ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. 8 η θεματική ενότητα: Eυκαρυωτικοί μικροοργανισμοί (μύκητες, φύκη, πρωτόζωα και έλμινθες)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. 8 η θεματική ενότητα: Eυκαρυωτικοί μικροοργανισμοί (μύκητες, φύκη, πρωτόζωα και έλμινθες)"

Transcript

1 ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΜΗΜΑ: ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΣ: Ρ. ΓΚΙΑΟΥΡΗΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ 8 η θεματική ενότητα: Eυκαρυωτικοί μικροοργανισμοί (μύκητες, φύκη, πρωτόζωα και έλμινθες)

2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με τους όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά ημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα. Γ δ ό λ ό ό ό δ ά ί Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, διαγράμματα, κείμενα, που υπόκειται σε άλλου τύπου άδειας χρήσης, η άδεια χρήσης αναφέρεται ρητώς.

3 Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου» έχει χρηματοδοτήσει μόνο τη αναδιαμόρφωση του εκπαιδευτικού υλικού. Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και ια Βίου Μάθηση» η και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους.

4 σύγχρονο απλοποιημένο σχήμα ταξινόμησης όλων των ζωντανών οργανισμών ΒΑΣΙΛΕΙΑ το δέντρο της ζωής (tree of life) ΕΥΚΑΡΥΑ ΒΑΚΤΗΡΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΕΣ αρχέγονο κύτταρο Η εμφάνιση του πρώτου κυττάρου οριοθετείται πριν από 3,8 δισεκατομμύρια χρόνια (καθολικός πρόγονος όλης της ζωής, αρχέγονο κύτταρο).

5 Ποικιλότητα ευκαρυωτικών μικροοργανισμών (eukaryotic microbial diversity) μύκητες (fungi) φύκη (algae) πρωτόζωα (protozoa) έλμινθες (helminths)

6 Μύκητες (fungi) μυκηλιακοί μύκητες ή υφομύκητες ή μούχλες (molds) ζύμες ή ζυμομύκητες (yeasts) μανιτάρια (mushrooms)

7 Σε αντίθεση με τα πρωτόζωα, οι μύκητες: διαθέτουν κυτταρικά τοιχώματα παράγουν σπόρια δεν διαθέτουν αυτοκινησία μούχλες Έχουν αναγνωριστεί τρεις κύριες ομάδες μυκήτων: οι μούχλες (molds) ή μυκηλιακοί μύκητες (filamentous fungi) ζύμες οι ζύμες ή ζυμομύκητες (yeasts) τα μανιτάρια (mushrooms) μανιτάρια

8 Γενικά χαρακτηριστικά των μυκήτων Οι μύκητες: είναι χημειοργανότροφοι o o o o δηλαδή αποκτούν ενέργεια μέσω της οξείδωσης οργανικών ενώσεων είναι αερόβιοι είτε ε υποχρεωτικά, είτε ε προαιρετικά, ρε λίγοι μόνο είναι υποχρεωτικοί οί αναερόβιοι αερόβο έχουν απλές διατροφικές απαιτήσεις είναι ικανοί να χρησιμοποιούν μια ποικιλία οργανικών υποστρωμάτων για τη σύνθεση των μακρομορίων τους και των υπολοίπων συστατικών που χρειάζονται για την ανάπτυξη τους πολλοί αναπτύσσονται σε ακραία περιβάλλοντα π.χ. χαμηλό ph, χαμηλή ενεργότητα νερού (a w ), υψηλή συγκέντρωση άλατος, υψηλή θερμοκρασία

9 Σημασία των μυκήτων για το περιβάλλον Οι περισσότεροι μύκητες είναι χερσαίοι, διαδραματίζοντας σημαντικό ρόλο στην αποικοδόμηση των πολύπλοκών οργανικών ενώσεων σε απλούστερες (οργανικές και ανόργανες). Μέσω της χρήσης εξωκυτταρικών ενζύμων, όπως κυτταρινάσες, οι μύκητες είναι εκείνοι που αποικοδομούν τα σκληρά μέρη των φυτών τα οποία δεν αφομοιώνονται από τα ζώα. Σχεδόν όλα τα φυτά εξαρτώνται από συμβιωτικούς μύκητες, γνωστούς ως μυκόρριζα (mycorrhizae), τα οποία σχηματίζουν ινίδια στις ρίζες βοηθώντας αυτές να απορροφούν μέταλλα και νερό. έ Πολλοί μύκητες προκαλούν σημαντικές ασθένειες των καλλιεργούμενων φυτών, με τεράστιες οικονομικές απώλειες. η νεκρή φυτική οργανική ύλη αποικοδομείται κυρίως από μύκητες

10 φύλλο πατάτας μολυσμένο από περονόσπορο ( μυκητιόμορφο φύκος Phytopthora infestans)

11 Στη βιομηχανία τροφίμων, οι μύκητες είναι απαραίτητοι για την παραγωγή πολλών ζυμώμενων τροφίμων, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση των οργανοληπτικών τους χαρακτηριστικών, όπως: το ψωμί, το κρασί, τη μπύρα και διάφορα τυριά. τυρί ροκφόρ, για την παραγωγή του χρησιμοποιείται η μούχλα Penicillium illi roquefortii μπύρα, παράγεται από τα 2 είδη ζυμομυκήτων: μ Saccharomyces cerevisiae ή Saccharomyce carlsbergensis

12 Saccharomyces cerevisiae Saccharomyces carlsbergensis μπύρα τύπου ale (αφροζυμωτή) η μαγιά, κατά τη διάρκεια της ζύμωσης ανέρχεται στην επιφάνεια του μούστου ζύμωση σε σχετικά υψηλές θερμοκρασίες C μπύρα τύπου lager (βυθοζυμωτή) η μαγιά, κατά τη ζύμωση, υφίσταται καθίζηση στο βυθό του μούστου ζύμωση σε χαμηλότερες θερμοκρασίες, συνήθως 6-12 C

13 Όμως, υπάρχουν είδη μυκήτων που αποτελούν σημαντικούς αλλοιογόνους μικροοργανισμούς (spoilage microorganisms) των τροφίμων. Οι μύκητες αλλοιώνουν κυρίως όξινα τρόφιμα ή / και με χαμηλή περιεκτικότητα σε υγρασία (π.χ. ψωμί, τυρί, φρούτα). Σημαντικά γένη ζυμών για τα τρόφιμα: Saccharomyces, Pichia, Rhodotorula, Torulopsis, Candida, Zygosaccharomyces Σημαντικά γένη μουχλών για τα τρόφιμα: Aspergillus, Alternaria, Fusarium, Geotrichum, Mucor, Penicillium, Rhizopus

14 μυκητιακό σάπισμα (fungal rot) εσπεριδοειδών δώ από διάφορα είδη της μούχλας Penicillium πορτοκάλι λεμόνι

15 σήψη κολοκύθας προκαλούμενη από μούχλες των γενών Fusarium και Alternaria

16 Εξαιτίας της πανταχού παρουσίας των σπορίων τους, οι μύκητες είναι το κύριο αίτιο μόλυνσης των: μικροβιολογικών θρεπτικών μέσων διαφόρων επιφανειών (π.χ. τοίχων) διαφόρων τροφίμων

17 Οι μύκητες χρησιμοποιούνται βιομηχανικά για παραγωγή διαφόρων χρήσιμων χημικών ενώσεων (π.χ. κιτρικό οξύ, βιταμίνες, ένζυμα) και φαρμακευτικών ουσιών (π.χ. αντιβιοτικά). βιοαντιδραστήρες καλλιέργειας μυκήτων για την παραγωγή χρήσιμων ενώσεων η πενικιλλίνη χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της γονόρροιας, ενός σεξουαλικώς μεταδιδόμενου νοσήματος που προκαλείται από το βακτήριο Neisseria gonorrhoeae

18 Το πιο κοινό συστατικό των κυτταρικών τοιχωμάτων των μυκήτων είναι η χιτίνη (chitin), ένα πολυμερές Ν- ακετυλογλυκοζαμίνης. Η βλαστική δομή ή σώμα ενός μύκητα καλείται θαλλός (thallus) και αποτελείται από μακριές ίνες κυττάρων που ενώνονται μεταξύ τους. Ο θαλλός διαφέρει σε μέγεθος και πολυπλοκότητα στους διάφορους μύκητες (από τις μονοκύτταρες ζύμες έως τα μακροσκοπικά μανιτάρια). θαλλός μύκητα

19 Παθογόνοι μύκητες για τον άνθρωπο Παρόλο που οι περισσότεροι μύκητες είναι ακίνδυνοι για τον άνθρωπο, υπάρχουν 50 είδη αυτών που προκαλούν ασθένειες. Οι παθογόνοι αυτοί μύκητες χρησιμοποιούν 3 μηχανισμούς: κάποιοι είναι ισχυρά αλλεργιογόνα, επάγοντας αντιδράσεις υπερευαισθησίας (εσφαλμένες ανοσοαποκρίσεις που προκαλούν βλάβες στο ξενιστή) όταν ο άνθρωπος εκτεθεί σε συγκεκριμένα αντιγόνα μυκήτων κάποιοι προκαλούν μυκητιάσεις (mycoses), όταν αναπτύσσονται στην εξωτερική ή την εσωτερική επιφάνεια του σώματος κάποιοι παράγουν μυκοτοξίνες (π.χ. αφλατοξίνες παραγόμενες από το μύκητα Aspergillus flavus) προκαλώντας μυκοτοξινώσεις

