Δήμητρα Παγγού 1, Ιωάννα-Μαρίκα Κιούση 1,3, Μπαμπάτσικου Φωτούλα 1,2,3, Κουτής Χαρίλαος 1,2,

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Δήμητρα Παγγού 1, Ιωάννα-Μαρίκα Κιούση 1,3, Μπαμπάτσικου Φωτούλα 1,2,3, Κουτής Χαρίλαος 1,2,3 1 2 3"

Transcript

1 ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Δήμητρα Παγγού 1, Ιωάννα-Μαρίκα Κιούση 1,3, Μπαμπάτσικου Φωτούλα 1,2,3, Κουτής Χαρίλαος 1,2, Μ.Π.Σ. «Εφηρμοσμένη Δημόσια Υγεία», Ε.Σ.Δ.Υ.-Τ.Ε.Ι Εργαστήριο Επιδημιολογίας Τ.Ε.Ι. Αθήνας Μ.Π.Σ. «Υγιεινή & Ασφάλεια Εργασίας», Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι Μυοσκελετικές Παθήσεις (ΜΣΠ) στο χώρο της οδοντιατρικής (εξειδικευμένοι ή γενικοί οδοντίατροι, υγιεινολόγοι δοντιών, βοηθοί, φοιτητές οδοντιατρικής κ.α.) είναι από τα σοβαρότερα επαγγελματικά νοσήματα εξαιτίας της συχνότητάς τους και των επιπτώσεων που προκαλούν (Yamalik 2007,Morse et al 2010). Τα ΜΣΠ εμφανίζονται νωρίς στην επαγγελματική καριέρα και αυξάνονται σημαντικά με την πάροδο του χρόνου (Morse et al 2010).Ήδη από το 1946 διαπιστώθηκε αυξημένος επιπολασμός οσφυαλγίας (Biller 1946). Σε γενικές γραμμές, τα περισσότερα προβλήματα εντοπίζονται στη Σπονδυλική Στήλη και τα άνω άκρα. Τα συνήθη συμπτώματα είναι πόνος, κόπωση, αίσθημα αδυναμίας, αιμωδίες, δυσκαμψία στον αυχένα, την οσφύ, τους ώμους ή την άκρα χείρα (Sartorio 2005, Leggat & Smith 2006, Thornton 2008, Murtomaa 1982, Harris & Crabb 1978, Milelad et al 1991). Στα αντικειμενικά ευρήματα ανήκουν μυϊκή αδυναμία, μυϊκές ανισορροπίες ή νευρομυϊκή αναστολή (Yamalik 2007). Όσον αφορά τις δυσλειτουργίες της Σπονδυλικής Στήλης, ο επιπολασμός της αυχεναλγίας κυμαίνεται από 19,8% - 85% (Ηayes et al 2009, Morse 2010, Thornton 2008) ενώ της οσφυαλγίας από 36,3%-80% (Ηayes et al 2009,Thornton 2008, Leggat & Smith 2006, Shrestha et al 2008, Cherniack et al 2010, Sartorio 2005). Η αιτιολογία των ΜΣΠ στο οδοντιατρικό προσωπικό είναι πολυπαραγοντική. Περιλαμβάνει φυσικούς, ατομικούς και οργανωτικούς παράγοντες εργασίας (Sartorio et al 2005). Σημαντικός φαίνεται ότι είναι ο ρόλος των εργονομικών παραγόντων. Φυσικοί παράγοντες (π.χ. στατική σύσπαση μυών, επίπονες στάσεις εργασίας επαναλαμβανόμενες, παρατεταμένες κινήσεις κ.α.), παράγοντες του περιβάλλοντος εργασίας (ακατάλληλος εξοπλισμός, μη εργονομική σχεδίαση χώρου) αλλά και οργανωτικά προβλήματα (μικρά διαλείμματα, έντονος ρυθμός εργασίας, φόρτος εργασίας, ωράριο), είναι οι κυριότεροι παράγοντες που σχετίζονται με τη μυοσκελετική καταπόνηση (Marklin & Cherney 2005, Sartorio et al 2005, Yammalik 2007, Crawford et al 2005, Κουτής 2008,Ratzon et al 2000, Finsen et al 1998, Rucker & Sunell 2002, Navah et al 2000). Αν και οι εργονομικές παρεμβάσεις που σημειώθηκαν τα τελευταία χρόνια μείωσαν τη φυσική καταπόνηση ως ένα βαθμό, ωστόσο κάποιες αλλαγές, όπως το πέρασμα από την όρθια στην καθιστή θέση, πιστεύεται ότι μετέφεραν την επιβάρυνση και σε άλλα σημεία του σώματος όπως ο αυχένας και οι ώμοι (Morse 2010, Pitt 2005). Έχουν ενοχοποιηθεί επίσης και ατομικά χαρακτηριστικά (όπως φύλο, ηλικία, δομή του σκελετού, φυσική κατάσταση, μορφωτικό επίπεδο) στην εμφάνιση των ΜΣΠ. Επιπρόσθετα, και άλλοι παράγοντες, κυρίως ψυχοκοινωνικοί (μη ικανοποιητική αναγνώριση, κοινωνικός αποκλεισμός, άγχος, μη σαφής προσδιορισμός ρόλου κ.α.) φαίνεται ότι παίζουν ρόλο στις μυοσκελετικές παθήσεις του οδοντιατρικού προσωπικού (Crawford et al 2005). Τα ανωτέρω προβλήματα έχουν επιφέρει σοβαρές επιπτώσεις σε ατομικό αλλά και σε κοινωνικοοικονομικό επίπεδο. Επηρεάζουν τη γενική κατάσταση υγείας και την επαγγελματική δραστηριότητα και μπορεί να οδηγήσουν σε κόπωση, χρόνια δυσλειτουργία, αποχή από την εργασία ακόμα και σε πρόωρη συνταξιοδότηση (Leggat & Smith 2006, Pollack 1996, Benn & Wood 1975, Shugars et al 1987). Με γνώμονα τα ανωτέρω στοιχεία και εξαιτίας των λιγοστών επιτόπιων μελετών που υπάρχουν στον τομέα αυτό, αποφασίστηκε να πραγματοποιηθεί η μελέτη αυτή σε μια ομάδα Ελλήνων Οδοντιάτρων. Σχεδιάστηκε με σκοπό α) να διερευνήσει τις μυοσκελετικές παθήσεις της Σπονδυλικής Στήλης (Σ.Σ.) και τους παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με την άσκηση της οδοντιατρικής και β) να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα ενός προγράμματος ασκήσεων και εργονομικής εκπαίδευσης στην πρόληψης των επαγγελματικών αυτών παθήσεων. ΥΛΙΚΟ & ΜΕΘΟΔΟΣ Η παρούσα μελέτη αποτελεί μια επιτόπια μελέτη ασθενών-μαρτύρων (case-control field study) κατά την οποία πραγματοποιήθηκε πολυεπίπεδη εργονομική ανάλυση. Η μελέτη χωρίστηκε σε 2 φάσεις. Στην πρώτη φάση έγινε η καταγραφή των μυοσκελετικών προβλημάτων και αξιολόγηση των εργονομικών κινδύνων και στη 2 η φάση εφαρμόστηκε ένα πρόγραμμα πρόληψης των ΜΠΣ της Σπονδυλικής Στήλης που περιελάβανε ασκήσεις και εργονομική εκπαίδευση. 1

2 Φάση Ι Το δείγμα στην πρώτη φάση αποτελούταν από 16 (8 άνδρες και 8 γυναίκες) δεξιόχειρες, μη εξειδικευμένους χειρούργους οδοντίατρους, μέλη των οδοντιατρικών συλλόγων Αθηνών & Πειραιώς. Πριν την έναρξη της μελέτης, όλοι οι συμμετέχοντες (οδοντίατροι και πελάτες) ενημερώθηκαν για τους σκοπούς της εργασίας και τη διαδικασία που θα ακολουθούνταν και έδωσαν στη συγκατάθεσή τους. Για την επιλογή του δείγματος χρησιμοποιήθηκε δειγματοληψία χιονοστιβάδας (snowball sampling) όπου μέλη του δείγματος πρότειναν άλλα μέλη. Στη συνέχεια, το δείγμα χωρίστηκε σε 2 ομάδες με κριτήριο την ύπαρξη ή όχι επαγγελματικών μυοσκελετικών παθήσεων της Σπονδυλικής Στήλης. Η αναλογία των 2 ομάδων ήταν 3:1 (για κάθε 3 ασθενείς αντιστοιχούσε 1 μάρτυρας). Την πρώτη ομάδα (n=12) αποτελούσαν οδοντίατροι με διαγνωσμένες επαγγελματικές, μυοσκελετικές παθήσεις της Σ.Σ. Η δεύτερη ομάδα ήταν η ομάδα ελέγχου. Για την καταγραφή των Επαγγελματικών ΜΣΠ της Σπονδυλικής Στήλης των οδοντιάτρων χρησιμοποιήθηκαν: I. Η αναλογική κλίμακα πόνου 0-10 για την αξιολόγηση της έντασης του πόνου II. Ένα ημι-δομημένο, αυτοσυμπληρούμενο ερωτηματολόγιο που περιελάβανε ερωτήσεις για την αξιολόγηση των συμπτωμάτων (είδος, εντόπιση, διάρκεια, ένταση). Προκειμένου να αξιολογηθούν όσον το δυνατόν περισσότεροι παράγοντες κινδύνου (ατομικοί, ψυχολογικοί, φυσικοί και άλλοι παράγοντες εργασίας) κρίθηκε σκόπιμο να χρησιμοποιηθούν έμμεσες, ποσοτικές και άμεσες εργονομικές μέθοδοι (πίνακας 1). Με τη στρατηγική αυτή, έγινε προσπάθεια να ξεπεραστούν οι περιορισμοί της κάθε μεθόδου, να ελαχιστοποιηθούν τα συστηματικά σφάλματα και να καταγραφούν τόσο υποκειμενικά όσο και αντικειμενικά δεδομένα Μέθοδοι Εργονομικής Ανάλυσης 1. Άμεσες Μέθοδοι : i) παρατήρηση, ii) βιντεοσκόπηση, iii) OWAS (τροποποιημένη μέθοδος ανάλυσης στάσης. Οι στάσεις που υιοθετούν οι εργαζόμενοι καταγράφονται, κωδικοποιούνται και αξιολογούνται αυτόματα σε ένα δεδομένο σύστημα κατάταξης στάσης. Το αρχικό πρόγραμμα υπάρχει δωρεάν στο διαδίκτυο και αναλύει τη στάση του κορμού, των ώμων και των κάτω άκρων. Εμείς χρησιμοποιήσαμε ένα τροποποιημένο σύστημα που αναλύει και τη στάση του αυχένα) 2. Έμμεση (ημι-δομημένο, αυτό-συμπληρωμένο ερωτηματολόγιο που περιελάμβανε ερωτήσεις για την αξιολόγηση α)ατομικών παραγόντων κινδύνου (ηλικία, το φύλο, το ύψος, το βάρος, κόπωση), β)συναισθηματικής φόρτισης, γ) αναφερόμενων εργασιακών παραγόντων κινδύνου (προϋπηρεσία, ωράριο εργασίας, διαλείμματα, ύπαρξη βοηθού, οδοντιατρική πράξη), δ) αναφερόμενων φυσικών παραγόντων (στάση σώματος)) 3. Ποσοτική (computerized mediball postural stabilizer cushion.πρόκειται για ένα πρόγραμμα 7 δοκιμασιών που πραγματοποιεί ο εξεταζόμενος καθισμένος σε ένα ειδικό μαξιλαράκι που είναι συνδεδεμένο με την οθόνη ηλεκτρονικού υπολογιστή. Χρησιμοποιείται για τη μέτρηση των μυών της στάσης (εγκάρσιου, λοξών κοιλιακών και ραχιαίων) (Kendall et al 1993, Janda and Schmidt 1980,Norris 1995) Πίνακα 1 Οι 9 οδοντιατρικές εργασίες που μελετήθηκαν είναι εν συντομία οι ακόλουθες: 1) εξακτική, 2)οδοντιατρική προσθετική (κινητή και ακίνητη), 3) οδοντιατρική χειρουργική, 4) ενδοδοντία, 5) περιοδοντολογία, 6) ορθοδοντική, 7) γναθοχειρουργική, 8) ακτινολογία, 9) στοματολογία Πειραματική διαδικασία Αρχικά, ο ερευνητής επισκέφθηκε τον κάθε οδοντίατρο ξεχωριστά στο ιατρείο του, όπου έκανε αρχικά παρατηρήσεις για το χώρο και τον εξοπλισμό και κατέγραψε πιθανούς επιβαρυντικούς κινδύνους. Στη συνέχεια, αποφασίστηκε να βιντεοσκοπήσουμε τον τρόπο εργασίας και τη στάση του κάθε οδοντιάτρου κατά τη διάρκεια των συνηθισμένων οδοντιατρικών πράξεων. Οι οδοντίατροι είχαν ρυθμίσει τα ραντεβού τους έτσι ώστε σε 2 ημέρες να βιντεοσκοπηθούν οι συνήθεις οδοντιατρικές πράξεις ενός μη ειδικευμένου χειρούργου οδοντίατρου. Για τη χρονομέτρηση χρησιμοποιήθηκε το χρονόμετρο της κάμερας. Το ερωτηματολόγιο δόθηκε για συμπλήρωση στο τέλος της πρώτης ημέρας και επιστράφηκε συμπληρωμένο τη δεύτερη ημέρα. Στη συνέχεια έγινε η ανάλυση του υλικού της βιντεοσκόπησης. Ο ερευνητής βλέποντας τη βιντεοταινία κατέγραψε, κωδικοποίησε και ανέλυσε τις διάφορες στάσεις του αυχένα και της οσφύος των οδοντιάτρων με την τροποποιημένη μέθοδο OWAS. Για τη στατιστική ανάλυση χρησιμοποιήθηκε το SPSS Package 12. Επειδή τα δεδομένα μας δεν ακολουθούσαν κανονική κατανομή, χρησιμοποιήθηκαν μη παραμετρικοί έλεγχοι. Έγιναν στατιστικοί έλεγχοι για το σύνολο του δείγματος και για κάθε ομάδα χωριστά. 2

