασαββόγλου Επίκουρος Καθηγητής Π. Δελιάς ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ποιοτική ανάλυση Η μη αριθμητική εξέταση και ερμηνεία παρατηρήσεων που σκοπό έχει να ανακαλύψει

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην κοινωνική έρευνα. Earl Babbie. Κεφάλαιο 1. Βασικές αρχές 1-1

Εισαγωγή στην κοινωνική έρευνα. Earl Babbie. Κεφάλαιο 1. Βασικές αρχές 1-1 Εισαγωγή στην κοινωνική έρευνα Earl Babbie Κεφάλαιο 1 Βασικές αρχές 1-1 Σύνοψη κεφαλαίου Αναζητώντας την πραγματικότητα Τα θεμέλια της κοινωνικής επιστήμης Η διαλεκτική της κοινωνικής έρευνας Σχέδιο ερευνητικής

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία έρευνας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ/ΕΙΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Μεθοδολογία έρευνας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ/ΕΙΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Μεθοδολογία έρευνας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ/ΕΙΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Μεθοδολογία έρευνας Η ερευνητική διαδικασία έχει ως αφορμή ένα προβληματισμό και προσπαθεί να απαντήσει σε ένα ερευνητικό ερώτημα.

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης http://users.uoa.gr/~dhatziha Αριθμός: 1 Η εισαγωγή σε μια επιστήμη πρέπει να απαντά σε δύο ερωτήματα: Ποιον τομέα και με ποιους τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας. Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού. Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας

Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας. Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού. Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας Διαδικασία η γνώση ως ανάπτυξη υψηλών νοητικών λειτουργιών (

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ. Σπύρος Τσιπίδης. Περίληψη διατριβής

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ. Σπύρος Τσιπίδης. Περίληψη διατριβής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Σπύρος Τσιπίδης Γεω - οπτικοποίηση χωρωχρονικών αρχαιολογικών δεδομένων Περίληψη διατριβής H παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικοί μέθοδοι έρευνας. Μυλωνά Ιφιγένεια

Ποιοτικοί μέθοδοι έρευνας. Μυλωνά Ιφιγένεια Ποιοτικοί μέθοδοι έρευνας Μυλωνά Ιφιγένεια Έρευνες για την απόκτηση πληροφοριών η γνωμών από τους χρήστες Χρησιμοποιήθηκαν από τις κοινωνικές επιστήμες για τη χρήση κοινωνικών φαινομένων Ο όρος «ποιοτική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Εισαγωγή Μεθοδολογία της Έρευνας ΕΙΚΟΝΑ 1-1 Μεθοδολογία της έρευνας.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Εισαγωγή Μεθοδολογία της Έρευνας ΕΙΚΟΝΑ 1-1 Μεθοδολογία της έρευνας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή Η Μεθοδολογία της Έρευνας (research methodology) είναι η επιστήμη που αφορά τη μεθοδολογία πραγματοποίησης μελετών με συστηματικό, επιστημονικό και λογικό τρόπο, με σκοπό την παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΙΚΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Αναστασία Κ. Καδδά Δρ.Κοινωνιολογίας Υγείας Μsc Διοίκηση Μονάδων Υγείας

ΠΟΙΟΤΙΚΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Αναστασία Κ. Καδδά Δρ.Κοινωνιολογίας Υγείας Μsc Διοίκηση Μονάδων Υγείας ΠΟΙΟΤΙΚΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Αναστασία Κ. Καδδά Δρ.Κοινωνιολογίας Υγείας Μsc Διοίκηση Μονάδων Υγείας ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ «Ποιοτικές μέθοδοι έρευνας στις κοινωνικές επιστήμες»,

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Φαινομενολογική Κοινωνιολογία Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 8ο (σελ. 187 197) 2 Οι Μικρο-κοινωνιολογικές κοινωνιολογικές Ερμηνευτικές

