Η ΑΛΛΗΛΕΞΑΡΤΗΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ TOT ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΑΛΛΗΛΕΞΑΡΤΗΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ TOT ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ"

Transcript

1 Η ΑΛΛΗΛΕΞΑΡΤΗΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ TOT ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ Πριν άπα τα ερευνητικά καί μεθοδολογικά προβλήματα της ιστορίας του εργατικού κινήματος* καί σε άμεση συνάρτηση μ' αυτά υπάρχουν τα πολιτικά προβλήματα. Συγκεκριμένα: Το πρόβλημα της σχέσης της Ιστορίας του εργατικού κινήματος με το 'ίδιο το εργατικό κίνημα στην παρούσα φάση της ανάπτυξης του, δηλαδή με τήν πολιτική του. Θα ήταν περιττό, 'ίσως, να πώ δτι το ζήτημα αυτό εντάσσεται στο ευρύτερο πλέγμα των σχέσεων της ιστορίας με τήν πολιτική. Άπ' το πλέγμα αυτό θα αναφερθώ με συντομία σε δύο μόνο δεσμούς και θα σταθώ περισσότερο σ' έναν τρίτο. Ό πρώτος: ή Ιστορία του εργατικού κινήματος ως κριτικός στοχασμός πάνω στο παρελθόν του καί ως διάσωση της συλλογικής του μνήμης. "Αν λογαριάσουμε, οχι μόνο τήν ιδεολογική χρήση της Ιστορίας του εργατικού κινήματος άλλα επίσης τις διαστρεβλώσεις, τίς παραμορφώσεις, τις αποσιωπήσεις καί τους ακρωτηριασμούς πού υφίσταται αυτή ή συλλογική μνήμη τόσο άπό τους ιδεολογικούς μηχανισμούς τών κυρίαρχων τάξεων Οσο καί άπο τις κομματικές γραφειοκρατίες, τότε γίνεται προφανής νομίζω ένας άπο τους βασικούς σκοπούς της ιστορίας του εργατικού κινήματος. Έ διαφάνεια του σκοπού όμως εξαρτάται κατευθείαν άπο τήν πολιτική μας θέση καί εγρήγορση. Ό δεύτερος δεσμός ιστορίας καί πολιτικής του εργατικού κινήματος είναι ή λειτουργία της πρώτης να διατηρήσει καί να μεταδώσει τη συλλογική μνήμη καί τήν παράδοση του εργατικού κινήματος ως δημιουργικού στοιχείου της ταξικής συνείδησης, συνοχής της ομάδας καί παράγοντα συνέχειας. 'Υπάρχουν φυσικά οι επικές ωραιοποιήσεις του παρελθόντος πού παράγουν τήν ιστορία του άπό τήν ιδεολογία του παρόντος. Ό λόγος όμως δεν είναι γι' αυτές, άλλα για προσπάθειες, δπως για παράδειγμα του περιοδικού History Workshop Journal στην Αγγλία, πού ερευνούν τήν εργατική εμπειρία, τήν αλληλεγγύη, τήν αντίσταση καί τή δημιουργικότητα τών απλών εργατών καί οχι τών οργανώσεων τους ή τών ηγεσιών τους πού μελετούν τήν καθημερινή ζωή τών εργατών καί τίς ιδιαίτερες πολιτισμικές της διαστάσεις. Ό πολιτικός σκοπός μιας τέτοιας ιστορίας, όπως δηλώθηκε προγραμματικά, είναι να αντιπαραθέσει στην πολιτική τών κομματικών καί συνδικαλιστικών γραφειοκρατιών πού διαπνέονται συνήθως άπό τίς θεωρίες του οίκο- * Το κείμενο αυτά αποτελεί εισήγηση στη συζήτηση μέ θέμα «Ή ιστορία του εργατικού κινήματος, ερευνητικά καί μεθοδολογικά προβλήματα» πού έγινε ανάμεσα στους Γιάννη Γιαννουλόπουλο, "Αγγελο Έλεφάντη, 'Αντώνη Λιάκο καί Κωσιή Μοσκώφ, στις 22 'Απριλίου 1983 στη Φιλοσοφική Σχολή του ΑΠΘ, καί μέ τή συμμετοχή τοϋ καθηγητή Γιώργου Λεονταρίτη, στις 29 'Απριλίου 1983 στή Φιλοσοφική Σχολή τοΰ Πανεπιστημίου 'Αθήνας.

2 248 'Αντώνης Λιάκος νομικού ντετερμινισμού, μια ιστορία πού να δίνει έμφαση στην εργατική τάξη ώς υποκείμενο των εξελίξεων, και πού να τονίζει τον ενεργητικό της ρόλο καί ιδιαίτερα το στοιχείο του αυθορμητισμού. Έ προσπάθεια της είναι, σύμφωνα με τον Simon Clarke, «να ξαναπιάσει μέσα άπ' το ιστοριογραφικό έ'ργο το ακαταπόνητο πνεύμα της αντίστασης στην ταξική εκμετάλλευση, να περιγράψει τήν ηρωική, καί συχνά τραγική ιστορία της συνεχούς προσπάθειας της εκμεταλλευόμενης τάξης να πραγματοποιήσει το οραμά της για μια εναλλακτική κοινωνία. Δεν πρόκειται λοιπόν για μια «πολιτισμική» (cultural) αντίδραση στον θεωρητικό «οικονομισμό», άλλα για μια επαναστατική αντίδραση στην πολιτική του οικονομισμού. Είναι μια επαναστατική απάντηση, ή σημασία της όποιας είναι διφυής: είναι μια απάντηση στην πολιτική ενός γραφειοκρατικοποιημένου καί αυταρχικού κομμουνιστικού κόμματος πού περιορίζει καί αποπροσανατολίζει τους επαναστατικούς στόχους της εργατικής τάξης, καί κυρίως μια απάντηση πού προβάλλει ιστορικά άπό τήν πολιτική πάλη γιά τον εκδημοκρατισμό του κόμματος. Είναι επίσης μια απάντηση στή ρεφορμιστική πολιτική της σοσιαλδημοκρατίας πού αρνείται κι αυτήν ακόμα τήν ύπαρξη τέτοιων επαναστατικών στόχων. Ή μορφή της απάντησης είναι να αποκαλύψει τήν 'ιστορία αυτών τών επαναστατικών δραμάτων κι έτσι να παρέμβει πολιτικά με τήν επιβεβαίωση, ή ακόμα στις πιο φιλόδοξες στιγμές με τή δημιουργία μιας αυθεντικής βρετανικής επαναστατικής παράδοσης» 1. Ό τρίτος δεσμός τώρα ανάμεσα στην 'ιστορία του εργατικού κινήματος καί στην πολιτική στηρίζεται στις δυνατότητες της 'ιστορίας να προσφέρεινέες προσεγγίσεις καί να επεξεργασθεί «διανοητικά εργαλεία» ώστε να έρμη νευθεΐ ή σύγχρονη πραγματικότητα καί ή θέση μας σ' αυτήν, να συμβάλει δηλαδή στην υπέρβαση τού υπαρκτού πολιτικού λόγου καί στον περιορισμένο χαρακτήρα της πολιτικής πρακτικής. "Αλλωστε, ή ανάπτυξη της καθολικής ιστορίας, της histoire totale, πού συγκεντρώνει το ενδιαφέρον της οχι στα πολιτικά γεγονότα, στους θεσμούς καί τις ιδέες, άλλα σε πλευρές της ανθρώπινης δραστηριότητας πού αφορούν τους υλικούς ορούς τής διαβίωσης καί στην καθημερινή ζωή, στην εργασία, στις νοοτροπίες κλπ., δημιουργεί άπειρες νέες δυνατότητες προσέγγισης του 'ιστορικού φαινομένου, αποκάλυψης νέων πλευρών, νέων σχέσεων. Είναι ακριβώς αυτό το σημείο πού θέλω να τονίσω. Τήν αποκάλυψη νέων πλευρών καί νέων σχέσεων μέσα στην ιστορία τής εργατικής τάξης, ή αν ορίσουμε ακόμη πιο πλατιά το αντικείμενο μας, μέσα στην Ιστορία τής εργασίας, καί ιδιαίτερα τών σχέσεων πού συνεπάγεται ή μισθωτή εργασία. Είναι δυνατόν ή 'ιστορία τού εργατικού κινήματος σαν μια συλλογική 1. Simon Clarke, «Socialist Humanism and the Critique of Economism», History Workshop Journal», 4 (1979) , το παράθεμα σ. 150.

