Μέρος Α ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ Κεφάλαιο 1 ο ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΑΠΑΡΤΙΖΟΝΤΑΙ ΤΑ ΦΥΤΑ.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μέρος Α ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ Κεφάλαιο 1 ο ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΑΠΑΡΤΙΖΟΝΤΑΙ ΤΑ ΦΥΤΑ."

Transcript

1 ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ Βασικά μαθήματα μορφολογίας και φυσιολογίας Σπερματοφύτων ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το ενδιαφέρον και η χρήση των φυτών στον άνθρωπο. Η ιστορία και η εξέλιξη της βοτανικής επιστήμης. Κλάδοι Βοτανικής Η βιόσφαιρα και οι ιδιότητες της ζωής. Ο διαχωρισμός ζώων- φυτών. Προέλευση και εξέλιξη των ειδών Η ταξινόμηση των φυτών. Βαθμίδες οργάνωσης του σώματος των σπερματοφύτων. Περιγραφή του φυτού Κύκλος ζωής των φυτών Μέρος Α ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ Κεφάλαιο 1 ο ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΑΠΑΡΤΙΖΟΝΤΑΙ ΤΑ ΦΥΤΑ. Ανόργανα στοιχεία Νερό και οι ιδιότητες του Οργανικές ενώσεις Υδατάνθρακες Λιπίδια Πρωτεΐνες Νουκλεϊνικά οξέα Το ΑΤΡ και η μεταφορά ενέργειας στο κύτταρο Δευτερογενείς μεταβολίτες Οι οργανισμοί απαρτίζονται από μικρό αριθμό χημικών στοιχείων, τα οποία ανάλογα με την ποσότητα που χρησιμοποιούνται διακρίνονται σε μακροστοιχεία (6 συνολικά) και μικροστοιχεία. Το μεγαλύτερο μέρος των οργανισμών αποτελείται από νερό, ενώ άλλες ανόργανες ενώσεις απαντώνται σε μικρές ποσότητες. Το ξηρό βάρος των

2 οργανισμών αποτελείται κυρίως από οργανικές ενώσεις, οι οποίες ανήκουν στις τέσσερις ομάδες: υδατάνθρακες, πρωτεΐνες, οξέα και λιπίδια. Οι υδατάνθρακες αποτελούν δομικά στοιχεία του φυτικού σώματος και συνεισφέρουν στον ενεργειακό κύκλο του φυτού. Διακρίνονται σε μονοσακχαρίτες- δισακχαρίτες και πολυσακχαρίτες. Οι πρωτεΐνες αποτελούνται από ένα ή περισσότερα πολυπεπτίδια και αυτά από μια αλυσίδα αμινοξέων. Τα ένζυμα είναι πρωτεΐνες που καταλύουν τις χημικές αντιδράσεις στα φυτά. Το σώμα των φυτών αποτελείται από πρωτεΐνες σε ποσοστό μερικές φορές μεγαλύτερο και από το 50% του ξηρού τους βάρους. Τα νουκλεϊνικά οξέα των ζωντανούς οργανισμών είναι δύο ειδών: το ριβονουκλεϊνικό (RNA) και το δεοξυριβονουκλεϊνικό (DNA). Είναι μακρομοριακές ενώσεις αποτελούμενες από νουκλεοτίδια, αλλά παρά την παρόμοια χημική σύνθεση έχουν διαφορετικούς ρόλους. Το RNA συνδέεται με τη σύνθεση των πρωτεϊνών ή οποία βασίζεται σε γενετικές πληροφορίες που προέρχονται από το DNA, ενώ το DNA είναι φορέας της κληρονομικότητας. Η τριφωσφορική αδενοσίνη (ATP) είναι φορέας ενέργειας στο κύτταρο. Όταν υδρολύεται απελευθερώνει ενέργεια και μετατρέπεται σε διφωσφορική αδενοσίνη (ADP). Η αντίστροφη κίνηση μπορεί να συμβεί όταν η ADP απορροφά ενέργεια, οπότε μετατρέπεται σε ATP. Στα λιπίδια ανήκουν τα λίπη, έλαια, φωσφολιπίδια, κιουτίνη, σουβερίνη, κηρώδεις ουσίες και στεροειδή. Τα δύο τελευταία είναι αδιάλυτα στο νερό. Τα λιπίδια συνεισφέρουν στον ενεργειακό κύκλο του φυτού και αποτελούν δομικά στοιχεία του φυτικού κυττάρου, ιδίως των κυτταρικών μεμβρανών και της εφυμενίδας. Οι δευτερογενείς μεταβολίτες που απαντώνται στα φυτά ανήκουν στα αλκαλοειδή, τερπενοειδή και φαινόλες, αλλά ο ρόλος τους στις λειτουργίες του φυτού δεν είναι πάντοτε διευκρινισμένος. Κεφάλαιο 2 ο Η ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΥ Βιομεμβράνες Κυτταρικό τοίχωμα Κυτόπλασμα Πυρήνας Πλαστίδια Μιτοχόνδρια Ενδοπλασματικό δίκτυο Δικτυοσώματα Ριβοσωμάτια Μικροσώματα Μικροσωληνίσκοι Νεκρά έγκλειστα Χυμοτόπια Αμυλόκοκκοι Κρύσταλλοι Πρωτεϊνόκοκκοι και λιπόκοκκοι

3 Η μικρότερη μορφολογική μονάδα που παρουσιάζει τις βασικές ιδιότητες των ζωντανών οργανισμών ονομάζεται κύτταρο. Το κύτταρο αποτελεί, επίσης, δομική μονάδα των πολυκύτταρων οργανισμών. Αόρατο με γυμνό μάτι, τις περισσότερες φορές, αποτελεί εργαστήριο όπου συμβαίνουν όλες οι διαδικασίες της ανταλλαγής της ύλης, της χρησιμοποίησης ενέργειας και της αναπαραγωγής. Οι λειτουργίες του κυττάρου λαμβάνουν χώρα σε οργανωμένα και εξειδικευμένα σημεία του κυττάρου, τα οποία ονομάζονται οργανίδια. Τα φυτικά κύτταρα περιβάλλονται από το κυτταρικό τοίχωμα, κάτω από το οποίο υπάρχει μεμβράνη που περικλείει το κυτόπλασμα και το απομονώνει από το περιβάλλον. Μέσα στο κυτόπλασμα υπάρχει - ο πυρήνας, το μεγαλύτερο και σημαντικότερο οργανίδιο του κυττάρου που ελέγχει τη μορφή και τις λειτουργίες του κυττάρου. -Τα κυτοπλασματικά οργανίδια όπως, χλωροπλάστες για φωτοσύνθεση, μιτοχόνδρια για αναπνοή, ενδοπλασμικό δίκτυο που σχετίζεται με την σύνθεση λιπών και πρωτεϊνών, δικτυοσώματα για τη σύνθεση και εναπόθεση ουσιών του κυτταρικού τοιχώματος, κ.ά.- Τα νεκρά έγκλειστα όπως χυμοτόπια, κρύσταλλοι, αμυλόκοκκοι κ.ά. Σημαντικό ρόλο στην κατασκευή και τη μεταφορά ουσιών στα κυτοπλασματικά οργανιδία παίζουν οι βιομεμβράνες. Κεφάλαιο 3 ο ΕΙΔΗ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΚΑΙ ΙΣΤΟΙ Μεριστώματα Θεμελιώδεις ιστοί Παρέγχυμα Κολλέγχυμα σκληρέγχυμα Προστατευτικοί ιστοί Επιδερμιδα Περίδερμα Αγωγοί ιστοί Αγγειώδης μοίρα Ηθμώδης μοίρα Εκκριτικός ιστός Τα κύτταρα εξειδικεύονται ως προς τη μορφή και τις λειτουργίες τους και δημιουργούν διαφορετικούς τύπους κυττάρων, οι οποίοι συμβάλλουν στη λειτουργία των πολυκύτταρων οργανισμών. Σ έναν πολυκύτταρο οργανισμό τα κύτταρα ομαδοποιούνται και δημιουργούν ιστούς. Οι ιστοί είναι σύνολα ίδιων κυττάρων (απλός ιστός) ή διαφορετικών κυττάρων (σύνθετοι ιστοί). Οι ιστοί του φυτού που διατηρούν την ικανότητα πολλαπλασιασμού ονομάζονται μεριστωματικοί. Τα κύτταρα που δημιουργούνται από αυτούς διαφοροποιούνται και δημιουργούν τους μόνιμους ιστούς. Οι μόνιμοι ιστοί του φυτού που απαντώνται σε όλα τα όργανα του φυτού διακρίνονται σε