3 ΦΑΣΗ ΙΙ Στη 2 η φάση εφαρμόστηκε ένα πρόγραμμα πρόληψης που περιλάμβανε ασκήσεις και εργονομική εκπαίδευση. Στη φάση αυτή δέχθηκαν να συμμετάσχουν μόνο 9 οδοντίατροι (5 γυναίκες και 4 άνδρες) που είχαν χρόνια μυοσκελετικά προβλήματα. Είχαν μέση ηλικία 37,50 έτη, προϋπηρεσία 9,73 έτη και εργάζονταν 7,27 ώρες την ημέρα κατά μέσο όρο. Στη φάση αυτή χρησιμοποιήθηκαν οι εξής μέθοδοι μέτρησης: 1. Η αναλογική κλίμακα πόνου Η Μέθοδος αξιολόγησης δυσλειτουργίας (Modified Oswestry Low Back Pain Disability-OLBPD). Πρόκειται για ένα ερωτηματολόγιο ειδικά σχεδιασμένο για την αξιολόγηση των επιπτώσεων της οσφυαλγίας στις καθημερινές δραστηριότητες. Αποτελείται από 10 ερωτήσεις και 6 πιθανές απαντήσεις για κάθε ερώτηση που αναφέρονται στους περιορισμούς των δραστηριοτήτων της καθημερινής ζωής. Σύμφωνα με διάφορες μελέτες οι 2 μέθοδοι είναι αξιόπιστες και έγκυρες για ασθενείς με οσφυαλγία (Fairbank et al 1980,Baker et al 1989, Fisher & Johnston 1997, Fritz & Irrgang 2001) Πρόγραμμα Ασκήσεων Για την ενδυνάμωση των μυών της στάσης και τη διόρθωση των μυϊκών ανισορροπιών της οσφύος χρησιμοποιήθηκε ένα πρόγραμμα ασκήσεων ενεργητικής σταθεροποίησης της οσφύος (ALS). Το πρόγραμμα αυτό περιλάμβανε στατικές και δυναμικές ασκήσεις ενδυνάμωσης των ραχιαίων και των κοιλιακών μυών (Εγκάρσιου & Λοξών κοιλιακών) και χωρίζεται σε 4 στάδια (Paris 1993,Jull & Richardson 1994, Norris 1995) όπως φαίνεται στον πίνακα 3. Οι ασκήσεις πραγματοποιούνταν 3 φορές την εβδομάδα για 8 εβδομάδες. Οι σταθεροποιοί μύες επανεκπαιδεύονται όταν εργάζονται σε χαμηλές φορτίσεις για συνεχή σύσπαση 10 δευτερολέπτων (Norris 1995) Στάδια ασκήσεων ενεργητικής σταθεροποίησης οσφύος Στάδιο 1: Επανεκπαίδευση σταθεροποιών μυών Στάδιο 2: Ασκήσεις σταθεροποίησης σε στατικές συνθήκες Στάδιο 3: Ασκήσεις σταθεροποίησης σε δυναμικές συνθήκες Στάδιο 4: Ασκήσεις σταθεροποίησης σε επαγγελματικές συνθήκες Πίνακας 3 Πρόγραμμα εργονομικής εκπαίδευσης Το πρόγραμμα περιλάμβανε εκπαίδευση των βασικών βιομηχανικών αρχών της Σπονδυλικής Στήλης, της σημασίας της άσκησης καθώς και συμβουλές για τη βελτίωση του τρόπου εργασίας και τη μείωση της επιβάρυνσης της Σ.Σ. Στους πίνακες 4,5 που ακολουθούν μπορείτε να δείτε κάποιες βασικές συμβουλές που δόθηκαν στους οδοντιάτρους. Γενικές Εργονομικές Συμβουλές για τη Μείωση των Παραγόντων Κινδύνου και την Ανακούφιση της Οσφυαλγίας Έμφαση πρέπει να δοθεί στη βελτίωση της στάσης και το σχεδιασμό του εξοπλισμού Αλλάζετε συνεχώς στάση (Η κίνηση βοηθά στην αποφυγή κακώσεων στη μέση) Χρησιμοποιείτε κάθισμα με στήριξη πλάτης Προσοχή στον τρόπο που πιάνεται τα εργαλεία. Όταν σκύβουμε και ταυτόχρονα στρίβουμε το σώμα μας για να πιάσουμε τα εργαλεία καταπονούμε τη μέση μας. Κάνετε συχνά διαλείμματα και προσπαθείτε να κινήστε τουλάχιστον 5 λεπτά/ ώρα (Βοηθάτε έτσι την κυκλοφορία του αίματος στους σπονδύλους και μειώνεται την κόπωση) Φροντίστε κατάλληλα τα ραντεβού σας έτσι ώστε οι ασθενείς σας να έρχονται στην ώρα τους (Η καθυστέρηση σας δημιουργεί στρες και επιδρά αρνητικά στη απόδοση σας και στον πόνο σας) Ρυθμίστε κατάλληλα το χρόνο σας (αποφεύγεται τα ραντεβού που διαρκούν πολύ ώρα.η κόπωση επιβαρύνει σημαντικά το πρόβλημα της μέσης σας) Βεβαιωθείτε ότι τα ραντεβού με ασθενείς που έχουν σοβαρά προβλήματα είναι διάσπαρτα μέσα στην εβδομάδα Χρησιμοποιείτε σκαλίδα υπερήχων (Scaler) για να μειώσετε το χρόνο που εργάζεστε με τα χέρια. Είναι καλύτερο να φέρνετε τα εργαλεία που χρειάζεστε κοντά σας. Πίνακας 4 Απαραίτητες Συμβουλές για να βελτιώσετε τον τρόπο που κάθεστε Τα ισχία πρέπει να είναι ψηλότερα από τα γόνατα. Η πλάτη πρέπει να υποστηρίζεται Πρέπει να υπάρχει απόσταση μεταξύ του μπροστινού άκρου της καρέκλας και του γόνατος (Πολύ μικρή απόσταση οδηγεί σε ερεθισμό του ισχιακού νεύρου ενώ πολύ μεγάλη μειώνει την κυκλοφορία στο κάτω άκρο) Το μαξιλαράκι του καθίσματος πρέπει να επιτρέπει ομοιογενή κατανομή των φορτίσεων στη λεκάνη και τη μέση Πίνακας 5 3

4 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Δημογραφικά χαρακτηριστικά Τα δημογραφικά χαρακτηριστικά του δείγματος φαίνονται στον πίνακα 6. Δεν παρατηρούνται σημαντικές διαφορές μεταξύ των ομάδων ως προς τα δημογραφικά χαρακτηριστικά. Δημογραφικά χαρακτηριστικά Ασθενών Μαρτύρων Mean SD Mean SD Ηλικία (Έτη) 40,83 9,99 47,50 3,32 Ύψος (cm) 169,92 11,87 170,75 6,18 Βάρος (kg) 76,25 14,10 80,75 28,95 Προϋπηρεσία (έτη) 15 11,50 21,50 9,33 Ώρες εργασίας/ ημέρα 6,83 2,08 4,25 1,71 Πίνακας 6 Μυοσκελετικές Παθήσεις της Σπονδυλικής Στήλης των Οδοντιάτρων Στον πίνακα 7 παρουσιάζονται οι αναφερόμενες μυοσκελετικές παθήσεις των οδοντιάτρων για τα τελευταία 2 χρόνια. Το συχνότερα αναφερόμενα συμπτώματα (58,3%) ήταν πόνος και δυσκαμψία. Στο 66,7% τα συμπτώματα εντοπίζονταν στην οσφύ, στο 25% σε ολόκληρη τη Σπονδυλική Στήλη και στο 8,3% μόνο στον αυχένα. Οι περισσότεροι οδοντίατροι (58,3%) είχαν χρόνια προβλήματα και η ένταση του πόνου κυμαίνονταν μεταξύ 1-4 (41,7%) και 5-7 (41,7%) στην αναλογική κλίμακα του πόνου. Τα 2/3 των οδοντιάτρων απείχαν από την εργασία τους λόγω των μυοσκελετικών προβλημάτων ενώ μόλις το 1/3 είχε ζητήσει ιατρική παρακολούθηση. Μυοσκελετικές Παθήσεις Σ.Σ. Οδοντιάτρων Συχνότητα Ποσοστό (%) Πάθηση Αρθρίτιδα 3 25 Προβλήματα Δίσκου (Κήλη, προβολή) 6 50 Προβλήματα Μυών (αδυναμία, ανισορροπία, σπασμός,κ.α.) 1 8,3 Προβλήματα Νευρικού Ιστού (ριζίτιδα, μυελοπάθεια, κ.α.) 1 8,3 Προβλήματα οστών (κάταγμα, κ.α.) Άλλα. 1 8,3 Είδος Συμπτωμάτων Πόνος 2 16,6 Δυσκαμψία 2 16,6 Και τα ,2 Άλλο (αιμωδίες, κόπωση, αδυναμία κ.α.) 2 16,6 Εντόπιση Αυχενική Μοίρα 1 8,3 Θωρακική Οσφυϊκή 8 66,7 Όλη η Σ.Σ Διάρκεια Πόνου Καθόλου 2 16,7 Οξεία Φάση Υποξία 3 25 Χρόνια 7 58,3 Ένταση Πόνου (0-10 κλίμακα) , , Αποχή από εργασία 9 75 Ιατρική Παρακολούθηση 4 33,3 Επιπτώσεις κοινωνικές 8 66,7 Πίνακας 7 Πιθανοί Παράγοντες Κινδύνου Οι επιβαρυντικοί παράγοντες που εμφάνιζαν στατιστικά σημαντική συσχέτιση με τα μυοσκελετικά προβλήματα των οδοντιάτρων φαίνονται στον πίνακα 8 4

