ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ"

Transcript

1 ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ tontoulapi.espivblogs.net

2 ΛΙΓΗ (ΠΡΟ)ΙΣΤΟΡΙΑ Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή, ή τέλος πάντων από αυτό που μπορούμε να ορίσουμε ως αρχή. 3.5 δισεκατομμύρια χρόνια πριν η γη ήταν ένας διαφορετικός πλανήτης από σήμερα. Κάπου τότε, πρωτομεφανίστηκε στην αρχέγονη σούπα του πλανήτη, το φαινόμενο της ζωής. Το τι ακριβώς είναι ζωή είναι ένα πεδίο εξαιρετικά ασαφές. Οι περισσότεροι τείνουμε να αναρωτιόμαστε για δαύτο είτε στο ενδιάμεσο ληστρικών διαδικασιών στο στυλ, ζωή είναι αυτή που ζούμε, ή μα με 300 ευρώ δε ζει κανείς, ενώ στις περισσότερες περιπτώσεις η γνώση μας για το εστί ζωή, βασίζεται μάλλον στο ένστικτο παρά στη λογική. Πχ η κοινή και ορμέμφυτη παρομοίωση μιας μορφής ζωής που μαστίζει τα αστικά κέντρα αλλά επίσης προκαλεί μύρια προβλήματα και στην ύπαιθρο, αυτή του μπάτσου, με τα κόπρανα, ουσία οργανική αλλά όχι ζωντανή. Επιλέγοντας μια ιδιαίτερα μινιμαλιστική προσέγγιση, η ζωή είναι ένα σύστημα οργάνωσης με στόχο την ισορροπία, μια διαδικασία που αντιτίθεται δηλαδή στην αύξηση της εντροπίας, μέσω της ομοιόστασης. Η ικανότητα αναπαραγωγής του εαυτού της και η εξελιξή της, έχουν κατά καιρούς προταθεί ως αναγκαίες συνθήκες. Η ζωή στον πλανήτη μας στηρίζεται στον άνθρακα. Μάλλον δεν πρόκειται για αναγκαία συνθήκη αφού κάλλιστα θα μπορούσε να στηρίζεται και στην αμμωνία ή το πυρίτιο, υπάρχουν μάλιστα εικασίες ότι οι ζωή ξεκίνησε χρησιμοποιώντας μήτρες από πηλό για να αναπαράγει τον εαυτό της, ενώ η ύπαρξη ζωής στηριγμένης την αμμωνία δεν αποκλείεται σε ορισμένα εξτρεμόφιλα (οργανισμοί που ζουν σε ιδιαίτερα ακραίες συνθήκες διαβίωσης, κάτι σαν τους σύγχρονους κατοίκους πόλεων). Όπως και να χει η διαδικασία που αποίκισε τη γη, αλλαζοντάς τη ριζικά, στηρίζεται στον άνθρακα. Για την προελευσή της, πάλι δεν υπάρχει μια σαφή θέση. Η θερμότητα από πρόσκρουση μετεωριτών και κεραυνών, είναι μια θεωρία, η πανσπερμία, η μεταφορά δηλαδή σπόρεων εξωγήινης προέλευσης μέσω μετεωριτών, μια άλλη. Απ όσο ξέρουμε θα μπορούσε κάλλιστα να οφείλεται και σε ένα ξεχασμένο σάντουιτς, με μπόλικη μαγιονέζα, υπόλειμμα κάποιου αρχέγονου εξωγήινου πικ νικ.το μόνο σίγουρο είναι ότι η ζωή ξεκίνησε και αφ ης στιγμής, δε σταμάτησε να επεκτείνεται, αλλάζοντας ριζικά τον πλανήτη προς το συμφέρον της. Οι πρώτες μορφές ζωής ήταν προκαρυωτικοί οργανισμοί (χωρίς δηλαδή σαφή ορισμένο πυρήνα) και ήταν αναερόβιοι. Το οξυγόνο, ισχυρό δηλητήριο για τους πρώτους οργανισμούς, εισήλθε στην ατμόσφαιρα της γης ως προιόν του ζωικού μεταβολισμού, όπως και αργότερα το διοξείδιο του άνθρακα. Τους προκαρυωτικούς οργανισμούς ακολούθησαν οι ευκαριωτικοί (με σαφή πυρήνα κυττάρου) και η ζωή άρχισε να γίνεται αερόβια, μπορούσε δηλαδή να μεταβολίσει το οξυγόνο. Το υπερβασίλειο των ευκαρυωτικών οργανισμών περιλαμβάνει τα ζώα, τα πρώτιστα, τα βακτήρια, τους μύκητες και τα φυτά. Τα τελευταία κάνουν την εμφανισή τους δις χρόνια πριν, με τη μορφή φύκεων. Τα φυτά είναι αυτότροφα. Σε αντίθεση δηλαδή με τα ζώα, που είναι ετερότροφα, που δηλαδή όπως ένας πολιτικός ή μια πολική αρκούδα, στηρίζονται στις σάρκες των θυμάτων τους για να τραφούν, τα φυτά παράγουν μόνα την τροφή τους από την ενέργεια του ήλιου και τις ανόργανες ουσίες του εδάφους. Η κύρια διαδικασία παραγωγής θρεπτικών συστατικών για τα φυτά είναι η φωτοσύνθεση, κατά την οποία η φωτεινή ενέργεια του ηλίου, συλλαμβάνεται από τη χλωροφύλλη και με τη χρήση διοξειδίου του άνθρακα και νερού, παράγει θρεπτικά συστατικά για το φυτό, αποβάλλοντας οξυγόνο. Τα πρώτα φυτά που μεταπήδησαν γύρω στα 500 εκ. χρόνια πριν, από το νερό στην ξηρά, δεν είχαν αγγεία ούτε ρίζες, ήταν οπότε εξολοκλήρου εξαρτώμενα από την ύπαρξη νερού για να επιβιώσουν, ζούσαν δηλαδή κυριολεκτικά βουτηγμένα στο νερό. Σύντομα άρχισαν να αναπτύσσουν αγγεία για την μεταφορά των υγρών και ρίζες ενώ μια πολύ σημαντική εξέλιξη ήταν η εμφάνιση των σπερμάτων- αντί δηλαδή για το γυμνό σπόρεο, που εξαρτώταν απόλυτα από την άμεση ύπαρξη νερού για να βλαστήσει, τα σπόρεα, προστατευμένα σε ένα κέλυφος, έδιναν ένα σημαντικό πλεονέκτημα στην αναπαραγωγή. Ετσι εξοπλισμένα με σπέρματα, ρίζες και αγγεία τα πρώτα φυτά άρχισαν να αποικίζουν τη στεριά, να σημειώνουν συμμαχίες με μύκητες και βακτήρια στο ριζικό τους σύστημα και σύντομα εξαπλώθηκαν σε όλη τη γη, αλλάζοντας το κλίμα της και την ατμοσφαιρική της σύνθεση. Ο πιο διάσημος εκπρόσωπος των αρχέγονων αυτών φυτών και δέντρων ήταν η αρχαιοπτέρυς που έφτανε σε ύψος μέχρι και 30 μέτρα και κυριάρ-

3 χησε στα αρχέγονα δάση γύρω στα 400 εκ. χρόνια πριν. Το επόμενο στάδιο εξέλιξης, ήταν η εμφάνιση των γυμνοσπερμάτων. Στα γυμνοσπέρματα ο σπόρος είναι προστατευμένος από σκληρό κέλυφος, όπως στα γνωστά μας πεύκα και κουκουνάρια. Έτσι ο σπόρος που διένυε μεγάλες αποστάσεις με τη βοήθεια του αέρα μπορούσε να παραμείνει καλύτερα προστατευμένος μέχρι να βλαστήσει. Στα γυμνοσπέρματα ανήκουν όλα τα κωνοφόρα, πεύκα, έλατα, κυπαρίσσια, αουροκάριες κτλ η φτέρη, το γκίνγκο μπιλόμπα αλλά και θάμνοι όπως η εχινάκεια. Μερικά από δαύτα όπως πχ το πολυκόμπι (εκουιζέτο) ή η φτέρη είναι ζωντανά απολιθώματα, μπορούν να καυχηθούν ότι οι προγονοί ους ποδοπατήθηκαν από δεινόσαυρους. Γύρω στα 100 εκ. χρόνια πριν εμφανίστηκαν τα αγγειοσπέρματα, φυτά δηλαδή που προστατεύουν τον σπόρο τους μέσα σε ωάριο, σε ένα καρπό, φυτά με άλλα λόγια που ανθίζουν, διασταυρώνονται, επικονιάζονται και με τη βοήθεια των εντόμων συνουσιάζονται ασυστόλως. Σ αυτή την κατηγορία ανήκουν όλα τα υπόλοιπα φυτά, τα οποία κυριαρχούν πλέον. Η εμφάνιση των ανθών συμβάδισε με την εξέλιξη των εντόμων και άλλαξε ριζικά τη σύνθεση των δασών και λιβαδιών του πλανήτη. Λέγεται μάλιστα ότι ήταν ο κύριος λόγος εξαφάνισης των δεινοσαύρων καθώς αυτά τα μονολιθικά και ατέγκτου ηθικής ερπετά δε μπόρεσαν να αντέξουν τέτοια έκλυση ηθών με ολάνοιχτα άνθη κάθε άνοιξη γύρω τους και προτίμησαν να εξαφανιστούν. Όπως και να χει η εμφάνιση των αγγειόσπερμων φυτών επέκτεινε το δίκτυο της ζωής, περιλαμβάνοντας και τα έντομα ως αποφασιστικούς παράγοντες στη μεταφορά γενετικού υλικού, παρήγαγε εξαίρετα παραδείγματα εξελικτικής προσαρμογής, όπως πχ τα άνθη της γνωστής μας ορχιδέας, που μιμούνται τα έντομα για να τα προσελκύσουν και κυρίως έθρεψε και θρέφει τόσο τις αισθήσεις μας όσο και ñκυρίως- τα στομάχια μας. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ Τα φυτά αποτελούνται από τρια μέρη: τις ρίζες, το βλαστό και τα φύλλα. Αυτά με τη σειρά τους αποτελούνται από κύτταρα που περιβάλλονται από κυτταρίνη. Οι ρίζες στηρίζουν το φυτό και απορροφούν είτε μόνες τους, είτε μέσω συμβίωσης με βακτήρια και μύκητες, ανόργανα συστατικά από το έδαφος, τα οποία είναι απαραίτητα για το φυτό, όπως κάλιο, μαγνήσιο, άζωτο, φώσφορο κτλ Οι ρίζες δε φωτοσυνθέτουν. Ο βλαστός μεταφέρει μέσω των αγγείων, ουσίες και αέρια, στο φυτό και σε ορισμένες περιπτώσεις απορροφά ουσίες ή και φωτοσυνθέτει. Τα φύλλα τέλος, φωτοσυνθέτουν, μετατρέπουν δηλαδή τη φωτεινή ενέργεια σε χημική και παράλληλα απορροφούν ουσίες. Τα άνθη που όπως είδαμε εμφανίζονται στα αγγειόσπερμα φυτά, έχουν το ρόλο της αναπαραγωγής του φυτού καθώς εμπεριέχουν το γενετικό υλικό του φυτού και τα θηλυκά και αρσενικά όργανα αναπαραγωγής. Κάποια φυτά είναι ερμαφρόδιτα, έχουν δηλαδή και αρσενικά και θηλυκά αναπαραγωγικά όργανα, κάποια άλλα χωρίζονται σε αρσενικά και θηλυκά. Το γενετικό τους υλικό ανταλλάσσεται (επικονιάζεται) κυρίως με τα έντομα, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις και με τον αέρα, το νερό ή και τα πουλιά. Τελικό προιόν της ανθοφορίας, στα γονιμοποιημένα άνθη, είναι ο καρπός και ο σπόρος. ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΔΑΦΟΣ Το κάθε φυτό, πέρα από νερό, ήλιο και αέρα, χρειάζεται και ανόργανες ουσίες για να ζήσει. Τις ουσίες αυτές τις προσλαμβάνει από το έδαφος, είτε απευθείας, είτε μέσω συμβίωσης με βακτήρια και μύκητες. Η ορχιδέα για παράδειγμα είναι στην αγριά της μορφή εξαρτώμενη σε μεγάλο βαθμό από την ύπαρξη μυκήτων για να επιβιώσει. Κάποια φυτά είναι πολύ προσαρμοστικά και ευδοκιμούν σε μεγάλη γκάμα εδαφών, κάποια άλλα έχουν πολύ συγκεκριμένες απαιτήσεις. Τα εδάφη χοντρικά κατηγοριοποιούνται με δυο τρόπους. Α. ανάλογα με τo ph τους, σε αλκαλικά ή όξινα. O δείκτης του ph, ξεκινά από το 0 και καταλήγει στο 14, όσο πιο κοντά στο 0 τόσο πιο όξινο, όσο πιο κοντά στο 14 τόσο πιο αλκαλικό. Το 7 είναι το ουδέτερο, ούτε όξινο, ούτε αλκαλικό έδαφος. Γενικά τα περισσότερα φυτά ευδοκιμούν

