Άρης Ασλανίδης. Γεωλογία & Διαχείριση Φυσικών Πόρων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Άρης Ασλανίδης. Γεωλογία & Διαχείριση Φυσικών Πόρων"

Transcript

1 Άρης Ασλανίδης Γεωλογία & Διαχείριση Φυσικών Πόρων Α Γενικού Λυκείου

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος 7 1ο ΜΕΡΟΣ: ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Γνωρίζω τι σημαίνει... Μαθαίνω τα κύρια σημεία... Γενικά... Διαχείριση φυσικών πόρων... Ελέγχω τις γνώσεις μου... Απαντώ στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου... Επεκτείνω τις γνώσεις μου... Κριτήριο Αξιολόγησης στο Κεφάλαιο «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Γνωρίζω τι σημαίνει... Μαθαίνω τα κύρια σημεία... Φυσικοί πόροι και «αειφόρος» ανάπτυξη... Κατηγορίες φυσικών πόρων... Η αύξηση του πληθυσμού... Μείωση της βιοποικιλότητας... Ατμοσφαιρική ρύπανση... Αλλαγή του κλίματος της Γης... Ελέγχω τις γνώσεις μου... Απαντώ στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου... Επεκτείνω τις γνώσεις μου... Κριτήριο Αξιολόγησης στο Κεφάλαιο «Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ» ΧΛΩΡΙΔΑ ΚΑΙ ΠΑΝΙΔΑ Γνωρίζω τι σημαίνει... Μαθαίνω τα κύρια σημεία... Χλωρίδα... Πανίδα... Ελέγχω τις γνώσεις μου... Απαντώ στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου... Επεκτείνω τις γνώσεις μου... Κριτήριο Αξιολόγησης στο Κεφάλαιο «ΧΛΩΡΙΔΑ ΚΑΙ ΠΑΝΙΔΑ»

3 ΕΔΑΦΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Γνωρίζω τι σημαίνει... Μαθαίνω τα κύρια σημεία... Ορισμός του εδάφους... Ιδιότητες του εδάφους... Το έδαφος ως συντελεστής παραγωγής... Έννοια γεωργικής γης... Χρήσεις γης... Εδαφική υποβάθμιση Διαβρώσεις... Συντήρηση Προστασία εδαφικών πόρων... Ορυκτά Πετρώματα... Εκμετάλλευση και προστασία υπεδάφιου πλούτου... Ελέγχω τις γνώσεις μου... Απαντώ στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου... Επεκτείνω τις γνώσεις μου... Κριτήριο Αξιολόγησης στο Κεφάλαιο «ΕΔΑΦΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ» ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Γνωρίζω τι σημαίνει... Μαθαίνω τα κύρια σημεία... Εισαγωγή... Χαρακτηριστικά και ιδιότητες του νερού... Υδρολογικός κύκλος... Υδατικό δυναμικό... Χρήσεις νερού... Ρύπανση υδάτων... Διαχείριση υδατικών πόρων... Ελέγχω τις γνώσεις μου... Απαντώ στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου... Επεκτείνω τις γνώσεις μου... Κριτήριο Αξιολόγησης στο Κεφάλαιο «ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ» ΔΑΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Γνωρίζω τι σημαίνει... Μαθαίνω τα κύρια σημεία... Γενικά... Ορισμός του δάσους... Η σημασία του δάσους για τον άνθρωπο... Δάσος και περιβάλλον

4 Η λειτουργία του δάσους μέσα στο ευρύτερο περιβάλλον... Δασικοί εχθροί Κίνδυνοι... Ελέγχω τις γνώσεις μου... Απαντώ στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου... Επεκτείνω τις γνώσεις μου... Κριτήριο Αξιολόγησης στο Κεφάλαιο «ΔΑΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ» ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Γνωρίζω τι σημαίνει... Μαθαίνω τα κύρια σημεία... Εισαγωγή... Καύσιμα... Ηλιακή ενέργεια... Ελέγχω τις γνώσεις μου... Απαντώ στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου... Επεκτείνω τις γνώσεις μου... Κριτήριο Αξιολόγησης στο Κεφάλαιο «ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ» ο ΜΕΡΟΣ: ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ Απαντήσεις στα «Ελέγχω τις γνώσεις μου» κάθε κεφαλαίου... Απαντήσεις στα «Κριτήρια Αξιολόγησης» κάθε κεφαλαίου Βιβλιογραφία

5 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το βιβλίο αυτό δημιουργήθηκε με την προσδοκία να αποτελέσει ένα πλήρες σε ύλη και φιλικό σε χρήση βοήθημα για το μάθημα της Γεωλογίας και Διαχείρισης Φυσικών Πόρων. Απευθύνεται σε μαθήτριες και μαθητές της Α τάξης του Γενικού Λυκείου που έχουν επιλέξει το μάθημα και η μελέτη του μπορεί να προσφέρει: Αξιόπιστη και έγκυρη ενίσχυση, ώστε να ανταποκριθούν με επιτυχία στις σχολικές τους υποχρεώσεις για το μάθημα. Δυνατότητα για ουσιαστική μάθηση της ύλης που θα διδαχτούν. Επίσης, απευθύνεται σε συναδέλφους εκπαιδευτικούς που διδάσκουν το μάθημα, με σκοπό να υποστηρίξει εποικοδομητικά το διδακτικό τους έργο. Το βιβλίο διαρθρώνεται σε δύο μέρη. Στο 1ο μέρος παρατίθεται υλικό για τα κεφάλαια που, σύμφωνα με τις οδηγίες, αποτελούν τη διδακτέα ύλη του μαθήματος. Συγκεκριμένα, το 1ο μέρος περιλαμβάνει 7 κεφάλαια και το καθένα διαρθρώνεται ως εξής: Γνωρίζω τι σημαίνει (σύντομη εξήγηση εννοιών που συναντώνται στο κεφάλαιο). Μαθαίνω τα κύρια σημεία (ανάπτυξη των μαθημάτων του κεφαλαίου με μορφή ερωτήσεων και απαντήσεων). Ελέγχω τις γνώσεις μου (ερωτήσεις, τόσο ανοιχτού όσο και κλειστού τύπου, για πληρέστερη εμπέδωση των μαθημάτων του κεφαλαίου, οι απαντήσεις των οποίων βρίσκονται στο τέλος του βιβλίου). Απαντώ στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου (απαντήσεις και υποδείξεις για τις ερωτήσεις που βρίσκονται στο τέλος κάθε κεφαλαίου στο σχολικό βιβλίο). Επεκτείνω τις γνώσεις μου (ενημερωτικό υλικό για θέματα που σχετίζονται με το περιβάλλον, το οποίο επιπλέον είναι εξαιρετικά χρήσιμο και για τις ομαδικές ή ατομικές εργασίες του μαθήματος). Κριτήριο αξιολόγησης (επαναληπτικό διαγώνισμα στην ύλη του κεφαλαίου). Στο 2ο μέρος περιέχονται: Οι απαντήσεις στα «Ελέγχω τις γνώσεις μου» κάθε κεφαλαίου. Οι απαντήσεις στα Κριτήρια Αξιολόγησης κάθε κεφαλαίου. Καλή ανάγνωση! Ο συγγραφέας Αφιερώνεται στη Δομένικα, στον Νίκο και στη Μαρία 7

6 1 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μέρος

7 Διαχείριση φυσικών πόρων Γνωρίζω τι σημαίνει Ανθρωπογενές περιβάλλον Το περιβάλλον όπου κυριαρχούν οι ανθρώπινες δραστηριότητες, για παράδειγμα μια πόλη, ένα εργοστάσιο, ένα αεροδρόμιο κτλ. Βιόσφαιρα Το σύνολο των οικοσυστημάτων του πλανήτη μας. Είναι η περιοχή της στεριάς, της θάλασσας ή του αέρα όπου μπορεί να βρεθεί ζωή. Οικοσύστημα Ένα ολοκληρωμένο συγκρότημα στο περιβάλλον μέσα στο οποίο οι αβιοτικοί παράγοντες (όπως ο αέρας, το νερό, η ηλιακή ακτινοβολία κτλ.) και οι ζωντανοί οργανισμοί (όπως τα ζώα, τα φυτά, οι μικροοργανισμοί) βρίσκονται σε συνεχή αλληλεπίδραση και αλληλεξάρτηση. Παραδείγματα οικοσυστημάτων είναι η όχθη μιας λίμνης, ένα λιβάδι, το πάρκο μιας πόλης, ένα δάσος κτλ. Περιβάλλον Καθετί που βρίσκεται γύρω μας, δηλαδή ό,τι μας περιβάλλει. Μπορεί, μεταξύ άλλων, να διακριθεί σε φυσικό και ανθρωπογενές. Υποβάθμιση περιβάλλοντος Η πρόκληση από ανθρώπινες δραστηριότητες ρύπανσης ή οποιασδήποτε άλλης μεταβολής στο περιβάλλον, η οποία είναι πιθανόν να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην οικολογική ισορροπία, στην ποιότητα ζωής και στην υγεία των κατοίκων, στην ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά και στις αισθητικές αξίες. Φυσικό περιβάλλον Το περιβάλλον όπου κυριαρχεί η φύση, για παράδειγμα ένα δάσος, μια βουνοπλαγιά, ένας κοραλλιογενής ύφαλος κτλ. 10

