ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΣΗ"

Transcript

1 ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΣΗ Κυριακή Μασσέλου Ανοσολογικό Εργαστήριο και Εθνικό Κέντρο Ιστοσυμβατότητας ΠΓΝΑ Γ. Γεννηματάς

2 Ιστορική αναδρομή Πρώτη προσπάθεια εμβολιασμού (Jenner, 1798) Τροποποίηση μικροοργανισμών για την επίτευξη ανοσίας (Pasteur, 1881) Θεωρία επιλογής των κλώνων (Burnet, 1957) Ανακάλυψη των Β και Τ λεμφοκυττάρων (1965) Μοντέλοτωνδύοσημάτων(Janeway 1989, Μatzinger 1994) 2

3 Βασικές έννοιες Το φυσιολογικό άτομο έχει την ικανότητα ανοσοαπάντησης σε κάθε ξένο εισβολέα Πλήρης ανοσία επιτυγχάνεται μόνο μετά την επαφή με τον εισβολέα-αντιγόνο και είναι ειδική για αυτόν Ανοσοποίηση (immunization): αρχική επαφή του οργανισμού με ένα ξένο αντιγόνο (βακτήριο, ιό, ξενομόσχευμα), που προκαλεί παραγωγή αντισωμάτων και ενεργοποίηση Τ-λεμφοκυτταρικών πληθυσμών (ειδική ανοσιακή απάντηση, ΕΑΑ) Ρόλος ΕΑΑ: συμπλήρωση και ολοκλήρωση της προφύλαξης, που παρέχει η μη ειδική ανοσιακή απάντηση 3

4 Βασικές έννοιες Φάσεις ειδικής ανοσιακής απάντησης ΦΑΣΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ :Επεξεργασία και παρουσίαση του αντιγόνου, από τα αντιγονοπαρουσιαστικά κύτταρα στα βοηθητικά Τ-λεμφοκύτταρα (ενδογενής ή εξωγενής οδός) ΦΑΣΗ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗΣ: Διαφοροποίηση των Β και Τ λεμφοκυττάρων κυρίως σε εκτελεστικά κύτταρα και λιγότερο σε κύτταρα μνήμης, υπό την επίδραση κυτταροκινών ΦΑΣΗ ΔΡΑΣΤΙΚΗ/ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ :Καταστροφή του ξένου εισβολέα μέσω ενεργοποιημένων κυττάρων ή ειδικών αντισωμάτων 4

5 Βασικές έννοιες Φάση πολλαπλασιασμού και διαφοροποίησης 1. Επαγωγή Th1 απάντησης: ενεργοποίηση κυτταροτοξικών Τ- λεμφοκυττάρων, φυσικών κυτταροκτόνων και μακροφάγων και μειωμένη παραγωγή αντισωμάτων (κυρίως IgG1). Εμφανίζεται κυρίως σε ιογενείς λοιμώξεις και σε αντιδράσεις υπερευαισθησίας τύπου IV. 2. Επαγωγή Th2 απάντησης: ενεργοποίηση Β-λεμφοκυττάρων και παραγωγή αντισωμάτων (IgΕ, IgΜ, IgG4, IgG2, IgG3). Εμφανίζεται σε αντιδράσεις υπερευαισθησίας τύπου I και σε παρασιτικές λοιμώξεις. 5

6 Βασικές έννοιες Κλινική Ανοσολογία: Μ. Ραπτοπούλου- Γιγή και συνεργάτες,

7 Βασικές έννοιες Ανοσολογική μνήμη Ανοσολογική μνήμη: ποιοτική ή ποσοτική μεταβολή της ανοσοσαπάντησης σε συγκεκριμένο αντιγόνο, που οφείλεται σε προηγούμενη επαφή με αυτό Κατά την πρώτη επαφή του αντιγόνου με τον ξενιστή, πραγματοποιείται διέγερση Β και Τ-λεμφοκυττάρων καθώς και παραγωγή κυττάρων μνήμης (πρωτογενής ανοσοαπάντηση) Στην επόμενη επαφή του ίδιου αντιγόνου με τον ξενιστή, η ανοσοαπάντηση είναι γρηγορότερη και πιο αποτελεσματική (δευτερογενής απάντηση) 7

8 Χυμική ανοσοαπόκριση Βασικές έννοιες Πρωτογενής Παρθένο Β-κύτταρο Δευτερογενής Β-κύτταρο μνήμης Φάση υστέρησης:4-7 ημέρες Φάση υστέρησης:1-3 ημέρες Χρόνος μέγιστης απόκρισης: 7-10 ημέρες Χρόνος μέγιστης απόκρισης: 3-5 ημέρες IgM/IgG Θυμοεξαρτώμενα και θυνοανεξάρτητα Ag Χαμηλή συνάφεια Ag- Ab IgG Θυμοεξαρτώμενα Ag Υψηλή συνάφεια Ag- Ab Χαμηλός τίτλος Ab Υψηλός τίτλος Ab 8

9 Βασικές έννοιες Mοντέλο των δύο σημάτων Η ενεργοποίηση των Τ-κυττάρων, που οδηγεί σε επαρκή ανοσοαπάντηση, απαιτεί δύο σήματα: 1. ΦΑΣΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ :Αναγνώριση του ξένου αντιγόνου, μέσω των δομών PAMPs, από τα κύτταρα της φυσικής ανοσίας (σιτευτικά,δενδριτικά κύτταρα) που φέρουν τους υποδοχείς αναγνώρισης προτύπων, PRRs 2. ΦΑΣΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ :Παραγωγή κυτταροκινών και χημειοκινών από τα κύτταρα της φυσικής ανοσίας, που προκαλούν ενεργοποίηση των λεμφοκυττάρων και κατεύθυνση της ανοσοαπάντησης σε Th1 ή Th2 τύπο 9

10 Ανοσοποίηση Ενεργητική: ενοφθαλμισμός μικροβιακών παθογόνων ή αντιγονικώνμορίωντωνμικροβίωνσεένανοργανισμό, ώστε να προκληθεί ανοσολογική απόκριση από αυτόν και όχι νόσος Παθητική: χορήγηση έτοιμων αντισωμάτων, ανθρώπινης ή ζωικής προέλευσης Φυσική ανοσοποίηση πραγματοποιείται σε ένα άτομο μετά από προηγούμενη λοίμωξη και στο έμβρυο κατά την ενδομήτριο ζωή Τεχνητή ανοσοποίηση επιτυγχάνεται με τη χορήγηση εμβολίων ή έτοιμων αντισωμάτων σε ένα άτομο 10

11 Βασικές αρχές Επαγωγή προστατευτικής ανοσολογικής απόκρισης και ανοσολογικής μνήμης Γρήγορη και αποτελεσματική ανοσοαπόκριση σε επόμενη έκθεση στον παθογόνο μικροοργανισμό Χρησιμοποιούμενα ανοσογόνα: αδρανοποιημένοι, ζώντεςεξασθενημένοι μικροοργανισμοί, τμήματα των μικροοργανισμών, τοξοειδή Χρησιμοποίηση ενισχυτικών της ανοσοαπόκρισης Επίτευξη ατομικής αλλά και συλλογικής ανοσίας (ανοσία της αγέλης) 11

12 Συλλογική ανοσία Αύξηση του αριθμού των εμβολιασμένων ατόμων ενός πληθυσμού περιορίζει τη μετάδοση της λοίμωξης (herd immunity) Όσο μεγαλύτερη είναι η μολυσματικότητα ενός μικροοργανισμού (ιός της ιλαράς), τόσο μεγαλύτερο είναι το απαιτούμενο ποσοστό εμβολιασμού στον πληθυσμό για την επίτευξη συλλογικής ανοσίας 12

13 Χαρακτηριστικά ιδανικού εμβολίου (βάσει ΠΟΥ) 1. Χαμηλό κόστος 2. Σταθερότητα σε υψηλές θερμοκρασίες 3. Αποτελεσματικότητα ακόμα και μετά από χορήγηση μιας μόνο δόσης 4. Κάλυψη πολλαπλών νοσημάτων 5. Χορήγηση μέσω των βλεννογόνων 6. Δυνατότητα χορήγησης σε πολύ μικρή ηλικία 13

14 Είδη εμβολίων Εμβόλια με ολόκληρους μικροοργανισμούς (εξασθενημένους ή αδρανοποιημένους) Εμβόλια με απομονωμένα μακρομόρια (πολυσακχαριτικό βακτηριακό έλυτρο, τοξοειδή, ανασυνδυασμένες πρωτείνες) Εμβόλια με γενετικά τροποποιημένους φορείς Εμβόλια DNA Εμβόλια αντιιδιοτυπικά 14

15 Ανοσολογία: R. Goldsby, T. Kindt, B. Osborne, J. Kuby. Eλληνική έκδοση: A. Γαϊτανάκη, Κ. Μπαξεβάνης,