Διαβάστε περισσότερα

21/10/16. Μεθοδολογία Έρευνας Προχωρημένου Επιπέδου. Θεματολογία. Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός του όρου «έρευνα»

21/10/16. Μεθοδολογία Έρευνας Προχωρημένου Επιπέδου. Θεματολογία. Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός του όρου «έρευνα» Μεθοδολογία Έρευνας Προχωρημένου Επιπέδου Βασίλης Γραμματικόπουλος, Επίκουρος καθηγητής Θεματολογία Ορισμός του όρου «έρευνα» Ιστορική αναδρομή & φιλοσοφία της έρευνας Διαδικασία διεξαγωγής της έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Δρ. Βασίλης Π. Αγγελίδης Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Δρ. Βασίλης Π. Αγγελίδης Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Δρ. Βασίλης Π. Αγγελίδης Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Περιεχόμενα Επιστημονική έρευνα Σε τι μας βοηθάει η έρευνα Χαρακτηριστικά της επιστημονικής

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Ερευνας στη ΜΕ

Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Ερευνας στη ΜΕ Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Ερευνας στη ΜΕ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΣΑΚΟΝΙΔΗΣ, ΔΠΘ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΤΖΕΚΑΚΗ, ΑΠΘ Α ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ 201 6-2017 2 ο παραδοτέο Περιεχόμενο 1. Εισαγωγή: το θέμα και η σημασία του, η σημασία διερεύνησης του

Διαβάστε περισσότερα

Α Φάση Δι.Με.Π.Α. 2ο μάθημα: Μέθοδοι Παρατήρησης της διδασκαλίας

Α Φάση Δι.Με.Π.Α. 2ο μάθημα: Μέθοδοι Παρατήρησης της διδασκαλίας Α Φάση Δι.Με.Π.Α 2ο μάθημα: Μέθοδοι Παρατήρησης της διδασκαλίας Παρατήρηση Πλέγμα παραγόντων οργάνωσης και διεξαγωγής της διδασκαλίας Διαδικασία παρατήρησης έρευνα Περιβάλλον εργαστηρίου Mονοδρομικοί καθρέφτες,

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας A. Montgomery Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Καρολίνα Δουλουγέρη, ΜSc Υποψ. Διαδάκτωρ Σήμερα Αναζήτηση βιβλιογραφίας Επιλογή μεθοδολογίας Ερευνητικός σχεδιασμός Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΑΡΤΗΣ ΧΡΗΣΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ. β. φιλιππακοπουλου 1

ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΑΡΤΗΣ ΧΡΗΣΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ. β. φιλιππακοπουλου 1 ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΧΑΡΤΗΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΧΡΗΣΗ β. φιλιππακοπουλου 1 Αναλυτικό Πρόγραµµα 1. Εισαγωγή: Μια επιστηµονική προσέγγιση στη χαρτογραφική απεικόνιση και το χαρτογραφικό σχέδιο

Διαβάστε περισσότερα

Ρετσινάς Σωτήριος ΠΕ 1703 Ηλεκτρολόγων ΑΣΕΤΕΜ

Ρετσινάς Σωτήριος ΠΕ 1703 Ηλεκτρολόγων ΑΣΕΤΕΜ Ρετσινάς Σωτήριος ΠΕ 1703 Ηλεκτρολόγων ΑΣΕΤΕΜ Τι είναι η ερευνητική εργασία Η ερευνητική εργασία στο σχολείο είναι μια δυναμική διαδικασία, ανοιχτή στην αναζήτηση για την κατανόηση του πραγματικού κόσμου.