3 Ή ιστορία τον εργατικού κλήματος 249 πρακτική να έχει τη δική της συμβολή στην υπέρβαση των πολιτικών αδιεξόδων στο εργατικό κίνημα; Το πρόβλημα της στιγμής δεν είναι ή απάντηση στο ερώτημα, οσο ή αποσαφήνιση της σχέσης της πολιτικής αυτής πρόθεσης με τις μεθοδολογικές και ερευνητικές κατευθύνσεις. Για παράδειγμα: ό πολιτικός σκοπός τής πρώτης κατεύθυνσης πού αναπτύξαμε, οδηγεί στην πολιτική 'ιστορία μια πολιτική Ιστορία πού σήμερα βέβαια δέν μπορεί να σταθεί στην έννοια τής δικαίωσης ή τής αποκατάστασης προσώπων και τάσεων. Ό στόχος τής δεύτερης κατεύθυνσης πάλι, οδηγεί σέ μεθόδους όπως ή ιστορία των νοοτροπιών και ή προφορική ιστορία, στην υιοθέτηση εμπειρικών κυρίως προσεγγίσεων και σέ κάποια υποτίμηση τής θεωρίας, σύμφωνα με τους κριτικούς της. 'Αντίθετα, ή τρίτη κατεύθυνση χρειάζεται ακριβώς ένα ισχυρό θεωρητικό εξοπλισμό και προπαντός διεπιστημονικές στα δρια ανάμεσα στις επιστήμες μεθόδους. "Αλλωστε, είναι ακριβώς άπ' δπου προέρχεται ή ανανέωση τών μεθόδων και τών αντικειμένων τους, και είναι ό θεωρητικός εξοπλισμός πού μπορεί οχι μόνο να ανυψώσει τα εμπειρικά δεδομένα σέ επιστημονικές έννοιες άλλα και να ανοίξει το δρόμο στην ανακάλυψη τους. "Ας δούμε όμως συγκεκριμένα μερικούς τόπους στους οποίους στρέφονται εργασίες αυτής τής κατεύθυνσης, τις μεθόδους τους και την ευρηματική αξία τών αποτελεσμάτων τους 2. Ό πρώτος είναι ή μελέτη τής διαδικασίας τής εργασίας, τών συνθηκών μέσα στους τόπους δουλείας, του εργάτη δηλ. μέσα στή σφαίρα τής παραγωγής. Γνωρίζουμε μελέτες πού ως τώρα αναφέρονται στην Ιστορία τών οργανώσεων καί τής ιδεολογίας τών εργατών. Γνωρίζουμε επίσης μελέτες πού αναφέρονται στή βιομηχανική επανάσταση άπο τήν άποψη τής εξέλιξης τής τεχνολογίας καί τής συσσοίρευσης του κεφαλαίου. Συχνά, όμως, παρόμοιες προσεγγίσεις οδηγούν σέ άλυτα προβλήμοτα, σέ μια θεώρηση τής εκβιομηχάνισης καθαρά άντικειμενιστική στην οποία το κεφάλαιο παίζει το ρόλο τής προωθητικής μηχανής. 'Ωστόσο, πρόσφατα, δηλ. τήν τελευταία δεκαετία, μέσα άπο εργασίες όπως αυτές του HP. Thompson καί του Ralph Samuel 3 δείχτηκε πώς κάθε βήμα στην εκβιομηχάνιση καί στην τεχνολογική ανανέωση εξαρτήθηκε άπο το επίπεδο τής συσσωρευμένης εργατικής 'ικανότητας : π.χ. ή υφαντουργική βιομηχανία το 18ο αιώνα εξαρτιόταν για πολλά χρόνια άπο τους ωρολογοποιούς πού διόρθωναν καί συντηρούσαν τα μηχανήματα. 'Αντιμετωπίστηκε έτσι ή συσσωρευμένη εργατική 'ικανότητα ώς το αντίστοιχο τής συσσώρευσης του κεφαλαίου στην εργατική τάξη. Ή μελέτη τής έκτασης 2. Για μια επισκόπηση τών πρόσφατων ερευνών πού χρησιμοποιήθηκε έδώ βλ. L. Machtan, D. Milles καί R. Ott, «Crescita e limiti della conoscenza: recenti pubblicazioni di storia operaia», Quaderni Storici, 47 (1981) καί J. Clarke, C. Critcher καί R. Johnson, Working Class Culture. Studies in history and theory, Λονδίνο 1980.

4 250 'Αντώνης Διάκος αύτου του φαινομένου έχει αξία για την κατανόηση των δυνατοτήτων και του ρυθμού της εκβιομηχάνισης, άλλα ταυτόχρονα καί για την ανάλυση της έννοιας παραγωγικότητα του κεφαλαίου, ιστορικά. 'Επισημάνθηκε ακόμη, στη μελέτη αυτή, δτι ή παραγωγικότητα του κεφαλαίου ως εντατικοποίηση της παραγωγής καί ως σύγχρονη τεχνολογία χρησιμοποιήθηκε και στράφηκε εναντίον τών εργατών. "Ενα άπο τα συμπεράσματα του Samuel είναι πώς ή εμπειρική παραγωγική γνώση τών εργατών δεν υπήρξε μόνο προϋπόθεση για τήν παραγωγή άλλα επίσης καί για τή διαμόρφωση της πάλης τους για τή βελτίωση τών συνθηκών εργασίας μέσα στο εργοστάσιο. Πάλη πού άρχισε άπο τή διεκδίκηση διαλειμμάτων καί προχωρούσε ως τήν αμφισβήτηση της διαχείρισης τών μυώνων καί του μυαλού τους άπο τον εργοδότη. Μπορούμε, στο σημείο αυτό, να αντιληφθούμε τήν πολιτική σημασία τών μελετών αυτών πού εξετάζουν τον πυρήνα τών σχέσεων παραγωγής για τήν τρέχουσα πρακτική τοΰ εργατικού κινήματος σε συνθήκες αυτοματοποίησης καί πληροφορικής, όπως επίσης καί για τήν διαμόρφωση κριτηρίων για τα πολιτικά αιτήματα τής αριστεράς καί για τα προσφερόμενα μοντέλα κοινωνικής αλλαγής. "Ας επιστρέψουμε όμως στην ιστορία: δ Roland Trempé 4 στο βιβλίο του «Οι μεταλλωρύχοι τού Carmeaux» μελέτησε τήν Ιστορία τών κανονισμών εργασίας σ' ένα ορυχείο, τή διαδικασία δηλαδή καί τις μεθόδους πειθάρχησης τών εργατών καί εντατικοποίησης τής εργασίας. Δύο άπο τα συμπεράσματα τής εργασίας αυτής είναι: α') δτι ή εξειδίκευση τών εργατών με τήν διαίρεση καί τήν ιεράρχηση τών ειδικοτήτων, προκαλώντας μια απώλεια οπτικής τοϋ εργάτη πάνω στη συνολική διαδικασία τής εργασίας αποτέλεσε ενα άπο τα μέσα τής υποταγής τους β') δτι οι νέες μέθοδοι εργασίας καί ή νέα τεχνολογία, έχοντας βέβαια εξαρχής έναν επιθετικό χαρακτήρα απέναντι στον εργάτη δεν επιβλήθηκε με τήν πρωτοβουλία τών επιχειρηματιών άλλα μέσα άπο ένα συμβιβασμό με τους εργάτες, πού προκάλεσε αλλαγές, διαφοροποιήσεις καί προσαρμογές στην τεχνολογία αυτή. 'Αλλαγές πού αντανακλούσαν το συσχετισμό δυνάμεων ανάμεσα στους εργάτες καί τους εργοδότες. Για το ιστορικό τής βιομηχανικής καί τής τεχνολογικής ανάπτυξης μιας κοινωνίας το συμπέρασμα αυτό είναι σημαντικό ώστε να αποφύγει μονόπλευρες έρευνες καί ερμηνείες. Μια άλλη εργασία, «Οι ύαλουργοί του Carmaux» τής Joan Scott, 3. Ε. P. Thompson, «Time, work-discipline and industrial capitalism», Past and Present, 38 (1967) 56-97, ελλ. μετάφρ. Β. Τομανα, Χρόνος, εργασία καί βιομηχανικός καπιταλισμός, Θεσσαλονίκη R. Samuel, «The Workshop of the World: Steam Power and Hand Technology in Mid-Victorian Britain», History Workshop Journal 3 (1977) R. Trempé, Les mineurs de Carmeaux , τ. 2, Παρίσι 1971.