8 ΜΕΡΟΣ 1 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μαθαίνω τα κύρια σημεία Γενικά 1) Ποιες είναι διάφορες ερμηνείες που έχουν δοθεί στον όρο «φυσικοί πόροι»; Διάφορες ερμηνείες που έχουν δοθεί στον όρο «φυσικοί πόροι» είναι και οι ακόλουθες: Χαρακτηριστικά του φυσικού περιβάλλοντος, ικανά να καλύψουν ανάγκες του ανθρώπου. Αγαθά ή υλικά παρεχόμενα από τη φύση. Τα πρωταρχικά και μη μετασχηματισμένα από τον άνθρωπο συστατικά της φύσης που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη βασικών ανθρώπινων αγαθών. Τα πρωταρχικά βασικά, και όχι παραχθέντα από τον άνθρωπο, αγαθά. Οτιδήποτε στη φύση το οποίο ο άνθρωπος έχει ανάγκη για τον ίδιο ή για τους απογόνους του. 2) Ποια είναι δύο χαρακτηριστικά που έχουν όλοι οι ορισμοί που έχουν δοθεί στην έννοια «φυσικοί πόροι»; Δύο χαρακτηριστικά που έχουν όλοι οι ορισμοί που έχουν δοθεί στην έννοια «φυσικοί πόροι» είναι τα ακόλουθα: Ότι τη συσχετίζουν με την ικανοποίηση των βασικών αναγκών του ανθρώπου. Ότι αναφέρονται στη φυσική δημιουργία και ύπαρξη των πόρων αυτών. 3) Τι είναι ουσιαστικά οι «φυσικοί πόροι»; Φυσικοί πόροι είναι ουσιαστικά οι παραγωγικές δυνάμεις ή το αποτέλεσμα των παραγωγικών δυνάμεων που υπάρχουν και δρουν στο φυσικό περιβάλλον και που για τον σημερινό άνθρωπο μπορούν, ή για τον μελλοντικό άνθρωπο θα μπορέσουν, να χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη των αναγκών του. 4) Σε ποιο βαθμό εξαρτάται η ανάπτυξη μιας χώρας από τους φυσικούς της πόρους; Η ανάπτυξη μιας χώρας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την επιστημονικά ορθή και προγραμματισμένη εκμετάλλευση και αξιοποίηση των φυσικών της πόρων. 5) Τι εννοούμε, μεταξύ άλλων, με τον όρο «εκμετάλλευση και αξιοποίηση φυσικών πόρων»; Με τον όρο «εκμετάλλευση και αξιοποίηση φυσικών πόρων» εννοούμε, μεταξύ άλλων: 11

9 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Την καλλιέργεια και εκμετάλλευση του εδάφους. Την ανάπτυξη και εκμετάλλευση των δασών. Την εξόρυξη και εκμετάλλευση των μεταλλευμάτων. Την εκμετάλλευση του αλιευτικού πλούτου των θαλασσών. Την αξιοποίηση των βοσκοτόπων για τη διατροφή των παραγωγικών ζώων. Την άντληση και εκμετάλλευση των υγρών καυσίμων. Την αξιοποίηση του φυσικού κάλλους. Την εκμετάλλευση του υδάτινου δυναμικού του πλανήτη μας. Την αξιοποίηση των πάσης φύσεως μορφών ενέργειας. 6) Τι ισχύει σήμερα για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων του πλανήτη μας από τον άνθρωπο και πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν; Η αξιοποίηση και εκμετάλλευση των φυσικών πόρων του πλανήτη μας από τον άνθρωπο έχει δυσμενείς επιπτώσεις (και θα έχει ακόμη περισσότερο στο μέλλον) κυρίως στην ισορροπία του οικολογικού και περιβαλλοντικού συστήματος, με αποτέλεσμα να διαγράφεται ήδη σοβαρός κίνδυνος και απειλή και γι αυτήν ακόμη τη ζωή και επιβίωση του ανθρώπου πάνω στον πλανήτη Γη. Για την αντιμετώπιση των δυσμενών επιπτώσεων είναι αναγκαίο να ληφθούν σύντομα μέτρα για τον περιορισμό τους. Η ορθολογική διαχείριση των φυσικών πόρων αποτελεί επιλογή που μπορεί να συμβάλει στην κατεύθυνση αυτή. Διαχείριση φυσικών πόρων 7) Τι πρέπει να ισχύει για κάθε δραστηριότητα που σχετίζεται με τους φυσικούς πόρους; Κάθε δραστηριότητα σχετική με τους φυσικούς πόρους πρέπει να είναι: Καλά σχεδιασμένη. Καλά οργανωμένη. Αποτελεσματική. Οι παραπάνω προϋποθέσεις είναι ακόμη περισσότερο επιβεβλημένες στις μέρες μας, όπου έχουν γίνει πλέον πολύ σαφή τα δυσμενή αποτελέσματα της κακής, μέχρι σήμερα, αντιμετώπισης του θέματος και της προ οφθαλμών αμείλικτης πραγματικότητας που οδηγεί το φυσικό περιβάλλον σε συνεχή υποβάθμιση. 8) Τι ισχύει για τη διαχείριση των φυσικών πόρων; Η αποτελεσματικότητα των δράσεων για την επιτυχία των σκοπών και των στόχων της διατήρησης και αναβάθμισης των φυσικών πόρων, παράλληλα με την αξιοποίησή τους, είναι ευθύνη όλων όσοι εργάζονται για τον σκοπό αυτό. Το σύνθετο 12

10 ΜΕΡΟΣ 1 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ όμως του προβλήματος επιβάλλει οι προσπάθειες όλων αυτών που ασχολούνται με το θέμα να συντονίζονται και να καθοδηγούνται μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται διαχείριση. Η διαχείριση, επομένως, είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της αποτελεσματικότητας των μέτρων που λαμβάνονται και σχετίζεται με τις ρυθμίσεις που αφορούν τις οργανωτικές διαδικασίες και την εκτέλεση των εργασιών. 9) Ποιος είναι ένας γενικός ορισμός της επιστήμης της διαχείρισης σε σχέση με το περιβάλλον; Ένας γενικός ορισμός της επιστήμης της διαχείρισης σε σχέση με το περιβάλλον είναι ο εξής: «Διαχείριση είναι η τέχνη και η επιστήμη λήψης αποφάσεων που αφορούν την οργάνωση, την ανάπτυξη, την προστασία και τη διατήρηση ενός οικοσυστήματος». 10) Τι μπορεί να σημειωθεί αναφορικά με τα κοινά χαρακτηριστικά που υπάρχουν σε όλες τις διαχειριστικές προσεγγίσεις και προσπάθειες; Αναφορικά με τα κοινά χαρακτηριστικά που υπάρχουν σε διαχειριστικές προσεγγίσεις και προσπάθειες μπορεί να σημειωθεί ότι όλες: Απαιτούν την εφαρμογή επιστημονικών μεθόδων οι οποίες ολοκληρώνονται σε τέσσερα στάδια, δηλαδή παρατήρηση, υπόθεση, πείραμα και επιβεβαίωση. Απαιτούν συνήθως τη συνεργασία επιστημόνων διαφόρων ειδικοτήτων. Αυτό γίνεται επιτακτικότερο όσο το πρόβλημα είναι πολυπλοκότερο ή το οικοσύστημα πιο σύνθετο. Προσπαθούν να επιλύσουν προβλήματα ή διαφορές που προκύπτουν μεταξύ των διαφόρων στοιχείων ή παραμέτρων που υφίστανται μέσα σε ένα οικοσύστημα για την καλύτερη λειτουργία του. Εφαρμόζονται σε όλα τα οικοσυστήματα ανεξάρτητα της φύσης τους. Δηλαδή, η εφαρμογή της διαχειριστικής επιστήμης μπορεί να αφορά ένα δάσος, έναν υγρότοπο, έναν πληθυσμό πουλιών κτλ. 11) Τι ισχύει για την επιστήμη της διαχείρισης σε σχέση με άλλες επιστήμες; Η επιστήμη της διαχείρισης, αν και περιλαμβάνει ένα μεγάλο πεδίο γνώσης, δεν έχει την ίδια στενή οπτική άλλων εξειδικευμένων επιστημών. Είναι μάλλον μια επιστήμη «μετά» τις άλλες, με την έννοια ότι για να διαχειριστεί κάποιος, π.χ., μια ποσότητα νερού για άρδευση πρέπει πρώτα να έχει γνώσεις γεωπονίας και ύστερα διαχείρισης. 12) Σε ποιες λειτουργίες διακρίνεται η συνολική διαδικασία της διαχείρισης και τι ισχύει γι αυτές; Η συνολική διαδικασία της διαχείρισης διακρίνεται σε τέσσερις λειτουργίες: Σχεδιασμός. 13

