ΜΑΘΗΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΚΥΛΙΚΕΙΑ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΑΘΗΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΚΥΛΙΚΕΙΑ"

Transcript

1 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΓΚΡΙΣΕΩΝ ΜΑΘΗΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΚΥΛΙΚΕΙΑ Αρχισυνταξία: ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΟΥΛΟΥΡΗΣ - Τεχνολόγος Τροφίμων, MSc Επιμέλεια: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΑΡΑΚΗΣ Διατροφολόγος, PhD (Δ/νση Διατροφικής Πολιτικής και Ερευνών - ΕΦΕΤ) ΦΩΤΕΙΝΗ ΤΖΟΥΜΑΝΙΚΑ Κτηνίατρος (Δ/νση Διατροφικής Πολιτικής και Ερευνών - ΕΦΕΤ) ΑΣΠΑΣΙΑ ΣΑΜΩΝΑ Τεχνολόγος Τροφίμων, PhD (Δ/νση Αξιολόγησης και Εγκρίσεων - ΕΦΕΤ)

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ 2. ΕΝΟΤΗΤΑ 1. ΕΠΙΤΡΕΠΟΜΕΝΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ 3. ΕΝΟΤΗΤΑ 2. ΚΑΤΑΝΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΟ ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΛΙΚΕΙΟ 4. ΕΝΟΤΗΤΑ 3. ΕΥΠΑΘΗ ΕΥΑΛΛΟΙΩΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ 5. ΕΝΟΤΗΤΑ 4. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ 6. ΕΝΟΤΗΤΑ 5. ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΥ ΚΥΛΙΚΕΙΟΥ 7. ΕΝΟΤΗΤΑ 6.ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑ ΚΥΛΙΚΕΙΟΥ

3 ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΣΚΟΠΟΣ: Ο σκοπός του εργαστηρίου είναι να δώσει στους μαθητές χρήσιμες συμβουλές γύρω από την διατροφή και την λειτουργία του σχολικού κυλικείου και κατά προέκταση της ασφάλειας των τροφίμων γενικότερα. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: Το εργαστήριο είναι χωρισμένο σε 6 θεματικές ενότητες και κάθε μία από αυτές έχει υλικό που απευθύνεται στον εκπαιδευτή και υλικό που απευθύνεται στους μαθητές. Το σκεπτικό είναι μέσω του φωτογραφικού υλικού που δίδεται στους μαθητές, των αρχικών ερωτήσεων που περιέχουν και της καθοδήγησης του εκπαιδευτή, να αναπτυχθεί ένας δημιουργικός διάλογος και συζήτηση των μαθητών γύρω από τα ζητήματα που πραγματεύεται η κάθε ενότητα. Στο τέλος και των 6 ενοτήτων, θα ακολουθήσει επίσκεψη και συζήτηση με επιθεωρητές του ΕΦΕΤ και στο τέλος η μαθητική ομάδα καλείται να συντάξει μια εργασία-παρουσίαση σχετικά με τη λειτουργία του κυλικείου. Η εργασία αυτή θα παρουσιαστεί προς το τέλος του σχολικού έτους σε ειδική εκδήλωση μαζί με τις παρουσιάσεις όλων των σχολείων που θα έχουν συμμετάσχει στο πρόγραμμα (με άλλα θέματα όπως «Ψωνίζοντας στο SuperMarket», «Χειρισμός των τροφίμων στο σπίτι», «τρώγοντας έξω» και προσκεκλημένους του γονείς και τους καθηγητές. Στο τέλος της εκδήλωσης θα γίνει συζήτηση με εκπροσώπους του ΕΦΕΤ και παραβρισκόμενους, γύρω από την ασφάλεια των τροφίμων και την διατροφή. ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΥΛΙΚΟ: Μαζί με το παραπάνω υλικό, στους εκπαιδευτές θα δοθεί και ο ΟΔΗΓΟΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Νο10 του ΕΦΕΤ που αφορά στα σχολικά κυλικεία και φυσικά ο ΕΦΕΤ θα είναι πάντα στην διάθεση των εκπαιδευτών για οποιαδήποτε περαιτέρω πληροφορία χρειαστούν.