5 Ή Ιστορία τον εργατικού κινήματος 251 συγκεντρώνει την προσοχή της στην κοινωνική υποβάθμιση των εργατών άπο τήν εισαγωγή της νέας τεχνολογίας 5. Ή Scott μελέτησε τους απεργιακούς αγώνες και τή μαχητικότητα τών εργατών σε σχέση με το είδος και τις απαιτήσεις κάθε εργασίας (λ.χ. μεταλλωρύχοι και ύαλουργοί) και το ρυθμό υποβάθμισης της εργασίας σ' δλους τους κλάδους μέσω της εξειδίκευσης και της μηχανοποίησης. Κατέληξε στο συμπέρασμα οτι ή εργατική μαχητικότητα έξαρτώνταν άπο τους ρυθμούς της μηχανοποίησης ήταν εκδήλωση αντίστασης τών εργατών και οχι άπο το είδος της εργασίας. Στους διάφορους κλάδους ή μαχητικότητα αυτή είχε διαφορετικούς ρυθμούς και ένταση, ανάλογα με το ρυθμό της εισαγωγής τών μηχανών. Δύο άλλοι ιστορικοί πού συγκέντρωσαν το ενδιαφέρον τους στή μελέτη της συγκεκριμένης θέσης τών εργατών στή διαδικασία της παραγωγής, ό R. Vetterli 6 και ό D. Bigazzi 7, έδειξαν το φαινόμενο της εξάρτησης της εργατικής μαχητικότητας και της συνδικαλιστικής οργάνωσης άπο τις ιδιαίτερες εργασιακές συνθήκες τών διαφόρων ομάδων τής εργατικής τάξης, καθώς και τήν επίδραση τής αλλαγής του εργασιακού προτσές πάνω στις οργανώσεις τών εργατών, στους συνδικαλιστικούς τους αγώνες καί στις μορφές τής κοινωνικής πάλης. Ό Bigazzi γράφει οτι ή μηχανοποίηση επέβαλε στον εργάτη χρόνο και ρυθμούς εξωτερικούς, φυσική καί νευρική ένταση άγνωστη ως τότε καί τον ανάγκασε σε μια διαφορετική πειθαρχία. Αυτή όμως ή μηχανοποίηση τής παραγωγής όμοιογενοποίησε τις εμπειρίες τής εργατικής τάξης αντισταθμίζοντας τή διαίρεση της, στο εσωτερικό του εργοστασίου, καί αντικαθιστώντας τήν απώλεια τοϋ επαγγελματικού της γοήτρου με τα αισθήματα εργατικής αλληλεγγύης. Βρισκόμαστε δηλαδή μπροστά σε ζητήματα πού αφορούν τή διαδικασία καί τις μορφές δημιουργίας τής ταξικής συνείδησης τής εργατικής τάξης 8. Ή πολιτική σημασία τών εργασιών αυτών γίνεται νομίζω φανερή αν συσχετιστεί με τις θεωρίες για τήν εξωτερική προέλευση τής συνείδησης τής εργατικής τάξης καί τις συγκεκριμένες συνέπειες αυτής τής θεωρίας στην πολιτική πρακτική. Άλλα ας επιστρέψουμε άπο τήν πολιτική στή μέθοδο: τα ίδια θέματα μπορούν ασφαλώς να μελετηθούν άπο μια συντηρητική πλευρά: ό J. Kocka 9, χρησι- 5. J. W. Scott, The Glassworkers of Carmeaux, Cambridge Mass R. Vetterli, Industriearbeit, Arbeiterbewusstsein und gewerhscheaf diche Organisation. Dargestellt am Beispiel der Georg Ficher AG, Göttingen D. Biggazzi, «Fierezza del mestiere e organizzazione di classe : gli operai meccanici milanesi ( )», Società e Storia, 1 (1978) Άπο τις πολυάριθμες μελέτες σχετικά με το ζήτημα αυτό αξίζει να αναφερθούν οι εισηγήσεις στο σεμινάριο της κοινωνικής ιστορίας στην Kostanz τής Γερμανίας μέ θέμα «Making and Change of Plebeian and Proletarian Consciousness, 18th-20th Century», Quaderni Storici, 36 (1977) J. Kocka, Unternehmens Verwaltung und Angestellenschaft am Beispiel Siemens , Στουτγάρδη 1964.

