ΤΠΟΤΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΣΙΚΗ ΑΝΑΠΣΤΞΗ & ΣΡΟΥΙΜΩΝ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΠΟΤΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΣΙΚΗ ΑΝΑΠΣΤΞΗ & ΣΡΟΥΙΜΩΝ"

Transcript

1 ΤΠΟΤΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΣΙΚΗ ΑΝΑΠΣΤΞΗ & ΣΡΟΥΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΥΤΣΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ Δ/ΝΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ, ΑΞΙΟΠΟΙΗΗ ΠΡΟΙΟΝΣΩΝ ΥΤΣΩΝ ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ (ΠΑΠ-ΥΜΚ) (Stevia rebaudiana Bertoni, Οικογένεια: Compositae) ΑΘΗΝΑ, Δεκέμβριος 2011 Διεύθυνση ΠΑΠ-Υυτών Μεγάλης Καλλιέργειας Διευθύντρια: Γεωργία Κωστοπούλου Γεωπόνος, τηλ.: Προϊστάμενος: Β. Μερέας Γεωπόνος, τηλ.: Πληροφορίες: Βασιλική Λαϊνά Γεωπόνος, τηλ Ελένη Δημοπούλου, Γεωπόνος, τηλ , τέβια Επιστημονικό όνομα: Stevia rebaudiana (L.) bertoni Οικογένεια: Compositae ή Asteraceae Κοινό όνομα: τέβια 1

2 ΠΕΡΙΕΦΟΜΕΝΑ 1. Γενικά για το φυτό 2. Βοτανικά χαρακτηριστικά 3. Εξάπλωση-Οικονομική σημασία 4. Φρήσεις-Προϊόντα 5. Καλλιεργητική Σεχνική 5.1 Απαιτήσεις σε κλίμα-έδαφος 5.2 Πολλαπλασιασμός 5.3 Προετοιμασία του εδάφους 5.4 Λίπανση 5.5 Άρδευση 5.6 Ζιζανιοκτονία 5.7 Εχθροί-Ασθένειες 6. υγκομιδή-απόδοση 7. Ξήρανση 8. Η καλλιέργεια της στέβιας στην Ελλάδα 9. Προοπτικές 10. Βιβλιογραφία 2

3 1. Γενικά για το φυτό Η Stevia rebaudiana bertoni είναι ένα βότανο της οικογένειας των Compositae, που είναι αυτοφυές στην Παραγουάη και τη Βραζιλία. Οι γλυκοζίτες στα φύλλα το κάνουν εξαιρετικά γλυκό, μία ιδιότητα που το καθιστά μοναδικό ανάμεσα σε περίπου 300 είδη του γένους stevia. Σο φυτό της στέβιας χρησιμοποιείται ως γλυκαντικό για πάνω από 400 χρόνια. Πήρε το όνομά του από τον Moises Santiago Bertoni που το ανακάλυψε το Βοτανικά χαρακτηριστικά Είναι πολυετές ποώδες φυτό ύψους 0,6 μέτρων όταν είναι αυτοφυές (στα τροπικά θερμά κλίματα). Καλλιεργείται όμως ως ετήσιο και σε διάφορες πιο ψυχρές περιοχές του κόσμου. Σα φύλλα είναι μικρά, μήκους 5 εκατοστών αν και υπάρχουν και μεγαλόφυλλες ποικιλίες. Υύονται στο βλαστό σταυρωτά. Σα άνθη αναπτύσσονται σε ταξιανθίες (κορύμβους) χρώματος λευκού. Σα άνθη είναι ερμαφρόδιτα, και γονιμοποιούνται με σταυρεπικονίαση με την βοήθεια εντόμων. Ανθίζει το φθινόπωρο. Οι βλαστοί είναι τρυφεροί αρχικά και στη συνέχεια γίνονται ημιξυλώδεις. Σο ριζικό του σύστημα είναι επιφανειακό και επομένως δεν αντέχει σε έλλειψη νερού καθώς και σε ισχυρούς ανέμους. Ο σπόρος είναι μικρός χρώματος μαύρου όταν είναι σε καλή κατάσταση. 3