4 σε Ph εδάφους από 5 έως 8, κάποια όπως θυμάρι, ροδιά προτιμούν αλκαλικό έδαφος, τα περισσότερα ωστόσο φυτά ευδοκιμούν σε Ph από 5.4 έως 7. Γενικά το μαύρο, γόνιμο χώμα, ενός δάσους ή του κόμποστ, είναι όξινο ενώ το ασπριδερό, άγονο χώμα παραθαλάσσιων περιοχών με φρύγανα, αλκαλικό. Μπορούμε να δούμε τη σύσταση του εδάφους είτε με ένα πεχάμετρο, είτε στέλνοντας δείγματα από διάφορα σημεία του για ανάλυση, είτε πιο απλά ρίχνοντας πχ ξύδι, αν αφρίσει είναι αλκαλικό, αν όχι, όξινο. Η στάχτη, ο ασβέστης, η αμμωνία, το χλωριομένο νερό της βρύσης κάνουν το έδαφος αλκαλικό, ενώ η κοπριά, τα κομποστοποιημένα φυτικά υπολείμματα, ο σίδηρος, το ξύδι και οι πευκοβελόνες, κάνουν το έδαφος όξινο. Σε γενικές γραμμές επιδιώκουμε ένα έδαφος ελαφρά όξινο, αποφεύγουμε ωστόσο την προσθήκη ιδιαίτερα όξινων συστατικών όπως πχ τις φλούδες από ξυνά (πορτοκάλια, λεμόνια) ή τις πευκοβελόνες. Το βρόχινο νερό είναι από μόνο του σχετικά όξινο (σε περιπτώσεις ανάπτυξης, πράσινης ή μη, έχουμε και την όξινη βροχή) με ph γύρω στο 5.6, όπως επίσης και τα νερά ποταμών ή λιμνών, οπότε αν έχουμε την τύχη να ποτίζουμε με δαύτα αντί για νερό της βρύσης, έχουμε εξασφαλισμένο έναν ήπιο τρόπο διόρθωσης του ph. Β. ανάλογα με τη συστασή τους. Έχουμε κυρίως εδάφη ασβεστολιθικά, πηλώδη (κοκκινόχωμα), χουμώδη (δασικό χώμα) και αμμώδη. Και εδώ υπάρχουν φυτά που ευδοκιμούν καλύτερα σε ξεχωριστά είδη εδάφους, γενικά ωστόσο επιδιώκουμε ένα χώμα μέσης σύστασης, πιο κοντά στο δασικό. Σε ένα ιδιαίτερα αργιλώδες χώμα δηλαδή κοιτάμε να το ελαφρύνουμε με γλυκιά (ποταμίσια) άμμο και κόμποστ ή χούμο, σε ένα δασικό χώμα προσθέτουμε ασβεστόλιθους ή ασβεστολιθικό χώμα και ούτω καθεξής. Σε γενικές γραμμές επιδιώκουμε ένα χώμα που να μη σβωλιάζει πολύ, να δουλεύεται εύκολα και να αποστραγγίζεται καλά. Μια παλιά μέθοδος αξιολόγησης του χώματος είναι να σκάψει κάποια ένα λάκκο, και μετά να ξαναγεμίσει το λάκκο με το χώμα που έβγαλε. Αν ο λάκκος γεμίσει, το χώμα είναι καλό, αν το χώμα δε φτάσει για να γεμίσει, το χώμα έχει πρόβλημα ή αυτός που έσκαψε είναι ιδιαίτερα αδέξιος. ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ Η προσθήκη κόμποστ πριν από κάθε καλλιεργητική περίοδο, άνοιξη ή φθινόπωρο, είναι μια απλή και εύκολη μέθοδος, πριν το χειμώνα μπορούμε επίσης να προσθέτουμε ελαφρώς μη-χωνεμένο κόμποστ και ελαφρώς μη-χωνεμένη κοπριά στις ρίζες των δέντρων και των θάμνων έτσι ώστε να κρατιούνται ζεστές οι ρίζες τους. Η λίπανση με κοπριά βελτιώνει επίσης πάρα πολύ την ποιότητα του εδάφους αρκεί η κοπριά να είναι χωνεμένη. Η κοτίσια κοπριά θέλει περίπου 3 χρόνια για να χωνευτεί, η κοπριά των βοοειδών γύρω στο χρόνο,η γίδινη κάτι παραπάνω. Καλό είναι να προσθέτουμε την κοπριά πριν τη φύτευση και να την ανακατεύουμε με χώμα και όταν προσθέτουμε σε ήδη υπάρχοντα φυτά, να τη σκεπάζουμε με φύλλα και χορτάρια και να την υγραίνουμε. Ο πιο ενδεδειγμένος τρόπος λίπανσης με κοπριά είναι η άρδευση με νερό που περνά μέσα από σωρό με κοπριά. Η πλέον δυνατή κοπριά είναι αυτή της νυχτερίδας, ακολουθεί η κοτίσια και μετά η γίδινη, η ανθρώπινη, ανάλογα με το ποιόν του ανθρώπου βεβαίως, είναι επίσης σχετικά καλή, λίγο καλύτερη από την αλογίσια. Η κοπριά που περιέχει και ούρα ζώων (το λεγόμενο φουσκί) και άρα και άζωτο μέσω της αμμωνίας, είναι γενικά πιο προτιμητέα. Τα ανθρώπινα ούρα σε συνδυασμό με στάχτη αποτελούν επίσης καλή λίπανση. Τα φύκια της θάλασσας αφότου βέβαια ξεπλυθούν καλά από το αλάτι αποτελούν εξαιρετικό λίπασμα αν τα αφήσουμε να σαπίσουν στο χώμα. Η προσθήκη στάχτης επίσης αφρατεύει και βελτιώνει την ποιότητα του εδάφους. Το ίδιο ισχύει και για την ποταμίσια άμμο σε μικρές ποσότητες ανάλογα με την σύσταση του εδάφους. Σε υπερκαλλιεργημένα ή ταλαιπωρημένα εδάφη η τσουκνίδα βοηθά ποικιλλοτρόπως, αφρατεύοντας το χώμα και προσδίδοντας κάλλιο, άζωτο και ιχνοστοιχεία. Η καλλιέργεια ψυχανθών (όσπρια, τριφύλλι, μηδική) επίσης κάνει πολύ καλό στο χώμα, καθώς ειδικά κατά την ανθισή τους εμπλουτίζουν, μέσω της συμβιωσής τους με βακτήρια, το έδαφος με άζωτο (υγρή λίπανση). Μπορούμε επίσης να ρίχνουμε διάφορα φυτικά υπολλείματα, φύλλα καθώς και χόρτα που κόβουμε, απευθείας στο έδαφος.

5 Η προσθήκη χημικών λιπασμάτων αν και ενδεχομένως να δώσει εντυπωσιακά αποτελέσματα τις πρώτες χρονιές, βαθμιαία εξασθενεί και φτωχαίνει το έδαφος. ΤΟ ΚΟΜΠΟΣΤ Ένας σχετικά απλός τρόπος παραγωγής λιπάσματος μέσω των οργανικών υπολλειμάτων, είναι η δημιουργία κόμποστ. Φτιάχνουμε δηλαδή ένα σωρό όπου διάφορα οργανικά υπολείμματα ζυμώνονται και αποσυντίθενται, παράγοντας γόνιμο χώμα. Η αποσύνθεση γίνεται κατά κύριο λόγο από βακτήρια και επιδιώκουμε την αερόβια ζύμωση, η οποία είναι πιο σύντομη και δεν παράγει πολλές άσχημες μυρωδιές, πράγμα που σημαίνει ότι φροντίζουμε το κόμποστ να αερίζεται και να υγραίνεται επαρκώς. Αν έχουμε κήπο, ο πιο απλός τρόπος είναι να σκάψουμε ένα λάκκο, να τον στρώσουμε με κλαδιά στο κάτω του μέρος και να ρίχνουμε εκεί αποφάγια, φύλλα κτλ σκεπάζοντας κάθε τόσο με χώμα και κρατώντας τον σχετικά υγρό το καλοκαίρι.. Έτσι θα έχουμε χώμα έτοιμο για χρήση κάθε περίπου 6 μήνες. Μπορούμε επίσης να φτιάξουμε μια ξυλοκατασκευή η οποία θα έχει στο κάτω της μέρος μια σίτα (πχ κοτετσόσυρμα) και να ρίχνουμε εκεί τα φυτικά υπολείμματα και το χούμο θα παράγεται βαθμιαία στο κάτω του μέρος. Υπάρχουν και έτοιμες λύσεις του εμπορίου, μια απλή λύση για το μπαλκόνι μας είναι μια ή δυο γλάστρες στηριγμένες σε 2 τούβλα πχ στις οποίες ρίχνουμε αποφάγια και σκεπάζουμε κάθε τόσο με χώμα. Στο κόμποστ πέρα από υπολλείμματα λαχανικών, προσθέτουμε επίσης, τσόφλια από αυγά, φύλλα, δασικό χώμα, μικρά ξυλάκια (αν έχουν ήδη αρχίσει να σαπίζουν τόσο το καλύτερο), κοπριά (την οποία είναι καλύτερο να παραχώνουμε), στάχτη, μπέρμπερη, κόκκαλα, καρφιά και κομμάτια σίδηρου σε μικρή ποσότητα, άχυρα και χορτάρια, αίμα, παπά ή μπάτσου κατά προτίμηση, δεν έχει μεγαλύτερη κομποστοποιητική αξία, αλλά υπερέχει σε ηθική απολαβή, κουκούτσια από ελιά (σε μικρές ποσότητες) και γενικά διαφόρων ειδών φυτικά και οργανικά υπολείμματα. Δεν βάζουμε φλούδες από πορτοκάλι, λεμόνι κτλ, μαγειρεμένα λάδια, ειδικά σπορέλαια, φαγητά με αλάτι, συσκευασμένα φαγητά με μεγάλο κατάλογο από χημικά πρόσθετα και εννοείται πλαστικά ή άλλα μη οργανικά σκουπίδια. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΦΥΤΩΝ Γενικά, υπάρχουν δυο τρόποι αναπαραγωγής των φυτών. Α. Εγγενής πολλαπλασιασμός. Είναι ο τρόπος αναπαραγωγής που κατά κύριο λόγο συμβαίνει και στη φύση, η αναπαραγωγή δηλαδή με σπόρο. Γενικά με σπόρο αναπαράγουμε τα μονοετή φυτά, σχεδόν όλα τα ζαρζαβατικά και λαχανικά που καλλιεργούμε δηλαδή. Κρατάμε το σπόρο από ώριμο καρπό τον οποίο ανοίγουμε και ξεραίνουμε στον ήλιο. Στη συνέχεια οι σπόροι αφαιρούνται, καθαρίζονται και κρατιούνται σε μέρος δροσερό και ξηρό (σε ένα σακκουλάκι στο ψυγείο πχ). Ανάλογα με το είδος και τις συνθήκες φύλαξης οι σπόροι διατηρούν τη βλαστικοτητά τους για 3-10 χρόνια. Είναι πάντα καλή ιδέα να σημειώνουμε την ποικιλία και το είδος του φυτού. Το βασικό μειονέκτημα της αναπαραγωγής με σπόρο είναι ότι δε μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι ο σπόρος θα δώσει την ίδια ποικιλλία με το μητρικό φυτό, καθώς υπάρχει η επικονίαση. Γι αυτό το λόγο αν θέλουμε να κρατήσουμε μια ποικιλία ντομάτας πχ σε ένα χώρο που καλλιεργούνται διάφορες ποικιλίες ντομάτας, φροντίζουμε τουλάχιστον η κάθε ποικιλία να φυτεύεται με διαφορά 20 ημερών τουλάχιστον ώστε να μην συμπίπτουν οι ανθοφορίες. Επίσης στην περίπτωση δέντρων, το κουκούτσι από ένα φρούτο, είναι πολύ πιθανό να μη δώσει το ίδιο το δέντρο αλλά την άγρια ποικιλία πάνω στην οποία μπολιάστηκε το καρπόδεντρο από το οποίο κρατήσαμε σπόρο. Πχ πορτοκαλιές και μανταρινιές δίνουν νεραντζιά από σπόρο, ενώ πολύ συχνά σπόροι από δαμάσκηνα θα δώσουν κορόμηλο και από ροδάκινα, αμυγδαλιά. Β. Αγενής πολλαπλασιασμός. Δεν έχει να κάνει με κάποιο βαθμό αποκτήνωσης στο σεξ, αλλά με την μη-ανταλλαγή γενετικού υλικού. Χρησιμοποιούμε τον αγενή πολλαπλασιασμό κυρίως για θάμνους και πολυετή φυτά. Υπάρχουν διάφοροι τρόποι αγενούς πολλαπλασιασμού:

6 -με μόσχευμα. Ισχύει για όλα σχεδόν τα παχύφυτα, για βότανα (ρίγανη, δεντρολίβανο, μαντζουράνα), βασιλικό, χρυσάνθεμα, πολλά αναρριχητικά, (αμπέλοψη, γιασεμί), πασχαλιά, γεράνια, γαρύφαλλα κ.α. Κόβουμε ένα βλαστό από το φυτό που θέλουμε να αναπαράγουμε, με 3-4 μάτια, καλύτερα όχι ανθοφόρο, αφαιρούμε το μεγαλύτερο μέρος από τα φύλλα, αφήνουμε τα 2 πάνω-πάνω και το φυτεύουμε σε ελαφρύ και υγρό χώμα σε φυτώριο. Το κρατάμε μακρυά από την απευθείας έκθεση στον ήλιο για 4-5 μέρες και μετά το μεταφέρουμε σιγά-σιγά στην τελική του θέση, όπου και μπορούμε να το μεταφυτεύσουμε μετά από μέρες. Ορισμένες φορές η εμβύθιση σε νερό για 3-4 μέρες βοηθά. Αν πρόκειται να μεταφέρουμε το μόσχευμα, το κάνουμε τυλιγμένο σε υγρή χαρτοπετσέτα, ή πανί. Στα περισσότερα φυτά η κατάλληλη εποχή είναι οι αρχές της άνοιξης, χωρίς αυτό να είναι αυστηρός κανόνας (η καμέλια πχ αναπαράγεται με μόσχευμα προς τα τέλη καλοκαιριού ή η τριανταφυλλιά προς τέλος χειμώνα). -με χωρισμό ριζών. Σ αυτή τη μέθοδο αφαιρούμε μόσχευμα με ρίζες και ακολουθούμε πάνω κάτω την ίδια διαδικασία. Ισχύει κυρίως σε θάμνους, φράουλες, έρποντα φυτά εδαφοκάλυψης κτλ Στην πλειονότητα των βοτάνων μπορούμε να τα αφαιρέσουμε από το χώμα και να χωρίσουμε από κάτω τις ρίζες τους σε 3-4 μέρη, από τα οποία θα προκύψουν καινούργια φυτά. -με καταβολάδες. Σ αυτό τον τρόπο γέρνουμε ένα κλαδί από το μητρικό φυτό, ώστε να ακουμπήσει στο έδαφος και το κρατάμε εκεί με κάποιο τρόπο (πχ δένουμε ένα βαρύδι, το κρατάμε με ένα πηρούνι, ή το σκεπάζουμε με ένα γυάλινο ποτήρι). Κλαδεύουμε ελαφρά και μετά από 5-20 μέρες, θα αρχίσουν να σχηματίζονται ρίζες, μετά από μέρες το αποκόπτουμε από το μητρικό φυτό και είναι έτοιμο για μεταφύτεσυη σε άλλη θέση. Με τον τρόπο αυτό αναπαράγεται πληθώρα αναρριχητικών φυτών και καλλωπιστικών θάμνων, αλλά και δέντρων (μηλιά πχ). -με εναέριες καταβολάδες. Εδώ προκαλούμε μια μικρή πληγή στο φλοιό του βλαστού και εκεί δένουμε ένα σακκουλάκι (πολυουρεθάνιου πχ) παραγεμισμένο με ελαφρύ και υγρό χώμα (με τύρφη και βρύα αν υπάρχει η δυνατότητα). Το φυτό προσπαθώντας να αυτοιανθεί, παράγει ριζώματα και μετά από μέρες μπορούμε να το αποκόψουμε από το μητρικό φυτό και να το φυτέψουμε. - με μπόλιασμα. Αυτή η τεχνική παράγει το μεγαλύτερο ποσοστό των εμπορεύσιμων ποικιλιών καρποφόρων δέντρων καθώς και καλλωπιστικών θάμνων. Ουσιαστικά πρόκειται για την ένωσηª δυο διαφορετικών ποικιλλιών (ή και ειδών) με σκοπό να μετατρέψουμε την αρχική (το υποκείμενο) στην ποικιλλία του μπολιού. Υπάρχουν πολλές τεχνικές μπολιάσματος και η διαδικασία απαιτεί κάποια πείρα και κατάλληλα εργαλεία. Ενδεικτικά αναφέρουμε δυο από τις πιο συνηθισμένες: Με μάτι. Με ένα καλά ακονισμένο μαχαίρι κόβουμε φλοιό και κομμάτι από το το βλαστό ενός ματιού της επιθυμητής ποικιλλίας, κλαδεύουμε το υποκείμενο αφήνοντας το πολύ 2-3 μάτια, κάνουμε μια τομή σε σχήμα Τ στον φλοιό του και εκεί προσχώνουμε το μπόλι μας. Γίνεται συνήθως προς τέλη άνοιξης και καλοκαίρι χρησιμοποιείται κυρίως για τα ξυνά δέντρα αλλά και για και για μηλοειδή, πυρηνόκαρπα κτλ Με κέντρωμα. Κλαδεύουμε το υποκείμενο και κάτω από την τομή χαράζουμε το φλοιό του και εκεί χώνουμε ένα κεντρί (ένα κομμάτι κλαδιού με 3-4 μάτια από την ποικιλλία που θέλουμε, το οποίο έχουμε κόψει τέλη φθινόπωρου και έχουμε διατηρήσει σε ψυγείο ή σε άμμο) και δένουμε καλά και προσθέτουμε κερί ή πάστα εμβολιασμού. Το κέντρωμα γίνεται για όλα τα καρποφόρα πλην ξυνών, λίγο πριν την άνοιξη (όταν φουσκώνουνª τα μάτια). ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥΣ Στα φυτά, όπως και στα ζώα, η εμφάνιση μιας ασθένειας οφείλεται είτε σε μια εξωτερική προσβολή, είτε στις ίδιες τις συνθήκες διαβίωσης. Όταν λοιπόν παρατηρήσουμε ότι το φυτό μας εμφανίζει δείγματα κάποιας ασθένειας, το πρώτο που πρέπει να κάνουμε είναι να δούμε τις συνθήκες διαβιωσής του. Έχει αρκετό νερό, αερίζεται σωστά, λαμβάνει τον ήλιο που απαιτεί; Πολλές ασθένειες προκαλούνται από την υπερβολική ύδρευση, ειδικά όταν έχουμε φυτά σε γλάστρες, άλλες από τροφοπενία, από την έλλειψη δηλαδή θρεπτικών συστατικών στο χώμα (ασβέ-

7 στιο, κάλιο, μαγνήσιο κτλ). Από κει και πέρα, τα φυτά συνήθως προσβάλλονται από έντομα (ψείρα, μελίγκρα, τετράνυχο), από μύκητες (φουζικλάδιο, ωίδιο, περονόσπορο) ή από διάφορες ιώσεις. Για την καταπολέμηση τους μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε: -διάλυμα τσουκνίδας. Το πιο βασικό όπλο για την υγεία των φυτών. Βάζουμε 100 γρ. τσουκνίδας ανα κιλό νερού σε δοχείο. Σε ώρες ανάλογα της θερμοκρασίας σουρώνουμε διαλύουμε σε νερό 1:2 και ψεκάζουμε τα φυτά για τη μελίγκρα. Το διάλυμα αυτό όσο μένει χάνει τη δραστικοτητά του, οπότε καλό είναι να χρησιμοποιείται άμεσα. Αφήνοντας τις τσουκνίδες στο νερό για μέρες μέχρι να γίνει ζύμωση και να αφρίσει, ψεκάζουμε σε αναλογία 1:5 ή κ λιγότερο, για τη λίπανση των φυτών, την τόνωση του ανοσοποιητικού τους, την καταπολέμηση της ψείρας και άλλων εντόμων και τον εμπλουτισμό του φυτού με κάλιο και άζωτο. -καυτερή πιπεριά. 5-6 φρέσκες καυτερές πιπεριές, κομμένες, σε ένα λίτρο νερό για 24 ώρες, ψέκασμα σε αραίωση 1:2, για βρωμούσες, ακρίδες και γενικά για έντομα -σκόρδο. 5-6 σκελίδες ψιλοκομμένες με λίγο λάδι αραίωση σε 1 λτ νερό, πολύ δραστικό τόσο για τις διάφορες ιώσεις και προσβολές από μύκητες, όσο και για την εξόντωση εντόμων -γάλα, ακόμα και αν έχει χαλάσει. Αραιώνουμε 1:4, δραστικό τόσο για την προστασία από μύκητες, όσο και για την καταπολέμηση της μελίγκρας -καπνός. Διαλύουμε λίγο φρέσκο καπνό ή και τα απομεινάρια από γόπες από το τασάκι σε 100 ml νερού, αφήνουμε για 24 ώρες, αραιώνουμε 1:10 και ψεκάζουμε, έχει ισχυρή εντομοκτόνο δράση. -μαντζουρανα, μέντα. Τσάι για την καταπολέμηση των μυρμηγκιών -ξύδι. Σε αναλογία 10 ml ανα λίτρο νερού ψεκάζουμε για μύκητες. Ομοίως και με μαγειρική σόδα. -χαμομήλι. Τσάι από χαμομήλι βοηθά στην προστασία από μυκητιάσεις, ενώ απολυμαίνει και σπόρους που πρόκειται να φυτευτούν. -αψιθιά. Τσάι από τα άνθη της καταπολεμά ψείρες και μελίγκρα. -πολυκόμπι. Βράζουμε 100 γρ. πολυκόμπι σε 1-2 λίτρα νερό, για μισή ώρα (σε πολύ χαμηλή φωτιά) αφήνουμε το όλο διάλυμα για 12 ώρες ακόμη, αραιώνουμε σε αναλογία 1:5 και ψεκάζουμε για την ενδυνάμωση του ανοσοποιητικού των φυτών, την καταπολέμηση των μυκητιάσεων και την προσθήκη μεταλλικών στοιχείων στο φυτό. -2 κουταλιές σούπας πράσινο σαπούνι διαλυμένο σε 1 λτ νερό και μισή κουταλιά γλυκού οινόπνευμα: δραστικό για τη μελίγκρα, θέλει προσοχή όταν ψεκάζονται νεαρά ή μικρά φυτά. Όλοι οι ψεκασμοί πρέπει να γίνονται χωρίς απευθείας έκθεση στον ήλιο, ειδικά για τα εντομοκτόνα, καλό είναι να γίνονται βράδυ όταν δεν υπάρχουν πολλά ωφέλιμα έντομα. Μπορούμε επίσης να ανακατεύουμε διάφορα σκευάσματα. Πχ τσουκνίδα, πολυκόμπι, χαμομήλι. Υπάρχουν επίσης και ουσίες του εμπορίου που έχουν μικρή επιβάρυνση για το περιβάλλον και μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε περιπτώσεις εκτεταμένων προσβολών. -Θειάφι. Διαλύουμε σε νερό ή πασπαλίζουμε τη σκόνη με τούλι ή κάλτσα. Για μυκητιάσεις, με κυρίως προληπτική δράση, για την καταπολέμηση της βρωμούσας επίσης. -Γαλαζόπετρα (θειικός χαλκός). Διάλυση σε νερό και ψέκασμα, για μυκητιάσεις. -Βορδιγάλειος πολτός. Ανάμιξη ίσων μερών ασβέστη και γαλαζόπετρας (πρέπει το τελικό διάλυμα να έχει ουδέτερο Ph, δηλαδή 7) και ανάμειξη με νερό σε αναλογία 1.5%. Για μυκητιάσεις, περονόσπορο, ωίδιο. Καλό είναι να έχουμε κατά νου ότι η υγεία των φυτών δεν στηρίζεται μόνο στα ψεκάσματα και την πρόσληψη φαρμάκων αλλά όπως γράψαμε και παραπάνω και στην ύπαρξη ενός κατάλληλου περιβάλλοντος διαβίωσης. Φυτά πχ που δεν αερίζονται καλά ή σκιάζονται πολύ ή δεν στραγγίζεται καλά το χώμα τους, είναι ευπαθή σε μυκητιάσεις και με όσα σκευάσματα και να τα λούσουμε, το πρόβλημα θα παραμείνει. Επίσης, η συγκαλλιέργεια φυτών είναι μια εξίσου καλή λύση πχ σκόρδο, ντομάτα, κατηφές και βασιλικός είναι ένας καλός συνδυασμός για καλή

8 απόδοση της ντομάτας ή ο άνιθος ταιριάζει πολύ με το μαρούλι. Επίσης δεν πρέπει να αγνοούμε την αλληλοπάθεια, το ότι δηλαδή ορισμένα φυτά και δέντρα τείνουν να ξεφορτώνονται τους ανταγωνιστές τους, με κάπως αθέμιτα μέσα, εκρ ινοντας παθογόνες ή και δηλητηριώδεις ουσίες με τις ρίζες τους. Για παράδειγμα η καλλιέργεια σολανοειδών (ντομάτες, μελιντζάνες, πατάτες, μπελλαντόνες) είναι σχεδόν αδύνατη κάτω από την καρυδιά, η μυγδαλιά φτωχαίνει ιδιαίτερα το χώμα στο οποίο καλλιεργείται, η ακακία έχει ελαφριά παθογόνο δράση στα φυτά που είναι κοντά της, η συγκαλλιέργεια καλαμποκιού και ντομάτας δεν έχει καλά αποτελέσματα κτλ Ειδικότερα για την καταπολέμηση των προσβολών από έντομα, καλό είναι να έχουμε κατά νου ότι οι πληθυσμοί των εντόμων (όπως και των σκουληκιών, βακτηρίων, μυκήτων) βρίσκονται συνήθως σε μια ισορροπία μεταξύ τους συνθέτοντας ένα περίπλοκο και πλούσιο οικοσύστημα. Τα φυτά δε ζουν σε αποστειρωμένο κενό, αλλά μέσα σε συμμαχίες και ανταγωνισμούς με βακτήρια μύκητες και έντομα. Κάποιοι μύκητες μπορεί σε δεδομένες στιγμές να είναι βλαβεροί για τα δέντρα μας, αλλά χωρίς μύκητες είναι αμφίβολο κατά πόσο θα είχαμε δέντρα, τουλάχιστον με τη μορφή που τα ξέρουμε σήμερα. Αντίστοιχα, σε μια υγιή μηλιά πχ, συμβιώνουν πάνω από 100 διαφορετικά είδη εντόμων, πολλά εκ των οποίων είναι απαραίτητα για την υγιή αναπτυξή της. Όταν λοιπόν επεμβαίνουμε με μια δραστική ουσία στα φυτά μας, οφείλουμε να είμαστε εξαιρετικά προσεκτικοί, γιατί ουσιαστικά επεμβαίνουμε σε ένα περίπλοκο οικοσύστημα τις παραμέτρους και τις αλληλεπιδράσεις του οποίου δεν κατανοούμε πλήρως. Μια σύνηθης αντίληψη στην συμβατική γεωργία, χρησιμοποιεί για παράδειγμα εντομοκτόνα ευρέου φάσματος, για πολλές προσβολές εντόμων. Μ αυτόν τον τρόπο εξοντώνονται όλοι οι πληθυσμοί εντόμων, μαζί με τους εισβολείς με πολύ συχνό αποτέλεσμα, την επόμενη χρονιά οι εισβολείς, χωρίς ανταγωνιστές πλέον, να είναι ακόμα περισσότεροι. Κάτι που αυξάνει την εξάρτηση του καλλιεργητή από την αγορά και χρήση όλο και περισσότερων χημικών σκευασμάτων. Ενδεικτικά να πούμε ότι η καλλιέργεια μηλιάς το 50, απαιτούσε 3 εαρινούς ψεκασμούς, πλέον οι ψεκασμοί είναι 14 και όλο και αυξάνονται. Επεμβαίνουμε λοιπόν προσεκτικά, μόνο σε περιπτώσεις έντονης προσβολής και προκρίνουμε τις ουσίες που τονώνουν το ανοσοποιητικό του φυτού, έναντι των μυκητοκτόνων και εντομοκτόνων. Όταν χρησιμοποιούμε εντομοκτόνα διαλύματα, ψεκάζουμε απόγευμα για να μην επηρεάζουμε πληθυσμούς εντόμων που επικονιάζουν, παρατηρούμε, επιχειρούμε να απομονώσουμε έντομα (πολλές ψείρες πχ ή βρωμούσες μπορούν να συλληφθούν και με το χέρι) και κοιτάμε η επεμβασή μας να είναι όσο το δυνατόν λιγότερο βλαβερή για τις ισορροπίες που στηρίζουν την ύπαρξη των φυτών μας. Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Η καλλιεργητική δραστηριότητα ξεκινά σε χώμα σχετικά αφράτο και υγρό. Γενικά φροντίζουμε να καθαρίσουμε το χώμα από τα διάφορα άγρια φυτά, αλλά αν μπορούμε αφήνουμε σε κάποια σημεία του κήπου μας χρήσιμα για την καλλιέργεια φυτά, όπως τσουκνίδα, άγρια καλέντουλα, μηδική, τριφύλλι. Καλό είναι να έχουμε κατά νου ότι για ένα επιτυχημένο λαχανόκηπο σε βάθος χρόνου, επιδιώκουμε τη δημιουργία ενός ζωντανού οικοσυστήματος, με αυξημένη βιοποικιλότητα και η ύπαρξη διαφόρων άγριων φυτών βοηθά. Η ύπαρξη επίσης περίφραξης από φυτά, είναι πολύ χρήσιμη γιατί προστατεύει τις καλλιεργειές μας από τους βοριάδες και τους έντονες αέρηδες, αλλά και γιατί τα διάφορα αναρριχητικά της περιφραξής μας προσελκύουν έντομα και πουλιά τα οποία ωφελούν τον κήπο μας. Για την περίφραξη αποφεύγουμε τη χρήση φυτών που είναι επεκτατικά και ριζοβλασταίνουν, επεκτείνονται με το ριζικό τους σύστημα με άλλα λόγια, όπως κισσό, αμπέλοψη, βατόμουρο ή και αγιόκλημα. Ο πυράκανθος, το γιασεμί, η βιγνόνια καπένσις, σε συνδυασμό ίσως με κάποια δέντρα όπως η ροδιά ή η κουτσουπιά θα προσδώσουν πυκνότητα και αισθητική αξία στο φράκτη μας, ενώ θα παρέχουν και τροφή στα πουλιά ώστε αυτά να παραμένουν κυρίως εκεί και να μην επιτίθενται στις καλλιεργειές μας. Όταν καλλιεργούμε για πρώτη φορά καλό είναι το χώμα να σκαφτεί σε βάθος 15 εκ. τουλάχιστον, καθώς θα συνεχίζουμε την καλλιέργεια τα σκαψιματά μας πρέπει να είναι όσο το δυνατόν λιγότερα έτσι ώστε να μη διαταράσσεται η οικολογία του εδάφους. Η άρδευση καλό είναι να γί-