6 252 'Αντώνης Λιάκος μοποιώντας τη θεωρία του έκμοντερνισμού εξετάζει, τήν εισαγωγή τής νέας τεχνολογίας στη Siemens σαν απάντηση στις εργατικές απαιτήσεις, άλλα άπο τήν άποψη της προσαρμογής των εργατών στην τεχνολογική ανανέωση. Νομίζω ότι τα παραδείγματα αυτά αρκούν για να καταδείξουν τή στρατηγική σημασία της ιστορίας των συνθηκών εργασίας για τήν ιστορία του εργατικού κινήματος, δπως και ευρύτερα για τήν κοινωνική ιστορία. 'Ένας δεύτερος τόπος ερευνών είναι ή σφαίρα της αναπαραγωγής της εργατικής δύναμης. Για παράδειγμα: το πρόβλημα του εργατικού μισθού θέτει με τή σειρά του το ερώτημα πώς διαμορφώνονται οι ατομικές και οικογενειακές ανάγκες, πώς μετασχηματίζονται σε κοινωνικές νόρμες και πώς αυτές μέ τή σειρά τους προσδιορίζουν τις εργατικές διεκδικήσεις. "Ενα πρόσφορο θέμα για τήν εξερεύνηση παρόμοιων θεμάτων είναι οι λαϊκές εξεγέρσεις. Ό Walter Ilunecke 10, έδειξε δτι ή ανάγκη και οι υλικές στερήσεις δεν οδηγούν άπο μόνες τους στή διαμαρτυρία τών μαζών, άλλάπροσδιορίζονται άπο πολιτιστικούς και πολιτικούς ορούς πού ανέλυσε. Οι G. Rude και Ε.Ρ. Thompson, ό πρώτος στο βιβλίο του «Το πλήθος στην 'Ιστορία, μια μελέτη τών λαϊκών ταραχών στή Γαλλία και τήν 'Αγγλία, » 11 και ό δεύτερος στο άρθρο του «Ή ηθική οικονομία του αγγλικού πλήθους στο 18ο αιώνα» 12, έδειξαν πώς ή συμπεριφορά τών μαζών και οι διεκδικήσεις τους προσδιορίστηκαν κυρίως άπο τήν ηθική αντίληψη πού είχαν για τις νόρμες διανομής. Ί1 παραβίαση τους άπο τις κυρίαρχες τάξεις προκάλεσε τήν αντίσταση τους. Στις εξεγέρσεις αυτές οι μάζες δέν απαλλοτρίωναν αυτά πού είχαν ανάγκη άλλα έπανεγκαθίδρυαν συμβολικά μια κοινωνική τάξη σύμφωνα μέ τή δική τους ιδέα για τή δικαιοσύνη και στις σχέσεις παραγωγής κατανάλωσης. 'Ιδέες δηλαδή πού προσδιορίζονταν άπο τή λαϊκή κουλτούρα. Οι έρευνες αυτών τών προβλημάτων, και οχι μόνο τών εξεγέρσεων στην προβιομηχανική εποχή, έδειξαν επίσης τήν αντίθεση, το πολιτιστικό χάσμα ανάμεσα στή νοοτροπία της συσσώρευσης τής αστικής τάξης και σ' αυτήν της «'ισορροπίας εργασίας κατανάλωσης» τών κατώτερων τάξεων. Ή «ισορροπία εργασίας κατανάλωσης» σημαίνει οτι ή διαθεσιμότητα για τήν εργασία προσδιορίζεται σ' Ινα ιδεατό μέσο επίπεδο κατανάλωσης σύμφωνα μέ τα πολιτιστικά πρότυπα τών μαζών κι οχι το αντίθετο, τουλάχιστον για τήν προβιομηχανική εποχή. ΊΙ πορεία αυτής τής σχέσης και ή αλλαγή τών καταναλωτικών νοοτροπιών τών μαζών μέσα στα πλαίσια τής εκβιομηχάνισης, 10. W. Ilunecke, Arbeiterschaft und Industrielle Revolution in Mainland , Göttingen G. Rude, The Crowd tu History. A Study in Popular Disorders in France and England , Νέα Τόρκη E. P. Thomson, «The "Moral Economy" of the English Crowd in the 18th Century», Past and Present, 50 (1971)

7 Ή ιστορία τοϋ εργατικού κινήματος»53 ως διαδικασία υποταγής τους, είναι άπο τα πιο προκλητικά θέματα έρευνας καί κυρίως για χώρες όπως ή Ελλάδα, πού βρίσκονται άπο την άποψη αύτη σε φάση μετάβασης. Πώς δμως άπο την 'ισορροπία κατανάλωσης -- εργασίας της προβιομηχανικής εποχής περνάμε στην αναπαραγωγή τής εργασίας μέσω του εργατικού μισθού; Ποιες αλλαγές συμβαίνουν, στην σφαίρα αυτή, στις ανάγκες καί στο οικογενειακό περιβάλλον του εργάτη; Ποια είναι ή πολιτική οικονομία τής οικογένειας πού άπο μονάδα παραγωγής καί ικανοποίησης αναγκών, μετατρέπεται σε εργαστήριο αναπαραγωγής καί προετοιμασίας τής εργατικής δύναμης; Στή μελέτη τών σχέσεων αυτών αφιερώνεται το βιβλίο τών Louise Tilly καί Joan Scott «Γυναίκες, εργασία καί οικογένεια» 13, δπου εξετάζεται ό μετασχηματισμός τών οικογενειακών δομών. Οι δύο συγγραφείς δείχνουν π.χ. πώς οι βάρδιες εργασίας τροποποιούν τήν καθημερινή οικογενειακή ζωή τών εργατών. 'Αναφορικά με τή γυναικεία εργασία οι δύο συγγραφείς αναπτύσσουν τή θέση πώς βοηθώντας στην καθημερινή αναπαραγωγή τής εργασίας του συζύγου καί τοϋ γιου, αποτελεί μια προέκταση τής εργασίας τους άπ' τήν οποία εξάγεται το κέρδος του κεφαλαίου συνολικά. "Ετσι μέσα άπο τήν έρευνα τής σχέσης ανάμεσα στην οικογένεια καί στην εργασιακή διαδικασία, θεωρούν τήν οικογένεια επίσης ως ενα πεδίο αντίθεσης τών τάξεων. ΟΊ δύο συγγραφείς, συνεπικουρούμενες άπο τα συμπεράσματα τής Michelle Perrot, «Οι εργάτες σε απεργία: Γαλλία », γράφουν δτι «ή εμπειρία πού συμμερίζονταν οι άντρες καί οι γυναίκες τους ήταν ή βάση τής μαχητικότητας τών κοινοτήτων τών ανθρακωρύχων του 19ου αιώνα». "Ετσι, θεωρείται αδιανόητο δτι μπορεί να ξεσπάσει μια οποιαδήποτε απεργία ενάντια στή θέληση τών γυναικών τών εργατών 15. Ή μελέτη τών σχέσεων ανάμεσα στην εργασία καί τήν οικογενειακή αναπαραγωγή είναι επίσης ή θεματική του Hartmut Ζ wahr 16, ό όποιος ερευνώντας τις εσωτερικές δομές τής εργατικής τάξης καί τή διατήρηση τής επαναστατικής παράδοσης μέσα άπο τις γενιές τών εργατών, καταλήγει στή θέση δτι ή πιο σημαντική στιγμή για τή δημιουργία τοϋ προλεταριάτου είναι όταν οι γιοι τών εργατών πρέπει να ζήσουν άπο τήν πώληση τής εργατικής τους δύναμης καί δεν τους είναι δυνατό πλέον το πέρασμα στή μικροαστική τάξη. 13. J. W. Scott, L. Α. Tilly, Women, Work and Family, Νέα Υόρκη M. Perrot, Les ouvriers en grève: France , Παρίσι Ή δράση τών γυναικών τών ανθρακωρύχων στην πρόσφατη μεγάλη απεργία τους στην 'Αγγλία (1984) επιβεβαιώνει τή θέση αυτή. 16. Η. Zwahr, Zur Konstituierung des Proletariats als Klasse. Struktur Untersuchungen über das Leipziger Proletariat während der iudustriellen Revolution, Βερολίνο 1978.