5 ΠΙΘΑΝΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Ατομικοί Φυσικοί Εργασιακοί Κόπωση Άβολη στάση (Σκύψιμο - κάμψη) Θέση εργασίας (καθιστή χωρίς στήριξη πλάτης) Άβολη στάση (Συνδυασμένη κίνηση κάμψης, Θέση εργασίας με βάση δείκτες ρολογιού πλάγιας κάμψης & στροφής) (9-11) Παρατεταμένο κάθισμα Περιοχή στόματος που εμφανίζει πρόβλημα (άνω γνάθος & έσω επιφάνεια δοντιών) Αδυναμία μυών στάσης Συγκεκριμένες οδοντιατρικές πράξεις (προσθετική) Έλλειψη διαλειμμάτων Ωράριο Πίνακας 8 Ατομικοί παράγοντες Στατιστικά σημαντική διαφορά βρέθηκε ανάμεσα στις δυο ομάδες ως προς τον παράγοντα κόπωση (Fischer, r=0,038, p<0,05). Οι υπόλοιποι παράγοντες (ηλικία, φύλο, ύψος, βάρος ) δεν είχαν στατιστικά σημαντική σχέση (p>0,05). Το 58% ανέφερε σχέση της συναισθηματικής φόρτισης με τα συμπτώματα, η οποία δεν είναι στατιστικά σημαντική (Chi-square, r=0,8 p>0,05). Φυσικοί Παράγοντες Μύες στάσης Υπήρχε στατιστικά σημαντική διαφορά στις δοκιμασίες μεταξύ των 2 ομάδων αναφορικά με τους κοιλιακούς και τους ραχιαίους σταθεροποιούς μύες (p<0,05). Τα άτομα με αδυναμία μυών στάσης είχαν κακή στάση σώματος και εμφάνιζαν γρήγορα κόπωση και πόνο (διαγράμματα 1-2) Ραχιαίοι Κοιλιακοί Σκορ Άτομα Α ομάδα Β σκορ άτομα Α ομάδα Β Διάγραμμα 1 Διάγραμμα 2 Επίπονες Στάσεις 1) Ανάλυση OWAS για τον Αυχένα Στον πίνακα 9 συγκρίνουμε τα % ποσοστά του χρόνου (μέσους όρους) παραμονής των 2 ομάδων στις επιβλαβείς στάσεις. Παρατηρούμε ότι η πλειοψηφία των οδοντιάτρων με μυοσκελετικά προβλήματα εργάζεται περισσότερο χρόνο σε θέσεις πλάγιας κάμψης και. κάμψης του αυχένα που θεωρούνται επιβλαβείς και αρκετά επιβλαβείς στάσεις (κατηγορία 2 και 3) στο πρόγραμμα OWAS και απαιτούν άμεσες δράσεις. Αντίθετα τα άτομα της ομάδας ελέγχου διατηρούν περισσότερο την ουδέτερη στάση του αυχένα 5

6 ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ OWAS ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕΣΩΝ ΟΡΩΝ 2 ΟΜΆΔΩΝ Επίπεδα Δράσης για τη στάση του αυχένα & της κεφαλής Στατικές & Δυναμικές θέσεις (Πιο Συχνές) Ποσοστό Χρόνου στη Στάση ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΘΕΣΗ Α Β ΚΑΜΨΗ (σκύψιμο εμπρός) >20 Α Β ΠΛΑΓΙΑ ΚΑΜΨΗ >20 Α ΣΤΡΟΦΗ >20 Β Α Β Κατηγορία 1:αποδεκτή Κατηγορία 2: επιβλαβής Κατηγορία 3: αρκετά επιβλαβής Κατηγορία 4: πάρα πολύ επιβλαβής Πίνακας 1 Επίπεδο Α Β 1β) Ανάλυση OWAS για την Οσφύ Φαίνεται ότι οι περισσότεροι οδοντίατροι με μυοσκελετικές παθήσεις υιοθετεί άβολες στάσεις εργασίας (συνδυασμένη στάσης κάμψης και στροφή και στροφική κίνηση). Παρατηρούμε ότι τον περισσότερο χρόνο τους (mean 42%) οι οδοντίατροι της ομάδας Α εργάζονται σε στάση κάμψης και στροφής που θεωρείται αρκετά επιβλαβής στάση εργασίας (κατηγορία 3). Επίσης υιοθετούν και τη στάση κάμψης (σκύψιμο εμπρός) που θεωρείται επιβλαβής στάσης (κατηγορία 2). Αντίθετα οι οδοντίατροι της ομάδας ελέγχου υιοθετούν την ουδέτερη στάση της οσφύος που δεν είναι επιβλαβής (πίνακα 7). 6

7 ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ OWAS ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕΣΩΝ ΟΡΩΝ 2 ΟΜΆΔΩΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΘΕΣΗ Επίπεδα Δράσεις για τη Στάση Οσφύος Στατικές & Δυναμικές Εργασίες (Πιο Συχνές) Ποσοστό Χρόνου στη στάση Α Β ΚΑΜΨΗ (σκύψιμο εμπρός) >20 Α Β ΣΤΡΟΦΗ >20 Α Β ΚΑΜΨΗ & ΣΤΡΟΦΗ >20 Α Β Επίπεδο Κατηγορία 1:αποδεκτή Κατηγορία 2: επιβλαβής Κατηγορία 3: αρκετά επιβλαβής Κατηγορία 4: πάρα πολύ επιβλαβής Πίνακας 2 Α Β 3) Παράγοντες εργασίας Το 50% των οδοντιάτρων της ομάδας Α εργάζονταν μόνο σε καθιστή θέση, το 25% σε όρθια θέση και το 25% υιοθετούσε είτε την όρθια είτε την καθιστή θέση ανάλογα με τις ανάγκες των πελατών. Το 50% των οδοντιάτρων της ομάδας Β εργάζονταν μόνο όρθροι και το 50% μόνο σε καθιστή θέση (πίνακας 8). Θέση εργασίας Σύνολο Α Β όρθια θέση καθιστή και τα Πίνακας 3 Με βάση το Mann & Whitney τεστ βρέθηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ πόνου (Ζ=0.043, ρ<0.05) και καθιστής θέσης. Βέβαια και το 80% των οδοντιάτρων που εργάζονται όρθιοι για να έχουν καλύτερη ορατότητα στη στοματική κοιλότητα αναγκάζονται να εκτελέσουν κάμψη, πλάγια κάμψη αριστερά και στροφή δεξιά στη σπονδυλική τους στήλη) 7

8 Η πλειοψηφία των οδοντιάτρων με μυοσκελετικά προβλήματα εργάζονταν μεταξύ 9 η και 11 η θέσης με βάση τους δείκτες του ρολογιού (εικόνα1, διάγραμμα 3). Το 37% εργαζόταν μόνο στην 9 η, το 25% μόνο στην 11 η, το 19% μεταξύ 9 η και 11 η (ανάλογα με το περιστατικό), το 13% μεταξύ 9 ης και 12 ης, και μόνο το 6 % στην 12 η θέση. Με βάση το Mann & Whitney τεστ βρέθηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ μυοσκελετικών προβλημάτων και «9 θέση» (Ζ= =0,036,ρ<0,05) θέση με βάση δείκτες ρολογιού 6% 9 19% 37% % 25% "9,11" "9,12" Εικόνα 1 θέση εργασίας με βάση δείκτες ρολογιού (προσαρμοσμένο από Chaikurman 2005) Διάγραμμα 3 Στατιστικά σημαντική σχέση βρέθηκε μεταξύ θέσης ασθενούς και ΜΣΠ των οδοντιάτρων (ρ<0,05). Η καθιστή θέση του ασθενούς (>45 ο ) αναγκάζει τον οδοντίατρο να υιοθετήσει την ασύμμετρη, συνδυασμένη στάση ιδιαίτερα όταν οι εργασίες γίνονται στην άνω γνάθο με αποτέλεσμα να καταπονείται η οσφύ. Η ύπτια θέση των ασθενών συνδέεται άμεσα με την καθιστή θέση των οδοντιάτρων και παραμονή στη θέση αυτή περισσότερο από 10 λεπτά χωρίς κίνηση φαίνεται ότι αυξάνει τα συμπτώματα. Η προσθετική (κινητήή και ακίνητη) αναφέρεται ως η πιο επίπονη διαδικασία (76,3 %).Η εργασία αυτή απαιτεί παρατεταμένη, ασύμμετρη στάση και στατική σύσπαση των μυών της οσφύος. Με βάση το Mann & Whitney τεστ βρέθηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ μυοσκελετικών προβλημάτων και οδοντιατρικής πράξης (Ζ=0,042,ρ<0,05) (Διάγραμμα 4). 65,3 76,3 40,2 54,55 37,5 18,7 20,3 1,2 οδοντιατρικές παρεμβάσεις 2, εξακτική προσθετική χειρουργική ενδοδοντία περιοδοντιλογία ορθοδοντική γναθοχειρουργική ακτινολογία στοματολογία Διάγραμμα 4 Βρέθηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση πόνου και περιοχής του στόματος που εμφανίζει πρόβλημα (p<0.05). Εργασίες που γίνονται στην άνω γνάθο και στην εσωτερική επιφάνεια των δοντιών θεωρούνται πιο επιβαρυντικές (83.6%, 73% αντίστοιχα) καθώς αναγκάζουν την πλειοψηφία των οδοντιάτρωνν να εκτελεί μια συνδυασμένη κίνησηη που επιβαρύνει την οσφύ. Βρέθηκε στατιστικά σημαντική σχέση μεταξύ στηρίγματος πλάτης και μυοσκελετικών προβλημάτων (ρ>0,05). Το 62,1 % των οδοντιάτρων που εργάζονταν καθιστοί δεν χρησιμοποιούσε το στήριγμα πλάτης με αποτέλεσμα να εμφανίζεται γρηγορότερα κόπωση στους μύες της ράχης και πόνος στην οσφύ. Υπάρχει σημαντική συσχέτιση μεταξύ ωρών εργασίας και εμφάνισης πόνου (Ζ=0,041,ρ<0,05). Οδοντίατροι που εργάζονταν περισσότερες ώρες με τους ασθενείς τους, αισθάνονται σωματικά κουρασμένοι και εμφανίζουν περισσότερα προβλήματα. Στατιστικά σημαντική σχέση βρέθηκε μεταξύ έλλειψης διαλειμμάτων και ΜΣΠ (ρ<0,05). Το 71% των οδοντιάτρων της ομάδας Α δεν έκανε διαλείμματα, το 29% έκανε διαλείμματα μετά από κάθε πελάτη. Κατά την ανάλυση στάσης, παρατηρήθηκε ότι κατά την προετοιμασία των οδοντιατρικών πράξεων, πολλοί (60%) οδοντίατροι προκειμένου να πιάσουν ένα εργαλείο έκαναν αδέξιους χειρισμούς που οδηγούν σε ασύμμετρη κίνηση της οσφύος (Εικόνες 2-3). Οι στάσεις αυτές χαρακτηρίζονται αρκετά επιβλαβείς (τύπου 3) για την οσφύ. Διαφορές παρατηρήθηκαν επίσης και κατά τον τρόπο χειρισμού των εργαλείων της 8