9 νεται με αυλάκια, έχοντας κατά νου ότι τα περισσότερα φυτά δεν αντιδρούν καλά στο να ποτίζονται απευθείας στη ρίζα τους, έτσι φυτεύουμε κυρίως στα αναχώματα και όχι στα ίδια τα αυλάκια. Κατά προτίμηση τα ποτίσματα γίνονται πολύ νωρίς το πρωί, ποτέ με ήλιο, ανα 2-3 μέρες. Συνοπτικά μερικά λαχανικά που μπορούμε να καλλιεργούμε: -Καρότο-παντζάρι-ραπανάκι. Φυτεύουμε από φλεβάρη-έως τέλη μάρτη και από αύγουστο έως νοέμβρη, σπορά απευθείας στο χώμα, σε απόσταση μεταξύ των φυτών, 15 εκ. περίπου. -Κρεμμύδι. Με κοκάρι από αύγουστο για φρέσκα, φλεβάρη μάρτη για ξερά, ανα 10 περίπου εκ., γενικά αν δεν έχουμε πολύωρη έκθεση στον ήλιο, μπορούμε να βάζουμε κοκάρι σχεδόν όλο το χρόνο για φρέσκα κρεμμύδια -Σκόρδο. Φύτεμα με σκελίδες, σεπτέμβρη-νοέμβρη. Η προσθήκη στάχτης στο χώμα το ευνοεί. -Σπανάκι, ρόκα, μαρούλι. Φύτεμα αρχές άνοιξης και από αύγουστο έως οκτώβρη, ανα 20 περίπου εκ. Ειδικά για τα μαρούλια τα ανοιξιάτικ φυτέματα να γίνονται σε μέρη με όχι πολύ ήλιο. -Αντίδι. Όλο το χρόνο - Μαιδανός, από αρχή έως μέσα άνοιξης, αργεί αρκετά να βλαστήσει ο σπόρος (20-25 μέρες). Ανα εκ. -Πατάτα. Ανάλογα με το κλίμα φυτεύουμε βολβούς πατάτας (καλύτερα να έχουν προβλαστήσει) από ιούλη έως αύγουστο για χειμερινή σοδειά (μετα από τρεισίμιση μήνες) και βλεφάρημάρτη για καλοκαιρινή σοδειά. Η προσθήκη άμμου και στάχτης την ευνοεί. -Μελιντζάνα-ντομάτα-πιπεριά- κολοκύθι-πεπόνι-καρπούζι, καλαμπόκι. Φυτεύουμε από φυτώρια από μάρτη έως και απρίλη, απόσταση περίπου εκ.. -Αγγούρι. Από φυτώριο από μάρτη έως και ιούνη, για πολλαπλές σοδειές. Προσοχή στη μεταφύτευση, να παραμένει η μπάλα του χώματος, γιατί είναι πιο ευαίσθητο από άλλα φυτά όταν φυτεύεται γυμνόριζο. -Βασιλικός. Όλη την άνοιξη. -Φασόλια. Σπορά από μάρτη έως ιούνη. -Κάνναβις. Όπως λένε και οι παλιοί, τη μια εθνική εορτή το βάζεις, την άλλη το κόβειςª. -Φράουλες. Με φυτώριο από άνοιξη έως και φθινόπωρο, καλύτερα αρχές άνοιξης. -Μπρόκολλα-κουνουπίδα. Σε φυτώρια αύγουστο-σεπτέμβρη, μεταφύτευση αρχές φθινοπώρου. Πιο ειδικά τώρα για μερικές πιο δημοφιλείς καλλιέργειες: -Ντομάτα. Καλό είναι να μη συγκαλλιεργείται με άλλα σολανοειδή κοντά (πχ πατάτα, μελιντζάνα) ούτε και με καλαμπόκι και αγγούρι. Ο κατηφές και η καλέντουλα την προστατεύουν από έντομα και ο βασιλικός της προσδίδει πιο γλυκιά γεύση. Η ντομάτα πρέπει να φυτεύεται σε αναχώματα (κουμούλες), να μην έρχονται οι ρίζες της σε απευθείας επαφή με το νερό και κάθε τόσο οι ρίζες της να σκεπάζονται με χώμα. Η στηριξή της γίνεται με καλάμια ή με σχοινιά και μπορεί να διαμορφωθεί και το σχήμα της καθώς επίσης και να ευνοηθεί η καρποφορία της με κλαδέματα κατά τον ιούνη. Τα συχνά ραντίσματα με τσουκνίδα και πολυκόμπι τη βοηθάνε στην καταπολέμηση του περονόσπορου και των ψειρών και κάνουν το φυτό πιο εύρωστο και υγιές. Η ντομάτα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στην έλλειψη ασβεστίου από το έδαφος, για σκοπό αυτό σε εδάφη φτωχά σε ασβέστιο προστίθεται άμμος οικοδομής ή και ασβέστης διαλυμένος σε νερό. Για πρώιμες σοδειές φυτεύουμε το σπόρο σε προστατευμένα σπορεία (θερμοκήπια, σπορεία καλλυμένα με πλαστικό) από φλεβάρη ενώ για όψιμες σοδειές παίρνουμε μοσχεύματα από καλές ποικιλλίες γύρω σα τέλη μάη- αρχές ιούνη, κρατάμε για μια βδομάδα σε υγρό και όχι πολύ λιαζόμενο σπορείο και φυτεύουμε μετά στο χώμα. -Κολοκύθα/κολοκύθι. Ευδοκιμούν σε όξινα, γόνιμα χώματα, με μπόλικο κόμποστ ή κοπριά, καλλιεργείται καλά με πεπόνια,, καλαμπόκια και κατηφέδες ενώ δεν τα πηγαίνει καλά με τις πατάτες. Γενικά ευαίσθητο σε μυκητιάσεις γι αυτό και είναι καλό να ραντίζονται συχνά με πολυκόμπι και σε πιο προχωρημένες προσβολές με θειάφι ή γαλαζόπετρα. Ειδικά η κολοκύθα

10 απαιτεί πολύ χώρο εξάπλωσης οπότε δεν τη φυτεύουμε στην αρχή του παρτεριού ενώ σε διάφορα σημεία στο χώμα ο βλαστός της ριζοβολεί, οπότε μπούμε να προσθέτουμε κοπριά και κόμποστ στα σημεία αυτά. -Αγγούρι. Καλλιεργείται με φασόλια, καλαμπόκι, καλύτερα όχι με ντομάτες ή αρωματικά βότανα, θέλει υποστήριξη με καλάμια 1.5 μέτρο ή κ παραπάνω, καλό είναι να μη σπάνε οι κορυφές τους ή να μην σέρνονται οι καρποί στο χώμα γιατί τότε τα αγγούρια πικρίζουν. -Φασόλια. Αρκετά ανθεκτικό φυτό, φυτεύονται σε λάκκους 5-6 μαζί και τοποθετείται ένα πλέγμα από στηρίγματα (πχ 4 καλάμια ή κλαδιά δέντρων) με ύψος γύρω στα 2 μέτρα. Το φασόλι συμβιώνει πολύ καλά με καλαμπόκια, ηλιόσπορους, αγγούρια, πατάτες ενώ ως ψυχανθές εμπλουτίζει το χώμα με άζωτο. Τα φρέσκα φασολάκια μαζεύονται τον ιούλη ενώ τα ξερά, αρχές σεπτέμβρη. -Πιπεριά. Γενικά ανθεκτικό φυτό, με λιγότερα προβλήματα μυκητιάσεων και προσβολών από έντομα σε σχέση με τη ντομάτα. Επειδή οι σπόροι της αργούν να βγουν, χρησιμοποιούμε θερμοκηπιάκια για την προβλαστησή τους. Μπορεί επίσης να καλλιεργηθεί και σε γλάστρα ειδικά οι διάφορες ποικιλίες καυτερών πιπεριών. Όταν δεν υπάρχουν πολύ σκληροί χειμώνες ή σκεπάζουμε τα φυτά με πλαστικό, η πιπεριά ζει για 3-4 χρόνια και γίνεται θάμνος. ΑΣΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Αν και ακούγεται κάπως παράδοξο το αστικό περιβάλλον είναι μια σχετικά καλή συνθήκη καλλιέργειας. Τηρουμένων των αναλογιών. Τουλάχιστον καλύτερη από μεγάλο μέρος των καλλιεργούμενων αγροτεμαχίων. Και αυτό γιατί το επιβαρυμένο με χημικά χώμα ñκοινή συνθήκη των καλλιεργούμενων περιοχών- είναι πιο δυσχερές για τα φυτά, απ ότι η επιβαρυμένη με χημικά ατμόσφαιρα. Σε κάθε περίπτωση, με λίγη φροντίδα, τα μπαλκόνια και οι ταράτσες μπορούν να παράξουν καλής ποιότητας λαχανικά, σίγουρα καλύτερης από το μέσο όρο της λαϊκής. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι ζαρντινιέρες και σχετικά μεγάλες γλάστρες (στο μέγεθος ενός ντενεκέ λαδιού ή και μεγαλύτερες). Στρώνουμε χαλίκι στον πάτο τους για την καλύτερη αποστράγγιση και τις γεμίζουμε με χώμα προφανώς του εμπορίου. Σ αυτό μπορούμε να αναμείξουμε φύλλα από δάση, κόμποστ, κοπριά και περλίτη. Γενικά επειδή τα φυτά σε γλάστρες έχουν λιγότερη ικανότητα συγκράτησης νερού απ ότι αυτά που καλλιεργούνται στη γη, τα περισσότερα από τα λαχανικά σπάνια αντέχουν πάνω από 3-4 μέρες το καλοκαίρι χωρίς νερό. Οπότε πριν ξεκινήσουμε την καλλιέργεια, φροντίζουμε πρώτα να εξασφαλίσουμε ότι θα βρίσκεται κάποιος να τα ποτίζει καθόλη τη διάρκεια του καλοκαιριού, ειδάλλως τοποθετούμε αυτόματο πότισμα. Με την προυπόθεση ότι το μπαλκόνι ή η ταράτσα μας, έχει τουλάχιστον 3 ώρες ήλιο την ημέρα, μπορούμε να καλλιεργήσουμε σχεδόν όλα τα λαχανικά που έχουμε αναφέρει, καθώς και τα περισσότερα βότανα (ρίγανη, μαντζουράνα, αχίλλεια, δυόσμο, μέντα, λουίζα, δενδρολίβανο, λεβάντα). Μερικές διαφοροποιήσεις: Καρπούζια, πεπόνια και κολοκύθες απαιτούν πολύ μεγάλες γλάστρες (βαρελάκια) για να δώσουν αξιόλογο καρπό, το ίδιο ισχύει και για τις ντομάτες, μπορούν όμως να καλλιεργηθούν σε μεγάλες γλάστρες ντοματίνια με αρκετά καλή απόδοση. Τα διάφορα δέντρα θέλουν οπωσδήποτε γλάστρες άνω των 40 λίτρων και ακόμα και έτσι τα περισσότερα σύντομα θα ασφυκτιούν. Δυο από τα πιο προσαρμοστικά δέντρα σε καλλιέργεια σε γλάστρες είναι η λεμονιά (αρκεί να προστατεύεται από τους βοριάδες) και η κορομηλιά. Με προσπάθεια και τύχη και η βερυκοκιά και η ροδιά μπορούν να τα πάνε καλά, για λίγα χρόνια όμως. Προφανώς ένα μπαλκόνι ή μια ταράτσα έχει και κάποιες χρηστικές ή αισθητικές επιταγές, με άλλα λόγια καλό είναι να μπορείς να φτιάχνεις σαλάτες από τη ζαρντινιέρα σου αλλά θέλεις και να ερωτοτροπήσεις με το νέο σου φλερτ σε ένα όμορφο και ανθισμένο μπαλκόνι, διότι η ηθική και χρηστική ανωτερότητα του λάχανου πχ έναντι του κρίνου ή της ορχιδέας είναι αναμφίβολη, αλλά δεν πρέπει να παραβλέπουμε τις αισθήσεις μας, ειδάλλως η ζωή καταντά μια μηχανική και ελαφρώς κουραστική και άνευ νοήματος εμπειρία. Τούτων λεχθέντων, η προσθήκη καλλωπιστικών φυτών στον αστικό μας κήπο είναι συχνά μια αναγκαιότητα.