8 Uà ''Αντώνης Λιάκος Τέλος ας δοΰμε έναν τρίτο τόπο της κοινωνικής ιστορίας της εργατικής τάξης, την ιστορία των απεργιών. "Ας αφήσουμε ασχολίαστες τις έρευνες γύρω άπο την ποσοτική Ιστορία τών απεργιών και τή σχέση τους με την οικονομική συγκυρία, εργασίες πλούσιες σε πλευρές και παραγωγικές σε συμπεράσματα, για να αναφερθούμε στην παραδειγματική μελέτη της Perrot «Οι εργάτες σέ απεργία» πού προαναφέραμε. Ή συγγραφέας, ανάμεσα στ' άλλα αποκάλυψε ότι ή εργατική τάξη ανέπτυξε στα χρόνια της κινητοποίησης της μια μεγάλη ποικιλία οργανωτικών δομών πάνω σέ αυθεντικές δημοκρατικές βάσεις, χωρίς τις οποίες το μεγαλύτερο μέρος τών απεργιών θα ήταν αδιανόητο σέ μια εποχή πού οριζόταν άπο τήν ήττα της Κομμούνας του 1871 και άπο τήν έλλειψη ενός πολιτικού κινήματος της εργατικής τάξης. Στο βιβλίο της ή αφηρημένη έννοια του «αυθόρμητου» αποκτά ζωή και γίνεται αντικείμενο έρευνας με τίς μεθόδους τών κοινωνικών επιστημών. Ή Perrot τονίζει ότι ή ιστορία τών απεργιών δεν αρχίζει με τήν έναρξη του απεργιακού αγώνα γιατί σ' αυτόν ενσωματώνονται δλες οι προηγούμενες εμπειρίες μετατρέποντας τήν απεργία σέ μια αποφασιστική στιγμή στην πορεία της ταξικής πάλης. Στο κέντρο παρόμοιων εργασιών βρίσκεται το πρόβλημα του μετασχηματισμού της καθημερινής ζωής τών εργατών σέ μια ζωή μέσα στην απεργία πού φέρνει τους εργάτες αντιμέτωπους μέ όλες τίς κοινωνικές δομές και μεταμορφώνει τήν απεργία σ' ένα πολιτικό γεγονός, καθώς επίσης και το ζήτημα του τρόπου πού μια παρόμοια εμπειρία επιδρά μέ τή σειρά της στην καθημερινή ταξική πάλη. Φυσικά τα θέματα και οί προσεγγίσεις δέν μπορούν να εξαντληθούν μέσα στα πλαίσια μιας εισήγησης. "Αλλωστε δέν αναφέρθηκαν μελέτες ευρύτερα γνωστές ως παραδειγματικές για τήν ιστορία της εργατικής τάξης 17. Έδώ περιοριστήκαμε να αναφερθούμε σέ μερικούς άπ' τους τόπους έρευνας για να δείξουμε α') το στρατηγικό τους χαρακτήρα για τήν ανάπτυξη της ιστορίας του εργατικού κινήματος, β') τήν πολλαπλότητα τών μεθόδων και τον διεπιστημονικό, πολλές φορές, χαρακτήρα τών μελετών και γ') τήν αλληλεξάρτηση τών πολιτικών προθέσεων και τών μεθοδολογικών προσεγγίσεων και τήν ανάγκη αύτη ή σχέση να γίνεται οσο το δυνατό διαφανέστερη. Δέν μπορεί να γίνει 'ιστορία του εργατικού κινήματος, όπως δέν μπορεί να γίνει ιστορία, μακριά άπο τήν πολιτική. Το αίτημα δμως είναι μια ιστορία πού δέν θα είναι anelila politices (υπηρέτρια της πολιτικής) άλλα θα συμβάλει στην πολιτική ως διαμορφωτική δύναμη. Φυσικά ή ανταλλαγή της ύλης ανάμεσα στην ιστορία και τήν πολιτική δέν εξαρτάται μόνο άπο τήν προσφορά της πρώτης άλλα και άπο τίς συνθήκες δεκτικότητας πού επικρατούν στη δεύτερη. ΑΝΤΩΝΗΣ ΛΙΑΚΟΣ 17. Π.χ τοϋ Ε. Ρ. Thompson, The Making of the English Working Class, Λονδίνο 1963.

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2) Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Πολυμέρης Βόγλης Παραδοσιακή ιστοριογραφία Εδραιώνεται τον 19 ο αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 2: Κοινωνιολογία - πολιτισμός - κουλτούρα. Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 9η: Ο λόγος της Πολιτικής Οικολογίας 2 Γιάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία».

κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία». } Σχολή της Φρανκφούρτης: η έννοια της «µαζικής κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία». } η«µαζική κουλτούρα» δεν είναι η κουλτούρα που προέρχεται από τις µάζες, αλλά αυτή που προορίζεται για αυτές

Διαβάστε περισσότερα

125 Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Παντείου

125 Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Παντείου 125 Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Παντείου Ιστορία και εξέλιξη του Τμήματος Το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας αποτελεί οργανική εξέλιξη του πρώτου στην ιστορία Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης στη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝEΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Κοινωνίες αγροτικού τύπου (παραδοσιακές, στατικές κοινωνίες)

ΓΕΝEΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Κοινωνίες αγροτικού τύπου (παραδοσιακές, στατικές κοινωνίες) ΓΕΝEΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Κοινωνίες αγροτικού τύπου (παραδοσιακές, στατικές κοινωνίες) Αξίες αδιαµφισβήτητες από γενιά σε γενιά Οι σχέσεις καθορισµένες από ήθη και έθιµα Εξωτερική ηθική Κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Συγκρουσιακές Θεωρήσεις Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 5ο (σελ. 128 136) Οι θέσεις του Althusser Οι θέσεις του Gramsci 2 Karl Marx (1818-1883)

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική και Ταξική Ανάλυση. Επιμέλεια: Άννα Κουμανταράκη

Πολιτική και Ταξική Ανάλυση. Επιμέλεια: Άννα Κουμανταράκη Πολιτική και Ταξική Ανάλυση Επιμέλεια: Άννα Κουμανταράκη Τι καταλαβαίνουμε με τον όρο «κοινωνική ανισότητα»; Πλούσιοι και φτωχοί; Προνομιούχοι ή άνθρωποι με ιδιαίτερα χαρίσματα και ταλέντα; Κυρίαρχοι και

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 6: Η κουλτούρα στην κοινωνιολογική θεωρία Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

1η Συνάντηση Διά βίου εκπαίδευση & συνδικάτο σ. 17-34

1η Συνάντηση Διά βίου εκπαίδευση & συνδικάτο σ. 17-34 1η Συνάντηση Διά βίου εκπαίδευση & συνδικάτο σ. 17-34 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 1.1 Δραστηριότητες Γνωριμία & συνεργασία των μελών της ομάδας γνωριμίας & σ. 19 συνεργασίας των εκπαιδευομένων ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1.1 (Ανά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ- ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ κ. ΦΟΥΤΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ &ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ

ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ- ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ κ. ΦΟΥΤΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ &ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ- ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ κ. ΦΟΥΤΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ &ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις - τριμηνιαία επιθεώρηση Αξίες και τιμές παραγωγής. Η σχέση μεταξύ του 1ου και του 3ου τόμου του «Κεφαλαίου» Γιώργος Σταμάτης

Θέσεις - τριμηνιαία επιθεώρηση Αξίες και τιμές παραγωγής. Η σχέση μεταξύ του 1ου και του 3ου τόμου του «Κεφαλαίου» Γιώργος Σταμάτης Άξιες και τιμές παραγωγής: Η σχέση μεταξύ του 1ου και του 3ου τόμου του «Κεφαλαίου» του Γιώργου Σταμάτη 1. Εισαγωγή Σκοπός μας δεν είναι να δείξουμε απλώς, ότι μεταξύ του 1ου και του 3ου τόμου του «Κεφαλαίου»

Διαβάστε περισσότερα

Μήνυμα για την παγκόσμια μέρα της Γυναίκας

Μήνυμα για την παγκόσμια μέρα της Γυναίκας Μήνυμα για την παγκόσμια μέρα της Γυναίκας «Μπροστά στην 8η Μάρτη, η ΚΕ του ΚΚΕ χαιρετίζει τις γυναίκες του λαού στη χώρα μας και σε όλο τον κόσμο, έχοντας τη σκέψη της στο δρόμο που άνοιξε για την ισοτιμία