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση Ενότητα # 1.2: Η προοπτική των βασικών αρχών της φύσης των Φυσικών Επιστημών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Προκαταρκτική έρευνα Διερευνήστε πριν απ όλα την περιοχή μέσα στην οποία μπορεί να βρεθεί ένα ερευνητικό ερώτημα. Τυπικές

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική μεθοδολογία έρευνας στη Διδακτική των Μαθηματικών Ενότητα 2: Η εξέλιξη της έρευνας και η πρόσφατη στροφή

Ποιοτική μεθοδολογία έρευνας στη Διδακτική των Μαθηματικών Ενότητα 2: Η εξέλιξη της έρευνας και η πρόσφατη στροφή Ποιοτική μεθοδολογία έρευνας στη Διδακτική των Μαθηματικών Ενότητα 2: Η εξέλιξη της έρευνας και η πρόσφατη στροφή Πόταρη Δέσποινα, Σακονίδης Χαράλαμπος Σχολή Θετικών επιστημών Τμήμα Μαθηματικών Διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική μεθοδολογία έρευνας στη Διδακτική των Μαθηματικών Ενότητα 1: Η έρευνα στη Διδακτική των Μαθηματικών

Ποιοτική μεθοδολογία έρευνας στη Διδακτική των Μαθηματικών Ενότητα 1: Η έρευνα στη Διδακτική των Μαθηματικών Ποιοτική μεθοδολογία έρευνας στη Διδακτική των Μαθηματικών Ενότητα 1: Η έρευνα στη Διδακτική των Μαθηματικών Πόταρη Δέσποινα, Σακονίδης Χαράλαμπος Σχολή Θετικών επιστημών Τμήμα Μαθηματικών Μεθοδολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ Σκοπός του έργου Σκοπός του έργου είναι: 1. η δημιουργία μιας on line εφαρμογής διαχείρισης ενός επιστημονικού λεξικού κοινωνικών όρων 2. η παραγωγή ενός ικανοποιητικού

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Emile Durkheim Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 2ο (σελ. 52-66) Βασικές κατευθύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Προχωρημένα Θέματα Διδακτικής της Φυσικής

Προχωρημένα Θέματα Διδακτικής της Φυσικής Προχωρημένα Θέματα Διδακτικής της Φυσικής Ενότητα 6η: Το γενικό μεθοδολογικό πλαίσιο Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Κωδικός μαθήματος: ΚΕΠ 302 Διδάσκων: Δημήτρης Θ. Ζάχος Πιστωτικές μονάδες: 10 Χρόνος και τόπος διεξαγωγής: Τετάρτη 6-9 αίθουσα 907 Εισαγωγικά Η επιτυχής συμμετοχή σ ένα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην κοινωνική έρευνα. Earl Babbie. Κεφάλαιο 5. Σύνθετα μέτρα 5-1

Εισαγωγή στην κοινωνική έρευνα. Earl Babbie. Κεφάλαιο 5. Σύνθετα μέτρα 5-1 Εισαγωγή στην κοινωνική έρευνα Earl Babbie Κεφάλαιο 5 Σύνθετα μέτρα 5-1 Σύνοψη κεφαλαίου Δείκτες και κλίμακες Κατασκευή δεικτών Κατασκευή κλιμάκων Τυπολογίες Κουίζ 5-2 Εισαγωγή Γιατί χρησιμοποιούνται σύνθετα

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: «Μεθοδολογία έρευνας» Μορφές επικοινωνίας μεταξύ νηπιαγωγείου και οικογένειας

Μάθημα: «Μεθοδολογία έρευνας» Μορφές επικοινωνίας μεταξύ νηπιαγωγείου και οικογένειας ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μάθημα: «Μεθοδολογία έρευνας» Μορφές επικοινωνίας μεταξύ νηπιαγωγείου και οικογένειας Διδάσκων: Δρ. Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα Γ. Ερευνητικές Μέθοδοι και Τεχνικές Συλλογής και Παραγωγής Δεδομένων Γιώργος Τσιώλης