16 Εμβόλια με εξασθενημένους μικροοργανισμούς Εξασθένηση μικροοργανισμών (ιών ή βακτηρίων): απώλεια της λοιμογονικότητάς τους, αλλά διατήρηση της ικανότητας ανάπτυξής τους μέσα στον οργανισμό που ενοφθαλμίσθηκαν Μηχανισμός: καλλιέργεια βακτηρίου ή ιού υπό μη φυσιολογικές για αυτό συνθήκες και επιλογή των μεταλλαγμένων μορφών, που έχουν προσαρμοστεί και αναπτύσσονται καλύτερα σε αυτές τις συνθήκες 16

17 Εμβόλια με εξασθενημένους μικροοργανισμούς Παραδείγματα 1. BCG (Bacillus Calmette-Guerin): εξασθενημένο στέλεχος του Mycobacterium bovis, ύστερα από καλλιέργειά του σε θρεπτικό μέσο με αυξημένες συγκεντρώσεις χολής 2. Sabin: εξασθενημένος ιός πολυομυελίτιδας, ύστερα από καλλιέργειά του σε νεφρικά επιθηλιακά κύτταρα πιθήκου 17

18 Εμβόλια με εξασθενημένους μικροοργανισμούς Πλεονεκτήματα 1. Χορήγηση μιας μόνο αναμνηστικής δόσης (λόγω αυξημένης ανοσογονικότητας και παραγωγής μνημονικών κυττάρων) Εξαίρεση: εμβόλιο Sabin, περιέχει τρία εξασθενημένα στελέχη του ιού, που καθένα επηρεάζει την ανάπτυξη του άλλου στο έντερο 2. Επαγωγή χυμικής και κυτταρικής ανοσίας Μειονεκτήματα 1. Μειωμένη σταθερότητα 2. Πιθανότητα μεταστροφής στη λοιμογόνο μορφή (Sabin) 18

19 Εμβόλια με εξασθενημένους μικροοργανισμούς Παρενέργειες Παρόμοιες με της φυσικής νόσου Ο κίνδυνος των επιπλοκών από τη χορήγηση του εμβολίου είναι πολύ μικρότερος συγκρινόμενος με εκείνον της φυσικής λοίμωξης Νεότερα δεδομένα Γενετική μηχανική: επιλεκτική εξάλειψη γονιδίων, υπεύθυνων για τη λοιμογονικότητα των ιών Στόχος: παραγωγή εμβολίου πολυομυελίτιδας με μειωμένο κίνδυνο μεταστροφής του ιού στην άγρια μορφή του 19

20 Ανοσολογία: R. Goldsby, T. Kindt, B. Osborne, J. Kuby. Eλληνική έκδοση: A. Γαϊτανάκη, Κ. Μπαξεβάνης,

21 Εμβόλια με αδρανοποιημένους μικροοργανισμούς Αδρανοποίηση μικροοργανισμών: επεξεργασία των μικροοργανισμών με θέρμανση ή χημικά μέσα (φορμαλδεύδη, αλκυλιωτικοί παράγοντες), ώστε να χάσουν την ικανότητα πολλαπλασιασμού τους μέσα στον ξενιστή Πλεονεκτήματα 1. Σταθερότητα 2. Μη δυνατότητα μεταστροφής στη λοιμογόνο μορφή Μειονεκτήματα 1. Απαραίτητη η χορήγηση πολλών αναμνηστικών δόσεων 2. Επαγωγή κυρίως της χυμικής ανοσίας 3. Πρόκληση νόσου λόγω μη επαρκούς αδρανοποίησης του ιού 21

22 Ανοσολογία: R. Goldsby, T. Kindt, B. Osborne, J. Kuby. Eλληνική έκδοση: A. Γαϊτανάκη, Κ. Μπαξεβάνης,

23 Εμβόλια με απομονωμένα μακρομόρια Α) Εμβόλια με πολυσακχαριτικό βακτηριακό έλυτρο Μηχανισμός δράσης: επαγωγή αντισωμάτων, που καλύπτουν το έλυτρο των βακτηρίων και οδηγούν στη φαγοκυττάρωσή τους από τα ουδετερόφιλα και τα μακροφάγα Χρησιμοποιούμενα εμβόλια: έναντι Streptococcus pneumoniae, Neisseria meningitidis, Haemophilus influenzae b(hib) 23

24 Εμβόλια με απομονωμένα μακρομόρια Α) Εμβόλια με πολυσακχαριτικό βακτηριακό έλυτρο Μειονέκτημα: Διέγερση μόνο των Β-λεμφοκυττάρων, παραγωγή κυρίως IgM και σε μικρό βαθμό IgG αντισωμάτων και μειωμένη παραγωγή μνημονικών κυττάρων Σύζευξη πολυσακχαρίτη-πρωτείνης (φορέα), διέγερση βοηθητικών T-κυττάρων, παραγωγή IgM και IgG αντισωμάτων και μνημονικών κυττάρων Πολυσακχαρίτης του ελύτρου του Haemophilus influenzae b + τοξοειδές του τετάνου 24

25 Εμβόλια με απομονωμένα μακρομόρια Β) Εμβόλια με τοξοειδή Τοξοειδές: αδρανοποιημένη με φορμαλδεύδη βακτηριακή εξωτοξίνη Μηχανισμός δράσης: παραγωγή αντισωμάτων έναντι του τοξοειδούς, που συνδέονται με την τοξίνη και εξουδετερώνουν τη δράση της Εμβόλια έναντι διφθερίτιδας και τετάνου Μαζική παραγωγή εμβολίων: κλωνοποίηση γονιδίων εξωτοξινών 25

26 Εμβόλια με απομονωμένα μακρομόρια Γ) Εμβόλια με ανασυνδυασμένες πρωτείνες Μηχανισμός δράσης: κλωνοποίηση γονιδίων, που κωδικοποιούν επιφανειακά αντιγόνα ιών ή βακτηρίων, σε συστήματα έκφρασης βακτηρίων, μυκήτων ή θηλαστικών Εμβόλιο έναντι HΒV 1. Κλωνοποίηση του γονιδίου του επιφανειακού αντιγόνου του ιού της ηπατίτιδας Β (HBsAg) και έκφρασή του σε κύτταρα βλαστομυκήτων 2. Καλλιέργεια των ανασυνδυασμένων κυττάρων και συσσώρευση του HBsAg μέσα σε αυτά 3. Λύση των κυττάρων με εφαρμογή υψηλών πιέσεων 4. Απελευθέρωση του HBsAg και απομόνωσή του με βιοχημικές μεθόδους 26

27 Εμβόλια με απομονωμένα μακρομόρια Γ) Εμβόλια με ανασυνδυασμένες πρωτείνες Εμβόλιο έναντι HPV (ορότυποι 16 και 11) 1. Κλωνοποίηση του γονιδίου του L1 καψιδιακού αντιγόνου και έκφρασή του σε κύτταρα βλαστομυκήτων 2. Συσσώρευση των ανασυνδυασμένων πρωτεινών σε πολυμερή (virus-like particles, VLPs), που είναι ισχυρά ανοσογόνα Πλεονέκτημα Δυνατότητα προσθήκης αλληλουχιών (επιλεγμένοι Β ή Τ κυτταρικοί επίτοποι), ούτως ώστε να βελτιώνεται η ανοσοαπόκριση 27

28 Εμβόλια με γενετικά τροποποιημένους φορείς Μηχανισμός δράσης 1. Εισαγωγή γονιδίων, που κωδικοποιούν αντιγόνα παθογόνων μικροοργανισμών, μέσα σε εξασθενημένους ιούς ή βακτήρια (φορείς) 2. Οι φορείς πολλαπλασιάζονται μέσα στον ξενιστή και εκφράζουν το γονιδιακό προιόν του παθογόνου, που αποτελεί ισχυρό ανοσογόνο για τον ξενιστή Δυνατότητα επαγωγής χυμικής και κυτταρικής ανοσοαπόκρισης Φορείς: ιός της δαμαλίτιδας, ιός της γρίπης των πτηνών, ο εξασθενημένος ιός της πολιομυελίτιδας, εξασθενημένα στελέχη Salmonella, το στέλεχος BCG, ορισμένα στελέχη στρεπτοκόκκων 28

29 Immunology: D. Male, J. Brostoff, D. Roth, I. Roitt, Seventh Edition,

30 Εμβόλια DNA Μηχανισμός δράσης 1. Ενδομυική χορήγηση πλασμιδιακού DNA και έκφραση του αντιγόνου του στα μυικά και δενδριτικά κύτταρα της περιοχής 2. Παρουσίαση του αντιγόνου μέσω των MHC I κυττάρων και παραγωγή κυτταροτοξικών Τ-λεμφοκυττάρων 3. Έκφραση του αντιγονικού πεπτιδίου και ως διαλυτή (εκκριτική) πρωτείνη, παρουσίασή του μέσω των MHC IΙ κυττάρων και ενεργοποίηση των Β-λεμφοκυττάρων 4. Επαγωγή χυμικής, κυτταρικής ανοσοαπόκρισης και ανοσολογικής μνήμης 30