20 Μυκητιάσεις και μυκοτοξινώσεις

21 Οι μύκητες αποτελούν σημαντικά παθογόνα των φυτών και των εντόμων, αλλά δεν θεωρούνται σημαντικοί νοσογόνοι παράγοντες στα σπονδυλωτά, δεδομένου πως ο αριθμός των μυκήτων με ιατρική σημασία είναι σχετικά χαμηλός. Η ανάπτυξη των μυκήτων πάνω ή μέσα σε ζωικούς ξενιστές προκαλεί ασθένειες που συλλογικά ονομάζονται μυκητιάσεις (mycoses). ιαιτητικές, αναπνευστικές, δερματικές και άλλες εκθέσεις σε τοξικούς μεταβολίτες μυκήτων προκαλούν ασθένειες που συλλογικά ονομάζονται μυκοτοξινώσεις (mycotoxicoses). μυκητίαση ποδιού

22 μυκητίαση ένα στέλεχος μύκητα του πρόσφατα ανακαλυφθέντος είδους Ophiocordyceps camponoti-balzani, αυξάνεται από το κεφάλι ενός μυρμηγκιού σ ένα τροπικό δάσος της Βραζιλίας

23 Μυκητιάσεις Οι μυκητιάσεις ποικίλλουν από μερικά ενοχλητικές (π.χ. μυκητιάσεις ποδιών) σε κάποιες που μπορούν να απειλήσουν ακόμη και την υγεία, π.χ. «επιδρομική ασπεργίλλωση» (invasive aspergillosis). Οι μύκητες που προκαλούν μυκητιάσεις μπορούν να χωριστούν σε δύο κατηγορίες: μυκητίαση ποδιού τα πρωταρχικά ρχ παθογόνα (primary pathogens) π.χ. Coccidioides immitis, Histoplasma capsulatum και τα ευκαιριακά παθογόνα (opportunistic pathogens) π.χ. Aspergillus fumigatus, Candida albicans «επιδρομική ασπεργίλλωση»

24 Τα πρωταρχικά παθογόνα επηρεάζουν ειδάλλως υγιείς ανθρώπους με φυσιολογικά ανοσοποιητικά συστήματα (normal immune systems). Τα ευκαιριακά παθογόνα προκαλούν ασθένειες εκμεταλλευόμενοι εξασθενημένους (debilitated) ή ανοσοκατεσταλμένους (immunocompromised) ξενιστές. Η πλειοψηφία των ανθρώπινων Η πλειοψηφία των ανθρώπινων μυκητιάσεων προκαλούνται από ευκαιριακά παθογόνους μύκητες.

25 Τρόποι πρόκλησης μυκητιάσεων Οι μυκητιάσεις αποκτώνται συνήθως: μέσω εισπνοής σπoρίων από το περιβάλλον ή μέσω ασυνήθιστης ανάπτυξης ενός αβλαβούς είδους (commensal species) που είναι κατά τα άλλα φυσιολογικός κάτοικος του ανθρωπίνου δέρματος ή του γαστρεντερικού συστήματος (gastrointestinal tract). Αυτά τα αβλαβή βή είδη μετατρέπονται σε παθογόνα: παρουσία αντιβακτηριακών, χημειοθεραπευτικών, ή ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων εξαιτίας ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας συνέπεια κάποιας ιικής μόλυνσης ύπαρξης καθετήρων (in-dwelling catheters) t μερικούς άλλους παράγοντες προδιάθεσης (predisposing factors)

26 δερματική λοίμωξη υποδόρια λοίμωξη μυκητιάσεις

27 Μυκοτοξινώσεις Σε αντίθεση με τις μυκητιάσεις, οι μυκοτοξικώσεις αποτελούν παραδείγματα «δηλητηριάσεων με φυσικά μέσα» και αυτές παρουσιάζουν ανάλογες παθολογίες με εκείνες που προκαλούνται από έκθεση σε φυτοφάρμακα (pesticides) ή υπολείμματα βαρέων μετάλλων (heavy metal residues). Τα συμπτώματα μ μιας μυκοτοξίνωσης εξαρτώνται από: τον τύπο της μυκοτοξίνης την ποσότητα και τη διάρκεια της έκθεσης την ηλικία την κατάσταση της υγείας το φύλο και από διάφορες μη επαρκώς κατανοητές συνεργιστικές αλληλεπιδράσεις συμπεριλαμβανομένων της γενετικής, της διαιτητικής κατάστασης και των αλληλεπιδράσεων με άλλες τοξικές ουσίες

28 Τρόποι πρόκλησης μυκοτοξινώσεων Η πλειοψηφία των μυκοτοξινώσεων προκαλείται μέσω της κατανάλωσης μολυσμένων τροφίμων (contaminated foods). o o η δερματική επαφή με υποστρώματα στα οποία παρασιτούν μούχλες και η εισπνοή σποριογόνων τοξινών (spore-borne toxins) αποτελούν επίσης σημαντικές πηγές έκθεσης. Εκτός από υποστηρικτική θεραπεία (π.χ. δίαιτα, ενυδάτωση), ουσιαστικά δεν υπάρχουν θεραπείες για την έκθεση σε μυκοτοξίνες.

29 καλαμπόκι αλλοιωμένο από το μύκητα Aspergillus flavus, στελέχη του οποίου παράγουν μυκοτοξίνες (αφλατοξίνες)

30 καλαμπόκι μολυσμένο με το μύκητα Fusarium verticillioides, στελέχη του οποίου παράγουν φουμονισίνες

31 Σε γενικές γραμμές, η έκθεση σε μυκοτοξίνες (mycotoxin exposure) είναι πιο πιθανό να συμβεί σε μέρη του κόσμου όπου: οι μέθοδοι χειρισμού και αποθήκευσης των τροφίμων (food handling and storage) είναι συνήθως ανεπαρκείς ο υποσιτισμός (malnutrition) αποτελεί πρόβλημα οι κανονισμοί και οι νόμοι (regulations) που υπάρχουν προκειμένου να προστατεύσουν τους εκτεθειμένους πληθυσμούς είναι ανεπαρκείς

32 Η σοβαρότητα μιας δηλητηρίασης από μυκοτοξίνη (μυκοτοξίνωσης) μπορεί να αυξηθεί από παράγοντες όπως: η ανεπάρκεια βιταμινών (vitamin deficiency) η θερμιδική στέρηση (caloric deprivation) η κατάχρηση αλκοόλ (alcohol abuse) η ύπαρξη κάποιας μολυσματικής ασθένειας (infectious disease) Εναλλακτικά, οι μυκοτοξινώσεις μπορεί: να επιτείνουν την ευπάθεια (vulnerability) σε μικροβιακές ασθένειες (microbial diseases) να χειροτερέψουν τις επιδράσεις της κακής διατροφής (υποσιτισμός, malnutrition) να αλληλεπιδράσουν συνεργιστικά με άλλες τοξίνες

33 Ο αριθμός των ανθρώπων που επηρεάζονται από μυκητιάσεις και μυκοτοξινώσεις είναι άγνωστος. Παρόλο που πιστεύεται πως ο συνολικός αριθμός αυτών που προσβάλλονται είναι μικρότερος ρ από τον αριθμό αυτών που προσβάλλονται από βακτηριακές, ιικές και λοιμώξεις από πρωτόζωα, οι μυκητιακές ασθένειες (fungal diseases) αποτελούν ένα σοβαρό διεθνές πρόβλημα υγείας. Οι μυκητιάσεις που προκαλούνται από ευκαιριακά παθογόνα είναι σημαντικές ασθένειες στον ανεπτυγμένο κόσμο, που συνήθως συμβαίνουν σε ασθενείς των οποίων το ανοσοποιητικό σύστημα έχει κατασταλεί από προχωρημένη ιατρική περίθαλψη. Οι μυκοτοξινώσεις σε αντίθεση είναι Οι μυκοτοξινώσεις, σε αντίθεση, είναι περισσότερo συνηθισμένες σε υποανάπτυκτες ή αναπτυσσόμενες χώρες.

