ΥΓΕΙΑ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΜΙΚΡΟΒΙΑ. Δρ Εμμανουήλ Ν. Βελονάκης Τομέας Μικροβιολογίας,

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΥΓΕΙΑ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΜΙΚΡΟΒΙΑ. Δρ Εμμανουήλ Ν. Βελονάκης Τομέας Μικροβιολογίας,"

Transcript

1 ΥΓΕΙΑ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΜΙΚΡΟΒΙΑ Δρ Εμμανουήλ Ν. Βελονάκης Τομέας Μικροβιολογίας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας / Κ.Ε.Δ.Υ.

2

3

4 PREVENTING DISEASE THROUGH WHO World Health Organization 2006 HEALTHY ENVIRONMENTS Towards an estimate of the environmental burden of disease A. Prüss ss-üstün and C. Corvalán

5 Η προστασία της Δημόσιας Υγείας συνδέεται άμεσα με τη διασφάλιση των συνθηκών υγιεινής του φυσικού κοινωνικού περιβάλλοντος και την ενίσχυση των περιβαλλοντικών παραγόντων που επηρεάζουν θετικά την υγεία Οι περιβαλλοντικές απειλές κατά της υγείας αφορούν τις παθογόνες επιδράσεις βιολογικών χημικών και φυσικών παραγόντων

6 Στη διεθνή βιβλιογραφία υπάρχουν πολλοί ορισμοί που αναφέρονται στη συσχέτιση περιβάλλοντος και υγείας. Κατά την ιατρική έννοια, το περιβάλλον είναι δυνατόν να περιλαμβάνει τον περιβάλλοντα χώρο και περιοχές, τις συνθήκες ή τις επιδράσεις που επηρεάζουν ένα οργανισμό (Davis,, 1989). Στο παραπάνω πλαίσιο ο Last (2001) όρισε ως περιβάλλον για λογαριασμό της Διεθνούς Ένωσης Επιδημιολογίας, ως: «όλα εκείνα τα στοιχεία τα οποία είναι εξωτερικά του ανθρώπινου ξενιστή. Τα στοιχεία αυτά μπορούν να αφορούν το φυσικό, βιολογικό, κοινωνικό, μορφωτικό πεδίο......». Είναι προφανές ότι σύμφωνα με τον ορισμό αυτό, το περιβάλλον θα μπορούσε να περιλαμβάνει οτιδήποτε δεν είναι γενετικής φύσης, αν και θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι τα γονίδια επηρεάζονται από το περιβάλλον βραχυπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα.

7 Με σκοπό να προσδιοριστούν επαρκώς τα τμήματα εκείνα του περιβάλλοντος που μπορούν να τροποποιηθούν με βραχυπρόθεσμες ή μακρύτερου χρόνου παρεμβάσεις, ώστε να μειωθούν οι επιπτώσεις στην υγεία από το περιβάλλον, θεωρήθηκε σκόπιμη από τον Π.Ο.Υ. η υιοθέτηση του παρακάτω ορισμού: «Περιβάλλον είναι όλοι εκείνοι οι φυσικοί, χημικοί και βιολογικοί παράγοντες, εκτός του ανθρώπινου ξενιστή και όλες οι σχετικές συμπεριφορές, εξαιρούμενων εκείνων των φυσικών περιβαλλόντων που δεν είναι δυνατόν ρεαλιστικά να τροποποιηθούν» Αυτός ο ορισμός τείνει να εξαιρεί συμπεριφορές που δεν σχετίζονται με το περιβάλλον καθώς και συμπεριφορές σχετιζόμενες με το κοινωνικό και μορφωτικό περιβάλλον γενετικούς παράγοντες και τμήματα του φυσικού περιβάλλοντος και καλύπτει εκείνα τα τμήματα του περιβάλλοντος που μπορεί να τροποποιηθούν με περιβαλλοντική διαχείριση

8 Ως "τροποποιήσιμοι" περιβαλλοντικοί παράγοντες, εννοούνται εκείνοι που είναι δυνατόν να αλλάξουν ρεαλιστικά με τη χρήση υπαρχουσών τεχνολογιών, πολιτικών καθώς και μέτρων πρόληψης και δημόσιας υγείας (ενδεχομένως όχι άμεσα, αλλά με λύσεις που είναι ήδη υπαρκτές). Βεβαίως, στις εκτιμήσεις που περιλαμβάνονται εδώ οι τροποποιήσιμοι παράγοντες εκτιμώνται ρεαλιστικά και ως παράδειγμα μπορούν να αναφερθούν οι πολιτικές για τις μεταφορές που είναι δυνατόν να παρουσιάζουν σχετικές δυσκολίες. Έτσι π.χ. είναι προφανές ότι η καθολική απαγόρευση της κυκλοφορίας των αυτοκινήτων σε μία πόλη, ως μέτρο μείωσης της ρύπανσης/μόλυνσης της ατμόσφαιρας, δεν φαίνεται να είναι εφικτή. Όμως η υιοθέτηση κινητήρων καθαρότερων τεχνολογιών και εναλλακτικών τρόπων μεταφοράς (τρένα, λεωφορεία, ποδήλατα κλπ), συνιστούν μέτρα που μελετώνται ευρέως από τους αρμοδίους παράγοντες διεθνώς. Τέτοιοι παράγοντες περιβάλλοντος περιλαμβάνουν φυσικούς, χημικούς και βιολογικούς κινδύνους που επηρεάζουν ευθέως την υγεία και επίσης "πριμοδοτούν" μη υγιείς συμπεριφορές όπως π.χ. έλλειψη/απουσία φυσικής δραστηριότητας.

9 Η αναλογική μείωση στον αριθμό των προβλημάτων υγείας ή θανάτων ως αποτέλεσμα της μείωσης του παράγοντα κινδύνου, είναι γνωστή ως "αποδιδόμενο κλάσμα στον παράγοντα κινδύνου" " (attributable( fraction), με άλλα λόγια είναι η αναλογία όλων των προβλημάτων υγείας ή θανάτων σε μία κοινότητα που μπορούν να αποδοθούν στον παράγοντα κινδύνου. Βεβαίως όταν υπολογίζεται το νοσολογικό φορτίο που αποδίδεται σε ένα παράγοντα κινδύνου (αποδιδόμενο κλάσμα), η απλούστερη θεώρηση είναι ότι το νοσολογικό φορτίο μπορεί να μηδενιστεί, όταν η έκθεση στον παράγοντα κινδύνου μειωθεί στο μηδέν, αλλά αυτό στην πράξη συνήθως δεν είναι εφαρμόσιμο. Για παράδειγμα η σωματιδιακή ρύπανση/μόλυνση του αέρα εξωτερικού χώρου δεν μπορεί να μειωθεί στο μηδέν διότι ανεξάρτητα από την προέλευσή της από τα υγρά καύσιμα συμβαίνει επίσης τμήμα της να προέρχεται και από τη φύση. Για το λόγο αυτό, οι εκτιμήσεις που γίνονται εδώ έχουν λάβει υπόψη τους τη μείωση των παραγόντων κινδύνου όχι στο μηδέν, αλλά σε κάποια επιτεύξιμα επίπεδα.

10 Γενικότερα πάντως η τροποποίηση των περιβαλλοντικών παραγόντων μπορεί να προσφέρει ορισμένα εγγενή πλεονεκτήματα: Προλαμβάνει τα νοσήματα Eξαφανίζει το συσχετιζόμενο κόστος θεραπείας Δεν προσθέτει νοσογόνο φορτίο στον πληθυσμό Έχουν παρατεταμένη διάρκεια (π.χ. επιτυγχάνουν πιο μακροπρόθεσμα αποτελέσματα για την υγεία συγκρινόμενα με την ιατρική θεραπεία) Είναι συχνά η πιο «δίκαιη» επιλογή, επειδή δημιουργούν περισσότερα οφέλη για πληθυσμιακές ομάδες ή πληθυσμούς.

11 μολυντές εσωτερικών χώρων Βιολογικοί μολυντές χώρων για τους οποίους υπάρχουν κατευθύνσεις, οδηγίες, βιβλιογραφικές αναφορές

12 Νοσήματα με την μεγαλύτερη περιβαλλοντικής προέλευσης συνεισφορά

13 Κατηγορία νοσημάτων Περιβαλλοντικό φορτίο κατά κατηγορία νοσήματος (σε DALYs/ κατοίκους), ανά έτος στην Ελλάδα Εμφανιζόμενο παγκοσμίως χαμηλότερο ποσοστό % Εθνικό ποσοστό % Εμφανιζόμενο παγκοσμίως υψηλότερο ποσοστό % Υπολογιζόμενα DALYs/ κατοίκους, ανά έτος για την Ελλάδα αποδιδόμενα σε περιβαλλοντικό φορτίο Διάρροια 0,2 0, ,1 Αναπνευστικές λοιμώξεις 0,1 0,2 56 0,3 Ελονοσία 0, Άλλα νοσήματα μεταδιδόμενα μέσω εντόμων 0,0 0,0 4,2 - Καρκίνος του πνεύμονα 0,0 1,3 2,5 5,8 Άλλοι καρκίνοι 0,5 2,4 4,1 36,3 Νευροψυχιατρικές διαταραχές 1,4 1,9 4,4 52,8 Καρδιοαγγειακά νοσήματα 1,3 5, ,4 Χρόνια αποφρακτική πνευμονική νόσος 0,0 0,3 4,7 0,6 Άσθμα 0,3 0,4 2,4 3,4 Μυοσκελετικά νοσήματα 0,5 0,9 1,5 4,8 Τραυματισμοί από τροχαία νοσήματα 0,3 1,2 10 5,6 Άλλοι μη ηθελημένοι τραυματισμοί 0,9 2,0 19 4,8 Ηθελημένοι τραυματισμοί 0,1 0,2 7 0,2

14 Οικονομικές επιπτώσεις (1) Σε μελέτες που πραγματοποιήθηκαν στην πολιτεία της Washington, εκτιμήθηκε ότι το κόστος των περιβαλλοντικά σχετιζόμενων νοσημάτων, κυμαίνεται μεταξύ 2,8 και 3,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων κατά έτος. Εάν δε οι εκτιμήσεις αυτές, παρά τις σχετικές επιφυλάξεις, επεκτείνονταν για ολόκληρες τις ΗΠΑ, το αντίστοιχο ποσό υπολογίζεται ότι θα ήταν μεταξύ δισεκατομμυρίων δολαρίων κατά έτος. Στη Φινλανδία, εξάλλου, το καθαρό κέρδος από το διπλασιασμό της ποδηλασίας (λόγω της μείωσης των τραυματισμών και των άλλων θετικών επιπτώσεων στην υγεία) εκτιμήθηκε ότι μπορεί να υπερβαίνει το κόστος κατά εκατομμύρια ευρώ το χρόνο

