Μαιευτική Αναισθησία - Αναλγησία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μαιευτική Αναισθησία - Αναλγησία"

Transcript

1 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 327 Μαιευτική Αναισθησία - Αναλγησία ΕΛΕΝΗ ΚΑΤΣΙΚΑ, ΑΡΙΣΤΗ ΜΠΑΡΑΧΑΝΟΥ, ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΔΡΟΣΟΥ, ΑΘΗΝΑ ΔΟΥΛΓΕΡΙΔΟΥ, ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ, ΕΥΔΟΚΙΑ ΚΟΚΚΟΡΗ, ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΟΥΓΙΟΥΚΛΗ, ΑΝΝΑ ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ, ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΙΩΣΗΦΙΔΟΥ, ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΛΟΥΛΑ, ΓΛΥΚΑ ΠΟΛΙΤΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η μαιευτική αναισθησία και αναλγησία είναι ο μόνος τομέας της αναισθησιολογικής πρακτικής όπου ο αναισθησιολόγος καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα δυο ασθενείς: τη μητέρα και το έμβρυο. Η γνώση της φυσιολογίας της κύησης καθώς και οι ανατομικές μεταβολές της μητέρας στη διάρκεια της κύησης αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για την καλύτερη αντιμετώπιση μητέρας και εμβρύου. ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΓΚΥΟΥ Μετά την 12 η εβδομάδα κύησης η μήτρα μεγαλώνει προφυλάσσοντας και προστατεύοντας πολλά ενδοκοιλιακά όργανα ειδικότερα δε, το λεπτό έντερο. Καθώς η μήτρα μεγαλώνει, γίνεται η ίδια πιο ευαίσθητη σε πιθανή βλάβη. Η κύστη μετακινείται μέσα στην κοιλιά, οι ουρητήρες διαστέλλονται από την αρχή της εγκυμοσύνης και παραμένουν έτσι για αρκετό χρόνο μετά τον τοκετό (6 > εβδομάδες), και ο δεξιός ουρητήρας συμπιέζεται συχνότερα στο χείλος της πυέλου, με αποτέλεσμα αυξημένη πιθανότητα ουρολοιμώξεων. Το γαστρεντερικό σύστημα εμφανίζει ελαττωμένη κινητικότητα και καθυστερημένη κένωση, καθιστώντας ιδιαίτερης σημασίας την ταχεία διασωλήνωση με πίεση του κρικοειδούς χόνδρου για την αποφυγή εισρόφησης και την τοποθέτηση ρινογαστρικού σωλήνα σε περίπτωση χορήγησης γενικής αναισθησίας. Λόγω της αύξησης του μεγέθους της μήτρας, έλικες του λεπτού εντέρου μπορεί να συμπιέζονται στην άνω κοιλία και ένα διατιτρένον τραύμα μπορεί να βλάψει πολλαπλές εντερικές έλικες. Το αυξημένο μέγεθος της μήτρας καθώς μετακινεί κοιλιακά όργανα από την περιτοναϊκή επιφάνεια, μπορεί να προκαλέσει ελαττωμένη περιτοναϊκή ευαισθησία μετά από σπλαγχνική βλάβη με άτυπη εντόπιση του πόνου, καθυστερώντας δυνητικά τη διάγνωση και καθιστώντας την κλινική εξέταση αναξιόπιστη. Η τάση του περιτοναίου στο 3 τρίμηνο ελαττώνει την ευαισθησία των κεντρομόλων νευρικών ινών του πόνου, καλύπτοντας έτσι τα περιτοναϊκά σημάδια οξείας κοιλίας. Το διάφραγμα ανυψώνεται πάνω από 4cm και διευρύνονται το μεσαύλιο και η καρδιακή σκιά. Οι πνευμονικές μεταβολές περιλαμβάνουν αύξηση του αναπνεόμενου όγκου και του αερισμού σε βάρος της λειτουργικής υπολειπόμενης χωρητικότητας (FRC). Οι μεταβολές αυτές οδηγούν σε αναπνευστική αλκάλωση. Οι καρδιαγγειακές μεταβολές περιλαμβάνουν αύξηση της καρδιακής παροχής από 30-50% που ελαττώνεται