4 ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΕΠΙΤΡΕΠΟΜΕΝΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΟΜΩΣ ΤΑ ΕΙΔΗ ΠΟΥ ΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΚΥΛΙΚΕΙΑ ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΕ ΝΑ ΔΙΑΘΕΤΟΥΝ Σύμφωνα με την Υγειονομική Διάταξη ΥΑ Υ1γ/ Γ.Π/οικ 81025/2013- ΦΕΚ 2135/B / , όπως τροποποιήθηκε και ισχύει με την Υ1γ/Γ.Π./οικ.96605/2013 (ΦΕΚ 2800/τ.Β / ). τα επιτρεπόμενα είδη είναι: Φρούτα-Λαχανικά Φρέσκα φρούτα-λαχανικά ανάλογα με την εποχή καλά πλυμένα και συσκευασμένα σε ατομική μερίδα. Αποξηραμένα φρούτα (πχ βερίκοκα, δαμάσκηνα, σύκα, σταφίδες, μπανάνες κλπ) χωρίς προσθήκη ζάχαρης, συσκευασμένα σε ατομική μερίδα έως 50γρ. Φυσικός χυμός φρούτων ή και λαχανικών που παρασκευάζεται εντός των κυλικείων - καντινών. Δεν επιτρέπεται η προσθήκη σακχάρων ή άλλων γλυκαντικών ουσιών. Συστήνεται να είναι δυνατή η κατανάλωση του άμεσα μετά την παρασκευή του σε ποτήρια μιας χρήσης ανακυκλώσιμου υλικού. Φρουτοσαλάτα που παρασκευάζεται εντός των κυλικείων - καντινών από φρέσκα, καλά πλυμένα φρούτα εποχής. Δεν επιτρέπεται η προσθήκη σακχάρων ή άλλων γλυκαντικών ουσιών. Σαλάτα από φρέσκα, καλά πλυμένα λαχανικά που παρασκευάζεται εντός των κυλικείων- καντινών, χωρίς προσθήκη αλατιού. Επιτρέπεται μόνον η προσθήκη ελαιολάδου, ξυδιού η λεμονιού. Συσκευασμένοι φυσικοί χυμοί φρούτων και ομοειδών προϊόντων, χωρίς συντηρητικά και χωρίς προσθήκη ζάχαρης, σε ατομική συσκευασία έως και 330ml. Γαλακτοκομικά Γάλα τυποποιημένο, παστεριωμένο σε ατομική συσκευασία έως 500ml πλήρες και ημιαποβουτυρωμένο (1,5%-1,8% λιπαρά). Σοκολατούχο γάλα με χαμηλά λιπαρά (max. 1,8%) σε συσκευασία έως 250ml. Γιαούρτι τυποποιημένο (έως 5% λιπαρά) χωρίς πρόσθετα σάκχαρα σε ατομική μερίδα έως 200 γραμμάρια. Ροφήματα από συνδυασμούς φρέσκου γάλακτος και φρέσκων φρούτων που θα παρασκευάζονται στο κυλικείο. Δεν επιτρέπεται η προσθήκη ζάχαρης. Απαγορεύεται η διάθεση άλλων τυποποιημένων αναλόγων ροφημάτων καθώς και η χρήση έτοιμης σκόνης για την παρασκευή τους. Τυριά πολύ σκληρά, σκληρά, ημίσκληρα, μαλακά τυριά. Συστήνονται τυριά παραδοσιακά και ελληνικά Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης. Εξαιρούνται τα

5 ανακατεργασμένα τυριά ή τηγμένα τυριά και ανακατεργασμένα τυριά με αλοιφώδη υφή. Απλά αρτοπαρασκευάσματα ή αρτοσκευάσματα Κουλούρι σησαμένιο ολικής άλεσης πλούσιο σε φυτικές ίνες ή λευκό. Κριτσίνια ολικής άλεσης πλούσια σε φυτικές ίνες ή λευκά, σε ατομική συσκευασία έως 50 γρ. Φρυγανιές ολικής άλεσης πλούσιες σε φυτικές ίνες ή λευκές, σε ατομική συσκευασία έως 50 γρ. Κράκερς ολικής άλεσης πλούσια σε φυτικές ίνες ή λευκά, σε ατομική συσκευασία έως 50 γρ. Τα παραπάνω απλά αρτοπαρασκευάσματα πρέπει να πληρούν τις ακόλουθες προδιαγραφές: Κορεσμένα λιπαρά έως 3% Τράνς λιπαρά έως 0,1% Νάτριο έως 0,5%. Διάφορα αρτοσκευάσματα Μουστοκούλουρα σε ατομική μερίδα έως 60γρ. Σταφιδόψωμο σε ατομική μερίδα έως 60γρ. Μπισκότα απλά, χωρίς γέμιση, σε ατομική συσκευασία (έως 60γρ) με τις παρακάτω προδιαγραφές: Η περιεκτικότητά τους σε trans λιπαρά να μην υπερβαίνει το 2% των ολικών λιπιδίων Ανά 100γρ προϊόντος: α) η ζάχαρη να μην υπερβαίνει τα 10γρ, β) τα ολικά λιπαρά να μην υπερβαίνουν τα 10γρ, γ) τα κορεσμένα λιπαρά να μην υπερβαίνουν τα 5γρ και δ) το νάτριο να μην υπερβαίνει τα 0,5γρ. Μπάρα δημητριακών ολικής άλεσης σε ατομική μερίδα έως 40γρ, η οποία να πληροί τις ακόλουθες προδιαγραφές: Κορεσμένα λιπαρά έως 3% Τράνς λιπαρά έως 0,1% Νάτριο έως 0,5%. Επιτρέπεται η διάθεση τυρόπιτας - πίτας λαχανικών σε ατομικές μερίδες των 120 γρ. και με συγκεκριμένες προδιαγραφές: Επιτρέπεται η διάθεση τυρόπιτας - πίτας λαχανικών σε ατομικές μερίδες των 120 γρ. και με συγκεκριμένες προδιαγραφές: Η λιπαρή ύλη για τη ζύμη - φύλλο πρέπει να είναι αποκλειστικά ελαιόλαδο, μαλακή μαργαρίνη ή φυτικά έλαια, όπου το τελικό προϊόν δεν πρέπει να ξεπερνάει το 30% σε συνολικά λιπαρά και το 0,1% σε trans λιπαρά.