9 ταμπλέτας εργαλείων (π.χ. τροχός). Το 75% των οδοντιάτρων με Μ.Σ.Π. τραβούσαν τα εργαλεία από την ταμπλέτα εργαλείων. Παρόλα αυτά, δεν βρέθηκε στατιστικά σημαντική σχέση μεταξύ των ΜΣΠ και του τρόπου χειρισμού των εργαλείων (ρ<0,05) Εικόνα 2 Εικόνα 3. Δεν βρέθηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ μυοσκελετικών προβλημάτων και των άλλων εργασιακών παραγόντων (ύπαρξης βοηθού, ετών εργασίας) (p>0,05) Εργονομική Εκπαίδευση & Ενεργητική Σταθεροποίηση Στατιστικά σημαντική βελτίωση του πόνου (r=0.005, δοκιμασία Wilcox) και της δυσλειτουργίας βρέθηκε μετά την εφαρμογή του προγράμματος (r=0.006, δοκιμασία Wilcox) (πίνακας 9). Το 87,6 % των οδοντιάτρων που πήραν μέρος στη φάση αυτή εφάρμοσαν εργονομικές αλλαγές στον τρόπο εργασία τους και κατάφεραν να ελέγξουν τους παράγοντες κινδύνου. Οι επιμέρους αλλαγές που εφάρμοσαν οι οδοντίατροι φαίνονται στο διάγραμμα που ακολουθεί. Όπως μπορούμε να δούμε οι περισσότεροι προτίμησαν να βελτιώσουν τη στάση τους (33.3%) ή να αλλάζουν αρκετά συχνά στάση (33.3%). Κανείς δεν αποφάσισε να αλλάξει εργασία ή να συνταξιοδοτηθεί. Ωστόσο με βάση τη δοκιμασία Kruskal Wallis η βελτίωση του πόνου (p = 0.387) και της δυσκαμψίας (p=0.328) δεν σχετίζεται με κάποια από τις επιμέρους εργονομικές αλλαγές που εφάρμοσαν οι οδοντίατροι (Διάγραμμα 4, Πίνακας 10) N=9 Μετρήσεις πριν Μετρήσεις μετά από 8 εβδομάδες Mean SD Mean SD P<0,05 Δυσκαμψία ,006 Δυσλειτουργία (ΟDI/100) Πόνος ,005 Πίνακας 9 0% 0% 33% 11% 56% συχνα διαλλείματα βελτίωση στάσης συχνή αλλαγή στάσης μείωση αριθμού ασθενών διακοπή/αλλαγή εργασίας Είδος αλλαγής Διάγραμμα 4 Πίνακας 10 Βελτίωση της στάσης 5 Συχνή αλλαγή στάση 3 Συχνά διαλείμματα 1 Μείωση αριθμού ασθενών 0 Διακοπή/ αλλαγή εργασίας 0 N 9

10 Το 70,2% των οδοντίατρων που εργάζονταν περισσότερα από 10 χρόνια παρουσίασαν μεγαλύτερη δυσκολία στο να τροποποιήσουν κατάλληλα τον τρόπο εργασίας τους. Σε περιπτώσεις ασθενών με έντονα προβλήματα ή σε δύσκολες οδοντιατρικές παρεμβάσεις (προσθετική ή η ενδοδοντία), το 65,3% των οδοντίατροι εξακολούθησαν να υιοθετούν θέσεις και στάσεις του σώματος που τους επέτρεπαν εύκολη πρόσβαση στη στοματική κοιλότητα αλλά καταπονούσαν την οσφυϊκή τους μοίρα. ΣΥΖΗΤΗΣΗ-ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η οσφυαλγία, όπως φαίνεται αποτελεί το συχνότερο μυοσκελετικό πρόβλημα της Σπονδυλικής Στήλης των οδοντιάτρων και ακολουθεί η αυχεναλγία. Σε ανάλογα αποτελέσματα κατέληξαν και άλλες έρευνες (Shrestha 2008, Sartorio et al 2005, Hayes et al 2009). Εξαιτίας της συχνότητας της και των επιπτώσεων της, θεωρείται σημαντικό πρόβλημα Δημόσιας Υγείας που χρήζει άμεσης παρέμβασης. Με βάση τα αποτελέσματα, τα μυοσκελετικά προβλήματα της Σ.Σ. των οδοντιάτρων σχετίζονται με παράγοντες που αφορούν τόσο τους εργαζόμενους όσο και την ίδια τη φύση της εργασίας. Συγκεκριμένα βρέθηκε στη δική μας μελέτη ότι πιθανοί παράγοντες κινδύνου1) άβολες στάσεις εργασίας (κάμψη και συνδυασμένη κίνηση πλάγιας, κάμψης και στροφής),2) η αδυναμία των σταθεροποιών της στάσης, 3)το είδος των οδοντιατρικών πράξεων, 4) η θέση του ασθενούς και του οδοντίατρου, 5) η καθιστή θέση χωρίς στήριξη πλάτης, 6) η διάρκεια των εργασιών, 7) η παραμονή σε μια θέση, 8) η έλλειψη διαλλειμάτων, 9) η περιοχή που εμφανίζει πρόβλημα, 10) η κόπωση αλλά και 11) η θέση των εργαλείων. Οι παρατηρήσεις αυτές συμφωνούν και με άλλες έρευνες τόσο επιδημιολογικές όσο και έρευνες πεδίου (Crawford et al 2005,Yamalik 2007,Valachi & Valachi 2006, Sartorio et al 2005, Hayes et al 2009, Visser & Straker 1994, Bramson et al 1998, Finsen 1998). Όπως επιβεβαιώνει και ποιοτική ανάλυση μελετών που έγιναν σε 5 χώρες (Crawford et al 2005) κοινά είναι τα μυοσκελετικά προβλήματα, κοινοί είναι και οι εργονομικοί κίνδυνοι παρ όλες τις διαφορές στις συνθήκες εργασίας και τις εργασιακές σχέσεις μεταξύ των χωρών (Cherniack et al 2010). Σε αντίθεση με άλλες μελέτες (Sartorio et al, Valachi 2008, Linfors et al 2006), στη δική μας μελέτη δεν βρέθηκε σχέση μεταξύ φύλου και προϋπηρεσίας με τις ΜΣΠ των οδοντιάτρων. Από τη φάση ΙΙ προκύπτει ότι το πρόγραμμα εργονομικής εκπαίδευσης και άσκησης φαίνεται ότι μπορεί να βοηθήσει τους οδοντιάτρους να προστατεύσουν την Οσφύ. Παρόλα αυτά η βελτίωση του πόνου και της δυσκαμψίας δεν σχετίζεται με κάποια από τις επιμέρους εργονομικές αλλαγές που εφάρμοσαν οι οδοντίατροι. Πιθανότατα η βελτίωση που παρατηρήθηκε είναι αποτέλεσμα τόσο του προγράμματος ασκήσεων όσο και των εργονομικών παρεμβάσεων που εφαρμόστηκαν. Ωστόσο πρέπει να μας προβληματίσει το γεγονός ότι 6 οδοντίατροι παρόλο που είχαν προβλήματα οσφυαλγίας δεν δέχθηκαν να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα θεραπείας. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι 4 από τους 6 εργάζονταν περισσότερο από 20 χρόνια Σε περιπτώσεις ασθενών με έντονα προβλήματα ή σε δύσκολες οδοντιατρικές παρεμβάσεις (προσθετική ή η ενδοδοντία) το 65,3% των οδοντίατροι εξακολούθησαν να υιοθετούν θέσεις και στάσεις του σώματος που τους επέτρεπαν εύκολη πρόσβαση στη στοματική κοιλότητα αλλά καταπονούσαν την οσφυϊκή τους μοίρα. Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε ότι οι οδοντίατροι είναι εκτεθειμένοι σε ένα μεγάλο αριθμό επιβαρυντικών παραγόντων που μπορεί να οδηγήσουν σε εμφάνιση πόνου στην οσφύ. Ωστόσο ένα κατάλληλα σχεδιασμένο πρόγραμμα εργονομικής εκπαίδευσης και άσκησης φαίνεται ότι μπορεί να βοηθήσει τους οδοντιάτρους να προστατεύσουν την Οσφύ και να βελτιώσουν την επαγγελματική τους δραστηριότητα καταπονώντας λιγότερο το σώμα τους. 10

11 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Allsopp, Basu, Browne, Burge and Matthews. (1997) Survey of the use of personal protective equipment and prevalence of the work related symptoms among dental staff, Occup Environ Med, 54, Andersson, G. B. J., Murphy, R. W., Ortengren, R. & Nachemson, A. 1979,The influence of back rest inclination and lumbar support on lumbar lordosis, Spine, 4, Bassett S., 1983,Back problems among dentists, J Canad Dent Assoc; 4 : Benn, RT, Wood, PHN, 1975,Pain in the back: an attempt to estimate the size of the problem. Rheumatol Rehab, 14, Bonney, R., Weisman, G., Haugh, L.D. & Finkelstein, J. 1990,Assessment of postural discomfort, Proceedings of the human Factors Society 34 th Annual Meeting, Orlando, Fl, 2-5 October, Boussenna, M., Corlett, E.N. & Pheasant, S.T.1982, The relation between discomfort and postural loading at the joints, Ergonomics, 25, Bramson, J., Smith, S., Romagnoli, G. 1998,Evaluating dental office ergonomic risk factors and hazards, JADA, 129, Callaghan, J. & McGill,S.,M.,2001,Low Back joint loading and kinematics during standing and unsupported sitting,ergonomics,44 (3), Callaghan, J. & McGill, M. (2001), Low back joint and kinematics during standing and unsupported sitting, Ergonomics, 44(3), Chaffin, D.B. & Andersson, G.B.J.1990, Occupational Biomechanics, 2nd ed (New York Wiley) 11. Duarte, M., Harvey, W. & Zatsiorsky, V. (2000) Stabilographic analysis of unconstrained standing, Ergonomics, 43 (11), Fish, D., Morris-Allen, D., 1998, Musculoskeletal Disorders in Dentists, NYSDJ, 4, Forde, S., Punnett, L. & Wegman, D. (2002) Pathomechanisms of work-related musculoskeletal disorders: Conceptual issues, Ergonomics, 45, Fritz & Irrgang, 2001, A comparison of a modified Oswestry Low Back Pain Disability Questionnaire and the Quebec Back Pain Disability Scale, Physical therapy, 81 (2), Frost, H., Lamb, S., Shackleton, 2000,A functional restoration Program for Chronic Low Back Pain, Physiotherapy, 86 (6), Frymoyer, J. W., Pope, M. H., Constanza, M. C., Rosen, J. C., Goggin, J.E. & Wilder, D.G., 1980,epidemiologic studies of low back pain, Spine, 5, Garfin, S., (2001) Use Good Body Mechanics to Help Keep your Spine Safe, Department of Orthopedics, University of California, USA 18. Guay, A., 1998, Commentary: Ergonomically Related Disorders in Dental Practice, JADA, 129, Hales, TR., Bernard, BP.1996, Epidemiology of work related musculoskeletal disorders, Orthoped Clin N Amer,27 (4): Harris, N., Crabb, Lj., 1978,Ergonomics: reducing mental and physical fatigue in the dental operatory. Dent Clin North Am, 22, Hedge, A, 2000, Back Care for dentists & Surgeons, Ergonomics, Cornell University, Ithaca, USA. 22. Hedge, A, 2000, Postural Risk Factors for Back Injury, Ergonomics, Cornell University, Ithaca, USA 23. Horstman, S. W., Horstman, B. C. & Horstman, F., S., 1997, Ergonomic Risk Factors Associated with the Practice of Dental Hygiene: A Preliminary Study, ASSE Technical Forum, Kendall, F.P, McCreary, E.K & Provance, P G.1993, Muscles, Testing and Function, Williams & Wilkins, Baltimore, 4th edn. 25. Klaber Moffett, J., Frost, H., 2000, Back to Fitness Program, Physiotherapy, 86 (6), Logue, K. (2000) The science of sitting, on-line article. 27. Long, A. 1993,Overview of the Ovako Working Posture Analysing System (OWAS), in E.J. Lovesey (ed), Contemporary Ergonomics 1993 (London: Taylor & Francis), Milerad, E., Ericson, MO., Nisell, R, Kilbom, A., 1991, an electromyographic study of dental work. Ergonomics, 34, Moen, B. & Bjorvatn, K., 1996, Musculoskeletal symptoms among dentists in a dental school, Occup. Med, 46, Mulhearn, S. & George, K. (1999), Abdominal Muscle Endurance and its Association with Posture and Low Back Pain, Physiotherapy, 85 (4), Murtomaa, H., 1982 Work-Related Complaints of Dentists and Dental Assistants, Int Arch Occup Environ Health, 50, Nachemson, A. L. 1966, The load on lumbar disks in different positions of the body, Clinical Orthopedics and related research, 45,