σημαντικά όταν η επίτοκος είναι σε ύπτια θέση λόγω της συμπίεσης της κάτω κοίλης φλέβας. Καθώς το διάφραγμα ανεβαίνει μπορεί να εμφανισθούν στο ΗΚΓ μετακίνηση του άξονα της καρδιάς προς τα αριστερά με επιπέδωση των Τ κυμάτων και πιθανή παρουσία Q κυμάτων στις απαγωγές III και avf. Ο όγκος του πλάσματος αυξάνεται περίπου κατά 50% ενώ ο όγκος των ερυθρών αιμοσφαιρίων αυξάνεται μόνο κατά 18% έως 30% με αποτέλεσμα την εμφάνιση φυσιολογικής αναιμίας. Τα κατώτερα επίπεδα των τιμών της Hb και του Hct παρατηρούνται την η εβδομάδα κύησης. Η μέγιστη λευκοκυττάρωση παρατηρείται κατά το 3 τρίμηνο (12.000/mm 3 έως /mm 3 ), ενώ κατά τη διάρκεια του τοκετού παρατηρείται επιπλέον αύξηση μέχρι και / mm 3. Αποτέλεσμα όλων αυτών των μεταβολών είναι ελάττωση της αρτηριακής πίεσης της εγκύου και αύξηση των σφυγμών κατά την ανάπαυση. Η διαστολική πίεση μπορεί να ελαττωθεί από 5mmHg έως 15mmHg, η συστολική πίε-

2 328 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ση μεταβάλλεται μόνο από 2mmHg έως 4mmHg και οι σφύξεις αυξάνουν κατά 10-15/min. Λόγω της φυσιολογικής υπερογκαιμίας κατά την εγκυμοσύνη, το αιμορραγικό shock δεν εκδηλώνεται, παρά μόνον αν ο όγκος αίματος της μητέρας ελαττωθεί κατά 30%. Α. ΦΑΡΜΑΚΑ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ Αντιεμετικά - Γαστροπροστασία - Αντιόξινα Μετοκλοπραμίδη: Είναι ανταγωνιστής της ντοπαμίνης και χρησιμοποιείται ως αντιεμετικό, καθώς επίσης επιταχύνει την κένωση του στομάχου και τη διάβαση των τροφών στο λεπτό έντερο. Παρενέργειες: Η μετοκλοπραμίδη περνά τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και μπορεί να προκαλέσει δυστονικές αντιδράσεις και εξωπυραμιδικές εκδηλώσεις (παρκινσονικά συμπτώματα) μέχρι και 72 ώρες μετά τη χορήγησή της. Οι εκδηλώσεις αυτές αντιμετωπίζονται με την χορήγηση προκυκλιδίνης (αντιπαρκινσονικό φάρμακο). Ραντιδίνη: Είναι ένας Η 2 -ανταγωνιστής που βοηθά στην αύξηση του γαστρικού pη και την ελάττωση του όγκου των γαστρικών υγρών. Δόση: 150mg per os με τη έναρξη του τοκετού και κατόπιν κάθε 6 ώρες. Εναλλακτικά μπορεί να χορηγηθούν 50mg IV, 10min πριν την εισαγωγή στην αναισθησία για καισαρική τομή (Κ.Τ.) Η γρήγορη ενδοφλέβια χορήγηση μπορεί να προκαλέσει καρδιακές αρρυθμίες. Επειδή το 50% της χορηγούμενης δόσης αποβάλλεται στα ούρα, η δόση θα πρέπει να προσαρμόζεται σε περιπτώσεις νεφρικής δυσλειτουργίας. Κιτρικό Νa (Na 3 C 8 H 5 O 7 ). Το κιτρικό νάτριο χρησιμοποιείται πριν την γρήγορη εισαγωγή στην αναισθησία για την προφύλαξη της πνευμονίτιδας από εισρόφηση. 30ml του διαλύματος πρέπει να χορηγούνται το πολύ 10min πριν την έναρξη του χειρουργείου λόγω της περιορισμένης διάρκειας δράσης του. Συνολική δόση 30ml κιτρικού νατρίου εξουδετερώνουν 255ml υδροχλωρικού οξέος με ph: 1,0. Αναλγητικά Πεθιδίνη (Μεπεριδίνη): Η δόση είναι 1mg/kgr μέχρι 150mgr, ενδομυϊκά. Η απορρόφηση μετά την ενδομυϊκή χορήγηση ποικίλλει. Η διάρκεια δράσης της είναι min. Η πεθιδίνη επιβραδύνει την κένωση του στομάχου μέχρι και 5 ώρες, στο 70% των γυναικών και αυξάνει τον γαστρικό όγκο στη διάρκεια