4 προστατευτικούς, στους οποίους ανήκουν -η επιδερμίδα και το περίδερμα. Ο ιστοί αυτοί φέρουν τα φυτά σε επαφή με το περιβάλλον (έδαφος ατμόσφαιρα) και μέσω αυτών ανταλλάσσουν στοιχεία με το περιβάλλον. τους αγωγούς ιστούς, στους οποίους ανήκουν η αγγειώδης μοίρα ή ξύλωμα για μεταφορά ανόργανων στοιχείων και νερού από τη ρίζα στα φύλλα και η ηθμώδης μοίρα ή φλοίωμα για μεταφορά των οργανικών ουσιών της φωτοσύνθεσης στα όργανα του φυτού. τους θεμελιώδεις ιστούς στους οποίους ανήκουν το παρέγχυμα, κολλέγχυμα και σκληρέγχυμα Χρησιμεύουν στη στήριξη του φυτού, τη φωτοσύνθεση αποθήκευση ουσιών κ.ά. εκκριτικό ιστό, από τον οποίο εκκρίνονται ουσίες με εξειδικευμένη δράση. Κεφάλαιο 4 ο ΒΛΑΣΤΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ Ρίζα Μορφολογία ρίζας Ανατομία ρίζας Ζώνες αύξησης Σχηματισμός πλάγιων ριζών Βλαστός Μορφολογία βλαστού Ανατομία βλαστού Δευτερογενής κατά πάχος αύξηση Φύλλα Μορφολογία φύλλου Ανατομία φύλλου Μεταμορφώσεις φυτικών οργάνων Μορφολογικές αποκλίσεις ρίζας Μορφολογικές αποκλίσεις βλαστού Μορφολογικές αποκλίσεις φύλλου Η ρίζα Ο κύριος ρόλος της είναι η πρόσληψη των θρεπτικών στοιχείων και νερού από το έδαφος και η στήριξη του φυτού. Αναπτύσσεται μέσα στο έδαφος και το συνολικό της μέγεθος διατηρείται σε ισορροπία με το υπέργειο μέρος του φυτού. Η μορφή της διαμορφώνεται από το ρυθμό αύξησης του ακραίου μερίστωματος της και δημιουργούνται διαφορετικά ριζικά συστήματα. Σε κατά μήκος τομή διακρίνονται τρεις ζώνες αύξησης: καλύπτρα, ακραίο μερίστωμα, ζώνη επιμήκυνσης και ζώνη των ριζικών τριχιδίων. Οι ώριμοι ιστοί της ρίζας είναι αυτοί που περιγράφησαν στο προηγούμενο κεφάλαιο και βρίσκονται σε χαρακτηριστική διάταξη. Σημαντική είναι

5 η επιδερμίδα με τα ριζικά τριχίδια από τα οποία γίνεται κυρίως η πρόσληψη των θρεπτικών στοιχείων. Μυκόρριζες είναι συμβιώσεις ριζών με μύκητες, όπου ο μύκητας διευκολύνει την απορρόφηση νερού και θρεπτικών στοιχείων. Φυμάτια είναι συμβιώσεις της ρίζας των ψυχανθών με βακτήρια με τις οποίες δεσμεύεται και αποθηκεύεται άζωτο. Ο βλαστός Βασικός ρόλος του βλαστού είναι η στήριξη των υπέργειων οργάνων των φυτών και η μεταφορά των στοιχείων από τη ρίζα στα φύλλα και αντίστροφα. Παρατηρώντας εξωτερικά τον βλαστό διακρίνομε τα γόνατα, όπου φύονται τα φύλλα, τους πλάγιους ή μασχαλιαίους οφθαλμούς και τον κορυφαίο οφθαλμό. Η κατά μήκος αύξηση του βλαστού, δημιουργία κλαδιών και ανθέων οφείλεται στην ανάπτυξη των οφθαλμών. Οι πρωτογενείς ιστοί του βλαστού (επιδερμίδα- φλοιός αγωγός ιστός εντεριώνη) δημιουργούνται από τα πρωτογενή μεριστώματα που περικλείονται στους οφθαλμούς. Ο αγωγός ιστός δημιουργεί ηθμαγγειώδεις δεσμίδες που διατάσσονται σε μία σειρά στα δικοτυλήδονα είδη, ενώ είναι διάσπαρτες στα μονοκοτυλήδονα είδη. Στα πολυετή ξυλώδη φυτά δημιουργείται η ανάγκη συμπλήρωσης ή αντικατάστασης του αγωγού ιστού και των περιφερειακών προστατευτικών ιστών (επιδερμίδα - φλοιός). Η διαδικασία δημιουργίας των νέων ιστών οφείλεται στη δράση του καμβίου και ονομάζεται δευτερογενής κατά πάχος αύξηση. Ετήσιος δακτύλιος είναι η αγγειώδης μοίρα που δημιουργήθηκε στη διάρκεια ενός έτους. Η διάκριση των ετήσιων δακτυλίων οφείλεται στην εναλλαγή ευρύστομων εαρινών και στενόστομων -θερινών αγγείων. Με τη διαδικασία αυτή δημιουργείται το ξύλο με πολλές μορφολογικές διαφορές μεταξύ των ειδών. Φύλλα Τα φύλλα είναι όργανα που διευκολύνουν την ανταλλαγή των αερίων και την φωτοσύνθεση. Το φύλλο των δικοτυλήδονων ειδών διαμορφώνεται σε βάση, μίσχο και έλασμα, ενώ στα μονοκοτυλήδονα είδη η βάση και ο μίσχος διαμορφώνονται σε κολεό. Το σχήμα, το μέγεθος και η υφή των φύλλων ποικίλει μεταξύ των ειδών. Το έλασμα περιβάλλεται από την επιδερμίδα, όπου υπάρχουν τα καταφρακτικά κύτταρα που δημιουργούν τα στομάτια για την ανταλλαγή των αερίων της φωτοσύνθεσης, αναπνοής και διαπνοής. Ανάμεσα στην επιδερμίδα υπάρχει το μεσόφυλλο, με μορφή δρυφακτοειδούς και σπογγώδους παρεγχύματος. Ο αγωγός ιστός διατρέχει όλο το μεσόφυλλο με μορφή δικτυωτή στα δικοτυλήδονα ή παράλληλη στα μονοκοτυλήδονα είδη. Ανατομία φύλλων C 3 και C 4 ειδών διαφέρει. Η διάρκεια ζωής των φύλλων μπορεί να είναι μία βλαστική περίοδος ή και περισσότερο. Τα φύλλα των κωνοφόρων είναι λεπιοειδή ή βελονοειδή και στην πλειοψηφία τους έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής. Μεταμορφώσεις βλαστικών οργάνων Τα βλαστικά όργανα ρίζα, βλαστός, φύλλα- συχνά αποκλίνουν από την τυπική τους μορφή προκειμένου να καλύψουν ανάγκες προσαρμογής σε διαφορετικά περιβάλλοντα ή εξειδικευμένες λειτουργίες. Τα αποκλίνοντα όργανα ονομάζονται μεταμορφωμένα. Συνηθισμένες μεταμορφώσεις της ρίζας είναι: σαρκώδεις, εναέριες, μυζητικές.

6 Συνηθισμένες μεταμορφώσεις του βλαστού είναι: βολβοί, ριζώματα, στόλωνες, έλικες, αγκάθια, κόνδυλοι, παραφυάδες, κλαδόφυλλα. Συνηθισμένες μεταμορφώσεις του φύλλου είναι: αγκάθια, έλικες, μέρη του άνθους, φύλλα προσαρμοσμένα στην ξηρασία. Κεφάλαιο 5 ο ΟΡΓΑΝΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Άνθη. Μορφολογία άνθους Ταξιανθίες Αγενής και Εγγενής αναπαραγωγή αγγειοσπέρμων (Μακρο- μίκροσπορογένεση και κύκλοι ζωής των φυτών) Επικονίαση Γονιμοποίηση Αναπαραγωγή Γυμνοσπέρμων Καρποί και Σπέρματα Περιγραφή καρπού Περιγραφή σπερμάτων Διασπορά σπερμάτων Βλάστηση σπερμάτων Λήθαργος σπερμάτων Άνθος Η εγγενής ή φυλετική αναπαραγωγή των αγγειοσπέρμων γίνεται στο άνθος. Το άνθος προέρχεται από το εμβρυώδες αρχέφυτρο, που αναπτύσσεται μέσα σε οφθαλμό. Ένα τυπικό, πλήρες άνθος αποτελείται από τέσσερα είδη μεταμορφωμένων φύλλων τα οποία φύονται στην ανθοδόχη: σέπαλα, πέταλα, στήμονες, καρπόφυλλα. Δύο από αυτά τα ανθικά μέρη είναι άγονα (σέπαλα, πέταλα) και τα άλλα δυο είναι γόνιμα (στήμονες και καρπόφυλλα) καθώς συνδέονται με τη δημιουργία μίκρο- και μεγασποριαγγείων. Υπάρχουν πολλές παραλλαγές των ανθέων ως προς τη μορφή τους. Μερικές από τις διακρίσεις τους είναι: ανάλογα με τους σπονδύλους που περιέχουν σε πλήρη και ελλιπή, ανάλογα με τους γόνιμους σπονδύλους τους σε διγενή και μονογενή, ανάλογα με τη θέση της ωοθήκης ή τη σύμφυση των μερών του, ανάλογα με τη συμμετρία του σε ακτινόμορφα, ζυγόμορφα και ασύμμετρα. Η μορφολογία των ανθέων διαφέρει μεταξύ γυμνοσπέρμων και αγγειοσπέρμων. Τα άνθη συχνά δεν απαντώνται μεμονωμένα αλλά σε σύνολα που ονομάζονται ταξιανθίες. Υπάρχουν διαφορετικοί τύποι ταξιανθιών οι οποίοι χρησιμοποιούνται για την αναγνώριση των ειδών.