Ενότητα Γ. Ερευνητικές Μέθοδοι και Τεχνικές Συλλογής και Παραγωγής Δεδομένων Γιώργος Τσιώλης Ενότητα Γ. Ερευνητικές Μέθοδοι και Τεχνικές Συλλογής και Παραγωγής Δεδομένων Γιώργος Τσιώλης Σκοπός Η παρουσίαση και κριτική συζήτηση των διακριτικών / μη αντιδραστικών μεθόδων ειδικότερα της αξιοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Θεωρία και Έρευνα

Λογιστική Θεωρία και Έρευνα Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Λογιστική & Χρηματοοικονομική Master of Science (MSc) in Accounting and Finance ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Λογιστική Θεωρία και Έρευνα Εισαγωγή στη Λογιστική Έρευνα Η αναζήτηση της αλήθειας

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Emile Durkheim

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Emile Durkheim Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Emile Durkheim Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 2ο (σελ. 52-66) Βασικές κατευθύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Α.γ Είδη κοινωνικής έρευνας (βασική, εφαρμοσμένη, εκτίμησης αναγκών, έρευνα αξιολόγησης, έρευνας δράσης, κ.ά.) Νίκος Ναγόπουλος

Α.γ Είδη κοινωνικής έρευνας (βασική, εφαρμοσμένη, εκτίμησης αναγκών, έρευνα αξιολόγησης, έρευνας δράσης, κ.ά.) Νίκος Ναγόπουλος Α.γ Είδη κοινωνικής έρευνας (βασική, εφαρμοσμένη, εκτίμησης αναγκών, έρευνα αξιολόγησης, έρευνας δράσης, κ.ά.) Νίκος Ναγόπουλος Οι κοινωνικές επιστήμες στοχεύουν στη συγκρότηση θεωριών, οι οποίες στηρίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πρόλογος στη δεύτερη έκδοση Πρόλογος στην πρώτη έκδοση Εισαγωγή Τι είναι η μεθοδολογία έρευνας Οι μέθοδοι έρευνας ΜEΡOΣ A : ΓNΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜOΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙO 1: Γενικά για την επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Ορισμός αυθεντικής μάθησης Αυθεντική μάθηση είναι η μάθηση που έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1 H διαπλοκή θεωρίας, μεθόδων και δεδομένων. 2 Θεωρητικές έννοιες, μεταβλητές και μέτρηση

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1 H διαπλοκή θεωρίας, μεθόδων και δεδομένων. 2 Θεωρητικές έννοιες, μεταβλητές και μέτρηση ΠPOΛOΓOΣ... 15 1 H διαπλοκή θεωρίας, μεθόδων και δεδομένων Eισαγωγή... 19 Αξιολογικές κρίσεις και αντικειμενικότητα... 20 Η ιδιαιτερότητα των κοινωνικών φαινομένων... 30 H σχέση θεωρίας και έρευνας...

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εθνομεθοδολογία Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 9ο (σελ. 197 207) 2 Η Εθνομεθοδολογία Βασικές Θέσεις Η εθνομεθοδολογία, αποτελεί έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Πέτρος Γαλάνης, MPH, PhD Εργαστήριο Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας Τμήμα Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Πέτρος Γαλάνης, MPH, PhD Εργαστήριο Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας Τμήμα Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών Πέτρος Γαλάνης, MPH, PhD Εργαστήριο Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας Τμήμα Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών Σχέση μεταξύ εμβολίων και αυτισμού Θέση ύπνου των βρεφών και συχνότητα εμφάνισης του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΙΣ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΥΣ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 ΜΑΡΤΙΟΥ 2008, ΜΥΤΙΛΗΝΗ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΙΣ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΥΣ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 ΜΑΡΤΙΟΥ 2008, ΜΥΤΙΛΗΝΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΙΣ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΥΣ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 ΜΑΡΤΙΟΥ 2008, ΜΥΤΙΛΗΝΗ ΧΩΡΟΙ, ΝΟΗΜΑΤΑ, ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Media Monitoring. Ενότητα 2: Η ανάλυση περιεχομένου. Σταμάτης Πουλακιδάκος Σχολή ΟΠΕ Τμήμα ΕΜΜΕ