11 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Οργάνωση. Διεύθυνση. Έλεγχος. Όλες οι παραπάνω λειτουργίες παρουσιάζουν ισχυρή αλληλεξάρτηση και η αποτελεσματική τους συνεισφορά σε όλα τα επίπεδα διαχείρισης είναι απαραίτητη για την επιτυχή ολοκλήρωση των σκοπών και των στόχων. 13) Τι ισχύει για τον σχεδιασμό; Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει τη δημιουργία και αναγνώριση σειράς εναλλακτικών ενεργειών, προτάσεων, προγραμμάτων, στρατηγικής και πολιτικής από τον διαχειριστή για την επίλυση προβλημάτων στο μέλλον. Οποιασδήποτε μορφής ή οποιουδήποτε τύπου και αν είναι ο σχεδιασμός, μπορεί να περιλαμβάνει έναν ή πολλαπλούς σκοπούς ή στόχους. Για παράδειγμα, η διαχείριση ενός δάσους μπορεί να αποσκοπεί μόνο στην παραγωγή προϊόντων ξύλου, ή, στην περίπτωση των πολλαπλών σκοπών και στόχων, μπορεί να αποσκοπεί στην παραγωγή υλοτομικών προϊόντων, αλλά παράλληλα να λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες των πολιτών για αναψυχή, τη βελτίωση των προστατευτικών ιδιοτήτων κτλ. 14) Τι ισχύει για την οργάνωση; Η οργάνωση είναι ένα στοιχείο διαχείρισης το οποίο αναφέρεται στο σύνολο των κανόνων και ενεργειών με τους οποίους εναρμονίζονται οι συντελεστές παραγωγής και κατανάλωσης σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και χώρο, ώστε να επιτευχθεί η μέγιστη δυνατή αποτελεσματικότητα. 15) Τι ισχύει για τη διεύθυνση; Η διεύθυνση είναι η τρίτη λειτουργία διαχείρισης, η οποία αφορά την εκτέλεση της πολιτικής που οριοθετεί η διοίκηση και τη χρησιμοποίηση της οργάνωσης για την πραγματοποίηση των γενικών και ειδικών σκοπών και στόχων. 16) Τι ισχύει για τον έλεγχο; Ο έλεγχος είναι η τελευταία λειτουργία της διαχείρισης. Οι προηγούμενες λειτουργίες της διαχείρισης (σχεδιασμός, οργάνωση και διεύθυνση) αφορούν τον προσδιορισμό και την υλοποίηση των αντικειμενικών σκοπών και στόχων, ενώ με τον έλεγχο διαπιστώνεται η επιτυχής ολοκλήρωση των συγκεκριμένων δραστηριοτήτων. 17) Τι εννοούμε με τον όρο «διαχείριση φυσικών πόρων»; Με τον όρο «διαχείριση φυσικών πόρων» εννοούμε την ορθή αξιοποίηση και εκ- 14

12 ΜΕΡΟΣ 1 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ μετάλλευση των πλουτοπαραγωγικών πηγών, γεγονός που συνεπάγεται και την ταυτόχρονη προστασία του περιβάλλοντος. 18) Τι αφορά η έννοια «ολοκληρωμένη διαχείριση φυσικών πόρων»; Οι αποφάσεις για τη διαχείριση των φυσικών πόρων δε λαμβάνονται τμηματικά ή μεμονωμένα αλλά σε συνδυασμό. Επομένως προκύπτει η έννοια της ολοκληρωμένης διαχείρισης φυσικών πόρων, η οποία μπορεί να οριστεί ως η διαδικασία οργάνωσης, συντονισμού και ελέγχου των διαφορετικών χρήσεων των πόρων κατά τρόπο ώστε να παράγεται η μέγιστη αξία σε αγαθά και υπηρεσίες από τους συγκεκριμένους πόρους κατά τη διάρκεια καθορισμένης χρονικής περιόδου. 19) Πώς σχετίζεται η ολοκληρωμένη διαχείριση φυσικών πόρων με τα σημερινά περιβαλλοντικά προβλήματα; Σήμερα πολλά περιβαλλοντικά προβλήματα έχουν δημιουργηθεί εξαιτίας της μη ευρείας και κατάλληλης ανάλυσης των πολλαπλών πόρων, των χρήσεών τους και των αλληλεπιδράσεων μεταξύ τους προτού παρθούν οι ανάλογες αποφάσεις. Η ολοκληρωμένη διαχείριση μπορεί να βοηθήσει να αποφευχθούν ή να ελαχιστοποιηθούν τα προβλήματα αυτά, αναλύοντας λεπτομερώς τις επιδράσεις του ενός πόρου πάνω στους άλλους, μέσα στο πλαίσιο λήψης των αποφάσεων. Στην ιδανική περίπτωση, όλα τα στοιχεία ενός οικοσυστήματος πρέπει να εξετάζονται κατά τον ίδιο τρόπο, δίνοντας την ανάλογη βαρύτητα και προσοχή. 20) Τι αφορά ο όρος «περιβαλλοντικό κόστος» και πώς συνδέεται με τη χώρα μας; Στις μέρες μας, και στο πλαίσιο της επιβεβλημένης προσπάθειας πολλαπλής προσέγγισης των φυσικών πόρων, θα πρέπει κατά τη διαδικασία της ανάλυσης να υιοθετείται και να υλοποιείται ο όρος «περιβαλλοντικό κόστος». Δηλαδή, να εκτιμάται το μέγεθος των οικονομικών δαπανών που πρέπει να επιβαρύνουν συγκεκριμένη ενέργεια ή δραστηριότητα ώστε να διορθωθούν οι ζημιές που προκαλούνται σε κάποιους φυσικούς πόρους. Το τελευταίο αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα στη χώρα μας, όπου σε πολλά θέματα διαχείρισης φυσικών πόρων εμπλέκονται πολλοί οργανισμοί και υπηρεσίες και λαμβάνονται αποφάσεις οι οποίες δε στηρίζονται σε ολοκληρωμένες αναλύσεις. 15

13 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Ελέγχω τις γνώσεις μου 1) Να συμπληρώσετε με τις κατάλληλες λέξεις τα κενά στο κείμενο που ακολουθεί. Με τον όρο «εκμετάλλευση και...» εννοούμε, μεταξύ άλλων, την... και εκμετάλλευση του εδάφους, την... και εκμετάλλευση των δασών, την εξόρυξη και... των..., την... και εκμετάλλευση των... καυσίμων, την... του... κάλλους, την εκμετάλλευση του... δυναμικού του πλανήτη μας. 2) Χαρακτηρίστε τις παρακάτω προτάσεις με το γράμμα (Σ), αν είναι σωστές, και με το γράμμα (Λ), αν είναι λανθασμένες. α. Η αξιοποίηση και εκμετάλλευση από τον άνθρωπο των φυσικών πόρων της Γης δεν επηρεάζει το περιβάλλον. ( ) β. Φυσικούς πόρους, μεταξύ άλλων, ονομάζουμε αγαθά ή υλικά παρεχόμενα από τη φύση. ( ) γ. Η ανάπτυξη μιας χώρας δε συνδέεται με τους φυσικούς της πόρους. ( ) δ. Σήμερα η εκμετάλλευση των φυσικών πόρων απειλεί την επιβίωση του ανθρώπου στον πλανήτη. ( ) 3) Χαρακτηρίστε τις παρακάτω προτάσεις με το γράμμα (Σ), αν είναι σωστές, και με το γράμμα (Λ), αν είναι λανθασμένες. α. Ο έλεγχος είναι η πρώτη, κατά σειρά, λειτουργία της διαχείρισης. ( ) β. Η διαχείριση φυσικών πόρων συνεπάγεται και την ταυτόχρονη προστασία του περιβάλλοντος. ( ) γ. Οι διαχειριστικές προσπάθειες δεν εφαρμόζονται με όμοιο τρόπο σε όλα τα οικοσυστήματα. ( ) δ. Οι διαχειριστικές προσεγγίσεις απαιτούν συνήθως συνεργασία επιστημόνων διαφόρων ειδικοτήτων. ( ) 4) Διαβάστε τις προτάσεις που ακολουθούν και γράψτε στο τέλος κάθε πρότασης τη διαχειριστική λειτουργία στην οποία πιστεύετε ότι αντιστοιχεί. α. Είναι η τρίτη λειτουργία διαχείρισης.... β. Περιλαμβάνει τη δημιουργία σειράς εναλλακτικών ενεργειών

14 ΜΕΡΟΣ 1 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ γ. Αφορά τη διαπίστωση της επιτυχούς ολοκλήρωσης συγκεκριμένων δραστηριοτήτων.... δ. Αναφέρεται στο σύνολο κανόνων και ενεργειών που ακολουθούνται σε συγκεκριμένο χρόνο και χώρο.... Απαντώ στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου Τι εννοούμε με τον όρο «φυσικός πόρος»; [ερ. 1] Με τον όρο «φυσικός πόρος» εννοούμε τις παραγωγικές δυνάμεις ή το αποτέλεσμα των παραγωγικών δυνάμεων που υπάρχουν και δρουν στο φυσικό περιβάλλον και που για τον σημερινό άνθρωπο μπορούν, ή για τον μελλοντικό άνθρωπο θα μπορέσουν, να χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη των αναγκών του. Γιατί πρέπει να ληφθούν μέτρα περιορισμού των δυσμενών επιπτώσεων από την αλόγιστη εκμετάλλευση των φυσικών πόρων; [ερ. 2] Γιατί η αξιοποίηση και εκμετάλλευση των φυσικών πόρων του πλανήτη μας από τον άνθρωπο έχει δυσμενείς επιπτώσεις (και θα έχει ακόμη περισσότερο στο μέλλον) κυρίως στην ισορροπία του οικολογικού και περιβαλλοντικού συστήματος, με αποτέλεσμα να διαγράφεται ήδη σοβαρός κίνδυνος και απειλή και γι αυτήν ακόμη τη ζωή και επιβίωση του ανθρώπου πάνω στον πλανήτη Γη. Ποιος είναι ο ορισμός της διαχείρισης σε σχέση με το περιβάλλον; [ερ. 3] Ο ορισμός της διαχείρισης σε σχέση με το περιβάλλον είναι ο εξής: «Διαχείριση είναι η τέχνη και η επιστήμη λήψης αποφάσεων που αφορούν την οργάνωση, την ανάπτυξη, την προστασία και τη διατήρηση ενός οικοσυστήματος». Ποιες ενέργειες περιλαμβάνει η διαχείριση ενός φυσικού πόρου ή ενός οικοσυστήματος; [ερ. 4] Οι ενέργειες που περιλαμβάνει η διαχείριση ενός φυσικού πόρου ή ενός οικοσυστήματος είναι οι ακόλουθες: Σχεδιασμός. Οργάνωση. Διεύθυνση. Έλεγχος. 17

