ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. 8 η θεματική ενότητα: Eυκαρυωτικοί μικροοργανισμοί (μύκητες, φύκη, πρωτόζωα και έλμινθες)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. 8 η θεματική ενότητα: Eυκαρυωτικοί μικροοργανισμοί (μύκητες, φύκη, πρωτόζωα και έλμινθες)"

Transcript

1 ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΜΗΜΑ: ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΣ: Ρ. ΓΚΙΑΟΥΡΗΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ 8 η θεματική ενότητα: Eυκαρυωτικοί μικροοργανισμοί (μύκητες, φύκη, πρωτόζωα και έλμινθες)

2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με τους όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά ημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα. Γ δ ό λ ό ό ό δ ά ί Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, διαγράμματα, κείμενα, που υπόκειται σε άλλου τύπου άδειας χρήσης, η άδεια χρήσης αναφέρεται ρητώς.

3 Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου» έχει χρηματοδοτήσει μόνο τη αναδιαμόρφωση του εκπαιδευτικού υλικού. Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και ια Βίου Μάθηση» η και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους.

4 σύγχρονο απλοποιημένο σχήμα ταξινόμησης όλων των ζωντανών οργανισμών ΒΑΣΙΛΕΙΑ το δέντρο της ζωής (tree of life) ΕΥΚΑΡΥΑ ΒΑΚΤΗΡΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΕΣ αρχέγονο κύτταρο Η εμφάνιση του πρώτου κυττάρου οριοθετείται πριν από 3,8 δισεκατομμύρια χρόνια (καθολικός πρόγονος όλης της ζωής, αρχέγονο κύτταρο).

5 Ποικιλότητα ευκαρυωτικών μικροοργανισμών (eukaryotic microbial diversity) μύκητες (fungi) φύκη (algae) πρωτόζωα (protozoa) έλμινθες (helminths)

6 Μύκητες (fungi) μυκηλιακοί μύκητες ή υφομύκητες ή μούχλες (molds) ζύμες ή ζυμομύκητες (yeasts) μανιτάρια (mushrooms)

7 Σε αντίθεση με τα πρωτόζωα, οι μύκητες: διαθέτουν κυτταρικά τοιχώματα παράγουν σπόρια δεν διαθέτουν αυτοκινησία μούχλες Έχουν αναγνωριστεί τρεις κύριες ομάδες μυκήτων: οι μούχλες (molds) ή μυκηλιακοί μύκητες (filamentous fungi) ζύμες οι ζύμες ή ζυμομύκητες (yeasts) τα μανιτάρια (mushrooms) μανιτάρια

8 Γενικά χαρακτηριστικά των μυκήτων Οι μύκητες: είναι χημειοργανότροφοι o o o o δηλαδή αποκτούν ενέργεια μέσω της οξείδωσης οργανικών ενώσεων είναι αερόβιοι είτε ε υποχρεωτικά, είτε ε προαιρετικά, ρε λίγοι μόνο είναι υποχρεωτικοί οί αναερόβιοι αερόβο έχουν απλές διατροφικές απαιτήσεις είναι ικανοί να χρησιμοποιούν μια ποικιλία οργανικών υποστρωμάτων για τη σύνθεση των μακρομορίων τους και των υπολοίπων συστατικών που χρειάζονται για την ανάπτυξη τους πολλοί αναπτύσσονται σε ακραία περιβάλλοντα π.χ. χαμηλό ph, χαμηλή ενεργότητα νερού (a w ), υψηλή συγκέντρωση άλατος, υψηλή θερμοκρασία

9 Σημασία των μυκήτων για το περιβάλλον Οι περισσότεροι μύκητες είναι χερσαίοι, διαδραματίζοντας σημαντικό ρόλο στην αποικοδόμηση των πολύπλοκών οργανικών ενώσεων σε απλούστερες (οργανικές και ανόργανες). Μέσω της χρήσης εξωκυτταρικών ενζύμων, όπως κυτταρινάσες, οι μύκητες είναι εκείνοι που αποικοδομούν τα σκληρά μέρη των φυτών τα οποία δεν αφομοιώνονται από τα ζώα. Σχεδόν όλα τα φυτά εξαρτώνται από συμβιωτικούς μύκητες, γνωστούς ως μυκόρριζα (mycorrhizae), τα οποία σχηματίζουν ινίδια στις ρίζες βοηθώντας αυτές να απορροφούν μέταλλα και νερό. έ Πολλοί μύκητες προκαλούν σημαντικές ασθένειες των καλλιεργούμενων φυτών, με τεράστιες οικονομικές απώλειες. η νεκρή φυτική οργανική ύλη αποικοδομείται κυρίως από μύκητες

10 φύλλο πατάτας μολυσμένο από περονόσπορο ( μυκητιόμορφο φύκος Phytopthora infestans)

11 Στη βιομηχανία τροφίμων, οι μύκητες είναι απαραίτητοι για την παραγωγή πολλών ζυμώμενων τροφίμων, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση των οργανοληπτικών τους χαρακτηριστικών, όπως: το ψωμί, το κρασί, τη μπύρα και διάφορα τυριά. τυρί ροκφόρ, για την παραγωγή του χρησιμοποιείται η μούχλα Penicillium illi roquefortii μπύρα, παράγεται από τα 2 είδη ζυμομυκήτων: μ Saccharomyces cerevisiae ή Saccharomyce carlsbergensis

12 Saccharomyces cerevisiae Saccharomyces carlsbergensis μπύρα τύπου ale (αφροζυμωτή) η μαγιά, κατά τη διάρκεια της ζύμωσης ανέρχεται στην επιφάνεια του μούστου ζύμωση σε σχετικά υψηλές θερμοκρασίες C μπύρα τύπου lager (βυθοζυμωτή) η μαγιά, κατά τη ζύμωση, υφίσταται καθίζηση στο βυθό του μούστου ζύμωση σε χαμηλότερες θερμοκρασίες, συνήθως 6-12 C

13 Όμως, υπάρχουν είδη μυκήτων που αποτελούν σημαντικούς αλλοιογόνους μικροοργανισμούς (spoilage microorganisms) των τροφίμων. Οι μύκητες αλλοιώνουν κυρίως όξινα τρόφιμα ή / και με χαμηλή περιεκτικότητα σε υγρασία (π.χ. ψωμί, τυρί, φρούτα). Σημαντικά γένη ζυμών για τα τρόφιμα: Saccharomyces, Pichia, Rhodotorula, Torulopsis, Candida, Zygosaccharomyces Σημαντικά γένη μουχλών για τα τρόφιμα: Aspergillus, Alternaria, Fusarium, Geotrichum, Mucor, Penicillium, Rhizopus

14 μυκητιακό σάπισμα (fungal rot) εσπεριδοειδών δώ από διάφορα είδη της μούχλας Penicillium πορτοκάλι λεμόνι

15 σήψη κολοκύθας προκαλούμενη από μούχλες των γενών Fusarium και Alternaria

16 Εξαιτίας της πανταχού παρουσίας των σπορίων τους, οι μύκητες είναι το κύριο αίτιο μόλυνσης των: μικροβιολογικών θρεπτικών μέσων διαφόρων επιφανειών (π.χ. τοίχων) διαφόρων τροφίμων

17 Οι μύκητες χρησιμοποιούνται βιομηχανικά για παραγωγή διαφόρων χρήσιμων χημικών ενώσεων (π.χ. κιτρικό οξύ, βιταμίνες, ένζυμα) και φαρμακευτικών ουσιών (π.χ. αντιβιοτικά). βιοαντιδραστήρες καλλιέργειας μυκήτων για την παραγωγή χρήσιμων ενώσεων η πενικιλλίνη χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της γονόρροιας, ενός σεξουαλικώς μεταδιδόμενου νοσήματος που προκαλείται από το βακτήριο Neisseria gonorrhoeae

18 Το πιο κοινό συστατικό των κυτταρικών τοιχωμάτων των μυκήτων είναι η χιτίνη (chitin), ένα πολυμερές Ν- ακετυλογλυκοζαμίνης. Η βλαστική δομή ή σώμα ενός μύκητα καλείται θαλλός (thallus) και αποτελείται από μακριές ίνες κυττάρων που ενώνονται μεταξύ τους. Ο θαλλός διαφέρει σε μέγεθος και πολυπλοκότητα στους διάφορους μύκητες (από τις μονοκύτταρες ζύμες έως τα μακροσκοπικά μανιτάρια). θαλλός μύκητα