Διαβάστε περισσότερα

ENA, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος T enainstitute.org

ENA, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος T enainstitute.org Ιδρυτική Διακήρυξη 1. 2. 3. Το Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών - ΕΝΑ ενεργοποιείται σε μια κρίσιμη για την Ελλάδα περίοδο. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι κοινωνικοί και πολιτικοί θεσμοί λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Χωρικού Σχεδιασμού. 4 ο Μάθημα Χωροθέτηση οικονομικών δραστηριοτήτων

Θεωρία Χωρικού Σχεδιασμού. 4 ο Μάθημα Χωροθέτηση οικονομικών δραστηριοτήτων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική ομάδα: Ελένη Ανδρικοπούλου, Γρηγόρης Καυκαλάς 4 ο Μάθημα Χωροθέτηση οικονομικών δραστηριοτήτων Εισήγηση: Γρηγόρης Καυκαλάς Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρείου και Μουσείο Μεταλλείας- Μεταλλουργίας Λαυρείου

Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρείου και Μουσείο Μεταλλείας- Μεταλλουργίας Λαυρείου Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρείου και Μουσείο Μεταλλείας- Μεταλλουργίας Λαυρείου Γιώργος Ν. Δερμάτης, Δρ. Ιστορίας, μέλος της Επιστ. Επιτρ. του ΜΜΜΛ (ΕΜΠ και ΥΠΠΟΤ), Εταιρεία Μελετών Λαυρεωτικής Το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ 1987-99 1999-02 6 ΥΕΣ, 1 2002-03 6 ΥΕΣ,

ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ 1987-99 1999-02 6 ΥΕΣ, 1 2002-03 6 ΥΕΣ, ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ (ανά κατεύθυνση) Για τους εισαχθέντες 1987-99 και για τους εισαχθέντες 1999-02 απαιτούνται τουλάχιστον 6 ΥΕΣ, εκ των οποίων, 1 τουλάχιστον από κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ 110398 2015-2016 ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΜΟΣΧΟΝΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ - ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Εργαζόμενος - Εργοδότης

Εργαζόμενος - Εργοδότης Οικονομική δραστηριότητα στην Αρχαία Ελλάδα Εργαζόμενος - Εργοδότης Καταναλωτή Επενδυτές Εργαστήρι 1 Η Πρώτη του Μάη δεν είναι αργία είναι απεργία Εικόνες από την απεργία στο Σικάγο 1886 8ώρες δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 14: Από την ποιητική της ιστορίας, στην μελέτη των ιστορικών πρακτικών.ο θεωρητικός ανα-στοχασμός Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Μετα-ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Επαγγελματικές Προοπτικές Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση Καθηγητής Ιορδάνης Ψημμένος, Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Καθηγητής Βασίλειος Χατζόπουλος, Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές συνέδριο για την έρευνα και την εκπαίδευση γύρω από τη γυναίκα

Διεθνές συνέδριο για την έρευνα και την εκπαίδευση γύρω από τη γυναίκα Επ. fcoiv. Ερ., Gr. R. So. Re. 1983 Διεθνές συνέδριο για την έρευνα και την εκπαίδευση γύρω από τη γυναίκα Λάουρα Μαράτου-Αλιπράντη* Το πρώτο διεθνές συνέδριο για την «Έρευνα και εκπαίδευση γύρω από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο 1.2 Η Επιχείρηση

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο 1.2 Η Επιχείρηση http://www.economics.edu.gr 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 1.2 Η Επιχείρηση : σχολικό βιβλίο 1.2.1 Εισαγωγικές έννοιες Η επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας µας, το ίδιο σηµαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Η οικολογική ηθική ως μέρος της απελευθερωτικής ηθικής και το ζήτημα της θεμελίωσης. Η συμβολή ορισμένων Ελλήνων: Καστοριάδης, Τερζάκης, Φωτόπουλος.

Η οικολογική ηθική ως μέρος της απελευθερωτικής ηθικής και το ζήτημα της θεμελίωσης. Η συμβολή ορισμένων Ελλήνων: Καστοριάδης, Τερζάκης, Φωτόπουλος. Η οικολογική ηθική ως μέρος της απελευθερωτικής ηθικής και το ζήτημα της θεμελίωσης. Η συμβολή ορισμένων Ελλήνων: Καστοριάδης, Τερζάκης, Φωτόπουλος. Γ. Μπλιώνης Κύκλος συζητήσεων για την Περιβαλλοντική

Διαβάστε περισσότερα

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ 2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ [94] ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΟΝΤΑΙ υλικές-οικονομικές πολιτικές πνευματικές ηθικές κοινωνικές αισθητικές θρησκευτικές ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ Οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Διάρθρωση Κοινωνικές κατασκευές για το περιβάλλον Περιβαλλοντική Ιστορία Περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ]

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ] Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[1.2-1.3] 1.2 Η Επιχείρηση 1.2.1 Εισαγωγικές έννοιες Η Σημασία της Επιχείρησης Η Επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας μας, το ίδιο σημαντικό με την οικογένεια.

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 8: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας 1 Κρίνει ο ιστορικός το παρελθόν αξιολογικά; Κάνει δηλαδή αξιολογικές κρίσεις; H κλίμακα των αξιολογικών

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 2: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Ερωτήσεις Μαθήματος 1 Ιστορία μου, αμαρτία μου, λάθος μου μεγάλο Είσαι αρρώστια μου, στενοχώρια μου, και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ 1ο ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Οργάνωση Εργασία - Τεχνολογία. Εισαγωγή του συγγραφέα... 21

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ 1ο ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Οργάνωση Εργασία - Τεχνολογία. Εισαγωγή του συγγραφέα... 21 Βιομηχανική Κοινωνιολογία και Βιομηχανικές Σχέσεις 9 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ 1ο ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Οργάνωση Εργασία - Τεχνολογία Πρόλογος Καθηγητή Βασίλη Φίλια... 17 Εισαγωγή του συγγραφέα... 21 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4Ο ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ 4.1 Η πολιτική 4.1 Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ 1/21 Η λέξη πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

Jane Lewis, 2009, Work family balance, gender and policy, UK, Edward Elgar Publishing Limited, 246 σελ.

Jane Lewis, 2009, Work family balance, gender and policy, UK, Edward Elgar Publishing Limited, 246 σελ. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ 217 Jane Lewis, 2009, Work family balance, gender and policy, UK, Edward Elgar Publishing Limited, 246 σελ. Η εφαρμογή πολιτικών για τη συμφιλίωση επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής

Διαβάστε περισσότερα

α) Υψηλές πωλήσεις σημαίνουν ανάπτυξη της παραγωγικής λειτουργίας, που είναι προϋπόθεση για να αναπτυχθούν και οι άλλες δύο βασικές λειτουργίες.