34 Μυκηλιακοί μύκητες (υφομύκητες ή μούχλες) (filamentous fungi, molds)

35 Μυκηλιακοί μύκητες (υφομύκητες, μούχλες) Οι μυκηλιακοί μύκητες (filamentous fungi) g) αναπτύσσονται σχηματίζοντας νημάτια που λέγονται υφές (hyphae). Οι αναπτυσσόμενες υφές σχηματίζουν το μυκήλιο (mycelium), το οποίο φαίνεται εύκολα δίχως μικροσκόπιο π.χ. αποικία κάποιου μύκητα σε στερεό θρεπτικό υλικό σε τρυβλίο Το μυκήλιο μπορεί να είναι: είτε κοινοκυτταρικό (coenocytic) είτε να χωρίζεται με εγκάρσια διαφράγματα (septa) μυκήλια (αποικίες) 4 διαφορετικών μουχλών πάνω σε στερεό θρεπτικό υλικό σε τρυβλίο Petri

36 χαρακτηριστικά των μυκητιακών υφών (κοινοκυτταρικά, με διαφράγματα)

37 υφές μύκητα (νημάτια μυκηλίου) στο οπτικό μικροσκόπιο

38 Κονιδιοφόροι και κονίδια (σπόρια) Υφές από μυκήλιο αναπτύσσονται προς τα πάνω σχηματίζοντας τους κονιδιοφόρους (conidiophores), οι οποίοι παράγουν κονιδιοσπόρια ή κονίδια (conidia). Τα κονίδια, τα οποία συχνά είναι έγχρωμα, είναι αφυλετικά σπόρια (asexual spores), δηλαδή ο σχηματισμός τους δεν είναι το αποτέλεσμα της ένωσης γαμετών διαφορετικού φύλου. κονιδιοφόρος μύκητα Penicillium notatum που φέρει τα κονίδια (αφυλετικά σπόρια)

39 κύκλος ζωής ενός υφομύκητα (μιας μούχλας)

40 υφές, κονιδιοφόροι και κονίδια υφομύκητα Penicillium spp. στο οπτικό μικροσκόπιο

41 Αφυλετικά σπόρια υφομυκήτων Οι μύκητες παράγουν 2 τύπους αφυλετικών σπορίων: o τα κονιδιοσπόρια ή κονίδια σχηματίζονται ως αλυσίδα στα άκρα κονιδιοφόρος και κονίδια μιας εναέριας υφής (κονιδιοφόρος) Aspergillus flavus τα σποριαγγειοσπόρια o σχηματίζονται μέσα σε σάκους (σποριάγγεια) που σχηματίζονται στο άκρο μιας εναέριας υφής (σποριαγγειοφόρος) σποριαγγειοφόροι και σποράγγεια Rhizopus stolonifer

42 σποριαγγειοφόρος Rhizopus stolonifer (προκαλεί το μούχλιασμα στο ψωμί)

43 Τρόποι αναπαραγωγής υφομυκήτων (μουχλών) Οι υφομύκητες μπορούν να αναπαραχθούν είτε αφυλετικά (ασεξουαλικά, ξ μονογονικά), είτε φυλετικά (σεξουαλικά, αμφιγονικά). Η αφυλετική αναπαραγωγή γήμπορεί να γίνει: μέσω κατακερματισμού (αποκοπής) των υφών (οπότε το αποκομμένο τμήμα οδηγεί στο σχηματισμό νέου μυκηλίου) μέσω αφυλετικών σπορίων Τα αφυλετικά σπόρια σχηματίζονται από τις υφές ενός μύκητα. Όταν αυτά τα σπόρια βλαστάνουν προκύπτουν μύκητες που είναι γενετικά πανομοιότυποι με το γονεϊκό είδος. Η φυλετική αναπαραγωγή μπορεί να γίνει μόνο μέσω του σχηματισμού φυλετικών σπορίων (δεν είναι όλοι οι μύκητες ικανοί).

44 Φυλετική (σεξουαλική) αναπαραγωγή υφομυκήτων (μέσω φυλετικών σπορίων) Τα φυλετικά σπόρια προκύπτουν από συνένωση των απλοειδών πυρήνων δύο στελεχών ενός μύκητα του ίδιου είδους (πυρηνογαμία). ΑΦΥΛΕΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ Οι μύκητες που προκύπτουν από φυλετικά σπόρια έχουν τα γενετικά χαρακτηριστικά και των δύο γονεϊκών στελεχών. Οι μύκητες παράγουν συχνότερα αφυλετικά, παρά φυλετικά σπόρια. ΦΥΛΕΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ Όταν αναπτύσσονται στο εργαστήριο, οι περισσότεροι μύκητες παράγουν μόνο αφυλετικά σπόρια.

45 Τα σπόρια των μυκήτων (αφυλετικά, φυλετικά) είναι ανθεκτικά στη ξηρασία, στη θερμότητα, στο ψύχος και σε ορισμένους χημικούς παράγοντες, αλλά δεν διαθέτουν την αντοχή των βακτηριακών ενδοσπορίων. Αυτά διασκορπίζονται εύκολα με τον αέρα και όταν μεταφερθούν στο κατάλληλο θρεπτικό υπόστρωμα βλαστάνουν και δημιουργούν νέες υφές και μυκήλια. Κάποιοί μύκητες στερούνται φυλετικής αναπαραγωγής α αρα και κατατάσσονται ααάσσο ασο στους δευτερομύκητες ή ατελείς μύκητες. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν γνωστοί μύκητες που προσβάλλουν τα φυτά,, τα ζώα και τον άνθρωπο. π.χ. Penicillium, Aspergillus

46 Σημαντικά φύλα μυκήτων Οι μυκηλιακοί μύκητες, ανάλογα με το είδος των φυλετικών σπορίων που παράγουν, διακρίνονται στους: o o o o ασκομύκητες εδώ ανήκουν οι περισσότερες ζύμες παράγουν σπόρια μέσα σε σάκκο (ασκό) που καλούνται ασκοσπόρια (ascospores) ζυγομύκητες παράγουν μεγάλα σπόρια που περιβάλλονται από παχύ κυτταρικό τοίχωμα και τα οποία καλούνται ζυγοσπόρια (zygospores), μούχλες του ψωμιού, π.χ. Rhizopus, Mucor βασιοδιομύκητες εδώ ανήκουν τα μανιτάρια τα σπόρια (βασιδιοσπόρια) δ ό παράγονται στο άκρο μιας ροπαλοειδούς δομής που καλείται βασίδιο (basidium) ωομύκητες μυκητιόμορφα φύκη (νέα ταξινόμηση) παράγουν ωοσπόρια (oospores), υδρόβιοι μύκητες, π.χ. Phytophthora infestans (περονόσπορος της πατάτας)

47 Μονοκύτταροι μύκητες (ζύμες ή ζυμομύκητες) (yeasts)

48 Οι ζυμομύκητες είναι μονοκύτταροι μύκητες, η πλειονότητα των οποίων κατατάσσεται στους ασκομύκητες. Είναι προαιρετικά αναερόβιοι μικροοργανισμοί. Eυδοκιμούν κυρίως σε περιβάλλοντα που υπάρχουν πολλά σάκχαρα (π.χ. χ Saccharomyces cerevisiae). Κάποιες ζύμες ζουν συμβιωτικά με ζώα (κυρίως έντομα), ενώ άλλες είναι παθογόνες για τα ζώα και τον άνθρωπο (π.χ. Candida albicans).

49 Αφυλετική αναπαραγωγή ζυμομυκήτων Στις ζύμες, η κυτταρική διαίρεση γίνεται συνήθως με εκβλάστηση (budding). Σε αυτή τη δαδ διαδικασία ασασχηματίζεται α ένα νέο κύτταρο υπό μορφή μιας μικρής προεξοχής, η οποία σταδιακά μεγαλώνει και τελικά αποχωρίζεται. Κάποιες ζύμες υπό ορισμένες συνθήκες σχηματίζουν ψευδοϋφές (pseudohypha). διαδικασία εκβλάστησης σε κύτταρα ζυμομύκητα Για παράδειγμα, η Candida albicans προσκολλάται στα επιθηλιακά κύτταρα του ανθρώπου, αλλά συνήθως δημιουργεί ψευδοϋφές όταν εισβάλλει σε βαθύτερους ιστούς.

50 Μανιτάρια (μακροσκοπικοί βασιδιομύκητες)

51 Τα μανιτάρια είναι μακροσκοπικοί νηματοειδείς βασιδιομύκητες, που σχηματίζουν μεγάλες δομές που ονομάζονται καρποσώματα (fruiting bodies). Τα καρποσώματα καλούνται κοινώς μανιτάρια και σχηματίζονται από τη σύνδεση μεγάλου αριθμού μεμονωμένων υφών. Τα μανιτάρια ζουν το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους υπό μορφή μυκηλίου (στο έδαφος, στα φύλλα και σε κορμούς δένδρων που αποσυντίθενται). Όταν οι συνθήκες του περιβάλλοντος γίνουν ευνοϊκές αναπτύσσονται τα καρποσώματα (μέσω φυλετικής αναπαραγωγής). Τα βασιδιοσπόρια είναι τα φυλετικά σπόρια των μανιταριών και σχηματίζονται στο κάτω μέρος των καρποσωμάτων,, πάνω στα ελάσματα. Τα ελάσματα στηρίζονται στον πίλο του μανιταριού.

52 κύκλος ζωής ενός τυπικού μανιταριού (βασιδιομύκητα)

53 κύκλος ζωής ενός τυπικού μανιταριού (βασιδιομύκητα) φυλετική αναπαραγωγή

54 ελάσματα στην κάτω επιφάνεια ενός μανιταριού (βασιδιομύκητα, αυτός φέρει βασίδιο που συγκρατεί τα βασιδιοσπόρια)

55 Amanita muscaria Amanita phalloides Psilocybe semilanceata καρποσώματα μερικών δηλητηριωδών μανιταριών

56 Καλλιεργούμενα εδώδιμα μανιτάρια Στα περισσότερα μέρη του κόσμου, το μανιτάρι που καλλιεργείται εμπορικά σε φάρμες μανιταριών είναι το Agaricus bisporus. Ένα άλλο είδος καλλιεργούμενου μανιταριού είναι το Lentinus edulus (σιιτάκε), το οποίο καλλιεργείται σε τμήματα κορμού δένδρων.