15 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Γιατί οι αποφάσεις για τη διαχείριση των φυσικών πόρων δε λαμβάνονται τμηματικά ή μεμονωμένα αλλά σε συνδυασμό; [ερ. 5] Σήμερα πολλά περιβαλλοντικά προβλήματα έχουν δημιουργηθεί εξαιτίας της μη ευρείας και κατάλληλης ανάλυσης των πολλαπλών πόρων, των χρήσεών τους και των αλληλεπιδράσεων μεταξύ τους προτού παρθούν οι ανάλογες αποφάσεις. Η ολοκληρωμένη διαχείριση μπορεί να βοηθήσει να αποφευχθούν ή να ελαχιστοποιηθούν τα προβλήματα αυτά, αναλύοντας λεπτομερώς τις επιδράσεις του ενός πόρου πάνω στους άλλους, μέσα στο πλαίσιο λήψης των αποφάσεων. Στην ιδανική περίπτωση, όλα τα στοιχεία ενός οικοσυστήματος πρέπει να εξετάζονται κατά τον ίδιο τρόπο, δίνοντας την ανάλογη βαρύτητα και προσοχή. Επεκτείνω τις γνώσεις μου Άνθρωπος Ο πλανήτης μας φιλοξενεί μια πλούσια ποικιλία από διαφορετικά είδη ζωής. Ο πλάτανος, η αράχνη, ο κάκτος, η μέλισσα, η μέδουσα, η ελιά, το δελφίνι είναι κάποια από τα εκατομμύρια είδη φυτών και ζώων που μοιράζονται μαζί μας τη Γη. Ο άνθρωπος είναι ένα μόνο από όλα αυτά τα διαφορετικά είδη ζωντανών οργανισμών. Δεν είναι εξοπλισμένος, όπως άλλα ζώα, με φυσικά όπλα, π.χ. με γαμψά νύχια, ισχυρά δόντια ή πυκνό τρίχωμα, για να αντιμετωπίζει τους εχθρούς του και τις φυσικές συνθήκες. Κατάφερε, παρ όλα αυτά, χρησιμοποιώντας το μυαλό και τις γνώσεις που σιγά σιγά απέκτησε, να κυριαρχήσει στον πλανήτη. Σήμερα σε όλο τον κόσμο ζουν 7 δισεκατομμύρια άνθρωποι, μοιρασμένοι σε σχεδόν 200 κράτη, που μιλούν περίπου διαφορετικές γλώσσες! Βρισκόμαστε στην αρχή της τρίτης χιλιετίας από τη γέννηση του Χριστού, ιστορικό γεγονός που αποτελεί την αρχή του ημερολογίου μας. Αν γυρίσουμε τη ματιά μας προς τα πίσω θα δούμε την πορεία του ανθρώπου να χάνεται στα βάθη του χρόνου. Ειδικοί κλάδοι της Γεωλογίας, η Παλαιοντολογία και η Παλαιοανθρωπολογία, ασχολούνται με εκείνη την περίοδο προσπαθώντας να φωτίσουν τα βήματά μας στον πλανήτη. Αξίζει να σημειωθεί ότι έχουν ανακαλυφθεί ευρήματα που δείχνουν την παρουσία του ανθρώπου στη Γη ακόμα και πριν από 6 εκατομμύρια χρόνια! Τα πιο πρόσφατα ευρήματα ανακαλύφθηκαν το 2000 κοντά σε έναν γκρεμό στην Κένυα, χώρα της Αφρικής, και ακόμα μελετώνται. Σε μια άλλη χώρα της ίδιας ηπείρου, στην Αιθιοπία, επιστήμονες ανακάλυψαν το 1973 έναν αρκετά καλά διατηρημένο σκελετό μιας νεαρής γυναίκας η οποία όταν πέθανε ήταν περίπου είκοσι ετών. Είχε ύψος λίγο περισσότερο από ένα μέτρο και από την επιστημονική κοινότητα της έχει δοθεί 18

16 ΜΕΡΟΣ 1 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ το χαϊδευτικό όνομα Λούσι! Η μελέτη της Λούσι βοήθησε τους ειδικούς να αποκτήσουν αρκετές γνώσεις για τους μακρινούς μας προγόνους. Σήμερα λοιπόν γνωρίζουμε πως πέρασαν εκατομμύρια χρόνια με τον άνθρωπο να κυνηγά ζώα, να ψαρεύει ψάρια, να συλλέγει καρπούς και φρούτα για να επιβιώσει. Ήταν, όπως λέμε, κυνηγός και καρποσυλλέκτης. Αυτή η περίοδος διήρκεσε μέχρι περίπου το προ Χριστού. Την εποχή εκείνη ο ανθρώπινος πληθυσμός σε όλο τον κόσμο ήταν σχεδόν 10 εκατομμύρια, δηλαδή όσος είναι τώρα μόνο ο πληθυσμός της πατρίδας μας! Τότε συνέβη η πρώτη μεγάλη αλλαγή στον τρόπο επιβίωσης του ανθρώπου, που κράτησε μέχρι 250 περίπου χρόνια πριν από σήμερα, μέχρι δηλαδή τα μέσα του 18ου αιώνα. Ο άνθρωπος από κυνηγός έγινε γεωργός και ξεκίνησε η περίοδος που ονομάζουμε «αγροτική επανάσταση». Σταματά η συνεχής μετακίνησή του για αναζήτηση τροφής και αρχίζει η καλλιέργεια της γης. Το καλαμπόκι και τα φασόλια στην Αμερική, το σιτάρι και το κριθάρι στη Μεσοποταμία, το ρύζι και η σόγια στην Ασία καλλιεργούνται και γίνονται βασικά είδη διατροφής. Εξημερώνονται ζώα όπως το άλογο, το βόδι, η καμήλα, ο τάρανδος, το λάμα. Δημιουργούνται οι πρώτοι μόνιμοι οικισμοί για κατοικία και αποθήκευση της σοδειάς, που εξελίσσονται πολύ αργότερα σε πόλεις. Αρχίζει το εμπόριο και, δυστυχώς, οι πόλεμοι, με κίνητρο την απόκτηση εύφορης γης. Το 1750 μ.χ. από το Ηνωμένο Βασίλειο ξεκινά μια άλλη περίοδος. Έρχεται η εποχή της «βιομηχανικής επανάστασης». Η εφεύρεση της ατμομηχανής και η χρήση του γαιάνθρακα ως πηγής ενέργειας επέτρεψε εκείνη την εποχή να δημιουργηθούν οι πρώτες βιομηχανίες και να παραχθούν σε μεγάλες ποσότητες έτοιμα προϊόντα που ταξίδευαν προς πώληση σε όλο τον κόσμο Στις μέρες μας ζούμε ακόμα σ αυτό το στάδιο της ιστορίας του ανθρώπου και ετοιμαζόμαστε να μπούμε στην περίοδο όπου οι υπολογιστές θα κυριαρχούν στις οικονομικές δραστηριότητες. Για να περιγράψουμε αυτό το επόμενο στάδιο που έρχεται χρησιμοποιούμε τον όρο «κοινωνία της πληροφορίας». Σε όλες τις χρονικές περιόδους που αναγράφονται στο κείμενο ο άνθρωπος χρησιμοποίησε το περιβάλλον με δύο τρόπους: ως πηγή φυσικών πόρων όπως το νερό, τα δάση, η καλλιεργήσιμη γη, τα ορυκτά, που του ήταν χρήσιμοι για να επιβιώσει, και ως προορισμό των ανεπιθύμητων άχρηστων υλικών του, δηλαδή των αποβλήτων του. Η χρήση αυτή, όταν ήταν κυνηγός αλλά και όταν έγινε γεωργός, ήταν πιο ισορροπημένη για το περιβάλλον απ ό,τι σήμερα. Όσο περνούσαν βέβαια τα χρόνια, αυξανόταν ο ανθρώπινος πληθυσμός και οι ανάγκες του. Μαζί πολλαπλασιάζονταν και τα περιβαλλοντικά προβλήματα, όμως ήταν τέτοιος ο τρόπος ζωής, που η φύση μπορούσε να αποκαταστήσει τις επιπτώσεις. Σήμερα, δυστυχώς, ο άνθρωπος επεμβαίνει στο περιβάλλον με τόσο εντατικό, συνεχή και γοργό ρυθμό, που πια έχουμε οδηγηθεί σε αδιέξοδο. Η φύση δεν προλαβαίνει 19