15 Οικονομικές επιπτώσεις (2) Επιπλέον, οι κακές συνθήκες εργασίας καταλήγουν σε ένα σύνολο θανάτων συσχετιζόμενων με την εργασία και οικονομικές απώλειες που αγγίζουν το 4% του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος κάθε χρόνο στην Ευρώπη. Στο χώρο των ατυχημάτων, επίσης, υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι κάποιες παρεμβάσεις μπορούν, εκτός από το να σώσουν ζωές, να περικόψουν το οικονομικό κόστος για το κοινωνικό σύνολο. Για παράδειγμα εκτιμάται ότι για κάθε ένα (1) ευρώ που θα ξοδευτεί στα παρακάτω θα υπάρχει η παράπλευρα αναφερόμενη εξοικονόμηση χρημάτων: Ανιχνευτές-συναγερμοί καπνού: 69 Παιδικές ζώνες ασφαλείας: 32 Κράνη για ποδηλάτες: 29 Κατ οίκον επισκέψεις και αγωγή γονέων για κακοποίηση των παιδιών: 19 Προληπτική συμβουλευτική από παιδίατρους: 10 Υπηρεσίες ελέγχου δηλητηριάσεων: 7 Βελτιώσεις οδικής ασφάλειας: 3

16 ΠΑΘΟΓΟΝΑ ΜΙΚΡΟΒΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ

17 Διατομεακή προσέγγιση Αντικείμενο ενδιαφέροντος για λοιμωξιολόγους μικροβιολόγους τροφίμων βακτηριολόγους μοριακούς βιολόγους μυκητολόγους (παθογόνοι μύκητες) μηχανικούς περιβάλλοντος άλλους επιστημονικούς χώρους

18 Περιβαλλοντικά παθογόνα (1) Είναι οι μικροοργανισμοί που συνήθως διάγουν ένα σημαντικό μέρος του κύκλου της ζωής τους έξω από τον ανθρώπινο ξενιστή, αλλά όταν βρεθούν μέσα του προκαλούν νόσηση με μετρήσιμη συχνότητα Υπάρχουν στο Νερό Έδαφος Αέρα Τρόφιμα, καθώς και άλλα στοιχεία του ανθρώπινου περιβάλλοντος και είναι σε θέση να προσβάλλουν σχεδόν οποιοδήποτε (?) ανθρώπινο οργανισμό και οπωσδήποτε τα ευαίσθητα άτομα Θεμελιώδης διαφορά από τα συνήθη παθογόνα: Η δυνατότητά τους να επιβιώνουν και να ευδοκιμούν εκτός του ανθρώπινου ξενιστή Η ευρεία διασπορά τους στο περιβάλλον καθιστά δύσκολη την επιτήρησή και τον έλεγχό τους Παρουσιάζουν μεγάλη φυλογενετική διαφοροποίηση

19 Περιβαλλοντικά παθογόνα (2) Η λοιμογονικότητα που εμφανίζουν είναι το αποτέλεσμα της στρατηγικής που εξέλιξαν για τον πολλαπλασιασμό τους μέσα στον ξενιστή και αυτό προκαλεί νόσο π.χ. είτε γιατί το προτιμώμενο σημείο για παραμονή ή πολλαπλασιασμό μέσα στον ξενιστή είναι ένα «προνομιούχο» σημείο είτε γιατί οι εξελιχθέντες μηχανισμοί για ανατροπή ή αποφυγή της ανοσιακής άμυνας του ξενιστή καταλήγουν να προκαλέσουν βλάβη-νόσο νόσο στον ξενιστή Είναι χαρακτηριστικό ότι τέτοιες στρατηγικές πολλαπλασιασμού, είναι σπάνιες σε μικροοργανισμούς που δεν έχουν εξελιχθεί σε κοντινή επαφή με τον άνθρωπο ή με άλλους στενά συσχετιζόμενους με αυτόν ξενιστές

20 Περιβαλλοντικά παθογόνα (3) Ένας αριθμός γνωστών μικροοργανισμών παθογόνων πρώτης γραμμής για τον άνθρωπο, αλλά και ευκαιριακά παθογόνων ανευρίσκονται κυρίαρχα στο εξωτερικό περιβάλλον Υπάρχει βάσιμη υποψία ότι πολλά από τα σημερινά ακόμη άγνωστα παθογόνα εντοπίζονται πρωταρχικά στο περιβάλλον και προκαλούν νόσο, τόσο σε υγιή, όσο και σε ανοσοκατασταλμένα άτομα όταν εισέλθουν στον οργανισμό τους μέσω τροφής, αέρα, εδάφους, οχήματα κλπ.

21 Παραδείγματα 1976: Legionella spp (USA) Bellevue Stratford Hotel στη Φιλαδέλφεια 4000 βετεράνοι σε συνέδριο-221 ενόσησαν Σήμερα νοσούν καλοκαίρι και φθινόπωρο κυρίως 5%-30% θνητότητα 1999: West Nile virus (νέα( νόσος για τις USA) 2010: West Nile virus ΕΛΛΑΔΑ ιός ενδημικός σε Αφρική, Μέση Ανατολή και Κεντρική, Νότιο Ευρώπη Πέντε χρόνια μετά τον εντοπισμό των πρώτων κρουσμάτων η νόσος απαντάται σε ολόκληρες τις ΗΠΑ, εκτός από το Όρεγκον και την Πολιτεία της Ουάσιγκτον Το 2003, μόνο κατά την περίοδο των κουνουπιών, 9862 κρούσματα αναφέρθηκαν στο CDC-260 νεκροί συμπτωματολογία: από ήπια γριπώδη συνδρομή έως εγκεφαλίτιδα Κάθε χρόνο χιλιάδες περιστατικά από το Cryptosporidium parvum Εκτιμάται ότι είναι μια από τις συνηθέστερες υδατογενείς νόσους στις ΗΠΑ, αλλά και σε άλλες χώρες

22 Που βρίσκονται τα «περιβαλλοντικά παθογόνα»; ; (1) ΠΑΝΤΟΥ και βρισκόμαστε σε συνεχή διαδραστικότητα μαζί τους Για πρακτικούς λόγους μπορούμε να καθορίσουμε 7 περιβάλλοντα Στο Υδατικό (π.χ. Legionella pneumophila, Mycobacterium avium complex- MAC, Vibrio cholerae) Στα Τρόφιμα (π.χ. Listeria monocytogenes,, Escherichia coli O157:H7, Campylobacter jejuni) Στο Έδαφος (π.χ. Histoplasma, Coccidioides, Aspergillus fumigatus) Στον Αέρα (παθογόνα από το έδαφος ή άλλα περιβάλλοντα μπορούν να βρεθούν με την αερογενή διαδικασία τόσο στον αέρα εσωτερικών, όσο και εξωτερικών χώρων. Κλιματικές ακραίες συνθήκες και συμβάντα, όπως μια αμμοθύελλα μπορούν να διασπείρουν σε παγκόσμια κλίμακα αερογενώς μεταδιδόμενους παθογόνους μικροοργανισμούς

23 Που βρίσκονται τα «περιβαλλοντικά Σε Ζώντα Υποδόχα: Οργανισμοί μέσα στους οποίους ζουν και πολλαπλασιάζονται τα παθογόνα, χωρίς να τους βλάπτουν. Μπορεί να περιλαμβάνουν αυτούς που είναι οχήματα ή αυτούς που δεν συμμετέχουν ενεργά στη μετάδοση μιας νόσου στον άνθρωπο π.χ. Κάστορας-Giardia lamblia). Οχήματα παθογόνων μικροοργανισμών: Για τα νοσήματα του ανθρώπου δαγκώνουν Κουνούπια Ψύλλος Κρότωνες παθογόνα»; ; (3)( π.χ. Ιός του Δυτ. Νείλου π.χ. πανώλης π.χ. Νόσος του Lyme συνήθως έντομα που Τα οχήματα παθογόνων δυνατόν να χρησιμεύουν και ως υποδόχα Διάφορα οχήματα-αρθρόποδα αρθρόποδα π.χ. κουνούπια, μύγες της άμμου κλπ. Μπορούν ως γνωστόν να μεταδώσουν τα παθογόνα δια των αυγών τους, οπότε η επόμενη γενιά μπορεί να μεταδώσει αμέσως με το πρώτο δήγμα

24 Που βρίσκονται τα «περιβαλλοντικά παθογόνα»; ; (4) Σε Προϊόντα Ανθρώπινης Δραστηριότητας, π.χ. κατοικίες άψυχα οχήματα (αντικείμενα) μετάδοσης παθογόνων μικροοργανισμών περιορισμός των αποστάσεων φυσικών περιβαλλόντων πλησίασμα ζώων με ανθρώπινα περιβάλλοντα (Borellia burgdorferi, B. afzelii, B. garinii) μεταφορές κλιματολογικές μεταβολές κά.

25

26 Επίπτωση και Επιδημιολογία των Νοσημάτων Περιβαλλοντικής Προέλευσης Πάλη ενάντια στην άποψη: «Ότι δεν γνωρίζουμε δεν μπορεί και να μας βλάψει» Πρέπει να γνωρίζουμε τους αριθμούς και τις μορφές των νοσήσεων, διαφορετικά τα περιβαλλοντικά παθογόνα που προσβάλλουν εκατομμύρια ανθρώπων στον κόσμο, πιθανόν να προσβάλουν και εμάς. Πρέπει να γνωρίσουμε καλύτερα την επίπτωση και την επιδημιολογία των μικροοργανισμών και των μηχανισμών που διαιωνίζουν τις νόσους και να υπολογίσουμε καλύτερα τον κίνδυνο από τα περιβαλλοντικά παθογόνα. Με τα παραπάνω δεδομένα, στη συνέχεια, είναι δυνατόν να γίνει εκτίμηση κινδύνου για διάφορες καταστάσεις, ώστε να αναπτυχθούν οι κατάλληλοι τρόποι αντίδρασης για να καταπολεμηθούν οι παθογόνοι μικροοργανισμοί περιβαλλοντικής προέλευσης

27 Ζητήματα που τίθενται: : (1) Επαγρύπνηση Επιδημιολογική (άνθρωποι και ζώα) Μικροβιολογική (για τα γνωστά παθογόνα και εκείνα που χρειάζονται να ονομασθούν και να χαρακτηρισθούν) Δυσκολία γιατί η μεθοδολογία της κλινικής μικροβιολογίας δεν είναι αποτελεσματική για τους πολύ χαμηλούς αριθμούς που απαντώνται στο περιβάλλον Μέθοδοι αναζήτησης δεδομένων για τη λοιμογονικότητα των μικροοργανισμών περιβάλλοντος Σύστημα μετάδοσης και οργάνωσης της πληροφορίας για περιβαλλοντικά νοσήματα σε πραγματικό χρόνο

28 Ζητήματα που τίθενται: : (2) Επαγρύπνηση και παράγοντες λοιμογονικότητας [Π.Λ.].] (virulence( factors) Μόνο όσοι μικροοργανισμοί εκφράζουν [Π.Λ.].] μπορούν να αποικίσουν ή να βλάψουν τον ξενιστή. Υπάρχει μεγάλη ποικιλία μεταξύ των διαφόρων στελεχών για τους [Π.Λ.].] και για το βαθμό στον οποίο εκφράζονται (VIRULENCE FACTOR-ACTIVITY ACTIVITY-RELATIONSHIPS-VFAR) Ταυτοποίηση τους με φαινοτυπικές και γενοτυπικές μεθόδους Η χρήση μεθόδων ποσοτικού προσδιορισμού των συσχετιζόμενων με [Π.Λ.].] γονιδίων ή των προϊόντων τους στο μέλλον θα προσφέρει πλεονέκτημα έναντι της σημερινής ενδεχόμενης «ψευδώς θετικής» ταυτοποίησης. Προσοχή! γιατί ακόμα και τότε οι [Π.Λ.].] είναι πολυλειτουργικοί (π.χ. παράγοντες προσκόλλησης τόσο πάνω σε ζωντανές, όσο και άψυχες επιφάνειες) ή να εκφράζονται στα ζώα, αλλά όχι και στους ανθρώπους.