Media Monitoring. Ενότητα 2: Η ανάλυση περιεχομένου. Σταμάτης Πουλακιδάκος Σχολή ΟΠΕ Τμήμα ΕΜΜΕ Media Monitoring Ενότητα 2: Η ανάλυση περιεχομένου Σταμάτης Πουλακιδάκος Σχολή ΟΠΕ Τμήμα ΕΜΜΕ Ορισμός Μετατρέπει υλικό ποιοτικής κυρίως φύσης σε μορφή ποσοτικών/ποιοτικών δεδομένων Μπορεί να οριστεί ως

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων. Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων. Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Περιεχόμενο μαθήματος (γενικά) Μέρος Ι: Εισαγωγή στην Εκπαιδευτική Έρευνα Μέρος ΙΙ: Ποσοτικές Προσεγγίσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Μαθηματικά (Άλγεβρα - Γεωμετρία) Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρώτος πρόλογος... 13 Δεύτερος Πρόλογος... 15 Αντί Προλόγου... 17 Εισαγωγικό σημείωμα επιμελητών... 25

Περιεχόμενα. Πρώτος πρόλογος... 13 Δεύτερος Πρόλογος... 15 Αντί Προλόγου... 17 Εισαγωγικό σημείωμα επιμελητών... 25 Περιεχόμενα Πρώτος πρόλογος... 13 Δεύτερος Πρόλογος... 15 Αντί Προλόγου... 17 Εισαγωγικό σημείωμα επιμελητών... 25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Στόχος και στάδια διεξαγωγής της εμπειρικής κοινωνικής έρευνας... 27 1.1 Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία- ISO 9001 Σαπφούς 3, 81100 Μυτιλήνη (1ος Όροφος) 2251054739 (09:00-14:30) academy@aigaion.org civilacademy.ucoz.org «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010

ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010 ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010 Αριθμός πρωτοκόλλου έργου: ΚΟΙΝΩ/0609/ΒΙΕ/13 Τίτλος έργου: Η ολιστική προσέγγιση του προβλήματος της αναποτελεσματικής αντιμετώπισης του φαινομένου των οδικών ατυχημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 3ο (σελ. 67-79) 2 Talcott

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟΝ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ: EΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟΝ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ: EΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 1 ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟΝ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ: EΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: H MAΘΗΣΙΑΚΗ ΑΞΙΑ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΟΥΣ Τι έγινε;

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Θεμελίωση μιας λύσης ενός προβλήματος από μια πολύπλευρη (multi-faceted) και διαθεματική (multi-disciplinary)

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιαςμόσ & Εκπόνηςη Εκπαιδευτικήσ Έρευνασ

Σχεδιαςμόσ & Εκπόνηςη Εκπαιδευτικήσ Έρευνασ Σχεδιαςμόσ & Εκπόνηςη Εκπαιδευτικήσ Έρευνασ Μάθημα 7 ο : Ποιοτική & Ποςοτική Έρευνα Νίκη Σιςςαμπέρη-Δημήτρησ Κολιόπουλοσ Σχολή Ανθρωπιςτικών & Κοινωνικών Επιςτημών Τμήμα Επιςτημών τησ Εκπαίδευςησ & τησ

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγητής Λοΐζος Σοφός ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Αιγαίου www.lsofos.com

Αν. Καθηγητής Λοΐζος Σοφός ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Αιγαίου www.lsofos.com 1. Περιεχόμενα 2. Παιδαγωγική Επιστήμη (35 θέματα)... 4 1. Επιστημονικό αντικείμενο στο πεδίο των σπουδών Παιδαγωγικής Επιστήμης... 4 2. Σχέση Θεωρίας και Πράξης (6 προσεγγίσεις Duncker)... 4 3. Δυσχέρειες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ Δ/ΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. Μανώλης Πατσαδάκης