α) Υψηλές πωλήσεις σημαίνουν ανάπτυξη της παραγωγικής λειτουργίας, που είναι προϋπόθεση για να αναπτυχθούν και οι άλλες δύο βασικές λειτουργίες. ΟΜΑΔΑ Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 16/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

13/1/2010. Οικονομική της Τεχνολογίας. Ερωτήματα προς συζήτηση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

13/1/2010. Οικονομική της Τεχνολογίας. Ερωτήματα προς συζήτηση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης Οικονομική της Τεχνολογίας Διάλεξη 6 η: Οικονομική Θεωρία και το Ζήτημα της Τεχνολογικής Αλλαγής: & II 1 Ερωτήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο - ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 2.4 Το σοσιαλιστικό σύστημα ή η σχεδιασμένη οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Κογκίδου ήµητρα Χαιρετισµός στην ηµερίδα του Παιδαγωγικού Τµήµατος ηµοτικής Εκπαίδευσης στο Α.Π.Θ. ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Κατά τα δύο προηγούµενα ακαδηµαϊκά έτη το Α.Π.Θ. προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας Ηγεσία και Διοικηση Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας 1. Η έννοια της αποτελεσματικής ηγεσίας Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε πως η έννοια της ηγεσίας δεν είναι ταυτόσημη με τις έννοιες της

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΥΠΑΝΑΠΤΥΞΗΣ : ανέπτυξε τη θεωρία περί «άνισης ανταλλαγής». Η θεωρία του αποτελεί μέρος μιας πιο λεπτομερούς ερμηνείας της μεταπολεμικής

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελληνική Οικονομία και η κρίση: Προκλήσεις και Προοπτικές

Η Ελληνική Οικονομία και η κρίση: Προκλήσεις και Προοπτικές Project1:Layout 1 3/23/2012 3:38 PM Page 1 Η Ελληνική Οικονομία και η κρίση: Προκλήσεις και Προοπτικές Π. Ε. Πετράκης Η Ελληνική Οικονομία και η κρίση: Προκλήσεις και Προοπτικές Συγγραφέας Π.Ε. Πετράκης

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Βεμπεριανές απόψεις για την Εκπαίδευση Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 12ο (σελ. 274 282) 2 Max Weber (1864 1920) Βεμπεριανές απόψεις για

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ β. φιλιας, μ. κουρουκλη γ. ρουσσης, κ. κασιματη λ. μουσουρου, α. παπαριζος ε. χατζηκωνσταντη μ. πετρονωτη, γ. βαρσος φ. τσαλικογλου-κωστοπουλου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 8: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης. Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης. Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Θεωρίες τις Αναπαραγωγής: : Bowles & Gintis Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 6ο (σελ. 136 150) Διαφοροποιημένες κατευθύνσεις στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 22 η. Ανάπτυξη της Παγκόσμιας Οικονομίας και θεσμικές αλλαγές

Διάλεξη 22 η. Ανάπτυξη της Παγκόσμιας Οικονομίας και θεσμικές αλλαγές ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ανάπτυξη της Παγκόσμιας Οικονομίας και θεσμικές αλλαγές Διάλεξη 22 η Η πολιτική οικονομία των οικονομιών κεντρικού σχεδιασμού Slides constructed by Christina Sofianou for

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 3: Η εθνολογική θεώρηση Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150 Παιδαγωγικό Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Social Media World 26/6/2014. Προσεγγίσεις της τεχνολογίας από τη σκοπιά των σπουδών Επιστήμης, Τεχνολογίας, Κοινωνίας (STS Studies)

Social Media World 26/6/2014. Προσεγγίσεις της τεχνολογίας από τη σκοπιά των σπουδών Επιστήμης, Τεχνολογίας, Κοινωνίας (STS Studies) Social Media World 26/6/2014 Προσεγγίσεις της τεχνολογίας από τη σκοπιά των σπουδών Επιστήμης, Τεχνολογίας, Κοινωνίας (STS Studies) 1.Τι είναι τα STS; Σπουδές Επιστήμης, Τεχνολογίας, Κοινωνίας (STS) προσεγγίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Κεφ. Ιο Η Συνεισφορά της Ιστορίας της Οικονομικής Σκέψης Εισαγωγή 17 1.1. Η Σύγχρονη Κάμψη της Ιστορίας της Οικονομικής Σκέψης..

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΛΛΑΓΩΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ (αναφορικά µε την κατηγορία, τον κωδικό, τον τίτλο, το επίπεδο

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΛΛΑΓΩΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ (αναφορικά µε την κατηγορία, τον κωδικό, τον τίτλο, το επίπεδο ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΛΛΑΓΩΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2008-2009 (αναφορικά µε την κατηγορία, τον κωδικό, τον τίτλο, το επίπεδο συνθετότητας και το εξάµηνο διδασκαλίας του κάθε µαθήµατος)

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. «Μεικτά» Συστήματα Καπιταλισμού και η Θέση της Ελλάδας

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. «Μεικτά» Συστήματα Καπιταλισμού και η Θέση της Ελλάδας ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ «Μεικτά» Συστήματα Καπιταλισμού και η Θέση της Ελλάδας Η θεωρία VoC, βασίζεται σε σημαντικό βαθμό στην ανάλυση των δύο βασικών μοντέλων καπιταλισμού των φιλελεύθερων

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο, 01 Ιουνίου 2002 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑ Α Α

Σάββατο, 01 Ιουνίου 2002 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑ Α Α Σάββατο, 01 Ιουνίου 2002 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από τα παρακάτω πολιτικά κόµµατα: Ραλλικό Κόµµα Λαϊκό Κόµµα (1910) Σοσιαλιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 (Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 (Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 (Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ) Να σημειώσετε το σωστό ή το λάθος στο τέλος των προτάσεων: 1. Λειτουργικός στόχος του σχολείου είναι η μόρφωση των ανθρώπων. 2. Η επιχείρηση αποτελεί κοινωνική οργάνωση, γιατί

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Emile Durkheim Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 2ο (σελ. 52-66) Βασικές κατευθύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ # 1: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ # 1: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ # 1: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Τα κείμενα και τα διαγράμματα της

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Emile Durkheim

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Emile Durkheim Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Emile Durkheim Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 2ο (σελ. 52-66) Βασικές κατευθύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η σύγχρονη εργατική τάξη και το κίνημά της (2) Συντάχθηκε απο τον/την ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ Παρασκευή, 11 Σεπτέμβριος :57

Η σύγχρονη εργατική τάξη και το κίνημά της (2) Συντάχθηκε απο τον/την ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ Παρασκευή, 11 Σεπτέμβριος :57 Για την πληρέστερη κατανόηση της μεθοδολογίας, με την οποία γίνεται από το μαρξισμό ο διαχωρισμός της αστικής κοινωνίας στο σύνολό της σε τάξεις, είναι απαραίτητο να αναφέρουμε τον κλασικό ορισμό που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Κοινωνιολογία

Αγροτική Κοινωνιολογία Αγροτική Κοινωνιολογία Θεματική ενότητα 2: Η μελέτη του αγροτικού χώρου στην Ελλάδα Όνομα καθηγητή: Χαράλαμπος Κασίμης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικοί στόχοι Στόχος αυτής της ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ISBN: Copyright: Δημήτρης Τζιώτης, Εκδόσεις ΚΕΡΚΥΡΑ ΕΠΕ - economia BUSINESS TANK

ISBN: Copyright: Δημήτρης Τζιώτης, Εκδόσεις ΚΕΡΚΥΡΑ ΕΠΕ - economia BUSINESS TANK ISBN: 978-960-8386-63-1 Copyright: Δημήτρης Τζιώτης, Εκδόσεις ΚΕΡΚΥΡΑ ΕΠΕ - economia BUSINESS TANK Σχεδιασμός: Σοφία Κανελλοπούλου Διόρθωση: Κατερίνα Μοσχανδρέου Παραγωγή - κεντρική διάθεση: Βλαχάβα 6-8,

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Κοινωνιολογία

Αγροτική Κοινωνιολογία Αγροτική Κοινωνιολογία Θεματική ενότητα 3: Η αγροτική κοινότητα 2/3 Όνομα καθηγητή: Χαράλαμπος Κασίμης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικοί στόχοι Στόχος εδώ είναι να παρουσιαστεί το

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 1: Θεωρία και Mέθοδος στη Mελέτη της Aγροτικής Kοινωνίας (4/4) 1ΔΩ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 18 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΒΑΣΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ V PRC «Συνδικαλισμός, συνδικάτα και συνδικαλιστική συμμετοχή στη συγκυρία της οικονομικής κρίσης», ΒΑΣΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αντικείμενο της παρούσας έρευνας αποτέλεσε η διερεύνηση του βαθμού συνδικαλιστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ Το βιβλίο για το μάθημα «Πολιτική Παιδεία» (Οικονομία - Πολιτικοί Θεσμοί και Αρχές Δικαίου και Κοινωνιολογία) αποτελεί σύνθεση μερών τριών ήδη υπαρχόντων βιβλίων (Αρχές

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Κοινωνιολογία

Αγροτική Κοινωνιολογία Αγροτική Κοινωνιολογία Θεματική ενότητα 1: Θεωρητική συγκρότηση της Αγροτικής Κοινωνιολογίας 1/3 Όνομα καθηγητή: Χαράλαμπος Κασίμης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικοί στόχοι Στόχος

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια»

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» «ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» 1 ο Γενικό Λύκειο Πάτρας Ερευνητική Εργασία Β Τάξης Σχολικού έτους 2012-2013 Ομάδα Ε Ας φανταστούμε μία στιγμή το σχολείο των ονείρων μας.