7 Αγενής και εγγενής αναπαραγωγή αγγειοσπέρμων Με την αφυλετική ή αγενή ή βλαστητική αναπαραγωγή παράγονται απόγονοι με ίδια χαρακτηριστικά με το μητρικό φυτό, γιατί έχουν ταυτόσημα γονίδια. Στην αφυλετική αναπαραγωγή τμήματα του φυτού, όπως κόνδυλοι, βολβοί, ριζώματα κ.α. αναπτύσσονται σε αυτοτελή ανεξάρτητα άτομα. Στην εγγενή αναπαραγωγή είναι απαραίτητοι οι δύο γονείς οι οποίοι παράγουν από ένα απλοειδές κύτταρο, τον γαμέτη. Οι δύο γαμέτες ενώνονται και δημιουργούν ένα κύτταρο, τον ζυγώτη, από τον οποίο δημιουργείται το έμβρυο και από αυτό το νέο άτομο. Η όλη διαδικασία είναι πολύπλοκη και γίνεται σε διαφορετικά στάδια Η δημιουργία των γαμετών γίνεται ταυτόχρονα με το σχηματισμό των ανθέων και είναι ώριμοι όταν τα άνθη βρίσκονται σε πλήρη ανάπτυξη. Η μεταφορά του αρσενικού γαμέτη (γυρεόκοκκου) στο στίγμα του θηλυκού μέρους του άνθους ονομάζεται επικονίαση και γίνεται κυρίως με τον αέρα ή τα έντομα. Η συνένωση των γαμετών για τη δημιουργία του ζυγώτη γίνεται μέσα στη σπερμοβλάστη και ονομάζεται γονιμοποίηση. Καρποί - Σπέρματα- Διασπορά- βλάστηση- λήθαργος Μετά τη γονιμοποίηση η ωοθήκη διογκώνεται και μετατρέπεται σε καρπό. Τα μέρη του καρπού είναι το εξωκάρπιο, μεσοκάρπιο και ενδοκάρπιο, όχι πάντοτε εύκολα διακριτά. Στο σχηματισμό του καρπού μερικές φορές συμβάλλουν και άλλα ανθικά μέρη, όπως η ανθοδόχη, οι βάσεις σεπάλων και πετάλων κ.ά. Υπάρχουν διάφορα είδη καρπών που υπάγονται στις κατηγορίες σαρκωδών ή ξηρών καρπών. Επίσης οι καρποί διακρίνονται σε απλούς, σύνθετους και συγκάρπια. Τα σπέρματα προέρχεται από την εξέλιξη της σπερμοβλάστης και του γονιμοποιημένου ωαρίου. Αποτελείται από το έμβρυο (βλαστίδιο, ριζίδιο και μία ή δύο κοτυληδόνες), το ενδοσπέρμιο που περιέχει αποθησαυριστικές ουσίες και τα προστατευτικά περιβλήματα. Μετά την ολοκλήρωση της αύξησης τους τα σπέρματα ορισμένων φυτών δεν βλαστάνουν σε ευνοϊκές συνθήκες, γιατί βρίσκονται σε κατάσταση ληθάργου. Ο λήθαργος οφείλεται σε ενδογενείς και εξωγενείς παράγοντες. Η βλάστηση του σπέρματος γίνεται μετά από τη διακοπή του ληθάργου και είναι μια πολύπλοκη διαδικασία, οποία ελέγχεται από πολλούς παράγοντες. Η διασπορά των σπερμάτων δηλαδή η μεταφορά τους σε μικρότερες ή μεγαλύτερες αποστάσεις από το μητρικό φυτό εξυπηρετεί την εξασφάλιση κατάλληλων συνθηκών για τον πολλαπλασιασμό και την εξάπλωση των ειδών. Το περίβλημα των σπερμάτων και οι καρποί διαμορφώνονται έτσι που να αποτελούν μηχανισμούς διασποράς.

8 Μέρος Β ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ Κεφάλαιο 1 ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΚΑΙ ΤΟ ΦΥΤΟ Ελεύθερη ενέργεια και χημικό δυναμικό Δυναμικό νερού Η διάχυση Ώσμωση Το νερό στο κύτταρο Κατανομή του νερού στο κύτταρο Υδατικές σχέσεις στο φυτικό κύτταρο Διαπνοή Η σημασία της διαπνοής Παράγοντες που επηρεάζουν την διαπνοή Α. Άμεσοι Α.Ι Παράγοντες του περιβάλλοντος Α.ΙΙ Μορφολογία και ανατομία του φύλλου Β. Έμμεσοι. Τα στόματα Αριθμός και θέση των στομάτων Μηχανισμοί κίνησης των στομάτων Ι. Παράγοντες του περιβάλλοντος που επηρεάζουν τη κίνηση των στομάτων ΙΙ. Ενδογενείς παράγοντες Κίνηση του νερού Το νερό αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την εκδήλωση των φαινομένων της ζωής στα φυτά. Βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στα όργανα των φυτών και κυρίως σε φυτικά όργανα, που βρίσκονται σε πλήρη δραστηριότητα, όπως τα φύλλα, άνθη, καρποί κλπ. Πολλές λειτουργίες του φυτού εξαρτώνται σχεδόν άμεσα από τις χημικές ιδιότητες του νερού και των χημικών στοιχείων που είναι διαλυμένα μέσα σε αυτό. Η υδατική οικονομία του κυττάρου και του φυτού σχετίζονται με την ενεργειακή κατάσταση του νερού, η οποία εκφράζεται με τον όρο υδατικό δυναμικό (ψ). Το υδατικό δυναμικό είναι συνάρτηση των παραγόντων: ωσμωτικό δυναμικό που σχετίζεται με τις διαλυμένες ουσίες, το δυναμικό πίεσης που είναι η πίεση σπαργής και το δυναμικό στρώματος που σχετίζεται με τις οργανικές ουσίες. Εκφράζεται με μονάδες ενέργειας/όγκο ή συνηθέστερα, πίεσης. Κατευθυντήρια δύναμη για την κίνηση του νερού είναι η διαβάθμιση του υδατικού δυναμικού. Η κίνηση γίνεται με μαζική ροή ή διάχυση. Όταν η διάχυση γίνεται δια μέσου των ημιπερατών μεμβρανών ονομάζεται ώσμωση. Το νερό που βρίσκεται στους πόρους του εδάφους προσλαμβάνεται από τα ριζικά τριχίδια. Ο μεγαλύτερος όγκος νερού προσλαμβάνεται από τα ριζικά τριχίδια που βρίσκονται στην άκρη της ρίζας. Κινείται μέσα από τον αγωγό ιστό (αγγειώδης μοίρα) με το ρεύμα της διαπνοής και φθάνει στα φύλλα. Η απώλεια νερού με μορφή υδρατμών διαπνοή-, δια μέσου των στοματίων στα φύλλα, δημιουργεί χαμηλό υδατικό δυναμικό, που διαβαθμίζεται από τα αγγεία του βλαστού μέχρι τα ριζικά

9 τριχίδια. Όσο πιο έντονη είναι η διαπνοή τόσο πιο χαμηλό είναι το υδατικό δυναμικό. Το φυτό την ισορροπεί με απορρόφηση νερού από το έδαφος. Το νερό που απορροφάται από τη ρίζα αποβάλλεται με τη διαπνοή και μόνο μικρό ποσοστό αυτού παραμένει στο φυτό και ακόμη μικρότερο χρησιμοποιείται στις μεταβολικές διαδικασίες. Η ένταση της διαπνοής ρυθμίζεται από τις συνθήκες του περιβάλλοντος και εσωτερικούς παράγοντες. Η ανοδική κίνηση του νερού γίνεται δια μέσου των αγγείων σε μικρότερες ή στην περίπτωση των δένδρων σε μεγαλύτερες αποστάσεις. Η διατήρηση της συνέχειας της στήλης του νερού γίνεται με τις δυνάμεις συνοχής και συνάφειας. Κινητήριος δύναμη θεωρείται η διαπνοή. Κεφάλαιο 2 ο ΘΡΕΨΗ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ Απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία και ο ρόλος τους στο φυτό Οι ελλείψεις των θρεπτικών στοιχείων και οι δυσλειτουργίες των φυτών Πρόσληψη των θρεπτικών στοιχείων Μεταφορά των θρεπτικών στοιχείων Τα φυτά ως αυτότροφοι οργανισμοί τροφοδοτούν και τους ετερότροφους με θρεπτικά στοιχεία. Συνολικά έχουν βρεθεί 60 στοιχεία στην ξηρά ουσία των φυτών, από τα οποία μόνο τα 16 είναι απαραίτητα για τη συμπλήρωση του βιολογικού τους κύκλου. Τα 9 από αυτά χρειάζονται σε μεγάλες ποσότητες και ονομάζονται μακροστοιχεία, ενώ τα υπόλοιπα 7 σε μικρές ποσότητες, τα μικροστοιχεία ή ιχνοστοιχεία. Τα μακροστοιχεία είναι C άνθρακας, H υδρογόνο, O οξυγόνο, P φωσφόρος, K κάλιο, N άζωτο, S θείο, Ca ασβέστιο, Fe σίδηρος. Τα μικροστοιχεία είναι Mg μαγνήσιο, B βόριο, Mn μαγγάνιο, Cu χαλκός, Zn ψευδάργυρος, Mo μολυβδαίνιο, Cl χλώριο. Κάθε ένα από τα στοιχεία παίζει ξεχωριστό ρόλο στο φυτό και η έλλειψη του δημιουργεί δυσλειτουργία στο φυτό η οποία εκδηλώνεται με χαρακτηριστικά συμπτώματα από τα οποία είναι δυνατό να προσδιοριστεί η έλλειψη ενός στοιχείου. Όλα τα απαραίτητα στοιχεία, εκτός από τον άνθρακα και το οξυγόνο, το φυτό τα προσλαμβάνει από το έδαφος με το ριζικό σύστημα με μορφή ιόντων. Η πρόσληψη και η μεταφορά των στοιχείων από κύτταρο σε κύτταρο γίνεται παθητικά με διάχυση ή ενεργητικά με φορείς ή ένζυμα μεταφοράς. Όταν φτάσουν μέσα στα αγγεία ακολουθούν το ρεύμα του νερού της διαπνοής. Τα προϊόντα της φωτοσύνθεσης μετακινούνται ως υδατικά διαλύματα μέσα από τους ηθμοσωλήνες, από σημεία υψηλής πίεσης στα σημεία παραγωγής σε σημεία χαμηλής πίεσης στα σημεία κατανάλωσης.