12 33. Norris, C., 1995, Spinal stabilization: 1. Active Lumbar Stabilization- Concepts, Physiotherapy, 81 (2), Norris, C., 1995, Spinal stabilization: 2. Limiting Factors to End-range Motion in the Lumbar Spine, Physiotherapy, 81 (2), Norris, C., 1995, Spinal stabilization: 3. Stabilization Mechanisms of the Lumbar Spine, Physiotherapy, 81 (2), Norris, C., 1995, Spinal Stabilization: 4.Muscle Imbalance and the Low Back, Physiotherapy, 81 (3), Norris, C., 1995, Spinal stabilization: 5.An exercise Program to Enhance Lumbar Stabilization, Physiotherapy, 81 (2), Olendorf, M. & Drury, C. (20001) Postural discomfort and perceived exertion in standardized boxholding postures, Ergonomics, 44 (15), Parniapour, M., Nordin, M., Kahanovitz, N & Frankel, V. 1988,The triaxial coupling of the torque generation of the trunk muscles during isometric exertions and the effect of fatiguing isoinertial movements on the motor output and movement patterns, Spine, 13 (9), Pollack, R., 1996 Dental office ergonomics: How to reduce stress factors and increase efficiency, Can Dent Assoc, 62 (6), Shugars, D, Miler, D., Williams, D., Fishburne, C., Strickland, D., 1987,Musculoskeletal pain among general dentists, General Dentistry;july-August: Visser L. & Straker,L. 1994,An investigation of discomfort experienced by dental therapists and assistants at work, Australian Dental Journal,39 (1), Wilder, D. G., Pope, M. H. & Frymoyer, J. W. 1988,The biomechanics of the lumbar disc herniation and the effect of the overload and instability, Journal of Spinal Disrders, 1, Janda, V. & Schmid, H.J.A.1980, Muscles as a pathogenic factor in back pain, Proceedings of the international Federation of orthopeadic Manipulation Therapists. Fourth Conference, New Zealand, Callaghan, J. & McGill,S.,M.,2001,Low Back joint loading and kinematics during standing and unsupported sitting,ergonomics,44 (3), Callaghan, J. & McGill, M. (2001), Low back joint and kinematics during standing and unsupported sitting, Ergonomics, 44(3), Chaffin, D.B. & Andersson, G.B.J.1990, Occupational Biomechanics, 2nd ed (New York Wiley) 48. Duarte, M., Harvey, W. & Zatsiorsky, V. (2000) Stabilographic analysis of unconstrained standing, Ergonomics, 43 (11), Fish, D., Morris-Allen, D., 1998, Musculoskeletal Disorders in Dentists, NYSDJ, 4, Forde, S., Punnett, L. & Wegman, D. (2002) Pathomechanisms of work-related musculoskeletal disorders: Conceptual issues, Ergonomics, 45, Fritz & Irrgang, 2001, A comparison of a modified Oswestry Low Back Pain Disability Questionnaire and the Quebec Back Pain Disability Scale, Physical therapy, 81 (2), Frost, H., Lamb, S., Shackleton, 2000,A functional restoration Program for Chronic Low Back Pain, Physiotherapy, 86 (6), Frymoyer, J. W., Pope, M. H., Constanza, M. C., Rosen, J. C., Goggin, J.E. & Wilder, D.G., 1980,epidemiologic studies of low back pain, Spine, 5, Garfin, S., (2001) Use Good Body Mechanics to Help Keep your Spine Safe, Department of Orthopedics, University of California, USA 55. Guay, A., 1998, Commentary: Ergonomically Related Disorders in Dental Practice, JADA, 129, Hales, TR., Bernard, BP.1996, Epidemiology of work related musculoskeletal disorders, Orthoped Clin N Amer, 27 (4): Harris, N., Crabb, Lj., 1978,Ergonomics: reducing mental and physical fatigue in the dental operatory. Dent Clin North Am, 22, Hedge, A, 2000, Back Care for dentists & Surgeons, Ergonomics, Cornell University, Ithaca, USA. 59. Hedge, A, 2000, Postural Risk Factors for Back Injury, Ergonomics, Cornell University, Ithaca, USA 60. Horstman, S. W., Horstman, B. C. & Horstman, F., S., 1997, Ergonomic Risk Factors Associated with the Practice of Dental Hygiene: A Preliminary Study, ASSE Technical Forum, Κουτής Χ. 2008, Επιδημιολογία επαγγελματικών νοσημάτων. Παραδόσεις ΜΠΣ Υγιεινής Ασφάλειας Εργασίας 62. Kendall, F.P, McCreary, E.K & Provance, P G.1993, Muscles, Testing and Function, Williams & Wilkins, Baltimore, 4th edn. 63. Klaber Moffett, J., Frost, H., 2000, Back to Fitness Program, Physiotherapy, 86 (6), Logue, K. (2000) The science of sitting, on-line article. 65. Long, A. 1993, Overview of the Ovako Working Posture Analysing System (OWAS), in E.J. Lovesey (ed), Contemporary Ergonomics 1993 (London: Taylor & Francis),

13 66. Milerad, E., Ericson, MO., Nisell, R, Kilbom, A., 1991, an electromyographic study of dental work. Ergonomics, 34, Moen, B. & Bjorvatn, K., 1996, Musculoskeletal symptoms among dentists in a dental school, Occup. Med, 46, Mulhearn, S. & George, K. (1999), Abdominal Muscle Endurance and its Association with Posture and Low Back Pain, Physiotherapy, 85 (4), Murtomaa, H., 1982 Work-Related Complaints of Dentists and Dental Assistants, Int Arch Occup Environ Health, 50, Nachemson, A. L. 1966, The load on lumbar disks in different positions of the body, Clinical Orthopedics and related research, 45, Norris, C., 1995, Spinal stabilization: 1. Active Lumbar Stabilization- Concepts, Physiotherapy, 81 (2), Norris, C., 1995, Spinal stabilization: 2. Limiting Factors to End-range Motion in the Lumbar Spine, Physiotherapy, 81 (2), Norris, C., 1995, Spinal stabilization: 3. Stabilization Mechanisms of the Lumbar Spine, Physiotherapy, 81 (2), Norris, C., 1995, Spinal Stabilization: 4.Muscle Imbalance and the Low Back, Physiotherapy, 81 (3), Norris, C., 1995, Spinal stabilization: 5.An exercise Program to Enhance Lumbar Stabilization, Physiotherapy, 81 (2), Olendorf, M. & Drury, C. (20001) Postural discomfort and perceived exertion in standardized boxholding postures, Ergonomics, 44 (15), Parniapour, M., Nordin, M., Kahanovitz, N & Frankel, V. 1988,The triaxial coupling of the torque generation of the trunk muscles during isometric exertions and the effect of fatiguing isoinertial movements on the motor output and movement patterns, Spine, 13 (9), Pollack, R., 1996 Dental office ergonomics: How to reduce stress factors and increase efficiency, Can Dent Assoc, 62 (6), Shugars, D, Miler, D., Williams, D., Fishburne, C., Strickland, D., 1987,Musculoskeletal pain among general dentists, General Dentistry;july-August: Visser L. & Straker,L. 1994,An investigation of discomfort experienced by dental therapists and assistants at work, Australian Dental Journal,39 (1), Wilder, D. G., Pope, M. H. & Frymoyer, J. W. 1988,The biomechanics of the lumbar disc herniation and the effect of the overload and instability, Journal of Spinal Disrders, 1, Janda, V. & Schmid, H.J.A.1980, Muscles as a pathogenic factor in back pain, Proceedings of the international Federation of orthopeadic Manipulation Therapists. Fourth Conference, New Zealand,

ΣΥΝ ΡΟΜΟ ΧΑΜΗΛΗΣ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ Ο

ΣΥΝ ΡΟΜΟ ΧΑΜΗΛΗΣ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ Ο ΣΥΝ ΡΟΜΟ ΧΑΜΗΛΗΣ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ:Πρόγραµµα Ασκήσεων & Εργονοµικής Εκπαίδευσης για την Πρόληψη και τον Έλεγχο των Παραγόντων Κινδύνου.. ΠΑΓΓΟΥ*, Β. ΠΑΓΓΟΣ, Φυσικοθεραπευτές.

Διαβάστε περισσότερα

Μυοσκελετικές παθήσεις Σπονδυλικής Στήλης και παράγοντες κινδύνου κατά την άσκηση της Οδοντιατρικής: Πολυεπίπεδη εργονομική ανάλυση

Μυοσκελετικές παθήσεις Σπονδυλικής Στήλης και παράγοντες κινδύνου κατά την άσκηση της Οδοντιατρικής: Πολυεπίπεδη εργονομική ανάλυση ΕΡΕΥΝΑ ORIGINAL PAPER Μυοσκελετικές παθήσεις Σπονδυλικής Στήλης και παράγοντες κινδύνου κατά την άσκηση της Οδοντιατρικής: Πολυεπίπεδη εργονομική ανάλυση Παγγού Δήμητρα 1, Μπαμπάτσικου Φωτούλα 2, Κιούση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΥΛΙΚΟ & ΜΕΘΟΔΟΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΥΛΙΚΟ & ΜΕΘΟΔΟΣ Μυοσκελετικά προβλήματα νοσηλευτών στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας: Καταγραφή των συμπτωμάτων και αξιολόγηση των παραγόντων κινδύνου που σχετίζονται με τη στάση του σώματος Παγγού Δ. 1, Μαυροειδή Α. 2,

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση ψυχοκοινωνικών παραγόντων & μυοσκελετικών συμπτωμάτων σε εργαζόμενους σε τηλεφωνικά κέντρα

Διερεύνηση ψυχοκοινωνικών παραγόντων & μυοσκελετικών συμπτωμάτων σε εργαζόμενους σε τηλεφωνικά κέντρα Διερεύνηση ψυχοκοινωνικών παραγόντων & μυοσκελετικών συμπτωμάτων σε εργαζόμενους σε τηλεφωνικά κέντρα Θεώνη Κουκουλάκη Τοπογράφος Μηχανικός, Εργονόμος, Υπεύθυνη Κέντρου Ασφάλειας της Εργασίας Ελληνικό

Διαβάστε περισσότερα

Κατάλογος ελέγχου για την πρόληψη των λανθασμένων στάσεων του σώματος κατά την εργασία

Κατάλογος ελέγχου για την πρόληψη των λανθασμένων στάσεων του σώματος κατά την εργασία 45 Κατάλογος ελέγχου για την πρόληψη των λανθασμένων στάσεων του σώματος κατά την εργασία Μέρος A: Εισαγωγή Η σωστή στάση του σώματος κατά την εργασία αποτελεί βασική προϋπόθεση για την πρόληψη των μυοσκελετικών

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της Φυσικής δραστηριότητας στην κινητική επάρκεια και την ανάπτυξη του μυοσκελετικού συστήματος του παιδιού

Ο ρόλος της Φυσικής δραστηριότητας στην κινητική επάρκεια και την ανάπτυξη του μυοσκελετικού συστήματος του παιδιού Ο ρόλος της Φυσικής δραστηριότητας στην κινητική επάρκεια και την ανάπτυξη του μυοσκελετικού συστήματος του παιδιού Ελευθέριος Κέλλης, Ph.D Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνής προβληματισμός Μη σωστή στάση Προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ Back School Σχολή Σπονδυλικής Στήλης Back School Αναφέρεται σε ένα επίσημο πρόγραμμα θεωρητικής και πρακτικής εκπαίδευσης και φροντίδας της σπονδυλικής στήλης που

Διαβάστε περισσότερα

Εργονομική αξιολόγηση για μυοσκελετικούς κινδύνους σε καπνοβιομηχανία. Στέλιος Παπαδόπουλος, Ιατρός Εργασίας, Σύμβουλος Εργονόμος ΕΡΓΟΝΟΜΙΑ Α.Ε.