4 3. Εξάπλωση-οικονομική σημασία Η στέβια καλλιεργείται στην Λατινική Αμερική, της οποίας είναι αυτοφυές φυτό, όμως στην παραγωγή της κυριαρχούν πλέον οι Ασιατικές χώρες. Η Κίνα αποτελεί τον μεγαλύτερο καλλιεργητή στέβιας στον κόσμο, ενώ η Ιαπωνία και η Κορέα διαθέτουν τη μεγαλύτερη αγορά εκχυλισμάτων στέβιας. Πρόσφατα, οι ΗΠΑ, η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία ενέκριναν ορισμένα παρασκευάσματα στέβιας ως συστατικά σε φαγητά και ροφήματα στις αγορές τους. 4. Φρήσεις-Προϊόντα Η στέβια είναι ένα αρκετά γνωστό φυτό σε αρκετές περιοχές της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής που χρησιμοποιείται ως γλυκαντική ουσία σε διάφορα τρόφιμα και αναψυκτικά (ως πρόσθετο τροφίμων). Επίσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αφέψημα (φαρμακευτικό τσάι) ή σε σαλάτες, φρέσκια ή αποξηραμένη. Οι γλυκοζίτες του φυτού ονομάζονται στεβιοσίδη και ρεμπαουντιοσίδη-α και περιέχονται στα φύλλα του. 5. Καλλιεργητική Σεχνική 5.1 Απαιτήσεις σε κλίμα-έδαφος Η στέβια αναπτύσσεται σε υποτροπικά υγρά κλίματα με ύψος βροχής πάνω από mm το έτος, ενώ προτιμά τα καλά αποστραγγιζόμενα, αμμώδη ή αμμοαργιλώδη εδάφη. Ως προς την αντίδραση του εδάφους, καταλληλότερα θεωρούνται τα εδάφη με ελαφρώς όξινη αντίδραση, ενώ αν καλλιεργηθεί σε αλκαλικά εδάφη (ph 8) η ανάπτυξη του φυτού θα είναι περιορισμένη και αργή. Δεν αναπτύσσεται σε αλατούχα εδάφη. Αναπτύσσεται σε θερμοκρασία από 15 0 C έως 30 0 C με μέγιστη θερμοκρασία 41 0 C. Αναπτύσσεται σε κλίματα που κυμαίνονται από εύκρατα ως τροπικά και δεν αντέχει σε χαμηλές θερμοκρασίες (κάτω από -6 0 C). Για το λόγο αυτό, στη χώρα μας, η σπορά θα πρέπει να γίνεται σε σπορεία νωρίς την άνοιξη και η μεταφύτευση να γίνει μετά την παρέλευση των τελευταίων αναμενόμενων παγετών. Είναι φωτόφιλο φυτό και δεν αναπτύσσεται σε σκιερές τοποθεσίες. 5.2 Πολλαπλασιασμός Ο ιδανικός τρόπος πολλαπλασιασμού του φυτού είναι αγενώς με τη χρήση μοσχευμάτων στελεχών ή φύλλων του φυτού, όμως το κόστος παραγωγής τους είναι απαγορευτικό. Για το λόγο αυτό η στέβια πολλαπλασιάζεται με σπόρο σε θερμοκήπιο (σε θερμοκρασία C) για την παραγωγή φυταρίων για περίοδο 8 με 10 εβδομάδων. την περίπτωση καλλιέργειας για παραγωγή φύλλων, είναι απαραίτητος ο συνεχής φωτισμός των φυτών ώστε να αποφευχθεί η πρώιμη άνθιση. Η μεταφύτευση γίνεται την άνοιξη ανάλογα με τις κλιματικές συνθήκες. τον Καναδά η μεταφύτευση γίνεται το Μάιο ενώ σε πιο θερμές χώρες, όπως η χώρα μας, μπορεί να γίνει πιο νωρίς. πέρνεται σε αποστάσεις 50 έως 70 εκατοστά μεταξύ των γραμμών 4