57 Φύκη (ή άλγη) (algae)

58 Τα φύκη αποτελούν μια μεγάλη και ανομοιογενή ομάδα οργανισμών, η πλειονότητα εκ των οποίων είναι μικροσκοπικά κύτταρα, όμως ορισμένα υπερβαίνουν σε μήκος τα 30 μέτρα. Κυριότερα γένη φυκών: Chlamydomonas Euglena Gonyaulax Είναι φωτοαυτότροφοι οργανισμοί (όπως και τα φυτά), δηλαδή: χρησιμοποιούν το CO 2 σαν πηγή άνθρακα και η ηλιακή ενέργεια χρησιμοποιείται για τη σύνθεση του ATP

59 Ζουν είτε ως μεμονωμένα κύτταρα, είτε σε αποικίες αποτελούμενες από συναθροίσεις κυττάρων. Όταν τα κύτταρα διατάσσονται στη σειρά, τα φύκη λέγονται νηματοειδή. Τα περισσότερα έχουν πράσινο χρώμα (πράσινα φύκη, χλωρόφυτα), διότι διαθέτουν χλωροφύλλη. Αλλά κάποια είναι φαιά ή κόκκινα (φαιοφύκη, ερυθροφύκη), επειδή περιέχουν και άλλες χρωστικές (π.χ. ξανθοφύλλες) που επικαλύπτουν το πράσινο χρώμα. Τα κύτταρα των φυκών περιέχουν ένα ή περισσότερους χλωροπλάστες, στους οποίους υπάρχουν οι φωτοσυνθετικές χρωστικές.

60 Τα φύκη αφθονούν στη φύση σε υδάτινα ενδιαιτήματα, τόσο φυσικά (λίμνες, θάλασσες), όσο και τεχνητά (π.χ. πισίνες, υδατοκαλλιέργειες). Κάποια είδη υπάρχουν και στο έδαφος (σε ξηρά περιβάλλοντα). Κάποια είδη φυκών είναι χημειοργανοτροφικά (δηλαδή προμηθεύονται ενέργεια μέσω του καταβολισμού οργανικών ενώσεων) και μπορούν έτσι να αναπτύσσονται στο σκοτάδι. Στα φύκη, σε αντίθεση με τα πρωτόζωα και τους μυξομύκητες είναι αδύνατη η πρόσληψη τροφής μέσω φαγοκυττάρωσης. Αρκετά φύκη μπορούν να μετακινούνται με τη βοήθεια μαστιγίων. Τα πράσινα φύκη (όπως και τα κυανοβακτήρια) σχηματίζουν τις λειχήνες όταν συνυπάρχουν με μύκητες. μικροβιακή κοινότητα λειχήνων (συμβίωση μυκήτων, πράσινων φυκών και κυανοβακτηρίων) πάνω σε βράχο

61 Τοξικά φύκη Κάποια φύκη, είναι τοξικά επειδή παράγουν νευροτοξίνες (neurotoxins). Τα Alexandrium catenella και Pfiesteria piscicida σχετίζονται με θάνατο ψαριών και δηλητηρίαση ανθρώπων μέσω της κατανάλωσης μολυσμένου νερού, ψαριών και οστρακοειδών (π.χ. γαρίδες, καραβίδες, καβούρια, αστακός). «ερυθρή παλίρροια» τοξικών φυκών, τα οποία αναπτύσσονται σε υψηλές συγκεντρώσεις οργανικών ουσιών

62 παραλυτική δηλητηρίαση από οστρακόδερμα (paralytic shellfish poisoning) Alexandrium catenella Alexandrium catenella (πρώην Gonyaulax catenella)

63 Πρωτόζωα (protozoa)

64 Τα πρωτόζωα είναι μονοκύτταροι ευκαρυωτικοί μικροοργανισμοί χωρίς κυτταρικό τοίχωμα. Είναι συνήθως χημειοετερότροφα, δηλαδή προμηθεύονται την απαραίτητη αρα η ενέργεια μέσω της οξείδωσης οργανικών ενώσεων. Συνήθως απαντούν σε υδάτινα ενδιαιτήματα (γλυκού, θαλασσινού νερού) και πολλά είναι παράσιτα ζώων (π.χ. του ανθρώπου). Τα περισσότερα πρωτόζωα τρέφονται με εγκόλπωση και αφομοίωση στερεών ουσιών ή και ολόκληρων κυττάρων (φαγοκυττάρωση).

65 ένα κύτταρο Didinium «καταβροχθίζει» ένα κύτταρο Paramecium (ένα άλλο βλεφαριδοφόρο πρωτόζωο)

66 Ταξινομικές ομάδες (φύλα) πρωτόζωων Τα περισσότερα πρωτόζωα διαθέτουν αυτοκινησία και ανάλογα με το μηχανισμό κίνησής τους διακρίνονται σε 4 ταξινομικές ομάδες: o o o o τα μαστιγοφόρα (flagellates, φύλο Euglenozoa) χρησιμοποιούν για την κίνησή τους μαστίγια (flagella) τα σαρκώδη ή αμοιβάδες (amoebae, φύλο Amoebozoa) κινούνται με αμοιβαδοειδή κίνηση (αυτά εκτείνουν κυτταροπλασματικές προεκβολές, τα ψευδοπόδια, για την κίνηση και την πρόσληψη της τροφής) ) τα βλεφαριδοφόρα (φύλο Ciliophora) χρησιμοποιούν για την κίνησή τους βλεφαρίδες (cilia) τα σπορόζωα ή ακροσυμπλεγματικά (φύλο Apicomplexa) δεν διαθέτουν κίνηση, είναι όλα υποχρεωτικά παράσιτα ζώων

67 ψευδοπόδια αμοιβάδα βλεφαριδοφόρο (Paramecium)

68 φωτοαυτότροφα ελονοσία (malaria) μαστιγοφόρο (Dunaliela) σπορόζωο (Plasmodium vivax)

69 Τρόπος αναπαραγωγής πρωτόζωων Τα πρωτόζωα συνήθως αναπαράγονται ασεξουαλικά (αφυλετικά, μονογονικά) με: απλή διχοτόμηση (όπως τα βακτήρια) εκβλάστηση (όπως οι ζύμες) σχιζογονία (πριν την κυτταρική διαίρεση ο πυρήνας υφίσταται πολλαπλές λέ διαιρέσεις και έτσι σχηματίζονται πολλοί πυρήνες και γύρω από τον καθένα συγκεντρώνεται μέρος του κυτταροπλάσματος) Σε ορισμένα πρωτόζωα έχει παρατηρηθεί θίσεξουαλική (φυλετική, λ ή αμφιγονική) αναπαραγωγή. Σ ξ λ ή ή ά λ δή ά Στη σεξουαλική αναπαραγωγή παράγονται απλοειδή αναπαραγωγικά κύτταρα (γαμετοκύτταρα, γαμέτες) τα οποία κατά την αναπαραγωγή συντήκονται σχηματίζοντας ένα διπλοειδή ζυγωτή.

70 Εγκύστωση πρωτόζωων Όταν αντιμετωπίζουν συγκεκριμένες αντίξοες συνθήκες, ορισμένα πρωτόζωα παράγουν ένα προστατευτικό περίβλημα που καλείται κύστη. Ως κύστη, το πρωτόζωο μπορεί και επιβιώνει σε συνθήκες έλλειψης τροφής, υγρασίας, οξυγόνου, σε ακατάλληλες θερμοκρασίες και επί παρουσίας τοξικών χημικών ενώσεων. Η κύστη επιτρέπει επίσης στα παρασιτικά πρωτόζωα να επιβιώνουν βώ εκτός του ξενιστή, πράγμα που είναι σημαντικό για τα παράσιτα που αποβάλλονται από ένα ξενιστή προκειμένου να μολύνουν τον επόμενο. πρωτόζωο που περιβάλλεται από προστατευτικό περίβλημα (κύστη)

71 Από τα σχεδόν είδη πρωτόζωων, μόνο λίγα είναι εκείνα που προκαλούν λοιμώξεις στον άνθρωπο. Μερικές απ αυτές, μαζί με τα πρωτόζωα που τις προκαλούν είναι οι ακόλουθες: αφρικανική ασθένεια του ύπνου (Trypanosoma gambiense) αμοιβαδική δυσεντερία (Entamoeba histolytica) μηνιγγοεγκεφαλίτιδα (Naegleria fowleri) δυσεντερία (Balantidium coli, Paramecium tetraurelia) ελονοσία (Plasmodium vivax, Plasmodium falciparum) λαμβλίαση ή γιαρδίαση (Giardia intestinalis) κρυπτοσποριδίαση (Cryptosporidium parvum) κυκλοσπορίαση (Cyclospora cayenatensis) προκαλούν τροφιμογενείς λεϊσμανίαση (Leishmania major) λοιμώξεις τοξοπλάσμωση (Toxoplasma gondii) μη γονοκοκκική ουριθρίτιδα, κολπίτιδα (Trichomonas vaginalis)