17 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ πλέον να αποκαταστήσει τις συνέπειες. Ο άνθρωπος κρίνεται ένοχος, ότι συμπεριφέρεται στο περιβάλλον χωρίς σύνεση για το αύριο και έχει διαταράξει την οικολογική ισορροπία. Τα περιβαλλοντικά προβλήματα που γεννιούνται κάθε μέρα σε όλο τον πλανήτη οφείλονται στις δραστηριότητές του. Η ρύπανση του αέρα, η όξινη βροχή, η διατροφή, η διαχείριση των απορριμμάτων, η λειψυδρία, ο υπερπληθυσμός, το φαινόμενο του θερμοκηπίου και πολλά άλλα είναι προβλήματα που ζητούν λύσεις. Η λέξη άνθρωπος ξεκινά από το γράμμα άλφα. Στο θέμα του περιβάλλοντος όμως ο άνθρωπος αποτελεί το άλφα και το ωμέγα, αφού από όλα τα είδη ζωής στον πλανήτη μόνο αυτός ρυπαίνει και υποβαθμίζει το περιβάλλον τόσο καθοριστικά και, βέβαια, μόνο αυτός μπορεί να δώσει λύση στο πρόβλημα, που αφορά και τη δική του επιβίωση Οικοσυστήματα Η όχθη μιας λίμνης, ο βυθός της θάλασσας, το πάρκο μιας πόλης, ένα λιβάδι στην εξοχή, μια κοιλάδα, ένας βοσκότοπος, μια έρημος, ένας ύφαλος με κοράλλια αποτελούν μερικές από τις αμέτρητες διαφορετικές τοποθεσίες και περιοχές του πλανήτη όπου μπορούμε να παρατηρήσουμε πως υπάρχει και αναπτύσσεται ζωή. Έτσι, στην όχθη της λίμνης φτάνουν καθημερινά κάποια ζωάκια να πιουν νερό ενώ κάποιο άλλο μεγαλύτερο ζώο ή ο άνθρωπος μπορεί να τα παραμονεύει για τροφή, φύλλα πέφτουν, αν είναι φθινόπωρο, από τα δέντρα στο έδαφος, και λίγο καιρό μετά σκουλήκια, έντομα και μικροοργανισμοί έχουν βοηθήσει στο σάπισμά τους, η βροχή που πέφτει κάποιες φορές κάνει τα ζώα να κρύβονται μέχρι να σταματήσει, άλλοτε πάλι ο ήλιος που καίει και η ξηρασία λιγοστεύουν το νερό της λίμνης, αναγκάζοντας τα ζώα να φύγουν μακριά της και τα δέντρα να ξεραθούν Σε όλες λοιπόν τις τοποθεσίες της Γης που μπορούμε να σκεφτούμε από την πιο μικρή σε έκταση, όπως η κουφάλα ενός δέντρου, ως την πιο μεγάλη, όπως ένα τροπικό δάσος θα βρούμε να υπάρχει ποικιλία από ζώα, φυτά, μικροοργανισμούς, αλλά και ο άνεμος, η βροχή, η θερμοκρασία του αέρα, το έδαφος, η ακτινοβολία του ήλιου, και όλα αυτά να επηρεάζονται μεταξύ τους και να εξαρτάται το ένα από το άλλο! Ονομάζουμε, λοιπόν, οικοσύστημα κάθε τέτοιο δυναμικό σύνολο στη φύση όπου συνεχώς ζωντανοί οργανισμοί, όπως τα ζώα, τα φυτά, ο άνθρωπος, οι μικροοργανισμοί, καθώς και παράγοντες που δε διαθέτουν το χάρισμα της ζωής, όπως το νερό, το έδαφος, ο αέρας, η ηλιακή ακτινοβολία, η θερμοκρασία, αλληλεπιδρούν και επηρεάζουν ο ένας τον άλλο στο πέρασμα του χρόνου. Έτσι, η όχθη της λίμνης είναι ένα οικοσύστημα, ο βοσκότοπος ένα άλλο, μια πόλη ένα τρίτο. Ένας απλός χωρισμός των διαφόρων οικοσυστημάτων ώστε να μπορούμε να τα μελετήσουμε ευκολότερα είναι να τα ξεχωρίζουμε σε χερσαία, αν υπερτερεί το έδαφος στη μορφή τους, και σε υδάτινα, αν το κύριο χαρακτηριστικό τους είναι το 20

18 ΜΕΡΟΣ 1 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ νερό. Έτσι, στα χερσαία οικοσυστήματα θα τοποθετούσαμε ένα ορεινό λιβάδι, ένα δάσος, μια γεωργική καλλιέργεια, μια έρημο, ενώ στα υδάτινα ένα ποτάμι, μια λίμνη, έναν θαλάσσιο κόλπο, μια λιμνοθάλασσα, έναν βάλτο. Ένας άλλος χωρισμός είναι να τα ξεχωρίζουμε σε τεχνητά οικοσυστήματα εκεί όπου υπερτερεί η παρουσία του ανθρώπου και σε φυσικά. Έτσι, μια πόλη ανήκει στα τεχνητά οικοσυστήματα, ενώ ένα δάσος στα φυσικά. Όσο πιο φυσικό είναι ένα οικοσύστημα τόσο πιο μεγάλη είναι η παρουσία πολλών ειδών ζωής, δηλαδή η βιοποικιλότητά του, και αυτό αποτελεί δείγμα ότι είναι υγιές. Σε ένα οικοσύστημα ονομάζουμε πληθυσμό την ομάδα ατόμων ίδιου είδους που ζουν εκεί, όπως, για παράδειγμα, ένα κοπάδι πρόβατα, μια αγέλη λύκων, ένα σμήνος μελισσών, μια συστάδα πεύκων. Όλοι οι πληθυσμοί των διαφορετικών ειδών ζωής του οικοσυστήματος συγκροτούν τη βιοκοινότητα. Ονομάζουμε βιότοπο την περιοχή όπου ζει ένας πληθυσμός ή μια βιοκοινότητα. Παράγοντες του οικοσυστήματος που έχουν ζωή, όπως τα ζώα, τα φυτά, οι μικροοργανισμοί, καλούνται βιοτικοί, ενώ παράγοντες που δεν έχουν ζωή, όπως η ακτινοβολία του ήλιου, το νερό, το έδαφος, η θερμοκρασία, ο άνεμος, καλούνται αβιοτικοί. Όλα τα οικοσυστήματα του πλανήτη μας συνιστούν τη βιόσφαιρα. 21

19 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Κριτήριο Αξιολόγησης στο Κεφάλαιο «Διαχείριση φυσικών πόρων» ΘΕΜΑ 1ο 1) Να συμπληρώσετε με τις κατάλληλες λέξεις τα κενά στο κείμενο που ακολουθεί. Διαχείριση των φυσικών πόρων είναι η... και η επιστήμη λήψης... που αφορούν την...,..., προστασία και... ενός οικοσυστήματος. 2) Να συμπληρώσετε με τις κατάλληλες λέξεις τα κενά στο κείμενο που ακολουθεί. Η έννοια της ολοκληρωμένης διαχείρισης φυσικών πόρων μπορεί να οριστεί ως η διαδικασία οργάνωσης,... και... των διαφορετικών... και... κατά τρόπο ώστε να παράγεται η μέγιστη... σε αγαθά και υπηρεσίες από τους συγκεκριμένους πόρους κατά τη διάρκεια καθορισμένης χρονικής περιόδου. 3) Κυκλώστε τη σωστή συνέχεια για την πρόταση που ακολουθεί. Με τον όρο «φυσικοί πόροι», σύμφωνα με διάφορες ερμηνείες που έχουν δοθεί, εννοούμε: α. Αγαθά ή υλικά παρεχόμενα από τη φύση. β. Τα μετασχηματισμένα από τον άνθρωπο συστατικά της φύσης που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη βασικών ανθρώπινων αναγκών. γ. Τα παραχθέντα από τον άνθρωπο αγαθά. δ. Οτιδήποτε στη φύση που ο άνθρωπος έχει ανάγκη, αλλά όχι οι απόγονοί του. 4) Να αναφέρετε τρεις παραμέτρους του όρου «εκμετάλλευση και αξιοποίηση φυσικών πόρων». ΘΕΜΑ 2ο 1) Ποια είναι τα δύο κοινά χαρακτηριστικά που έχουν όλοι οι ορισμοί της έννοιας «φυσικοί πόροι»; 2) Τι αφορά ο όρος «περιβαλλοντικό κόστος»; 22

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14 Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14 Μετά από σχετική εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (πράξεις 24/2013 και 32/2013 του.σ.) σας αποστέλλουµε

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ. 'jt, Λι» (,'* Fj law* ΒΙΜ^>Λ. ti. β ^ Η Basllli

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ. 'jt, Λι» (,'* Fj law* ΒΙΜ^>Λ. ti. β ^ Η Basllli ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ»* '* mwm WM'ti «βρηκ?' 1 ύ>, - 'jt, Λι» (,'* Fj law* ΒΙΜ^>Λ. ti P p'!^j^ β ^ Η Basllli Μ V "r." i η,% ΨΈΒΜ, ν; mt:;" IV' ' -» g g j Μ