5 με συνολική πυκνότητα φυτείας έως φυτών/στρ. περίπου, η οποία θεωρείται και η ιδανική. πορόφυτα σε θερμοκήπιο 5.3 Προετοιμασία του εδάφους Πριν την φύτευση γίνεται όργωμα του εδάφους και ακολουθούν 1-2 κατεργασίες με δίσκο ή φρέζα ώστε να γίνει μια λεία κλίνη. 5.4 Λίπανση Σο φυτό έχει μικρές απαιτήσεις σε θρεπτικά συστατικά, παρόλα αυτά όμως θα πρέπει να διενεργείται έλεγχος της σύστασης του εδάφους. ε πειράματα που έγιναν στο Οντάριο του Καναδά διαπιστώθηκε ότι λίπανση με το λίπασμα σε ποσότητα 10 κιλά/στρ. πριν από τη μεταφύτευση και με 14 κιλά/στρ. με ουρία μετά τη μεταφύτευση, είναι ικανοποιητική. ε πειράματα στη χώρα μας διαπιστώθηκε ότι η στέβια αποδίδει καλύτερα όταν γίνει ενσωμάτωση κοπριάς στο έδαφος πριν από τη μεταφύτευση και λίπανση ανάλογα με τις ανάγκες των κατά τόπους εδαφών. Γενικά το άζωτο είναι το σημαντικότερο θρεπτικό στοιχείο για τη στέβια καθώς σχετίζεται με την ανάπτυξη του φυλλώματός της. 5.5 Άρδευση τις τροπικές περιοχές η στέβια δεν απαιτεί άρδευση. Όμως σε περιοχές, όπως είναι η Ελλάδα, που το ύψος βροχής δεν φτάνει τα 700mm ανά έτος, απαιτείται άρδευση. Είναι απαραίτητη συχνή και επιφανειακή άρδευση ώστε να επιτυγχάνονται υψηλότερες αποδόσεις. ε γενικές γραμμές, η άρδευση είναι απαραίτητη όταν οι άκρες των βλαστών αρχίσουν να γέρνουν. Η καταλληλότερη μέθοδος άρδευσης θεωρείται η στάγδην. 5.6 Ζιζανιοκτονία Η ζιζανιοκτονία συνιστάται να γίνεται επαναλαμβανόμενα με τη χρήση μηχανικών μέσων. Μπορεί να απαιτηθεί και συμπληρωματική καταπολέμηση με βοτάνισμα ή ζιζανιοκτόνα. 5.7 Εχθροί-Ασθένειες Η φυτοπροστασία των φυτών δεν αποτελεί ιδιαίτερο πρόβλημα καθώς οι προσβολές από έντομα εκτός των σκουληκιών είναι ελάχιστες. Προβλήματα μπορεί να δημιουργήσουν οι μύκητες του γένους Septoria (Septoria steviae), Sclerotinia (Sclerotinia sclerotiorum), καθώς και οι παγετοί και οι δυνατοί άνεμοι. Επίσης είδη ζώων όπως τα κουνέλια και οι 5