Εργονομική αξιολόγηση για μυοσκελετικούς κινδύνους σε καπνοβιομηχανία. Στέλιος Παπαδόπουλος, Ιατρός Εργασίας, Σύμβουλος Εργονόμος ΕΡΓΟΝΟΜΙΑ Α.Ε. Εργονομική αξιολόγηση για μυοσκελετικούς κινδύνους σε καπνοβιομηχανία Στέλιος Παπαδόπουλος, Ιατρός Εργασίας, Σύμβουλος Εργονόμος ΕΡΓΟΝΟΜΙΑ Α.Ε. 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μελετήθηκαν είκοσι τρεις (23) θέσεις εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Berg Balance Scale (Α/Α:, Ημερομηνία: / /20 )

Berg Balance Scale (Α/Α:, Ημερομηνία: / /20 ) Α/Α Περιγραφή Σκορ (0-4) 1. Σήκωμα από κάθισμα 2. Όρθια στάση χωρίς στήριξη 3. Κάθισμα χωρίς στήριξη πλάτης 4. Κάθισμα από όρθια στάση 5. Μεταφορές 6. Όρθια στάση, χωρίς στήριξη, με μάτια κλειστά 7. Όρθια

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση στάσης. Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών

Αξιολόγηση στάσης. Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών Αξιολόγηση στάσης Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών Εικόνα 1. Τυπικές όρθιες στάσεις. Τέλια όρθια στάση (Α), κυφω-λορφωτική στάση (Β), στάση επίπεδης ράχης (C) & χαλαρή στάση (D). Τέλεια όρθια

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 12ο : Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΡΗ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΟΙΛΙΑΚΟΥ ΚΑΙ ΡΑΧΙΑΙΟΥΣ ΜΥΕΣ

Μάθημα 12ο : Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΡΗ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΟΙΛΙΑΚΟΥ ΚΑΙ ΡΑΧΙΑΙΟΥΣ ΜΥΕΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΕ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ (Κ.Μ. Μ 161) Μάθημα 12ο : Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΡΗ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΟΙΛΙΑΚΟΥ ΚΑΙ ΡΑΧΙΑΙΟΥΣ ΜΥΕΣ Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές πρέπει να είναι σε θέση

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ Η ΣΩΣΤΗ ΘΕΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ Η ΣΩΣΤΗ ΘΕΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ Η ΣΩΣΤΗ ΘΕΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ "Η στάση του σώματός μας όταν εργαζόμαστε στον υπολογιστή, είναι πολύ σημαντική. Μια κακή στάση μπορεί να μας δημιουργήσει προβλήματα, για παράδειγμα, στη μέση, στα χέρια

Διαβάστε περισσότερα

K.D.M.treatment. Kinetic Decompression Mobilization

K.D.M.treatment. Kinetic Decompression Mobilization Kinetic Decompression Mobilization Η επεμβατική φυσικοθεραπεία συνδυάζει νέες τεχνικές αποκατάστασης με εξοπλισμό υψηλής τεχνολογίας. Από το 2009 η Fysiotek εισάγει στην Ελλάδα και τη Κύπρο αμερικάνικη

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΪΚΕΣ ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΜΥΪΚΕΣ ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΥΪΚΕΣ ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΥΪΚΕΣ ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ Έλλειψη ισορροπίας μεταξύ μυϊκών ομάδων που βρίσκονται σε λειτουργική συνάφεια (αγωνιστές ανταγωνιστές, π.χ. κοιλιακοί- ραχιαίοι) ΤΙ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικής µοίρας σπονδυλικής στήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ

Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικής µοίρας σπονδυλικής στήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ Παθήσεις & παραµορφώσειςθωρακικής µοίραςσπονδυλικήςστήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικήςµοίρας Σκολίωση Νόσο Scheuermann Αγκυλοποιητική

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 11η Αποκλίσεις Σπονδυλικής Στήλης

Διάλεξη 11η Αποκλίσεις Σπονδυλικής Στήλης ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 11η Αποκλίσεις Σπονδυλικής Στήλης Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Στάση Σώματος Ο όρος σωστή στάση

Διαβάστε περισσότερα

3D N E W T O N. 3D Σύστημα ενδυνάμωσης & μυϊκής αποκατάστασης σπονδυλικής στήλης ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ

3D N E W T O N. 3D Σύστημα ενδυνάμωσης & μυϊκής αποκατάστασης σπονδυλικής στήλης ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ 3D N E W T O N 3D Σύστημα ενδυνάμωσης & μυϊκής αποκατάστασης ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Σταθεροποίηση Σπονδυλικών Μυών Σταθεροποιεί ταυτόχρονα τους εκ βαθέων και ανταγωνιστές μυς Αυτόχθων Ραχιαίος, Εγκάρσιος Κοιλιακός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ. 08/Φεβ/2013 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ. 08/Φεβ/2013 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας 1 2 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ- ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΙΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΕΤΡΑΚΕΦΑΛΩΝ ΚΑΙ ΜΥΩΝ ΤΩΝ ΙΣΧΙΩΝ

ΑΣΚΗΣΙΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΕΤΡΑΚΕΦΑΛΩΝ ΚΑΙ ΜΥΩΝ ΤΩΝ ΙΣΧΙΩΝ ΑΣΚΗΣΙΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΕΤΡΑΚΕΦΑΛΩΝ ΚΑΙ ΜΥΩΝ ΤΩΝ ΙΣΧΙΩΝ 1. ΑΡΣΕΙΣ ΑΠΟ ΒΑΘΥ ΚΑΘΙΣΜΑ ΜΕ ΑΛΤΗΡΕΣ 2. ΑΡΣΕΙΣ ΑΠΟ ΒΑΘΥ ΚΑΘΙΣΜΑ ΜΕ ΜΠΑΡΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΤΡΑΧΗΛΟ 3. ΑΡΣΕΙΣ ΑΠΟ ΒΑΘΥ ΚΑΘΙΣΜΑ ΜΕ ΜΠΑΡΑ ΠΙΣΩ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (2005)

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (2005) ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (2005) Αγαπητοί Συνάδελφοι, Κυρίες και Κύριοι, Αρχίζουμε την ενδιαφέρουσα αυτή στρογγυλή τράπεζα που έχει θέμα της, την Χρόνια οσφυαλγία, ελπίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

"ΑΓΧΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ"

ΑΓΧΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ "ΑΓΧΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ" Γεώργιος Σ. Γκουμάς MD, PhD, FESC Αν. Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Ευρωκλινική Αθηνών Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Πρόληψης και Επιδημιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Παγγού Δήμητρα, Ντέκοβα Αποστολία, Τασιοπούλου Ευδοξία, Χατζημανώλη Ουρανία ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Παγγού Δήμητρα, Ντέκοβα Αποστολία, Τασιοπούλου Ευδοξία, Χατζημανώλη Ουρανία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μυοσκελετικές Παθήσεις της Σπονδυλικής Στήλης των Νοσηλευτών: Εφαρμογή της Τεχνικής Tape-McConnell ως Εργαλείου Ελέγχου και Πρόληψης των συμπτωμάτων και των λανθασμένων προτύπων στάσης κατά την εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Καρδιολογικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Περιεχόμενα προηγούμενης διάλεξης Περιγραφή παθολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Μία από της σημαντικότερες παθήσεις που αλλοιώνουν την ποιότητα της ζωής του ανθρώπου, στην ώριμη ηλικία, είναι και η σπονδυλική

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί οι εργαζόμενοι σε χώρους γραφείων υιοθετούν επιβαρυντικές για το μυοσκελετικό τους σύστημα στάσεις;

Γιατί οι εργαζόμενοι σε χώρους γραφείων υιοθετούν επιβαρυντικές για το μυοσκελετικό τους σύστημα στάσεις; 1 Γιατί οι εργαζόμενοι σε χώρους γραφείων υιοθετούν επιβαρυντικές για το μυοσκελετικό τους σύστημα στάσεις; Ν. Μαρμαράς 1, Δ. Ναθαναήλ 1 & Ν. Ζαρμπούτης 2 1 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Σχολή Μηχανολόγων

Διαβάστε περισσότερα

SYNERGY MOVEMENTS TRAINING SEMINAR SERIES

SYNERGY MOVEMENTS TRAINING SEMINAR SERIES SYNERGY MOVEMENTS TRAINING SEMINAR SERIES H Maximum Fitness σε συνεργασία µε τη Gymnastika διοργανώνουν µια νέα ολοκληρωµένη σειρά σεµιναρίων σχεδιασµένη για οποιονδήποτε γυµνάζει αθλητές ή αθλούµενους.

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις για τον αυχένα

Ασκήσεις για τον αυχένα Ασκήσεις για τον αυχένα Παπαδόπουλος Ανδρέας Ορθοπαιδικός Χειρουργός Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών Ο καλύτερος τρόπος για την πρόληψη τραυματισμών είναι η ύπαρξη ισχυρών, ευέλικτων μυών και αρθρώσεων.

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. «ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.ΙΩΝΙΑΣ Εισαγωγή: γή Η συνηθέστερη των παθήσεων που προσβάλλει τους ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Ανασχεδιασμός της θέσης οδήγησης Τραμ

Ανασχεδιασμός της θέσης οδήγησης Τραμ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Εργαστήριο Οργάνωσης της Παραγωγής Μονάδα Εργονομίας Ανασχεδιασμός της θέσης οδήγησης Τραμ

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία παθήσεων αυχενικής µοίρας (6o µάθηµα)

Θεραπεία παθήσεων αυχενικής µοίρας (6o µάθηµα) Θεραπεία παθήσεων αυχενικής µοίρας (6o µάθηµα) Ασκήσεις κινητικότητας (ROM) ΑΜΣΣ Σε αυτές τις ασκήσεις κινητικότητας (Εικ. 1), στο εργαστήριο εφαρµόστηκαν & έγινε πρακτική άσκηση στις εξής ασκήσεις: Κάµψη

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική κατάσταση Παράμετροι της φυσικής κατάστασης που αναφέρονται στην υγεία

Φυσική κατάσταση Παράμετροι της φυσικής κατάστασης που αναφέρονται στην υγεία Φυσική κατάσταση Η φυσική υγεία ή φυσική κατάσταση (όπως συνηθίζεται να αποκαλείται στους κόλπους των επαγγελματιών της άσκησης), που αντιστοιχεί στον αγγλικό όρο Physical Fitness, είναι ένας πολυδιάστατος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ Η έννοια της οροαρνητικής ΣπΑ Προακτινολογική ΣπΑ ΣΠΥΡΟΣ ΑΣΛΑΝΙΔΗΣ ΣπΑ Ομάδα φλεγμονωδών αρθροπαθειών Με κοινά κλινικά χαρακτηριστικά και γενετικούς προδιαθεσικούς παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Μυϊκή αντοχή. Η σχέση των τριών κύριων µορφών της δύναµης (Weineck, 1990) ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Μυϊκή αντοχή. Η σχέση των τριών κύριων µορφών της δύναµης (Weineck, 1990) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ-ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η προπόνηση της δύναµης στο ποδόσφαιρο Dr. Ζήσης Παπανικολάου (Ph.D., Ed.Μ.) ΤΕΦΑΑ Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο ποδοσφαιριστής

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανικές ιδιότητες των οστών

Μηχανικές ιδιότητες των οστών Τα οστά δρουν σαν κατασκευές υποστήριξης και μεταφέρουν φορτία: h Απλή συμπίεση h Λυγισμός (φόρτιση του ενός φλοιού ελκυσμός του άλλου) h Στρέψη Μηχανικές ιδιότητες των οστών h Ισχυρότερα στη συμπίεση

Διαβάστε περισσότερα

Mειώστε. την καταπόνηση! www.handlingloads.eu

Mειώστε. την καταπόνηση! www.handlingloads.eu Mειώστε την καταπόνηση! Ευρωπαϊκή εκστρατεία ελέγχων και ενημέρωσης Χειρωνακτική διακίνηση φορτίων στην Ευρώπη στους τομείς των μεταφορών και της υγειονομικής περίθαλψης www.handlingloads.eu Μια εκστρατεία

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική αξιολόγηση παθήσεων σπονδυλικής στήλης (2 ο μάθημα) 1. Παρατήρηση (η οποία χωρίζεται περαιτέρω σε γενική & ειδική.