72 ηλεκτρονιακές μικρογραφίες κυττάρων του υποχρεωτικού παρασιτικού πρωτόζωου Cryptosporidium parvum προσκολλημένα σε εντερικά επιθηλιακά κύτταρα

73 Giardia intestinalis εντερικό πρωτόζωο που προκαλεί τη γιαρδίαση στον άνθρωπο (το πιο συχνά αναφερόμενο εντερικό παράσιτο στον ανεπτυγμένο κόσμο)

74 κύστεις Toxoplasma gondii σε ιστό συκωτιού

75 Έλμινθες (helminths)

76 Οι έλμινθες είναι πολυκύτταροι ευκαρυωτικοί οργανισμοί (ανήκουν στο βασίλειο των ζώων) που συνήθως διαθέτουν πεπτικό, κυκλοφορικό, νευρικό, απεκκριτικό και αναπαραγωγικό σύστημα. Αυτοί είναι σκουλήκια διαφόρων μεγεθών (από μικροσκοπικά έως και μήκος πολλά μέτρα), τα οποία είναι υποχρεωτικά παράσιτα ζώων (parasitic worms). Η πλειοψηφία αυτών ανήκει σε 2 φύλα: τρηματώδεις (trematodes, flukes) τους πλατυέλμινθες (Platyhelminthes, flatworms) και τους νηματέλμινθες (Nematoda, roundworms) κεστώδεις (cestodes) ή ταινίες (tapeworms)

77 Κύκλος ζωής ελμίνθων Η ανατομία και ο κύκλος ζωής των παρασιτικών ελμίνθων έχουν τροποποιηθεί για να ταιριάζουν στον παρασιτικό τρόπο ζωής. Αυτός είναι μερικές φορές εξαιρετικά πολύπλοκος και μπορεί να περιλαμβάνει σειρά ενδιάμεσων ξενιστών (intermediate hosts), έναν για κάθε εξελικτική φάση του παρασίτου (larval, developmental stage). Ο τελικός (οριστικός) ξενιστής (definitive host) είναι αυτός που φιλοξενεί το ενήλικο παράσιτο. Οι ενήλικοι σκώληκες διαθέτουν ξεχωριστά φύλα, ενώ κάποιοι είναι ερμαφρόδιτοι (hermaphroditic), h δηλαδή δή το ίδιο ζώο να διαθέτει και αρσενικά και θηλυκά αναπαραγωγικά όργανα. Ορισμένοι ερμαφρόδιτοι σκώληκες αυτογονιμοποιούνται.

78 κύκλος ζωής Trichinella spiralis Νηματέλμινθας που μπορεί να προκαλέσει μια δυνητικά σοβαρή λοίμωξη στον άνθρωπο, που καλείται τριχινέλλωση (trichinellosis) ή τριχινίαση (trichinosis), i μετά την κατανάλωση μολυσμένου κρέατος

79 εγκυστωμένες προνύμφες (larvae) του παρασιτικού νηματέλμινθα εγκυστωμένες προνύμφες (larvae) του παρασιτικού νηματέλμινθα Trichinella spiralis μέσα σε κύστη που έχει σχηματιστεί μέσα σε χοιρινό ιστό

Επιλέξτε τη σωστή απάντηση, βάζοντας σε κύκλο το αντίστοιχο γράμμα:

Επιλέξτε τη σωστή απάντηση, βάζοντας σε κύκλο το αντίστοιχο γράμμα: ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή 10 Οκτωβρίου 2010 ΘΕΜΑ 1 ο: Επιλέξτε τη σωστή απάντηση, βάζοντας σε κύκλο το αντίστοιχο γράμμα: 1. Ανήκουν στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς Α. το τοξόπλασμα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 31-7-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 Στο σχήμα 1 του άρθρου που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη φορά φαίνεται η καθοριστικός ρόλος των μικροοργανισμών για την ύπαρξη της ζωής, αφού χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές)

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) KINΔΥΝΟΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) Μικροβιολογικός Χηµικός Φυσικός Η φυσική καταστροφή των τροφίµων κάνει τα τρόφιµα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία των μικροοργανισμών. Κεφάλαιο 3 από το βιβλίο «Εισαγωγή στην Γενική Μικροβιολογία»

Φυσιολογία των μικροοργανισμών. Κεφάλαιο 3 από το βιβλίο «Εισαγωγή στην Γενική Μικροβιολογία» Φυσιολογία των μικροοργανισμών Κεφάλαιο 3 από το βιβλίο «Εισαγωγή στην Γενική Μικροβιολογία» BIOΛOΓIA TΩN MIKPOOPΓANIΣMΩN ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ 1. Μικροβιακή αύξηση (ή ανάπτυξη): αυξάνεται ο

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΚΗΤΕΣ-ΜΑΝΙΤΑΡΙΑ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΜΥΚΗΤΩΝ

ΜΥΚΗΤΕΣ-ΜΑΝΙΤΑΡΙΑ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΜΥΚΗΤΩΝ ΜΥΚΗΤΕΣ-ΜΑΝΙΤΑΡΙΑ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΜΥΚΗΤΩΝ ηµήτρης Μ. ήµου, Γεωπόνος, Μυκητολόγος ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με τη λέξη µανιτάρια ονοµάζονται οι µακροσκοπικές καρποφορίες εγγενούς αναπαραγωγής ορισµένων µυκήτων,

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία!

Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία! Διαγώνισμα ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γενικής Παιδείας ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 15/3/2015 Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία! ΘΕΜΑ Α Να αντιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές διεργασίες. Βιομάζα Βιομόρια Οργ. μόρια Ανοργ. μόρια

Τεχνικές διεργασίες. Βιομάζα Βιομόρια Οργ. μόρια Ανοργ. μόρια Τεχνικές διεργασίες Βιομάζα Βιομόρια Οργ. μόρια Ανοργ. μόρια ΓΕΩΡΓΙΑ Γενετική βελτίωση ποικιλιών φυτών για αντοχή στις ασθένειες, ξηρασία, αφιλόξενα εδάφη Μαζική παραγωγή κλώνων Ανάπτυξη βιο-εντομοκτόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ:

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΕΝΑ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΓΝΩΣΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ, ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΡΙΜΗΚΥΡΙΟΣ, ΓΕΩΠΟΝΟΣ, Δρ. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΣΤΟΙΧΕΙΑΡΥΠΑΝΣΗΣ 2.1 ΠΑΘΟΦΟΝΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 2.1.1 ΒΑΚΤΗΡΙΑ 2.1.2 ΙΟΙ 2.1.3 ΠΡΩΤΟΖΩΑ 2.2 ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΔΙΑΛΥΤΕΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Μονάδες 25 Α1.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΟ-ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΟ-ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΟ-ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Με απλά λόγια... Μικροοργανισμοί υπάρχουν παντού. Στον αέρα που αναπνέουμε, στο χώμα, στο νερό, στην τροφή, μέσα στους ζωντανούς οργανισμούς, στην επιδερμίδα μας, στα φυτά,

Διαβάστε περισσότερα

Μεζούρες (λευκό καπάκι) Μαρκαδόρος

Μεζούρες (λευκό καπάκι) Μαρκαδόρος 1. Κυτταρική αναπνοή στο μύκητα Saccharomyces cerevisiae. 2. Παράγοντες που επηρεάζουν το ρυθμό της ανάπτυξης και της κυτταρικής αναπνοής του μύκητα. 3. Μικροσκοπική παρατήρηση του μύκητα και της αναπαραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ:Β 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Είναι γνωστό πως οποιοσδήποτε οργανισμός, για να λειτουργήσει χρειάζεται ενέργεια. Η ενέργεια αυτή βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: Α1. Η ρύθμιση της θερμοκρασίας του

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα.

Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα. 2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, διαγράμματα,

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων. Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Γενικής Παιδείας, Ημ/νία: 20 Μαΐου 2015. Απαντήσεις Θεμάτων

Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων. Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Γενικής Παιδείας, Ημ/νία: 20 Μαΐου 2015. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Γενικής Παιδείας, Ημ/νία: 20 Μαΐου 2015 Απαντήσεις Θεμάτων ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμίας από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 10: Κυτταρική Διαίρεση

Ενότητα 10: Κυτταρική Διαίρεση Ενότητα 10: Κυτταρική Διαίρεση Κυτταρική διαίρεση: παραγωγή γενετικά πανομοιότυπων θυγατρικών κυττάρων Κυτταρική διαίρεση Μονοκύτταροι οργανισμοί: η διαίρεση του κυττάρου συνεπάγεται αναπαραγωγή ολόκληρου

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία Ομοιόσταση: η ικανότητα του οργανισμού να διατηρεί σταθερές τις συνθήκες του εσωτερικού περιβάλλοντος (θερμοκρασία, συγκεντρώσεις διάφορων συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ. Εργαστήριο 2 ο. Υλικό Καλλιέργειας. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ. Εργαστήριο 2 ο. Υλικό Καλλιέργειας. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO Εργαστήριο 2 ο Υλικό Καλλιέργειας Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 ΥΛΙΚΟ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ o Ο ζυγώτης εμφανίζει ολοδυναμικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Τροφογενείςή τροφιμογενείς νόσοι

Τροφογενείςή τροφιμογενείς νόσοι Τροφογενείςή τροφιμογενείς νόσοι Τροφογενείςή τροφιμογενείς νόσοιονομάζονται οι παθολογικές εκείνες καταστάσεις οι οποίες οφείλονται στην κατανάλωση τροφίμων που έχουν μολυνθεί με παθογόνους παράγοντες.