6 Το τυρί που θα χρησιμοποιείται στις τυρόπιτες θα πρέπει να αποτελεί τουλάχιστον το 40% του συνολικού βάρους. Συστήνονται τυριά παραδοσιακά και ελληνικά Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης. Απαγορεύεται η χρήση τετηγμένων τυριών. Πίτσα με τις παρακάτω προδιαγραφές: Για τη βάση τα επιτρεπόμενα υλικά είναι αλεύρι, μαγιά, αβγό, γιαούρτι, αλάτι και μυρωδικά βότανα. Απαγορεύεται η χρήση ενισχυτικών γεύσης όπως το γλουταμινικό μονονάτριο. Για τη γέμιση τα επιτρεπόμενα προϊόντα είναι τυρί, τομάτα, πιπεριές, μανιτάρια, κρεμμύδι, καλαμπόκι. Δεν επιτρέπεται η χρήση σάλτσας και αλλαντικών. Σάντουιτς Τα σάντουιτς/ τοστ μπορούν να παρασκευάζονται με συνδυασμούς των τροφίμων των επόμενων παραγράφων. Μπορούν να είναι τυποποιημένα ή να παρασκευάζονται στον χώρο του κυλικείου - καντίνας αυθημερόν. Επιτρέπεται η χρήση όλων των ειδών ψωμιού, ολικής άλεσης πλούσιο σε φυτικές ίνες ή λευκό όπως ψωμάκι ατομικό, ψωμί για τοστ, μπαγκέτα, ελληνική πίτα, αραβική πίτα, σησαμένιο κουλούρι. Συστήνεται το ψωμί ολικής άλεσης. Δεν επιτρέπεται το μπριος, το κρουασάν ή το πιροσκί. Δεν επιτρέπεται η χρήση άλλων αλλαντικών, εκτός από βραστή γαλοπούλα με τις παρακάτω προδιαγραφές: α) Κορεσμένα λιπαρά έως 1% και β) Νάτριο έως 1%. Λαχανικά όλων των ειδών. Ελιές χωρίς το κουκούτσι και πάστα ελιάς. Τυριά (όπως αυτά αναφέρονται στην παράγραφο Γαλακτοκομικά παραπάνω) Αβγό καλά βρασμένο. Από λιπαρές ύλες επιτρέπεται μόνο η προσθήκη ελαιολάδου. Επιτρέπεται η παρασκευή γλυκών σάντουιτς με συνδυασμό των προαναφερόμενων ψωμιών και ως γέμιση 1 κουταλιά της σούπας μέλι ή μέλι με ταχίνι. Γλυκίσματα Κρέμα και ρυζόγαλο σε ατομικές μερίδες των 150γρ. (με περιεκτικότητα σε λίπος γάλακτος έως 4%). Χαλβάς σε ατομική μερίδα έως 50 γρ. Παστέλι σε ατομική μερίδα έως 50γρ. Μέλι σε ατομική μερίδα. Σοκολάτα υγείας και γάλακτος σε ατομική μερίδα έως 30γρ. Δεν επιτρέπεται η διάθεση τσιχλών και καραμελών.

7 Ξηροί καρποί Στα κυλικεία των σχολείων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης επιτρέπονται οι ξηροί καρποί όλων των ειδών χωρίς προσθήκη αλατιού ή ζάχαρης σε ατομική συσκευασία έως 50γρ. Δεν επιτρέπονται οι τηγανισμένοι ξηροί καρποί. Υγρά τρόφιμα Εμφιαλωμένο νερό. Στα κυλικεία των σχολείων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης επιτρέπονται τα παρακάτω αφεψήματα: χαμομήλι, φασκόμηλο, τσάι του βουνού, χωρίς προσθήκη ζάχαρης ή συνθετικών γλυκαντικών. Καφές μόνο για το προσωπικό. Δεν επιτρέπεται η διάθεση αναψυκτικών. Ακόμη επιτρέπεται η διάθεση και «βιολογικών προϊόντων» όπως αυτά ορίζονται στους Κανονισμούς 834/2007 και 889/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, με την προϋπόθεση ότι αυτά εμπίπτουν στον ανωτέρω κατάλογο. Τέλος, δεν επιτρέπεται η διάθεση λειτουργικών τροφίμων ή συμπληρωμάτων διατροφής και προϊόντων που περιέχουν γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς και η διάθεση άλλων προϊόντων, που δεν περιλαμβάνονται στην παρούσα Υγειονομική Διάταξη. ΓΙΑΤΙ ΑΥΤΑ ΤΑ ΕΙΔΗ ΚΑΙ ΟΧΙ ΑΛΛΑ; Ο παραπάνω κατάλογος προϊόντων έχει συνταχθεί (και ενημερώνετε όποτε χρειαστεί) από επιστημονική επιτροπή του Υπουργείου υγείας με δύο κυρίως κριτήρια. Αυτό της ασφάλειας, δηλαδή να πρόκειται για τρόφιμα που δεν αλλοιώνονται εύκολα και διατηρούνται στις περιορισμένες συνθήκες του κυλικείου αποτελεσματικά και με διαιτολογικά κριτήρια, δηλαδή να πρόκειται για τρόφιμα που συμβάλουν σε μια ισορροπημένη και υγιεινή διατροφή. «ΛΕΠΤΑ» ΣΗΜΕΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΛΟΓΟΥ 1) «Χυμούς» εννοούμε μόνο αυτά τα προϊόντα που αναγράφουν στην συσκευασία την λέξη «χυμός» και συνήθως φέρουν την ένδειξη 100% χυμός. Όλα τα υπόλοιπα προϊόντα όπως «Νέκταρ», «φρουτοποτά» και πολύ περισσότερο τα αναψυκτικά όπως η λεμονάδα και πορτοκαλάδα δεν αποτελούν χυμούς και απαγορεύονται. 2) Όταν λέμε γιαούρτι εννοούμε τα προϊόντα αυτά που αναγράφουν στην συσκευασία «γιαούρτι». Τα διάφορα «επιδόρπια» δεν είναι γιαούρτια και απαγορεύονται.