11 Ένας συνοπτικός οδηγός καλλιέργειας καλλωπιστικών φυτών θα καταλάμβανε έναν ολόκληρο τόμο, μπορούμε ωστόσο να αναφέρουμε μερικά βασικά και από εκει και πέρα η κάθε μια ρωτά, διαβάζει, δοκιμάζει. Καταρχάς επιλέγουμε ένα καλό φυτώριο. Πολλά φυτώρια τιγκάρουν με χημικά τα ανθοφόρα φυτά τους έτσι ώστε να δείχνουν ολάνθιστα και υγιή, μόλις όμως τα αγοράσουμε αυτά αποκτούν στερητικά σύνδρομα και ξεφουσκώνουν όπως οι έλληνες ολυμπιονίκες μόλις τους κόπηκε η βαριά ντόπα. Δεν αγοράζουμε ποτέ φυτά που δείχνουν σημάδια από ράντισμα, ή έχουν ασπριδερές ή γαλάζιες κηλίδες στα φύλλα. Σημαίνει ότι έχουν αρρώστεια και συντηρούνται με πολλά χημικά, μόλις τα βάλουμε στο μπαλκόνι μας θα αρρωστήσουν. Προτιμούμε να αγοράζουμε σχετικά μικρού μεγέθους φυτά ώστε να έχουν τον χρόνο να προσαρμοστούν κατά τη μεταφυτευσή τους και προτιμάμε να τα μεταφυτεύουμε, φθινόπωρο ή αρχές άνοιξης. Σε περίπτωση που έχουμε χώρο για καρποφόρα δέντρα, επιλέγουμε να τα αγοράζουμε τέλη χειμώνα, γυμνόριζα, έχουν το 1/3 της τιμής με την οποία θα πωλούνται την άνοιξη. Φυτά κατάλληλα για ημισκιερά μπαλκόνια (με ηλιοφάνεια κάτω από δυο ώρες ημερησίως): ρυγχόσπερμο, αιγιόκλημα, ορτανσία, αμπέλοψη, κίτρινο γιασεμί, βιβούρνο, λίλιουμ, ρολογιά, αγγελική, αζαλέα, ροδόδεντρο, τα περισσότερα παχύφυτα, γεράνι, γαρδένια, χρυσάνθεμο, καμέλια, δάφνη. Τα περισσότερα από τα υπόλοιπα ανθοφόρα φυτά απαιτούν τουλάχιστον 2 ώρες ηλιοφάνειας για να ευδοκιμήσουν. Ενδεικτικά μερικά από τα πλέον κοινά καλλωπιστικά φυτά και οι ιδιαιτεροτητές τους: Καμέλια, γαρδένια, ορτανσία, αζαλέα, γιασεμί σαμπάκ (φούλι). Απαιτούν ελαφρώς λιαζόμενες θέσεις, με ήλιο γύρω στις 2 ώρες ημερησίως όχι παραπάνω (ειδικά η αζαλέα προτιμά ημισκιερές θέσεις) και όξινο, πλούσιο σε χούμο χώμα. Εμπλουτίζουμε οπότε το χώμα με καστανόχωμα, κόμποστ, ρεικόχωμα, καρφιά (για τη σκουριά) ενώ όλα τους καλλιεργούνται καλά σε ντενεκέδες λαδιού απ όπου απορροφούν τη σκουριά. Επειδή το νερό της βρύσης είναι χλωριομένο και αυτό αλλάζει το ph του εδάφους προς το αλκαλικό, ποτίζουμε με λεκάνες όπου έχουμε αφήσει το νερό για κάποιες ώρες. Επίσης εμπλουτίζουμε το χώμα με λίγο σίδηρο (σε υγρή μορφή) 2-3 φορές τη σαιζόν. Επίσης μπορούμε να ρυθμίσουμε την οξύτητα του εδάφους προσθέτοντας μια κουταλιά του γλυκού ξύδι κάθε λίγους μήνες. Κρατάμε το χώμα υγρό αλλά δεν το πλημμυρίζουμε. Αναπαράγονται με μόσχευμα ή κλαδί που γέρνουμε στο χώμα, η γαρδένια άνοιξη, καμέλια καλοκαίρι και ορτανσία αρχές φθινοπώρου (με μόσχευμα). Διάφοροι βολβοί (τουλίπες, κρίνοι, λίλιουμ, ντάλιες κτλ). Φυτεύουμε τέλη φθινοπώρου σε ελαφρύ και καλά στραγγιζόμενο χώμα, σε βάθος 10 εκ. περίπου. Μετά την ανθοφορία μπορούμε να παίρνουμε τους βολβούς που πλέον έχουν πολλαπλασιαστεί, να τους καθαρίζουμε και να τους συντηρούμε σε άμμο ή στο ψυγείο για την επόμενη χρονιά. Βουκαμβίλια. Απαιτεί άφθονο ήλιο και προστασία από βοριάδες. Αναπαράγεται με εναέριες καταβολάδες και μοσχέυματα. Γιασεμί. Υπάρχει μεγάλη ποικιλία από γιασεμιά, το κλασσικό (χιώτικο) έχει το μειονέκτημα της ευαισθησίας σε κρύους χειμώνες, ενώ το αζορών και το πολυανθές είναι σχετικά πιο ανθεκτικά στο κρύο. Απαιτούν άφθονο ήλιο. Το ρυγχόσπερμο είναι κ αυτό ένα είδος γιασεμιού, με αρωματικά άνθη με το πλεονέκτημα ότι είναι πολύ πιο ανθεκτικό στο κρύο και επίσης ανθίζει ακόμη και σε μη λιαζόμενες θέσεις. Όλα τους προτιμούν ελαφρά όξινα, γόνιμα χώματα. Αναπαράγονται με μοσχεύματα αρχές άνοιξης. Χρυσάνθεμο. Ιδανικό φυτό για κηπουρικούς πειραματισμούς, αφού αναπαράγεται εύκολα τόσο με μοσχεύματα, όσο και με ριζοβολημένους βλαστούς, αρχές άνοιξης. Ευδοκιμεί τόσο σε λιαζόμενες όσο και σε ελαφρά σκιαζόμενες θέσεις. Τριανταφυλλιά. Σχετικά ευπαθές σε διάφορες ασθένειες φυτό, απαιτεί καλή αποστράγγιση της γλάστρας και κλαδέματα στις αρχές χειμώνα. Αναπαράγεται με μοσχεύματα που βάζουμε στο χώμα στα μέσα του χειμώνα και ριζοβολούν αρχές άνοιξης.

12 Γεράνι και αμπαρόριζα. Κλασσικά γιαγιαδίστικα φυτά, έχουν όμως το πλεονέκτημα ότι αναπαράγονται πανεύκολα με μοσχεύματα, ανθοφορούν ακόμα και ημιλιαζόμενες θέσεις και κυρίως αντέχουν σε εκείνες τις εφιαλτικές για τα υπόλοιπα φυτά καλοκαιρινές μέρες όπου ενώ λιάζεσαι σε μια παραλία, διαβάζοντας ιρβιν γιαλόμ, τομ ρόμπινς ή κάποια άλλη αηδία, αναρωτιέσαι φευγαλέα αν ο φίλος σου που του άφησες τα κλειδιά πέρασε τελικά να ποτίσει. Αλλά δε δίνεις ñδυστυχώς- περαιτέρω σημασία, αφού η προσοχή σου επικεντρώνεται στην περίσσεια γυμνής και ελαφρά τσουρουφλισμένης σάρκας γύρω σου. Διάφορα βότανα (ρίγανη, μαντζουράνα,φασκόμηλο, λεβάντα, δενδρολίβανο, θυμάρι, λουίζα). Ανθεκτικά γενικά φυτά, όλα τους απαιτούν αρκετές ώρες ηλιοφάνειας, ευδοκιμούν σε ζαρντινιέρες και σε ποικιλία χωμάτων, ελαφρώς όξινα για ρίγανη, φασκόμηλο, ελαφρώς αλκαλικά για λεβάντα, αναπαράγονται όλα τους τόσο με μοσχεύματα όσο και με διαχωρισμό ριζών. ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ Οι διάφορες μορφές καλλιέργειας πλην της συμβατικής, δεν είναι σε γενικές γραμμές, ανταγωνιστικές μεταξύ τους, στοιχεία δηλαδή από τη μια μπορούν να ενσωματωθούν στην άλλη. Επιγραμματικά οι πλέον συνηθισμένες μορφές εναλλακτικών καλλιεργειώνª είναι οι ακόλουθες: -Βιολογική καλλιέργεια. Ήταν ο πλέον συνηθισμένος τρόπος καλλιέργειας πριν την πράσινη επανάσταση, στις αρχές του 50, μετά την υπερχρήση χημικών λιπασμάτων και φαρμάκων, εφευρέθηκε ως όρος για να διαχωρίσει την καλλιέργεια στην οποία χρησιμοποιούνται μόνο οργανικά σκευάσματα για την αντιμετώπιση των ασθενειών. Το θειάφι, η θειοχαλκίνη και η γαλαζόπετρα είναι στα όρια του βιολογικού, σε ήπιες δοσολογίες γίνονται αποδεκτά από το μεγαλύτερο μέρος της βιολογικής γεωργίας. Προφανώς η πιστοποίηση μιας καλλιέργειας ως βιολογικής δεν αποτελεί από μόνη της εγγύηση ποιότητας και σεβασμού στο περιβάλλον, κάτι τέτοιο μας το υπενθυμίζουν άλλωστε τα αναρίθμητα συσκευασμένα και άνοστα βιολογικά προιόντα των σουπερμάρκετ, ως τρόπος προσέγγισης ωστόσο στην καλλιέργεια έχει τουλάχιστον το πλεονέκτημα της μη-σοβαρής μόλυνσης του χώματος, των νερών και του ευρύτερου περιβάλλοντος. -Βιο-δυναμική ή ομοιοδυναμική. Σε γενικές γραμμές πρόκειται για τη βιολογική καλλιέργεια όπου τα χρησιμοποιούμενα σκευάσματα είναι ομοιοπαθητικά. Δίνει έμφαση στη δημιουργία οικοσυστημάτων με αυτάρκεια και βιοποικιλότητα στα χωράφια, κάνει χρήση ομοιοδυναμικών σκευασμάτων (501 έως 507) ενώ δίνει μεγάλη αξία στις επουράνιες επιρροές (θέσεις άστρων και φάσεις σελήνης). Στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στις θεωρία του Rudolf Steiner, φιλόσοφου, πρωτοπόρου της βιοδυναμικής καλλιέργειας, θεοσοφιστή και μετέπειτα φιλοναζί. -Φυσική καλλιέργεια. Στηρίζεται στη θεωρίες του Φουκουόκα. Η φυσική καλλιέργεια ξεκινά με την παραδοχή ότι ένα φυσικό σύστημα αν αφεθεί από μόνο του κατασκευάζει τις βέλτιστες συνθήκες ύπαρξης της ζωής, σε σχέση με την ανθρώπινη παρέμβαση, όσο προσεκτική και να είναι. Στηρίζεται στη ενδελεχή μελέτη της συμβίωσης και των δικτύων αλληλοβοήθειας διαφόρων φυτών, την επιλογή των κατάλληλων σπόρων και την απευθείας σπορά τους στο έδαφος, συνήθως καλλυμένων σε μπάλες από πηλό. Μ αυτό τον τρόπο φτιάχνουμε ένα ζωντανό και πλούσιο οικοσύστημα το οποίο παράγει μόνο του τους καρπούς που θέλουμε, με ελάχιστη ανθρώπινη παρέμβαση. Για την επιτυχία της φυσικής καλλιέργειας, απαιτείται μεγάλη γνώση της οικολογίας και των συμβιωτικών δικτύων στα φυτά και δέντρα. Έχει κυρίως εφαρμογή σε αναδασώσεις άγονων ή καταστρεμμένων από πυρκαγιά και περιβαλλοντική υποβάθμιση περιοχών (αρκεί να μη βόσκουν εκεί κοντά κατσίκια). Ως τρόπος καλλιέργειας λαχανικών ενδείκνυται κυρίως για άγονα ή ξερικά εδάφη. Σε ήδη ζωντανά οικοσυστήματα, ως καλλιεργητική μέθοδος έχει μάλλον απογοητευτικά αποτελέσματα. -Αειφορική καλλιέργεια. Εμπεριέχει τη φιλοσοφία τόσο της βιολογικής, όσο και της φυσικής

13 καλλιέργειας, επιδιώκει τη δημιουργία αυτοδύναμων και αειφορικών οικοσυστημάτων όπου η ανθρώπινη παρέμβαση ελαχιστοποιείται. Πρακτικά, σε ένα χωράφι προς καλλιέργεια, αφήνουμε διάφορα λαχανευόμεναª (αυτοφυή φυτά) όπως ζοχούς, ραδίκια, λάπατα κτλ αφαιρούμε τα υπόλοιπα μη επιθυμητά φυτά και σπέρνουμε το υπόλοιπο χωράφι με λαχανικά και εδαφοβελτιωτικά φυτά. Χρησιμοποιούμε πάντα αμειψισπορά (εναλλαγή δηλαδή καλλιεργειών) με στόχο σε λίγα χρόνια να έχουμε ένα χωράφι όπου συμβιώνουν ντοματιές με ζοχούς και καλαμπόκια με μυρώνια, ελαχιστοποιόντας τις παρεμβάσεις μας και τις ενεργειακές απαιτήσεις του κτήματος.