29 Ζητήματα που τίθενται: : (3) Βιοτρομοκρατία Χρειάζονται περισσότερες πληροφορίες για τα περιβαλλοντικά παθογόνα, ώστε να είναι δυνατή η ταχύτατη διακρίβωση αν υπάρχει ηθελημένη απελευθέρωση μικροβίων Πρέπει να μπορεί να δοθεί η απάντηση αν η επίπτωση περιβαλλοντικών νοσημάτων είναι πάνω από το κανονικό Πρέπει να είναι γνωστή η γενετική ποικιλότητα των περιβαλλοντικών παθογόνων σε μια περιοχή για να είναι εφικτή η τυποποίηση και σύγκριση επί υπάρξεως κλινικών στελεχών

30 Ζητήματα που τίθενται: : (4) Πρόβλεψη Επιδημικών Εκρήξεων Αναδρομικές αναλύσεις δεδομένων από πρόσφατες επιδημικές εκρήξεις για τις συνθήκες που προηγήθηκαν, ώστε να υπάρξουν κρίσιμα σημεία που θα υποδηλώνουν την πιθανή έκρηξη του επόμενου συμβάντος Παρακολούθηση σε διεθνές επίπεδο των μοντέλων εξέλιξης των νοσημάτων Επιτήρηση ζωοανθρωπονόσων

31 Ζητήματα που τίθενται: : (5) Συλλογές μικροβιακών στελεχών Συνδράμουν εξαιρετικά στην επιδημιολογία και την εκτίμηση της επίπτωσης Στη βιοτρομοκρατία Στην ανίχνευση νέων λοιμογόνων στελεχών

32 Ζητήματα που τίθενται: : (6) Κλιματολογικές αλλαγές και Νοσήματα Περιβαλλοντικής Προέλευσης Παρακολούθηση των δεδομένων μέσω ακριβούς επιτήρησης των περιβαλλοντικών νοσημάτων (επίπτωση) Δεδομένων καιρικών παραμέτρων (βροχοπτώσεις, σωματίδια της ατμόσφαιρας, θερμοκρασία επιφανειακών νερών, ph νερού, διαλελυμένου οξυγόνου κ.ά. Μικροβιολογικών μετρήσεων από δοκιμές σε περιβαλλοντικά δείγματα

33 Ζητήματα που τίθενται: : (7)( Πρόβλεψη Επιδημικών Εκρήξεων Μείζων πρόκληση για τους επαγγελματίες υγείας Αναδρομικές αναλύσεις δεδομένων από πρόσφατες επιδημίες χρήσιμες Οδηγούν στον εντοπισμό των συνθηκών που προηγήθηκαν των επιδημικών εκρήξεων Η κατασκευή μοντέλων μπορούν είτε να προλάβουν ή τουλάχιστον να βελτιστοποιήσουν την ανταπόκριση των υγειονομικών υπηρεσιών Η παρακολούθηση και καταγραφή της υγείας των ανθρώπων στον πλανήτη πιθανόν να επιτρέψουν την προετοιμασία για επερχόμενες νόσους Εναργής παρακολούθηση των ζωοανθρωπονόσων στα ζώα (Lyme disease) πιθανόν να προσφέρει καλύτερη πρόβλεψη των επιδημικών εκρήξεων στον άνθρωπο

34 Η ζωή των περιβαλλοντικών παθογόνων του ανθρώπου στο περιβάλλον [1] ΑΠΟΘΗΚΕΣ ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΔΙΑΤΟΜΕΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΩΝ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΩΝ ΒΙΟΛΟΓΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ GIS ΚΛΠ. ΑΝΤΟΧΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Δεν μεταδίδονται από άνθρωπο ή από ζώο σε άνθρωπο, όπως τα κοινά παθογόνα ΕΠΙΒΙΩΝΟΥΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΑΡΑΓΟΝΤΑΙ ΜΕ «ΛΗΘΑΡΓΟ» ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟ ΣΠΟΡΩΝ ΚΥΣΤΕΩΝ ΒΙΟΜΕΜΒΡΑΝΩΝ ΕΝΑΛΑΚΤΙΚΩΝ ΜΟΡΦΟΤΥΠΩΝ ΜΕΡΟΣ ΤΗΣ ΧΛΩΡΙΔΑΣ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΝΤΑΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΥΣ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ ΜΕΣΑ ΣΕ ΠΑΡΑΣΙΤΑ, ΟΠΩΣ ΑΜΟΙΒΑΔΕΣ-ΛΕΓΕΩΝΕΛΛΑ

35 Η ζωή των περιβαλλοντικών παθογόνων του ανθρώπου στο περιβάλλον [2] ΑΝΤΟΧΗ ΣΤΑ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΑ «Ο ΚΟΣΜΟΣ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΔΙΑΛΥΜΑ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ» ΑΜΕΡ. ΜΙΚΡ. ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΤΙΔΗΠΟΤΕ ΖΩΝΤΑΝΟ ΠΑΡΑΓΕΙ ΟΥΣΙΕΣ ΓΙΑ ΝΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΘΕΙ ΑΠΟ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΜΙΚΡΟΒΙΑ ΚΑΙ ΕΤΣΙ ΕΞΑΣΚΕΙΤΑΙ ΠΙΕΣΗ ΣΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΜΙΚΡΟΒΙΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΠΗΓΕΣ ΑΓΡΟΤΟ-ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΤΑ ΟΝΤΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΑΠΟΒΟΛΗ ΤΟΞΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ANTΛΙΩΝ ΕΝΕΡΓΟΥ ΑΠΟΒΟΛΗΣ, ΟΠΟΤΕ ANTIBIOTIKA ΑΝΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΕ ΜΕΤΑΛΛΑ ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΓΟΝΙΔΙΩΝ ΑΝΤΟΧΗΣ ΓΙΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΑ ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΣΣΕΤΑΙ ΕΓΓΕΝΩΣ ΚΑΙ ΕΞΑΙΤΙΑΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΟΥΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΝΕΑ ΦΑΡΜΑΚΑ ΓΙΑ ΤΑ ΕΓΓΕΝΩΣ ΑΝΤΙΒΙΟΑΝΤΟΧΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΠΑΘΟΓΟΝΑ

36 Η ζωή των περιβαλλοντικών παθογόνων του ανθρώπου στο περιβάλλον [3] ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΛΟΙΜΟΓΟΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΕΙΔΟΥΣ ΒΙΟΜΕΜΒΡΑΝΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΟΝΤΕΛΛΩΝ

37 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Στρατηγικές παρεμβάσεων Ανάπτυξη παρεμβάσεων Έλεγχος της έκθεσης Νέα φάρμακα για την καταπολέμηση καταπολέμηση των περιβαλλοντικών παθογόνων Εμβόλια ΕΡΕΥΝΑ

38 ΛΕΓΕΩΝΕΛΛΑ-φυσική ιστορία του μικροοργανισμού(1) Το βακτηρίδιο της Λεγεωνέλλας (Legionella spp.) στο νερό Ποταμών λιμνών και ταμιευτήρων Από εκεί, όταν πλέον το νερό περνάει σε εγκαταστάσεις που συνιστούν ένα τεχνητό ρεζερβουάρ, όπως π.χ. σε συστήματα νερού διαφόρων κτιρίων ο μικροοργανισμός είναι δυνατόν να πολλαπλασιασθεί σε μεγάλους αριθμούς με επιπτώσεις για τη Δημόσια Υγεία αν βρει ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη του. Ευνοϊκές συνθήκες: : ο C ευνοούν την ανάπτυξη του μικροβίου. Η Λεγεωνέλλα ΔΕΝ φαίνεται να πολλαπλασιάζεται κάτω από τους 20 o C και ΔΕΝ φαίνεται να μπορεί να επιβιώνει πάνω από τους 60 o C.

39 ΛΕΓΕΩΝΕΛΛΑ-φυσική ιστορία του μικροοργανισμού(2) Τα βακτήρια της Λεγεωνέλλας, παραμένουν σε κατάσταση «ύπνωσης» στο δροσερό νερό Τα θρεπτικά στοιχεία για τις Λεγεωνέλλες προκύπτουν από άλλα κοινά απαντώμενα μικρόβια μέσα στο σύστημα του νερού όπως άλγη αμοιβάδες και άλλα βακτήρια. Η παρουσία Ιζημάτων λάσπης σκουριάς και άλλων υλικών βιομεμβρανών-βιοϋμένιων βιοϋμένιων είναι παράγοντες ανάπτυξης των βακτηρίων της Λεγεωνέλλας.

40

41 Πως μολυνόμαστε και πως νοσούμε; Με την εισπνοή μικροσταγονιδίων νερού (<5μ) από εκνέφωμα νερού που περιέχει ικανό αριθμό μικροβίων της Λεγιονέλλας πιθανά βακτήρια ανά λίτρο νερού για πρόκληση λοίμωξης : μολυσματική δόση ΟΧΙ με την κατάποση

42 ΥΔΡΟΨΥΚΤΟΙ ΠΥΡΓΟΙ ΨΥΞΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ

43

44 ΝΤΟΥΣ ;;;;

45 Τι προκαλούν οι Legionellae? Πυρετό Pontiac (Pontiac fever) Πυρετό Lochgoilhead (Lochgoilhead fever-l. michdadei) πονοκέφαλος κόπωση αρθραλγία μυαλγία βήχας δύσπνοια Νόσο των Λεγεωναρίων (Legionnaire's disease)

46 Τι είναι η Νόσος των Λεγεωναρίων; Η νόσος των Λεγεωναρίων είναι μια σοβαρής μορφής πνευμονία με ποσοστό θνησιμότητας της τάξης του % σε κατά τα άλλα υγιή άτομα. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν μια νόσο που εμφανίζεται με μορφή συναχιού, που ακολουθείται από ξηρό βήχα και που συχνά εξελίσσεται σε πνευμονία. Ο χρόνος επώασης κανονικά κυμαίνεται από 2-10 ημέρες και με εκδήλωση της τυπικής νόσου 3-6 ημέρες μετά από την έκθεση στο αίτιο.