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ Δ/ΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. Μανώλης Πατσαδάκης ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ Δ/ΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Μανώλης Πατσαδάκης Γιατί Αξιολόγηση των Μαθητών; ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ Υποστηρίζει την επίτευξη των γενικών εκπ/κών στόχων της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Eνότητα 1: Εισαγωγή. Θεωρία, Μέθοδοι και Δεδομένα (2/4) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων

Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Οριζόντια αντιστοίχιση Στόχων Μεθόδων Δραστηριοτήτων - Εποπτικού Υλικού - Αξιολόγησης Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων ΣΤΟΧΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΠΟΠΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική διαδικασία και συγγραφή διατριβής: Μεθοδολογικές παρατηρήσεις ρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας Τα βασικά στάδια για την εκπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΜΑΝΟΥΣΟΣ ΕΜΜ. ΚΑΜΠΟΥΡΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ, PhD ΙΑΤΡΙΚHΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΜΑΝΟΥΣΟΣ ΕΜΜ. ΚΑΜΠΟΥΡΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ, PhD ΙΑΤΡΙΚHΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΑΝΟΥΣΟΣ ΕΜΜ. ΚΑΜΠΟΥΡΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ, PhD ΙΑΤΡΙΚHΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η επιστημονική έρευνα στηρίζεται αποκλειστικά στη συστηματική μελέτη της εμπειρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος 13 Εισαγωγή 17. ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ: Ταυτότητα και επαγγελµατική ταυτότητα του εκπαιδευτικού 31

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος 13 Εισαγωγή 17. ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ: Ταυτότητα και επαγγελµατική ταυτότητα του εκπαιδευτικού 31 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος 13 Εισαγωγή 17 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Θεωρητική προσέγγιση & κεντρικές έννοιες ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ: Ταυτότητα και επαγγελµατική ταυτότητα του εκπαιδευτικού 31 1.1. Προσεγγίσεις στην έννοια και τις

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΗ-ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ (BIOGRAPHICAL INTERPRETATIVE)

ΩΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΗ-ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ (BIOGRAPHICAL INTERPRETATIVE) ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΗ-ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ (BIOGRAPHICAL INTERPRETATIVE) ΕΛΛΗ ΙΩΑΝΝΙΔΗ ΚΑΠΟΛΟΥ ΔΡ. ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΡΙΑ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ. Μη Αντιδραστικές Μέθοδοι. Καθηγητής Α. Καρασαββόγλου Επίκουρος Καθηγητής Π. Δελιάς

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ. Μη Αντιδραστικές Μέθοδοι. Καθηγητής Α. Καρασαββόγλου Επίκουρος Καθηγητής Π. Δελιάς ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ Μη Αντιδραστικές Μέθοδοι Καθηγητής Α. Καρασαββόγλου Επίκουρος Καθηγητής Π. Δελιάς ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μη αντιδραστική ή διακριτική έρευνα Μέθοδος μελέτης της κοινωνικής συμπεριφοράς που δεν επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 4: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150 Παιδαγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 Τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας Σελίδα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ: 1. Αξιολόγηση της προσωπικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2Σ6 01 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 2Σ6 01 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 2Σ6 01 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 Το εργαστήριο χωροταξικού σχεδιασμού ολοκληρώνεται ως εξής: ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ Παράδοση τελικής έκθεσης. Κάθε ομάδα θα παραδώσει, μέσω του

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας Ηγεσία και Διοικηση Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας 1. Η έννοια της αποτελεσματικής ηγεσίας Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε πως η έννοια της ηγεσίας δεν είναι ταυτόσημη με τις έννοιες της

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Βεμπεριανές απόψεις για την Εκπαίδευση Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 12ο (σελ. 274 282) 2 Max Weber (1864 1920) Βεμπεριανές απόψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Εννοιών τη Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Διδακτική Εννοιών τη Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Διδακτική Εννοιών τη Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 1η: Η Διδακτική στα πλαίσια της παραδοσιακής Παιδαγωγικής Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί πως η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Η αξιολόγηση των σχολικών μονάδων: έννοια, πλαίσιο, διαδικασία