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Πέμπτη, 07 Αύγουστος 2008 11:30 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 14 Νοέμβριος 2009 14:34

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Πέμπτη, 07 Αύγουστος 2008 11:30 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 14 Νοέμβριος 2009 14:34 Φυσικά λιπάσματα Τα κύρια θρεπτικά συστατικά των φυτών Τρεις είναι οι θρεπτικές ουσίες που απαιτούνται από τα φυτά σε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες από τα άλλα στοιχεία. Είναι το άζωτο(n), ο φώσφορος(p) και

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Αρωματικά Φυτά Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Η προσθήκη του κατάλληλου βοτάνου μπορεί να κάνει πιο γευστικό και πιο ελκυστικό κάποιο φαγητό. Η γεύση, όμως, είναι ζήτημα προσωπικής προτίμησης και υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιεργητικέςφροντίδεςενός λαχανόκηπου

Καλλιεργητικέςφροντίδεςενός λαχανόκηπου Καλλιεργητικέςφροντίδεςενός λαχανόκηπου Απότηνστιγμήπουοάνθρωποςαπέκτησε μόνιμη κατοικία άρχισε την κατοικιδιοποίηση τωνζώωνκαιτωνφυτών. Τα πρώτα καλλιεργούμενα φυτά προήλθαν πιθανώς τυχαία από σπόρους

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ Advance mix 1. ΓΙΑ ΦΥΤΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Advance mix 2

ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ Advance mix 1. ΓΙΑ ΦΥΤΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Advance mix 2 Η Εταιρεία Η Plants Βase είναι μια εταιρεία νεοσύστατη που εμπορεύεται φυτοχώματα και κομπόστ - εδαφοβελτιωτικά. Διαθέτει ευρεία και πάμπληθη γκάμα προϊόντων δικών της, ενώ παράλληλα με την άγαστη συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία)

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) Πριν ξεκινήσεις 1. Επέλεξε το χώρο (νερό, καλό έδαφος) 2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) 3. Ξέχασε κατ αρχήν ευαίσθητα και σπάνια φυτά. Πρώτα περπάτα σε γνωστά μονοπάτια και σ αυτό που

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικός κήπος Πρακτικές βιολογικής γεωργίας

Σχολικός κήπος Πρακτικές βιολογικής γεωργίας Σχολικός κήπος Πρακτικές βιολογικής γεωργίας Μιχαηλίδου Ειρήνη ΚΠΕ Λαυρίου ΜΟΡΦΕΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Συμβατική γεωργία Ολοκληρωμένη γεωργία (διαχείριση) Παραδοσιακή γεωργία Φυσική γεωργία Αειφόρος γεωργία Οικολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή λαχανικών στην αυλή του σχολείου - Πρακτικές συμβουλές

Παραγωγή λαχανικών στην αυλή του σχολείου - Πρακτικές συμβουλές Παραγωγή λαχανικών στην αυλή του σχολείου - Πρακτικές συμβουλές Εργαστήριο Λαχανοκομίας Τμήμα Γεωπονίας ΑΠΘ Επιμορφωτικό σεμινάριο:«καλλιεργώ στην πόλη μου, στο σχολείο μου» Σάββατο 31/10/2015 Περίγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Η αχλαδιά αφού φυτευτεί στο χωράφι κλαδεύεται στα 70εκ-120εκ από το έδαφος. Έκτοτε αφήνουμε το δέντρο να αναπτυχθεί μέχρι την αρχή του 3 ου

Η αχλαδιά αφού φυτευτεί στο χωράφι κλαδεύεται στα 70εκ-120εκ από το έδαφος. Έκτοτε αφήνουμε το δέντρο να αναπτυχθεί μέχρι την αρχή του 3 ου Αχλάδι Έχει πάρα πολλές ποικιλίες και υποποικιλίες. Είναι φυλλοβόλο δέντρο και ευδοκιμεί σε μέρη που δεν χαρακτηρίζονται ούτε από την υπερβολική ζέστη ούτε από το υπερβολικό κρύο. Καλλιεργείται σε όλη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΡΑΒΙΑΣ 1998 1999 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ» ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΓΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΘΗΤΕΣ: Β Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΗΓΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικά προϊόντα κήπου. του γκαζόν

Βιολογικά προϊόντα κήπου. του γκαζόν Δωρεάν Δωρεάν συμβουλές συμβουλές Βιολογικά προϊόντα κήπου Το σύστημα περιποίησης του γκαζόν Ο χλοοτάπητας το "πράσινο σαλόνι"! Το μυστικό......κρύβεται σε ένα σύστημα περιποίησης γκαζόν που καλύπτει τις

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (IΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Αθανασόπουλος Γεωπόνος, Υπεύθυνος Κ.Π.Ε. Λαυρίου

Ανδρέας Αθανασόπουλος Γεωπόνος, Υπεύθυνος Κ.Π.Ε. Λαυρίου Ανδρέας Αθανασόπουλος Γεωπόνος, Υπεύθυνος Κ.Π.Ε. Λαυρίου Μακροστοιχεία ( C O Η ) Ν Ρ Κ Με αυτή τη σειρά και στα λιπάσματα Ιχνοστοιχεία Mn Mg Zn B... (Fe) 15/10/2011 ΚΠΕ Λαυρίου 2 Ανόργανη Οργανική (χηλική)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΗ: Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον. Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης. Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ.

ΜΕΛΗ: Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον. Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης. Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ. ΜΕΛΗ: Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ. Παρασκευόπουλο Ιστορικό Πλαίσιο: - Πρωτοεμφανίστηκε πριν από 5.000 χρόνια στην Αφρική.

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικά προϊόντα κήπου. Οδηγός για εύκολη και γρήγορη κομποστοποίηση

Βιολογικά προϊόντα κήπου. Οδηγός για εύκολη και γρήγορη κομποστοποίηση Δωρεάν Δωρεάν συμβουλές συμβουλές Βιολογικά προϊόντα κήπου Οδηγός για εύκολη και γρήγορη κομποστοποίηση Η φύση ως πρότυπο Σε κάθε τετραγωνικό εκατοστό εδάφους, υπάρχουν εκατομμύρια μικροοργανισμοί που

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Πράσινα Δώματα Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Ποθητός Σταματιάδης, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Φθινοπωρινή περιποίηση των φυτών

Φθινοπωρινή περιποίηση των φυτών Φθινοπωρινή περιποίηση των φυτών Κατά την διάρκεια του φθινοπώρου οι απαιτήσεις των φυτών αλλάζουν. Ο Σεπτέμβριος είναι ουσιαστικά ο μήνας που καλωσορίζει επίσημα το φθινόπωρο και είναι η κατάλληλη εποχή

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ 2011 1.Περιφέρεια: Περιφερειακή Ενότητα Σερρών

ΦΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ 2011 1.Περιφέρεια: Περιφερειακή Ενότητα Σερρών ΦΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ 2011 1.Περιφέρεια: Περιφερειακή Ενότητα Σερρών ΞΗΡΙΚΗ ΠΟΤΙΣΤΙΚΗ ΞΗΡΙΚΗ ΠΟΤΙΣΤΙΚΗ Εκτάσεις σε καλή γεωργική κατάσταση 73.000 Σιτηρά Σίτος μαλακός 87.000 30.450 ξ.β. ξ.β. 0,35 ξ.β. Σίτος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΝΤΟΜΑΤΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΘΕΜΑ ΝΤΟΜΑΤΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΘΕΜΑ ΝΤΟΜΑΤΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το θέμα με το οποίο θα ασχοληθεί η ομάδα μας είναι η ντομάτα. Σκοπός είναι να γίνει γνώστη η σπουδαιότητα αυτού του αγροτικού προϊόντος. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού έγινε έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

αναπτύσσεται και αποδίδει σε συγκεκριµένο έδαφος, κλίµα, υψόµετρο υγρασία και έκθεση. Εποχή φύτευσης

αναπτύσσεται και αποδίδει σε συγκεκριµένο έδαφος, κλίµα, υψόµετρο υγρασία και έκθεση. Εποχή φύτευσης Οδηγός φυτεύσεων Επιλογή θέσης φύτευσης Η θέση φύτευσης επιλέγεται, µε βάση τις τοπικές συνθήκες, το µέγεθος της επέµβασης και το σκοπό που θα εξυπηρετήσει. Η επιβίωση του φυτού κρίνεται από το βάθος του

Διαβάστε περισσότερα

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή;

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Αναδάσωση. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Εισαγωγή Το δάσος Τα δάση δεν αποτελούν απλώς ένα σύνολο δένδρων και θάµνων, αλλά πλούσια οικοσυστήµατα µε πολλά είδη φυτών και ζώων, που αλληλοσυνδέονται µε πολύπλοκες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

Η νοστιμιά της άνοιξης

Η νοστιμιά της άνοιξης 2 ΜΑΡ/ ΔΕΥΤΕΡΑ Αρακάς με λαχανικά 1. Καθαρίζετε τον αρακά και τον πλένετε. 2. Σοτάρετε το κρεμμύδι στο ελαιόλαδο και όταν γίνει διάφανο προσθέτετε τον αρακά. Τον σοτάρετε για λίγο. 3. Ρίχνετε στην κατσαρόλα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΤΙΜΑ ΥΓΙΕΙΝΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΑΠ ΤΟ ΜΠΟΣΤΑΝΙ ΜΑΣ Η καλλιέργεια του λαχανόκηπού μας βήμα βήμα

ΝΟΣΤΙΜΑ ΥΓΙΕΙΝΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΑΠ ΤΟ ΜΠΟΣΤΑΝΙ ΜΑΣ Η καλλιέργεια του λαχανόκηπού μας βήμα βήμα Σχολικό έτος 2013-2014 ΝΟΣΤΙΜΑ ΥΓΙΕΙΝΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΑΠ ΤΟ ΜΠΟΣΤΑΝΙ ΜΑΣ Η καλλιέργεια του λαχανόκηπού μας βήμα βήμα ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Ένας λαχανόκηπος για να είναι παραγωγικός, χρειάζεται φως και θερμότητα. Επομένως,

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά

Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΟΣΠΡΙΑ-ΠΟΛΥΕΤΕΙΣ ΘΑΜΝΩΔΕΙΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ-ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΆ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΙΑ Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά Κατερίνα Μ. Κουκ ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, ΕΘΙΑΓΕ 1 Σκοπός της ομιλίας να περιγράψω

Διαβάστε περισσότερα

Αμερικάνικα είδη αμπέλου: γνωστά ως ανθεκτικά στη ριζόβια μορφή φυλλοξήρας (α.ρ.μ.φ.) υποκείμενα

Αμερικάνικα είδη αμπέλου: γνωστά ως ανθεκτικά στη ριζόβια μορφή φυλλοξήρας (α.ρ.μ.φ.) υποκείμενα ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΑ ΑΜΠΕΛΟΥ Αμερικάνικα είδη αμπέλου: γνωστά ως ανθεκτικά στη ριζόβια μορφή φυλλοξήρας (α.ρ.μ.φ.) υποκείμενα Εισβολή της φυλλοξήρας στην Ευρώπη από την Αμερική το 1864. Φυλλοξήρα ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγική Ανθοκομία. Γυψοφίλη. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Παραγωγική Ανθοκομία. Γυψοφίλη. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου TEI Πελοποννήσου Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία Θέμα Παραγωγική Ανθοκομία Ποικιλίες Καλλιέργεια Απαιτήσεις Γυψοφίλη Προβλήματα Ασθένειες Εχθροί Γεώργιος Δημόκας * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

«Κατασκευή κομποστοποιητή στο σχολικό κήπο ή στο σπίτι» ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

«Κατασκευή κομποστοποιητή στο σχολικό κήπο ή στο σπίτι» ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «Κατασκευή κομποστοποιητή στο σχολικό κήπο ή στο σπίτι» ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Αριθμός μελών ομάδας:... Μέλη:......... Γραμματέας:... Όνομα ομάδας:... ΚΠΕ ΔΡΑΠΕΤΣΩΝΑΣ-ΤΡΟΙΖΗΝΑΣ-ΜΕΘΑΝΩΝ Ο κήπος του ΚΠΕ Τα φύλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ ΜΑΛΛΙΑ: Αν τα μαλλιά μας είναι λιπαρά, τα πλένουμε με δυο κρόκους αυγού και ξεπλένουμε με χαμομήλι. Μια καλή και θρεπτική μάσκα μαλλιών. Ανακατεύουμε δυο κουταλιές της

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ Α. ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΑΙΘΡΟ Η επιτυχία μιας ανθοκομικής καλλιέργειας στην ύπαιθρο εξασφαλίζεται όταν οι συνθήκες είναι οι κατάλληλες για ένα συγκεκριμένο είδος.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ. Τι είναι η βιολογική γεωργία;

ΒΙΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ. Τι είναι η βιολογική γεωργία; ΒΙΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ Τι είναι η βιολογική γεωργία; είναι ένα αγροτικό σύστημα διαχείρισης το οποίο παρέχει στον καταναλωτή φρέσκα, γευστικά, αυθεντικά τρόφιμα ενώ ταυτόχρονα σέβεται την ισορροπία των οικοσυστημάτων.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΣΤΗ ΓΗ

Η ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΣΤΗ ΓΗ Η ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΣΤΗ ΓΗ Η εμφάνιση της γεωργίας στη Γη συμπίπτει με τη σταδιακή απομάκρυνση του ανθρώπου από τη νομαδική ζωή και τη μόνιμη εγκατάστασή του σε συγκεκριμένες περιοχές. Η φροντίδα για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΗ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ ΑΞΙΑ (ΣΤΡ. Ή ΚΕΦ ΖΩΟΥ)

ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΗ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ ΑΞΙΑ (ΣΤΡ. Ή ΚΕΦ ΖΩΟΥ) Α/Α ΕΙΔΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ / ΕΚΤΡΟΦΗΣ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΗ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ ΑΞΙΑ (ΣΤΡ. Ή ΚΕΦ ΖΩΟΥ) ΩΡΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΣΤΡ. Ή ΚΕΦ ΖΩΟΥ) 0,5 0,8 1,0 1,2 120% ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 1 ΑΒΟΚΑΝΤΟ (101) 572,58 70,00 12,50 20,00 25,00

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη φύτευση

Οδηγίες για τη φύτευση Οδηγίες για τη φύτευση Πότε; Η εποχή φύτευσης παίζει καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία των αναδασώσεων. Η καλύτερη είναι εκείνη κατά την οποία εξασφαλίζεται 1. η άμεση και δραστήρια ανάπτυξη του ριζικού συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΔΑΦΟΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ. Άργιλος Οργανική ουσία Ενεργοί μικροοργανισμοί. Προκαλούν δομή (μικρά μεγάλα συνενωμένα συσσωματώματα)

ΕΔΑΦΟΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ. Άργιλος Οργανική ουσία Ενεργοί μικροοργανισμοί. Προκαλούν δομή (μικρά μεγάλα συνενωμένα συσσωματώματα) ΕΔΑΦΟΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ Άργιλος Οργανική ουσία Ενεργοί μικροοργανισμοί. Προκαλούν δομή (μικρά μεγάλα συνενωμένα συσσωματώματα) Α. Η άργιλος (ηλεκτρικό φορτίο) συγκρατεί κατιόντα (+) και τα ανταλλάσει

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον Οικολογία: η επιστήμη που μελετά τις σχέσεις των οργανισμών, και φυσικά του ανθρώπου, με τους βιοτικούς (ζωντανούς οργανισμούς του ίδιου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

Ζυμώνετε τα συστατικά όλα μαζί για να γίνουν μία ζύμη. Τα αφήνετε σκεπασμένα επί 3 ώρες. Κατόπιν τα απλώνετε για την επακόλουθη επεξεργασία.