47 (1)Πως θα κάνουμε πρόληψη και έλεγχο ανάπτυξης της λεγεωνέλλας; ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΖΕΣΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Υπενθυμίζεται ότι Ευνοϊκές συνθήκες: : ο C ευνοούν την ανάπτυξη του μικροβίου. Η Λεγεωνέλλα ΔΕΝ φαίνεται να πολλαπλασιάζεται κάτω από τους 20 o C και ΔΕΝ φαίνεται να μπορεί να επιβιώνει πάνω από τους 60 o C θερμικό σοκ (70-80 βαθμοί Κελσίου για 3 ημέρες και ξέπλυμα κάθε βρύσης για 5 λεπτά) διατήρηση της θερμοκρασίας σε μόνιμη βάση πάνω από τους 60 o C μόνωση των σωληνώσεων

48 (2)Πως θα κάνουμε πρόληψη και έλεγχο ανάπτυξης της λεγεωνέλλας; ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΡΥΟΥ ΝΕΡΟΥ Βιοκτόνες ουσίες χλώριο βρώμιο Ιόντα χαλκού και αργύρου Υπεριώδης ακτινοβολία Μόνωση των σωληνώσεων

49 Τρόπος μετάδοσης της νόσου των Λεγεωναρίων Η νόσος των Λεγεωναρίων μεταδίδεται κυρίως δια του Αναπνευστικού Συστήματος μέσω της εισπνοής αερολυμάτων (αεροζόλ) σταγονιδίων που περιέχουν τον μικροοργανισμό. Τα αερολύματα (αεροζόλ) σχηματίζονται από τα μικροσκοπικά σταγονίδια που προκύπτουν από Τον ψεκασμό νερού Την εμφύσηση αέρα μέσα σε νερό Την πρόσκρουση του νερού σε στερεές επιφάνειες Όσο μικρότερα είναι τα αεροσταγονίδια, τόσο πιο επικίνδυνα θεωρούνται και ιδίως όσα είναι διαμέτρου <5μ, οπότε φθάνουν στο Κατώτερο Αναπνευστικό Σύστημα πολύ ευκολότερα. Περίπτωση μετάδοσης της νόσου από ανθρώπου σε άνθρωπο δεν έχει αναφερθεί ποτέ.

50 ΠΟΥ ΘΑ ΨΑΞΟΥΜΕ ;;;; ΕΚΕΙ ΠΟΥ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΟΙ ΔΥΝΗΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΜΟΛΥΝΣΗΣ

51 Δυνητικές πηγές μόλυνσης που αναγνωρίζεται ότι συσχετίζονται με το νοσοκομείο ή το Χ.Π.Υ.Υ. Συστήματα Κυκλοφορίας ζεστού-κρύου Νερού(κυρίαρχη πηγή λόγω των βιομεμβρανών) Πύργοι Ψύξης Πισίνες spa/πισίνες με νερό χωρίς εξυγίανση/θερμές πηγές Συντριβάνια/συστήματα ψεκασμού νερού Υγραντές για προθήκες επίδειξης φαγητού Εξοπλισμός αναπνευστικών συσκευών

52 Ειδικότερα προβλήματα που επηρεάζουν τη μικροβιολογική ποιότητα του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης (πόσιμου νερού) Δημιουργία βιοϋμενίων

53

54

55

56

57

58

59

60 Παράγοντες που οδηγούν στη μόλυνση και ανάπτυξη σοβαρής νόσησης 1 ον το είδος τύπος και η ένταση της έκθεσης 2 ον η ατομική ευαισθησία

61 Παράγοντες κινδύνου που συσχετίζονται με τον ξενιστή (ασθενή) Ηλικία πάνω από 50 χρόνων Άνδρας Υποκείμενο νόσημα με ή χωρίς συσχετιζόμενη ανοσοανεπάρκεια Βαρύς καπνιστής Έκθεση σε συνθήκες διαφορετικές από το στυλ ζωής που έχουμε προσαρμοσθεί Καθυστερημένη Διάγνωση και Θεραπεία ΧΡΟΝΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ (ιδίως κεφαλής και τραχήλου-30% μετεγχειρητικής πνευμονίας από Λεγεωνέλλα)

62 Είδη Λεγεωνέλλας Αν και 48 είδη Λεγεωνέλλας έχουν περιγραφεί, μόνον ορισμένα (28 περίπου) έχουν συσχετισθεί με τη νόσο στον άνθρωπο Από αυτά η κυριότερη είναι η Legionella pneumophila (90 %) σε διαγνωσμένα περιστατικά με τη νόσο. Η οροομάδα 1 ευθύνεται για το 82 % των περιστατικών Ακολουθούν σε συχνότητα εμπλοκής σε νόσο οι Legionella micdadei & Legionella longbeachae Στα νοσοκομεία και Χ.Π.Υ.Υ.. 20 % των περιστατικών μολύνονται και πάσχουν από στελέχη μη Legionella pneumophila οροομάδας οροομάδας 1

63 legionella 1.bmp legionella 1.bmp

64 Λόγοι που οφείλεται η υποεκτίμηση της συχνότητας της νόσου Ασθενείς με πνευμονία αντιμετωπίζονται αμέσως με αντιβιοτικά. Όταν θεραπευτούν δεν υπάρχει πλέον ενδιαφέρον για να ταυτοποιηθεί το αίτιο. Ορισμένες διαγνωστικές μέθοδοι για τη νόσο δεν έχουν τόσο καλή ευαισθησία και ειδικότητα και έτσι έχουμε αρκετά ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα. Ασθενείς με ταυτόχρονα υποκείμενο νόσημα δυνατόν να καταλήξουν από τη νόσο, ο θάνατος όμως αποδίδεται στο υποκείμενο νόσημα και όχι στη Λεγεωνέλλωση. Ασθενείς είναι δυνατόν να διαγιγνώσκονται σε μια χώρα, όμως να μη γίνεται δήλωσή τους στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Επιτήρησης.

65

66 ΛΕΓΕΩΝΕΛΛΑ και ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ Έλεγχος και πρόληψη στο χώρο του Νοσοκομείου και των Χώρων Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Χ.Π.Υ.Υ.).) Δρ Ε.Ν. Βελονάκης, Ε.Σ.Δ.Υ. 66

67 Legionella, Current Status and Emerging Perspectives,, eds. James M. Barbaree, Robert F. Breiman, and Alfred P. Dufour.. ASM, American Society for Microbiology Press, Washington DC. 67

68 Λεγεωνέλλα και Νοσοκομεία συστήματα ύδρευσης παλαιού σχεδιασμού πολύ μεγάλου μήκους σωληνώσεις (η εξασφάλιση της σωστής θερμοκρασίας δύσκολη) ύπαρξη βρυσών σε υπερβολικό βαθμό («λειτουργικά τυφλά σημεία») θνητότητα 35-40% % από τα συστήματα κυκλοφορίας νερού των Νοσοκομείων μολυσμένα με Λεγεωνέλλα

69 Νομικό πλαίσιο Μη ειδικό Εγκύκλιοι Υπουργείου Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης (2 φορές/έτος έτος ο έλεγχος εφόσον όλα είναι «καλά»?-σύστημα εντός ελέγχου?) ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΓΕΩΝΕΛΛΑ

70 ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΧΩΡΕΣ? [1] Υπάρχουν βάσεις, αλλά υπάρχει και εξελισσόμενη διαδικασία θεσμοθέτησης ορίων, διαδικασιών κλπ. Επέκταση των απαιτήσεων γενικότερα, π.χ. κέντρα υγείας κέντρα περίθαλψης ηλικιωμένων φυλακές κλπ.

71 ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΧΩΡΕΣ? [2] Είναι δυνατόν να προβλέπονται: Τήρηση αρχείων για 5 χρόνια τουλάχιστον Εταιρείες και τεχνικοί σύμβουλοι οφείλουν να αποδεικνύουν ότι οι παρεμβάσεις τους είναι αποτελεσματικές Λεπτομερής αποτύπωση του προσδιορισμού του κινδύνου και των μέτρων ελέγχου που λαμβάνονται Ύπαρξη πινάκων με λεπτομερή αναφορά των απαιτήσεων παρακολούθησης και καταγραφής (monitoring) των Πύργων Ψύξης και των Συστημάτων Κυκλοφορίας Ζεστού και Κρύου Νερού

72 ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Πλήρης και σαφής εκτίμηση του κινδύνου είναι το πρώτο και κύριο βήμα Μεταξύ άλλων, πρέπει να προσδιορίζονται τα εξής: 1. Υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες για τον πολλαπλασιασμό των βακτηρίων (π.χ. θερμ βαθμ. Κελσίου)? 2. Υπάρχουν «τυφλά σημεία» στο δίκτυο (π.χ. σωλήνωση που οδηγεί σε συσκευή που δε χρησιμοποιείται) 3. Βρύσες ντους που δε χρησιμοποιούνται συχνά 4. Ιζήματα, σκουριά, βιοφίλμ στο δίκτυο 5. Υπάρχουν εργαζόμενοι, ένοικοι, επισκέπτες κλπ. Ιδιαίτερα ευαίσθητοι στη λοίμωξη, π.χ. ηλικιωμένοι, ασθενείς

73 Εφόσον ΝΑΙ, τότε : Δράσεις με εφαρμογή πρωτοκόλλων που περιλαμβάνουν και μέθοδο απολύμανσης του συστήματος Δράσεις Εξασφάλιση απουσίας στάσιμου νερού (αφαίρεση άχρηστων σωλήνων, μηχανικό «ξέπλυμα» βρυσών-ντους ντους σε κλειστά δωμάτια Δεξαμενές κλειστές-καλυμμένες καλυμμένες, καθαρές, χωρίς ιζήματα και σκουπίδια Μονωμένες σωληνώσεις Σωστή θερμοκρασία στα θερμοσίφωνα Συμβουλευτική του προσωπικού συντήρησης του συστήματος για τους κινδύνους και την ελαχιστοποίηση τους Συμβουλευτική των «ενοίκων» για τους κινδύνους, τα μέτρα ελέγχου και τα μέτρα προφύλαξης που πρέπει να παίρνουν, π.χ. μηχανικό ξέπλυμα των ντους πριν τη χρήση τους, αν έχουν μείνει καιρό αχρησιμοποίητα Εκτίμηση άλλων κινδύνων που είναι ενδεχόμενο να προκύψουν από την επιλογή διαφόρων μέτρων ελέγχου, π.χ. εγκαύματα από το πολύ ζεστό νερό, χημικοί κίνδυνοι από τα βιοκτόνα

74 Παρακολούθηση και καταγραφή (monitoring) και επανεκτίμηση του πρωτοκόλλου Τα μέτρα ελέγχου συντηρούνται και αναθεωρούνται τακτικά για Αλλαγές στο κοινό που αφορούν Το είδος της απολύμανσης Τις επικρατούσες περιβαλλοντικές συνθήκες

75 Θεωρία Πραγματικότητα

76 Αστοχίες του πρωτοκόλλου (εφαρμοζόμενης πολιτικής για τη Λεγεωνέλλα) Ακατάλληλο πρωτόκολλο δειγματοληψίας (π.χ. πάντα ίδιο σημείο) Απουσία τεκμηρίωσης του πρωτόκολλου εκτίμησης κινδύνου (δικαστικές διώξεις ) Ανεπαρκής καθαρισμός των κεφαλών του ντους, των μπάνιων Ντουζιέρες που χρησιμοποιούνται ως αποθηκευτικοί χώροι Υγραντήρες γεμισμένοι με νερό βρύσης Υγραντήρες οξυγόνου που έχουν πλυθεί με νερό βρύσης μεταξύ των διαδοχικών χρήσεων Υπερβολικός αριθμός νιπτήρων Γενικότερος κακός σχεδιασμός Δεξαμενές σπα κλπ.