31 Εμβόλια DNA Ανοσολογία: R. Goldsby, T. Kindt, B. Osborne, J. Kuby. Eλληνική έκδοση: A. Γαϊτανάκη, Κ. Μπαξεβάνης,

32 Εμβόλια DNA Πλεονεκτήματα 1. Εύκολη παρασκευή και απομόνωση 2. Σταθερότητα 3. Χορήγηση μόνο μιας δόσης 4. Επαγωγή χυμικής και κυτταρικής ανοσοαπόκρισης Μειονέκτημα Κωδικοποίηση μόνο πρωτεινικών αντιγόνων και όχι πολυσακχαριτικών Μελλοντικός στόχος Παραγωγή εμβολίων που να περιλαμβάνουν συνδυασμό γονιδίων πρωτεινών και κυτταροκινών-χημειοκινών, που προάγουν την ανοσοαπόκριση (IL12) 32

33 Αντιιδιοτυπικά εμβόλια Μηχανισμός δράσης (αρχή των μονοκλωνικών αντισωμάτων) Επιλογή ιδιότυπου: V περιοχή αντισώματος με γνωστή προστατευτική δράση Παραγωγή αντιιδιοτυπικού αντισώματος, που έχει τρισδιάστατη δομή παρόμοια με του αρχικού αντιγόνου, καιμπορείνατο υποκαταστήσει στην παρασκευή του εμβολίου Πλεονέκτημα Τα αντιιδιοτυπικά εμβόλια ως πρωτείνες, χρησιμοποιούνται στις περιπτώσεις που το αρχικό αντιγόνο είναι πολυσακχαρίτης ή λιπίδιο, ώστε να επάγουν την ανοσολογική μνήμη 33

34 Immunology: D. Male, J. Brostoff, D. Roth, I. Roitt, Seventh Edition,

35 Εμβολιαστικά σχήματα παιδιών, εφήβων, ενηλίκων. Παιδιατρική κλινική Νοσοκομείου Ειδικών Παθήσεων Θεσσαλονίκης,

36 Οδηγίες (1) Άτομα που δεν άρχισαν τους εμβολιασμούς στην κατάλληλη ηλικία ή τους διέκοψαν για κάποια αιτία Στην πρώτη επίσκεψη γίνεται ο εμβολιασμός των MMR, DTaP, IPV και HBV O εμβολιασμός για τον αιμόφιλο της γρίππης τύπου b συνιστάται μετά την ηλικία των 5 ετών μόνο για τα άτομα υψηλού κινδύνου Η πέμπτη δόση του εμβολίου DTaP δεν είναι απαραίτητη αν η τέταρτη δόση γίνει μετά τα 4 χρόνια Σε έναρξη του εμβολιασμού μετά τα 7 χρόνια, αντί του DTaP χρησιμοποιείται το Td ή τοtdap μία φορά (5 χρόνια μετά την τελευταία δόση του Td ήτουdtap). Κατόπιν συνεχίζεται ο εμβολιασμός με Td κάθε 10 χρόνια Καθυστέρηση σε κάποια δόση των εμβολίων DTaP, IPV, Hib και HBV δεν απαιτεί επανάληψη του εμβολιαστικού σχήματος από την αρχή, αλλά συνέχιση με την επόμενη δόση 36

37 Εμβολιαστικά σχήματα παιδιών, εφήβων, ενηλίκων. Παιδιατρική κλινική Νοσοκομείου Ειδικών Παθήσεων Θεσσαλονίκης,

38 Εμβολιαστικά σχήματα παιδιών, εφήβων, ενηλίκων. Παιδιατρική κλινική Νοσοκομείου Ειδικών Παθήσεων Θεσσαλονίκης,

39 Οδηγίες (2) Εμβολιασμοί ομάδων υψηλού κινδύνου Επαγγελματίες υγείας: εμβολιασμός κατά της γρίππης, ηπατίτιδας ΑκαιΒ, πολυομυελίτιδας, ανεμευλογιάς, μηνιγγίτιδας και πνευμονίας Ταξιδιώτες: εμβολιασμός κατά της ιλαράς, ερυθράς, ηπατίτιδας Α, πολυομυελίτιδας, κίτρινου πυρετού, λύσσας, μηνιγγίτιδας, τυφοειδούς πυρετού, χολέρας και πανώλης Μετανάστες: εμβολιασμός κατά της ιλαράς, ερυθράς, διφθερίτιδας, ηπατίτιδας Β, φυματίωσης, τετάνου και μηνιγγίτιδας Χρήστες ουσιών: εμβολιασμός κατά της ηπατίτιδας Α και Β 39

40 Οδηγίες (3) Εμβολιασμοί ειδικών ομάδων πληθυσμού Πρόωρα νεογνά (ηλικία κύησης <37 εβδομάδες) 1. Εμβολιασμός στην προβλεπόμενη χρονολογική ηλικία και με πλήρη δόση του εμβολίου 2. Παθητική ανοσοποίηση των πρόωρων νεογνών ηλικίας <6 μηνών, σε εποχές έξαρσης του RSV (αναπνευστικού συγκυτιακού ιού) Έγκυες γυναίκες Αντένδειξη στην εγκυμοσύνη παρουσιάζουν τα εμβόλια ιλαράς, παρωτίτιδας, ερυθράς και ανεμευλογιάς (από ζώντες εξασθενημένους ιούς) 40

41 Οδηγίες (4) Εμβολιασμοί ειδικών ομάδων πληθυσμού Ανοσοκατεσταλμένα άτομα 1. Αντενδείκνυται ο εμβολιασμός με ζώντες εξασθενημένους ιούς 2. Ενδείκνυται ο εμβολιασμός με αδρανοποιημένα εμβόλια ή εμβόλια που περιέχουν τοξοειδή 3. Επιβάλλεται η διενέργεια εμβολιασμών στα άτομα του οικογενειακού περιβάλλοντός τους 4. Ενδείκνυται η χορήγηση των ειδικών υπεράνοσων ανοσοσφαιρινών, μετά από έκθεσή τους σε συγκεκριμένα παθογόνα (ειδική υπεράνοση ανοσοσφαιρίνη ανεμευλογιάςέρπητα ζωστήρα) 41

42 Συνδυασμοί εμβολίων και ταυτόχρονη χορήγηση Πολυδύναμα εμβόλια: χορήγηση περισσότερων του ενός αντιγόνων με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα Η ταυτόχρονη χορήγηση μεμονωμένων εμβολίων σε διαφορετικά σημεία του σώματος, δεν παρεμποδίζει την ανοσοαπάντηση ούτε αυξάνει τον κίνδυνοτωνπαρενεργειών Πλεονεκτήματα: αύξηση της συμμόρφωσης των ατόμων, μείωση των επισκέψεων, των ενέσεων και του κόστους των εμβολιασμών 42

43 Συνδυασμοί εμβολίων και ταυτόχρονη χορήγηση Ταυτόχρονη χορήγηση μεμονωμένων εμβολίων 1. MMR και ανεμευλογιάς 2. DTP και πολυομυελίτιδας 3. DTP, MMR και πολυομυελίτιδας 4. DTP και Hib 5. DTP, MMR, πολυομυελίτιδας, Hib και HBV 6. Γρίππης και πνευμονιοκόκκου Αντένδειξη: ταυτόχρονη χορήγηση εμβολίου του κίτρινου πυρετού και της χολέρας Πολυδύναμα εμβόλια: MMR (3δύναμο) ή DTP, πολυομυελίτιδας και Hib (5δύναμο) 43

44 Περιορισμοί χορήγησης εμβολίων και ανοσοσφαιρινών Τα υψηλά επίπεδα κυκλοφορούντων αντισωμάτων (παθητικώς αποκτηθέντων-ενδομήτρια ή παρεντερικά) παρεμποδίζουν την ανοσοαπόκριση του οργανισμού στη χορήγηση εμβολίων με ζώντες εξασθενημένους ιούς Αντενδείκνυται η χορήγηση εμβολίων με ζώντες εξασθενημένους ιούς, πριν τη συμπλήρωση 3 μηνών από τη χορήγηση ανοσοσφαιρίνης Αντενδείκνυται η χορήγηση ανοσοσφαιρίνης, πριν τη συμπλήρωση 2 εβδομάδων από τη χορήγηση εμβολίου με ζώντες εξασθενημένους ιούς Ο περιορισμός δεν ισχύει για ταυτόχρονη χορήγηση ανοσοσφαιρινών και εμβολίων με αδρανοποιημένους ιούς ή τοξοειδή 44

45 Συστατικά των εμβολίων Συστατικά των εμβολίων: ανοσογόνος παράγοντας, διαλύτης (αποστειρωμένο νερό, φυσιολογικός ορός, υγρό καλλιεργήματος ιστών), αντιβιοτικά (νεομυκίνη, στρεπτομυκίνη), ανοσοενισχυτικοί παράγοντες, συντηρητικά και σταθεροποιητικοί παράγοντες Τα εμβόλια που περιέχουν αδρανοποιημένους μικροοργανισμούς ή προιόντα τους, αυξάνουν την ανοσοαπόκριση παρουσία ανοσοενισχυτικών 45