10 Κεφάλαιο 3 ο Ο ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Φωτοσύνθεση Φωτεινές αντιδράσεις Σκοτεινές αντιδράσεις Φωτοσυνθετικοί κύκλοι Παράγοντες που επηρεάζουν τη φωτοσύνθεση Φωτοαναπνοή Κύκλος του αζώτου Δέσμευση του Αζώτου Σύνθεση αμινοξέων και πρωτεϊνών Άζωτο και φυτική ανάπτυξη Αναπνοή Αποικοδόμηση ουσιών κατά την αναπνοή Απελευθέρωση ενέργειας Παράγοντες που επηρεάζουν την αναπνοή Μεταφορά οργανικών ουσιών στο φλοίωμα Παραγωγή βιομάζας Τα φυτά χρειάζονται ενέργεια για να δημιουργήσουν και να συντηρήσουν τα όργανα τους. Την ενέργεια αυτή την εξασφαλίζουν με τη φωτοσύνθεση. Η φωτοσύνθεση περιλαμβάνει τη δέσμευση της ηλιακής ακτινοβολίας που στα ανώτερα φυτά λαμβάνει χώρα στους χλωροπλάστες. Η εισροή της ενέργειας γίνεται με το φωτοσύστημα Ι και φωτοσύστημα ΙΙ. Η ενέργεια χρησιμοποιείται για τη διάσπαση του μορίου του νερού και δημιουργία ενώσεων πλούσιων σε ενέργεια, όπως το ΑΤΡ. Οι αντιδράσεις αυτές ονομάζονται μεταγωγής της ενέργειας ή φωτεινές αντιδράσεις. Σε επόμενη στάδιο γίνεται η αναγωγή του διοξειδίου του άνθρακα σε σάκχαρααφομοίωση του άνθρακα. Οι αντιδράσεις αυτές ονομάζονται -στερέωσης του άνθρακα ή βιοχημικές αντιδράσεις. Παρατηρήθηκαν τρεις διαφορετικοί κύκλοι στερέωσης του άνθρακα: C3 φωτοσύνθεση, C4 φωτοσύνθεση, και CAM φωτοσύνθεση. Η μορφολογία και η παραγωγικότητα των ειδών επηρεάζεται από τον κύκλο φωτοσύνθεσης που ακολουθούν. Η ταχύτητα της φωτοσύνθεσης επηρεάζεται άμεσα ή έμμεσα από περιβαλλοντικούς και γενετικούς παράγοντες. Τα υπόλοιπα στοιχεία ακολουθούν δικό τους κύκλο αφομοίωσης, μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο κύκλος αφομοίωσης του αζώτου. Τα προϊόντα της φωτοσύνθεσης οξειδώνονται και διασπώνται, για να απελευθερωθεί η ενέργεια που περιέχουν. Η σειρά των αντιδράσεων γίνεται σε διαφορετικά στάδια και αποτελεί την ανομοίωση, η οποία διακρίνεται σε αναπνοή και ζύμωση. Οι αντιδράσεις της ανομοίωσης όπως και για κάθε άλλη αντίδραση στα κύτταρα καταλύεται από εξειδικευμένα ένζυμα. Τα γονίδια ελέγχουν τη σύνθεση των ενζύμων και αυτά με τη σειρά τους τη χημεία του κυττάρου. Ο ρυθμός της αναπνοής εξαρτάται από το είδος και την ηλικία του ιστού

11 και από περιβαλλοντικούς παράγοντες. Η σχέση μεταξύ φωτοσύνθεσης και αναπνοής προσδιορίζει την ποσότητα του άνθρακα που έχει προστεθεί στην ξηρή ουσία του φυτού. Η αύξηση της βιομάζας που προκαλείται με αυτόν τον τρόπο ονομάζεται παραγωγικότητα και επηρεάζεται από περιβαλλοντικούς παράγοντες όπως το φως, τα θρεπτικά στοιχεία του εδάφους κ.ά. και μορφολογίας του φύλλου και του φυλλώματος. Κεφάλαιο 4 ο ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΑΥΞΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Κυτταρική αύξηση 1.αύξηση του κυττάρου 2.επιμήκυνση του κυττάρου 3.διαφοροποίηση Αύξηση φυτικών οργάνων 1.βλαστοί 2.φύλλα 3.ρίζες 4. όργανα αναπαραγωγής 5. κατανομή αύξησης στα όργανα Στάδια ανάπτυξης φυτού 1.βλαστικό 2.νεανικότητα 3.αναπαραγωγικο 4.γήρας 5.βιολογικός κύκλος Παράγοντες που επηρεάζουν την αύξηση και ανάπτυξη 1. περιβάλλον 2. φυτοορμόνες Κινήσεις Τα ανώτερα φυτά από ένα απλό κύτταρο, τον ζυγώτη, αναπτύσσονται σε πολυκύτταρο οργανισμό. Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει αύξηση, πολλαπλασιασμό και διαφοροποίηση των κυττάρων. Κατά τη διαδικασία ανάπτυξης και στη διάρκεια του βιολογικού τους κύκλου, τα φυτά περνάνε από στάδια ανάπτυξης που είναι, η φύτρωση, νεανικότητα, αναπαραγωγή και γήρας. Το DNA που βρίσκεται στα γονίδια ρυθμίζει την τελική μορφή του φυτού, σε συνδυασμό με ενδογενείς και εξωτερικούς παράγοντες. Στους πρώτους ανήκουν οι ρυθμιστικές ουσίες ή αυξητικές ορμόνες ή

12 φυτοορμόνες. Υπάρχουν πέντε κατηγορίες τέτοιων ορμονών: αυξίνες, γιββεριλλίνες, κυτοκινίνες, αμπσισικό οξύ, αιθυλένιο, οι οποίες σε μικρές ποσότητες ρυθμίζουν πολλές διαδικασίες της αύξησης και ανάπτυξης των φυτών, γενικά συντονίζουν τις λειτουργίες του φυτού. Οι φυτοορμόνες επηρεάζουν διαφορετικές λειτουργίες. Στους εξωτερικούς παράγοντες ανήκουν το φως, η φωτοπερίοδος, η θερμοκρασία, και η βαρύτητα. Τα φυτά αντιλαμβάνονται, μεταβιβάζουν και αντιδρούν στα διάφορα ερεθίσματα του περιβάλλοντος. Ο τρόπος και η ταχύτητα αντίδρασης εξαρτάται από το είδος του φυτού. Χαρακτηριστικές αντιδράσεις είναι ο φωτοπεριοδισμός, φωτοτροπισμός, γεωτροπισμός. Ένα από πιο ενδιαφέροντα παραδείγματα της μορφογένεσης είναι το πέρασμα από το βλαστητικό στο αναπαραγωγικό στάδιο. Κεφάλαιο 5 ο Φυσιολογία των καταπονήσεων (stress) ΥΔΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΠΟΝΗΣΗ ΚΑΤΑΠΟΝΗΣΗ ΥΨΗΛΩΝ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΩΝ ΚΑΤΑΠΟΝΗΣΗ ΧΑΜΗΛΩΝ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΩΝ ΑΛΑΤΟΤΗΤΑ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Μίτωση... 41 Μείωση... 44 ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΤΟΥ ΚΥΤΟΠΛΑΣΜΑΤΟΣ (ΚΥΤΟΚΙΝΗΣΗ)... 48

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Μίτωση... 41 Μείωση... 44 ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΤΟΥ ΚΥΤΟΠΛΑΣΜΑΤΟΣ (ΚΥΤΟΚΙΝΗΣΗ)... 48 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟ ΦΥΤΙΚΟ ΚΥΤΤΑΡΟ... 17 ΚΥΤΤΑΡΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ... 19 ΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΣΚΕΛΕΤΟΣ... 22 Μικροσωληνίσκοι... 23 Μικρονηµάτια ακτίνης... 28 ΠΥΡΗΝΑΣ... 31 Πυρηνικός φάκελλος... 33 Πυρηνόπλασµα... 35 Χρωµατίνη...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Μίτωση... 39 Μείωση... 42 ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΤΟΥ ΚΥΤΟΠΛΑΣΜΑΤΟΣ (ΚΥΤΟΚΙΝΗΣΗ)... 46

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Μίτωση... 39 Μείωση... 42 ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΤΟΥ ΚΥΤΟΠΛΑΣΜΑΤΟΣ (ΚΥΤΟΚΙΝΗΣΗ)... 46 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟ ΦΥΤΙΚΟ ΚΥΤΤΑΡΟ... 15 ΚΥΤΤΑΡΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ... 17 ΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΣΚΕΛΕΤΟΣ... 20 Μικροσωληνίσκοι... 21 Μικρονημάτια ακτίνης... 26 ΠΥΡΗΝΑΣ... 29 Πυρηνικός φάκελλος... 31 Πυρηνόπλασμα... 33 Χρωματίνη...