του τοκετού. Επίδραση στο έμβρυο και νεογνό: Η πεθιδίνη συνδέεται με την α 1 -γλυκοπρωτεΐνη. Λόγω της υψηλής λιποδιαλυτότητάς της, αυξημένη συγκέντρωση του φαρμάκου περνά τον πλακούντα και φτάνει στο έμβρυο. Οι υψηλότερες συγκεντρώσεις στο έμβρυο παρατηρούνται 2-3 ώρες μετά την ενδομυϊκή χορήγηση. Ο μεταβολίτης της νορμεπεριδίνη συσσωρεύεται επίσης στο έμβρυο. Ο χρόνος ημίσειας ζωής της νορμεπεριδίνης στο νεογνό είναι περίπου 62 ώρες, προκαλώντας παρατεταμένη υπνηλία και αναπνευστική καταστολή. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες της πεθιδίνης αναστρέφονται με τη χορήγηση ναλοξόνης. Τοπικά αναισθητικά Βουπιβακαΐνη: Χορηγείται υπαραχνοειδώς ή επισκληριδίως και είναι ένα από τα πλέον καρδιοτοξικά τοπικά αναισθητικά. Η τοξική δόση είναι 2mg/kgr (με ή χωρίς αδρεναλίνη). Ανήκει στην αμίδια και λόγω του pka= 8,1 η έναρξη της δράσης της είναι μέση ή αργή. Η βουπιβακαΐνη συνδέεται κατά 95% με τις πρωτεΐνες και για το λόγο αυτό έχει μεγάλη διάρκεια δράσης. Ροπιβακαΐνη: Ανήκει στα αμίδια και διατίθεται σε 3 συγκεντρώσεις (2, 7,5 και 10mg/ml). Ο χρόνος έναρξης της δράσης της και η διάρκεια δράσης της είναι παρόμοια με της βουπιβακαΐνης. Μελέτες καταδεικνύουν ότι η ροπιβακαΐνη είναι λιγότερο νευρο- και καρδιοτοξική. Η τοξική δόση είναι 3mg/kgr. Λεβοβουπιβακαΐνη: είναι το S(-) εναντιομερές της βουπιβακαΐνης. Μελέτες έχουν αποδείξει ότι είναι λιγότερο νευρο- και καρδιοτοξική από τη βουπιβακαΐνη. Αντιμετώπιση καρδιακής ανακοπής μετά από ενδαγγειακή χορήγηση τοπικού αναισθητικού. Πρωτόκολλο αντιμετώπισης - Καθιερωμένη καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση - Χορήγηση intralipid 20% Intralipid 20% 1,5ml/kgr (διάρκεια χορήγησης 1min) Στη συνέχεια χορήγησης διαλύματος intralipid με ρυθμό 0,26ml/kgr/min Συνέχιση θωρακικών συμπιέσεων Επανάληψη εφάπαξ δόσεων κάθε 3-5min μέχρι συνολική δόση 3ml/kgr και μέχρι να αποκατασταθεί η κυκλοφορία. Συνέχιση στάγδην έγχυσης μέχρι αποκατάστασης αιμοδυναμικής σταθερότητας. Αύξηση ρυθμού έγχυσης στα 0,5ml/kgr/min, εάν η αρτηριακή πίεση ελαττώνεται. Μέγιστη συνιστώμενη δόση: 8ml/kgr

3 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 329 Πρακτικός κανόνας για επίτοκο 70kgr Παίρνουμε ένα σάκο 500ml Intralipid 20% και μια σύριγγα 50ml Ανορροφούμε και δίνουμε ενδοφλεβίως 50mlx2 Συνδέουμε το σάκο του Intralipid και χορηγούμε το υπόλοιπο διάλυμα ενδοφλεβίως για 15min Αν η κυκλοφορία δεν έχει επανέλθει επαναλαμβάνουμε άλλες 2 φορές την αρχική εφάπαξ δόση. Μητροσυσπαστικά Τα πλέον ευρέως χρησιμοποιούμενα μητροσυσπαστικά φάρμακα η οξυτοκίνη και η εργομητρίνη. Οξυτοκίνη: Είναι μία ορμόνη που φυσιολογικά συντίθεται στους νευρώνες του υποθαλάμου, μεταφέρεται μέσω των νευραξώνων στην υπόφυση και από εκεί εκκρίνεται στο σώμα. Η πιο σημαντική δράση της είναι η σύσπαση της μήτρας.