8 ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΚΑΤΑΝΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΟ ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΛΙΚΕΙΟ ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ? Πολλές φορές όταν ένα τρόφιμο είναι επιμολυσμένο και ακατάλληλο είναι δύσκολο να το αντιληφθούμε, ιδιαίτερα αν η αλλοίωση του είναι στα αρχικά στάδια. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις που έχουμε ενδείξεις ότι ένα τρόφιμο είναι ακατάλληλο. Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν πρέπει να το καταναλώνουμε και αν το παιδί έχει αρχίσει ήδη να το τρώει θα πρέπει να ζητήσουμε άμεσα την συμβουλή ειδικού. ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΝΟΥΜΕ ΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΟ ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΛΙΚΕΙΟ 1) Όταν η συσκευασία του τροφίμου είναι ανοιγμένη ή σκισμένη. 2) Όταν το χρώμα ή η υφή του τροφίμου είναι διαφορετικά από ότι συνήθως. 3) Όταν η μυρωδιά του τροφίμου είναι διαφορετική από την συνηθισμένη. 4) Όταν η γεύση του τροφίμου είναι διαφορετική από την συνηθισμένη. 5) Όταν είναι εμφανώς αλλοιωμένο. 6) Όταν κατά την μάσηση του αντιληφθούμε να υπάρχει κάποιο ξένο σώμα (συνήθως κάτι ποιο σκληρό από το τρόφιμο) 7) ΣΕ ΚΑΘΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΠΟΥ ΜΑΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΘΕΙ ΥΠΟΨΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΟ, ΔΕΝ ΤΟ ΚΑΤΑΝΑΛΩΝΟΥΜΕ.

9 ΕΝΟΤΗΤΑ 3 ΕΥΠΑΘΗ ΕΥΑΛΛΟΙΩΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΑ? Αρκετά τρόφιμα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα και αλλοιώνονται πολύ γρήγορα σε θερμοκρασία περιβάλλοντος. Αυτά τα τρόφιμα να ονομάζουμε ευπαθή-ευαλλοίωτα και κατά την συντήρηση τους οφείλουμε να τα έχουμε είτε σε θερμοκρασία ψυγείου (1-5 C) ή σε θερμοθάλαμο (>60 C). ΠΟΙΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΟΥ ΚΥΛΙΚΕΙΟΥ ΑΝΗΚΟΥΝ ΣΕ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ? Από τα τρόφιμα που διατίθενται στο κυλικείο θα πρέπει να διατηρούνται : A) ΣΕ ΨΥΓΕΙΟ 1. Τα φρέσκα γάλατα (τα υψηλής παστερίωσης δεν χρειάζεται μέχρι να ανοιχθούν) 2. Τα γιαούρτια 3. Τα τυριά 4. Ροφήματα από συνδυασμούς φρέσκου γάλακτος και φρέσκων φρούτων που παρασκευάζονται στο κυλικείο 5. Το ρυζόγαλο και η κρέμα 6. Τα σάντουιτς και τα τοστ πριν ψηθούν 7. Ορισμένοι χυμοί (εξαρτάται από το είδος) 8. Ο φυσικός χυμός φρούτων και λαχανικών καθώς και οι σαλάτες και φρουτοσαλάτες, που παρασκευάζονται εντός των κυλικείων - καντινών εφόσον δεν καταναλώνονται άμεσα 9. Συστήνεται το καλοκαίρι οι σοκολάτες να διατηρούνται εντός ψυγείου. Β) ΣΕ ΘΕΡΜΟΘΑΛΑΜΟ 1. Οι τυρόπιτες, πίτες λαχανικών 2. Πίτσα ΓΙΑ ΤΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΤΙ ΠΡΟΒΛΕΠΕΤΕ? Το ότι κάποιο τρόφιμο δεν χρειάζεται ψυγείο για την συντήρηση του δεν σημαίνει ότι μπορούμε να το αποθηκεύουμε σε οποιεσδήποτε συνθήκες. Οι θερμοκρασίες στον χώρο της αποθήκευσης και διάθεσης δεν θα πρέπει να ξεπερνούν τους 25 C και τα τρόφιμα δεν θα πρέπει να είναι εκτεθειμένα στον ήλιο.