Διαβάστε περισσότερα

9/5/2015. Απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία για τα φυτά

9/5/2015. Απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία για τα φυτά Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Θρεπτικά στοιχεία» Θρεπτικές ουσίες Απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία για την αύξηση των φυτών: Μακροστοιχεία: C, H, O, N, P, S, K,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΡΥΘΜΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΑΥΞΗΣΗΣ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΡΥΘΜΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΑΥΞΗΣΗΣ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΡΥΘΜΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΑΥΞΗΣΗΣ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ Θερινό εξάμηνο 2011 Αύξηση Η μη αντιστρέψιμη μεγέθυνση ή διόγκωση, που συνοδεύεται από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΩΝ

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΩΝ ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΩΝ Θερινό εξάμηνο 2011 ΣΠΕΡΜΑΤΟΦΥΤΑ Τα πιο διαδεδομένα είδη της γήινης βλάστησης βάση διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Ρίζα. νερού και θρεπτικών. Στήριξη και πρόσληψη

Ρίζα. νερού και θρεπτικών. Στήριξη και πρόσληψη Ρίζα νερού και θρεπτικών Στήριξη και πρόσληψη Η ρίζα Ρόλος 1. στήριξη 2. πρόσληψη νερού & αλάτων 3. παραγωγή ορμονών (κυτοκινίνη & γιβερελίνη) 4. αποταμίευση μερική αυτονομία στη διαχείριση των υδατανθράκων,

Διαβάστε περισσότερα

Σπέρματα και Καρποί. Το σπέρμα είναι μία πολυκύτταρη δομή με την οποία διασπείρονται τα ανθόφυτα

Σπέρματα και Καρποί. Το σπέρμα είναι μία πολυκύτταρη δομή με την οποία διασπείρονται τα ανθόφυτα Ο καρπός φέρει και προστατεύει τα σπέρματα: μια βοηθητική δομή του κύκλου ζωής των ανθοφύτων Το σπέρμα είναι μία πολυκύτταρη δομή με την οποία διασπείρονται τα ανθόφυτα Σπέρματα και Καρποί Γονιμοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 Το θέμα που απασχολεί το κεφάλαιο σε όλη του την έκταση είναι ο μεταβολισμός και χωρίζεται σε τέσσερις υποκατηγορίες: 3.1)Ενέργεια και οργανισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Δομή του Γονιδιώματος και Γονιδιακή Έκφραση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. Ημιαυτόνομα Οργανίδια που Διαιρούνται Ανεξάρτητα από τη Διαίρεση του Πυρήνα

Περιεχόμενα. Δομή του Γονιδιώματος και Γονιδιακή Έκφραση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. Ημιαυτόνομα Οργανίδια που Διαιρούνται Ανεξάρτητα από τη Διαίρεση του Πυρήνα Περιεχόμενα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Φυτικά Κύτταρα Η Ζωή των Φυτών: Γενικές Αρχές Επισκόπηση της Δομής των Φυτών Φυτικά Κυτταρικά Οργανίδια Το Ενδομεμβρανώδες Σύστημα Οργανίδια που Προέρχονται από το Ενδομεμβρανώδες

Διαβάστε περισσότερα

Τύποι Φυτών. Ετήσια Διετή Πολυετή. Ποώδη. Ξυλώδη

Τύποι Φυτών. Ετήσια Διετή Πολυετή. Ποώδη. Ξυλώδη Τύποι Φυτών Ετήσια Διετή Πολυετή Ποώδη Ξυλώδη Δένδρα Θάμνοι Ανατομική των αγγειωδών φυτών Κύτταρο Ιστός Όργανο Φυτό Υπόγειο μέρος Υπέργειο μέρος Ρίζα Βλαστοί ή στελέχη Ιστοί του βλαστού Εφυμενίδα Επιδερμίδα

Διαβάστε περισσότερα

6o Eργαστήριο Βιολογία Φυτών Ι. Φύλλο Άνθος - Αναπαραγωγή

6o Eργαστήριο Βιολογία Φυτών Ι. Φύλλο Άνθος - Αναπαραγωγή 6o Eργαστήριο Βιολογία Φυτών Ι Φύλλο Άνθος - Αναπαραγωγή Φωτοσύνθεση: Δέσμευση της ηλιακής ενέργειας και του CO 2 της ατμόσφαιρας και μετατροπή σε οργανικές θρεπτικές ενώσεις φως 6 CO 2 + 12 H 2 O --------->

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 7 ΟΙ ΙΣΤΟΙ ΚΑΙ ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΟΦΥΤΩΝ Η ΡΙΖΑ ΚΑΙ ΤΟ ΦΥΛΛΟ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 7 ΟΙ ΙΣΤΟΙ ΚΑΙ ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΟΦΥΤΩΝ Η ΡΙΖΑ ΚΑΙ ΤΟ ΦΥΛΛΟ 66 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 7 ΟΙ ΙΣΤΟΙ ΚΑΙ ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΟΦΥΤΩΝ Η ΡΙΖΑ ΚΑΙ ΤΟ ΦΥΛΛΟ 67 Η Ρίζα Αν και είναι συνηθισμένο να αναφερόμαστε στη ρίζα ενός φυτού, η έκφραση «ριζικό σύστημα» αποδίδει καλύτερα

Διαβάστε περισσότερα

Οι πληροφορίες που αντλούνται από μια εικόνα μικροσκοπίου είναι διαφορετικές, ανάλογα με το είδος του μικροσκοπίου

Οι πληροφορίες που αντλούνται από μια εικόνα μικροσκοπίου είναι διαφορετικές, ανάλογα με το είδος του μικροσκοπίου Οι πληροφορίες που αντλούνται από μια εικόνα μικροσκοπίου είναι διαφορετικές, ανάλογα με το είδος του μικροσκοπίου Κατάλληλος απομορφισμός ανάγκες Στο θαλάσσιο περιβάλλον Στο περιβάλλον της ξηράς Στήριξης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ» ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ. 1. Να ορίσετε την έννοια της Βιοενεργητικής.

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ» ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ. 1. Να ορίσετε την έννοια της Βιοενεργητικής. ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ» Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ 1. Να ορίσετε την έννοια της Βιοενεργητικής. 2. Πώς οι αυτότροφοι οργανισμοί εξασφαλίζουν την τροφή

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Αντίθετα οι φωτοσυνθετικοί,

Διαβάστε περισσότερα

Το άνθος Λειτουργίες α. παράγονται οι αρσενικοί και θηλυκοί γαμέτες β. συμβαίνει η γονιμοποίηση γ. πραγματοποιείται η ανάπτυξη του εμβρύου

Το άνθος Λειτουργίες α. παράγονται οι αρσενικοί και θηλυκοί γαμέτες β. συμβαίνει η γονιμοποίηση γ. πραγματοποιείται η ανάπτυξη του εμβρύου Άνθος Αναπαραγωγή Το άνθος Λειτουργίες 1. Όργανο εγγενούς παραγωγής των ανώτερων φυτών α. παράγονται οι αρσενικοί και θηλυκοί γαμέτες β. συμβαίνει η γονιμοποίηση γ. πραγματοποιείται η ανάπτυξη του εμβρύου

Διαβάστε περισσότερα

Το φυτικό σώμα απαρτίζεται από μεριστωματικούς και μόνιμους ιστούς

Το φυτικό σώμα απαρτίζεται από μεριστωματικούς και μόνιμους ιστούς Το φυτικό σώμα απαρτίζεται από μεριστωματικούς και μόνιμους ιστούς Iστός: Μια ομάδα παρόμοιων σε μορφή κυττάρων, τα οποία βρίσκονται σε επαφή μεταξύ τους, διαθέτουν ομοειδές περιεχόμενο και επιτελούν συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

Κυτταρικό τοίχωμα. Το φυτικό κύτταρο. Χλωροπλάστης Χυμοτόπιο

Κυτταρικό τοίχωμα. Το φυτικό κύτταρο. Χλωροπλάστης Χυμοτόπιο Κυτταρικό τοίχωμα Το φυτικό κύτταρο Χλωροπλάστης Χυμοτόπιο Κυτταρικό τοίχωμα Στέρεα και ελαστική στοιβάδα που περιβάλλει το φυτικό κύτταρο Καθορίζει και διατηρεί το σχήμα και το μέγεθος του κυττάρου Προστατευτική

Διαβάστε περισσότερα

14η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2016

14η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2016 14η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2016 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΥΡΟΥ ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΑΒΒΑΤΟ 12 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015 (Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3. Οι ιστοί συγκροτούν όργανα

Κεφάλαιο 3. Οι ιστοί συγκροτούν όργανα Κεφάλαιο 3 Οι ιστοί συγκροτούν όργανα Τα µέρη ενός αντιπροσωπευτικού σπερµατόφυτου Οβλαστός: (α) στηρίζει τα φύλλα και τα άνθη, (β) µεταφέρει νερό και ανόργανα άλατα από τις ρίζες προς όλα τα εναέρια µέρη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΦΥΤΑ

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΦΥΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΦΥΤΑ Στόχοι - Να αναγνωρίζετε τα όργανα µε τα οποία τα φυτά µεταφέρουν το νερό από τις ρίζες στα υπόλοιπα µέρη του φυτού.. - Να διαπιστώσετε την άνοδο του νερού και των διαλυµένων ουσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Τάξη Β1 Δ. Λουκία Μεταβολισμός ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ενέργεια είναι κάτι απαραίτητο για όλες της διαδικασίες της ζωής, από την πιο απλή και ασήμαντη έως τη πιο πολύπλοκη και σημαντική. Έτσι σ ' αυτή την περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ)

1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ) Θάνος Α. Β1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται ενέργεια. Οι φυτικοί οργανισμοί μετατρέπουν

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή.