Κλινική αξιολόγηση παθήσεων σπονδυλικής στήλης (2 ο μάθημα) 1. Παρατήρηση (η οποία χωρίζεται περαιτέρω σε γενική & ειδική. Κλινική αξιολόγηση παθήσεων σπονδυλικής στήλης (2 ο μάθημα) Στόχος αυτού του μαθήματος είναι να μάθει ο σπουδαστής ποιες είναι οι βασικές αρχές της κλινικής αξιολόγησης (αντικειμενικής εξέτασης) των μυοσκελετικών

Διαβάστε περισσότερα

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου)

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) 01/35 Το Ερειστικό Σύστημα αποτελείται από: 1. Τα Οστά 2. Τις Αρθρώσεις 3. Τους Συνδέσμους 02/35 ΟΣΤΑ ΤΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ Σύνολο: 285 οστά

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : καταγραφή δεδομένων Το πιο πρακτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc Εξειδικευμένες ασκήσεις προσαρμοσμένες στον τύπο της σκολίωσης Τρισδιάστατη αυτοδιόρθωση

Διαβάστε περισσότερα

. (Ασκήσεις προς αποφυγή)

. (Ασκήσεις προς αποφυγή) ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωσημεθοδολογία-προγραμματισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Λειτουργική Ανατομική Μηχανική της κίνησης 2. ΚΩΔ.

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ Αποτελεί τον μυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορμού με κύριο οστικό στοιχείο τους σπονδύλους και την παράλληλη συμβολή

Διαβάστε περισσότερα

Α. Τ. Ε. Ι ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Α. Τ. Ε. Ι ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α. Τ. Ε. Ι ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΟΝΟΜΙΑΣ ΤΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ: ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Ι. ΓΙΑΝΝΑΤΣΗΣ

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Ι. ΓΙΑΝΝΑΤΣΗΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ι. ΓΙΑΝΝΑΤΣΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Η Μέτρηση Εργασίας (Work Measurement ή Time Study) έχει ως αντικείμενο τον προσδιορισμό του χρόνου που απαιτείται από ένα ειδικευμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ & ΣΚΕΛΕΤΟΥ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ & ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ & ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΥΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΕΝΟΝΤΩΝ ΔΙΑΣΤΡΕΜΜΑ ΕΞΑΡΘΡΗΜΑ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΟΣΤΩΝ 2. ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ Α. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΥ ΚΡΑΝΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Approaches to Research) Δρ ΚΟΡΡΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2013 Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Research

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΟΥ ΠΟΝΟΥ

ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΟΥ ΠΟΝΟΥ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΟΥ ΠΟΝΟΥ ΛΑΜΠΡΑΚΗ ΜΑΡΙΖΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ RN, MPH MSc Bioethics ΠΑΤΕΡΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΙΑΤΡΟΣ Αριστοτέλης ονόμαζε τον χρόνιο πόνο «Πάθος Ψυχής» Αλβέρτος Σβάιτσερ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π.

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π. Σχήμα 1: Η πορεία του Παρουσίαση Περιστατικού Εικ. 2: Πτερυγοειδής (ΑΡ) ωμοπλάτη Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής. Το παραπληρωματικό νεύρο, που είναι ένα κυρίως κινητικό νεύρο,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΚ 0903 «Κινησιολογία» 5η Διάλεξη: «Κορμός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 6 - ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ 6 - ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 6 - ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Ποια καρέκλα είναι κατάλληλη όταν χειριζόμαστε ηλεκτρονικό υπολογιστή; a) Το ύψος να είναι σταθερό με μεγάλη πλάτη b) Να διαθέτει υποστήριξη χαμηλά για τη μέση

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 12η Τραυματισμοί Νωτιαίου Μυελού

Διάλεξη 12η Τραυματισμοί Νωτιαίου Μυελού ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 12η Τραυματισμοί Νωτιαίου Μυελού Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Τραυματισμοί του Νωτιαίου Μυελού

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π. Πλυτά Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής και Κοινωνικής Αποκατάστασης (Κ.Α.Φ.Κ.Α.) Αμφιλοχίας. Εισαγωγή Το παραπληρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός σωστής χρήσης Η/Υ.

Οδηγός σωστής χρήσης Η/Υ. Από: http://www.ikaria.gr/odigos-sostis-xrisis-ypologisti.html Οδηγός σωστής χρήσης Η/Υ. A. ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ Η/Υ. Η χρήση ενός πληκτρολογίου ή ποντικιού μπορεί να συνδεθεί με

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για το συγγραφέα... 7. Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή στους υπολογιστές... 9. Κεφάλαιο 2: Μονάδες μέτρησης... 32

Λίγα λόγια για το συγγραφέα... 7. Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή στους υπολογιστές... 9. Κεφάλαιο 2: Μονάδες μέτρησης... 32 Περιεχόμενα Λίγα λόγια για το συγγραφέα... 7 Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή στους υπολογιστές... 9 Κεφάλαιο 2: Μονάδες μέτρησης... 32 Κεφάλαιο 3: Οι βασικές λειτουργίες ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή... 38 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Αθλητική ταξινόμηση. Κατηγορία 1. Κατηγορία ΙΙ (κάτω άκρα) Κατηγορία ΙΙ (άνω άκρα) Β έτος

Αθλητική ταξινόμηση. Κατηγορία 1. Κατηγορία ΙΙ (κάτω άκρα) Κατηγορία ΙΙ (άνω άκρα) Β έτος ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Β έτος Αθλητική ταξινόμηση Κατηγορία 1 Κατηγορία ΙΙ (κάτω άκρα) Κατηγορία ΙΙ (άνω άκρα) 1 .. Κατηγορία ΙΙΙ Κατηγορία IV.. Κατηγορία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΞΑΜΗΝΟ: 7 Ο ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΓΟΝΟΜΙΑ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Δρ. Σκρουμπέλος Δρ. Λάϊος Δρ. Γιαννακούρου Σιουτάρη ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εταιρικές Παροχές και Benefits

Εταιρικές Παροχές και Benefits Εταιρικές Παροχές και Benefits Οι επιπτώσεις τους στο εργασιακό περιβάλλον 30/11/2005 Γιατί παρουσιάζουν ερευνητικό ενδιαφέρον; Το κόστος παροχών και benefits είναι υψηλό για τις επιχειρήσεις χωρίς να

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις & Αντιθέσεις στην Ιατρική. Παντελής Κρανιώτης Ακτινολόγος, Επ. Επιμελητής Β Κλινικό Εργαστήριο Ακτινολογίας ΠΓΝ Πατρών, Ρίο

Θέσεις & Αντιθέσεις στην Ιατρική. Παντελής Κρανιώτης Ακτινολόγος, Επ. Επιμελητής Β Κλινικό Εργαστήριο Ακτινολογίας ΠΓΝ Πατρών, Ρίο Θέσεις & Αντιθέσεις στην Ιατρική Παντελής Κρανιώτης Ακτινολόγος, Επ. Επιμελητής Β Κλινικό Εργαστήριο Ακτινολογίας ΠΓΝ Πατρών, Ρίο CT vs MRI Οξεία οσφυαλγία (με ή χωρίς ριζιτική συνδρομή)* Πολύ συχνό πρόβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τροποποίηση της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 9ο : Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΡΗ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΑΜΠΤΗΡΕΣ ΜΥΕΣ ΤΟΥ ΑΓΚΩΝΑ

Μάθημα 9ο : Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΡΗ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΑΜΠΤΗΡΕΣ ΜΥΕΣ ΤΟΥ ΑΓΚΩΝΑ ΑΣΚΗΣΗ ΜΕ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ (Κ.Μ. Μ 161) Μάθημα 9ο : Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΡΗ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΑΜΠΤΗΡΕΣ ΜΥΕΣ ΤΟΥ ΑΓΚΩΝΑ Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές πρέπει να είναι σε θέση να:

Διαβάστε περισσότερα

Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης.

Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης. Α.Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης. Σπουδαστές: Κάτανα Ελευθερία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΘΟΔΟΣ SCHROTH ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗΣ

Η ΜΕΘΟΔΟΣ SCHROTH ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗΣ Η ΜΕΘΟΔΟΣ SCHROTH ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗΣ ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist MSc, PT Συνήθης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ 1 ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. Θ. "Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ", 2 Α' ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. ΚΑΒΑΛΑΣ, 3ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΔΠΘ, Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις ενδυνάμωσης των μυών της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης.

Ασκήσεις ενδυνάμωσης των μυών της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Το Ανθρώπινο Σώμα. Στοιχεία Ανατομίας και Φυσιολογίας Κανόνες Υγιεινής. Η Άσκηση βασική προϋπόθεση για την Υγεία. Σχολικό Έτος 2011-2012 Τάξη Α Ερευνητική Εργασία Α Τετραμήνου Υπεύθυνος Καθηγητής: Σταθόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικό-Ερευνητικό Ινστιτούτο Τραυματολογίας και Ορθοπεδική RR Vreden του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Ανάπτυξης στην Ρωσία.

Επιστημονικό-Ερευνητικό Ινστιτούτο Τραυματολογίας και Ορθοπεδική RR Vreden του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Ανάπτυξης στην Ρωσία. Επιστημονικό-Ερευνητικό Ινστιτούτο Τραυματολογίας και Ορθοπεδική RR Vreden του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Ανάπτυξης στην Ρωσία. KINETRAC KNX-7000 ρομποτικό σύστημα συνδυασμένης εφαρμογής για ξηρή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ. για την έρευνα. «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας»

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ. για την έρευνα. «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας» ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ για την έρευνα «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας» Η Έρευνα - γενικά Η έρευνα αυτή αφορά τη σχεδίαση και διεξαγωγή μιας πανελλαδικής έρευνας για την καταγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Επώδυνα Mυοσκελετικά Σύνδρομα Άνω και Κάτω Άκρων

Επώδυνα Mυοσκελετικά Σύνδρομα Άνω και Κάτω Άκρων Επώδυνα Mυοσκελετικά Σύνδρομα Άνω και Κάτω Άκρων Δρ. Χρήστος Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων του Μυοσκελετικού Συστήματος, Πανεπιστήμιο Αθηνών Πόνος Μία δυσάρεστη αισθητική

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 15ο : Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΡΗ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΑΜΠΤΗΡΕΣ ΜΥΕΣ ΤΟΥ ΓΟΝΑΤΟΣ

Μάθημα 15ο : Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΡΗ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΑΜΠΤΗΡΕΣ ΜΥΕΣ ΤΟΥ ΓΟΝΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΕ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ (Κ.Μ. Μ 161) Μάθημα 15ο : Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΡΗ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΑΜΠΤΗΡΕΣ ΜΥΕΣ ΤΟΥ ΓΟΝΑΤΟΣ Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές πρέπει να είναι σε θέση

Διαβάστε περισσότερα

Μυοσκελετικές παθήσεις (ΜΣΠ) στον τομέα των ξενοδοχείων, των εστιατορίων και της τροφοδοσίας (Horeca)

Μυοσκελετικές παθήσεις (ΜΣΠ) στον τομέα των ξενοδοχείων, των εστιατορίων και της τροφοδοσίας (Horeca) 24 Μυοσκελετικές παθήσεις (ΜΣΠ) στον τομέα των ξενοδοχείων, των εστιατορίων και της τροφοδοσίας (Horeca) Εισαγωγή Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, περίπου 7,8 εκατομμύρια άτομα απασχολούνται στον τομέα των ξενοδοχείων,

Διαβάστε περισσότερα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 5/10/2015

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 5/10/2015 Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Σακχαρώδης διαβήτης Ε. Κουτρούμπα-Μαρκέτου Δρ. Διευθύντρια Βιοχημικού Εργαστηρίου ΓΝΑ ΚΑΤ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟΝΟΜΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

ΕΡΓΟΝΟΜΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΡΓΟΝΟΜΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ Σύστημα εργαζόμενου-θέσης εργασίας στάση - θέση σώματος κίνηση εντατική εργασία επαναλαμβανόμενες διαδικασίες φωτισμός, χρώματα, ορατότητα Περιβάλλον εργασίας ΕΡΓΟΝΟΜΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Παθητικά στοιχεία. Οστά. Αρθρ. χόνδροι. Πολύπλοκη κατασκευή. Σύνδεσμοι τένοντες. Ενεργητικά στοιχεία. Ανομοιογενή βιολογικά υλικά.