19 Παθογόνοι μύκητες για τον άνθρωπο Παρόλο που οι περισσότεροι μύκητες είναι ακίνδυνοι για τον άνθρωπο, υπάρχουν 50 είδη αυτών που προκαλούν ασθένειες. Οι παθογόνοι αυτοί μύκητες χρησιμοποιούν 3 μηχανισμούς: κάποιοι είναι ισχυρά αλλεργιογόνα, επάγοντας αντιδράσεις υπερευαισθησίας (εσφαλμένες ανοσοαποκρίσεις που προκαλούν βλάβες στο ξενιστή) όταν ο άνθρωπος εκτεθεί σε συγκεκριμένα αντιγόνα μυκήτων κάποιοι προκαλούν μυκητιάσεις (mycoses), όταν αναπτύσσονται στην εξωτερική ή την εσωτερική επιφάνεια του σώματος κάποιοι παράγουν μυκοτοξίνες (π.χ. αφλατοξίνες παραγόμενες από το μύκητα Aspergillus flavus) προκαλώντας μυκοτοξινώσεις

20 Μυκητιάσεις και μυκοτοξινώσεις

21 Οι μύκητες αποτελούν σημαντικά παθογόνα των φυτών και των εντόμων, αλλά δεν θεωρούνται σημαντικοί νοσογόνοι παράγοντες στα σπονδυλωτά, δεδομένου πως ο αριθμός των μυκήτων με ιατρική σημασία είναι σχετικά χαμηλός. Η ανάπτυξη των μυκήτων πάνω ή μέσα σε ζωικούς ξενιστές προκαλεί ασθένειες που συλλογικά ονομάζονται μυκητιάσεις (mycoses). ιαιτητικές, αναπνευστικές, δερματικές και άλλες εκθέσεις σε τοξικούς μεταβολίτες μυκήτων προκαλούν ασθένειες που συλλογικά ονομάζονται μυκοτοξινώσεις (mycotoxicoses). μυκητίαση ποδιού

22 μυκητίαση ένα στέλεχος μύκητα του πρόσφατα ανακαλυφθέντος είδους Ophiocordyceps camponoti-balzani, αυξάνεται από το κεφάλι ενός μυρμηγκιού σ ένα τροπικό δάσος της Βραζιλίας

23 Μυκητιάσεις Οι μυκητιάσεις ποικίλλουν από μερικά ενοχλητικές (π.χ. μυκητιάσεις ποδιών) σε κάποιες που μπορούν να απειλήσουν ακόμη και την υγεία, π.χ. «επιδρομική ασπεργίλλωση» (invasive aspergillosis). Οι μύκητες που προκαλούν μυκητιάσεις μπορούν να χωριστούν σε δύο κατηγορίες: μυκητίαση ποδιού τα πρωταρχικά ρχ παθογόνα (primary pathogens) π.χ. Coccidioides immitis, Histoplasma capsulatum και τα ευκαιριακά παθογόνα (opportunistic pathogens) π.χ. Aspergillus fumigatus, Candida albicans «επιδρομική ασπεργίλλωση»

24 Τα πρωταρχικά παθογόνα επηρεάζουν ειδάλλως υγιείς ανθρώπους με φυσιολογικά ανοσοποιητικά συστήματα (normal immune systems). Τα ευκαιριακά παθογόνα προκαλούν ασθένειες εκμεταλλευόμενοι εξασθενημένους (debilitated) ή ανοσοκατεσταλμένους (immunocompromised) ξενιστές. Η πλειοψηφία των ανθρώπινων Η πλειοψηφία των ανθρώπινων μυκητιάσεων προκαλούνται από ευκαιριακά παθογόνους μύκητες.

25 Τρόποι πρόκλησης μυκητιάσεων Οι μυκητιάσεις αποκτώνται συνήθως: μέσω εισπνοής σπoρίων από το περιβάλλον ή μέσω ασυνήθιστης ανάπτυξης ενός αβλαβούς είδους (commensal species) που είναι κατά τα άλλα φυσιολογικός κάτοικος του ανθρωπίνου δέρματος ή του γαστρεντερικού συστήματος (gastrointestinal tract). Αυτά τα αβλαβή βή είδη μετατρέπονται σε παθογόνα: παρουσία αντιβακτηριακών, χημειοθεραπευτικών, ή ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων εξαιτίας ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας συνέπεια κάποιας ιικής μόλυνσης ύπαρξης καθετήρων (in-dwelling catheters) t μερικούς άλλους παράγοντες προδιάθεσης (predisposing factors)

26 δερματική λοίμωξη υποδόρια λοίμωξη μυκητιάσεις

27 Μυκοτοξινώσεις Σε αντίθεση με τις μυκητιάσεις, οι μυκοτοξικώσεις αποτελούν παραδείγματα «δηλητηριάσεων με φυσικά μέσα» και αυτές παρουσιάζουν ανάλογες παθολογίες με εκείνες που προκαλούνται από έκθεση σε φυτοφάρμακα (pesticides) ή υπολείμματα βαρέων μετάλλων (heavy metal residues). Τα συμπτώματα μ μιας μυκοτοξίνωσης εξαρτώνται από: τον τύπο της μυκοτοξίνης την ποσότητα και τη διάρκεια της έκθεσης την ηλικία την κατάσταση της υγείας το φύλο και από διάφορες μη επαρκώς κατανοητές συνεργιστικές αλληλεπιδράσεις συμπεριλαμβανομένων της γενετικής, της διαιτητικής κατάστασης και των αλληλεπιδράσεων με άλλες τοξικές ουσίες

28 Τρόποι πρόκλησης μυκοτοξινώσεων Η πλειοψηφία των μυκοτοξινώσεων προκαλείται μέσω της κατανάλωσης μολυσμένων τροφίμων (contaminated foods). o o η δερματική επαφή με υποστρώματα στα οποία παρασιτούν μούχλες και η εισπνοή σποριογόνων τοξινών (spore-borne toxins) αποτελούν επίσης σημαντικές πηγές έκθεσης. Εκτός από υποστηρικτική θεραπεία (π.χ. δίαιτα, ενυδάτωση), ουσιαστικά δεν υπάρχουν θεραπείες για την έκθεση σε μυκοτοξίνες.

29 καλαμπόκι αλλοιωμένο από το μύκητα Aspergillus flavus, στελέχη του οποίου παράγουν μυκοτοξίνες (αφλατοξίνες)

30 καλαμπόκι μολυσμένο με το μύκητα Fusarium verticillioides, στελέχη του οποίου παράγουν φουμονισίνες

31 Σε γενικές γραμμές, η έκθεση σε μυκοτοξίνες (mycotoxin exposure) είναι πιο πιθανό να συμβεί σε μέρη του κόσμου όπου: οι μέθοδοι χειρισμού και αποθήκευσης των τροφίμων (food handling and storage) είναι συνήθως ανεπαρκείς ο υποσιτισμός (malnutrition) αποτελεί πρόβλημα οι κανονισμοί και οι νόμοι (regulations) που υπάρχουν προκειμένου να προστατεύσουν τους εκτεθειμένους πληθυσμούς είναι ανεπαρκείς

32 Η σοβαρότητα μιας δηλητηρίασης από μυκοτοξίνη (μυκοτοξίνωσης) μπορεί να αυξηθεί από παράγοντες όπως: η ανεπάρκεια βιταμινών (vitamin deficiency) η θερμιδική στέρηση (caloric deprivation) η κατάχρηση αλκοόλ (alcohol abuse) η ύπαρξη κάποιας μολυσματικής ασθένειας (infectious disease) Εναλλακτικά, οι μυκοτοξινώσεις μπορεί: να επιτείνουν την ευπάθεια (vulnerability) σε μικροβιακές ασθένειες (microbial diseases) να χειροτερέψουν τις επιδράσεις της κακής διατροφής (υποσιτισμός, malnutrition) να αλληλεπιδράσουν συνεργιστικά με άλλες τοξίνες

33 Ο αριθμός των ανθρώπων που επηρεάζονται από μυκητιάσεις και μυκοτοξινώσεις είναι άγνωστος. Παρόλο που πιστεύεται πως ο συνολικός αριθμός αυτών που προσβάλλονται είναι μικρότερος ρ από τον αριθμό αυτών που προσβάλλονται από βακτηριακές, ιικές και λοιμώξεις από πρωτόζωα, οι μυκητιακές ασθένειες (fungal diseases) αποτελούν ένα σοβαρό διεθνές πρόβλημα υγείας. Οι μυκητιάσεις που προκαλούνται από ευκαιριακά παθογόνα είναι σημαντικές ασθένειες στον ανεπτυγμένο κόσμο, που συνήθως συμβαίνουν σε ασθενείς των οποίων το ανοσοποιητικό σύστημα έχει κατασταλεί από προχωρημένη ιατρική περίθαλψη. Οι μυκοτοξινώσεις σε αντίθεση είναι Οι μυκοτοξινώσεις, σε αντίθεση, είναι περισσότερo συνηθισμένες σε υποανάπτυκτες ή αναπτυσσόμενες χώρες.