10 ΕΝΟΤΗΤΑ 4 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΓΙΑΤΙ ΜΑΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ Μεγάλο μέρος από τα επιτρεπόμενα προϊόντα στα κυλικεία είναι τυποποιημένα συσκευασμένα προϊόντα. Σύμφωνα με την νομοθεσία η συσκευασία οφείλει να φέρει ορισμένες ενδείξεις ιδιαίτερα χρήσιμες για την ασφάλεια και την ενημέρωση του καταναλωτή. ΠΟΙΕΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΥΝ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ 1) Οι ενδείξεις «ανάλωση έως» ή «ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας». Τα τρόφιμα πρέπει να καταναλώνονται πριν την αναγραφόμενη ημερομηνία. 2) Συνθήκες διατήρησης ή/και συνθήκες χρήσης. Τα τρόφιμα παραμένουν αναλλοίωτα εφόσον τηρούνται οι συνθήκες διατήρησης που ορίζει ο παρασκευαστής (π.χ. διατηρείται σε σκιερό μέρος, διατηρείται στο ψυγείο, μετά το άνοιγμά του διατηρείται στο ψυγείο και καταναλώνεται εντός τεσσάρων ημερών, καταναλώνεται εντός 3 ημερών μετά το άνοιγμα του στο ψυγείο). 3) Οδηγίες χρήσης. Τα τρόφιμα πρέπει να καταναλώνονται σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης του παρασκευαστή εφόσον υπάρχουν. 4) Τυχόν συστάσεις για προϊόντα που ενδέχεται να αποτελούν κίνδυνο για την υγεία στην περίπτωση υπερβολικής κατανάλωσής τους. 5) Τα συστατικά. Μας δίνουν πληροφορίες για την σύνθεση του τροφίμου. 6) Διατροφικές Πληροφορίες. Μας δίνουν πληροφορίες για διατροφικά χαρακτηριστικά του τροφίμου όπως θερμίδες, ποσοστά θρεπτικών συστατικών κ.α. 7) Το βάρος του προϊόντος. ΤΙ ΑΛΛΟ ΠΡΟΣΕΧΟΥΜΕ 1) Όλες οι βασικές ενδείξεις στις ετικέτες θα πρέπει να είναι στα Ελληνικά ακόμα και αν το προϊόν είναι εισαγόμενο. 2) Την εξωτερική εμφάνιση του προϊόντος, καθώς και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του τροφίμου δηλαδή το χρώμα, τη γεύση και την οσμή του

11 ΕΝΟΤΗΤΑ 5 ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΥ ΚΥΛΙΚΕΙΟΥ ΓΙΑΤΙ ΜΑΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ? Μεγάλο μέρος από τις επιμολύνσεις (μικροβιολογικές, χημικές, φυσικές) που μπορεί να συμβούν στα τρόφιμα οφείλονται στους χειριστές τροφίμων. ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΕΧΕΙ Ο ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΤΟΥ ΚΥΛΙΚΕΙΟΥ ΟΤΑΝ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΣΕ ΑΥΤΟ? 1) Με το που μπαίνει στο κυλικείο να φοράει καθαρή ειδική ποδιά, κάλυμμα στο κεφάλι και γάντια όταν χειρίζεται τρόφιμα. 2) Να πλένει τα χέρια του πριν ξεκινήσει τον χειρισμό τροφίμων και ενδιάμεσα όποτε χρειάζεται (όποτε «πιάσει» κάτι βρώμικο). 3) Η ποδιά του να είναι σε καλή κατάσταση. 4) Να μην σκουπίζεται στην ποδιά του. 5) Να μην καπνίζει. 6) Να μην τρώει και πίνει ο ίδιος πάνω από τα τρόφιμα που χειρίζεται. 7) Αν έχει κάποια πληγή στα χέρια, θα πρέπει να την καλύψει με έγχρωμο αδιάβροχο επίδεσμο. 8) Όταν αισθάνεται άρρωστος ΔΕΝ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΟΥΛΕΥΕΙ ΣΤΟ ΚΥΛΙΚΕΙΟ. Καλύτερα να παραμείνει το κυλικείο κλειστό παρά το λειτουργήσει ο υπεύθυνος όταν είναι ασθενής από μία πιθανότατα μεταδοτική ασθένεια. 9) Να μην φοράει κοσμήματα και δυνατά αρώματα.