Ζυμώνετε τα συστατικά όλα μαζί για να γίνουν μία ζύμη. Τα αφήνετε σκεπασμένα επί 3 ώρες. Κατόπιν τα απλώνετε για την επακόλουθη επεξεργασία. ΒΑΣΙΚΕΣ ΣΥΝΤΑΓΕΣ ΖΥΜΗΣ Ζύμη για γεμιστό πιτάκι 1,5 kg αλεύρι 15 g αλάτι 250 g βούτυρο ή λίπος 3/8 l νερό Ζυμώνετε τα συστατικά όλα μαζί για να γίνουν μία ζύμη. Τα αφήνετε σκεπασμένα επί 3 ώρες. Κατόπιν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΝΕΡΟ ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ

ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΝΕΡΟ ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΝΕΡΟ ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΟΝ ΣΠΟΡΟ, ΤΟ ΝΕΡΟ, ΤΟ ΛΙΠΑΣΜΑ ΠΛΟΥΣΙΟΤΕΡΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΣΠΟΡΑΣ (ΑΙΣΘΗΤΙΚΑ ΚΑΙ ΓΕΥΣΤΙΚΑ) ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΠΟΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΜΕ ΥΦΑΛΜΥΡΟ Η ΑΛΜΥΡΟ ΝΕΡΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες»

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες» ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ινστιτούτο ασικών Ερευνών (Βασιλικά, Λουτρά Θέρµης) ρ. Ιωάννης Σπανός Τακτικός Ερευνητής «Κρανιά: Μία νέα καλλιέργεια µε πολύτιµες ιδιότητες» Λαµία, 16Μαϊου 2012 Τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικά βότανα υγείας κι ομορφιάς

Θεραπευτικά βότανα υγείας κι ομορφιάς Θεραπευτικά βότανα υγείας κι ομορφιάς Εισαγωγικά Ιστορική εξέλιξη Χρήσεις των βοτάνων Κυριότερα βότανα και φυτά Συλλογή βοτάνων Υπερτροφές Ιστορική εξέλιξη υπερτροφών Κυριότερες υπερτροφές Βιβλιογραφία

Διαβάστε περισσότερα

Η λέξη λικέρ, προέρχεται από την λατινική λέξη liquifacere που σημαίνει διαλύω. Στην αρχαιότητα, τα χρησιμοποιούσαν ως φαρμακευτικά και αντιμετώπιζαν

Η λέξη λικέρ, προέρχεται από την λατινική λέξη liquifacere που σημαίνει διαλύω. Στην αρχαιότητα, τα χρησιμοποιούσαν ως φαρμακευτικά και αντιμετώπιζαν Η λέξη λικέρ, προέρχεται από την λατινική λέξη liquifacere που σημαίνει διαλύω. Στην αρχαιότητα, τα χρησιμοποιούσαν ως φαρμακευτικά και αντιμετώπιζαν ασθένειες όπως η μαλάρια (ελονοσία), οι στομαχικές

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία;

Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία; Για τους µαθητές Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία; Περιγραφή εργασίας Στους περισσότερους ανθρώπους, το χώµα πιθανώς µοιάζει να είναι σαν κάτι το βρώµικο. Στην πραγµατικότητα, ρίχνοντας µια προσεκτικότερη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΟ-ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΟ-ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΟ-ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Με απλά λόγια... Μικροοργανισμοί υπάρχουν παντού. Στον αέρα που αναπνέουμε, στο χώμα, στο νερό, στην τροφή, μέσα στους ζωντανούς οργανισμούς, στην επιδερμίδα μας, στα φυτά,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ Φύτεμα καλλωπιστικών φυτών σε γλάστρες, ζαρντινιέρες και στην αυλή του σχολείου Φύτεμα καλλωπιστικών φυτών σε γλάστρες, ζαρντινιέρες και στην αυλή του

Διαβάστε περισσότερα

Ακούω το παρελθόν "ΒΛΕΠΩ ΤΟ ΠΑΡΟΝ" Αγγίζω το µέλλον ΥΔΡΟΠΟΝΙΑ ALPHA OMEGA ECOLOGICAL SOLUTIONS. Direct Phones: +30.697.42 28 012 & +30.698.

Ακούω το παρελθόν ΒΛΕΠΩ ΤΟ ΠΑΡΟΝ Αγγίζω το µέλλον ΥΔΡΟΠΟΝΙΑ ALPHA OMEGA ECOLOGICAL SOLUTIONS. Direct Phones: +30.697.42 28 012 & +30.698. Ακούω το παρελθόν "ΒΛΕΠΩ ΤΟ ΠΑΡΟΝ" Αγγίζω το µέλλον ΥΔΡΟΠΟΝΙΑ ALPHA OMEGA ECOLOGICAL SOLUTIONS Athens Office: 8, R. Garibaldi & Sofroniskou str. Tel. +30.210.9228225 Email: info@alpha-omega.com.gr Direct

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού (ΚΒ) Πρόγραμμα Προαγωγής Υγείας Μάιος 2012

ΙΑ Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού (ΚΒ) Πρόγραμμα Προαγωγής Υγείας Μάιος 2012 Νόστιμα, απλά και υγιεινά! ΙΑ Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού (ΚΒ) Πρόγραμμα Προαγωγής Υγείας Μάιος 2012 Κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς 2011-2012 το σχολείο μας έθεσε ως ένα από τους στόχους του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος

Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Το παρόν άρθρο το θεωρώ συνέχεια των προηγούμενων άρθρων σχετικά με τους ευκαλύπτους και μετά από πολλές ερωτήσεις φίλων μελισσοκόμων σχετικά με την

Διαβάστε περισσότερα

Μάρτιος 2014 ΜΟΝΟ ΓΙΑ 1 15 ΜΑΡΤΙΟΥ

Μάρτιος 2014 ΜΟΝΟ ΓΙΑ 1 15 ΜΑΡΤΙΟΥ Μάρτιος 2014 Αγαπητοί φίλοι, όσο κι αν φαίνεται ότι πέρασε ο χειμώνας, ο μήνας που ξεκινάει είναι ορισμένες φορές αρκετά επικίνδυνος. Η αλλαγή του καιρού αλλά και οι έντονες εναλλαγές της Θερμοκρασίας

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II)

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία;

Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία; Για τον καθηγητή Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία; Στόχοι / Ικανότητες Στόχοι 1. Να προετοιµάσουν οι µαθητές δείγµατα ξηρού χώµατος και να καταγράψουν τις παρατηρήσεις τους. 2. Να κατανοήσουν οι

Διαβάστε περισσότερα

γυαλί χαρτί χαρτόνι ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ανακύκλωσε και εσύ! υπόλοιπα απόβλητα πλαστικό μέταλλο βιοαπόβλητα ή οργανικά απόβλητα http://uest.ntua.

γυαλί χαρτί χαρτόνι ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ανακύκλωσε και εσύ! υπόλοιπα απόβλητα πλαστικό μέταλλο βιοαπόβλητα ή οργανικά απόβλητα http://uest.ntua. χαρτί χαρτόνι γυαλί πλαστικό μέταλλο βιοαπόβλητα ή οργανικά απόβλητα υπόλοιπα απόβλητα ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ανακύκλωσε και εσύ! «Ανάπτυξη και εφαρμογή πιλοτικού συστήματος για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση των Στερεών

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

2. Όταν πίνουμε όλοι μαζί λέμε... Καλή όρεξη! τον λογαριασμό, παρακαλώ! στην υγεία μας!

2. Όταν πίνουμε όλοι μαζί λέμε... Καλή όρεξη! τον λογαριασμό, παρακαλώ! στην υγεία μας! 1. Βρέστε την άσχετη λέξη 2. Μήλο/ κιμά/ αχλάδι/ σταφύλι/ καρπούζι 3. Μουσακάς/ γεμιστά/ τζατζίκι/ γάλα/ φασολάδα 4. Μοσχάρι/ χοιρινό/ ψάρι/ κοτόπουλο/ μπριζόλα 5. Αλάτι/ λάχανο/ μαρούλι/ κρεμμύδι/ σκόρδο

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Οικολογικό περιβόλι. Σχεδιασµός και οργάνωση του. 2.1 Έδαφος γεµάτο ζωή Α ΜΕΡΟΣ (70 ) 2.1.1 Η διαδικασία δηµιουργίας χούµους στο έδαφος

1.1 Οικολογικό περιβόλι. Σχεδιασµός και οργάνωση του. 2.1 Έδαφος γεµάτο ζωή Α ΜΕΡΟΣ (70 ) 2.1.1 Η διαδικασία δηµιουργίας χούµους στο έδαφος Σεµινάριο Οικολογικό περιβόλι & ανθόκηποι ταράτσας Το σεµινάριο αποτελείται από 20 µαθήµατα των 10 συναντήσεων Σύνολο: 35 εκπαιδευτικές ώρες 1 η Συνάντηση (1 ο µάθηµα) 1.1 Οικολογικό περιβόλι. Σχεδιασµός

Διαβάστε περισσότερα

Θρυμματισμός Κομποστοποίηση προϊόντων κλαδέματος

Θρυμματισμός Κομποστοποίηση προϊόντων κλαδέματος Θρυμματισμός Κομποστοποίηση προϊόντων κλαδέματος Εισηγητής: Γιάννης Λιοντήρης, Γεωπόνος - MSc Περιβάλλοντος, Διευθυντής Γεωτεχνικών Υπηρεσιών Δήμου Καλαμάτας Στόχοι της συνάντησης Δεν θα εξετάσουμε όλους

Διαβάστε περισσότερα

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Χάρις Μαραθεύτη Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος τηλ: 99-720235 email: harismaratheftis@hotmail.com Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Τα τελευταία 50 χρόνια οι διατροφικές μας συνήθειες άλλαξαν δραστικά.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΞΑΓΟΡΕΙΟ ΓΥΜΝ. Ν. ΛΑΜΨΑΚΟΥ

ΑΝΑΞΑΓΟΡΕΙΟ ΓΥΜΝ. Ν. ΛΑΜΨΑΚΟΥ ΑΝΑΞΑΓΟΡΕΙΟ ΓΥΜΝ. Ν. ΛΑΜΨΑΚΟΥ ΟΜΑΔΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΑΞΕΙΣ Α,Β & Γ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ ΑΚΡΙΩΤΟΥ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΠΕ 11 ΠΙΤΣΙΝΗ ΑΝΤΑ ΠΕ 17 ΤΣΑΜΙΤΑ ΣΤΑΡΟΥΛΑ ΠΕ «ΧΡΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΡΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΤΑ ΚΑΜΩΜΑΤΑ»

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΙΑΚΗ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ: ΜΙΑ ΜΕΓΑΛΗ ΕΛΠΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΜΑΣ

ΟΙΚΙΑΚΗ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ: ΜΙΑ ΜΕΓΑΛΗ ΕΛΠΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΜΑΣ ΟΙΚΙΑΚΗ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ: ΜΙΑ ΜΕΓΑΛΗ ΕΛΠΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΜΑΣ Σκοπός του παρόντος ενημερωτικού φυλλαδίου είναι η ευαισθητοποίηση και ενημέρωση των Δημοτών της Περιφέρειας Ανατολικής

Διαβάστε περισσότερα

A use se Bo B u o ch c e (Ταρτά τ ρ Ψαριο ι ύ ο κ αι ιμ πι π φ ι τέ τ κ έ ι ιμ ε μ ε Μ υρωδ ω ι δ κ ι ά Σαλάτα τ Mesc e l sc u l n) Τ ΡΤ Α Α ΡΤ Ρ ΨΑ

A use se Bo B u o ch c e (Ταρτά τ ρ Ψαριο ι ύ ο κ αι ιμ πι π φ ι τέ τ κ έ ι ιμ ε μ ε Μ υρωδ ω ι δ κ ι ά Σαλάτα τ Mesc e l sc u l n) Τ ΡΤ Α Α ΡΤ Ρ ΨΑ MENU No 1 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΝΟΥ ΜΕΝΟΥ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΩΝ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗΣ Β έτους OTEK Αναβυσσου 2012 Kostas Athanasopoulos CEC Amuse Bouche (Ταρτάρ Ψαριού και Μπιφτέκι με Μυρωδικά Σαλάτα Mesclun) ΤΑΡΤΑΡ