46 Δράσεις Ενεργητική ανοσοποίηση-εμβολιασμός Ανοσοενισχυτικά 1. Συγκέντρωση του αντιγόνου σε περιοχή όπου τα λεμφοκύτταρα εκτίθενται σε αυτό (depot effect) 2. Επαγωγή κυτταροκινών που ρυθμίζουν τη δράση των λεμφοκυττάρων Μελλοντικοί στόχοι 1. Βελτίωση της απόδοσης εμβολίων, που χορηγούνται σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς 2. Κατεύθυνση της ανοσοαπόκρισης προς την Th1 ή Th2 απάντηση 46

47 Immunology: D. Male, J. Brostoff, D. Roth, I. Roitt, Seventh Edition,

48 Immunology: D. Male, J. Brostoff, D. Roth, I. Roitt, Seventh Edition,

49 Αξιολόγηση Ο εμβολιασμός συμβάλει σημαντικά στην πρόληψη των λοιμωδών νοσημάτων Η μείωση της επίπτωσης ασθενειών (πολυομυελίτιδα) και η εκρίζωση άλλων (ευλογιά) προσφέρουν παγκοσμίως σημαντικά οφέλη Ηασφάλειατωνεμβολίωναπαιτείαυστηρόέλεγχοτων πρωτοκόλλων των κλινικών δοκιμών H αξιολόγηση των εμβολιασμών πραγματοποιείται με σύγκριση της συχνότητας των παρενεργειών σε σχέση με τα οφέλη, που προκύπτουν από την εφαρμογή τους 49

50 Μελλοντικοί στόχοι Παρασκευή αποτελεσματικών εμβολίων για νοσήματα που δεν υπάρχουν ακόμα (HIV λοίμωξη, ελονοσία, λεισμανίαση) Βελτίωση της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας των ήδη υπαρχόντων εμβολίων Μείωση του κόστους παραγωγής των εμβολίων και δυνατότητα ασφαλούς μεταφοράς τους στις αναπτυσσόμενες χώρες Εμβολιαστική κάλυψη τουλάχιστον του 90% του πληθυσμού για τους υποχρεωτικούς εμβολιασμούς Μείωση της επίπτωσης ιλαράς, ερυθράς, παρωτίτιδας κατά τη διάρκεια του 21 ου αιώνα 50

51 Αξιολόγηση Αίτια μειωμένης αποτελεσματικότητας εμβολίων 1. Έναντι HBV (αυξημένο ποσοστό φορέων,κάθετη μετάδοση) 2. BCG (ποικιλία μυκοβακτηριδιακών ειδών) 3. MMR (μη συμμόρφωση του πληθυσμού λόγω αναφερόμενων παρενεργειών) 4. Έναντι τετάνου (επιβίωση μορφών του βακτηρίου στο φυσικό περιβάλλον) 51

52 Παθητική ανοσοποίηση Παθητική ανοσοποίηση: μεταφορά προσχηματισμένων αντισωμάτων σε ένα άτομο Φυσική: μεταφορά μητρικών αντισωμάτων στο έμβρυο μέσω του πλακούντα ή του μητρικού γάλακτος Τεχνητή: παρεντερική χορήγηση αντισωμάτων ανθρώπινης ή ζωικής προέλευσης Χορήγηση μονοκλωνικών αντισωμάτων για την ανοσοθεραπεία των όγκων (λεμφώματα από Β κύτταρα) ή των αυτοάνοσων νοσημάτων (ρευματοειδής αρθρίτιδα, ΣΕΛ) 52

53 Παθητική ανοσοποίηση Ενδείξεις 1. Συγγενείς ή επίκτητες διαταραχές των Β-κυττάρων 2. Έκθεση ατόμων με σοβαρό υποκείμενο νόσημα (παιδιά με λευχαιμία) σε λοιμογόνο παράγοντα, που ενέχει κίνδυνο επιπλοκών 3. Ανάγκη άμεσης προστασίας ατόμου από λοιμογόνο παράγοντα, όταν δεν υπάρχουν τα χρονικά περιθώρια για την ενεργητική ανοσοποίησή του 4. Προστασία από δήγματα δηλητηριωδών φιδιών ή εντόμων 5. Προστασία από νοσήματα για τα οποία δεν υπάρχουν ασφαλή εμβόλια (έναντι του RSV) 53

54 Παθητική ανοσοποίηση Ανοσολογία: R. Goldsby, T. Kindt, B. Osborne, J. Kuby. Eλληνική έκδοση: A. Γαϊτανάκη, Κ. Μπαξεβάνης,

55 Παθητική ανοσοποίηση Παρενέργειες Η αντι-ισοτυπική ανοσοαπόκριση μπορεί να προκαλέσει: Γενικευμένη αναφυλακτική αντίδραση: Παραγωγή IgE αντισωμάτων έναντι του χορηγηθέντος αντισώματος και δημιουργία ανοσοσυμπλεγμάτων, που προκαλούν αποκοκκίωση των μαστοκυττάρων Αντίδραση υπερευαισθησίας τύπου ΙΙΙ : Παραγωγή IgΜ καιigg αντισωμάτων έναντι του χορηγηθέντος αντισώματος και δημιουργία ανοσοσυμπλεγμάτων, που ενεργοποιούν το συμπλήρωμα και εναποτίθενται στους ιστούς 55

56 Αναφορές Ανοσολογία: R. Goldsby, T. Kindt, B. Osborne, J. Kuby. Eλληνική έκδοση: A. Γαϊτανάκη, Κ. Μπαξεβάνης, 2007 Immunology: D. Male, J. Brostoff, D. Roth, I. Roitt, Seventh Edition, 2006 Εμβολιασμοί στη Δημόσια Υγεία, Β. Μπενέτου, Ε. Πετρίδου, 2008 Εμβολιαστικά σχήματα παιδιών, εφήβων, ενηλίκων. Παιδιατρική κλινική Νοσοκομείου Ειδικών Παθήσεων Θεσσαλονίκης, 2009 Ενημερωτική έκδοση για τις λοιμώξεις, Τεύχη , 2003 Κλινική Ανοσολογία: Μ. Ραπτοπούλου-Γιγή και συνεργάτες, 2007 Σεμινάριο Ανοσολογίας 20 ος κύκλος 3 μέρος, Ανοσοπαθολογία: Νόσος-Παρέμβαση,

57 Διαδικτυακοί τόποι

ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Χρειάζεται η µελέτη της ανοσολογία; Εµβόλια Άµυνα κατά µικροοργανισµών Ανοσολογικές ασθένειες Αλλεργίες - υπερευαισθησίες, αυτοανοσίες, ανοσοανεπάρκειες,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Συγκρίνατε την πρωτογενή µε τη δευτερογενή ανοσοβιολογική απόκριση και απεικονίστε αυτές στο ίδιο διάγραµµα αξόνων. Πρωτογενή ανοσοβιολογική απόκριση ονοµάζουµε την απόκριση του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23 10 2011 ΘΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Όλα τα βακτήρια: Α. διαθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα

Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα φυσική ή μη ειδική ανοσία δεν απαιτεί προηγούμενη έκθεση στο παθογόνο και δεν διαθέτει μνήμη. σε επίκτητη ή ειδική ανοσία χυμική ανοσία με παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. γ 2. α 3. β 4. δ 5. δ Β. Ερωτήσεις σωστού - λάθους 1. Σωστό 2. Λάθος 3. Λάθος 4. Λάθος 5. Σωστό ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Μονάδες 25 Α1.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΕΦΗΒΩΝ. Δρ. Δ.ΛΑΓΓΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΕΦΗΒΩΝ. Δρ. Δ.ΛΑΓΓΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΕΦΗΒΩΝ Δρ. Δ.ΛΑΓΓΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Ανοσία άμυνα έναντι λοιμογόνων παραγόντων ιmmunitas: άτρωτος Διάκριση Μη ειδική ( φαγοκύτταρα,

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων. Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Γενικής Παιδείας, Ημ/νία: 20 Μαΐου 2015. Απαντήσεις Θεμάτων

Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων. Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Γενικής Παιδείας, Ημ/νία: 20 Μαΐου 2015. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Γενικής Παιδείας, Ημ/νία: 20 Μαΐου 2015 Απαντήσεις Θεμάτων ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμίας από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

«Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο»

«Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο» «Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο» Μηχανισμοί Άμυνας κατά των Λοιμώξεων Παρεμπόδιση διείσδυσης μικροβίων Καλυπτήρια επιθήλια

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: Α1. Η ρύθμιση της θερμοκρασίας του

Διαβάστε περισσότερα

Λοίμωξη στην κύηση κατά τη διάρκεια του ταξιδιού

Λοίμωξη στην κύηση κατά τη διάρκεια του ταξιδιού Λοίμωξη στην κύηση κατά τη διάρκεια του ταξιδιού Από τον Πέτρο Χειρίδη, MD, PhD Μαιευτήρα Γυναικολόγο Ενδοσκόπο, Συνεργάτη ΓΑΙΑ ΔΗΛΗΤΗΡΊΑΣΗ ΑΠΟ ΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΝΕΡΟ Το ταξίδι της επιτόκου στις αναπτυσσόμενες