77 Μικροβιολογικός έλεγχος? Πότε και γιατί? Πόσο? Απουσία διεθνώς κοινής θέσης CDC: ΔΕΝ θεωρεί ότι αξίζει τον κόπο ΕΥΡΩΠΗ: ΝΑΙ σε διάφορες εκδοχές (ιδίως για τον έλεγχο της αποτελεσματικότητας των μέτρων ελέγχου- απολύμανσης) π.χ. Συστήματα Κυκλοφορίας Ζεστού Νερού με θερμοκρασία εντός του φάσματος ανάπτυξης των βακτηρίων Συστήματα Κυκλοφορίας Νερού με βιοκτόνες ουσίες κάτω των απαιτούμενων συγκεντρώσεων Επί επιδημικής έκρηξης ή επί υποψίας επιδημικής έκρηξης Σε πτέρυγες ή νοσοκομεία ή Χ.Π.Υ.Υ. με υψηλού κινδύνου ασθενείς, π.χ. ανοσοκατασταλμένους

78 Μικροβιολογικός έλεγχος? Πότε και γιατί? Πόσο?

79

80 ΟΡΙΑ ΓΙΑ ΛΕΓΕΩΝΕΛΛΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΛΕΩΦ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ ΑΘΗΝΑ τηλ.:.: φαξ: : Δ/ΝΤΗΣ: Καθηγ. Αλκ. Βατόπουλος Πληροφορίες: Δρ Δρ Ε.Ν. Βελονάκης ΟΡΙΑ ΓΙΑ ΛΕΓΕΩΝΕΛΛΕΣ Με βάση τις Ευρωπαϊκές Οδηγίες για τον έλεγχο και Πρόληψη των Λοιμώξεων από τη Λεγεωνέλλα του EWGLI European Working Group for Legionella Infections (σε ισχύ από Ιούνιο 2003)

81 Όρια για ενέργειες μετά από εξέταση για Ετερότροφα Βακτήρια / Λεγεωνέλλα για μικροβιολογική παρακολούθηση των Πύργων Ψύξης (Π.Ψ.).) 1) Αν τα Ετερότροφα Βακτήρια (Ε.Β.).) είναι <ή=10,000 και οι Λεγεωνέλλες <ή=1,000 τότε: Το σύστημα θεωρείται ότι είναι υπό έλεγχο. 2) Αν τα Ε.Β. είναι >10,000 και <100,000 και οι Λεγεωνέλλες >1,000 και <10,000 τότε: Tο πρόγραμμα λειτουργίας του /των Π.Ψ. πρέπει να αναθεωρηθεί. Η μέτρηση θα πρέπει να επιβεβαιωθεί με ΑΜΕΣΗ επανάληψη της δειγματοληψίας. Αν βρεθούν παρόμοιοι αριθμοί μικροβιακού φορτιού ξανά, θα πρέπει να επανεξετασθούν τα μέτρα ελέγχου και να επαναπροσδιοριστεί ο βαθμός κινδύνου, έτσι ώστε να βρεθούν οι επανορθωτικές ενέργειες που πρέπει να γίνουν. 3) Αν τα Ε.Β. είναι >100,000 και οι Λεγεωνέλλες >10, τότε: Το σύστημα θα πρέπει να επαναδειγματοληπτηθεί ΑΜΕΣΑ και μετά θα πρέπει να του γίνει χορήγηση shock κατάλληλης βιοκτόνου ουσίας, ως προληπτικό μέτρο. θα πρέπει να γίνει εκτίμηση του κινδύνου και τα μέτρα ελέγχου θα πρέπει να αναθεωρηθούν, έτσι ώστε να προσδιοριστούν οι διορθωτικές ενέργειες που πρέπει να γίνουν.

82 Όρια για ενέργειες που πρέπει να ακολουθήσουν σε κτίρια, μετά από δειγματοληψία για Λεγεωνέλλα σε Συστήματα Κυκλοφορίας ζεστού και κρύου Νερού (ΣΚζ-κΝ) Αριθμός Λεγεωνελλών (cfu/litre) 1) Αν οι αποικίες είναι περισσότερες από 1,000, αλλά λιγότερες από 10,000 Α Β Αν είναι θετικά μόνο ένα ή δύο από τα δείγματα, το/τα τα ΣΚζ-κΝ πρέπει να δειγματοληπτηθούν και πάλι. Αν επαναληφθεί η ίδια εικόνα από πλευράς αριθμού θετικών δειγμάτων, τότε πρέπει να επανεξετασθούν τα μέτρα ελέγχου και να επαναπροσδιοριστεί ο βαθμός κινδύνου, έτσι ώστε να βρεθούν οι επανορθωτικές ενέργειες που πρέπει να γίνουν. Αν η πλειοψηφία των δειγμάτων είναι θετικά, το/τα τα ΣΚζ-κΝ μπορεί να θεωρηθεί ως αποικισμένο, αν και σε χαμηλό βαθμό, με Λεγεωνέλλα. Πρέπει να εξετασθεί η απολύμανση του/των των ΣΚζ-κΝ και πρέπει ΑΜΕΣΑ να επανεξετασθούν τα μέτρα ελέγχου και να επαναπροσδιοριστεί ο βαθμός κινδύνου, έτσι ώστε να βρεθούν οι επανορθωτικές ενέργειες που πρέπει να γίνουν. 2) Αν οι αποικίες είναι περισσότερες από 10,000 Το/τα ΣΚζ-κΝ πρέπει να δειγματοληπτηθούν και πάλι και να επανεξετασθούν τα μέτρα ελέγχου και να επαναπροσδιοριστεί ο βαθμός κινδύνου, έτσι ώστε να βρεθούν οι επανορθωτικές ενέργειες που πρέπει να γίνουν, συμπεριλαμβανόμενης της/των των απολύμανσης/εων του/των των ΣΚζ-κΝ κν. Δρ Ε.Ν. Βελονάκης, Ε.Σ.Δ.Υ. 82

ΥΓΕΙΑ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΥΓΕΙΑ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΥΓΕΙΑ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ (Παρουσίαση στο Ινστιτούτο Παστέρ-2011) Δρ Εμμανουήλ Ν. Βελονάκης Τομέας Μικροβιολογίας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας / Κ.Ε.Δ.Υ. Η προστασία της Δημόσιας Υγείας συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΑ ΓΙΑ ΛΕΓΕΩΝΕΛΛΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗΣ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ

ΟΡΙΑ ΓΙΑ ΛΕΓΕΩΝΕΛΛΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗΣ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑI ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΛΕΩΦ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ 196 115 21 ΑΘΗΝΑ TΗΛ: 210 6422278 210 6456359 FAX: 210 6454002 E-mail:

Διαβάστε περισσότερα

BSc, MSc Πρόληψη και Έλεγχος Λοιμώξεων (University of Athens)

BSc, MSc Πρόληψη και Έλεγχος Λοιμώξεων (University of Athens) Προληπτικά μέτρα και Αντιμετώπιση της Λεγεωνέλλας σε Υπηρεσίες Υγείας 1.Φαίδωνος Ελένη Νοσηλευτική Λειτουργός Γενικό Νοσοκομείο Πάφου BSc, MSc Πρόληψη και Έλεγχος Λοιμώξεων (University of Athens) 2. Σαρόγλου

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, αναψυχής και πύργων ψύξης για ανίχνευση λεγεωνέλλας.

Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, αναψυχής και πύργων ψύξης για ανίχνευση λεγεωνέλλας. Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, αναψυχής και πύργων ψύξης για ανίχνευση λεγεωνέλλας. Νακούλας Βασίλειος Επόπτης Δημόσιας Υγείας MSc Εργαστήριο Υγιεινής & Επιδημιολογίας Π.Γ.Ν.Λάρισας 1976:

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΓΕΩΝΕΛΛΑ και ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ Έλεγχος και πρόληψη στο χώρο του Νοσοκομείου και των Χώρων Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Χ.Π.Υ.Υ.)

ΛΕΓΕΩΝΕΛΛΑ και ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ Έλεγχος και πρόληψη στο χώρο του Νοσοκομείου και των Χώρων Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Χ.Π.Υ.Υ.) ΛΕΓΕΩΝΕΛΛΑ και ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ Έλεγχος και πρόληψη στο χώρο του Νοσοκομείου και των Χώρων Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Χ.Π.Υ.Υ.) Δρ Ε.Ν. Βελονάκης, Ε.Σ.Δ.Υ. 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΘΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου, Μ. Ποταμίτη-Κόμη, Θ. Γεωργακοπούλου, Χ. Χατζηχριστοδούλου Γραφείο Τροφιμογενών

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ 1η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ «ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΞΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» ΛΑΜΙΑ 21 22 22 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2005 ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψίες ύδατος για την αναζήτηση μικροοργανισμών

Δειγματοληψίες ύδατος για την αναζήτηση μικροοργανισμών Δειγματοληψίες ύδατος για την αναζήτηση μικροοργανισμών Κουρέας Μιχάλης Μηχανικός Περιβάλλοντος Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Σπουδαιότητα Η δειγματοληψία είναι εξίσου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η σιγκέλλωση; Η σιγκέλλωση είναι ένα λοιμώδες νόσημα που προκαλείται από μια ομάδα βακτηρίων με το

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία αποτελεσμάτων για μικροβιολογικές παραμέτρους και διορθωτικές ενέργειες

Ερμηνεία αποτελεσμάτων για μικροβιολογικές παραμέτρους και διορθωτικές ενέργειες Ερμηνεία αποτελεσμάτων για μικροβιολογικές παραμέτρους και διορθωτικές ενέργειες Κατσιαφλάκα Άννα Τεχνική Υπεύθυνος Μικροβιολογικού τομέα Ιατρός Βιοπαθολόγος,Msc στη Δημόσια Υγεία Ερμηνεία αποτελεσμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Εταιρική Παρουσίαση Νέο Φίλτρο μπάνιου