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Η αξιολόγηση των σχολικών μονάδων: έννοια, πλαίσιο, διαδικασία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Η αξιολόγηση των σχολικών μονάδων: έννοια, πλαίσιο, διαδικασία Διδάσκων: Νίκος Ανδρεαδάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤ.1.β NVivo (λογισμικό πακέτο επεξεργασίας ποιοτικών δεδομένων)

ΣΤ.1.β NVivo (λογισμικό πακέτο επεξεργασίας ποιοτικών δεδομένων) ΣΤ.1.β NVivo (λογισμικό πακέτο επεξεργασίας ποιοτικών δεδομένων) Γιώργος Τσιώλης (Περιλαμβάνεται θεωρητική τεκμηρίωση όσο και πρακτική άσκηση μέσα από εργαστηριακές ασκήσεις). Σκοπός Η παρουσίαση των λογισμικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1.ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1207002 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γενικός προγραμματισμός στην ολομέλεια του τμήματος (διαδικασία και τρόπος αξιολόγησης μαθητών) 2 ώρες Προγραμματισμός και προετοιμασία ερευνητικής

Γενικός προγραμματισμός στην ολομέλεια του τμήματος (διαδικασία και τρόπος αξιολόγησης μαθητών) 2 ώρες Προγραμματισμός και προετοιμασία ερευνητικής Γενικός προγραμματισμός στην ολομέλεια του τμήματος (διαδικασία και τρόπος αξιολόγησης μαθητών) 2 ώρες Προγραμματισμός και προετοιμασία ερευνητικής ομάδας 2 ώρες Υλοποίηση δράσεων από υπο-ομάδες για συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Ενότητα 9: Συμμετοχική Παρατήρηση (1/2) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι Η εκμάθηση

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική αντίληψη. Μετά?..

Οπτική αντίληψη. Μετά?.. Οπτική αντίληψη Πρωτογενής ερεθισµός (φυσικό φαινόµενο) Μεταφορά µηνύµατος στον εγκέφαλο (ψυχολογική αντίδραση) Μετατροπή ερεθίσµατος σε έννοια Μετά?.. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό ερώτημα: Η εξέλιξη της τεχνολογίας της φωτογραφίας μέσω διαδοχικών απεικονίσεων της Ακρόπολης.

Ερευνητικό ερώτημα: Η εξέλιξη της τεχνολογίας της φωτογραφίας μέσω διαδοχικών απεικονίσεων της Ακρόπολης. Περιγραφή της ερευνητικής εργασίας Βασικοί σκοποί της έρευνας: Η οικοδόμηση γνώσεων όσον αφορά στη λειτουργία των φωτογραφικών τεχνικών (αναλογικών ψηφιακών) διερευνώντας το θέμα κάτω από το πρίσμα των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9: Κριτήρια αξιολόγησης αυτοαξιολόγησης γραπτής ερευνητικής εργασίας με έμφαση στην πτυχιακή εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΣΠΕ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ

ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΣΠΕ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΣΠΕ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Επιλογή κειμένων των καθηγητών: Μ. GRAWITZ Καθηγήτρια Κοινωνιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα ηθικής και δεοντολογίας στις κοινωνικές επιστήμες

Ζητήματα ηθικής και δεοντολογίας στις κοινωνικές επιστήμες Ζητήματα ηθικής και δεοντολογίας στις κοινωνικές επιστήμες Βάσω Πετούση Σκοπός: Σκοπός της υποενότητας είναι η κατάρτιση στην έννοια και το περιεχόμενο των βασικών αρχών της ηθικής και της δεοντολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος)

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος) Ενότητα 2: Ιστορική-ερμηνευτική μέθοδος Βασίλειος Φούκας

Διαβάστε περισσότερα