6 λαγοί έχει παρατηρηθεί ότι προξενούν ζημιές επειδή προτιμούν τα γλυκά φύλλα του φυτού. 6. υγκομιδή απόδοση Γίνεται συγκομιδή είτε ολόκληρου του φυτού είτε των φύλλων μόνο πριν την άνθιση με τα χέρια ή με μηχανικά μέσα. Ο χρόνος της συγκομιδής εξαρτάται από την ποικιλία, το γεωγραφικό πλάτος και την καλλιεργητική περίοδο. Γενικά η συγκομιδή γίνεται το φθινόπωρο, όταν τα φυτά είναι εκατοστά σε ύψος. Η βέλτιστη απόδοση (βιομάζα), καθώς και η καλύτερη ποιότητα και ποσότητα στεβιοσίδης (stevioside) επιτυγχάνονται λίγο πριν από την άνθηση. Έρευνα του 1995 σε περιοχές του Καναδά δείχνει ότι η απόδοση σε δείγμα φύλλων που ελήφθη κατά τη βέλτιστη περίοδο συγκομιδής είχε δυνατότητα απόδοσης 285 κιλών/στρ σε ξηρά φύλλα. ε πειράματα που έχουν γίνει στην Ελλάδα διαπιστώθηκε ότι η απόδοση σε ξηρά φύλλα μπορεί να φτάσει και τα 500 κιλά/στρ, ενώ σε χώρες όπως η Βραζιλία και η Ινδία μπορεί να φτάσει και τα 700 κιλά/στρ. ως αρδευόμενη. 7. Ξήρανση Η αποξήρανση των ξυλοποιημένων μίσχων καθώς και των πράσινων φύλλων ολοκληρώνεται αμέσως μετά τη συγκομιδή με τη χρήση κλιβάνου ή και με έκθεση στον ήλιο οπότε και επιτυγχάνεται η καλύτερη ποιότητα. Ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες και την πυκνότητα της φόρτωσης, συνήθως απαιτούνται ώρες σε θερμοκρασία 40 C - 50 C. Εκτιμάται ότι μια ποσότητα χλωρής μάζας κιλών/στρ. αποδίδει έως 600 κιλά/στρ. ξηρού βάρους. Αμέσως μετά την αποξήρανση, ένας ειδικά σχεδιασμένος αλωνιστής/ διαχωριστής είναι απαραίτητος για τον διαχωρισμό των ξερών φύλλων από το μίσχο. Σα ξερά φύλλα αποθηκεύονται με πλαστική επένδυση σε χαρτονένια κουτιά. Περαιτέρω επεξεργασία με εκχύλιση απαιτείται για να εξαχθούν οι γλυκοζίτες στεβιόλης σε εμπορική κλίμακα (για χρήση ως πρόσθετο τροφίμων). 8. Η καλλιέργεια της στέβιας στην Ελλάδα Η καλλιέργεια της στέβιας μπορεί να αποτελέσει μια εναλλακτική λύση σε διάφορες πρώην καπνοπαραγωγικές περιοχές της Ελλάδας, αφού απαιτεί παρόμοιους χειρισμούς με την καλλιέργεια του καπνού. Επίσης πειράματα έχουν δείξει ότι αποδίδει πάνω από 200 κιλά/στρ. σε ξηρά 6