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή. 5ο ΓΕΛ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Μ. ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΑ 2/4/2014 Β 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται ενέργεια. Οι φυτικοί οργανισμοί μετατρέπουν την ηλιακή ενέργεια με τη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΣΤΟΜΑΤΩΝ ΦΥΛΛΩΝ, ΚΑΤΑΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΚΑΙ ΧΛΩΡΟΠΛΑΣΤΩΝ (άσκηση 4 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί, εκτός από αυτούς από αυτούς που έχουν την ικανότητα να φωτοσυνθέτουν, εξασφαλίζουν ενέργεια διασπώντας τις θρεπτικές ουσιές που περιέχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΑ ΦΥΤΑ

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΑ ΦΥΤΑ ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΑ ΦΥΤΑ Θερινό εξάμηνο 2011 Ο ρόλος του νερού στο φυτό Βασικότερο συστατικό των ιστών

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας. Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου

Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας. Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου Στο 3 ο κεφάλαιο του βιβλίου η συγγραφική ομάδα πραγματεύεται την ενέργεια και την σχέση που έχει αυτή με τους οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Mεταφορά βιομορίων στον ηθμό (φλοίωμα)

Mεταφορά βιομορίων στον ηθμό (φλοίωμα) Mεταφορά βιομορίων στον ηθμό (φλοίωμα) Ανατομία του φλοιώματος Ανατομία του φλοιώματος Ηθμώδη κύτταρα (γυμνόσπερμα, τραχεόφυτα) Ηθμώδη στοιχεία Ηθμώδη άρθρα- ηθμοσωλήνες (αγγειόσπερμα) Συνοδά κύτταρα (ή

Διαβάστε περισσότερα

υπέργειο στηρικτικό όργανο σύνδεσµος υπέργειων οργάνων µε ρίζα

υπέργειο στηρικτικό όργανο σύνδεσµος υπέργειων οργάνων µε ρίζα λειτουργικότητα βλαστού βλαστός υπέργειο στηρικτικό όργανο σύνδεσµος υπέργειων οργάνων µε ρίζα στηρίζει φύλλα, άνθη, καρπούς παράγει νέους ιστούς και όργανα (ιστογένεση/οργανογένεση) ο πράσινος βλαστός

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Δημήτρης Η. Β 1 25.3.14 3 Ο Κεφάλαιο 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια έχει κεντρική σημασία για έναν οργανισμό, γιατί ό,τι και να κάνουμε χρειαζόμαστε ενέργεια. Ο κλάδος της βιολογίας που ασχολείται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο τρίτο. 3.1: Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφάλαιο τρίτο. 3.1: Ενέργεια και οργανισμοί Κεφάλαιο τρίτο 3.1: Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί εξασφαλίζουν την ενέργεια που χρειάζονται με την διάσπαση των θρεπτικών ουσιών της τροφής τους. Οι οργανισμοί που έχουν την ικανότητα να φωτοσυνθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ:Β 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Είναι γνωστό πως οποιοσδήποτε οργανισμός, για να λειτουργήσει χρειάζεται ενέργεια. Η ενέργεια αυτή βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΟΣ Μ. Β2 ΒΙΟΛΟΓΙΑ 3ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

ΓΙΩΡΓΟΣ Μ. Β2 ΒΙΟΛΟΓΙΑ 3ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Μ. Β2 ΒΙΟΛΟΓΙΑ 3ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν την απαραίτητα ενέργεια που τους χρειάζεται διασπώντας θρεπτικές ουσίες οι οποίες εμπεριέχονται στην

Διαβάστε περισσότερα

Carl Downey - Colours de Vine

Carl Downey - Colours de Vine ΘΕΜΑΤΑ ΑΜΠΕΛΟΥΡΓΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΕΚΑΤΩΡΟΥ Επίκουρος Καθηγήτρια Χημείας & Τεχνολογίας Τροφίμων Πάτρα 2016 Carl Downey - Colours de Vine Βοτανική ταξινόμηση της Αμπέλου ΒΑΣΙΛΕΙΟ (REGNUM):

Διαβάστε περισσότερα

26/5/2015. Φωτεινές αντιδράσεις - Σκοτεινές αντιδράσεις. Μήκος κύµατος φωτός (nm) φως. Σάκχαρα πρίσµα

26/5/2015. Φωτεινές αντιδράσεις - Σκοτεινές αντιδράσεις. Μήκος κύµατος φωτός (nm) φως. Σάκχαρα πρίσµα Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Φάσµα απορρόφησης της χρωστικής ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Φωτοσύνθεση» Ορεστιάδα 2015 Φωτοσύνθεση CO 2 +2H 2 S (CH 2 O) + H 2 O + 2S 6CO 2 +12H 2 O C 6

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί Κεφαλαίο 3 ο Μεταβολισμός Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια είναι απαρέτητη σε όλους τους οργανισμούς και την εξασφαλίζουν από το περιβάλλον τους.παρόλα αυτά, συνήθως δεν μπορούν να την χρησιμοποιήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Τι γνωρίζετε για τους υδατάνθρακες;

ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Τι γνωρίζετε για τους υδατάνθρακες; 1 ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Το κύτταρο αποτελείται από χηµικές ενώσεις, στις οποίες περιλαµβάνονται τα µικρά βιολογικά µόρια και τα βιολογικά µακροµόρια. Στα µικρά βιολογικά µόρια ανήκουν, τα ανόργανα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 3 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (μεταβολισμός)

ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 3 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (μεταβολισμός) ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 3 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (μεταβολισμός) ΜΑΘΗΤΗΣ: Ν. ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΤΜΗΜΑ: Β2 Ο όρος «ενέργεια» πρωτοχρησιμοποιήθηκε πριν από δύο περίπου αιώνες, με τη βιομηχανική επανάσταση, και έγινε οικείος στον

Διαβάστε περισσότερα

BΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ

BΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ BΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ 1. ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ 2. BΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ Ι. ΑΤΟΜΑ ΚΑΙ ΜΟΡΙΑ ΙΙ. ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ ΙΙΙ. ΜΑΚΡΟΜΟΡΙΑ ΣΤΑ ΚΥΤΤΑΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

AMINEMAX και ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ

AMINEMAX και ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ AMINEMAX και ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ Το AMINΕMAX παραλαμβάνεται από κανονική ενζυματική υδρόλυση με πρώτες ύλες από σπόρους σιτηρών και καλαμποκιού σε ισορροπία με μείγμα από ειδικά ένζυμα ( Έξω πρωτει πρωτεΐνάσες-

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2005 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδος-Ειδικότητες: ΠΕ 1830 ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ, ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ, ΙΧΘΥΟΚΟΜΙΑΣ-ΑΛΙΕΙΑΣ, ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Χαρίλαος Μέγας Ελένη Φωτάκη Ελευθέριος Νεοφύτου

Χαρίλαος Μέγας Ελένη Φωτάκη Ελευθέριος Νεοφύτου Χαρίλαος Μέγας Ελένη Φωτάκη Ελευθέριος Νεοφύτου Απαντήσεις στις ερωτήσεις: Πρόλογος Το βιβλίο αυτό γράφτηκε για να βοηθήσει το μαθητή της Γ Γυμνασίου στην κατανόηση των θεμελιωδών γνώσεων της Βιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 Μεταβολισμός και Βιοενεργητική [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 - Μεταβολισμός - Εισαγωγή Πολύ μεγάλο ρόλο στην λειτουργία ενός οργανισμού παίζει η ενέργεια και η κατάλληλη αξιοποίησή της.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 6 ΟΙ ΙΣΤΟΙ ΚΑΙ ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΟΦΥΤΩΝ Ο ΒΛΑΣΤΟΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 6 ΟΙ ΙΣΤΟΙ ΚΑΙ ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΟΦΥΤΩΝ Ο ΒΛΑΣΤΟΣ 52 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 6 ΟΙ ΙΣΤΟΙ ΚΑΙ ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΟΦΥΤΩΝ Ο ΒΛΑΣΤΟΣ 53 ΤΑ ΣΠΕΡΜΑΤΟΦΥΤΑ Στα σπερματόφυτα ανήκουν τα πιο εξελιγμένα τραχεόφυτα που παράγουν πολυκύτταρα σπέρματα προστατεύμενα από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. της Νικολέτας Ε. 1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ)

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. της Νικολέτας Ε. 1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ) ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ της Νικολέτας Ε. 3ο Κεφάλαιο Περιληπτική Απόδοση 3.1. Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Βιογεωχημικός κύκλος

ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Βιογεωχημικός κύκλος ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Βιογεωχημικός κύκλος ενός στοιχείου είναι, η επαναλαμβανόμενη κυκλική πορεία του στοιχείου στο οικοσύστημα. Οι βιογεωχημικοί κύκλοι, πραγματοποιούνται με την βοήθεια, βιολογικών, γεωλογικών

Διαβάστε περισσότερα

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2 78 ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ (μακροφύκη φυτοπλαγκτόν) ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΠAΡΑΓΩΓΟΙ ( μετατρέπουν ανόργανα συστατικά σε οργανικές ενώσεις ) φωτοσύνθεση 6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12

Διαβάστε περισσότερα

προσλαμβάνουν από το έδαφος

προσλαμβάνουν από το έδαφος Τα φυτά με αρχική πηγή τους υδατάνθρακες που παράγουν κατά τη φωτοσύνθεση είναι ικανά να συνθέσουν όλες τις απαραίτητες οργανικές ενώσεις, χρησιμοποιώντας και άλλα ανόργανα θρεπτικά στοιχεία τα οποία μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΦΥΤΑ. Πολυκύτταροι ευκαρυωτικοί οργανισμοί, με λειτουργικά εξειδικευμένους ιστούς. Φωτοσυνθετικοί, αυτότροφοι οργανισμοί