12 ΕΝΟΤΗΤΑ 6 ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΚΥΛΙΚΕΙΟΥ ΓΙΑΤΙ ΜΑΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ? Όλοι οι χώροι του κυλικείου και κυρίως αυτοί που έρχονται σε επαφή με τα τρόφιμα, θα πρέπει να καθαρίζονται και να απολυμαίνονται τακτικά ώστε να εξασφαλίζουμε ότι τα τρόφιμα δεν θα επιμολυνθούν από τον χώρο. Επίσης καθαρίζουμε και απολυμαίνουμε και ενδιάμεσα ώστε να αποφύγουμε αυτό που ονομάζουμε διασταυρούμενες και έμμεσες επιμολύνσεις δηλαδή ένα μολυσμένο τρόφιμο να επιμολύνει και άλλα γιατί χρησιμοποιούμε το ίδιο μαχαίρι ή τον ίδιο πάγκο. ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΕΧΕΙ Ο ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΤΟΥ ΚΥΛΙΚΕΙΟΥ 1) Να καθαρίζει συχνά και ΣΩΣΤΑ, σύμφωνα δηλαδή με τις οδηγίες του κατασκευαστή του καθαριστικού και του απολυμαντικού. 2) Τα καθαριστικά και απολυμαντικά που χρησιμοποιούνται δεν πρέπει να είναι οικιακής χρήσης αλλά ΕΙΔΙΚΑ όπως σε όλες τις επιχειρήσεις τροφίμων. 3) Ο καθαρισμός να αφορά όλους τους χώρους, τον εξοπλισμό και τις επιφάνειες του κυλικείου. 4) Ο καθαρισμός πρέπει να γίνεται με προσοχή ώστε να μην επιμολύνουμε τρόφιμα με την ίδια την διαδικασία του καθαρισμού 5) Τα καθαριστικά θα πρέπει να βρίσκονται σε ειδικό χώρο, μακριά από τα τρόφιμα που να κλειδώνει.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΠΑΛΑΙΟΥ ΦΑΛΗΡΟΥ ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗΣ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΠΑΛΑΙΟΥ ΦΑΛΗΡΟΥ ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗΣ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΠΑΛΑΙΟΥ ΦΑΛΗΡΟΥ ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗΣ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ 5 ΜΕΡΙΔΩΝ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΗΜΕΡΗΣΙΩΣ... 5

Διαβάστε περισσότερα

Ισχυρισμοί Διατροφής & Υγείας

Ισχυρισμοί Διατροφής & Υγείας Ισχυρισμοί Διατροφής & Υγείας Κείμενο κατευθυντήριων γραμμών για την εφαρμογή του Κανονισμού 1924/2006 ΕΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Διεύθυνση Αξιολόγησης & Εγκρίσεων Δεκέμβριος 2010 Ισχυρισμοί διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΩΝ ΤΗΣ ΖΑΧΑΡΗΣ ΣΤΑ ΑΡΤΟΣΚΕΥΑΣΜΑΤΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΩΝ ΤΗΣ ΖΑΧΑΡΗΣ ΣΤΑ ΑΡΤΟΣΚΕΥΑΣΜΑΤΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΩΝ ΤΗΣ ΖΑΧΑΡΗΣ ΣΤΑ ΑΡΤΟΣΚΕΥΑΣΜΑΤΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Επιβλέπων καθηγητής : Γεωργόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Επισήμανσης ελαιολάδου

Επισήμανσης ελαιολάδου Κανόνες Εμπορίας & Επισήμανσης ελαιολάδου 2012 Δ/ΝΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ & ΕΓΚΡΙΣΕΩΝ Κηφισίας 124 & Ιατρίδου 2 11526- Αθήνα Ιστοσελίδα: www.efet.gr ΕΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ & ΕΓΚΡΙΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 42347 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Αρ. Φύλλου 2718 8 Οκτωβρίου 2012 ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Αριθμ. Υ1γ/Γ.Π/οικ. 96967 Υγειονομικοί όροι και προϋποθέσεις λειτουργίας επιχει ρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΟΡΑΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΤΑΞΗ 7/2009 ---------------------------------------------- (ΦΕΚ 1388/ Β / 13-7-09) Πού ισχύει από 13-7-09

ΑΓΟΡΑΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΤΑΞΗ 7/2009 ---------------------------------------------- (ΦΕΚ 1388/ Β / 13-7-09) Πού ισχύει από 13-7-09 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ------------------------------------------------- ΑΓΟΡΑΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΤΑΞΗ 7/2009 ----------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) L 304/18 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 22.11.2011 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 25ης Οκτωβρίου 2011 σχετικά με την παροχή πληροφοριών για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΧΑΛΚΙΔΕΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΧΑΛΚΙΔΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Χαλκίδα 3/6/2013 ΔΗΜΟΣ ΧΑΛΚΙΔΕΩΝ Αρ.Πρωτ. 38275 Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ Δ/ΝΣΗ: ΛΗΛΑΝΤΙΩΝ & ΜΕΓΑΣΘΕΝΟΥΣ 34100 ΧΑΛΚΙΔΑ Πληροφορίες :Μαρία Χριστοδούλου ΤΗΛ.: 2221355173