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνος έκθεσης στη νόσο Ηλικία Κατάσταση υγείας ταξιδιώτη Ιστορικό εμβολιασμού ταξιδιώτη Παρενέργειες (π.χ. αλλεργική αντίδραση) σε προηγούμενο

Κίνδυνος έκθεσης στη νόσο Ηλικία Κατάσταση υγείας ταξιδιώτη Ιστορικό εμβολιασμού ταξιδιώτη Παρενέργειες (π.χ. αλλεργική αντίδραση) σε προηγούμενο Κίνδυνος έκθεσης στη νόσο Ηλικία Κατάσταση υγείας ταξιδιώτη Ιστορικό εμβολιασμού ταξιδιώτη Παρενέργειες (π.χ. αλλεργική αντίδραση) σε προηγούμενο εμβολιασμό Κίνδυνος διασποράς της λοίμωξης Κόστος εμβολίου

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Τί είναι εμβόλια; Ο Εμβολιασμός είναι ένας τρόπος προστασίας από σοβαρές μεταδοτικές ασθένειες. Το «αμυντικό» σύστημα του ανθρώπου που έχει εμβολιαστεί, μπορεί τις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΩΝ ΤΙ ΕΧΕΙ ΜΕΣΑ Η ΣΥΡΙΓΓΑ;

ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΩΝ ΤΙ ΕΧΕΙ ΜΕΣΑ Η ΣΥΡΙΓΓΑ; ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΩΝ ΤΙ ΕΧΕΙ ΜΕΣΑ Η ΣΥΡΙΓΓΑ; Εμβόλια Με τον όρο εμβολιασμός νοείται η χορήγηση σε έναν οργ Εμβόλια Τα εμβόλια, συνεπώς, χρησιμοποιούνται ως προληπτικό μέσ Τα εμβόλια, ανάλογα με

Διαβάστε περισσότερα

Ανοσιακή απάντηση (immune response)

Ανοσιακή απάντηση (immune response) Ανοσιακή απάντηση (immune response) Το σύνολο των μηχανισμών που καθιστούν τον οργανισμό ικανό να αναγνωρίζει,να εξουδετερώνει και να απομακρύνει κάθε ξένη ουσία προς αυτόν χαρακτηρίζεται ως ανοσία. Αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι ομοιοστατικοί

Διαβάστε περισσότερα

Η διατύπωση σχετικά με την κύηση και τους ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς θα πρέπει να είναι η ακόλουθη:

Η διατύπωση σχετικά με την κύηση και τους ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς θα πρέπει να είναι η ακόλουθη: Παραρτημα III Τροποποιήσεις που πρέπει να περιληφθούν στα σχετικά τμήματα των περιλήψεων των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης 48 Τροποποιήσεις που πρέπει να περιληφθούν στα σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις των αντιγόνων και των αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλια Χημειοπροφύλαξη ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2010

Εμβόλια Χημειοπροφύλαξη ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2010 Εμβόλια Χημειοπροφύλαξη ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2010 Ορισμοί Εμβόλιο: Βιολογική ουσία Πρόληψη νόσου Πρόληψη επιπλοκών Μετρίαση/εξάλειψη συμπτωμάτων Ενεργητική ή παθητική Ανοσολογική απάντηση η Χημειοπροφύλαξη Βιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ).

Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Αθήνα, 20/5/2015 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΒΙΟΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 21/12/2011. 1. Όλες τις Υ.ΠΕ. της χώρας. Πληροφορίες: Αν. Παπανδρέου (Με την υποχρέωση να ενημερωθούν

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 21/12/2011. 1. Όλες τις Υ.ΠΕ. της χώρας. Πληροφορίες: Αν. Παπανδρέου (Με την υποχρέωση να ενημερωθούν ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΞ.ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 21/12/2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ Αριθ. Πρωτ.Υ1/Γ.Π.οικ.140958 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

(Με την παράκληση να ενημερωθούν όλοι οι ασφαλιστικοί φορείς αρμοδιότητας σας)

(Με την παράκληση να ενημερωθούν όλοι οι ασφαλιστικοί φορείς αρμοδιότητας σας) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ Α Πληροφορίες: Ε. Γκαρέτσου Ταχ. Διεύθυνση: Αριστοτέλους 19 Ταχ. Κώδικας: 101 87 Τηλέφωνο:,2132161327

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΟΣΥΝΔΕΤΗ ΑΓΑΜΜΑΣΦΑΙΡΙΝΑΙΜΙΑ (Χ-α-γ-σφαιριναιμία) X-Linked Agammaglobulinaemia (XLA)

ΦΥΛΟΣΥΝΔΕΤΗ ΑΓΑΜΜΑΣΦΑΙΡΙΝΑΙΜΙΑ (Χ-α-γ-σφαιριναιμία) X-Linked Agammaglobulinaemia (XLA) INTERNATIONAL PATIENT ORGANISATION FOR PRIMARY IMMUNODEFICIENCIES ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΑΝΟΣΟANΕΠΑΡΚΕΙΕΣ ΦΥΛΟΣΥΝΔΕΤΗ ΑΓΑΜΜΑΣΦΑΙΡΙΝΑΙΜΙΑ X-Linked Agammaglobulinaemia (XLA) ΑΡΜΟΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΗ ΠΟΙΚΙΛΗ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ (ΚΠΑΑ) Common Variable Immunodeficiency (CVID)

ΚΟΙΝΗ ΠΟΙΚΙΛΗ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ (ΚΠΑΑ) Common Variable Immunodeficiency (CVID) INTERNATIONAL PATIENT ORGANISATION FOR PRIMARY IMMUNODEFICIENCIES ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΑΝΟΣΟANΕΠΑΡΚΕΙΕΣ ΚΟΙΝΗ ΠΟΙΚΙΛΗ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ (ΚΠΑΑ) Common Variable Immunodeficiency (CVID)

Διαβάστε περισσότερα

(Με την παράκληση να ενημερωθούν όλοι οι ασφαλιστικοί φορείς αρμοδιότητας σας)

(Με την παράκληση να ενημερωθούν όλοι οι ασφαλιστικοί φορείς αρμοδιότητας σας) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ Α Πληροφορίες: Ε. Γκαρέτσου Ταχ. Διεύθυνση: Αριστοτέλους 19 Ταχ. Κώδικας: 101 87 Τηλέφωνο:,2132161327

Διαβάστε περισσότερα

Ανοσολογικό σύστημα και λοιμώξεις Μηχανισμοί άμυνας μεγαλοοργανισμού

Ανοσολογικό σύστημα και λοιμώξεις Μηχανισμοί άμυνας μεγαλοοργανισμού Ανοσολογικό σύστημα και λοιμώξεις Μηχανισμοί άμυνας μεγαλοοργανισμού Γεωργία Σ. Βρυώνη Ιατρός Βιοπαθολόγος Λέκτορας Μικροβιολογίας gvrioni@med.uoa.gr 23/01/08 Μαθήματα Ειδικευόμενων Εισαγωγή στην Ανοσολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμο καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις στα θέματα βιολογίας γενικής παιδείας 2015

Απαντήσεις στα θέματα βιολογίας γενικής παιδείας 2015 Απαντήσεις στα θέματα βιολογίας γενικής παιδείας 2015 Θέμα Α Α1. γ Α2. α Α3. β Α4. β Α5. δ Θέμα Β Β1. Β2. 1. Β 2. Α 3. Α 4. Β 5. Β 6. Α 7. Α 8. Β Το γενετικό υλικό ενός ιού διαθέτει πληροφορίες : α) Για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμίας από

Διαβάστε περισσότερα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο ανοσολογικό (αμυντικό) σύστημα έχει σκοπό την προστασία του οργανισμού από ξένους εισβολείς, όπως είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Αντιγόνο. ξένη) με μια σχετικά ισχυρή δύναμη σύνδεσης.