ΤΑ ΦΥΤΑ. Πολυκύτταροι ευκαρυωτικοί οργανισμοί, με λειτουργικά εξειδικευμένους ιστούς. Φωτοσυνθετικοί, αυτότροφοι οργανισμοί ΤΑ ΦΥΤΑ Πολυκύτταροι ευκαρυωτικοί οργανισμοί, με λειτουργικά εξειδικευμένους ιστούς. Φωτοσυνθετικοί, αυτότροφοι οργανισμοί Περιέχουν χλωροφύλλες α και β και καροτενοειδή. Το άμυλο είναι η κύρια αποθήκη

Διαβάστε περισσότερα

AYΞΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ

AYΞΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ AYΞΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ Χ.Κ. ΚΙΤΣΑΚΗ 2008 1 Αντικείμενα της ενότητας Ορισμοί και έννοιες Σκοπός των διεργασιών της ανάπτυξης Πού και πώς πραγματοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΒΑΡΒΑΡΑΣ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΒΑΡΒΑΡΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΒΑΡΒΑΡΑΣ 2008-09 2 Επαναλ. Ασκήσεις Α Γυμν 2008-9 Κύτταρο 1. Από ποια μέρη αποτελείται το μικροσκόπιο; 2. Στην εικόνα φαίνεται ένα μικροσκόπιο. Να γράψετε τα μέρη του όπως υποδεικνύονται

Διαβάστε περισσότερα

2/4/2015. ικοτυλήδονα. Έµβρυο. επικοτύλιο. υποκοτύλιο. Μονοκοτυλήδονα. ενδοσπέρµιο. κοτυληδόνα. επικοτύλιο. ριζίδιο. Περίβληµα.

2/4/2015. ικοτυλήδονα. Έµβρυο. επικοτύλιο. υποκοτύλιο. Μονοκοτυλήδονα. ενδοσπέρµιο. κοτυληδόνα. επικοτύλιο. ριζίδιο. Περίβληµα. Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Δοµή σπέρµατος ικοτυλήδονα περίβληµα ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Δοµή και βλάστηση των σπερµάτων» Διδάσκων: Χρήστος Χατζησαββίδης κοτυληδόνα επικοτύλιο υποκοτύλιο

Διαβάστε περισσότερα

KΕΦΑΛΑΙΟ 3ο Μεταβολισμός. Ενότητα 3.1: Ενέργεια και Οργανισμοί Ενότητα 3.2: Ένζυμα - Βιολογικοί Καταλύτες

KΕΦΑΛΑΙΟ 3ο Μεταβολισμός. Ενότητα 3.1: Ενέργεια και Οργανισμοί Ενότητα 3.2: Ένζυμα - Βιολογικοί Καταλύτες KΕΦΑΛΑΙΟ 3ο Μεταβολισμός Ενότητα 3.1: Ενέργεια και Οργανισμοί Ενότητα 3.2: Ένζυμα - Βιολογικοί Καταλύτες Να συμπληρώσετε με τους κατάλληλους όρους τα κενά στις παρακάτω προτάσεις: 1. Ο καταβολισμός περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ. Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ. Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου «ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΣΥΣΤΑΣΗ ΞΥΛΟΥ ΣΕ ΔΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΑΝΟΜΟΙΩΣΗ

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΑΝΟΜΟΙΩΣΗ ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΑΝΟΜΟΙΩΣΗ Θερινό εξάμηνο 2011 Καταβολισμός ή ανομοίωση Καταβολισμός ή ανομοίωση η σταδιακή και ελεγχόμενη διάσπαση των

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη Βιολογίας Κεφάλαιο 3

Περίληψη Βιολογίας Κεφάλαιο 3 Περίληψη Βιολογίας Κεφάλαιο 3 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Η σημασία της ενέργειας στους οργανισμούς. Η ενέργεια είναι ένας παράγοντας σημαντικός για τους οργανισμούς γιατί όλες οι λειτουργίες τους απαιτούν

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον Οικολογία: η επιστήμη που μελετά τις σχέσεις των οργανισμών, και φυσικά του ανθρώπου, με τους βιοτικούς (ζωντανούς οργανισμούς του ίδιου

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ. Εργαστήριο 2 ο. Υλικό Καλλιέργειας. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ. Εργαστήριο 2 ο. Υλικό Καλλιέργειας. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO Εργαστήριο 2 ο Υλικό Καλλιέργειας Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 ΥΛΙΚΟ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ o Ο ζυγώτης εμφανίζει ολοδυναμικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η τροφή αποτελείται και από ουσίες μεγάλου μοριακού βάρους (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια, νουκλεϊνικά οξέα). Οι ουσίες αυτές διασπώνται (πέψη) σε απλούστερες (αμινοξέα, απλά σάκχαρα,

Διαβάστε περισσότερα

Η κίνηση του νερού εντός των φυτών (Soil-Plant-Atmosphere Continuum) Δημήτρης Κύρκας

Η κίνηση του νερού εντός των φυτών (Soil-Plant-Atmosphere Continuum) Δημήτρης Κύρκας Η κίνηση του νερού εντός των φυτών (Soil-Plant-Atmosphere Continuum) Δημήτρης Κύρκας Η Σεκόγια (Sequoia) «Redwood» είναι το ψηλότερο δέντρο στο κόσμο και βρίσκεται στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ 130 μέτρα ύψος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Εργαστήριο Εδαφολογίας. Υπεύθυνη Εργαστηρίου: Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Εργαστήριο Εδαφολογίας. Υπεύθυνη Εργαστηρίου: Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου Για την κανονική ανάπτυξη των φυτών είναι απαραίτητα ορισμένα θρεπτικά στοιχεία, τα οποία προσλαμβάνονται είτε από το έδαφος είτε από την ατμόσφαιρα. Τα μακροστοιχεία είναι: C,H, O,N, P, K, Ca, Mg, S Ιχνοστοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 1 Ο ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ του ΧΩΡΟΥ και του ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ του ΧΩΡΟΥ και του ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ Παρ/μα Δράμας Τμήμα: Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Εργαστήριο Μορφολογίας και Φυσιολογίας Φυτών ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ του ΧΩΡΟΥ και του ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Μέρος της βιβλιοθήκης Άποψη του

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυάζοντας το πρώτο και το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα προκύπτει ότι:

Συνδυάζοντας το πρώτο και το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα προκύπτει ότι: Συνδυάζοντας το πρώτο και το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα προκύπτει ότι: Για να είναι μια αντίδραση αυθόρμητη, πρέπει η μεταβολή της ελεύθερης ενέργειας της αντίδρασης να είναι αρνητική. Η μεταβολή της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2002

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2002 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2002 ΚΛΑΔΟΣ ΠΕ 14 ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗΣ, ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ, ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ, ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ & ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ: ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ, ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

www.cyprusbiology.com ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ

www.cyprusbiology.com ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ www.cyprusbiology.com ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΦΥΣΙΟΓΝΩΣΤΙΚΩΝ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Λουκάς Νικολάου 2007-08 Λουκάς Νικολάου 1 ΕΝΟΤΗΤΑ Α : ΕΡΕΥΝΩ ΤΗ ΦΥΣΗ Κεφάλαιο 1: Οι µέθοδοι της επιστήµης Σελίδες 8-11 Φυσιογνωστικά

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας. Β. Γιώργος. Εισαγωγή 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ. Μεταφορά ενέργειας στα κύτταρα

Εργασία Βιολογίας. Β. Γιώργος. Εισαγωγή 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ. Μεταφορά ενέργειας στα κύτταρα Εργασία Βιολογίας Β. Γιώργος Εισαγωγή Η ενεργεια εχει πολυ μεγαλη σημασια για εναν οργανισμο, γιατι για να κανει οτιδηποτε ενας οργανισμος ειναι απαραιτητη. Ειναι απαραιτητη ακομη και οταν δεν κανουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 3 ο ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τα χημικά στοιχεία που είναι επικρατέστερα στους οργανισμούς είναι: i..

Τα χημικά στοιχεία που είναι επικρατέστερα στους οργανισμούς είναι: i.. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «XHMIKH ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΥ» ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ 1. Όταν αναφερόμαστε στον όρο «Χημική Σύσταση του Κυττάρου», τί νομίζετε ότι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Μεταβολισμός

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Μεταβολισμός ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Μεταβολισμός ονομάζεται η αξιοποίηση της ενέργειας και των στοιχείων του περιβάλλοντος για την εκτέλεση βιοχημικών διεργασιών που γίνονται στα κύτταρα ενός ζωικού ή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. 25 Ιανουαρίου 2014 ΛΥΚΕΙΟ:... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: 2... 3... ΜΟΝΑΔΕΣ:

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. 25 Ιανουαρίου 2014 ΛΥΚΕΙΟ:... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: 2... 3... ΜΟΝΑΔΕΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ 25 Ιανουαρίου 2014 ΛΥΚΕΙΟ:..... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: 1.. 2..... 3..... ΜΟΝΑΔΕΣ: ΜΕΡΟΣ Α Κυτταρική ανάπτυξη και διάχυση ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ Διάχυση: Με τον όρο διάχυση, γενικά, χαρακτηρίζουμε την τάση

Διαβάστε περισσότερα

7 Φεβρουαρίου 2015 ΛΥΚΕΙΟ:... ΟΜΑ Α ΜΑΘΗΤΩΝ: ΜΟΝΑ ΕΣ:

7 Φεβρουαρίου 2015 ΛΥΚΕΙΟ:... ΟΜΑ Α ΜΑΘΗΤΩΝ: ΜΟΝΑ ΕΣ: ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΒΟΡΕΙΑΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ 7 Φεβρουαρίου 2015 ΛΥΚΕΙΟ:..... ΟΜΑ Α ΜΑΘΗΤΩΝ: 1.. 2..... 3..... ΜΟΝΑ ΕΣ: 2 ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ & ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Προτείνεται οι ομάδες να προχωρήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΟΜΕΣ - ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΟΜΕΣ - ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ I ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιμος Π. Βανδώρος ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΟΜΕΣ - ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ Οι βασικές δομές που εξετάζουμε στην ανατομία μπορούν ιεραρχικά να ταξινομηθούν ως εξής:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο Γεωργία και εξέλιξή της. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο Ταξινόμηση, ανατομία και μορφολογία. των φυτών μεγάλης καλλιέργειας

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο Γεωργία και εξέλιξή της. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο Ταξινόμηση, ανατομία και μορφολογία. των φυτών μεγάλης καλλιέργειας ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο Γεωργία και εξέλιξή της 1.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 1.1.1. Περιεχόμενο του μαθήματος... 17 1.1.2. Η γεωργία ως τέχνη και επιστήμη... 18 1.1.3. Βραχεία ιστορική αναδρομή... 18 1.1.4. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2005 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδος-Ειδικότητες: ΠΕ 1440 ΓΕΩΠΟΝΩΝ, ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ & ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2ο ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΥ

Κεφάλαιο 2ο ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΥ Κεφάλαιο 2ο ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΥ 1. Κυτταρική μεμβράνη μοντέλο ρευστού μωσαϊκού κατά Singer και Nicolson Αποτελείται από διπλό στρώμα φωσφολιπιδίων με διάσπαρτα μόρια στεροειδών (χοληστερόλης) και μεγάλα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II)

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία Θέματα πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Μετουσίωση είναι το φαινόμενο α. κατά το οποίο συνδέονται δύο αμινοξέα για τον σχηματισμό μιας πρωτεΐνης β. κατά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2. Copyright The McGraw-Hill Companies, Inc. 2011 Utopia Publishing, All rights reserved

Κεφάλαιο 2. Copyright The McGraw-Hill Companies, Inc. 2011 Utopia Publishing, All rights reserved Κεφάλαιο 2 1 Copyright The McGraw-Hill Companies, Inc. 2011 Utopia Publishing, All rights reserved ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΜΟΡΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΖΩΝΤΑΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ «Οργανική» ένωση αναφέρεται σε ενώσεις του C Συμμετέχουν

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8. Ηδοµή καιηλειτουργεί του σπέρµατος

Κεφάλαιο 8. Ηδοµή καιηλειτουργεί του σπέρµατος Κεφάλαιο 8 Ηδοµή καιηλειτουργεί του σπέρµατος Σπέρµατα - καρποί Αποτελούν την κύρια πηγή τροφής ανθρώπων και ζώων Έχουν µεγάλη οικονοµική - κοινωνική σηµασία Η εξέλιξη του πολιτισµού στηρίχθηκε σε µεγάλο

Διαβάστε περισσότερα

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Οξείδωση της γλυκόζης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Καταβολισµός ή ανοµοίωση» C 6 H 12 O+6O 2 +6H 2 O 12H 2 O+6CO 2 +686 Kcal/mol Πηγές ενέργειας κατά την

Διαβάστε περισσότερα

οργανισµοί (n-2n) Σποριόφυτο = διπλοειδές Στα περισσότερα χερσαία φυτά (Σπερµατόφυτα)) η

οργανισµοί (n-2n) Σποριόφυτο = διπλοειδές Στα περισσότερα χερσαία φυτά (Σπερµατόφυτα)) η X. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ & ΑΥΞΗΣΗ ΦΥΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ Γαµετογένεση αγγειοσπέρµων Επικονίαση Γονιµοποίηση Ανάπτυξη του φυτικού εµβρύου Σπέρµατα και καρποί ΑΥΞΗΣΗ Φυτικοί ρυθµιστές αύξησης Επίδραση περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (σελ. 8-11 βιβλίο ΥΑΠ)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (σελ. 8-11 βιβλίο ΥΑΠ) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (σελ. 8-11 βιβλίο ΥΑΠ) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Φυσιογνωστικά είναι η επιστήμη που μελετά την φύση και ειδικότερα την κατασκευή και λειτουργία του φυσικού κόσμου, τους ζωντανούς οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη 3 ου κεφαλαίου. Όλγα Σ.

Περίληψη 3 ου κεφαλαίου. Όλγα Σ. Περίληψη 3 ου κεφαλαίου. Όλγα Σ. (3.1) Όλοι οι οργανισμοί, ζωικοί και φυτικοί, προκειμένου να επιβιώσουν και να διατελέσουν τις λειτουργίες τους, χρειάζονται ενέργεια. Με αφορμή τα ερωτήματα για ποιό λόγο

Διαβάστε περισσότερα

Soil Fertility & Plant Nutrition

Soil Fertility & Plant Nutrition Soil Fertility & Plant Nutrition E. Katsalirou Spring 2015 Γονιμότητα Εδάφους & Θρέψη Φυτών Εισαγωγή Στόχοι Πως βασικές εδαφικές ιδιότητες& λειτουργίες επηρεάζουν την διαθεσιμότητα των απαραίτητων θρεπτικών

Διαβάστε περισσότερα

5o Eργαστήριο Βιολογία Φυτών Ι. Αγωγοί Ιστοί

5o Eργαστήριο Βιολογία Φυτών Ι. Αγωγοί Ιστοί 5o Eργαστήριο Βιολογία Φυτών Ι Αγωγοί Ιστοί Οι μόνιμοι ιστοί κατατάσσονται σε 3 συστήματα: Σύστημα δερμικών ιστών Σύστημα αγωγών ιστών Σύστημα θεμελιωδών ιστών ΑΚΡΑΙΑ ΜΕΡΙΣΤΟΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΒΛΑΣΤΟΥ ΡΙΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κων/νος Μ. Β 2 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

Κων/νος Μ. Β 2 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Κων/νος Μ. Β 2 -ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ( Περίληψη 3 ου κεφαλαίου: ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ) Η διαρκής αναζήτηση της ανθρωπότητας για το ερώτημα

Διαβάστε περισσότερα

I. ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ - ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ

I. ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ - ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ Τοπικός Μαθητικός Διαγωνισμός ΕΚΦΕ Χαλανδρίου και ΕΚΦΕ Νέας Ιωνίας για την επιλογή ομάδων μαθητών που θα συμμετάσχουν στη 12 η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2014 Μάθημα : Βιολογία ΣΧΟΛΕΙΟ: ΜΑΘΗΤΕΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΖΩΩΝ. Αρχιτομία. Αγενής αναπαραγωγή. Παρατομία. Εκβλάστηση. Εγγενής αναπαραγωγή Διπλοφασικός κύκλος.

Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΖΩΩΝ. Αρχιτομία. Αγενής αναπαραγωγή. Παρατομία. Εκβλάστηση. Εγγενής αναπαραγωγή Διπλοφασικός κύκλος. Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΖΩΩΝ Αρχιτομία Αγενής αναπαραγωγή Παρατομία Εκβλάστηση Εγγενής αναπαραγωγή Απλοφασικός κύκλος Διπλοφασικός κύκλος Ισογαμία Ανισογαμία Ωογαμία Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R;

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; (γ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει σε αυτό όξινες ιδιότητες; (δ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Μαντώ Κυριακού 2015

ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Μαντώ Κυριακού 2015 ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Μαντώ Κυριακού 2015 Ενεργειακό Στα βιολογικά συστήματα η διατήρηση της ενέργειας συμπεριλαμβάνει οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις παραγωγή ATP Οξείδωση: απομάκρυνση e από ένα υπόστρωμα

Διαβάστε περισσότερα

Η λειτουργικότητα του νερού στο φυτό

Η λειτουργικότητα του νερού στο φυτό Η λειτουργικότητα του νερού στο φυτό Φυσιολογία Φυτών 3 ου Εξαμήνου Δ. Μπουράνης, Σ. Χωριανοπούλου 1 Το φυτό είναι αντλία νερού: παραλαμβάνει νερό από το εδαφικό διάλυμα σε υγρή μορφή και το μεταφέρει

Διαβάστε περισσότερα

Τρεις στρατηγικές αντιμετώπισης της υδατικής καταπόνησης

Τρεις στρατηγικές αντιμετώπισης της υδατικής καταπόνησης Τρεις στρατηγικές αντιμετώπισης της υδατικής καταπόνησης Διαφυγή Αποφυγή Ανθεκτικότητα Δ ι α φ υ γ ή Επιλέγεται από ετήσιες ή εφήμερες μορφές ζωής. Τα φυτά αυτά ολοκληρώνουν τον βιολογικό τους κύκλο μέσα

Διαβάστε περισσότερα

3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Μεταβολισμός του κυττάρου

3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Μεταβολισμός του κυττάρου 3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Μεταβολισμός του κυττάρου ΤΥΠΟΙ ΧΗΜΙΚΩΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΩΝ Α. Εξώθερμη αντίδραση = απελευθέρωση ενέργειας Β. Ενδόθερμη αντίδραση = πρόσληψη ενέργειας 3ο λύκ. Ηλιούπολης επιμέλεια: Αργύρης Γιάννης

Διαβάστε περισσότερα