34 Μυκηλιακοί μύκητες (υφομύκητες ή μούχλες) (filamentous fungi, molds)

35 Μυκηλιακοί μύκητες (υφομύκητες, μούχλες) Οι μυκηλιακοί μύκητες (filamentous fungi) g) αναπτύσσονται σχηματίζοντας νημάτια που λέγονται υφές (hyphae). Οι αναπτυσσόμενες υφές σχηματίζουν το μυκήλιο (mycelium), το οποίο φαίνεται εύκολα δίχως μικροσκόπιο π.χ. αποικία κάποιου μύκητα σε στερεό θρεπτικό υλικό σε τρυβλίο Το μυκήλιο μπορεί να είναι: είτε κοινοκυτταρικό (coenocytic) είτε να χωρίζεται με εγκάρσια διαφράγματα (septa) μυκήλια (αποικίες) 4 διαφορετικών μουχλών πάνω σε στερεό θρεπτικό υλικό σε τρυβλίο Petri

36 χαρακτηριστικά των μυκητιακών υφών (κοινοκυτταρικά, με διαφράγματα)

37 υφές μύκητα (νημάτια μυκηλίου) στο οπτικό μικροσκόπιο

38 Κονιδιοφόροι και κονίδια (σπόρια) Υφές από μυκήλιο αναπτύσσονται προς τα πάνω σχηματίζοντας τους κονιδιοφόρους (conidiophores), οι οποίοι παράγουν κονιδιοσπόρια ή κονίδια (conidia). Τα κονίδια, τα οποία συχνά είναι έγχρωμα, είναι αφυλετικά σπόρια (asexual spores), δηλαδή ο σχηματισμός τους δεν είναι το αποτέλεσμα της ένωσης γαμετών διαφορετικού φύλου. κονιδιοφόρος μύκητα Penicillium notatum που φέρει τα κονίδια (αφυλετικά σπόρια)

39 κύκλος ζωής ενός υφομύκητα (μιας μούχλας)

40 υφές, κονιδιοφόροι και κονίδια υφομύκητα Penicillium spp. στο οπτικό μικροσκόπιο

41 Αφυλετικά σπόρια υφομυκήτων Οι μύκητες παράγουν 2 τύπους αφυλετικών σπορίων: o τα κονιδιοσπόρια ή κονίδια σχηματίζονται ως αλυσίδα στα άκρα κονιδιοφόρος και κονίδια μιας εναέριας υφής (κονιδιοφόρος) Aspergillus flavus τα σποριαγγειοσπόρια o σχηματίζονται μέσα σε σάκους (σποριάγγεια) που σχηματίζονται στο άκρο μιας εναέριας υφής (σποριαγγειοφόρος) σποριαγγειοφόροι και σποράγγεια Rhizopus stolonifer

42 σποριαγγειοφόρος Rhizopus stolonifer (προκαλεί το μούχλιασμα στο ψωμί)

43 Τρόποι αναπαραγωγής υφομυκήτων (μουχλών) Οι υφομύκητες μπορούν να αναπαραχθούν είτε αφυλετικά (ασεξουαλικά, ξ μονογονικά), είτε φυλετικά (σεξουαλικά, αμφιγονικά). Η αφυλετική αναπαραγωγή γήμπορεί να γίνει: μέσω κατακερματισμού (αποκοπής) των υφών (οπότε το αποκομμένο τμήμα οδηγεί στο σχηματισμό νέου μυκηλίου) μέσω αφυλετικών σπορίων Τα αφυλετικά σπόρια σχηματίζονται από τις υφές ενός μύκητα. Όταν αυτά τα σπόρια βλαστάνουν προκύπτουν μύκητες που είναι γενετικά πανομοιότυποι με το γονεϊκό είδος. Η φυλετική αναπαραγωγή μπορεί να γίνει μόνο μέσω του σχηματισμού φυλετικών σπορίων (δεν είναι όλοι οι μύκητες ικανοί).

44 Φυλετική (σεξουαλική) αναπαραγωγή υφομυκήτων (μέσω φυλετικών σπορίων) Τα φυλετικά σπόρια προκύπτουν από συνένωση των απλοειδών πυρήνων δύο στελεχών ενός μύκητα του ίδιου είδους (πυρηνογαμία). ΑΦΥΛΕΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ Οι μύκητες που προκύπτουν από φυλετικά σπόρια έχουν τα γενετικά χαρακτηριστικά και των δύο γονεϊκών στελεχών. Οι μύκητες παράγουν συχνότερα αφυλετικά, παρά φυλετικά σπόρια. ΦΥΛΕΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ Όταν αναπτύσσονται στο εργαστήριο, οι περισσότεροι μύκητες παράγουν μόνο αφυλετικά σπόρια.

45 Τα σπόρια των μυκήτων (αφυλετικά, φυλετικά) είναι ανθεκτικά στη ξηρασία, στη θερμότητα, στο ψύχος και σε ορισμένους χημικούς παράγοντες, αλλά δεν διαθέτουν την αντοχή των βακτηριακών ενδοσπορίων. Αυτά διασκορπίζονται εύκολα με τον αέρα και όταν μεταφερθούν στο κατάλληλο θρεπτικό υπόστρωμα βλαστάνουν και δημιουργούν νέες υφές και μυκήλια. Κάποιοί μύκητες στερούνται φυλετικής αναπαραγωγής α αρα και κατατάσσονται ααάσσο ασο στους δευτερομύκητες ή ατελείς μύκητες. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν γνωστοί μύκητες που προσβάλλουν τα φυτά,, τα ζώα και τον άνθρωπο. π.χ. Penicillium, Aspergillus

46 Σημαντικά φύλα μυκήτων Οι μυκηλιακοί μύκητες, ανάλογα με το είδος των φυλετικών σπορίων που παράγουν, διακρίνονται στους: o o o o ασκομύκητες εδώ ανήκουν οι περισσότερες ζύμες παράγουν σπόρια μέσα σε σάκκο (ασκό) που καλούνται ασκοσπόρια (ascospores) ζυγομύκητες παράγουν μεγάλα σπόρια που περιβάλλονται από παχύ κυτταρικό τοίχωμα και τα οποία καλούνται ζυγοσπόρια (zygospores), μούχλες του ψωμιού, π.χ. Rhizopus, Mucor βασιοδιομύκητες εδώ ανήκουν τα μανιτάρια τα σπόρια (βασιδιοσπόρια) δ ό παράγονται στο άκρο μιας ροπαλοειδούς δομής που καλείται βασίδιο (basidium) ωομύκητες μυκητιόμορφα φύκη (νέα ταξινόμηση) παράγουν ωοσπόρια (oospores), υδρόβιοι μύκητες, π.χ. Phytophthora infestans (περονόσπορος της πατάτας)

47 Μονοκύτταροι μύκητες (ζύμες ή ζυμομύκητες) (yeasts)

48 Οι ζυμομύκητες είναι μονοκύτταροι μύκητες, η πλειονότητα των οποίων κατατάσσεται στους ασκομύκητες. Είναι προαιρετικά αναερόβιοι μικροοργανισμοί. Eυδοκιμούν κυρίως σε περιβάλλοντα που υπάρχουν πολλά σάκχαρα (π.χ. χ Saccharomyces cerevisiae). Κάποιες ζύμες ζουν συμβιωτικά με ζώα (κυρίως έντομα), ενώ άλλες είναι παθογόνες για τα ζώα και τον άνθρωπο (π.χ. Candida albicans).

49 Αφυλετική αναπαραγωγή ζυμομυκήτων Στις ζύμες, η κυτταρική διαίρεση γίνεται συνήθως με εκβλάστηση (budding). Σε αυτή τη δαδ διαδικασία ασασχηματίζεται α ένα νέο κύτταρο υπό μορφή μιας μικρής προεξοχής, η οποία σταδιακά μεγαλώνει και τελικά αποχωρίζεται. Κάποιες ζύμες υπό ορισμένες συνθήκες σχηματίζουν ψευδοϋφές (pseudohypha). διαδικασία εκβλάστησης σε κύτταρα ζυμομύκητα Για παράδειγμα, η Candida albicans προσκολλάται στα επιθηλιακά κύτταρα του ανθρώπου, αλλά συνήθως δημιουργεί ψευδοϋφές όταν εισβάλλει σε βαθύτερους ιστούς.