Αντιγόνο. ξένη) με μια σχετικά ισχυρή δύναμη σύνδεσης. Αντιγόνα Αντισώματα Αντιγόνο Ως αντιγόνο ορίζεται κάθε ουσία που προέρχεται από το εξωτερικό ή εσωτερικό περιβάλλον και είναι ικανή να αντιδράσει με τα προϊόντα της ανοσιακής απάντησης (αναγνωρίζεται από

Διαβάστε περισσότερα

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Μια υποτιμημένη ασπίδα προστασίας Παναγιώτης Ζώης Όλγα Καράμπαλη Ιδιώτες Πνευμονολόγοι Πνευμονιοκοκκική νόσος Προκαλείται: από τον πνευμονιόκοκκο (Streptococcus pneumoniae)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ Μιχαήλ Κοραλία, Τσίφτης Γεώργιος, Τσουμάκας Κων/νος, Ανδρουλάκης Ιωάννης, Παυλοπούλου Ιωάννα Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ. Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ. Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ Α.. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥ ΛΟΙΜΩΔΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Απομάκρυνση

Διαβάστε περισσότερα

www.paed-anosia.gr INTERNATIONAL PATIENT ORGANISATION FOR PRIMARY IMMUNODEFICIENCIES www.ipopi.org info@ipopi.org

www.paed-anosia.gr INTERNATIONAL PATIENT ORGANISATION FOR PRIMARY IMMUNODEFICIENCIES www.ipopi.org info@ipopi.org ΦΥΛΟΣΥΝ ΕΤΗ ΑΓΑΜΜΑΣΦΑΙΡΙΝΑΙΜΙΑ X-Linked Agammaglobulinaemia (XLA, Νόσος Bruton) INTERNATIONAL PATIENT ORGANISATION FOR PRIMARY IMMUNODEFICIENCIES ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΑΝΟΣΟANΕΠΑΡΚΕΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Αριάδνη Μαύρου Καθηγήτρια Γενετικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Αριάδνη Μαύρου Καθηγήτρια Γενετικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Αριάδνη Μαύρου Καθηγήτρια Γενετικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Τι είναι η βιοτεχνολογία Βιοτεχνολογία = Βιολογία + Τεχνολογία Χρησιμοποίηση της Γενετικής για τροποποίηση ζωντανών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ. 3. Τι γνωρίζετε για τον πυρήνα του ευκαρυωτικού κυττάρου;

ΒΙΟΛΟΓΙΑ. 3. Τι γνωρίζετε για τον πυρήνα του ευκαρυωτικού κυττάρου; ΒΙΟΛΟΓΙΑ 1,Να αντιστοιχίσετε της όρους της αριστερής στήλης με τις προτάσεις της δεξιάς στήλης: α. κυτταρική μεμβράνη 1. πολλαπλασιάζονται με εκβλάστηση β. αμοιβάδα 2.κέντρα παραγωγής ενέργειας γ. μιτοχόνδρια

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες απόψεις για τα εμβόλια παιδιών και ενηλίκων. Dr. Σοφία Καραγιαννοπούλου-Κόγιου Παιδίατρος, Συντονίστρια-Διευθύντρια Κέντρου Υγείας Θέρμης

Νεότερες απόψεις για τα εμβόλια παιδιών και ενηλίκων. Dr. Σοφία Καραγιαννοπούλου-Κόγιου Παιδίατρος, Συντονίστρια-Διευθύντρια Κέντρου Υγείας Θέρμης Νεότερες απόψεις για τα εμβόλια παιδιών και ενηλίκων Dr. Σοφία Καραγιαννοπούλου-Κόγιου Παιδίατρος, Συντονίστρια-Διευθύντρια Κέντρου Υγείας Θέρμης «Κάλλιον το προλαμβάνειν, ή το θεραπεύειν» Η αξία και η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΘΕΜΑ Α A.1. γ Α.2. α Α.3. β Α.4. β Α.5. δ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΙ ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθυντής : Καθηγητής Δημήτριος Καφετζής Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΙ ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Aν. Καθηγήτρια Μαρίζα Τσολιά Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια στο Νέο Εθνικό Πρόγραµµα Εµβολιασµών 2011

Σχόλια στο Νέο Εθνικό Πρόγραµµα Εµβολιασµών 2011 Σχόλια στο Νέο Εθνικό Πρόγραµµα Εµβολιασµών 2011 Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Τα 10 µεγαλύτερα επιτεύγµατα στη δηµόσια υγεία των βιοµηχανικών χωρών στον 20 ο αιώνα Εµβολιασµός Χλωρίωση

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος, επισήμανση και φύλλο οδηγιών χρήσης

Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος, επισήμανση και φύλλο οδηγιών χρήσης Παράρτημα III Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος, επισήμανση και φύλλο οδηγιών χρήσης Σημείωση: Η ΠΧΠ, επισήμανση και φύλλο οδηγιών χρήσης είναι η ισχύουσα έκδοση τη στιγμή της χορήγησης της Απόφασης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ ΙΙΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ

ΕΝΟΤΗΤΑ ΙΙΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ Αναλυτικά περιεχόμενα Πρόλογος στην ελληνική έκδοση Οι συγγραφείς Από τον πρόλογο στη 10η αμερικανική έκδοση ΕΝΟΤΗΤΑ ΜΕΤΑΒΟΛΚΗ ΠΟΚΛΟΤΗΤΑ ΚΑ ΜΚΡΟΒΑΚΗ ΟΚΟΛΟΓΑ ΚΕΦΑΛΑΟ 17 ΜΕΤΑΒΟΛΚΗ ΠΟΚΛΟΤΗΤΑ 631 Ο ΦΩΤΟΤΡΟΦΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αντιγόνα & Ανοσοσφαιρίνες

Αντιγόνα & Ανοσοσφαιρίνες Αντιγόνα & Ανοσοσφαιρίνες Ανοσολογικά χαρακτηριστικά των αντιγόνων I Τα αντιγόνα είναι ουσίες ικανές να επάγουν ειδική ανοσιακή απάντηση (ανοσογόνα) Ανοσογονικότητα (immunogenicity) ικανότητα επαγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία Ομοιόσταση: η ικανότητα του οργανισμού να διατηρεί σταθερές τις συνθήκες του εσωτερικού περιβάλλοντος (θερμοκρασία, συγκεντρώσεις διάφορων συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ Α ΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΤΟΥ HBVAXPRO, ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΟΝ EMEA

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ Α ΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΤΟΥ HBVAXPRO, ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΟΝ EMEA ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ Α ΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΤΟΥ HBVAXPRO, ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΟΝ EMEA ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το HBVAXPRO είναι ένα µονοδύναµο εµβόλιο που έχει αναπτυχθεί για την ενεργητική

Διαβάστε περισσότερα

Η έναρξη της ανοσίας είναι δύο εβδομάδες μετά την ολοκλήρωση του βασικού εμβολιασμού.

Η έναρξη της ανοσίας είναι δύο εβδομάδες μετά την ολοκλήρωση του βασικού εμβολιασμού. ΕΣΩΚΛΕΙΣΤΟ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΕΩΣ Covexin 10, ενέσιμο εναιώρημα σε πρόβατα και βοοειδή 1. ΟΝΟΜΑ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο, 24 Μαϊου 2003 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

Σάββατο, 24 Μαϊου 2003 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Σάββατο, 24 Μαϊου 2003 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ 1 Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ 2015. Ελένη Τεφλιούδη και Βικτωρία Κούγια Γ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ.

ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ 2015. Ελένη Τεφλιούδη και Βικτωρία Κούγια Γ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ. ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ 2015 Ελένη Τεφλιούδη και Βικτωρία Κούγια Γ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ. Στην έναρξη του φετινού σεµιναρίου παιδιατρικών λοιµώξεων τονίστηκαν αρχικά οι κυριότεροι λόγοι παραµονής λοιµωδών

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία!

Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία! Διαγώνισμα ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γενικής Παιδείας ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 15/3/2015 Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία! ΘΕΜΑ Α Να αντιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Θέµα 1 ο 1. Τα άτοµα που είναι ετερόζυγα για τη β-θαλασσαιµία: α. Εµφανίζουν ήπια αναιµία β. Έχουν ευαισθησία στην ελονοσία γ. Συνθέτουν µεγάλη ποσότητα HbF δ.

Διαβάστε περισσότερα

ANOΣΟΓΗΡΑΝΣΗ. Ιωάννα Οικονοµίδου. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών

ANOΣΟΓΗΡΑΝΣΗ. Ιωάννα Οικονοµίδου. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών ANOΣΟΓΗΡΑΝΣΗ Ιωάννα Οικονοµίδου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών Το ανοσιακό σύστηµα θεωρείται αποφασιστικός παράγοντας για την διατήρηση της υγείας και την επιβίωση στους ηλικιωµένους

Διαβάστε περισσότερα

HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου

HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου Θεόδωρος Αγοραστός Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Α.Π.Θ., Α' Μαιευτική & Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. Παπαγεωργίου ισό αιώνα μετά

Διαβάστε περισσότερα

EΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ.ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

EΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ.ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ EΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ.ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 1. Ένας άνθρωπος μολύνθηκε από ένα παθογόνο βακτήριο και δεν εμφάνισε συμπτώματα ασθένειας. Πιθανολογείστε τους λόγους που μπορεί να οφείλεται αυτό. 2.