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

14/11/2011. Οικογένεια Felidae Υποοικογένεια Acinonychidea Acinonyx jubatus

14/11/2011. Οικογένεια Felidae Υποοικογένεια Acinonychidea Acinonyx jubatus 4// Bιολογική ποικιλότητα ή Bιοποικιλότητα ποικιλότητα των διαφόρων μορφών ζωής Οικογένεια Felidae Υποοικογένεια Acinonychidea Acinonyx jubatus Επίπεδα βιοποικιλότητας Γενετική ποικιλότητα Ποικιλότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Να διατηρηθεί µέχρι Βαθµός ασφαλείας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Μαρούσι, 8-9 -2011 Αριθ. Πρωτ. :101837 /Γ2 Βαθµός Προτερ.: ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Σωτήρης Ορφανίδης Δρ. Βιολόγος-Αναπληρωτής Ερευνητής Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ινστιτούτο Αλιευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΝΕΑ ΜΕΛΕΤΗ ΑνΑΔ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΣΕ ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2010-2013

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΝΕΑ ΜΕΛΕΤΗ ΑνΑΔ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΣΕ ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2010-2013 ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΝΕΑ ΜΕΛΕΤΗ ΑνΑΔ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΣΕ ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2010-2013 Η μελέτη είναι προσβάσιμη ηλεκτρονικά στην ιστοσελίδα της ΑνΑΔ: www.hrdauth.org.cy Α. Πράσινη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ NATURA 2000 ΚΑΙ LIFE+ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ 369 370 371 ΠΑΡΚΟ ΠΡΕΣΠΩΝ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ/ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΒΑΣΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ/ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΒΑΣΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Πρόγραμμα Ενημέρωσης εκπαιδευτικών για INDUCTION 4-5 Φεβρουαρίου 2012 Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Πεδουλά ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ/ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΒΑΣΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε:

1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε: 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις. 1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε: 1. Τι ονομάζεται περιβάλλον; Οτιδήποτε μας περιβάλλει ονομάζεται περιβάλλον. Για παράδειγμα στο περιβάλλον ανήκουν τα

Διαβάστε περισσότερα

3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: Ο ελαιώνας ως οικοσύστημα: φυτά, πτηνά, θηλαστικά

3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: Ο ελαιώνας ως οικοσύστημα: φυτά, πτηνά, θηλαστικά 3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: Ο ελαιώνας ως οικοσύστημα: φυτά, πτηνά, θηλαστικά Στάδια Προγράμματος Καθορισμός Θέματος Ομάδων εργασίας Συλλογή υλικού σχετικού με το

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Γενικά Λαμβάνοντας υπόψη τις μέχρι σήμερα Εγκυκλίους για τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ΓΕΩΤΕΕ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΡΟΔΑΣΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Η Αγροδασοπονία στα Πλαίσια της Νέας ΚΑΠ 2014 2020 Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2014 Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Eνημέρωσης κι Ευαισθητοποίησης μαθητών, γονέωνκαι εκπαιδευτικών για τα Απόβλητα Συσκευασίας στο Δήμο μας

Πρόγραμμα Eνημέρωσης κι Ευαισθητοποίησης μαθητών, γονέωνκαι εκπαιδευτικών για τα Απόβλητα Συσκευασίας στο Δήμο μας Πρόγραμμα Eνημέρωσης κι Ευαισθητοποίησης μαθητών, γονέωνκαι εκπαιδευτικών για τα Απόβλητα Συσκευασίας στο Δήμο μας ΕλληνικήΕταιρείαΑξιοποίησης Ανακύκλωσης Α.Ε. Τα σκουπίδια μας... Αυξάνονται χρόνομετοχρόνο!

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Σχολική χρονιά 2012-13 ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑΣ 3, 16451

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ Δευτέρα, 20 Μαΐου 2013

ΘΕΜΑ: ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ Δευτέρα, 20 Μαΐου 2013 Αθήνα, 20/5/2013 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΒΙΟΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Η

Διαβάστε περισσότερα

Ορθολογική διαχείριση των υδάτων- Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας

Ορθολογική διαχείριση των υδάτων- Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Ορθολογική διαχείριση των υδάτων- Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Δρ. Νικόλαος Τσοτσόλης Γεωπόνος-μέλος του ΓΕΩΤΕΕ, με ειδίκευση στη διαχείριση των εδαφοϋδατικών πόρων (MSc, PhD) Γενικός

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. φωτο: GreenPeace - SteakEarth

Πρόλογος. φωτο: GreenPeace - SteakEarth Μάρτιος 2009 1 Πρόλογος Η εφημερίδα ξεκίνησε ως ιδέα με την απόφαση συμμετοχής της τάξης στο πρόγραμμα «Πράσινος Πλανήτης» του «Τομέα Περιβαλλοντικής Εκπ/σης» της Δ' Δ/νσης Π.Ε. Αθήνας. Είναι μια προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Υπεύθυνη Έρευνας: Μαρίνα Αϊβαζίδη (σχολικό έτος 2003-2004) ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Υπεύθυνη Έρευνας: Μαρίνα Αϊβαζίδη (σχολικό έτος 2003-2004) ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 73 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Υπεύθυνη Έρευνας: Μαρίνα Αϊβαζίδη (σχολικό έτος 2003-2004) ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΓΝΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ Π.Ε. ΥΤ. ΑΤΤΙΚΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο)

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) 698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) Το γνωστικό αντικείμενο του Τμήματος Το περιεχόμενο σπουδών του τμήματος «Οικολογίας & Περιβάλλοντος» με έδρα τη Ζάκυνθο καλύπτει το γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορές Μεταφορές Καταναλωτής Ε

Μεταφορές Μεταφορές Καταναλωτής Ε ΚΕΦ. 1 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του μαθήματος των Οικονομικών είναι να προσφέρει τις αναγκαίες οικονομικές γνώσεις, ώστε να αντιλαμβανόμαστε σωστά τον τρόπο λειτουργίας της Οικονομίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ. Β' Τάξη Γενικού Λυκείου

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ. Β' Τάξη Γενικού Λυκείου ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ Β' Τάξη Γενικού Λυκείου Ομάδα συγγραφής: Κων/νος Γαβρίλης, καθηγητής Μαθηματικών Β/θμιας Εκπαίδευσης. Μαργαρίτα Μεταξά, Δρ. Αστροφυσικής, καθηγήτρια Φυσικής του Τοσιτσείου-Αρσακείου

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδικές εξετάσεις 2013. Έκφραση - Έκθεση

Πανελλαδικές εξετάσεις 2013. Έκφραση - Έκθεση Πανελλαδικές εξετάσεις 2013 Έκφραση - Έκθεση Γ1. Σε άρθρο που πρόκειται να αναρτηθεί στην επίσημη ιστοσελίδα του σχολείου σας να εκθέσετε τις απόψεις σας σχετικά με: α) τις επιπτώσεις που έχει προκαλέσει

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ Θ. Παπαδημητρίου, Π. Σιδηρόπουλος, Δ. Μιχαλάκης, Μ. Χαμόγλου, Ι. Κάγκαλου Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας

Διαβάστε περισσότερα

Ελιά. Η ελιά ή ελαιόδεντρο ή λιόδεντρο είναι γένος καρποφόρων δέντρων της οικογένειας των Ελαιοειδών, το οποίο συναντάται πολύ συχνά και στην Ελλάδα.

Ελιά. Η ελιά ή ελαιόδεντρο ή λιόδεντρο είναι γένος καρποφόρων δέντρων της οικογένειας των Ελαιοειδών, το οποίο συναντάται πολύ συχνά και στην Ελλάδα. Ελιά Ελιά Η ελιά ή ελαιόδεντρο ή λιόδεντρο είναι γένος καρποφόρων δέντρων της οικογένειας των Ελαιοειδών, το οποίο συναντάται πολύ συχνά και στην Ελλάδα. Ο καρπός του ονομάζεται επίσης ελιά και από αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Χατζηνικολάκη Ελένη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης. 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3

Χατζηνικολάκη Ελένη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης. 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3 Χατζηνικολάκη Ελένη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3 Πώς προσαρμόζονται οι οργανισμοί στις αλλαγές του περιβάλλοντος (τροφή, κλίμα κ. ά.); Κληρονομώντας ευνοϊκά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Πράσινα Δώματα Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Ποθητός Σταματιάδης, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», με τη συγχρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη

Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη Ιούνιος 2015 GREENPEACE / FRED DOTT Η παραγωγή μήλων και φρούτων εν γένει στην Ευρώπη είναι ένας από τους τομείς της ευρωπαϊκής γεωργίας με την εντατικότερη

Διαβάστε περισσότερα

Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος

Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β1 pc25

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτης 1: Δούναβης και Κεντρική Ευρώπη

Χάρτης 1: Δούναβης και Κεντρική Ευρώπη στον κόσμο Δούναβης Ο υδάτινος δρόμος που ενώνει B Δ A N Χάρτης 1: Δούναβης και Κεντρική Ευρώπη O Δούναβης (μήκος 2.780 χιλιόμετρα περίπου) είναι ο δεύτερος μακρύτερος ποταμός στην ευρωπαϊκή ήπειρο (ο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Φύλλο Εργασίας 1 (Εισαγωγικό) Τίτλος: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος Ο ρόλος της ενέργειας Γνωστικό Αντικείμενο:

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Αξίες και προκλήσεις στον τομέα της αιγο-προβατοτροφίας. Ποιες είναι οι προοπτικές για την ανάπτυξη δικτύων συνεργασίας;

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Τι είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου Φαινόµενο του θερµοκηπίου ονοµάζεται η φυσική διαδικασία κατά την οποία η ατµόσφαιρα ενός πλανήτη συµβάλει στην θέρµανσή του. Ανακαλύφθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών

Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών ΕΘΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΕΘΙΑΓΕ) ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών ρ. Σ. Γκατζογιάννης, Τακτικός ερευνητής Ι Ε/ ΕΘΙΑΓΕ 1. Το σύστηµα αξιών

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς

Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς Παπαδημητρίου Δότη Δρ. Βιολόγος Το χρονικό των Προστατευόμενων Περιοχών Ινδία, 2000 χρόνια πριν: Περιοχές ελεύθερες με στόχο την προστασία των φυσικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Σοφοκλής Λογιάδης Τι ειναι ρυπανση του νερου -ορισμος Το νερό είναι η πηγή ζωής στον πλανήτη μας. Περίπου το 70% της επιφάνειας του σκεπάζεται με νερό. Από το συνολικό διαθέσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός 1ου Μαθήματος

Οδηγός 1ου Μαθήματος Οδηγός 1ου Μαθήματος Στόχος του 1 ου μαθήματος Το 1 ο μάθημα αφορά τη διδακτική ενότητα: «Εισαγωγή στην ανακύκλωση συσκευασιών». Στόχος του 1 ου μαθήματος είναι ο/ η εκπαιδευτικός να εισάγει για πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04)

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη (ΠΕ02) Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) Β T C E J O R P Υ Ν Η Μ Α Ρ Τ ΤΕ Α Ν Α Ν Ε Ω ΣΙ Μ ΕΣ Π Η ΓΕ Σ ΕΝ Ε Ρ ΓΕ Ι Α Σ. Δ Ι Ε Ξ Δ Σ Α Π ΤΗ Ν Κ Ρ Ι ΣΗ 2 Να

Διαβάστε περισσότερα

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σοφία Τσιροπούλου Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Έβρου softsi@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ 3η εξεταστική περίοδος από 29/03/15 έως 19/04/15 γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ).

Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Αθήνα, 20/5/2015 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΒΙΟΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Η

Διαβάστε περισσότερα

1. ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Εξάμηνο: Κωδικός μαθήματος:

1. ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Εξάμηνο: Κωδικός μαθήματος: ΕΞΑΜΗΝΟ Δ 1. ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Εξάμηνο: 4 Κωδικός μαθήματος: ΖTΠO-4011 Επίπεδο μαθήματος: Υποχρεωτικό Ώρες ανά εβδομάδα Θεωρία Εργαστήριο Συνολικός αριθμός ωρών: 5 3 2 Διδακτικές Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ορισμός «Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι οι μη ορυκτές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δηλαδή η αιολική, η ηλιακή και η γεωθερμική ενέργεια, η ενέργεια κυμάτων, η παλιρροϊκή ενέργεια, η υδραυλική

Διαβάστε περισσότερα

ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΟΙ ΟΧΤΩ ΠΥΛΕΣ

ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΟΙ ΟΧΤΩ ΠΥΛΕΣ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΟΙ ΟΧΤΩ ΠΥΛΕΣ http://www.teachernet.gov.uk/sustainableschools/ Μετάφραση από τα αγγλικά: Ειρήνη Λυμπέρη ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ; Η αειφόρος

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Επισιτιστική Κρίση

Παγκόσμια Επισιτιστική Κρίση Παγκόσμια Επισιτιστική Κρίση Τ Tο πρόβλημα της διατροφής του ανθρώπου σε παγκόσμιο επίπεδο είναι ιδιαίτερα οξύ και καθημερινά οξύνεται περισσότερο, εξαιτίας του ρυθμού αύξησης του πληθυσμού της γης τον

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία!

Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία! Διαγώνισμα ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γενικής Παιδείας ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 15/3/2015 Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία! ΘΕΜΑ Α Να αντιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό Καταδύσεις Αναψυχής

Ενημερωτικό Καταδύσεις Αναψυχής Ενημερωτικό Καταδύσεις Αναψυχής Οι καταδύσεις αποτελούν αναμφισβήτητα, μια από τις ωραιότερες και πλέον ενδιαφέρουσες ψυχαγωγικές δραστηριότητες η οποία προσφέρει ταυτόχρονα άθληση, γνώσεις, υγεία, πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Θεοδοσία Βασιλείου Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Ανάληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020)

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020) ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΑ ΔΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ) Το 2015 θεωρείται μια πολύ σημαντική χρονιά για τα δάση σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς τουλάχιστον τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΣ ΠΟΤΑΜΟΣ γενικά στοιχεία Το χωριό µας, η Ειδοµένη, είναι στενά συνδεδεµένο µε τον Αξιό ποταµό, ο οποίος εισέρχεται στην Ελλάδα σε απόσταση 1.500 µέτρων από τον οικισµό και δηµιουργεί µια εύφορη κοιλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων

Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210

Διαβάστε περισσότερα

Αγρανάπαυση. Κομισιόν: Τέλος στην αγρανάπαυση στα δημητριακά λόγω ανόδου των τιμών. Αμειψισπορά

Αγρανάπαυση. Κομισιόν: Τέλος στην αγρανάπαυση στα δημητριακά λόγω ανόδου των τιμών. Αμειψισπορά Αγρανάπαυση Αγρανάπαυση ονομάζεται η προσωρινή διακοπή της καλλιέργειας ενός αγρού για να αποκτήσει ξανά την παραγωγικότητα του. Συνήθως διαρκεί ένα χρόνο και εξαρτάται από το είδος του εδάφους και τις

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού

Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού Μελιάδου Βαρβάρα: Μεταπτυχιακός Τμημ. Γεωγραφίας Πανεπιστημίου Αιγαίου Μελιάδης Μιλτιάδης: Υποψήφιος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Περιεχόμενα 1.Αναφορά στο θεσμικό πλαίσιο των υδάτων 2.Εθνικές πολιτικές : Εθνικό πρόγραμμα, Σχέδια Διαχείρισης λεκανών απορροής

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΣΤΟΙΧΕΙΑΡΥΠΑΝΣΗΣ 2.1 ΠΑΘΟΦΟΝΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 2.1.1 ΒΑΚΤΗΡΙΑ 2.1.2 ΙΟΙ 2.1.3 ΠΡΩΤΟΖΩΑ 2.2 ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΔΙΑΛΥΤΕΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μ α θ ή μ α τ α Ε π ι λ ο γ ή ς

Μ α θ ή μ α τ α Ε π ι λ ο γ ή ς Μ α θ ή μ α τ α Ε π ι λ ο γ ή ς «Εφαρμογές Υπολογιστών» Β ή Γ Γενικού Λυκείου Λαμβάνοντας υπόψη το Πρόγραμμα Σπουδών (ΠΣ) του μαθήματος, το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών Πληροφορικής του Γυμνασίου αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Νάουσας. Εθνικό Δίκτυο Σχολείων «Γεωργία και Περιβάλλον» Γαία αειφόρος. Γαία μήτρα ζωής. Αναζητώντας το ευ ζην.

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Νάουσας. Εθνικό Δίκτυο Σχολείων «Γεωργία και Περιβάλλον» Γαία αειφόρος. Γαία μήτρα ζωής. Αναζητώντας το ευ ζην. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Νάουσας Εθνικό Δίκτυο Σχολείων «Γεωργία και Περιβάλλον» Γαία αειφόρος. Γαία μήτρα ζωής. Αναζητώντας το ευ ζην. Νάουσα 2008 Περιβαλλοντική Εκπαίδευση & «Γεωργία» Ο περιβαλλοντικός

Διαβάστε περισσότερα

αειφορία και περιβάλλον

αειφορία και περιβάλλον ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Αειφορία και Περιβάλλον ΠΟΜ 215 Ι ΑΡΧΕΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ http://www.evangelosakylas.weebly.com Ευάγγελος Ακύλας Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

Άρης Ασλανίδης 1, Αδάμ Δαμιανάκης 2, Κατερίνα Τσαδήμα 2 info@educationplace.gr, ad@conceptum.gr, katerina@conceptum.gr 1

Άρης Ασλανίδης 1, Αδάμ Δαμιανάκης 2, Κατερίνα Τσαδήμα 2 info@educationplace.gr, ad@conceptum.gr, katerina@conceptum.gr 1 Το εκπαιδευτικό λογισμικό «Μαθαίνουμε Γεωλογία- Γεωγραφία Α Γυμνασίου στον Διαδραστικό Πίνακα» και η αξιοποίησή του στη διδασκαλία του μαθήματος «Ο πλανήτης Γη» Άρης Ασλανίδης 1, Αδάμ Δαμιανάκης 2, Κατερίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Με τον όρο ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Όλα τα πουλιά γεννούν αυγά. Δεν είναι όμως μόνο αυτά! Και άλλα από τα ζώα κάνουνε αυγά. Θα σου πω για μερικά Η κότα Κάθε μέρα η κότα γεννάει ένα με δύο

Διαβάστε περισσότερα

Παρά το γεγονός ότι παρατηρείται αφθονία του νερού στη φύση, υπάρχουν πολλά προβλήματα σε σχέση με τη διαχείρισή του.