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΚΑΙ Η ΙΕΡΑΡΧΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ

ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΚΑΙ Η ΙΕΡΑΡΧΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ Οι πόλεις δεν έχουν το ίδιο μέγεθος, αλλά όσο αυξάνεται ο πληθυσμός των πόλεων τόσο μειώνεται ο αριθμός τους. Οι οικισμοί βρίσκονται σε συνεχείς σχέσεις αλληλεξάρτησης, οι οποίες μεταβάλλονται με το χρόνο

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Η εκπαίδευση ως θεσμός κοινωνικοπολιτισμικής μεταβίβασης δομολειτουργισμός και ως θεσμός κοινωνικού μετασχηματισμού κριτική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ

ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ Δεν παραγνωρίζουμε τη διαστρωμάτωση μέσα και γύρω από την τάξη των μισθωτών εργαζομένων, τις δυσκολίες που δημιουργεί στη συνειδητοποίηση των εργατών και τα εμπόδια

Διαβάστε περισσότερα

23/2/2014 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

23/2/2014 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Οικονομική Επιστήμη Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Γιατί δημιουργήθηκε η οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική: Δρ. Ανδρέας Ν. Μασούρας, Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφου

Κριτική: Δρ. Ανδρέας Ν. Μασούρας, Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφου Κριτική βιβλίου στην θεματική της Επικοινωνίας και των ΜΜΕ Τίτλος: «Τηλεόραση, Κοινωνία & Πολιτικές Ειδήσεις» Συγγραφέας: Δρ. Θεοδώρα Α. Μάνιου Εκδόσεις: Επίκεντρο Κριτική: Δρ. Ανδρέας Ν. Μασούρας, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Περί της έννοιας της άρνησης στη διαλεκτική*

Περί της έννοιας της άρνησης στη διαλεκτική* 2 Περί της έννοιας της άρνησης στη διαλεκτική* Πιστεύω, σ αυτό είμαστε όλοι σύμφωνοι, ότι ο προσδιορισμός του περιεχομένου της παρούσης ιστορικής περιόδου και, ειδικά, η ανάπτυξη του ύστερου καπιταλισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Περιβαλλοντική Εκπαίδευση = μια εκπαίδευση σχετική με το περιβάλλον Διαφορετικές προσεγγίσεις: διαφοροποιούνται ανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑς ΤΟΥς ΕΦΗΒΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Κουσερή Γεωργία

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑς ΤΟΥς ΕΦΗΒΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Κουσερή Γεωργία ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑς ΤΟΥς ΕΦΗΒΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Κουσερή Γεωργία Φιλόλογος Δρ. Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΚΕΡΚΥΡΑ ΜΑΙΟΣ 2017 Περιεχόμενα της παρουσίασης Το ιστορικό ερώτημα Το

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία 2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία Α Μέρος: ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ Τα επίπεδα συνείδησης Ύπνος Μισοξύπνιο Αφύπνιση Ελάχιστη εργασία των εξωτερικών αισθήσεων Με εικόνες

Διαβάστε περισσότερα

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΥΚΛΑ ΩΝ Επιτροπή των Περιφερειών ιάσκεψη µε θέµα Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΕΣΩ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ Η ΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΕΣΩ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ Η ΑΣ Αθήνα, 6/3/2006 ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΕΣΩ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ Η ΑΣ Η ΑΣ για να καλύψει µια ανάγκη αµφίδροµης επικοινωνίας µε τους εργαζόµενους στην Εθνική Τράπεζα, προχώρησε το προηγούµενο

Διαβάστε περισσότερα

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Ορισμός αυθεντικής μάθησης Αυθεντική μάθηση είναι η μάθηση που έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Εισαγωγή

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Εισαγωγή ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Το αντικείμενο του μαθήματος ανήκει στο ευρύτερο γνωστικό πεδίο της συγκριτικής πολιτικής οικονομίας. Πολιτική οικονομία: Δυο διαφορετικές διαστάσεις 1. Θεωρητική

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 3ο (σελ. 67-79) 2 Talcott

Διαβάστε περισσότερα

Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015. Frank Hoffer, Bureau for Workers Activities

Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015. Frank Hoffer, Bureau for Workers Activities Μηχανισμός καθορισμού των μισθών στην προσδοκόμενη επανενωμένη Κύπρο Οι οικονομικές επιπτώσεις των ελάχιστων μισθών και της συλλογικής διαπραγμάτευσης : Ένα αμφισβητούμενο πεδίο Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 ΑΡΧΕΣ https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 Όλο το καταστατικό 2.1 Άμεσης Δημοκρατίας 2.2.1 Άμεσης Δημοκρατίας Μαζική αλλαγή. Οι αλλαγές στο 2.1 και 2.2.1 είναι στις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΙΟΙΚΗΣΗΣ. Γ ΛΥΚΕΙΟΥ τεχνολογικής κατεύθυνσης. Θέµατα και ερωτήσεις κλειστού τύπου Ερωτήσεις του τύπου Σωστό - Λάθος

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΙΟΙΚΗΣΗΣ. Γ ΛΥΚΕΙΟΥ τεχνολογικής κατεύθυνσης. Θέµατα και ερωτήσεις κλειστού τύπου Ερωτήσεις του τύπου Σωστό - Λάθος Θέµατα και ερωτήσεις κλειστού τύπου Ερωτήσεις του τύπου Σωστό - Λάθος Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Ερωτήσεις αντιστοίχησης Ερωτήσεις συµπλήρωσης κενών Ερωτήσεις ανάπτυξης Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΙΟΙΚΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Στερεάς Ελλάδας Τμήμα Περιφερειακής Οικονομικής Ανάπτυξης Διαλέξεις Μαθήματος Οικονομική Γεωγραφία Ε Εξαμήνου

Πανεπιστήμιο Στερεάς Ελλάδας Τμήμα Περιφερειακής Οικονομικής Ανάπτυξης Διαλέξεις Μαθήματος Οικονομική Γεωγραφία Ε Εξαμήνου c Πανεπιστήμιο Στερεάς Ελλάδας Τμήμα Περιφερειακής Οικονομικής Ανάπτυξης Διαλέξεις Μαθήματος Οικονομική Γεωγραφία Ε Εξαμήνου Διδάσκων: Δρ. Χρίστος Απ. Λαδιάς ΘΕΩΡΙΕΣ ΤΟΥ ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΟΥΣ ΤΟΜΕΑ ΜΕ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΜΝΗΜΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΜΝΗΜΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΜΝΗΜΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΑ ΜΟΥΣΕΙΑ Ραγδαία αύξηση μουσείων και κηρυγμένων ιστορικών χώρων Κάθε μουσειακή παρουσίαση συνιστά

Διαβάστε περισσότερα