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΨΗΣΙΜΟ ΓΙΝΕΤΑΙ ΕΥΚΟΛΟ

ΤΟ ΨΗΣΙΜΟ ΓΙΝΕΤΑΙ ΕΥΚΟΛΟ ΤΟ ΨΗΣΙΜΟ ΓΙΝΕΤΑΙ ΕΥΚΟΛΟ 14 Βασικές συνταγές χωρίς γλουτένη ΤΟ ΨΗΣΙΜΟ ΓΙΝΕΤΑΙ ΕΥΚΟΛΟ Με τα αλεύρια μας χωρίς γλουτένη Το ψήσιμο χωρίς γλουτένη μπορεί να γίνει τόσο εύκολο και διασκεδαστικό. Εάν προσέξετε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ 1. Κανονισµοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1. Καν. 2092/91 "για τον Βιολογικό τρόπο παραγωγής των γεωργικών προϊόντων και των σχετικών ενδείξεων στα γεωργικά προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 15.1.2011 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 12/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 10/2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 14ης Ιανουαρίου 2011 για τα πλαστικά υλικά και αντικείμενα

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζω

Τι πρέπει να γνωρίζω Τι πρέπει να γνωρίζω Ευάγγελος Λυμπερόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων Μωυσής Ελισάφ Καθηγητής Παθολογίας Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων Δ/ντής Β Πανεπιστημιακής

Διαβάστε περισσότερα

Προϊόντα & Συνταγές Πρωινού στις Κυκλάδες

Προϊόντα & Συνταγές Πρωινού στις Κυκλάδες www.h2concept.gr ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ Προϊόντα & Συνταγές Πρωινού στις Κυκλάδες Σταδίου 24, 105 64 ΑΘΗΝΑ, Τηλ: 213 2169900, Fax: 210 3225449, www.grhotels.gr www.greekbreakfast.gr Πηγή: Μελέτη AgroPOLE «Συμπληρωματική

Διαβάστε περισσότερα

Oδηγός Διατροφής για τη ρύθμιση του ΔΙΑΒΗΤΗ 2008

Oδηγός Διατροφής για τη ρύθμιση του ΔΙΑΒΗΤΗ 2008 Oδηγός Διατροφής για τη ρύθμιση του ΔΙΑΒΗΤΗ 2008 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ HELLENIC DIABETES ASSOCIATION Oδηγός Διατροφής για τη ρύθμιση του ΔΙΑΒΗΤΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ HELLENIC DIABETES

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμ. Α2-3391 (ΦΕΚ Β 1388/13.07.2009) Τροποποίηση και νέα κωδικοποίηση Αγορανομικών Διατάξεων, εκδοθεισων μέχρι και την 14 Μαΐου 2009.

Αριθμ. Α2-3391 (ΦΕΚ Β 1388/13.07.2009) Τροποποίηση και νέα κωδικοποίηση Αγορανομικών Διατάξεων, εκδοθεισων μέχρι και την 14 Μαΐου 2009. ΑΔ 7/2009: ΑΓΟΡΑΝΟΜΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ "τροπ.& νέα κωδικ.αδ εκδοθεισών μέχρι & την 14 Μαΐου 2009" (488678) Αρθρο 0 Κατ'Εξουσιοδότηση εκδοθείσα Νομοθεσία 12 Αριθμ. Α2-3391 (ΦΕΚ Β 1388/13.07.2009) Τροποποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΒΑΣΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ Έκδοση 2 η Σωτήριος Κανδρέλης Καθηγητής ΤΕΙ Χρήστος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 29/2012 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 13ης Ιανουαρίου 2012 για τα πρότυπα εμπορίας του ελαιολάδου

ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 29/2012 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 13ης Ιανουαρίου 2012 για τα πρότυπα εμπορίας του ελαιολάδου L 12/14 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 14.1.2012 ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 29/2012 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 13ης Ιανουαρίου 2012 για τα πρότυπα εμπορίας του ελαιολάδου (κωδικοποιημένο κείμενο)

Διαβάστε περισσότερα

tmstore.gr ΣΥΣΚΕΥΗ. ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΚΑΙ ΜΕΡΗ ΤΗΣ ΣΥΣΚΕΥΗΣ Προδιαγραφές: Βάρος προϊόντος κατά προσέγγιση:

tmstore.gr ΣΥΣΚΕΥΗ. ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΚΑΙ ΜΕΡΗ ΤΗΣ ΣΥΣΚΕΥΗΣ Προδιαγραφές: Βάρος προϊόντος κατά προσέγγιση: ΚΩ : ΣΕΙΠ1445 EASY SHAPER Οδηγίες Χρήσης Για µεγαλύτερη αποτελεσµατικότητα και ασφάλεια, διαβάστε τις Οδηγίες Χρήσης και δείτε το Βίντεο πριν χρησιµοποιήσετε το Easy Shaper. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Με το πέρασμα στη μέση ηλικία αρχίζουν και συσσωρεύονται κιλά. Τι πρέπει να κάνετε; (Με ιδιαίτερη έμφαση στην εμμηνόπαυση)