Διαβάστε περισσότερα

Η Ταξινόμηση των Ζωντανών Οργανισμών

Η Ταξινόμηση των Ζωντανών Οργανισμών Κεφάλαιο 6 Η Ταξινόμηση των Ζωντανών Οργανισμών Οι μύκητες fungi ΟΙ ΜΥΚΗΤΕΣ Γενικά χαρακτηριστικά Μοιάζουν με φυτά αλλά δεν έχουν χλωροφύλλη Δεν μοιάζουν με ζώα 1. Τα σώματά τους ονομάζονται μυκήλια και

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες παραγόντων. Μικροβιολογία Τροφίµων. Μικροβιακή αύξηση. Παράγοντες ανάπτυξης. Επίδραση της θερµοκρασίας. Θεµελιώδεις Θερµοκρασίες

Κατηγορίες παραγόντων. Μικροβιολογία Τροφίµων. Μικροβιακή αύξηση. Παράγοντες ανάπτυξης. Επίδραση της θερµοκρασίας. Θεµελιώδεις Θερµοκρασίες Κατηγορίες παραγόντων Μικροβιολογία Τροφίµων Παράγοντες που επηρεάζουν την ανάπτυξη και την επιβίωση των µικροοργανισµών στα τρόφιµα. Η ανάπτυξη και η επιβίωση των µικροοργανισµών στα τρόφιµα εξαρτάται

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις των αντιγόνων και των αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά

Διαβάστε περισσότερα

Ανακαλύπτοντας τον μικρόκοσμο των ζωντανών οργανισμών

Ανακαλύπτοντας τον μικρόκοσμο των ζωντανών οργανισμών Μυστήριο στο σχολείο Πέπλο μυστηρίου καλύπτει τη μαζική απουσία μαθητών/τριών από το σχολείο. Ιδιαίτερα, τα τμήματα Α8 και Γ9 έχουν, σχεδόν αδειάσει. Μη φανταστείτε ότι άρχισαν να απουσιάζουν όλοι ταυτόχρονα.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23 10 2011 ΘΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Όλα τα βακτήρια: Α. διαθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R;

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; (γ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει σε αυτό όξινες ιδιότητες; (δ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014-2015 Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Γ. Ζερβουδάκης ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ Ταξινόμηση και ονοματολογία

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

Το σχεδιάγραµµα πιο κάτω παριστάνει τον αυτοδιπλασιασµό και το διαµοιρασµό των χρωµατοσωµάτων στα θυγατρικά κύτταρα.

Το σχεδιάγραµµα πιο κάτω παριστάνει τον αυτοδιπλασιασµό και το διαµοιρασµό των χρωµατοσωµάτων στα θυγατρικά κύτταρα. ΜΙΤΩΣΗ Η διαίρεση του κυττάρου δεν είναι µια απλή διαδικασία, όπως για παράδειγµα µια φυσαλίδα που καθώς µεγαλώνει χωρίζεται στα δύο. Η κυτταρική διαίρεση περιλαµβάνει τον ακριβοδίκαιο διαµοιρασµό του

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Δραστηριότητες

Ερευνητικές Δραστηριότητες Ερευνητικές Δραστηριότητες & Θεματικές Περιοχές Διπλωματικών Εργασιών Ομάδας Χημείας & Βιοτεχνολογίας Τροφίμων Τμήμα Χημείας, Τομέας Χημικών Εφαρμογών, Χημικής Ανάλυσης & Χημείας Περιβάλλοντος Μέλη: Κουτίνας

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Ενότητα 11: Εξωγενείς Παράγοντες Θερμοκρασία, 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου Μαθησιακοί Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική: Ορισμός.

Συστηματική: Ορισμός. Συστηματική: Ορισμός. Είναι η επιστήμη που κατατάσσει τους ζωντανούς οργανισμούς σύμφωνα με ένα σύστημα που αξιολογεί τη φυσική σχέση που έχουν μεταξύ τους. Τοποθετεί δηλαδή στους οργανισμούς σε συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γ Γενικού Λυκείου Θετικής κατεύθυνσης. Κεφάλαιο 1α Το Γενετικό Υλικό

Βιολογία Γ Γενικού Λυκείου Θετικής κατεύθυνσης. Κεφάλαιο 1α Το Γενετικό Υλικό Βιολογία Γ Γενικού Λυκείου Θετικής κατεύθυνσης Κεφάλαιο 1α Το Γενετικό Υλικό Το DNA είναι το γενετικό υλικό Αρχικά οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι οι πρωτεΐνες αποτελούσαν το γενετικό υλικό των οργανισμών.

Διαβάστε περισσότερα

Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ).

Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Αθήνα, 20/5/2015 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΒΙΟΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ A Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Μ. Τετάρτη 8 Απριλίου 2015 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες Α1 - γ, Α2 - δ, Α3 - α, Α4 - β, Α5 - α ΘΕΜΑ Β ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1. Παθογόνα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

(αδρές αποικίες) Θέρμανση (λείες αποικίες) ζωντανά ποντίκια ζωντανά ποντίκια νεκρά ποντίκια

(αδρές αποικίες) Θέρμανση (λείες αποικίες) ζωντανά ποντίκια ζωντανά ποντίκια νεκρά ποντίκια Το DNA είναι το γενετικό υλικό 1. Πείραμα Griffith (1928) Βακτήριο πνευμονιόκοκκου (Diplococcus pneumoniae) Χωρίς κάλυμμα Με κάλυμμα (αδρές αποικίες) Θέρμανση (λείες αποικίες) ζωντανά ποντίκια ζωντανά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 15/04/2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. γ 2. α 3. β 4. δ 5. δ Β. Ερωτήσεις σωστού - λάθους 1. Σωστό 2. Λάθος 3. Λάθος 4. Λάθος 5. Σωστό ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2004

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2004 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό κάθε μίας από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμίας από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΝ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΒΟΤΑΝΙΚΗΣ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΝ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΒΟΤΑΝΙΚΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΝ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΒΟΤΑΝΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΑΝΙΤΑΡΙΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΔΑΡΑΚΗ ΔΗΜΗΤΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Υγιεινή τροφίµων. Φυσικοί και Χηµικοί κίνδυνοι κατά την µεταχείριση και κατανάλωση τροφίµων

Υγιεινή τροφίµων. Φυσικοί και Χηµικοί κίνδυνοι κατά την µεταχείριση και κατανάλωση τροφίµων Υγιεινή τροφίµων Φυσικοί και Χηµικοί κίνδυνοι κατά την µεταχείριση και κατανάλωση τροφίµων Κατάταξη τροφοκινδύνων από την Yπηρεσία Τροφίµων & Φαρµάκων των ΗΠΑ (Bad Bug Book -FDA) 1. Παθογόνοι µικροοργανισµοί

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή Διαχείριση Τροφίμων. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015

Ορθή Διαχείριση Τροφίμων. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015 Ορθή Διαχείριση Τροφίμων Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015 Κανόνες Ορθής Διαχείρισης των Τροφίμων Προληπτικοί κανόνες-μέτρα που απαιτούνται για να έχουμε ασφαλή τρόφιμα. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Αποσάθρωση Ονομάζουμε τις μεταβολές στο μέγεθος, σχήμα και την εσωτερική δομή και χημική σύσταση τις οποίες δέχεται η στερεά φάση του εδάφους με την επίδραση των παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ HACCP

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ HACCP ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ HACCP 1 1. Είδη κρέατος 2. Σκόνη γάλακτος 3. Προτηγανισµένες και µη πατάτες 4. Ψάρια και θαλασσινά 2 1. Εφαρµογή προγράµµατος HACCP στην παραγωγή κρέατος Η χρήση HACCP

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ζητούμενη σειρά έχει ως εξής: αδενίνη < νουκλεοτίδιο < νουκλεόσωμα < γονίδιο < χρωματίδα < χρωμόσωμα < γονιδίωμα.