Παρά το γεγονός ότι παρατηρείται αφθονία του νερού στη φύση, υπάρχουν πολλά προβλήματα σε σχέση με τη διαχείρισή του. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το νερό είναι ανανεώσιμος πόρος και αποτελεί ζωτικό στοιχείο για την επιβίωση του ανθρώπου, της πανίδας, της χλωρίδας και τη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος. Η ύπαρξη και η επάρκειά του είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΓΕΝΙΚΑ Βασικός στόχος είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισμός των μαθησιακών ελλείψεων με σκοπό τη βελτίωση της παρεχόμενης σχολικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ»

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ» ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ» Συντονιστής: Καθ. Αθανάσιος Λουκάς Επιστ. Υπεύθυνος: Αναπλ. Καθ. Νικήτας Μυλόπουλος Δρ. Λάμπρος Βασιλειάδης Εργαστήριο Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων, Πεδίον Άρεως,

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ. ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών

ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ. ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων µ ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 1 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Οι στόχοι του μαθήματος Η συνειδητοποίηση των περιβαλλοντικών προοπτικών για την τεχνολογική δραστηριότητα Ευαισθητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΧΩΡΙΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

ΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΧΩΡΙΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΧΩΡΙΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Στόχος(οι): Η κατανόηση του σε πόσες από τις καθημερινές δραστηριότητές μας χρησιμοποιούμε ηλεκτρική ενέργεια. Ο προσδιορισμός τρόπων για τον περιορισμό της κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

Φωλιές η φύση κατοικίες οι άνθρωποι!

Φωλιές η φύση κατοικίες οι άνθρωποι! Αν ρίξουμε μια προσεκτική ματιά γύρω μας, θα δούμε με πόση σοφία, χάρη και ομορφιά είναι όλα φτιαγμένα. Το κάθε έμψυχο και άψυχο δημιούργημα της φύσης αποτελεί ένα έργο τέχνης. Όλα γύρω θυμίζουν πίνακες,

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρο 2.1 Υδατοκαλλιέργεια. Συνοπτική παρουσίαση

Μέτρο 2.1 Υδατοκαλλιέργεια. Συνοπτική παρουσίαση Μέτρο 2.1 Υδατοκαλλιέργεια Συνοπτική παρουσίαση Δράσεις 1. Αύξηση της παραγωγικής ικανότητας λόγω κατασκευής νέων μονάδων. Ίδρυση νέων μονάδων ειδών εμπορικής αξίας εδώδιμων και μη. Αύξηση της δυναμικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος

Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΜΑΤΖΙΡΗΣ Δρ. Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Προϊστάμενος Τμήματος Συντήρησης Κήπων Δήμου Θεσσαλονίκης Το έδαφος είναι το δημιούργημα της ζωής και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΡΑΜΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΤΕΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΡΑΜΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΕΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΡΑΜΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία με θέμα: Χρήση φαρμακευτικών φυτών και αποδοχή τους από τους κατοίκους της περιοχής

Διαβάστε περισσότερα

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ Στέλλα Χρυσαλίδου, Βιολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Π3.1 ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Π3.1 ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Π3.1 ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Αριθμός Έκδοσης: ΕΚΕΤΑ ΙΜΕΤ ΕΜ Β 2014 13 Παραδοτέο ΙΜΕΤ Τίτλος Έργου: «Ολοκληρωμένο σύστημα για την ασφαλή μεταφορά μαθητών» Συγγραφέας: Δρ. Μαρία Μορφουλάκη Κορνηλία Μαρία ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ URL: www.enveng.uowm.gr Ο Ρόλος του Μηχανικού Περιβάλλοντος Η αποκατάσταση, η προστασία, η διαχείριση του περιβάλλοντος με

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν

Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν 1 Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) Eίναι οι ενεργειακές πηγές (ο ήλιος, ο άνεμος, η βιομάζα, κλπ.), οι οποίες υπάρχουν σε αφθονία στο φυσικό μας περιβάλλον Το ενδιαφέρον

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ

ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Από τα μέσα της δεκαετίας του 50 μέχρι σήμερα, έχουν κατασκευαστεί από τη ΔΕΗ Α.Ε. και βρίσκονται σε λειτουργία, 15 μεγάλα και 9 μικρά Υδροηλεκτρικά

Διαβάστε περισσότερα

Το περιβάλλον και ο άνθρωπος, πέρα από τη Δασολογία, στο έργο του αείμνηστου Καθηγητή Νίκου Στάμου

Το περιβάλλον και ο άνθρωπος, πέρα από τη Δασολογία, στο έργο του αείμνηστου Καθηγητή Νίκου Στάμου Το περιβάλλον και ο άνθρωπος, πέρα από τη Δασολογία, στο έργο του αείμνηστου Καθηγητή Νίκου Στάμου Ημερίδα στη μνήμη του Νικόλαου Στάμου Περτούλι Τρικάλων, 5 Ιούνη 2012 Ημερίδα στη μνήμη του Ν. Στάμου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΩΡΙΑΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗ / ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΣΕ ΩΡΕΣ ΘΕΩΡΙΑ ΠΡΑΚ. ΣΥΝΟΛΟ 1 2 3 4 5 6 7 8 01/07/2014 15:00-21:00 Γενική Γεωργία Τα επιμέρους θεματικά αντικείμενα κατάρτισης της

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 9: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα - Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών

Σενάριο 9: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα - Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών Σενάριο 9: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα - Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών Φύλλο Εργασίας 1 (Εισαγωγικό) Τίτλος: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών Γνωστικό Αντικείμενο:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ «ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ» ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ

ΟΙ «ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ» ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΟΙ «ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ» ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ Αναστάσιος Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο, ΤΜ. Βιολογίας, Πανεπ. Αθηνών Διημερίδα: Έτος βιοποικιλότητας, η επόμενη μέρα και η ελληνική πραγματικότητα, Δίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΛΑΨΙΣΤΑ ΤΟΥ Ν. ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΩΝ GIS.

ΘΕΜΑ : ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΛΑΨΙΣΤΑ ΤΟΥ Ν. ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΩΝ GIS. ΘΕΜΑ : ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΛΑΨΙΣΤΑ ΤΟΥ Ν. ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΩΝ GIS. Σέρρες Φεβρουάριος 2012 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...σελ.4 Περίληψη...σελ.5 Κεφάλαιο 1 ο - Γενικά...σελ.7 1.1

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία εποπτικού χάρτη διαχείρισης δασών

Δημιουργία εποπτικού χάρτη διαχείρισης δασών Δημιουργία εποπτικού χάρτη διαχείρισης δασών με την χρήση ΓΠΣ Νικόλαος Mέντης 1 - Γιάννης Μελιάδης 2 1 Δασάρχης Δασαρχείου Αριδαίας Ν. Πέλλας 2 Ερευνητής Δασολόγος Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Εισαγωγή Το

Διαβάστε περισσότερα

«Περιβάλλον Ενεργειακή Επανάσταση-Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας». Σύνθημά μας: «Θέλουμε να ζήσουμε σε ένα ανθρώπινο πλανήτη!

«Περιβάλλον Ενεργειακή Επανάσταση-Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας». Σύνθημά μας: «Θέλουμε να ζήσουμε σε ένα ανθρώπινο πλανήτη! Η ιαδραστική Τηλεδιάσκεψη στην Υπηρεσία του Σύγχρονου Σχολείου Πρόγραµµα Οδυσσέας 1 ος Κύκλος 2009 «Περιβάλλον Ενεργειακή Επανάσταση-Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας». Σύνθημά μας: «Θέλουμε να ζήσουμε σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

4. Τελειώνει το νερό στον πλανήτη μας;

4. Τελειώνει το νερό στον πλανήτη μας; 4. Τελειώνει το νερό στον πλανήτη μας; Όπως είναι γνωστό, το νερό κάνει ένα κύκλο στη φύση και για εκατομμύρια χρόνια καλύπτει τις ανάγκες όλων των οργανισμών στον πλανήτη μας. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΛΙΕΙΑΣ «ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΑΛΙΕΥΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ»

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΛΙΕΙΑΣ «ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΑΛΙΕΥΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΛΙΕΙΑΣ «ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΑΛΙΕΥΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ» ΑΘΗΝΑ 2014 ΣΥΛΛΟΓΗ ΑΛΙΕΥΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Α. Γενική περιγραφή των δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Πάρκο Σχινιά - Μαραθώνα: Από το παρελθόν στο μέλλον

Εθνικό Πάρκο Σχινιά - Μαραθώνα: Από το παρελθόν στο μέλλον Εθνικό Πάρκο Σχινιά - Μαραθώνα: Από το παρελθόν στο μέλλον Δρ. Δρ. MSc Νίκη Ευελπίδου, ΕΚΠΑ Για την πιο αποτελεσματική χωροταξική απεικόνιση αλλά κυρίως για τη βέλτιστη διοίκηση και διαχείριση του Πάρκου,

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ»

«ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» Εισηγητής: Σωκράτης Φάμελλος Χημικός Μηχανικός MSc Διευθυντής Τοπικής Ανάπτυξης, ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΑΕ Οι υδατικοί πόροι αποτελούν βασική παράμετρο της αναπτυξιακής διαδικασίας και της

Διαβάστε περισσότερα