Εταιρική Παρουσίαση Νέο Φίλτρο μπάνιου Εταιρική Παρουσίαση Νέο Φίλτρο μπάνιου Κατασκευή Προϊόντος και Τεχνικά Χαρακτηριστικά Κεφαλή Προ-φίλτρο Καπάκι δαχτυλίδι κεφαλής Πλακέτα (ντους) Κάλυμμα κεφαλής Ενδιάμεσο δαχτυλίδι λαβή Κεραμικό Φίλτρο

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικός: ΛΕΓ2 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 8

Κωδικός: ΛΕΓ2 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 8 Κωδικός: ΛΕΓ2 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 8 1. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι η περιγραφή του τρόπου με τον οποίο λαμβάνονται, μεταφέρονται και συντηρούνται τα δείγματα που προορίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή λίστας ελέγχου (checklist) για πολυανθεκτικά Gram-αρνητικά παθογόνα για τη διαχείριση χειρουργημένων ασθενών

Εφαρμογή λίστας ελέγχου (checklist) για πολυανθεκτικά Gram-αρνητικά παθογόνα για τη διαχείριση χειρουργημένων ασθενών Εφαρμογή λίστας ελέγχου (checklist) για πολυανθεκτικά Gram-αρνητικά παθογόνα για τη διαχείριση χειρουργημένων ασθενών Δήμητρα Σαλαβούρα 1, Σταματία Αλεξοπούλου 2,5,6, Γεωργία Πομόνη 3, Μαρίνα Καλιφείδα

Διαβάστε περισσότερα

Οι σύγχρονες μέθοδοι ελέγχου της ποιότητας του πόσιμου νερού προλαμβάνουν σοβαρούς υγειονομικούς κινδύνους

Οι σύγχρονες μέθοδοι ελέγχου της ποιότητας του πόσιμου νερού προλαμβάνουν σοβαρούς υγειονομικούς κινδύνους Οι σύγχρονες μέθοδοι ελέγχου της ποιότητας του πόσιμου νερού προλαμβάνουν σοβαρούς υγειονομικούς κινδύνους Ενημερωτικό άρθρο του Μάρτιν Λούκας, Διευθύνοντος Συμβούλου στην Kittiwake Developments Για αιώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΨΟΥΡΗ 4 412 22 ΛΑΡΙΣΑ ΤΗΛ. 2410 627142 FAX 2410 627143 E-MAIL:GEOTEE_L@OTENET.GR Λάρισα 30-04-2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ Παγκόσμια ανησυχία

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικός: ΛΕΓ1 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 11

Κωδικός: ΛΕΓ1 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 11 Κωδικός: ΛΕΓ1 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 11 1. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι η περιγραφή του τρόπου με τον οποίο λαμβάνονται, μεταφέρονται και συντηρούνται τα δείγματα νερού

Διαβάστε περισσότερα

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.1 Ομοιόσταση 4.2 Ασθένειες 4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.3 Αμυντικοί μηχανισμοί του ανθρώπινου οργανισμού 4.4 Τρόποι ζωής και ασθένειες Μάρθα Καρβουνίδου ΠΕ1404

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση κρουσµάτων Λεγεωνέλλωσης ΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΧΟΧΛΑΚΗΣ

ιερεύνηση κρουσµάτων Λεγεωνέλλωσης ΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΧΟΧΛΑΚΗΣ ιερεύνηση κρουσµάτων Λεγεωνέλλωσης ΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΧΟΧΛΑΚΗΣ Λεγεωνέλλωση Γενικός όρος «λεγεωνέλλωση ή νόσος των λεγεωνάριων» Βακτηριακές λοιµώξεις, που προκαλούνται από τα είδη Legionella (L. pneumophila, Legionella

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΜΠΤΗ 24/9/2015 ΩΡΑ ΚΩΔ ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΑΙΘ. ΚΩΔ ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΑΙΘ.

ΠΕΜΠΤΗ 24/9/2015 ΩΡΑ ΚΩΔ ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΑΙΘ. ΚΩΔ ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΑΙΘ. ΕΒΔΟΜΑΔΑ 1 24-26/9/2015 ΠΕΜΠΤΗ 24/9/2015 ΩΡΑ ΚΩΔ ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΑΙΘ. ΚΩΔ ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΑΙΘ. 13.00-14.00 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ Υ Πρακτική εργασία, Νέος Οδηγός, Erasmus, Απουσίες Α. Βανταράκης ΑΙ4 14.00-15.00

Διαβάστε περισσότερα

& ΚΟΙΝ/ΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ & Τηλέφωνο : 2132161352 Δ/ΝΣΕΙΣ ΠΕΡ/ΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ & ΥΓΕΙΟΝ/ΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΕΝΟΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΕΔΡΕΣ ΤΟΥΣ

& ΚΟΙΝ/ΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ & Τηλέφωνο : 2132161352 Δ/ΝΣΕΙΣ ΠΕΡ/ΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ & ΥΓΕΙΟΝ/ΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΕΝΟΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΕΔΡΕΣ ΤΟΥΣ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 28-1-2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜ. ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ & ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΠΕΡ/ΝΤΟΣ Αριθ. Πρωτ:ΔΥΓ2/οικ.9283 ΤΜΗΜΑ Α Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων

Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων Η επιδηµιολογία των νοσοκοµειακών λοιµώξεων παρουσιάζει πολλές ιδιαιτερότητες σε σχέση µε αυτήν των λοιµωδών νοσηµάτων που εκδηλώνονται στην κοινότητα. Αφορά ένα ευρύ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περίληψη εισήγησης σε σεµινάριο τεχνικών ασφαλείας του ΕΛΙΝΥΑΕ ΤΖΙΝΑΣ ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Βιολογικοί

Διαβάστε περισσότερα

Πρόδρομα αποτελέσματα του ΕΣΠΑ για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία

Πρόδρομα αποτελέσματα του ΕΣΠΑ για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ Πρόδρομα αποτελέσματα του ΕΣΠΑ για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία Μάρκα Ανδριανή Ιατρός,

Διαβάστε περισσότερα

Για το νέο ιό της γρίπης

Για το νέο ιό της γρίπης Για το νέο ιό της γρίπης Μετά την ανακοίνωση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ότι ανεβάζει τοσυναγερμό στο 6, για τον κίνδυνο πανδημίας από τη γρίπη των χοίρων (H1N1), η ανησυχία μας κορυφώνεται κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ Η χρήση του όζοντος για την κατεργασία νερού σε πύργους ψύξης αυξάνει σηµαντικά τα τελευταία χρόνια και αρκετές έρευνες και εφαρµογές που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνοι από την µόλυνση του πόσιµου νερού-μέτρα προστασίας- Ενηµέρωση καταναλωτών. Αθηνά Μαυρίδου Καθ. Μικροβιολογίας ΤΕΙ Αθήνας

Κίνδυνοι από την µόλυνση του πόσιµου νερού-μέτρα προστασίας- Ενηµέρωση καταναλωτών. Αθηνά Μαυρίδου Καθ. Μικροβιολογίας ΤΕΙ Αθήνας Κίνδυνοι από την µόλυνση του πόσιµου νερού-μέτρα προστασίας- Ενηµέρωση καταναλωτών Αθηνά Μαυρίδου Καθ. Μικροβιολογίας ΤΕΙ Αθήνας Παγκόσµιες ανάγκες σε νερό. Η παροχή στους πολίτες ασφαλούς νερού αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ιογενής γαστρεντερίτιδα; Η ιογενής γαστρεντερίτιδα είναι μια εντερική λοίμωξη που οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΧΟΛΕΡΑ (ICD-10 Α00): ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΝΟΣΗΜΑΤΟΣ 1. Λοιμογόνος παράγοντας H χολέρα είναι μια οξεία διαρροϊκή νόσος που οφείλεται στην προσβολή του εντέρου από την

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικός: ΜΤΝ1 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7

Κωδικός: ΜΤΝ1 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7 Κωδικός: ΜΤΝ1 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7 1. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι η περιγραφή του τρόπου με τον οποίο λαμβάνονται, μεταφέρονται και συντηρούνται τα δείγματα επεξεργασμένου

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010)

ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010) ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010) Το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αθήνα 12-7-12 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ

ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αθήνα 12-7-12 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αθήνα 12-7-12 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Αριθ. πρωτ. ΔΥΓ2/οικ.70777 Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Οδηγίες για την πρόληψη και τον αποτελεσματικό χειρισμό εμφάνισης γαστρεντερίτιδας σε κατασκήνωση Η εμφάνιση κρουσμάτων γαστρεντερίτιδας σε κατασκηνώσεις δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

"Ποιότητα Νερών - Ο Ρόλος του Περιφερειακού Εργαστηρίου ηµόσιας Υγείας"

Ποιότητα Νερών - Ο Ρόλος του Περιφερειακού Εργαστηρίου ηµόσιας Υγείας "Ποιότητα Νερών - Ο Ρόλος του Περιφερειακού Εργαστηρίου ηµόσιας Υγείας" Β. Σανδαλάκης Μοριακός Βιολόγος / Βιοπληροφορικός Περιφερειακό Εργαστήριο ηµόσιας Υγείας Κρήτης Πέµπτη 26 Ιουνίου 2014 Νερό Νερά

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, εσωτερικών υδάτων και αποβλήτων για χημικό έλεγχο. Γκαγτζής Δημήτριος Βιοχημικός, MSc Π.Ε.Δ.Υ.

Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, εσωτερικών υδάτων και αποβλήτων για χημικό έλεγχο. Γκαγτζής Δημήτριος Βιοχημικός, MSc Π.Ε.Δ.Υ. Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, εσωτερικών υδάτων και αποβλήτων για χημικό έλεγχο Γκαγτζής Δημήτριος Βιοχημικός, MSc Π.Ε.Δ.Υ. Θεσσαλίας Βασικές Έννοιες Δειγματοληψία Η δειγματοληψία αφορά στη

Διαβάστε περισσότερα

- Η επαφή με αγροτικά ζώα (65%) και η κατανάλωση μη σωστά παρασκευασμένων

- Η επαφή με αγροτικά ζώα (65%) και η κατανάλωση μη σωστά παρασκευασμένων Τµήµα Επιδηµιολογικής Επιτήρησης και Παρέµβασης ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΒΡΟΥΚΕΛΛΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ) Περίληψη Η δηλούμενη επίπτωση της βρουκέλλωσης στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακοί στόχοι Μάθημα 1: Το Σύστημα HACCP

Μαθησιακοί στόχοι Μάθημα 1: Το Σύστημα HACCP Μαθησιακοί στόχοι Εκμάθηση των βασικών αρχών της μικροβιολογικής υγιεινής στη βιομηχανία παρασκευής τροφίμων, φαρμάκων και καλλυντικών. Στοιχεία των αρμοδίων αρχών που εποπτεύουν όλο το εύρος των διαδικασιών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Π. Ευσταθίου 3, Ε.Κουσκούνη 1, Σ.Παπανικολάου 2, Κ. Καραγιώργου 3, Ζ.Μανωλίδου 3, Μ.