Η ζητούμενη σειρά έχει ως εξής: αδενίνη < νουκλεοτίδιο < νουκλεόσωμα < γονίδιο < χρωματίδα < χρωμόσωμα < γονιδίωμα. ΚΕΦ. 1 ο ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΡΙΣΕΩΣ 1. Να κατατάξετε σε σειρά αυξανόμενου μεγέθους τις παρακάτω έννοιες που σχετίζονται με το γενετικό υλικό των οργανισμών: νουκλεόσωμα, χρωμόσωμα, αδενίνη, νουκλεοτίδιο, γονίδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. 1 η θεματική ενότητα: Εισαγωγή στους μικροοργανισμούς και στη μικροβιολογία

ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. 1 η θεματική ενότητα: Εισαγωγή στους μικροοργανισμούς και στη μικροβιολογία ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΜΗΜΑ: ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΣ: Ρ. ΓΚΙΑΟΥΡΗΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ 1 η θεματική ενότητα: Εισαγωγή στους μικροοργανισμούς και στη μικροβιολογία Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΔΑΦΟΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ. Άργιλος Οργανική ουσία Ενεργοί μικροοργανισμοί. Προκαλούν δομή (μικρά μεγάλα συνενωμένα συσσωματώματα)

ΕΔΑΦΟΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ. Άργιλος Οργανική ουσία Ενεργοί μικροοργανισμοί. Προκαλούν δομή (μικρά μεγάλα συνενωμένα συσσωματώματα) ΕΔΑΦΟΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ Άργιλος Οργανική ουσία Ενεργοί μικροοργανισμοί. Προκαλούν δομή (μικρά μεγάλα συνενωμένα συσσωματώματα) Α. Η άργιλος (ηλεκτρικό φορτίο) συγκρατεί κατιόντα (+) και τα ανταλλάσει

Διαβάστε περισσότερα

Τάξεις Μάθημα Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας

Τάξεις Μάθημα Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας Τάξεις Δ, Ε, ΣΤ Μάθημα Αγωγή Υγείας και Φυσικές Επιστήμες (π.χ. Μελέτη Περιβάλλοντος, Φυσική, Γεωγραφία, κ.α. ) Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας 50 λεπτά Σ αυτή την ενότητα οι μαθητές εισάγονται στον κόσμο

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 Μεταβολισμός και Βιοενεργητική [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 - Μεταβολισμός - Εισαγωγή Πολύ μεγάλο ρόλο στην λειτουργία ενός οργανισμού παίζει η ενέργεια και η κατάλληλη αξιοποίησή της.

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία Θέματα πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Μετουσίωση είναι το φαινόμενο α. κατά το οποίο συνδέονται δύο αμινοξέα για τον σχηματισμό μιας πρωτεΐνης β. κατά

Διαβάστε περισσότερα

Συχνές ερωτήσεις σχετικά µε το Bonvital Το προβιοτικό στην διατροφή των ζώων -Τι είναι το Bonvital; Το Bonvital είναι το νέο προβιοτικό ειδικά παρασκευασµένο για χοιρινά. Μπορεί να χρησιµοποιηθεί σε ισορροπιστές,

Διαβάστε περισσότερα

Η υδρόλυση της ATP (σε ADP και μία φωσφορική ομάδα) απελευθερώνει ενέργεια που χρησιμοποιείται στις αναβολικές αντιδράσεις

Η υδρόλυση της ATP (σε ADP και μία φωσφορική ομάδα) απελευθερώνει ενέργεια που χρησιμοποιείται στις αναβολικές αντιδράσεις Κεφάλαιο 6 ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Αποικοδόμηση (διάσπαση) πολύπλοκων μορίων σε απλούστερες ενώσεις πχ στην κυτταρική αναπνοή η διάσπαση της γλυκόζης σε CO 2 και Η 2 Ο Η ενέργεια που απελευθερώνεται χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο, 25 Μαΐου 2002 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ. Βιολογία

Σάββατο, 25 Μαΐου 2002 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ. Βιολογία Σάββατο, 25 Μαΐου 2002 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ Βιολογία ΘΕΜΑ 1 Στις ερωτήσεις 1 5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Ποιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

igenetics ΜΑΘΗΜΑ 3 Το γενετικό υλικό

igenetics ΜΑΘΗΜΑ 3 Το γενετικό υλικό igenetics ΜΑΘΗΜΑ 3 Το γενετικό υλικό ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΓΕΝΕΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ Στο DNA (RNA ιών) οι πληροφορίες για τα χαρακτηριστικά ενός οργανισμού (γονίδια) ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ Από κύτταρο σε κύτταρο και από

Διαβάστε περισσότερα

Παθογένεια Μυκητιάσεων Αντιμυκητιασικά φάρμακα

Παθογένεια Μυκητιάσεων Αντιμυκητιασικά φάρμακα Παθογένεια Μυκητιάσεων Αντιμυκητιασικά φάρμακα Αριστέα Βελεγράκη Επίκ. Καθηγήτρια Ιατρική Σχολή Απλουστευμένη κατάταξη μυκήτων κατά Φύλο και ενδεικτικοί διαγνωστικοί χαρακτήρες εκπροσώπων τους με κλινική

Διαβάστε περισσότερα

ÔÏÕËÁ ÓÁÑÑÇ ÊÏÌÏÔÇÍÇ

ÔÏÕËÁ ÓÁÑÑÇ ÊÏÌÏÔÇÍÇ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ A Α1 γ Α2 α Α3 α Α4 β Α5 γ ΘΕΜΑ Β Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 13 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1) Το οικοσύστηµα είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Τα τρόφιμα είναι σύνθετοι συνδυασμοί που προέρχονται από πολλές πηγες. Όλα τα τρόφιμα έχουν τη δυνατότητα αλλεπίδρασης (χημικής) σε διαφορετικό βαθμό.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ. Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών

ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ. Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών Ενζύμων που βρίσκονται κατά μήκος του πεπτικού τους σωλήνα. Τα ένζυμα

Διαβάστε περισσότερα

Α5. Ο γίββωνας και ο άνθρωπος κατατάσσονται σε Α. κοινό είδος Β. κοινό γένος Γ. κοινή οικογένεια Δ. κοινή τάξη ΜΟΝΑΔΕΣ 25

Α5. Ο γίββωνας και ο άνθρωπος κατατάσσονται σε Α. κοινό είδος Β. κοινό γένος Γ. κοινή οικογένεια Δ. κοινή τάξη ΜΟΝΑΔΕΣ 25 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΚΥΡΙΑΚΗ 05/04/2015 ΕΞΕΤΑΣΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΔΕΚΑ (10) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον

Διαβάστε περισσότερα

«Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο»

«Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο» «Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο» Μηχανισμοί Άμυνας κατά των Λοιμώξεων Παρεμπόδιση διείσδυσης μικροβίων Καλυπτήρια επιθήλια

Διαβάστε περισσότερα

Τριανταφύλλου Μ., Γκόνου-Ζάγκου Ζ. 2013. Προκαταρκτική διερεύνηση των µακροµυκήτων στο Όρος Οίτη. Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Δρυµού Οίτης ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Τριανταφύλλου Μ., Γκόνου-Ζάγκου Ζ. 2013. Προκαταρκτική διερεύνηση των µακροµυκήτων στο Όρος Οίτη. Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Δρυµού Οίτης ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Προκαταρκτική διερεύνηση των μακρομυκήτων (μανιτάρια) στο Όρος Οίτη Τριανταφύλλου Μαρίνα (Βιολόγος Msc), Γκόνου- Ζάγκου Ζάπη (Λέκτορας ΕΚΠΑ), 2013 Εισαγωγή Σκοπός του έργου είναι η προκαταρκτική

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα Βιολογίας Γενικής Παιδείας. α. κυτταροτοξικά Τ λεμφοκύτταρα β. βοηθητικά Τ λεμφοκύτταρα γ. πλασματοκύτταρα δ. μακροφάγα Μονάδες 5

Διαγώνισμα Βιολογίας Γενικής Παιδείας. α. κυτταροτοξικά Τ λεμφοκύτταρα β. βοηθητικά Τ λεμφοκύτταρα γ. πλασματοκύτταρα δ. μακροφάγα Μονάδες 5 Διαγώνισμα Βιολογίας Γενικής Παιδείας ΘΕΜΑ 1ο Να κυκλώσετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση 1. Μεγάλες ποσότητες ανοσοσφαιρινών εκκρίνονται από τα: α. κυτταροτοξικά Τ λεμφοκύτταρα β. βοηθητικά

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποια διαδικασία ακολουθούμε όταν θέλουμε να βρούμε λύση σε ένα καθημερινό η επιστημονικό πρόβλημα; (σελ 11 Επιστημονική Μέθοδος)

1. Ποια διαδικασία ακολουθούμε όταν θέλουμε να βρούμε λύση σε ένα καθημερινό η επιστημονικό πρόβλημα; (σελ 11 Επιστημονική Μέθοδος) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Εισαγωγή 1. Ποια διαδικασία ακολουθούμε όταν θέλουμε να βρούμε λύση σε ένα καθημερινό η επιστημονικό πρόβλημα; (σελ 11 Επιστημονική Μέθοδος) Κεφάλαιο 1 Οργάνωση

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Θ.Γ.ΣΩΤΗΡΟΥΔΗΣ Ινστιτούτο Βιολογίας, Φαρμακευτικής Χημείας και Βιοτεχνολογίας, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Αθήνα

Δρ. Θ.Γ.ΣΩΤΗΡΟΥΔΗΣ Ινστιτούτο Βιολογίας, Φαρμακευτικής Χημείας και Βιοτεχνολογίας, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Αθήνα To μικροφύκος Σπειρουλίνα (Αρθροσπείρα) : Ένα «πράσινο εργοστάσιο» παραγωγής πολύτιμων ουσιών με δυνητικά οφέλη για την ανθρώπινη υγεία Δρ. Θ.Γ.ΣΩΤΗΡΟΥΔΗΣ Ινστιτούτο Βιολογίας, Φαρμακευτικής Χημείας και