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Εφηβική ηλικία και σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα (STDs) Έναρξη σεξουαλικής ζωής Έλλειψη προφυλάξεων

Διαβάστε περισσότερα

ÔÏÕËÁ ÓÁÑÑÇ ÊÏÌÏÔÇÍÇ

ÔÏÕËÁ ÓÁÑÑÇ ÊÏÌÏÔÇÍÇ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ A Α1 γ Α2 α Α3 α Α4 β Α5 γ ΘΕΜΑ Β Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 13 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1) Το οικοσύστηµα είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο, 25 Μαΐου 2002 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ. Βιολογία

Σάββατο, 25 Μαΐου 2002 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ. Βιολογία Σάββατο, 25 Μαΐου 2002 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ Βιολογία ΘΕΜΑ 1 Στις ερωτήσεις 1 5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Ποιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ. Ν.Σ. ΜΑΤΣΑΝΙΩΤΗΣ Θ.Ε. ΚΑΡΠΑΘΙΟΣ και συνεργάτες. τομοσ πρωτοσ ΑΜΥΝΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΕΜΒΟΛΙΑ ΛΟΙΜΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ. Ν.Σ. ΜΑΤΣΑΝΙΩΤΗΣ Θ.Ε. ΚΑΡΠΑΘΙΟΣ και συνεργάτες. τομοσ πρωτοσ ΑΜΥΝΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΕΜΒΟΛΙΑ ΛΟΙΜΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ISBN 960-7081-68-4 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ Ν.Σ. ΜΑΤΣΑΝΙΩΤΗΣ Θ.Ε. ΚΑΡΠΑΘΙΟΣ και συνεργάτες τομοσ πρωτοσ ΑΜΥΝΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΕΜΒΟΛΙΑ ΛΟΙΜΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΑΜΥΝΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΑ ΤΟΥ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Prevenar ενέσιμο εναιώρημα. Προσροφημένο, συζευγμένο σακχαριδικό πνευμονιοκοκκικό εμβόλιο. 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

που κρατάτε στα χέρια σας έχει στόχο να σας βοηθήσει με απλό και κατανοητό τρόπο να παρακολουθήσετε την πορεία της ανάπτυξης του παιδιού σας.

που κρατάτε στα χέρια σας έχει στόχο να σας βοηθήσει με απλό και κατανοητό τρόπο να παρακολουθήσετε την πορεία της ανάπτυξης του παιδιού σας. Το που κρατάτε στα χέρια σας έχει στόχο να σας βοηθήσει με απλό και κατανοητό τρόπο να παρακολουθήσετε την πορεία της ανάπτυξης του παιδιού σας. Σε συνεργασία με τον Παιδίατρό σας, θα σας βοηθήσει να αντιληφθείτε

Διαβάστε περισσότερα

Εμβολιασμός Βρεφών και Παιδιών που Ταξιδεύουν Δαμιανός Μένεγας, Παιδίατρος, Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία»

Εμβολιασμός Βρεφών και Παιδιών που Ταξιδεύουν Δαμιανός Μένεγας, Παιδίατρος, Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» Δαμιανός Μένεγας, Παιδίατρος, Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» Ο αριθμός των παιδιών που ταξιδεύουν προς διάφορους διεθνείς προορισμούς αυξάνεται σταθερά τα τελευταία χρόνια. Παρά το γεγονός ότι στα περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Ελένη Κομνηνού, Ρευματολόγος, Επιστημονικά Υπεύθυνη Ρευματολογικού Τμήματος ΙΑΣΩ General ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Οι ρευματικές παθήσεις αφορούν,σε ένα μεγάλο ποσοστό, νέες γυναίκες που βρίσκονται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό κάθε μίας από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS)

ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS) econteplusproject Organic.Edunet ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS) Δρ. Ευτυχία Ξυλούρη Φραγκιαδάκη Κτηνίατρος Υγιεινολόγος, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής Αγρ. Ζώων, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Dr Α. Μεντής, Ιατρός Βιοπαθολόγος, Κλινικός Μικροβιολόγος ιευθυντής ιαγνωστικού Τμήματος ιευθυντής Εργαστηρίου Ιατρικής Μικροβιολογίας ιευθυντής Εθνικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΝΑ ΙΑΒΑΣΕΤΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ!

ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΝΑ ΙΑΒΑΣΕΤΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ! Σφραγίδα της εγκατάστασης-υπηρεσίας ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΝΑ ΙΑΒΑΣΕΤΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ! Υπόµνηση για γονείς και λοιπούς κηδεµόνες της διάταξης του άρθρου 34 παρ.5 εδάφιο 2 του Νόµου περί προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. σύγχρονο ΜΑΪΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Θέμα Α.. Α.1. δ Α.2. β Α.3. γ Α.4. β Α.5. α. Θέμα Β. ασθενειών. ν. περιβάλλον. βλαπτικές

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. σύγχρονο ΜΑΪΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Θέμα Α.. Α.1. δ Α.2. β Α.3. γ Α.4. β Α.5. α. Θέμα Β. ασθενειών. ν. περιβάλλον. βλαπτικές Θέμα Α.. Α.1. δ Α.2. β Α.3. γ Α.4. β Α.5. α Θέμα Β. ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ. Καρκίνος και ΑΙDS Βουβωνική πανώλη Ισπανική Γρίπη Η ελονοσία Έμπολα Η χολέρα Η Ευλογιά Πολιομυελίτιδα Φυματίωση Γρίπη Διάρροια

ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ. Καρκίνος και ΑΙDS Βουβωνική πανώλη Ισπανική Γρίπη Η ελονοσία Έμπολα Η χολέρα Η Ευλογιά Πολιομυελίτιδα Φυματίωση Γρίπη Διάρροια ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Καρκίνος και ΑΙDS Βουβωνική πανώλη Ισπανική Γρίπη Η ελονοσία Έμπολα Η χολέρα Η Ευλογιά Πολιομυελίτιδα Φυματίωση Γρίπη Διάρροια AIDS 25 εκατ. Θάνατοι από το 1981 έως σήμερα Το AIDS

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΔΟΤΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

ΜΕΤΑΔΟΤΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ 1 ΜΕΤΑΔΟΤΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΑ ΠΙΟ ΒΑΣΙΚΑ 2 Μικρόβια ή μικροοργανισμοί λέγονται οι οργανισμοί που δεν είναι διακριτοί με γυμνό μάτι. Διακρίνονται μόνο με το μικροσκόπιο. Έχουν μέγεθος μικρότερο από 0,1mm.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ Εθνική μελέτη κατάστασης εμβολιασμού των παιδιών στην Ελλάδα, 2012

ΕΚΘΕΣΗ Εθνική μελέτη κατάστασης εμβολιασμού των παιδιών στην Ελλάδα, 2012 ΕΚΘΕΣΗ Εθνική μελέτη κατάστασης εμβολιασμού των παιδιών στην Ελλάδα, 2012 Τ. Παναγιωτόπουλος 1, Δ. Παπαμιχαήλ 1, Δ. Σταύρου 4, Δ. Λάγγας 1, Μ. Γαβανά 2, Α. Σαλονικιώτη 1, Β. Γκόγκογλου 1, Γ. Θεοχαρόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Το Καταπληκτικό Ανοσιακό σου Σύστημα

Το Καταπληκτικό Ανοσιακό σου Σύστημα Το Καταπληκτικό Ανοσιακό σου Σύστημα Πώς προστατεύει το σώμα σου ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ Το Καταπληκτικό Ανοσιακό σου Σύστημα Πώς προστατεύει το σώμα σου Αρχική έκδοση από την Ιαπωνική Ανοσολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ 1 ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ MUPHORAN 200 mg, κόνις και διαλύτης για διάλυμα (προς αραίωση) για έγχυση. Fotemustine Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση Κινδύνου. Συμβουλευτική στον ταξιδιώτη- Εμβολιασμοί

Εκτίμηση Κινδύνου. Συμβουλευτική στον ταξιδιώτη- Εμβολιασμοί Εκτίμηση Κινδύνου. Συμβουλευτική στον ταξιδιώτη- Εμβολιασμοί ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΟΣ Παθολόγος Λοιμωξιολόγος Δντης Α Παθολογικής Κλινικής, 417 ΝΙΜΤΣ Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Ταξιδιωτικής (Γεωγραφικής)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΚΑΘ` ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ (πληροφορίες για το κοινό σύμφωνα με το Βρετανικό κολλέγιο μαιευτήρωνγυναικολόγων) για περισσότερες πληροφορίες η γυναίκα πρέπει να συμβουλεύεται το γυναικολόγο της. ΓΕΝΙΚΑ Αποβολή είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΥΠΕΡ-IgM. Hyper-IgM Syndrome (HIgM)

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΥΠΕΡ-IgM. Hyper-IgM Syndrome (HIgM) INTERNATIONAL PATIENT ORGANISATION FOR PRIMARY IMMUNODEFICIENCIES ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΑΝΟΣΟANΕΠΑΡΚΕΙΕΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΥΠΕΡ-IgM Hyper-IgM Syndrome (HIgM) ΑΡΜΟΝΙΑ Σύλλογος Φίλων Ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα σχετιζόμενα με την τυποποίηση αντιγόνων Ι

Προβλήματα σχετιζόμενα με την τυποποίηση αντιγόνων Ι Β Προβλήματα Φαινότυπος Β(Α): ασθενής αντίδραση με αντι-α, έντονη αντίδραση με αντι-β, και ο ορός αντιδρά με ερυθρά Α₁. Ο αντιορός Α περιέχει τον κλώνο ΜΗΟ4? Επίκτητος Β φαινότυπος: έντονη αντίδραση με

Διαβάστε περισσότερα

Εµβόλιο µηνιγγιτιδόκοκκου

Εµβόλιο µηνιγγιτιδόκοκκου ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕΕΛΠΝΟ) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Εµβόλιο µηνιγγιτιδόκοκκου Αιτιολογία της µηνιγγίτιδας: Ο κύριος αιτιολογικός παράγοντας της µηνιγγίτιδας είναι η

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις και Παιδιατρικά Τμήματα στο Νοσοκομείο. Κατερίνα Σαμαρά Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Π. Α.