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνοι της υγείας από νερά ύδρευσης. Αθηνά Μαυρίδου Καθ. Μικροβιολογίας ΤΕΙ Αθήνας

Κίνδυνοι της υγείας από νερά ύδρευσης. Αθηνά Μαυρίδου Καθ. Μικροβιολογίας ΤΕΙ Αθήνας Κίνδυνοι της υγείας από νερά ύδρευσης Αθηνά Μαυρίδου Καθ. Μικροβιολογίας ΤΕΙ Αθήνας Το νερό- πηγή ζωής Η παροχή στους πολίτες ασφαλούς νερού αποτελεί ίσως την σηµαντικότερη υποχρεώση της πολιτείας αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΥΡΡΟΩΝ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΟΓΕΝΟΥΣ/ΥΔΑΤΟΓΕΝΟΥΣ ΝΟΣΗΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ, 2004-2013 Κύρια σημεία Η συχνότητα των συρροών κρουσμάτων τροφιμογενούς/υδατογενούς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ Βασιλική Ευθ. Καραούλη Πολ. Μηχανικός ΕΜΠ, ΜSc Υγιεινολόγος EPFL ΜSc Υγ. & Ασφάλειας Εργασίας RWTH-Aachen Πρ/μένη Δ/νσης Υγειον. Μηχ. & Υγ. Περιβάλλοντος Υπ.Υγείας και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ. Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ. Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Μέτρα πρόληψης και ελέγχου γαστρεντερίτιδας σε βρεφονηπιακό/παιδικό σταθμό (Απευθύνεται σε εργαζόμενους βρεφονηπιακών / παιδικών σταθμών) Μέτρα πρόληψης 1. Ακολουθούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΣΕ ΚΤΗΡΙΑ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΣΕ ΚΤΗΡΙΑ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΣΕ ΚΤΗΡΙΑ Έλεγχος Ποιότητας Υλικών ΛΕΙΒΑΔΑΡΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΡΑΓΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2007 ΕΙΣΑΓΩΓΗ O σύγχρονος τρόπος ζωής επιβάλλει σε πολλούς ανθρώπους να περνούν τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ Α) Εισαγωγή ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2009 Σε αρκετές χώρες με την ευρεία διασπορά του πανδημικού ίου γρίπης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ Ελονοσία στην Ελλάδα, περίοδος 2011 (01/01/2011 έως 31/12/2011)

ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ Ελονοσία στην Ελλάδα, περίοδος 2011 (01/01/2011 έως 31/12/2011) ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ Ελονοσία στην Ελλάδα, περίοδος 2011 (01/01/2011 έως 31/12/2011) 1 Το καλοκαίρι

Διαβάστε περισσότερα

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ 1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α Τι είναι η µηνιγγίτιδα; Η µηνιγγίτιδα είναι µία σοβαρή λοίµωξη των µηνίγγων

Διαβάστε περισσότερα

«Αποστολή κατευθυντήριων οδηγιών σχετικά με τον επίσημο έλεγχο τροφίμων»

«Αποστολή κατευθυντήριων οδηγιών σχετικά με τον επίσημο έλεγχο τροφίμων» Αθήνα, 22-8-2007 Αριθμ. Πρωτ.: 15103 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ταχ. Δ/νση : Λ. Κηφισίας 124 & Ιατρίδου 2 ΠΡΟΣ: Πίνακας Αποδεκτών Ταχ. Κώδικας : 115 26 Αθήνα Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις και Παιδιατρικά Τμήματα στο Νοσοκομείο. Κατερίνα Σαμαρά Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Π. Α.

Λοιμώξεις και Παιδιατρικά Τμήματα στο Νοσοκομείο. Κατερίνα Σαμαρά Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Π. Α. Λοιμώξεις και Παιδιατρικά Τμήματα στο Νοσοκομείο Κατερίνα Σαμαρά Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Π. Α. Κυριακού Οι λοιμώξεις οφείλονται σε λοιμογόνους παράγοντες ή σε τοξικά τους

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Αίτιο Χαλάρωση σφιγκτήρα κατώτερου οισοφάγου Συχνή παλινδρόμηση (μετακίνηση προς τα πάνω) υγρών του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ηπατίτιδα Α; Η ηπατίτιδα Α είναι μια νόσος του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένο Σύστημα Διασφάλισης Ποιότητας Εργαστηρίων Δοκιμών & Διακριβώσεων

Ολοκληρωμένο Σύστημα Διασφάλισης Ποιότητας Εργαστηρίων Δοκιμών & Διακριβώσεων Ολοκληρωμένο Σύστημα Διασφάλισης Ποιότητας Εργαστηρίων Δοκιμών & Διακριβώσεων totalab Edit.1 Rev 0/ 06-03-2012 Τι είναι το totalab ; To totalab : είναι ένα ολοκληρωμένο σύστημα διασφάλισης ποιότητας μετρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Προέλευση πόσιμου νερού

Προέλευση πόσιμου νερού Σημασία του νερού Χρειάζονται 35 cm 3 νερού ανά kg ανθρώπινου σώματος (~2lt) ημερησίως Χωρίς νερό ο άνθρωπος δεν ζει πάνω από 6-7 ημέρες Διαλύτης θρεπτικών συστατικών, δίνει ελαστικότητα στους ιστούς,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ: 3.250,00 ΕΥΡΩ ΚΩΔΙΚΟΣ CPV : 85111820-4

ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ: 3.250,00 ΕΥΡΩ ΚΩΔΙΚΟΣ CPV : 85111820-4 ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Δ/ΝΣΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΥΝΤΗΡΗΣΕΩΝ ΗΛΜ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Αγγελάκη 13, 546 21 Πληροφορίες: Ε. Μάμμος Τηλέφωνο:2313318447 Fax: 2310233532 E-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Α. Βανταράκης Πρόεδρος Εταιρείας Μελέτης Μικροβιολογικής Ποιότητας Υδάτων (www.watermicro.gr) Επικ. Καθηγητής Υγιεινής Μον.

Α. Βανταράκης Πρόεδρος Εταιρείας Μελέτης Μικροβιολογικής Ποιότητας Υδάτων (www.watermicro.gr) Επικ. Καθηγητής Υγιεινής Μον. ΙΟΙ KAIΥΔΑΤΙΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ- O ΡΟΛΟΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ Α. Βανταράκης Πρόεδρος Εταιρείας Μελέτης Μικροβιολογικής Ποιότητας Υδάτων (www.watermicro.gr) Επικ. Καθηγητής Υγιεινής Μον. Περιβαλλοντικής Μικροβιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΑΛΜΟΝΕΛΛΩΣΗ (ΜΗ ΤΥΦΟ-ΠΑΡΑΤΥΦΙΚΗ) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2004-2013 (ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ) Κύρια σημεία Η δηλούμενη επίπτωση της σαλμονέλλωσης στην Ελλάδα έχει μειωθεί

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα και προτάσεις σχετικά την εμφάνιση και αντιμετώπιση της επιδημίας του ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα το 2010

Συμπεράσματα και προτάσεις σχετικά την εμφάνιση και αντιμετώπιση της επιδημίας του ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα το 2010 Συμπεράσματα και προτάσεις σχετικά την εμφάνιση και αντιμετώπιση της επιδημίας του ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα το 2010 Η Εντομολογική Εταιρεία Ελλάδος με αφορμή την επιδημία του ιού του Δυτικού

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα Επιδηµιολογικής Επιτήρησης και Παρέµβασης

Τµήµα Επιδηµιολογικής Επιτήρησης και Παρέµβασης Τµήµα Επιδηµιολογικής Επιτήρησης και Παρέµβασης ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΪΣΜΑΝΙΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ) Κύρια σημεία Η δηλούμενη επίπτωση της λεϊσμανίασης στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ. Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ. Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ Α.. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥ ΛΟΙΜΩΔΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Απομάκρυνση

Διαβάστε περισσότερα

Έντυπο Ελέγχου Επιχειρήσεων Μαζικής Εστίασης

Έντυπο Ελέγχου Επιχειρήσεων Μαζικής Εστίασης Ηµεροµηνία ελέγχου: Θέση Στοιχείων Φορέα Ελέγχου ΚΩ : 1.01.04 Έντυπο Ελέγχου Επιχειρήσεων Μαζικής Εστίασης Επωνυµία Τίτλος Επιχείρησης Στοιχεία Επιχείρησης Πόλη - διεύθυνση Τ.Κ Τηλέφωνο, Φαξ Ονοµατεπώνυµο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης Αυξημένες εκκρίσεις από τα γεννητικά όργανα ή τον πρωκτό.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 15/04/2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΚΕΣ ΑΠΟΣΤΟΛΕΣ

ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΚΕΣ ΑΠΟΣΤΟΛΕΣ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΚΕΣ ΑΠΟΣΤΟΛΕΣ Δρ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΟΛΑΚΙΔΗΣ Παθολόγος Εντατικολόγος Δντής Γ Παθολογικής Κλινικής 251 Γενικού Νοσοκομείου Αεροπορίας ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Προετοιμασία 90% έργου Μοναδικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα 1. Επιπολασμός HIV λοίμωξης ανά έτος σε άτομα ηλικίας > 15 ετών.

Σχήμα 1. Επιπολασμός HIV λοίμωξης ανά έτος σε άτομα ηλικίας > 15 ετών. Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ESTIMATION AND PROJECTION PACKAGE (EPP) ΚΑΙ SPECTRUM ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΗΣ ΤΗΣ HIV ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Στην Ελλάδα, η επιτήρηση της HIV/AIDS λοίμωξης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΠΡΟΚΡΟΥΣΤΗΣ Φλώρα Κοντοπίδου Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος (Phd) Υπεύθυνη Γραφείου Μικροβιακής Αντοχής ΚΕΕΛΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Παθητικό κάπνισμα και παιδιά

Παθητικό κάπνισμα και παιδιά Παθητικό κάπνισμα και παιδιά Το παθητικό κάπνισμα αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο δεδομένου ότι οι άνθρωποι σε όλες τις χώρες και τους πολιτισμούς εκτίθενται σε αυτό ( second hand smoke SHS ). Εμφανίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Shellfish-borne Viral Outbreaks: A Systematic Review

Shellfish-borne Viral Outbreaks: A Systematic Review Shellfish-borne Viral Outbreaks: A Systematic Review Μπέλλου Μαρία, Βανταράκης Γεώργιος, Κόκκινος Πέτρος, Βανταράκης Απόστολος 1 Μονάδα Περιβαλλοντικής Μικροβιολογίας, Εργαστήριο Υγιεινής, Τμήμα Ιατρικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Φτάνοντας

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή Διαχείριση Τροφίμων. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015

Ορθή Διαχείριση Τροφίμων. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015 Ορθή Διαχείριση Τροφίμων Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015 Κανόνες Ορθής Διαχείρισης των Τροφίμων Προληπτικοί κανόνες-μέτρα που απαιτούνται για να έχουμε ασφαλή τρόφιμα. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή HACCP στη Βιομηχανία Εμφιάλωσης Νερού