Διαβάστε περισσότερα

Προκαρυωτικά κύτταρα: Βακτήρια, Μύκητες Ευκαριωτικά κύτταρα: Μύκητες, Παράσιτα (ιοί) Παθογόνοι μικροοργανισμοί: Μύκητες, βακτήρια, παράσιτα, ιοί

Προκαρυωτικά κύτταρα: Βακτήρια, Μύκητες Ευκαριωτικά κύτταρα: Μύκητες, Παράσιτα (ιοί) Παθογόνοι μικροοργανισμοί: Μύκητες, βακτήρια, παράσιτα, ιοί ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Προκαρυωτικά κύτταρα: Βακτήρια, Μύκητες Ευκαριωτικά κύτταρα: Μύκητες, Παράσιτα (ιοί) Παθογόνοι μικροοργανισμοί: Μύκητες, βακτήρια, παράσιτα, ιοί Ευκαρυωτικό κύτταρο περιέχει: πυρήνα, σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία αποτελεσμάτων για μικροβιολογικές παραμέτρους και διορθωτικές ενέργειες

Ερμηνεία αποτελεσμάτων για μικροβιολογικές παραμέτρους και διορθωτικές ενέργειες Ερμηνεία αποτελεσμάτων για μικροβιολογικές παραμέτρους και διορθωτικές ενέργειες Κατσιαφλάκα Άννα Τεχνική Υπεύθυνος Μικροβιολογικού τομέα Ιατρός Βιοπαθολόγος,Msc στη Δημόσια Υγεία Ερμηνεία αποτελεσμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων

Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων Ενότητα 3: Εφαρμογές Βιομηχανικής Βιοτεχνολογίας(1/3), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων Διδάσκων: Δρ. Σεραφείμ Παπανικολαου Μαθησιακοί Στόχοι Βιοτεχνολογικά Προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Σοφοκλής Λογιάδης Τι ειναι ρυπανση του νερου -ορισμος Το νερό είναι η πηγή ζωής στον πλανήτη μας. Περίπου το 70% της επιφάνειας του σκεπάζεται με νερό. Από το συνολικό διαθέσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

BIO111 Μικροβιολογια ιαλεξη 13 Μικροβια και Ανθρωπος

BIO111 Μικροβιολογια ιαλεξη 13 Μικροβια και Ανθρωπος BIO111 Μικροβιολογια ιαλεξη 13 Μικροβια και Ανθρωπος Ετσι αρχισε η Ζωη? To δεντρο της Ζωης Και τι µας νοιαζει αν υπαρχουν µικροοργανισµοι η οχι? H ανυπολόγιστη αξία της Mικροβιολογίας για τη Βιολογια Το

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Συγκρίνατε την πρωτογενή µε τη δευτερογενή ανοσοβιολογική απόκριση και απεικονίστε αυτές στο ίδιο διάγραµµα αξόνων. Πρωτογενή ανοσοβιολογική απόκριση ονοµάζουµε την απόκριση του

Διαβάστε περισσότερα

BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου

BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου αυτών στον οργανισμό. Οι βιταμίνες κατατάσσονται στην

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ. 3. Τι γνωρίζετε για τον πυρήνα του ευκαρυωτικού κυττάρου;

ΒΙΟΛΟΓΙΑ. 3. Τι γνωρίζετε για τον πυρήνα του ευκαρυωτικού κυττάρου; ΒΙΟΛΟΓΙΑ 1,Να αντιστοιχίσετε της όρους της αριστερής στήλης με τις προτάσεις της δεξιάς στήλης: α. κυτταρική μεμβράνη 1. πολλαπλασιάζονται με εκβλάστηση β. αμοιβάδα 2.κέντρα παραγωγής ενέργειας γ. μιτοχόνδρια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΣΙΤΑ ΝΕΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ. Ν. Βακάλης Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας

ΠΑΡΑΣΙΤΑ ΝΕΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ. Ν. Βακάλης Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας ΠΑΡΑΣΙΤΑ ΝΕΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Ν. Βακάλης Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας ΕΞΕΛΙΞΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΣΧΕΣΗ ΝΕΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΑΤΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΝ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Συμβατική Παρασιτολογική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

Ηξηράλατη ελιά της Θάσου αποτελεί

Ηξηράλατη ελιά της Θάσου αποτελεί ΕΠΙΤΡΑΠΕΖΙΑ ΕΛΙΑ του Ευστάθιου Ζ. Πανάγου Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων, Εργαστήριο Μικροβιολογίας και Βιοτεχνολογίας Τροφίμων Συσκευασία της ξηράλατης ελιάς Θάσου

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Σεραφείμ Παπανικολάου Επίκουρος Καθηγητής Βιοδιεργασιών Τροφίμων Γ.Π.Α.

Δρ. Σεραφείμ Παπανικολάου Επίκουρος Καθηγητής Βιοδιεργασιών Τροφίμων Γ.Π.Α. Βιοτεχνολογία Τροφίμων Δρ. Σεραφείμ Παπανικολάου Επίκουρος Καθηγητής Βιοδιεργασιών Τροφίμων Γ.Π.Α. Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας Τροφίμων Εργαστήριο Μικροβιολογίας & Βιοτεχνολογίας Τροφίμων Έννοιες Μικροβιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις για το σπίτι και για σένα! 0.5 5. μελετούμε τους ζωντανούς οργανισμούς; Τρόποι μελέτης των ζωντανών οργανισμών Επιστημονική μέθοδος

Ασκήσεις για το σπίτι και για σένα! 0.5 5. μελετούμε τους ζωντανούς οργανισμούς; Τρόποι μελέτης των ζωντανών οργανισμών Επιστημονική μέθοδος Προγραμματισμός Διδακτέας Ύλης Βιολογίας Α Γυμνασίου 2012-2013 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Ενότητα Δραστηριότητες Βασικές Έννοιες Δ/κές Π/δοι Γνωριμία Εισαγωγικές σελίδες Γνωριμία με το βιβλίο μου 1 1 Ενότητα 1: Η Βιολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ «ΟΜΟΚΕΝΤΡΟ» ΦΛΩΡΟΠΟΥΛΟΥ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ «ΟΜΟΚΕΝΤΡΟ» ΦΛΩΡΟΠΟΥΛΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό κάθε μίας από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Χαριτωνίδης. Πρόλογος

Νίκος Χαριτωνίδης. Πρόλογος Πρόλογος Τα νωπά ψάρια είναι ιδιόµορφα προϊόντα, λόγω του µεγάλου βαθµού ευπάθειας και της µικρής διάρκειας ζωής τους. Τα χαρακτηριστικά αυτά, αυξάνουν κατά πολύ τις πιθανότητες, το προϊόν να φθάσει ακατάλληλο

Διαβάστε περισσότερα

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Σηµειώσεις για τον καθηγητή Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Βασικές γνώσεις Ο όρος γάλα, ως βασικό τρόφιµο, χωρίς κανένα προστεθειµένο επίθετο, ισχύει συνήθως για το αγελαδινό γάλα που είναι φρέσκο, πλήρες,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Ι. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Ρόλος και προετοιμασία μικροβιακών καλλιεργειών

ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Ι. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Ρόλος και προετοιμασία μικροβιακών καλλιεργειών ΕΝΟΤΗΤΑ Ι ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Ρόλος και προετοιμασία μικροβιακών καλλιεργειών ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Μικροβιακή κινητική και λειτουργία Βιοαντιδραστήρων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Βιοχημικό προφίλ Μικροοργανισμών (Σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

EΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ.ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

EΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ.ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ EΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ.ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 1. Ένας άνθρωπος μολύνθηκε από ένα παθογόνο βακτήριο και δεν εμφάνισε συμπτώματα ασθένειας. Πιθανολογείστε τους λόγους που μπορεί να οφείλεται αυτό. 2.

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Πρακτική. Πρακτικό Εργαστήριο Πίνακας Ελέγχου

Δ. Πρακτική. Πρακτικό Εργαστήριο Πίνακας Ελέγχου Δ. Πρακτική. Πρακτικό Εργαστήριο Πίνακας Ελέγχου Ο παρακάτω πίνακας παρέχει πληροφορίες για τις ομάδες προϊόντων, όπως αναφέρεται στο κεφάλαιο Γ. Η πρώτη στήλη παρουσιάζει όλων των ειδών τα προϊοντικά

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης.

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης. ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1o 1. δ 2. β 3. β 4. γ 5. δ ΘΕΜΑ 2o 1. Σχολικό βιβλίο, σελ.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ Κ.Ε. ΚΕΡΑΜΑΡΗΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΚΑΛΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ Κ.Ε. ΚΕΡΑΜΑΡΗΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Στο εγχειρίδιο Βιολογίας της Γ Γυμνασίου, έγινε μια σημαντική προσπάθεια να παρουσιαστούν όλα τα θέματα που πραγματεύεται το σχολικό βιβλίο, με τρόπο σαφή, κατανοητό και με εμβάθυνση στα σημεία

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Συµβολή του γάλακτος και των

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ 3η εξεταστική περίοδος από 29/03/15 έως 19/04/15 γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή

Διαβάστε περισσότερα