50 Μανιτάρια (μακροσκοπικοί βασιδιομύκητες)

51 Τα μανιτάρια είναι μακροσκοπικοί νηματοειδείς βασιδιομύκητες, που σχηματίζουν μεγάλες δομές που ονομάζονται καρποσώματα (fruiting bodies). Τα καρποσώματα καλούνται κοινώς μανιτάρια και σχηματίζονται από τη σύνδεση μεγάλου αριθμού μεμονωμένων υφών. Τα μανιτάρια ζουν το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους υπό μορφή μυκηλίου (στο έδαφος, στα φύλλα και σε κορμούς δένδρων που αποσυντίθενται). Όταν οι συνθήκες του περιβάλλοντος γίνουν ευνοϊκές αναπτύσσονται τα καρποσώματα (μέσω φυλετικής αναπαραγωγής). Τα βασιδιοσπόρια είναι τα φυλετικά σπόρια των μανιταριών και σχηματίζονται στο κάτω μέρος των καρποσωμάτων,, πάνω στα ελάσματα. Τα ελάσματα στηρίζονται στον πίλο του μανιταριού.

52 κύκλος ζωής ενός τυπικού μανιταριού (βασιδιομύκητα)

53 κύκλος ζωής ενός τυπικού μανιταριού (βασιδιομύκητα) φυλετική αναπαραγωγή

54 ελάσματα στην κάτω επιφάνεια ενός μανιταριού (βασιδιομύκητα, αυτός φέρει βασίδιο που συγκρατεί τα βασιδιοσπόρια)

55 Amanita muscaria Amanita phalloides Psilocybe semilanceata καρποσώματα μερικών δηλητηριωδών μανιταριών

56 Καλλιεργούμενα εδώδιμα μανιτάρια Στα περισσότερα μέρη του κόσμου, το μανιτάρι που καλλιεργείται εμπορικά σε φάρμες μανιταριών είναι το Agaricus bisporus. Ένα άλλο είδος καλλιεργούμενου μανιταριού είναι το Lentinus edulus (σιιτάκε), το οποίο καλλιεργείται σε τμήματα κορμού δένδρων.

57 Φύκη (ή άλγη) (algae)

58 Τα φύκη αποτελούν μια μεγάλη και ανομοιογενή ομάδα οργανισμών, η πλειονότητα εκ των οποίων είναι μικροσκοπικά κύτταρα, όμως ορισμένα υπερβαίνουν σε μήκος τα 30 μέτρα. Κυριότερα γένη φυκών: Chlamydomonas Euglena Gonyaulax Είναι φωτοαυτότροφοι οργανισμοί (όπως και τα φυτά), δηλαδή: χρησιμοποιούν το CO 2 σαν πηγή άνθρακα και η ηλιακή ενέργεια χρησιμοποιείται για τη σύνθεση του ATP

59 Ζουν είτε ως μεμονωμένα κύτταρα, είτε σε αποικίες αποτελούμενες από συναθροίσεις κυττάρων. Όταν τα κύτταρα διατάσσονται στη σειρά, τα φύκη λέγονται νηματοειδή. Τα περισσότερα έχουν πράσινο χρώμα (πράσινα φύκη, χλωρόφυτα), διότι διαθέτουν χλωροφύλλη. Αλλά κάποια είναι φαιά ή κόκκινα (φαιοφύκη, ερυθροφύκη), επειδή περιέχουν και άλλες χρωστικές (π.χ. ξανθοφύλλες) που επικαλύπτουν το πράσινο χρώμα. Τα κύτταρα των φυκών περιέχουν ένα ή περισσότερους χλωροπλάστες, στους οποίους υπάρχουν οι φωτοσυνθετικές χρωστικές.

60 Τα φύκη αφθονούν στη φύση σε υδάτινα ενδιαιτήματα, τόσο φυσικά (λίμνες, θάλασσες), όσο και τεχνητά (π.χ. πισίνες, υδατοκαλλιέργειες). Κάποια είδη υπάρχουν και στο έδαφος (σε ξηρά περιβάλλοντα). Κάποια είδη φυκών είναι χημειοργανοτροφικά (δηλαδή προμηθεύονται ενέργεια μέσω του καταβολισμού οργανικών ενώσεων) και μπορούν έτσι να αναπτύσσονται στο σκοτάδι. Στα φύκη, σε αντίθεση με τα πρωτόζωα και τους μυξομύκητες είναι αδύνατη η πρόσληψη τροφής μέσω φαγοκυττάρωσης. Αρκετά φύκη μπορούν να μετακινούνται με τη βοήθεια μαστιγίων. Τα πράσινα φύκη (όπως και τα κυανοβακτήρια) σχηματίζουν τις λειχήνες όταν συνυπάρχουν με μύκητες. μικροβιακή κοινότητα λειχήνων (συμβίωση μυκήτων, πράσινων φυκών και κυανοβακτηρίων) πάνω σε βράχο

61 Τοξικά φύκη Κάποια φύκη, είναι τοξικά επειδή παράγουν νευροτοξίνες (neurotoxins). Τα Alexandrium catenella και Pfiesteria piscicida σχετίζονται με θάνατο ψαριών και δηλητηρίαση ανθρώπων μέσω της κατανάλωσης μολυσμένου νερού, ψαριών και οστρακοειδών (π.χ. γαρίδες, καραβίδες, καβούρια, αστακός). «ερυθρή παλίρροια» τοξικών φυκών, τα οποία αναπτύσσονται σε υψηλές συγκεντρώσεις οργανικών ουσιών

62 παραλυτική δηλητηρίαση από οστρακόδερμα (paralytic shellfish poisoning) Alexandrium catenella Alexandrium catenella (πρώην Gonyaulax catenella)

63 Πρωτόζωα (protozoa)

64 Τα πρωτόζωα είναι μονοκύτταροι ευκαρυωτικοί μικροοργανισμοί χωρίς κυτταρικό τοίχωμα. Είναι συνήθως χημειοετερότροφα, δηλαδή προμηθεύονται την απαραίτητη αρα η ενέργεια μέσω της οξείδωσης οργανικών ενώσεων. Συνήθως απαντούν σε υδάτινα ενδιαιτήματα (γλυκού, θαλασσινού νερού) και πολλά είναι παράσιτα ζώων (π.χ. του ανθρώπου). Τα περισσότερα πρωτόζωα τρέφονται με εγκόλπωση και αφομοίωση στερεών ουσιών ή και ολόκληρων κυττάρων (φαγοκυττάρωση).

65 ένα κύτταρο Didinium «καταβροχθίζει» ένα κύτταρο Paramecium (ένα άλλο βλεφαριδοφόρο πρωτόζωο)

66 Ταξινομικές ομάδες (φύλα) πρωτόζωων Τα περισσότερα πρωτόζωα διαθέτουν αυτοκινησία και ανάλογα με το μηχανισμό κίνησής τους διακρίνονται σε 4 ταξινομικές ομάδες: o o o o τα μαστιγοφόρα (flagellates, φύλο Euglenozoa) χρησιμοποιούν για την κίνησή τους μαστίγια (flagella) τα σαρκώδη ή αμοιβάδες (amoebae, φύλο Amoebozoa) κινούνται με αμοιβαδοειδή κίνηση (αυτά εκτείνουν κυτταροπλασματικές προεκβολές, τα ψευδοπόδια, για την κίνηση και την πρόσληψη της τροφής) ) τα βλεφαριδοφόρα (φύλο Ciliophora) χρησιμοποιούν για την κίνησή τους βλεφαρίδες (cilia) τα σπορόζωα ή ακροσυμπλεγματικά (φύλο Apicomplexa) δεν διαθέτουν κίνηση, είναι όλα υποχρεωτικά παράσιτα ζώων

67 ψευδοπόδια αμοιβάδα βλεφαριδοφόρο (Paramecium)

68 φωτοαυτότροφα ελονοσία (malaria) μαστιγοφόρο (Dunaliela) σπορόζωο (Plasmodium vivax)

69 Τρόπος αναπαραγωγής πρωτόζωων Τα πρωτόζωα συνήθως αναπαράγονται ασεξουαλικά (αφυλετικά, μονογονικά) με: απλή διχοτόμηση (όπως τα βακτήρια) εκβλάστηση (όπως οι ζύμες) σχιζογονία (πριν την κυτταρική διαίρεση ο πυρήνας υφίσταται πολλαπλές λέ διαιρέσεις και έτσι σχηματίζονται πολλοί πυρήνες και γύρω από τον καθένα συγκεντρώνεται μέρος του κυτταροπλάσματος) Σε ορισμένα πρωτόζωα έχει παρατηρηθεί θίσεξουαλική (φυλετική, λ ή αμφιγονική) αναπαραγωγή. Σ ξ λ ή ή ά λ δή ά Στη σεξουαλική αναπαραγωγή παράγονται απλοειδή αναπαραγωγικά κύτταρα (γαμετοκύτταρα, γαμέτες) τα οποία κατά την αναπαραγωγή συντήκονται σχηματίζοντας ένα διπλοειδή ζυγωτή.