7 φύλλα σε διάφορες περιοχές της χώρας, απόδοση η οποία θεωρείται το όριο για να είναι οικονομικά βιώσιμη η καλλιέργεια. 9. Προοπτικές Α. Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Σροφίμων αξιολόγησε την ασφάλεια των γλυκοζιτών του φυτού της στέβιας, ως γλυκαντικού και διατύπωσε τη γνώμη ότι η αποδεκτή ημερήσια πρόσληψη γλυκοζιτών είναι τα 4 mg/kgr σωματικού βάρους. Έτσι, στις 11 Νοεμβρίου 2011 δημοσιεύτηκε ο κοινοτικός κανονισμός 1131/2011 (αρμοδιότητας, σε εθνικό επίπεδο, του Γενικού Φημείου του Κράτους), με τον οποίο εγκρίνεται η χρήση γλυκοζιτών στεβιόλης, που εκχυλίζονται από το φυτό στέβια, ως γλυκαντικών σε 31 κατηγορίες τροφίμων. Επισημαίνεται ότι για να είναι δυνατή η παραγωγή και χρήση των γλυκοζιτών στεβιόλης ως πρόσθετου των τροφίμων σε εμπορική κλίμακα, η προαναφερθείσα έγκριση έπρεπε να συμπληρωθεί και με τον καθορισμό των κριτηρίων καθαρότητας. Έτσι εκδόθηκε ο κοινοτικός κανονισμός 231/2012 (αρμοδιότητας, σε εθνικό επίπεδο, του Γενικού Φημείου του Κράτους) και περιλαμβάνει τα κριτήρια καθαρότητας όλων των πρόσθετων των τροφίμων συμπεριλαμβανομένων και των γλυκαντικών. ύμφωνα με τον παραπάνω κανονισμό μετά τις 10 Απριλίου 2012 δε θα επιτρέπεται η εισαγωγή και η διακίνηση στην ΕΕ γλυκοζιτών στεβιόλης ή τροφίμων που τους περιέχουν, όταν δεν πληρούνται τα σχετικά κριτήρια καθαρότητας. ημειώνεται, δε, ότι, προς το παρόν, τα φύλλα του εν λόγω φυτού που περιέχουν τους γλυκοζίτες στεβιόλης και μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν σε οποιαδήποτε μορφή τους για γλυκαντικούς σκοπούς, δε μπορούν να εισαχθούν και να διακινηθούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), καθώς σχετικά αιτήματα ενδιαφερομένων έχουν τύχει απορριπτικής απάντησης σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπει ο κανονισμός (ΕΚ) 258/97 «για τα νέα τρόφιμα και τα νέα συστατικά τροφίμων». Λεπτομέρειες για τις παραπάνω χρήσεις και τον έλεγχο των κριτηρίων καθαρότητας περιέχονται στην 30/003/309/ (ΑΔΑ:Β4ΩΛΗ-ΚΟ) σχετική εφαρμοστική εγκύκλιο του ΓΦΚ-Δ/νση Σροφίμων. Β. Προς το παρόν η στέβια δεν υπάγεται σε Κοινή Οργάνωση Αγοράς της Ε. Ένωσης, ούτε προβλέπεται για αυτήν συνδεδεμένη ενίσχυση από τα κονδύλια του γνωστού ως Α Πυλώνα της κοινοτικής χρηματοδότησης. τα πλαίσια της στήριξης-προώθησης καινοτόμων καλλιεργειών οι υπηρεσίες του ΤΠ.Α.Α.Σ. διερευνούν τη δυνατότητα ένταξης της καλλιέργειας σε προγράμματα του Β πυλώνα του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (Π.Α.Α) για την επερχόμενη νέα προγραμματική περίοδο από το

8 10. Βιβλιογραφία - Καπόγλου Π., «τέβια. Η επιχειρηματική καλλιέργεια της στέβιας», Εκδόσεις ο ίδιος ο συγγραφέας, Μαυρόλοφος ερρών, Λόλας Π., «Πειράματα, αποδεικτικοί αγροί και οικονομικότητα του είδους Stevia rebaudiana ως εναλλακτική καλλιέργεια του καπνού», Σελική έκθεση, ΤΠΑΑΣ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Βόλος Λόλας Π., «Πειράματα, αποδεικτικοί αγροί και οικονομικότητα του είδους Stevia rebaudiana ως καινοτόμος εναλλακτική καλλιέργειατρόφιμο στην Ελλάδα», Ενημερωτικό φυλλάδιο, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Βόλος Internet links en.wikipedia.org (ιστοσελίδα του ΓΦΚ) 8

Τ.Ε.Ι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ & ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ

Τ.Ε.Ι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ & ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ Τ.Ε.Ι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ & ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΡΙΩΝ ΥΒΡΙ ΙΩΝ ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ ΣΤΑ ΑΓΡΟΝΟΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΖΑΦΕΙΡΑΚΗΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά φυτά. Ο θησαυρός της ελληνικής γης με... άρωμα ανάπτυξης