Με το πέρασμα στη μέση ηλικία αρχίζουν και συσσωρεύονται κιλά. Τι πρέπει να κάνετε; (Με ιδιαίτερη έμφαση στην εμμηνόπαυση) Με το πέρασμα στη μέση ηλικία αρχίζουν και συσσωρεύονται κιλά. Τι πρέπει να κάνετε; (Με ιδιαίτερη έμφαση στην εμμηνόπαυση) Δρ Ελένη Π. Ανδρέου, RD, LD Κλινική Διαιτολόγος Γιατί τόσοι πολλοί άνθρωποι παίρνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑ ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗΣ

ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑ ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗΣ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑ ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗΣ Συμβουλές για κέηκ πετυχημένο: - Πρέπει το αλεύρι να είναι κοσκινισμένο - Να είναι ο φούρνος προθερμασμένος - Να μην ανοίγουμε την πόρτα του φούρνου τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

TENA Care Club Μια παρέα που ξέρει να σας φροντίζει, με τα καλύτερα προνόμια!

TENA Care Club Μια παρέα που ξέρει να σας φροντίζει, με τα καλύτερα προνόμια! www.tena.gr TENA Care Club Μια παρέα που ξέρει να σας φροντίζει, με τα καλύτερα προνόμια! SCA HYGIENE PRODUCTS A.E. 17ο χλμ. Ε.Ο. Αθηνών-Λαμίας & Καλαμάτας 2, 145 64, Νέα Κηφισιά, Tηλ. 210 27 05 700 800

Διαβάστε περισσότερα

M9 Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1202/95 της Επιτροπής της 29ης Μαΐου 1995 L 119 11 30.5.1995

M9 Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1202/95 της Επιτροπής της 29ης Μαΐου 1995 L 119 11 30.5.1995 1991R2092 EL 06.05.2006 026.001 1 Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα B ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΟΚ) αριθ. 2092/91 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ της 24ης Ιουνίου 1991 περί του βιολογικού

Διαβάστε περισσότερα

Φυλλάδιο οδηγιών ΦΟΥΡΝΟΣ FQ 103 GP.1 F/HA FZ 103 GP.1 F/HA FZ 103 GP.1 IX F /HA FQ 103 GP.1 / HA FZ 103 GP.1 IX/HA FZ 1032 GP.1 IX F/HA.

Φυλλάδιο οδηγιών ΦΟΥΡΝΟΣ FQ 103 GP.1 F/HA FZ 103 GP.1 F/HA FZ 103 GP.1 IX F /HA FQ 103 GP.1 / HA FZ 103 GP.1 IX/HA FZ 1032 GP.1 IX F/HA. Φυλλάδιο οδηγιών ΦΟΥΡΝΟΣ GR Ελληνικά FQ 103 GP.1 F/HA FZ 103 GP.1 F/HA FZ 103 GP.1 IX F /HA FQ 103 GP.1 / HA FZ 103 GP.1 IX/HA FZ 1032 GP.1 IX F/HA Περιεχόμενα Εγκατάσταση, 2 Τοποθέτηση Ηλεκτρική σύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ HEPS (Healthy Eating and Physical Activity in Schools) Τίτλος Κατευθυντήριες οδηγίες για την προαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για την ευέλικτη εφαρμογή συστήματος αυτοελέγχου βάση των αρχών του HACCP

Κατευθυντήριες οδηγίες για την ευέλικτη εφαρμογή συστήματος αυτοελέγχου βάση των αρχών του HACCP Κατευθυντήριες οδηγίες για την ευέλικτη εφαρμογή συστήματος αυτοελέγχου βάση των αρχών του HACCP Στο γενικό πλαίσιο των κανόνων για την ασφάλεια των τροφίμων, η απαίτηση θέσπισης, εφαρμογής και διατήρησης

Διαβάστε περισσότερα

τρόφιμα (EE L 404 της 30.12.2006, σ. 9), όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει.

τρόφιμα (EE L 404 της 30.12.2006, σ. 9), όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Αθήνα, 4 Μαρτίου 2010 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ & ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Αριθ. Πρωτ.: οικ 3004237/306 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΟΥ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΡΟΣ: Π.Δ. Δ/ΝΣΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ

ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Μη εδώδιμα φυτικά προϊόντα 1 από 18 Περιεχόμενα Εισαγωγή...3 Νομιμότητα της επιχείρησης...3 Διοίκηση και Οργάνωση...4 Πιστοποιήσεις...5 Επάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ & ΒΕΡΤΙΣΚΟΥ

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ & ΒΕΡΤΙΣΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ & ΒΕΡΤΙΣΚΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΒΙΩΣΙΜΗ ΠΟΛΗ: Η ΠΟΛΗ ΠΕΔΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ» ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΑ ΤΗΓΑΝΕΛΑΙΑ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα 2008R0110 EL 20.01.2009 001.001 1 Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα B ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 110/2008 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 15ης

Διαβάστε περισσότερα

Πώς λειτουργεί το μάτι

Πώς λειτουργεί το μάτι TM ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Πώς λειτουργεί το μάτι Κατανόηση της λειτουργίας του ματιού Όταν μαθαίνουμε για την εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, έχει σημασία να καταλάβουμε πώς λειτουργεί το υγιές μάτι. Το οπτικό

Διαβάστε περισσότερα