70 Εγκύστωση πρωτόζωων Όταν αντιμετωπίζουν συγκεκριμένες αντίξοες συνθήκες, ορισμένα πρωτόζωα παράγουν ένα προστατευτικό περίβλημα που καλείται κύστη. Ως κύστη, το πρωτόζωο μπορεί και επιβιώνει σε συνθήκες έλλειψης τροφής, υγρασίας, οξυγόνου, σε ακατάλληλες θερμοκρασίες και επί παρουσίας τοξικών χημικών ενώσεων. Η κύστη επιτρέπει επίσης στα παρασιτικά πρωτόζωα να επιβιώνουν βώ εκτός του ξενιστή, πράγμα που είναι σημαντικό για τα παράσιτα που αποβάλλονται από ένα ξενιστή προκειμένου να μολύνουν τον επόμενο. πρωτόζωο που περιβάλλεται από προστατευτικό περίβλημα (κύστη)

71 Από τα σχεδόν είδη πρωτόζωων, μόνο λίγα είναι εκείνα που προκαλούν λοιμώξεις στον άνθρωπο. Μερικές απ αυτές, μαζί με τα πρωτόζωα που τις προκαλούν είναι οι ακόλουθες: αφρικανική ασθένεια του ύπνου (Trypanosoma gambiense) αμοιβαδική δυσεντερία (Entamoeba histolytica) μηνιγγοεγκεφαλίτιδα (Naegleria fowleri) δυσεντερία (Balantidium coli, Paramecium tetraurelia) ελονοσία (Plasmodium vivax, Plasmodium falciparum) λαμβλίαση ή γιαρδίαση (Giardia intestinalis) κρυπτοσποριδίαση (Cryptosporidium parvum) κυκλοσπορίαση (Cyclospora cayenatensis) προκαλούν τροφιμογενείς λεϊσμανίαση (Leishmania major) λοιμώξεις τοξοπλάσμωση (Toxoplasma gondii) μη γονοκοκκική ουριθρίτιδα, κολπίτιδα (Trichomonas vaginalis)

72 ηλεκτρονιακές μικρογραφίες κυττάρων του υποχρεωτικού παρασιτικού πρωτόζωου Cryptosporidium parvum προσκολλημένα σε εντερικά επιθηλιακά κύτταρα

73 Giardia intestinalis εντερικό πρωτόζωο που προκαλεί τη γιαρδίαση στον άνθρωπο (το πιο συχνά αναφερόμενο εντερικό παράσιτο στον ανεπτυγμένο κόσμο)

74 κύστεις Toxoplasma gondii σε ιστό συκωτιού

75 Έλμινθες (helminths)

76 Οι έλμινθες είναι πολυκύτταροι ευκαρυωτικοί οργανισμοί (ανήκουν στο βασίλειο των ζώων) που συνήθως διαθέτουν πεπτικό, κυκλοφορικό, νευρικό, απεκκριτικό και αναπαραγωγικό σύστημα. Αυτοί είναι σκουλήκια διαφόρων μεγεθών (από μικροσκοπικά έως και μήκος πολλά μέτρα), τα οποία είναι υποχρεωτικά παράσιτα ζώων (parasitic worms). Η πλειοψηφία αυτών ανήκει σε 2 φύλα: τρηματώδεις (trematodes, flukes) τους πλατυέλμινθες (Platyhelminthes, flatworms) και τους νηματέλμινθες (Nematoda, roundworms) κεστώδεις (cestodes) ή ταινίες (tapeworms)

77 Κύκλος ζωής ελμίνθων Η ανατομία και ο κύκλος ζωής των παρασιτικών ελμίνθων έχουν τροποποιηθεί για να ταιριάζουν στον παρασιτικό τρόπο ζωής. Αυτός είναι μερικές φορές εξαιρετικά πολύπλοκος και μπορεί να περιλαμβάνει σειρά ενδιάμεσων ξενιστών (intermediate hosts), έναν για κάθε εξελικτική φάση του παρασίτου (larval, developmental stage). Ο τελικός (οριστικός) ξενιστής (definitive host) είναι αυτός που φιλοξενεί το ενήλικο παράσιτο. Οι ενήλικοι σκώληκες διαθέτουν ξεχωριστά φύλα, ενώ κάποιοι είναι ερμαφρόδιτοι (hermaphroditic), h δηλαδή δή το ίδιο ζώο να διαθέτει και αρσενικά και θηλυκά αναπαραγωγικά όργανα. Ορισμένοι ερμαφρόδιτοι σκώληκες αυτογονιμοποιούνται.

78 κύκλος ζωής Trichinella spiralis Νηματέλμινθας που μπορεί να προκαλέσει μια δυνητικά σοβαρή λοίμωξη στον άνθρωπο, που καλείται τριχινέλλωση (trichinellosis) ή τριχινίαση (trichinosis), i μετά την κατανάλωση μολυσμένου κρέατος

79 εγκυστωμένες προνύμφες (larvae) του παρασιτικού νηματέλμινθα εγκυστωμένες προνύμφες (larvae) του παρασιτικού νηματέλμινθα Trichinella spiralis μέσα σε κύστη που έχει σχηματιστεί μέσα σε χοιρινό ιστό

Μικροοργανισμοί: είναι οι οργανισμοί ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ που δεν μπορούμε να Η τους ΜΙΚΡΟΒΙΑ διακρίνουμε με γυμνό μάτι (μέγεθος < 0,1 mm)

Μικροοργανισμοί: είναι οι οργανισμοί ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ που δεν μπορούμε να Η τους ΜΙΚΡΟΒΙΑ διακρίνουμε με γυμνό μάτι (μέγεθος < 0,1 mm) Μικροοργανισμοί: είναι οι οργανισμοί ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ που δεν μπορούμε να Η τους ΜΙΚΡΟΒΙΑ διακρίνουμε με γυμνό μάτι (μέγεθος < 0,1 mm) Πού και πώς ζουν 1. στο φυσικό περιβάλλον (νιτροποιητικά βακτήρια)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΟΙ ΜΥΚΗΤΕΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΟΙ ΜΥΚΗΤΕΣ 34 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΟΙ ΜΥΚΗΤΕΣ 35 ΟΙ ΜΥΚΗΤΕΣ Απαντώνται πάνω σε δέντρα, στο δάσος μετά τη βροχή, μέσα σε τρόφιμα αλλά και στα πόδια των αθλητών. Οι περισσότεροι από αυτούς μοιάζουν με φυτά, αλλά δεν

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγοριοποίηση μικροοργανισμών

Κατηγοριοποίηση μικροοργανισμών Κατηγοριοποίηση μικροοργανισμών 1 Μαθησιακά αποτελέσματα 1. Καταγραφή των χαρακτηριστικών των διαφόρων τύπων μικροοργανισμών 2. Κατηγοριοποίηση των μικροοργανισμών σε βακτήρια, μύκητες, πρωτόζωα, ιούς

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Μικροβιολογία. (Μύκητες)

Γενική Μικροβιολογία. (Μύκητες) Γενική Μικροβιολογία (Μύκητες) Χαρακτηριστικά των μυκήτων Ευκαρυωτικοί μικροοργανισμοί Δεν φωτοσυνθέτουν, είναι χημειοοργανότροφοι. Σημαντικοί αποικοδομητές! Μύκητες και τρόφιμα (Αλλοιώσεις τροφίμων) Μύκητες

Διαβάστε περισσότερα

«Άνθρωπος και Υγεία»

«Άνθρωπος και Υγεία» ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ «Άνθρωπος και Υγεία» Ημερομηνία:. Ονοματεπώνυμο:. Βαθμός: ΘΕΜΑ Α Α1. Να σημειώσετε τη σωστή απάντηση στις επόμενες προτάσεις: 1. Προκαρυωτικοί οργανισμοί είναι:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΖΩΝΤΑΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ

Η ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΖΩΝΤΑΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Η ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΖΩΝΤΑΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Species Plantarum (1753) Systema Naturae (1758) Περιέγραψε όλα τα γνωστά στην εποχή του είδη, φυτικά και ζωικά. 'Ηθελε, με τον τρόπο αυτό, να καταγράψει όλους τους

Διαβάστε περισσότερα

VII. Πρώτιστα - Μύκητες. Γενικά στοιχεία Δομή & Οργάνωση Αναπαραγωγή Ταξινόμηση

VII. Πρώτιστα - Μύκητες. Γενικά στοιχεία Δομή & Οργάνωση Αναπαραγωγή Ταξινόμηση VII. Πρώτιστα - Μύκητες Γενικά στοιχεία Δομή & Οργάνωση Αναπαραγωγή Ταξινόμηση Το Βασίλειο των Μυκήτων Μύκητας = μανιτάρι Ωστόσο περιλαμβάνονται οι ζύμες, οι μούχλες και αρκετά παράσιτα Δεν είναι φυτά,

Διαβάστε περισσότερα

Επιλέξτε τη σωστή απάντηση, βάζοντας σε κύκλο το αντίστοιχο γράμμα:

Επιλέξτε τη σωστή απάντηση, βάζοντας σε κύκλο το αντίστοιχο γράμμα: ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή 10 Οκτωβρίου 2010 ΘΕΜΑ 1 ο: Επιλέξτε τη σωστή απάντηση, βάζοντας σε κύκλο το αντίστοιχο γράμμα: 1. Ανήκουν στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς Α. το τοξόπλασμα

Διαβάστε περισσότερα

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.1 Ομοιόσταση 4.2 Ασθένειες 4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.3 Αμυντικοί μηχανισμοί του ανθρώπινου οργανισμού 4.4 Τρόποι ζωής και ασθένειες Μάρθα Καρβουνίδου ΠΕ1404

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΦΥΤΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 5 ΩΟΜΥΚΗΤΕΣ

ΓΕΝΙΚΗ ΦΥΤΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 5 ΩΟΜΥΚΗΤΕΣ ΓΕΝΙΚΗ ΦΥΤΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 5 ΩΟΜΥΚΗΤΕΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟ CHROMISTA (=STRAMENOPILA) Στο βασίλειο αυτό κατατάσσονται τα άλγη (φύκια) και οι ωομύκητες = οργανισμοί που μοιάζουν αλλά δεν είναι αληθινοί μύκητες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΧ ΓΕΝΙΚΗ ΜΥΚΗΤΟΛΟΓΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΧ ΓΕΝΙΚΗ ΜΥΚΗΤΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΧ 1 ΓΕΝΙΚΗ ΜΥΚΗΤΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΧ ΓΕΝΙΚΗ ΜΥΚΗΤΟΛΟΓΙΑ Ι ) ΓΕΝΙΚΟΤΗΤΕΣ Οι µύκητες είναι κατώτερα φυτά στερούµενα χλωροφύλλης, πολυκυττάριοι ή µονοκυττάριοι οργανισµοί. Ανήκουν στους ευκαρυωτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων

Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων Ενότητα 2: Στοιχεία Μικροβιολογίας και Βιοχημείας των Βιομηχανικών Ζυμώσεων(3/5), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων Διδάσκων: Δρ. Σεραφείμ Παπανικολαου Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Κάψα είναι δυνατό να διαθέτουν: Α. Οι ιοί Β. Τα βακτήρια Γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 31-7-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 Στο σχήμα 1 του άρθρου που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη φορά φαίνεται η καθοριστικός ρόλος των μικροοργανισμών για την ύπαρξη της ζωής, αφού χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΛΙΜΝΟΘΑΛΑΣΣΩΝ

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΛΙΜΝΟΘΑΛΑΣΣΩΝ Λιμνοθάλασσες οι λιμνοθάλασσες είναι παράκτιες υδάτινες περιοχές με μικρό βάθος και συνήθως χωρίζονται από τη γειτονική θαλάσσια περιοχή με φυσικό φράκτη την αμμολουρίδα η οποία διαχωρίζει και ουσιαστικά

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές)

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) KINΔΥΝΟΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) Μικροβιολογικός Χηµικός Φυσικός Η φυσική καταστροφή των τροφίµων κάνει τα τρόφιµα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ. Μονογονία

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ. Μονογονία ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ Ένα από τα χαρακτηριστικά γνωρίσµατα των οργανισµών, που µελετήσαµε στην αρχή του βιβλίου, είναι η ικανότητα αναπαραγωγής. Ο Pasteur, µε το οµώνυµο πείραµά του, απέδειξε ότι η αυτόµατη δηµιουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 1. Ποιος είναι ο ρόλος του δέρµατος στον οργανισµό; 2. Ποιος είναι ο ρόλος των βακτηρίων στην υγεία του ανθρώπου; 3. Ποιες πρωτεΐνες µε αντιµικροβιακή δράση παράγει ο ανθρώπινος οργανισµός και πώς δρουν;

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015 Βιολογία Γ λυκείου γενικής παιδείας

Γενικές εξετάσεις 2015 Βιολογία Γ λυκείου γενικής παιδείας Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μελλίδης Κ. Πασσιά Α. Θέμα Α Γενικές εξετάσεις 2015 Βιολογία Γ λυκείου γενικής παιδείας Να

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γ Λυκείου Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 1 Θεωρία Παρ 1.2

Βιολογία Γ Λυκείου Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 1 Θεωρία Παρ 1.2 1.2 ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΟΡΙΣΜΟΣ: Οι οργανισµοί που δεν τους διακρίνουµε µε γυµνό µάτι (µικρότεροι από 0.1mm)χαρακτηρίζονται ως µικροοργανισµοί ή µικρόβια Βρίσκονται: Στο φυσικό περιβάλλον ( π.χ. νιτροποιητικά

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Δημήτρης Η. Β 1 25.3.14 3 Ο Κεφάλαιο 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια έχει κεντρική σημασία για έναν οργανισμό, γιατί ό,τι και να κάνουμε χρειαζόμαστε ενέργεια. Ο κλάδος της βιολογίας που ασχολείται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη

Διαβάστε περισσότερα

Σχ.159. Το ευκαρυωτικό κύτταρο.

Σχ.159. Το ευκαρυωτικό κύτταρο. 1 Σχ.159. Το ευκαρυωτικό κύτταρο. 2 Το υδρογονόσωμα Ορισμένοι ευκαρυωτικοί μικροοργανισμοί δεν έχουν μιτοχόνδρια, αλλά ένα αναπνευστικό οργανίδιο περιβαλλόμενο από μεμβράνη, διαφορετικό ως προς τη δομή

Διαβάστε περισσότερα

4. Ως αυτότροφοι οργανισμοί χαρακτηρίζονται α. οι καταναλωτές Α τάξης. β. οι παραγωγοί. γ. οι αποικοδομητές. δ. οι καταναλωτές Β τάξης.

4. Ως αυτότροφοι οργανισμοί χαρακτηρίζονται α. οι καταναλωτές Α τάξης. β. οι παραγωγοί. γ. οι αποικοδομητές. δ. οι καταναλωτές Β τάξης. ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Ζήτηµα 1ο Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι ιοί είναι :

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία των μικροοργανισμών. Κεφάλαιο 3 από το βιβλίο «Εισαγωγή στην Γενική Μικροβιολογία»

Φυσιολογία των μικροοργανισμών. Κεφάλαιο 3 από το βιβλίο «Εισαγωγή στην Γενική Μικροβιολογία» Φυσιολογία των μικροοργανισμών Κεφάλαιο 3 από το βιβλίο «Εισαγωγή στην Γενική Μικροβιολογία» BIOΛOΓIA TΩN MIKPOOPΓANIΣMΩN ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ 1. Μικροβιακή αύξηση (ή ανάπτυξη): αυξάνεται ο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση που συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιμέλεια: Aβραμίδου Δέσποινα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιμέλεια: Aβραμίδου Δέσποινα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιμέλεια: Aβραμίδου Δέσποινα ΘΕΜΑ Α 1. γ 2. α 3. β 4. β 5. δ ΘΕΜΑ Β Β1. 1. Β 2. Α 3. Α 4. Β 5. Β 6. Α 7. Α 8. Β Β2. Η απάντηση βρίσκεται στη σελίδα