Αρωματικά φυτά. Ο θησαυρός της ελληνικής γης με... άρωμα ανάπτυξης ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ 03 ΤΕΥΧΟΣ Νο ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 Αρωματικά φυτά Ο θησαυρός της ελληνικής γης με... άρωμα ανάπτυξης ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Η ανταγωνιστικότητα περνά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΤΟΜΑΤΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΤΟΜΑΤΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΤΟΜΑΤΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ 1 ΕΔΑΦΟΣ Κατάλληλο έδαφος για την καλλιέργεια

Διαβάστε περισσότερα

M9 Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1202/95 της Επιτροπής της 29ης Μαΐου 1995 L 119 11 30.5.1995

M9 Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1202/95 της Επιτροπής της 29ης Μαΐου 1995 L 119 11 30.5.1995 1991R2092 EL 06.05.2006 026.001 1 Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα B ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΟΚ) αριθ. 2092/91 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ της 24ης Ιουνίου 1991 περί του βιολογικού

Διαβάστε περισσότερα

Δράση 04: «Καταγραφή, ανάδειξη και δημιουργία τράπεζας γενετικού υλικού για τις γηγενείς ποικιλίες φυτικών ειδών στα Επτάνησα»

Δράση 04: «Καταγραφή, ανάδειξη και δημιουργία τράπεζας γενετικού υλικού για τις γηγενείς ποικιλίες φυτικών ειδών στα Επτάνησα» Journal Odysseus Environmental & Cultural Sustainability of the Mediterranean Region: 5 (2013): 35-52. http://www.jodysseus.gr Δράση 04: «και δημιουργία υλικού για τις γηγενείς» Παύλος Μπουχάγιερ, Επίκουρος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΙΚΑΛΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΙΚΑΛΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΙΚΑΛΗΣ [1] Γενικά για την Καλλιέργεια Σίκαλης 1. Καλλιεργητικές Εργασίες 1.1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ 1. Κανονισµοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1. Καν. 2092/91 "για τον Βιολογικό τρόπο παραγωγής των γεωργικών προϊόντων και των σχετικών ενδείξεων στα γεωργικά προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΣΤΕΡ σε εδάφη [ Αξιολόγηση μιας καλλιέργειας του ψευδοσιτηρού χωρίς γλουτένη κουινόας

Διαβάστε περισσότερα

6.8.2009 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 204/15

6.8.2009 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 204/15 6.8.2009 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 204/15 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 710/2009 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 5ης Αυγούστου 2009 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 889/2008 σχετικά με τη θέσπιση

Διαβάστε περισσότερα

Φύση και Τεχνολογία. Bayer 90 χρόνια εµπειρίας στην επένδυση σπόρων Από την δραστική ουσία στο

Φύση και Τεχνολογία. Bayer 90 χρόνια εµπειρίας στην επένδυση σπόρων Από την δραστική ουσία στο ENTYΠO KΛEIΣTO AP. A EIAΣ 356/1990 K A Φύση και Τεχνολογία Bayer CropScience ΑΒΕΕ, Σωρού 18-20 Μαρούσι, 15125 TAXΥ ΡΟMΟΣ Ταχυδρόµος Φυτοπροστασίας Το περιοδικό της Bayer CropScience για την Σύγχρονη Γεωργία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΒΑΣΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ Έκδοση 2 η Σωτήριος Κανδρέλης Καθηγητής ΤΕΙ Χρήστος

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία καταλόγου γηγενών ποικιλιών

Δημιουργία καταλόγου γηγενών ποικιλιών ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ Τμήμα Τεχνολογίας Βιολογικής Γεωργίας & Τροφίμων Δημιουργία καταλόγου γηγενών ποικιλιών Στο πλαίσιο του έργου «Ανάδειξη του Τεχνολογικού Ιδρύματος Ιονίων Νήσων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝ. /ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ /ΝΣΗ ΠΑΠ- ΕΝ ΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ Β