Εφαρμογή HACCP στη Βιομηχανία Εμφιάλωσης Νερού Εφαρμογή HACCP στη Βιομηχανία Εμφιάλωσης Νερού Μ.Α. Ευστρατίου Τμήμα Επιστημών της Θάλασσας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Τι είναι HACCP; Προβλήματα Υδατογενείς λοιμώξεις Ασφάλεια Διακίνησης Τροφίμων κατά μήκος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ Ε Γ Κ Υ Κ Λ Ι Ο Σ

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ Ε Γ Κ Υ Κ Λ Ι Ο Σ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝ. ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ & ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Αθήνα, 24-07 - 2009 Αρ. Πρωτ.: ΔΥΓ2/Γ.Π. οικ.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. ΖΗΤΗΜΑ 1 ο

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. ΖΗΤΗΜΑ 1 ο ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΖΗΤΗΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση, η οποία συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Φ. ΚΑΛΥΒΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Παιδίατρος- Ιατρός Δημόσιας Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2012-2013 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΟΝΟΜΑ:ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΕΠΙΘΕΤΟ:ΠΡΙΦΤΗ ΤΑΞΗ:Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΜΗΜΑ: 4 ΗΜ/ΝΙΑ: 11/10/2013 ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΑΘΟΓΟΝΟΥΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ Ένας μικροοργανισμός

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση Επιδημίας. Επιδημία. Τι είναι επιδημία ; Γιατί διερευνάται μία επιδημία; Ποιος είναι ο στόχος της διερεύνησης;

Διερεύνηση Επιδημίας. Επιδημία. Τι είναι επιδημία ; Γιατί διερευνάται μία επιδημία; Ποιος είναι ο στόχος της διερεύνησης; Τι είναι επιδημία ; Διερεύνηση Επιδημίας Ηεμφάνισηαυξημένου αριθμού κρουσμάτων μιας νόσου, σε σύγκριση με τον αναμενόμενο, σε ένα δεδομένο τόπο, σε ένα συγκεκριμένο πληθυσμό και κατά την διάρκεια μιας

Διαβάστε περισσότερα

Yγιεινή Βιομηχανιών τροφίμων & φαρμάκων

Yγιεινή Βιομηχανιών τροφίμων & φαρμάκων ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ HACCP 12 Γενικό μέρος 12 Η Ευρωπαϊκή πολιτική για την ασφάλεια στα τρόφιμα 13 Το Σύστημα HACCP 14 Ιστορική εξέλιξη της HACCP 16 Στάδια ανάπτυξης μελέτης HACCP 20 Πυραμίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΧΩΡΩΝ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΧΩΡΩΝ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΧΩΡΩΝ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Ε. Τόμπρου Π.Ε Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Γ.Ν.Α «ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ» Αντικείμενα & επιφάνειες σπάνια είναι υπεύθυνα για άμεση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΜΟΝΕΛΛΩΣΗ Ασθένεια που προκαλείται από τα είδη του γένους Salmonella,, Salmonella Προσβάλλει όλα τα ζωικά είδη και Χαρακτηρίζεται από ένα ή συνδυασμό από τα ακόλουθα τρία συμπτώματα: σηψαιμία,, οξεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ 24 Οκτ. 2011 ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ 24 Οκτ. 2011 ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ 24 Οκτ. 2011 ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

Φιλίππου Εμμανουήλ, 18/6/2014 9:03 πμ. 18/6/2014 9:03 πμ. Φιλίππου Εμμανουήλ, 18/6/2014 9:03 πμ. 18/6/2014 9:03 πμ

Φιλίππου Εμμανουήλ, 18/6/2014 9:03 πμ. 18/6/2014 9:03 πμ. Φιλίππου Εμμανουήλ, 18/6/2014 9:03 πμ. 18/6/2014 9:03 πμ 1 Αρχή 1η: Ανάλυση των πιθανών κινδύνων Αναλυτικός προσδιορισμός των πιθανών κίνδυνων που σχετίζονται με όλα τα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας των τροφίμων από την αρχή μέχρι την ολοκλήρωση της-συγκομιδή

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 49/2015 (30 Νοεμβρίου 06 Δεκεμβρίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 49/2015 (30 Νοεμβρίου 06 Δεκεμβρίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 49/215 (3 Νοεμβρίου 6 ) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 215-216 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα 4/215

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Dr Α. Μεντής, Ιατρός Βιοπαθολόγος, Κλινικός Μικροβιολόγος ιευθυντής ιαγνωστικού Τμήματος ιευθυντής Εργαστηρίου Ιατρικής Μικροβιολογίας ιευθυντής Εθνικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Ένα από τα πολλά πλεονεκτήματα της θερμογραφίας είναι ότι είναι μη καταστροφική.

Ένα από τα πολλά πλεονεκτήματα της θερμογραφίας είναι ότι είναι μη καταστροφική. Θερμογραφία είναι η παρατήρηση, μέτρηση και καταγραφή της θερμότητας και της ροής της. Όλα τα σώματα στη γη, με θερμοκρασία πάνω από το απόλυτο μηδέν ( 273 ο C) εκπέμπουν θερμική ενέργεια στο υπέρυθρο

Διαβάστε περισσότερα

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει''

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑτΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 121 Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΡΟΣΟΜΑΝΙΔΗΣ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΠΟντΛΗΣ Το Τραύμα αποτελεί μια από τις συχνότερες αιτίες θανάτου (5η

Διαβάστε περισσότερα

Το πλαίσιο και η προσέγγιση της επιδημιολογικής επιτήρησης και της διερεύνησης επιδημιών. Χαρακτηριστικά επιδημιολογίας λοιμωδών νοσημάτων

Το πλαίσιο και η προσέγγιση της επιδημιολογικής επιτήρησης και της διερεύνησης επιδημιών. Χαρακτηριστικά επιδημιολογίας λοιμωδών νοσημάτων Το πλαίσιο και η προσέγγιση της επιδημιολογικής επιτήρησης και της διερεύνησης επιδημιών Χαρακτηριστικά επιδημιολογίας λοιμωδών νοσημάτων Πρόγραμμα εκπαίδευσης στην επιδημιολογική επιτήρηση και διερεύνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΧΛΩΡΙΔΑΣ ΣΕ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΝΕΟΓΝΩΝ (ΜΕΝΝ) ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΧΛΩΡΙΔΑΣ ΣΕ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΝΕΟΓΝΩΝ (ΜΕΝΝ) ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΧΛΩΡΙΔΑΣ ΣΕ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΝΕΟΓΝΩΝ (ΜΕΝΝ) ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Μ. Αναγνωστάκου 2, Π. Ευσταθίου 3, Ε. Κουσκούνη 1, Χ. Πετροπούλου 2, Κ. Καραγιώργου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΒΑΡΟ ΟΞΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ SARS

ΣΟΒΑΡΟ ΟΞΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ SARS ΣΟΒΑΡΟ ΟΞΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ SARS Η γνώση είναι ο καλύτερος τρόπος προστασίας Ο πανικός είναι ο χειρότερος σύµβουλος Yπεύθυνος ενηµέρωσης: Μανώλης Γ. Βελονάκης Ιατρός Εργασίας, Αν. Καθηγητής Παν/µίου

Διαβάστε περισσότερα

και η υγεία των εργαζομένων

και η υγεία των εργαζομένων και η υγεία των εργαζομένων Η γρίπη των πουλερικών ή πιο σωστά γρίπη των πτηνών (avian influenza) είναι μια λοιμώδης ασθένεια μεταξύ των πτηνών, γνωστή εδώ κι έναν αιώνα. Περιγράφηκε για πρώτη φορά στην

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικός: ΜΤΝ2 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7

Κωδικός: ΜΤΝ2 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7 Κωδικός: ΜΤΝ2 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7 1. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι η περιγραφή του τρόπου με τον οποίο λαμβάνονται, μεταφέρονται και συντηρούνται τα δείγματα νερού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί Διαπίστευση; Ε.ΣΥ.Δ.-Ο Εθνικός Φορέας Διαπίστευσης

Γιατί Διαπίστευση; Ε.ΣΥ.Δ.-Ο Εθνικός Φορέας Διαπίστευσης edipo2.indd 1 11/25/08 3:56:45 PM Γιατί Διαπίστευση; Στη σύγχρονη ιατρική πρακτική, ο ρόλος του κλινικού εργαστηρίου γίνεται ολοένα και πιο σημαντικός για τη διάγνωση, πρόγνωση, παρακολούθηση και θεραπευτική

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτες αναλυτικής επιδημιολογίας στηδιερεύνησηεπιδημιών

Μελέτες αναλυτικής επιδημιολογίας στηδιερεύνησηεπιδημιών Μελέτες αναλυτικής επιδημιολογίας στηδιερεύνησηεπιδημιών Μελέτες ασθενών-μαρτύρων (case-control studies) Πρόγραμμα εκπαίδευσης στην επιδημιολογική επιτήρηση και διερεύνηση επιδημιών ΕΣΔΥ ΚΕΕΛΠΝΟ, 2010

Διαβάστε περισσότερα

Καραΐσκου Α. Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Γ. Ν. Ελευσίνας «Θριάσιο»

Καραΐσκου Α. Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Γ. Ν. Ελευσίνας «Θριάσιο» Καραΐσκου Α. Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Γ. Ν. Ελευσίνας «Θριάσιο» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Ε.Ν.Λ. στα πλαίσια ενασχόλησής της με την πρόληψη λοιμώξεων στο χώρο του Νοσοκομείου, δίδει σαφείς οδηγίες για την ασφαλή

Διαβάστε περισσότερα

Οι μετατροπείς συχνότητας της ΑΒΒ καθιστούν τις αντλίες ευφυείς

Οι μετατροπείς συχνότητας της ΑΒΒ καθιστούν τις αντλίες ευφυείς Έξυπνη άντληση Οι μετατροπείς συχνότητας της ΑΒΒ καθιστούν τις αντλίες ευφυείς Οι αυξανόμενες απαιτήσεις για νερό που προκύπτουν από την παγκόσμια αστικοποίηση και οι σχετικές οδηγίες της ΕΕ, καθιστούν

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε.

Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε. Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε. Μικρά γεγονότα της καθημερινότητάς μας, μπορεί να προκαλέσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΔΟΥΔΟΥΜΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΙΑΚΩΒΙΔΟΥ ΕΛΛΗ-ΕΙΡΗΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΟΣΜΑΝΤΖΙΚΙΔΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το. νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΔΟΥΔΟΥΜΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΙΑΚΩΒΙΔΟΥ ΕΛΛΗ-ΕΙΡΗΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΟΣΜΑΝΤΖΙΚΙΔΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το. νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΝΑΛΜΠΑΝΤΗΣ, ΕΛΕΝΗ ΧΕΙΜΑΡΙΟΥ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΣΤΑΔΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΜΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Μονάδες 25 Α1.

Διαβάστε περισσότερα