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΣΤΟΙΧΕΙΑΡΥΠΑΝΣΗΣ 2.1 ΠΑΘΟΦΟΝΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 2.1.1 ΒΑΚΤΗΡΙΑ 2.1.2 ΙΟΙ 2.1.3 ΠΡΩΤΟΖΩΑ 2.2 ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΔΙΑΛΥΤΕΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 Το θέμα που απασχολεί το κεφάλαιο σε όλη του την έκταση είναι ο μεταβολισμός και χωρίζεται σε τέσσερις υποκατηγορίες: 3.1)Ενέργεια και οργανισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές διεργασίες. Βιομάζα Βιομόρια Οργ. μόρια Ανοργ. μόρια

Τεχνικές διεργασίες. Βιομάζα Βιομόρια Οργ. μόρια Ανοργ. μόρια Τεχνικές διεργασίες Βιομάζα Βιομόρια Οργ. μόρια Ανοργ. μόρια ΓΕΩΡΓΙΑ Γενετική βελτίωση ποικιλιών φυτών για αντοχή στις ασθένειες, ξηρασία, αφιλόξενα εδάφη Μαζική παραγωγή κλώνων Ανάπτυξη βιο-εντομοκτόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ:

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΕΝΑ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΓΝΩΣΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ, ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΡΙΜΗΚΥΡΙΟΣ, ΓΕΩΠΟΝΟΣ, Δρ. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΡΟΣΗΜΟ ΘΑΛΗΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Α1. γ Α2. α Α3. β Α4. β Α5. δ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΡΟΣΗΜΟ ΘΑΛΗΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Α1. γ Α2. α Α3. β Α4. β Α5. δ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. α Α3. β Α4. β Α5. δ ΘΕΜΑ Β Β1. 1 Β 2 Α 3 Α 4 Β 5 Β 6 Α 7 Α 8 Β Β2. Σελ. 18 Σχολικού βιβλίου Το γενετικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι ιοί αποτελούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΚΗΤΕΣ-ΜΑΝΙΤΑΡΙΑ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΜΥΚΗΤΩΝ

ΜΥΚΗΤΕΣ-ΜΑΝΙΤΑΡΙΑ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΜΥΚΗΤΩΝ ΜΥΚΗΤΕΣ-ΜΑΝΙΤΑΡΙΑ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΜΥΚΗΤΩΝ ηµήτρης Μ. ήµου, Γεωπόνος, Μυκητολόγος ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με τη λέξη µανιτάρια ονοµάζονται οι µακροσκοπικές καρποφορίες εγγενούς αναπαραγωγής ορισµένων µυκήτων,

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Φυτοπαθολογία Εργαστήριο

Γενική Φυτοπαθολογία Εργαστήριο Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Γενική Φυτοπαθολογία Εργαστήριο Ενότητα 7: Chromista (Peronosporaceae) Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα Καθηγήτρια Εντομολογίας 1 ΑνοιχτάΑκαδημαϊκάΜαθήματαστοΤΕΙΗπείρου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η τροφή αποτελείται και από ουσίες μεγάλου μοριακού βάρους (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια, νουκλεϊνικά οξέα). Οι ουσίες αυτές διασπώνται (πέψη) σε απλούστερες (αμινοξέα, απλά σάκχαρα,

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Αποβλήτων

Διαχείριση Αποβλήτων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Διαχείριση Αποβλήτων Ενότητα 11 : Βιομηχανικά Στερεά και Υγρά Απόβλητα Δρ. Σταυρούλα Τσιτσιφλή Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Τα κύτταρα που παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία!

Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία! Διαγώνισμα ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γενικής Παιδείας ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 15/3/2015 Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία! ΘΕΜΑ Α Να αντιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Μαντώ Κυριακού 2015

ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Μαντώ Κυριακού 2015 ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Μαντώ Κυριακού 2015 Ενεργειακό Στα βιολογικά συστήματα η διατήρηση της ενέργειας συμπεριλαμβάνει οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις παραγωγή ATP Οξείδωση: απομάκρυνση e από ένα υπόστρωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ 2 Η ΔΙAΛΕΞΗ 1. ΑΙΤΙΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΦΥΤΑ 2. ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΑΙΤΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ EΝΔΟΓΕΝΗ Ζημιές γενετικής φύσης ΕΞΩΓΕΝΗ Ζημιές που προξενούν οι: ΑΒΙΟΤΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή. Κεφάλαιο 2: Η Βιολογία των Ιών

Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή. Κεφάλαιο 2: Η Βιολογία των Ιών Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή 1.1 Μικροοργανισμοί, Μικροβιολογία και Μικροβιολόγοι... 19 1.1.1 Μικροοργανισμοί... 19 1.1.2 Μικροβιολογία... 20 1.1.3 Μικροβιολόγοι... 21 1.2 Σύντομη Ιστορική Εξέλιξη της Μικροβιολογίας...

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: Α1. Ευκαρυωτικοί μικροοργανισμοί; α.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. της Νικολέτας Ε. 1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ)

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. της Νικολέτας Ε. 1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ) ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ της Νικολέτας Ε. 3ο Κεφάλαιο Περιληπτική Απόδοση 3.1. Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β) ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β) ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 1 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β) ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Α1. γ (σύφιλη) Α2. α (ερυθρός μυελός των οστών)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ:Β 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Είναι γνωστό πως οποιοσδήποτε οργανισμός, για να λειτουργήσει χρειάζεται ενέργεια. Η ενέργεια αυτή βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Υγιεινή Τροφίμων. Αλλοιογόνοι μικροοργανισμοί των τροφίμων. Αλλοίωση τροφίμων

Υγιεινή Τροφίμων. Αλλοιογόνοι μικροοργανισμοί των τροφίμων. Αλλοίωση τροφίμων Υγιεινή Τροφίμων Αλλοιογόνοι μικροοργανισμοί των τροφίμων Αλλοίωση τροφίμων Αλλοιωμένα καλούνται τα τρόφιμα των οποίων τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά, η θρεπτική αξία, η δομή και η χημική και μικροβιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Διαχείρηση στερεών αποβλήτων

ΜΑΘΗΜΑ: Διαχείρηση στερεών αποβλήτων ΜΑΘΗΜΑ: Διαχείρηση στερεών αποβλήτων ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Καθηγητής Σεραφείμ Σαββίδης ΤΜΗΜΑ: Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί Κεφαλαίο 3 ο Μεταβολισμός Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια είναι απαρέτητη σε όλους τους οργανισμούς και την εξασφαλίζουν από το περιβάλλον τους.παρόλα αυτά, συνήθως δεν μπορούν να την χρησιμοποιήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14 ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Μπορεί να λειτουργήσει ένα οικοσύστημα α) με παραγωγούς και καταναλωτές; β) με παραγωγούς και αποικοδομητές; γ)με καταναλωτές και αποικοδομητές; Η διατήρηση των οικοσυστημάτων προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Αντίθετα οι φωτοσυνθετικοί,

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή.

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή. 5ο ΓΕΛ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Μ. ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΑ 2/4/2014 Β 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Μονάδες 25 Α1.

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα.

Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα. 2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, διαγράμματα,

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II)

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Μεζούρες (λευκό καπάκι) Μαρκαδόρος

Μεζούρες (λευκό καπάκι) Μαρκαδόρος 1. Κυτταρική αναπνοή στο μύκητα Saccharomyces cerevisiae. 2. Παράγοντες που επηρεάζουν το ρυθμό της ανάπτυξης και της κυτταρικής αναπνοής του μύκητα. 3. Μικροσκοπική παρατήρηση του μύκητα και της αναπαραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία. Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Βιολογία. Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Βιολογία Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Σειρά: Γενικό Λύκειο Θετικές Επιστήμες Νότα Λαζαράκη, Βιολογία Γ Λυκείου Γενικής Παιδείας Υπεύθυνος έκδοσης: Αποστόλης Αντωνόπουλος Θεώρηση κειμένου: Κυριάκος Εμμανουηλίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΑ (ΑΝΤΟΧΗ ΣΕ ΕΝΤΟΜΑ-ΙΟΥΣ)

ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΑ (ΑΝΤΟΧΗ ΣΕ ΕΝΤΟΜΑ-ΙΟΥΣ) ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΑ (ΑΝΤΟΧΗ ΣΕ ΕΝΤΟΜΑ-ΙΟΥΣ) 1 ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΜΕ ΑΝΤΟΧΗ ΣΕ ΕΝΤΟΜΑ 19 Παράγοντες που συμβάλλουν σε αύξηση των εντόμων 1. Μονοκαλλιέργειες 2. Βελτίωση με κριτήριο αποκλειστικά την