ΓΕΝ. /ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ /ΝΣΗ ΠΑΠ- ΕΝ ΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ Β ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 11 Φεβρουαρίου 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ Αρ. Πρωτ.: 266355 ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝ. /ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ /ΝΣΗ ΠΑΠ- ΕΝ ΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ Β Ταχ. /νση : Αχαρνών

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτικος. Τύπος. Επενδύοντας στην ελληνική γη και τον Ελληνα αγρότη. Εξαγωγεσ Τα βήματα για να πάρουν... διαβατήριο τα αγροτικά προϊόντα #64

Αγροτικος. Τύπος. Επενδύοντας στην ελληνική γη και τον Ελληνα αγρότη. Εξαγωγεσ Τα βήματα για να πάρουν... διαβατήριο τα αγροτικά προϊόντα #64 Επενδύοντας στην ελληνική γη και τον Ελληνα αγρότη #64 Αγροτικος 8 σελιδεσ Πέμπτη 7 Μαΐου 2015 h εβδομαδιαια εκδοση του ελευθερου τυπου Τύπος Κομισιόν «Μάχη» για την προστασία της φέτας δίνει η Ελλάδα»

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ. H μετάβασή μας στην αειφορικότητα. Γενικά

ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ. H μετάβασή μας στην αειφορικότητα. Γενικά 1 ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ H μετάβασή μας στην αειφορικότητα Γενικά Η αειφορικότητα αποτέλεσε το παρασκηνιακό περιεχόμενο σχεδόν κάθε θέματος που εξετάσαμε μέχρι τώρα. Σ αυτό το τέταρτο μέρος, η αειφορικότητα θα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ tontoulapi.espivblogs.net tontoulapi @espiv.net ΛΙΓΗ (ΠΡΟ)ΙΣΤΟΡΙΑ Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή, ή τέλος πάντων από αυτό που μπορούμε να ορίσουμε ως αρχή. 3.5

Διαβάστε περισσότερα

31.7.2014 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 227/69

31.7.2014 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 227/69 31.7.2014 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 227/69 ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 809/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 17ης Ιουλίου 2014 για τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1306/2013

Διαβάστε περισσότερα

1.2. Υλικά που προτιμούνται ή αποφεύγονται για την κομποστοποίηση.

1.2. Υλικά που προτιμούνται ή αποφεύγονται για την κομποστοποίηση. 1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ 1.1. Τι είναι κομποστοποίηση - Τι ονομάζεται compost. Οι ανθρώπινες ενέργειες που έχουν σκοπό να επιταχύνουν και να καθοδηγήσουν τις φυσικές διεργασίες της βιοαποδόμησης

Διαβάστε περισσότερα

FiberMax and Gaucho: Ένας µοναδικός συνδυασµός για την καλλιέργεια του βαµβακιού

FiberMax and Gaucho: Ένας µοναδικός συνδυασµός για την καλλιέργεια του βαµβακιού TAXΥ ΡΟMΟΣ Ταχυδρόµος Φυτοπροστασίας Το περιοδικό της Bayer CropScience για την Σύγχρονη Γεωργία 1/04 FiberMax and Gaucho: Ένας µοναδικός συνδυασµός για την καλλιέργεια του βαµβακιού ΕΡΕΥΝΑ & ΠΡΑΞΗ ΠΕΡΙΕXOMENA

Διαβάστε περισσότερα

Η ομιχλοβροχή στα βουνά της χώρας μας: Μία κρυφή και παραμελημένη κατηγορία νερού με μεγάλη υδρολογική, οικολογική και περιβαλλοντική σημασία