Διαβάστε περισσότερα

Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό

Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό 1ο Δημοτικό σχολείο Παλλήνης Οι μαθητές και οι μαθήτριες της Γ τάξης Το φυτολόγιό μας Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό Επιμέλεια:

Διαβάστε περισσότερα

Το Contans WG εξολοθρεύει την πηγή της σκληρωτινίασης

Το Contans WG εξολοθρεύει την πηγή της σκληρωτινίασης Contans WG Ο νεότερος, ασφαλέστερος και πιο ευπροσάρμοστος τρόπος ελέγχου της Σκληρωτινίασης, που υπάρχει! Τα αποτελέσματα από την χρήση του Contans WG δείχνουν σημαντική μείωση στον αριθμό των σκληρώτιων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΩΔΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΩΔΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΩΔΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΙΝΩΔΗ ΦΥΤΑ Σύμφωνα με την ιστοσελίδα www.fibrecrops.nl τα ινώδη φυτά ανάλογα από το μέρος του φυτού που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14 ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Μπορεί να λειτουργήσει ένα οικοσύστημα α) με παραγωγούς και καταναλωτές; β) με παραγωγούς και αποικοδομητές; γ)με καταναλωτές και αποικοδομητές; Η διατήρηση των οικοσυστημάτων προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ. Εργαστήριο 2 ο. Υλικό Καλλιέργειας. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ. Εργαστήριο 2 ο. Υλικό Καλλιέργειας. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO Εργαστήριο 2 ο Υλικό Καλλιέργειας Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 ΥΛΙΚΟ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ o Ο ζυγώτης εμφανίζει ολοδυναμικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Φρέσκες τυρομπουκιές. Χρόνος προετοιμασίας: 25 λεπτά Για 4 άτομα

Φρέσκες τυρομπουκιές. Χρόνος προετοιμασίας: 25 λεπτά Για 4 άτομα Φρέσκες τυρομπουκιές Χρόνος προετοιμασίας: 25 λεπτά 60 γραμμάρια φρυγανιά τριμμένη 100 γραμμάρια Philadelphia 70 γραμμάρια Arla το Aυθεντικό Δανέζικο Σκληρό τυρί 100 γραμμάρια φέτα τριμμένη 100 γραμμάρια

Διαβάστε περισσότερα

Ασθένειες της μηλιάς

Ασθένειες της μηλιάς Ασθένειες της μηλιάς Οι ασθένειες μηλιάς με το μεγαλύτερο ενδιαφέρον από δενδροκομικής και οικονομικής πλευράς είναι: το φουζικλάδιο, το ωίδιο, το βακτηριακό κάψιμο και οι σηψιριζίες (σημαντικότερη η Φυτόφθορα).

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

Συνήθως ο διαλύτης βρίσκεται στη μεγαλύτερη αναλογία στο διάλυμα.

Συνήθως ο διαλύτης βρίσκεται στη μεγαλύτερη αναλογία στο διάλυμα. Οξέα Διάλυμα ονομάζεται κάθε ομογενές μείγμα. Το διάλυμα έχει την ίδια σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες σε όλη του τη μάζα. Τα συστατικά του διαλύματος δεν μπορούν να διακριθούν ούτε με γυμνό μάτι, ούτε

Διαβάστε περισσότερα

Συνταγές γεμάτες νοστιμιά!

Συνταγές γεμάτες νοστιμιά! Συνταγές γεμάτες νοστιμιά! Πατατοσαλάτα με Tulip Chopped Ham 200 γρ. Tulip Chopped Ham κομμένο σε κύβους 2 μέτριου μεγέθους πατάτες, βρασμένες και ξεφλουδισμένες 50 γρ. βρασμένο μπιζέλι Χοντροκομμένα

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Γ τάξης του 14/θ Μειονοτικού Σχολείου Κενταύρου

Από τα παιδιά της Γ τάξης του 14/θ Μειονοτικού Σχολείου Κενταύρου Από τα παιδιά της Γ τάξης του 14/θ Μειονοτικού Σχολείου Κενταύρου Η παρούσα εκπαιδευτική δραστηριότητα υλοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος Μαθαίνουμε Παρέα που χρηματοδοτείται από το Κοινωφελές Ίδρυμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Κ Ε Σ Π Ρ Ο Ε Ι Δ Ο Π Ο Ι Η Σ Ε Ι Σ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ Η αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων: ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ - βλάπτει την υγεία των & ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΦΑ ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΕΦΟΔΙΑ ΑΕΒΕ Εθνικής Αντιστάσεως 73, 152 31 Χαλάνδρι-Αθήνα Τηλ.:211 120 5570, Fax: 211 120 5572

ΑΛΦΑ ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΕΦΟΔΙΑ ΑΕΒΕ Εθνικής Αντιστάσεως 73, 152 31 Χαλάνδρι-Αθήνα Τηλ.:211 120 5570, Fax: 211 120 5572 ΑΛΦΑ ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΕΦΟΔΙΑ ΑΕΒΕ Εθνικής Αντιστάσεως 73, 152 31 Χαλάνδρι-Αθήνα Τηλ.:211 120 5570, Fax: 211 120 5572 Θεσ/νίκη: Τ.Θ. 1343 ΤΚ 57008 Ιωνία Τηλ.: 2310-784931-6, Fax: 2310-780453 Εργοστάσιο: Οινόφυτα

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Γ Γυμνασίου: Απαντήσεις των ασκήσεων και ερωτήσεων του σχολικού βιβλίου

Χημεία Γ Γυμνασίου: Απαντήσεις των ασκήσεων και ερωτήσεων του σχολικού βιβλίου Χημεία Γ Γυμνασίου: Απαντήσεις των ασκήσεων και ερωτήσεων του σχολικού βιβλίου Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd ΕΝΟΤΗΤΑ 1 Οξέα - Βάσεις Άλατα Σελίδα 15 1. Τι ονομάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Μέλισσα και Ελλάδα μια Ευλογημένη Παρέα

Μέλισσα και Ελλάδα μια Ευλογημένη Παρέα Μέλισσα και Ελλάδα μια Ευλογημένη Παρέα Εισήγηση : Αικατερίνη Καλαϊτζίδου Τεχνολόγος Γεωπόνος Δ/νσης Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής Π.Ε. Πέλλας Μελισσοκομία στην Ε.Ε Στοιχεία Μελιού Ετήσια Παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Ανθοκομία. (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη

Ανθοκομία. (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Ανθοκομία (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη 1 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 2 Υπόστρωμα ανάπτυξης Το υπόστρωμα πρέπει να παρέχει και να διατηρεί τα κατάλληλα επίπεδα υγρασίας και οξυγόνου για να δημιουργηθεί το κατάλληλο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ ΑΚΤΙΝΙ ΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Καταγωγή: Κίνα. Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L.

ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ ΑΚΤΙΝΙ ΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Καταγωγή: Κίνα. Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L. Καταγωγή: Κίνα ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L. Καρπός πλούσιος σε βιταµίνη C ΒοτανικοίΧαρακτήρες ίοικο Φυλλοβόλο, αναρριχώµενο, πολυετές

Διαβάστε περισσότερα

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ:

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ: ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ: Παραδοσιακές Συνταγές της Λήμνου 1. Μελιτζανοσαλάτα 2. Κριθαρένιος ντάκος Λήμνου 3. Κολοκυθοκεφτέδες 4. Πιπεριές γεμιστές με καλαθάκι Λήμνου 5. Πετεινός με τα φλωμάρια 6. Ψευτοπετεινός

Διαβάστε περισσότερα

Η εταιρεία. Η µονάδα παραγωγής µας Αδειοδοτηµένη, πιστοποιηµένη & πλήρως αυτοµατοποιηµένη. Formula-patent Vitalia Mix. 2 3 www.vitalia.com.

Η εταιρεία. Η µονάδα παραγωγής µας Αδειοδοτηµένη, πιστοποιηµένη & πλήρως αυτοµατοποιηµένη. Formula-patent Vitalia Mix. 2 3 www.vitalia.com. Η εταιρεία Η µονάδα παραγωγής µας Αδειοδοτηµένη, πιστοποιηµένη & πλήρως αυτοµατοποιηµένη Formula-patent Vitalia Mix Στην Vitalia, μία σύγχρονη Ελληνική επιχείρηση, είμαστε υπερήφανοι που παράγουμε γόνιμα

Διαβάστε περισσότερα

κοτόπουλο με ντομάτα και λευκό τυρι

κοτόπουλο με ντομάτα και λευκό τυρι 6 κοτόπουλο με ντομάτα και λευκό τυρι ΥΛΙΚΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΜΕΡΙΔΑΣ κοτόπουλο φιλέτο ωμό (2 ανάλογα τις θερμίδες) 200 gr ντομάτες 20 gr κρασί άσπρο ξηρό τυρί λευκό light (12% λιπαρά) (40 ανάλογα τις θερμίδες)

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΣΠΟΡΟΣ. Κατάλογος 2012. σελ. 1

ΒΙΟΣΠΟΡΟΣ. Κατάλογος 2012. σελ. 1 ΒΙΟΣΠΟΡΟΣ Κατάλογος 2012 ΔΡ. ΧΑΡΑΛΝΤ Χ. ΛΕΤΙΖΙ (ΓΕΩΠΟΝΟΣ) σελ. 1 Eutrofit και Orgazot S... και τα φυτά δυναμώνουν! Σειρά βιολογικών οργανικών αζωτούχων λιπασμάτων: χαμηλή δόση και μεγάλη απόδοση Eutrofit

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ 1.: ΔΑΠΑΝΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΠΟΛΥΕΤΩΝ ΦΥΤΕΙΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ 1.: ΔΑΠΑΝΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΠΟΛΥΕΤΩΝ ΦΥΤΕΙΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ 1.: ΔΑΠΑΝΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΠΟΛΥΕΤΩΝ ΦΥΤΕΙΩΝ ΠΟΛΥΕΤΕΙΣ ΦΥΤΕΙΕΣ ΑΝΩΤΑΤΟ ΥΨΟΣ ΕΠΙΔΟΤΟΥΜΕΝΗΣ ΕΠΕΝΔΥΣΗΣ, ΕΥΡΩ/ΣΤΡ. Υλικά Εργασία Σύνολο Συνολική δαπάνη εγκατάστασης ΕΥΡΩ/στρ. Έτος έναρξης απόσβεσης Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΚΙΑ. Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής

ΣΥΚΙΑ. Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής ΣΥΚΙΑ Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής ΒΟΤΑΝΙΚΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ Τάξη των Αγγειόσπερμων Δικότυλων φυτών. Οικογένεια Moraceae, γένος Ficus, είδος Carica.

Διαβάστε περισσότερα

Ο τρόπος αυτός διατροφής κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος τα τελευταία χρόνια, καθώς πλήθος μελετών δείχνουν ότι οι κάτοικοι Μεσογειακών περιοχών

Ο τρόπος αυτός διατροφής κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος τα τελευταία χρόνια, καθώς πλήθος μελετών δείχνουν ότι οι κάτοικοι Μεσογειακών περιοχών ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΤΣΙΑΤΤΑΛΑΣ Η Παραδοσιακή Μεσογειακή Διατροφή, ύστερα από μελέτες και στη χώρα μας και αλλού, έχει αποδειχτεί η πιο υγιεινή διατροφή. Η Μεσογειακή διατροφή χαρακτηρίζεται από τις διατροφικές συνήθειες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΣΙΑ ΚΕΡΑΣΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μεγάλου µεγέθους, βλάστηση ορθόκλαδη. Καταγωγή: Κασπία

ΚΕΡΑΣΙΑ ΚΕΡΑΣΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μεγάλου µεγέθους, βλάστηση ορθόκλαδη. Καταγωγή: Κασπία Καταγωγή: Κασπία ΚΕΡΑΣΙΑ Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Rosaceae Prunus avium Prunus mahaleb(µαχαλέπιος κερασιά) Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μεγάλου µεγέθους, βλάστηση ορθόκλαδη Φύλλα Απλά, κατ εναλλαγή,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ IRIS

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ IRIS ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ 52, 71305, ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΗΛ: 2810 360715 7 FAX: 2810 360718 info@irisbio.gr / www.irisbio.gr ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΣΤΑΝΙΑ. Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση:

ΚΑΣΤΑΝΙΑ. Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση: ΚΑΣΤΑΝΙΑ Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση: Οικ.: Faqgaceae Castanea mollissima (κινέζικη Καστανιά) Α: έλκος και μελάνωση C. crenata (Ιαπωνική Καστανιά) Α: έλκος και μελάνωση C. sativa (Ευρωπαϊκή Καστανιά)

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή σπιτικών ποτών, μαρμελάδων, γλυκών κουταλιού. Κοτρώνη Μαρία Τερέζα Τζέλιου Ευτυχία

Παρασκευή σπιτικών ποτών, μαρμελάδων, γλυκών κουταλιού. Κοτρώνη Μαρία Τερέζα Τζέλιου Ευτυχία Παρασκευή σπιτικών ποτών, μαρμελάδων, γλυκών κουταλιού Κοτρώνη Μαρία Τερέζα Τζέλιου Ευτυχία Σπιτικά ποτά Αλκοολούχα (ηδύποτα) Ζαχαρούχοι συμπυκνωμένοι χυμοί Ηδύποτα Παρασκευάζονται με την προσθήκη ζάχαρης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Σχολική χρονιά 2012-13 ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑΣ 3, 16451

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ - ΝΡ. Humus Vita Stallatico Super

ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ - ΝΡ. Humus Vita Stallatico Super ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ - ΝΡ Humus Vita Stallatico Super ΟΡΓΑΝΙΚΟ ΛΙΠΑΣΜΑ ΝΡ O χούμος προέρχεται αποκλειστικά από την ανάμειξη εκλεκτής κοπριάς (βοοειδών και πουλερικών) αφού υποστεί μία διαδικασία ζύμωσης

Διαβάστε περισσότερα