Λοιμώξεις και Παιδιατρικά Τμήματα στο Νοσοκομείο. Κατερίνα Σαμαρά Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Π. Α. Λοιμώξεις και Παιδιατρικά Τμήματα στο Νοσοκομείο Κατερίνα Σαμαρά Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Π. Α. Κυριακού Οι λοιμώξεις οφείλονται σε λοιμογόνους παράγοντες ή σε τοξικά τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΙΔΟΑΛΛΕΡΓΙΟΛΟΓΙΚΗ Ε ΤΑΙΡΕΙΑ. Σχολείο Κλινικής Ανοσολογίας

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΙΔΟΑΛΛΕΡΓΙΟΛΟΓΙΚΗ Ε ΤΑΙΡΕΙΑ. Σχολείο Κλινικής Ανοσολογίας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΙΔΟΑΛΛΕΡΓΙΟΛΟΓΙΚΗ Ε ΤΑΙΡΕΙΑ Σχολείο Κλινικής Ανοσολογίας ΝΑΥΠΛΙΟ, ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ ΑΜΑΛΙΑ 28 30 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 28 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2014 15.00 16.25 Εγγραφές 16.25 16.30 Έναρξη 16.30 18.30 ΠΡΩΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικοί Παράγοντες στο Χώρο Εργασίας ρ. Αθανάσιος Αθανασίου Σύμβουλος Ιατρός Εργασίας Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας

Βιολογικοί Παράγοντες στο Χώρο Εργασίας ρ. Αθανάσιος Αθανασίου Σύμβουλος Ιατρός Εργασίας Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας Βιολογικοί Παράγοντες στο Χώρο Εργασίας ρ. Αθανάσιος Αθανασίου Σύμβουλος Ιατρός Εργασίας Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας www.mlsi.gov.cy/dli 1 Τι είναι ένας Βιολογικός Παράγοντας; Σύμφωνα με τους περί Ασφάλειας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΕ ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΙΑΤΡΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΕ ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΙΑΤΡΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΗΝ 1 Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΣΟΥ ΣΕΡΡΩΝ ΣΤΙΣ 11 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΜΕ ΓΕΝΙΚΟ ΤΙΤΛΟ «ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΕ ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΙΑΤΡΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ»

Διαβάστε περισσότερα

Διευθυντής του 1ου ΕΠΑ.Λ. Λάρισας κ. Ι.

Διευθυντής του 1ου ΕΠΑ.Λ. Λάρισας κ. Ι. ΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧ ΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΩΩΩΩΩΩΩΩΩΩΩΩΩΩΩΩΩΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΩΩΩΩΩΩΩΩΩΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧ ΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧ χχχχχχχχχχχχχχχχχχχχχχχχχχχχχχψψψψψψψψψψψψψχχχψψψψψψψψψψψχχχχχχχχχχχ

Διαβάστε περισσότερα

A guide to childhood immunisation for babies up to 13 months of age. (GREEK)

A guide to childhood immunisation for babies up to 13 months of age. (GREEK) A guide to childhood immunisation for babies up to 13 months of age. (GREEK) [p.1] Οδηγός παιδικών εμβολιασμών για βρέφη έως 13 μηνών εμβολιασμός ο ασφαλέστερος τρόπος να προστατέψετε το παιδί σας [p.2]

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π.

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π. Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα Εργασία: Γιάννης Π. Εισαγωγή Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται ασθένειες ή μολύνσεις, οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

BIO111 Μικροβιολογια ιαλεξη 13 Μικροβια και Ανθρωπος

BIO111 Μικροβιολογια ιαλεξη 13 Μικροβια και Ανθρωπος BIO111 Μικροβιολογια ιαλεξη 13 Μικροβια και Ανθρωπος Ετσι αρχισε η Ζωη? To δεντρο της Ζωης Και τι µας νοιαζει αν υπαρχουν µικροοργανισµοι η οχι? H ανυπολόγιστη αξία της Mικροβιολογίας για τη Βιολογια Το

Διαβάστε περισσότερα

Τα εμβόλια μπορούν να εξαλείψουν ορισμένα Λοιμώδη Νοσήματα

Τα εμβόλια μπορούν να εξαλείψουν ορισμένα Λοιμώδη Νοσήματα Τα εμβόλια μπορούν να εξαλείψουν ορισμένα Λοιμώδη Νοσήματα Ευλογιά Πολ Πολιομ ομυελίτιδα Ιλαρά στο δυτικό ημισφαίριο Εισαγωγή νέων εμβολίων 1796 1880 1920 1920 1960 1960 1990 1990 2000 EYΛΟΓΙΑΣ ΛΥΣΣΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλια: Σύγχρονες θέσεις και προοπτικές

Εμβόλια: Σύγχρονες θέσεις και προοπτικές ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, 2008 225 ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ Ι Εμβόλια: Σύγχρονες θέσεις και προοπτικές ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΕΣ: Β. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΥ, Μ. ΠΑΠΑΓΡΗΓΟΡΙΟΥ-ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ Εμβολιασμοί στην εφηβική ηλικία Μ. ΠΑΠΑΓΡΗΓΟΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Στέργιος Κατσιουγιάννης PhD Μεταδιδακτορικός συνεργάτης Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Τµήµα Επιστήµης ιαιτολογίας και ιατροφής Μεταβολισµός και Ανοσολογία Ιστορικά το καλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση. 1. H β- θαλασσαιμία είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Συχνότητα: Σκύλος >> γάτα Συχνότητα: Θηλυκά >> αρσενικά Εντόπιση: ουροδόχος κύστη, ουρήθρα Αιτιολογία: βακτήρια>μυκοπλάσματα, χλαμύδιες,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ (HPV)

ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ (HPV) ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ (HPV) ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΗΝ 1 Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΣΟΥ ΣΕΡΡΩΝ ΣΤΙΣ 11 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΜΕ ΓΕΝΙΚΟ ΤΙΤΛΟ «ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ 1 ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ Meningitec ενέσιμο εναιώρημα σε προγεμισμένη σύριγγα Συζευγμένο εμβόλιο ολιγοσακχαρίτη του μηνιγγιτιδόκοκκου οροομάδας C (προσροφημένο).

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΗ ΥΛΗ 1.1-1.3) (10/11/2013)

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΗ ΥΛΗ 1.1-1.3) (10/11/2013) ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΗ ΥΛΗ 1.1-1.3) (1/11/213) ΘΕΜΑ 1 ο Α. Πότε λέμε ότι μια συνάρτηση είναι παραγωγίσιμη σε σημείο x του πεδίου ορισμού της; Β. Να αποδείξετε ότι για f(x)=x

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΗΣΗ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΠΑΙΔΙΟΥ

ΑΙΤΗΣΗ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΔΗΜΟΥ ΖΩΓΡΑΦΟΥ Ζωγράφου.. Αρ. Πρωτ.: ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ 1. ΚΡΑΤΕΡΟΥ & ΑΛΚΑΙΟΥ 42 ΤΗΛ.: 210 77.86.529 2. ΚΡΙΝΩΝ 24 ΤΗΛ.: 210 77.97.585 3. Λ. ΠΑΠΑΓΟΥ 104 ΤΗΛ.: 210 77.75.538

Διαβάστε περισσότερα

III. ΒΡΑΧΕΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΕΙΣ. 1. Η απώλεια βάρους ανακουφίζει από την αποφρακτική άπνοια του ύπνου.

III. ΒΡΑΧΕΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΕΙΣ. 1. Η απώλεια βάρους ανακουφίζει από την αποφρακτική άπνοια του ύπνου. 215 III. ΒΡΑΧΕΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΕΙΣ Υπεύθυνοι: Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Ειδικός Παθολόγος, Κατερίνα Παπαδημητρίου, Νοσηλεύτρια Π.Ε, Γιώργος Γιαννικόπουλος, Ειδικός Παθολόγος,, Βασίλης Βαρδιάμπασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό κάθε μίας από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη

Διαβάστε περισσότερα

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου.

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. HIV & Ca τραχήλου μήτρας Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Πολλαπλοί παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της κακοήθειας σε ασθενείς με AIDS. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΟΡΙΣΜΟΙ v Σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα είναι ασθένειες ή λοιμώξεις οι οποίες προκαλούνται από οργανισμούς οι οποίοι μεταδίδονται κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής.

Διαβάστε περισσότερα