Η ομιχλοβροχή στα βουνά της χώρας μας: Μία κρυφή και παραμελημένη κατηγορία νερού με μεγάλη υδρολογική, οικολογική και περιβαλλοντική σημασία Η ομιχλοβροχή στα βουνά της χώρας μας: Μία κρυφή και παραμελημένη κατηγορία νερού με μεγάλη υδρολογική, οικολογική και περιβαλλοντική σημασία Δρ Γεώργιος Μπαλούτσος, Διατελέσας Τακτικός Ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ

Διαβάστε περισσότερα

Ισχυρισμοί Διατροφής & Υγείας

Ισχυρισμοί Διατροφής & Υγείας Ισχυρισμοί Διατροφής & Υγείας Κείμενο κατευθυντήριων γραμμών για την εφαρμογή του Κανονισμού 1924/2006 ΕΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Διεύθυνση Αξιολόγησης & Εγκρίσεων Δεκέμβριος 2010 Ισχυρισμοί διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 20.6.2014 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 181/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 639/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 11ης Μαρτίου 2014 για τη συμπλήρωση

Διαβάστε περισσότερα

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 15.1.2011 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 12/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 10/2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 14ης Ιανουαρίου 2011 για τα πλαστικά υλικά και αντικείμενα

Διαβάστε περισσότερα

Ρίγανη. Τζουραµάνη Ε., Ναβρούζογλου Π., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ.

Ρίγανη. Τζουραµάνη Ε., Ναβρούζογλου Π., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ. Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596 Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρα Φιλικά Προς το Περιβάλλον: 10 Εναλλακτικές Προτάσεις Επεξεργασίας Αποβλήτων Ελαιουργείων

Μέτρα Φιλικά Προς το Περιβάλλον: 10 Εναλλακτικές Προτάσεις Επεξεργασίας Αποβλήτων Ελαιουργείων LIFE05 ENV/GR/000245 Environmental Friendly Technologies for Rural Development Μέτρα Φιλικά Προς το Περιβάλλον: 10 Εναλλακτικές Προτάσεις Επεξεργασίας Αποβλήτων Ελαιουργείων Νικόλαος Καλογεράκης και Νικόλαος

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπωσιακή η συμμετοχή του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. στην Αgrotica 2012

Εντυπωσιακή η συμμετοχή του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. στην Αgrotica 2012 Το περίπτερο του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. στην Agrotica 2012 Εντυπωσιακή η συμμετοχή του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. στην Αgrotica 2012 Βραβεύτηκε το περίπτερό του με το Ειδικό Βραβείο Διοργανωτή Πραγματοποιήθηκε η Ημερίδα για το ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Ceuthorrhynchus pallidactylus

Ceuthorrhynchus pallidactylus ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ /ΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΡΑΜΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ & ΦΥΤΟΫΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Ceuthorrhynchus pallidactylus ΡΑΜΑ 2011 Τί ζημιές

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΤΡΙΚΑ ΣΤΑ ΚΗΠΕΥΤΙΚΑ. Χ. Πάσσαμ Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 2002

ΝΙΤΡΙΚΑ ΣΤΑ ΚΗΠΕΥΤΙΚΑ. Χ. Πάσσαμ Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 2002 ΝΙΤΡΙΚΑ ΣΤΑ ΚΗΠΕΥΤΙΚΑ Χ. Πάσσαμ Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 2002 ΟΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΑΖΩΤΟΥ Η διαθεσιμότητα του αζώτου Το άζωτο είναι από τα πιο διαδομένα στοιχεία στη φύση αφού υπάρχει στην ατμόσφαιρα σε ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Διαχείριση Αποθηκών

Οργάνωση και Διαχείριση Αποθηκών Δρ. Δημήτρης Φωλίνας Οργάνωση και Διαχείριση Αποθηκών ΤΟΜΕΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Β ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ Copyright Δημήτρης Φωλίνας Τηλ: +30 23510.20940 Φαξ: +30 23510.47860 Email: dfolinas@gmail.com Με επιφύλαξη

Διαβάστε περισσότερα