Παθητικά στοιχεία. Οστά. Αρθρ. χόνδροι. Πολύπλοκη κατασκευή. Σύνδεσμοι τένοντες. Ενεργητικά στοιχεία. Ανομοιογενή βιολογικά υλικά. Κινησιοθεραπεία Ιδιότητες Υλικών 1 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΤΟΧΗΣ ΥΛΙΚΩΝ Ανθρώπινο σώμα Παθητικά στοιχεία Οστά Αρθρ. χόνδροι Πολύπλοκη κατασκευή Σύνδεσμοι τένοντες Ανομοιογενή βιολογικά υλικά Ενεργητικά στοιχεία Μύες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΑΘΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ PCO CONVIN ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΑΘΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ PCO CONVIN ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2014 PCO CONVIN ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΑΘΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛ. 3 ΣΕΛ. 4 ΣΕΛ. 6 ΣΕΛ. 16 ΣΕΛ.

Διαβάστε περισσότερα

Τόπος: Children s Hospital Los Angeles Children s Hospital San Diego

Τόπος: Children s Hospital Los Angeles Children s Hospital San Diego Συγγραφείς & έτος 2004 Kathleen Meeske et al. 2009 Sung L. et al Σκοπός & επιμέρους στόχοι Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να εξετάσει την ποιότητα ζωής και τα επίπεδα κούρασης παιδιών που διαγνώστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Η εμφάνιση καταγμάτων αποτελεί την κυριότερη επιπλοκή της οστεοπόρωσης. Τα περισσότερα κατάγματα επουλώνονται χωρίς να υπάρχει ανάγκη χειρουργικής επέμβασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΙΤΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΙΤΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Βοηθός Φαρμακείου Ημ/νια: 26/11/2013 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Εισηγητής : Εμμανουήλ Ε. Νικόλαος Μάθημα: Ασφάλεια και Υγιεινή Ενότητα: Κεφάλαιο 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΙΤΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κινήσεις της καθημερινής ζωής. Τις κάνουμε με το σωστό τρόπο;

Κινήσεις της καθημερινής ζωής. Τις κάνουμε με το σωστό τρόπο; Κινήσεις της καθημερινής ζωής. Τις κάνουμε με το σωστό τρόπο; 20100208 15:29:00 Εκτός των κλασσικών ασκήσεων που προτείνονται για την πρόληψη και θεραπεία πολλών παθήσεων, πρέπει να περιλαμβάνεται στα

Διαβάστε περισσότερα

δύναμη και προπόνηση δύναμης προπόνηση με βάρη

δύναμη και προπόνηση δύναμης προπόνηση με βάρη δύναμη και προπόνηση δύναμης προπόνηση με βάρη ταξινόμιση της φυσικής κατάστασης Δύναμη Αντοχή φυσική κατάστασ η Ταχύτητα Ευλυγισία ποιοι ασχολούνται με την άσκηση με βάρη οι αθλητές της άρσης βαρών, οι

Διαβάστε περισσότερα

Η Επίδραση των Μετεωρολογικών Παραγόντων σε Μυοσκελετικές Παθήσεις Επαγγελματιών Υγείας

Η Επίδραση των Μετεωρολογικών Παραγόντων σε Μυοσκελετικές Παθήσεις Επαγγελματιών Υγείας Η Επίδραση των Μετεωρολογικών Παραγόντων σε Μυοσκελετικές Παθήσεις Επαγγελματιών Υγείας Δήμητρα Παγγού-Κοκκινογούλη 1,Βάννα Πανδή-Αγαθοκλή 1 Φυσικοθεραπεύτρια, Msc «Εφαρμοσμένη Δημόσια Υγεία» Δρ. Χημικός-ερευνήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις εμπιστοσύνης, ισορροπίας και ενδυνάμωσης

Ασκήσεις εμπιστοσύνης, ισορροπίας και ενδυνάμωσης Ασκήσεις εμπιστοσύνης, ισορροπίας και ενδυνάμωσης.. τα δύο σώματα γίνονται ένα σύστημα σωμάτων κι αποκτούν κοινό κέντρο βάρους, με ισοκατανομή δυνάμεων το κεφάλι, η πλάτη, η κοιλιά και οι γλουτοί βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην άσκηση με αντίσταση. Ισομετρική Ενδυνάμωση. Δρ. Φουσέκης Κων/νος. Καθηγητής Εφαρμογών. Kων/νος Φουσέκης, Καθηγητης Εφ.

Εισαγωγή στην άσκηση με αντίσταση. Ισομετρική Ενδυνάμωση. Δρ. Φουσέκης Κων/νος. Καθηγητής Εφαρμογών. Kων/νος Φουσέκης, Καθηγητης Εφ. Εισαγωγή στην άσκηση με αντίσταση Ισομετρική Ενδυνάμωση Δρ. Φουσέκης Κων/νος. Καθηγητής Εφαρμογών Άσκηση με αντίσταση Αντίσταση με αντίσταση είναι μια ενεργητική εκγύμναση (δυναμική ή στατική μυϊκή συστολή)

Διαβάστε περισσότερα

Τοποθέτηση για ωδίνες τοκετού και τοκετό

Τοποθέτηση για ωδίνες τοκετού και τοκετό Τοποθέτηση για ωδίνες τοκετού και τοκετό Κάθισμα στην μπάλα ωδινών Η κίνηση εμπρός και πίσω κατά το κάθισμα στην μπάλα ωδίνων μειώνει τον πόνο, προάγει την χαλάρωση, ανοίγει την εγκάρσια και προσθιο οπίσθια

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων.

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. 15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. Η ουροδόχος κύστη δεν είναι απλά μία κοιλότητα η οποία γεμίζει απλά

Διαβάστε περισσότερα

Aξιολόγηση κινητικότητας αρθρώσεων

Aξιολόγηση κινητικότητας αρθρώσεων ΓΝΑ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΩΝ Aξιολόγηση κινητικότητας αρθρώσεων Μανώλης Παπαδόπουλος Διδάκτωρ ΕΚΠΑ, MSc Φυσικοθεραπευτής ΜΑΦ ΓΝΑ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ»

Διαβάστε περισσότερα

Μία νέα προσέγγιση µελέτης του εργασιακού στρες και εφαρµογή της σε κέντρο τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών

Μία νέα προσέγγιση µελέτης του εργασιακού στρες και εφαρµογή της σε κέντρο τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών Μία νέα προσέγγιση µελέτης του εργασιακού στρες και εφαρµογή της σε κέντρο τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών Σ. ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ (1), Ν. ΜΑΡΜΑΡΑΣ (2) (1) (2) ΕΡΓΟΝΟΜΙΑ ΕΠΕ, Ελ. Βενιζέλου 63-71, 142 31 Νέα Ιωνία,

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α

Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α DETECT- ED ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α Δημήτρης Χατζηχρήστου Καθηγητής Ουρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

HEKTIΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΛΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

HEKTIΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΛΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ HEKTIΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΛΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ X.ΠΩΓΩΝΙΔΗΣ 1,Α.ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ 2,Ε.ΞΕΝΟΔΟΧΙΔΟΥ 3, Δ.ΟΥΖΟΥΝΗΣ 2, Μ.ΤΣΟΥΛΗ 3,Α.ΠΑΠΠΑ 3, Ε.ΚΑΡΑΜΠΕΛΑ 4 1.Κ.Υ ΜΑΥΡΟΘΑΛΑΣΣΑΣ, 2.Κ.Υ ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΕΛΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΙ

ΚΑΡΤΕΛΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΙ ΚΑΡΤΕΛΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΙ Ονοματεπώνυμο Φοιτητή (-τριας) ΑΜ.. Εξάμηνο.. Απουσίες.. Α. Θέματα ασφάλειας * Νοσοκομείο /Κλινική /Ίδρυμα. Επάρκεια γνώσεων σχετικά με τον ασφαλή

Διαβάστε περισσότερα

Training instructions for back trainer LINEO. Art. No.: 7428-550

Training instructions for back trainer LINEO. Art. No.: 7428-550 Training instructions for back trainer LINEO Art. No.: 7428-550 R RU Οδηγίες εκγύμνασης για τη στιγμιαία συσκευή γυμναστικής LINEO Η συσκευή LINEO είναι μια πολύπλευρη συσκευή γυμναστικής. Ειδικά στην

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε Αιμίλιος Τίγκος Χειρουργός Οδοντίατρος - Ενδοδοντολόγος Κάθε δόντι αποτελείται από τη «μύλη», το τμήμα δηλαδή που βρίσκεται έξω από τα ούλα και είναι ορατό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ. και περίνεο

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ. και περίνεο ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ Φυσικοθεραπεία µετά από γυναικολογικά χειρουργεία σε κοιλιά και περίνεο ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Αλεξάνδρα Χρισταρά Παπαδοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ. 3. Μύες (ανάλογα µε την εµβρυολογική προέλευση και την νεύρωσή τους διαχωρίζονται σε: α. Εξωγενείς (ετερόχθονες) β. Ενδογενείς (αυτόχθονες)

ΡΑΧΗ. 3. Μύες (ανάλογα µε την εµβρυολογική προέλευση και την νεύρωσή τους διαχωρίζονται σε: α. Εξωγενείς (ετερόχθονες) β. Ενδογενείς (αυτόχθονες) ΡΑΧΗ Ι. Γενικά Α. Η ράχη αποτελείται από την οπίσθια επιφάνεια του σώµατος 1. Αποτελεί µυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορµού 2. Οστικά στοιχεία α. Σπόνδυλοι β. Κεντρικά τµήµατα των πλευρών γ. Άνω επιφάνειες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΣΤΑ (ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ ΙΕΡΟ) ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ Μεγαλύτεροι σε μέγεθος και όγκο, με κοντούς και παχείς αυχένες, ευρύτερες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Ως ινιακή πλαγιοκεφαλία χαρακτηρίζεται η ασυμμετρία και αποπλάτυνση του οπισθίου τμήματος της κεφαλής (βρεγματοϊνιακή χώρα) (όπως αναφέρεται και στο κεφάλαιο των κρανιοσυνοστεώσεων). Ο προσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάκτηση του εύρους κίνησης της άρθρωσης Η βελτίωσης της μυϊκής απόδοσης Η βελτίωσης της νευρομυϊκής λειτουργίας-ιδιοδεκτικότητας Η λειτουργική

Η ανάκτηση του εύρους κίνησης της άρθρωσης Η βελτίωσης της μυϊκής απόδοσης Η βελτίωσης της νευρομυϊκής λειτουργίας-ιδιοδεκτικότητας Η λειτουργική Η ανάκτηση του εύρους κίνησης της άρθρωσης Η βελτίωσης της μυϊκής απόδοσης Η βελτίωσης της νευρομυϊκής λειτουργίας-ιδιοδεκτικότητας Η λειτουργική επανένταξη Η ανάκτηση του εύρους κίνησης της άρθρωσης Η

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ.9 ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ. Σύγχρονη Εργονοµία

ΚΕΦ.9 ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ. Σύγχρονη Εργονοµία ΚΕΦ.9.9- ΟΙ ΧΕΙΡΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΦΟΡΤΙΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ 9.ΙΙ.- ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΡΣΗΣ ΦΟΡΤΙΩΝ Σύγχρονη Εργονοµία 1 Αυτόµατος Προσδιορισµός Ορίων Ανύψωσης ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΓΙΣΤΗ ΑΠΟ ΕΚΤΗ ΑΝΥΨΩΣΗ ΦΟΡΤΙΟΥ ΑΠΌ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΠΡΩΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ(Διαφ.1) Στη 10χρονη εμπειρία μου με χρήστες ηρωίνης

Διαβάστε περισσότερα