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ - ΙΟΡΔΑΝΗΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Αθήνα 2007 3 4 Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ Η μελέτη των αλληλεπιδράσεων του ανθρώπινου οργανισμού με τον περιβάλλοντα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΥΒΙΑΔΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ

ΕΥΡΥΒΙΑΔΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΥΡΥΒΙΑΔΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ 2010-11 Κεφάλαιο 1: Η Οργάνωση της ζωής 1. Από ποια μέρη αποτελείται το μικροσκόπιο; 2. Στην εικόνα φαίνεται ένα μικροσκόπιο. Να γράψετε τα μέρη του όπως υποδεικνύονται από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ. ρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Επιστήµης Ξύλου Τµήµα Σχεδιασµού & Τεχνολογίας Ξύλου - Επίπλου

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ. ρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Επιστήµης Ξύλου Τµήµα Σχεδιασµού & Τεχνολογίας Ξύλου - Επίπλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Επιστήµης Ξύλου Τµήµα Σχεδιασµού & Τεχνολογίας Ξύλου - Επίπλου ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ = Εξωτερικοί παράγοντες που µπορούν να προκαλέσουν

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: Α1. Η ρύθμιση της θερμοκρασίας του

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 10: Κυτταρική Διαίρεση

Ενότητα 10: Κυτταρική Διαίρεση Ενότητα 10: Κυτταρική Διαίρεση Κυτταρική διαίρεση: παραγωγή γενετικά πανομοιότυπων θυγατρικών κυττάρων Κυτταρική διαίρεση Μονοκύτταροι οργανισμοί: η διαίρεση του κυττάρου συνεπάγεται αναπαραγωγή ολόκληρου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό κάθε μίας από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΟ-ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΟ-ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΟ-ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Με απλά λόγια... Μικροοργανισμοί υπάρχουν παντού. Στον αέρα που αναπνέουμε, στο χώμα, στο νερό, στην τροφή, μέσα στους ζωντανούς οργανισμούς, στην επιδερμίδα μας, στα φυτά,

Διαβάστε περισσότερα

Τροφογενείςή τροφιμογενείς νόσοι

Τροφογενείςή τροφιμογενείς νόσοι Τροφογενείςή τροφιμογενείς νόσοι Τροφογενείςή τροφιμογενείς νόσοιονομάζονται οι παθολογικές εκείνες καταστάσεις οι οποίες οφείλονται στην κατανάλωση τροφίμων που έχουν μολυνθεί με παθογόνους παράγοντες.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 5 ΤΑ ΚΑΤΩΤΕΡΑ ΦΥΤΑ ΒΡΥΟΦΥΤΑ - ΠΤΕΡΙΔΟΦΥΤΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 5 ΤΑ ΚΑΤΩΤΕΡΑ ΦΥΤΑ ΒΡΥΟΦΥΤΑ - ΠΤΕΡΙΔΟΦΥΤΑ 43 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 5 ΤΑ ΚΑΤΩΤΕΡΑ ΦΥΤΑ ΒΡΥΟΦΥΤΑ - ΠΤΕΡΙΔΟΦΥΤΑ 44 ΤΑ ΦΥΤΑ Τα πρώτα χερσαία φυτά προήλθαν από ένα οργανισμό, που αν υπήρχε σήμερα, θα ταξινομούνταν ως πολυκύτταρο χλωροφύκος. Οι τόσες

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Φυτοπαθολογία Εργαστήριο

Γενική Φυτοπαθολογία Εργαστήριο Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Γενική Φυτοπαθολογία Εργαστήριο Ενότητα 6: Protozoa & Chromista (Pythiaceae) Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα Καθηγήτρια Εντομολογίας 1 ΑνοιχτάΑκαδημαϊκάΜαθήματαστοΤΕΙΗπείρου

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία Ομοιόσταση: η ικανότητα του οργανισμού να διατηρεί σταθερές τις συνθήκες του εσωτερικού περιβάλλοντος (θερμοκρασία, συγκεντρώσεις διάφορων συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΕΡΔΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΟΣ (MSc) 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΕΛΙΔΑ Ενότητα 2 : Χημεία της ζωής 4 Ενότητα 3: Ενέργεια και οργανισμοί 13 Ενότητα 4: κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

Αφιερωμένο σ όλους τους μαθητές της Γ! Λυκείου! 11/4/2009 2

Αφιερωμένο σ όλους τους μαθητές της Γ! Λυκείου! 11/4/2009 2 11/4/2009 1 Αφιερωμένο σ όλους τους μαθητές της Γ! Λυκείου! 11/4/2009 2 ΑΝΘΡΩΠΟΣ & ΥΓΕΙΑ 11/4/2009 3 ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ 11/4/2009 4 Η ικανότητα του οργανισμού να διατηρεί σταθερές τις συνθήκες του εσωτερικού του

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Ενότητα 6: Ενδογενείς Παράγοντες Ενεργότητα Ύδατος (2/2), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

Τάξεις Μάθημα Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας

Τάξεις Μάθημα Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας Τάξεις Δ, Ε, ΣΤ Μάθημα Αγωγή Υγείας και Φυσικές Επιστήμες (π.χ. Μελέτη Περιβάλλοντος, Φυσική, Γεωγραφία, κ.α. ) Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας 50 λεπτά Ενότητα 1.2. Η ενότητα Χρήσιμοι Μικροοργανισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης ΡΥΠΑΝΣΗ 91 είναι η άμεση ή έμμεση διοχέτευση από τον άνθρωπο στο υδάτινο περιβάλλον ύλης ή ενέργειας με επιβλαβή αποτελέσματα για τους οργανισμούς ( ο ορισμός της ρύπανσης από τον ΟΗΕ ) Ρύποι Φυσικοί (εκρήξεις

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Κεφάλαιο-Άνθρωπος και υγεία.

1 ο Κεφάλαιο-Άνθρωπος και υγεία. 1 Βιολογία Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου-Χ.Κ.Φιρφιρής 1 ο Κεφάλαιο-Άνθρωπος και υγεία. Γ Ι Ερωτήσεις συμπλήρωσης κενών 1.1.Παράγοντες που επηρεάζουν την Να συμπληρώσετε τα κενά των παρακάτω φράσεων με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΦΥΤΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 4 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΑΣΙΔΙΟΜΥΚΗΤΕΣ

ΓΕΝΙΚΗ ΦΥΤΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 4 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΑΣΙΔΙΟΜΥΚΗΤΕΣ ΓΕΝΙΚΗ ΦΥΤΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 4 ΒΑΣΙΔΙΟΜΥΚΗΤΕΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΜΥΚΗΤΩΝ ΒΑΣΙ ΙΟΜΥΚΗΤΗΤΕΣ (BASIDIOMYCETES) Στην κλάση αυτή ταξινομούνται πολλοί παθογόνοι μύκητες με βάση τις εγγενείς καρποφορίες τους. Οι εγγενείς

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις των αντιγόνων και των αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων. Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Γενικής Παιδείας, Ημ/νία: 20 Μαΐου 2015. Απαντήσεις Θεμάτων

Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων. Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Γενικής Παιδείας, Ημ/νία: 20 Μαΐου 2015. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Γενικής Παιδείας, Ημ/νία: 20 Μαΐου 2015 Απαντήσεις Θεμάτων ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμίας από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ. Εργαστήριο 2 ο. Υλικό Καλλιέργειας. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ. Εργαστήριο 2 ο. Υλικό Καλλιέργειας. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO Εργαστήριο 2 ο Υλικό Καλλιέργειας Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 ΥΛΙΚΟ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ o Ο ζυγώτης εμφανίζει ολοδυναμικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο τρίτο. 3.1: Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφάλαιο τρίτο. 3.1: Ενέργεια και οργανισμοί Κεφάλαιο τρίτο 3.1: Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί εξασφαλίζουν την ενέργεια που χρειάζονται με την διάσπαση των θρεπτικών ουσιών της τροφής τους. Οι οργανισμοί που έχουν την ικανότητα να φωτοσυνθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.

ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 1. Ποιος από τους παρακάτω οργανισμούς χαρακτηρίζεται ως αυτότροφος; 1. αλεπού 2. βάτραχος 3. βελανιδιά 4. ψύλλος. 2. Ποιος από τους παρακάτω παράγοντες χαρακτηρίζεται ως αβιοτικός; 1.

Διαβάστε περισσότερα