η συνιστώμενη δόση είναι 5 μονάδες χορηγούμενες αργά, ενδοφλεβίως, μετά την έξοδο του εμβρύου. Ανεπιθύμητες ενέργειες: Υπόταση, αντιδραστική ταχυκαρδία, παράταση Q-T και επιπέδωση των Τ κυμάτων καθώς και αντιδιουρητική δράση, σε υψηλές δόσεις. Εργομητρίνη: Η εργομητρίνη προκαλεί σύσπαση της μήτρας και των λείων μυϊκών ινών των αγγείων (αγγειοσύσπαση). Η συνιστώμενη δόση είναι 0,2-0,5mg IM ή IV. Καθώς ο κίνδυνος των ανεπιθύμητων ενεργειών αυξάνει μετά από την IV χορήγηση της εργομητρίνης, η ενδοφλέβια οδός χορήγησης συνιστάται μόνο σε επείγουσες καταστάσεις όπως μεγάλες αιμορραγίες της μητέρας, απειλητικές για τη ζωή. Ανεπιθύμητες ενέργειες: Υπέρταση, διάρροια, ναυτία και έμετος. Αντενδείξεις: Η χορήγηση εργομητρίνης αντενδείκνυται σε περιπτώσεις εκλαμψίας, προεκλαμψίας, σε ασθενείς με ιστορικό υπέρτασης, περιφερικής αγγειακής νόσου ή καρδιοπάθειας. Καρβοπρόστη: Είναι μια συνθετική προσταγλανδίνη (PGF2a) που ενισχύει τη δράση της οξυτοκίνης. Χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις αιμορραγίας μετά από τον τοκετό που οφείλονται σε ατονία της μήτρας και δεν ανταποκρίνονται στη χορήγηση οξυτοκίνης και εργομητρίνης. Δόση: 250mgr, με βαθειά ενδομυϊκή χορήγηση. Η δόση μπορεί να επαναληφθεί μετά από 15min, ενώ η συνολική δόση δεν πρέπει να ξεπερνά τα 2mg (8 δόσεις). Ανεπιθύμητες ενέργειες: Βρογχόσπασμος. Επίσης, δεν πρέπει να χορηγείται σε ασθενείς με γλαύκωμα και αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση, ενώ η υπερδοσολογία μπορεί να προκαλέσει ρήξη της μήτρας. Μισοπροστόλη: Είναι μια συνθετική προσταγλανδίνη Ε 1 (PGΕ 1 ) που χρησιμοποιείται στις περιπτώσεις αιμορραγίας μετά τον τοκετό, οφειλόμενες σε ατονία της μήτρας. Δόση: mcg (2-4 tabletes x 200mcg ) χορηγούμενη από το ορθό ή ενδομητρίως. Ανεπιθύμητες ενέργειες: Ναυτία, έμετος, εξάνθημα, ζάλη. Τοκολυτικά φάρμακα Σε σπάνιες περιπτώσεις χρειάζεται επίγουσα τοκόλυση, όπως: δυσπραγία εμβρύου λόγω έντονης τονικότητας της μήτρας, εκστροφή μήτρας, μαιευτική αποκόλληση πλακούντα. Σε περιπτώσεις επείγουσας τοκόλυσης στη διάρκεια επέμβασης μπορούν με ασφάλεια να χρησιμοποιηθούν: νιτρογλυκερίνη και εισπνεόμενα αναισθητικά. Σε μη επείγουσες καταστάσεις (π.χ. αναστολή πρόωρου τοκετού) μπορούν να χρησιμοποιηθούν: - Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη π.χ. ινδομεθακίνη - Αναστολείς των διαύλων Ca ++ (νιφεδιπίνη) - Μαγνήσιο - Β2-αγωνιστές (ριτροδρίνη) Β. ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ ΣΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΤΟΚΕΤΟΥ Η αναλγησία που εφαρμόζεται πιο συχνά στη διάρκεια του τοκετού είναι η οσφυϊκή επισκληρίδιος αναλγησία και αποτελεί το gold standard του ανώδυνου τοκετού. Επιλογή των χορηγούμενων φαρμάκων Στη διάρκεια του ανώδυνου τοκετού μπορούν να χορηγηθούν επισκληριδίως, ή βουπιβακαΐνη ή ρoπιβακαΐνη ή λεβοβουπιβακαΐνη. Η προσθήκη οπιοειδών στο διάλυμα μειώνει τις απαιτήσεις σε τοπικό αναισθητικό. Η φεντανύλη είναι το οπιοειδές που χρησιμοποιείται κατά κύριο λόγο στον ανώδυνο τοκετό. Τεχνικές διατήρησης επισκληριδίου αναλγησίας Μικρές επαναλαμβανόμενες δόσεις Είναι απλή, ασφαλής μέθοδος που δεν απαιτεί τη χρήση εξειδικευμένων συσκευών έγχυσης. Το διάλυμα που χρησιμοποιείται είναι μικρή δόση τοπικού αναισθητικού σε συνδυασμό με ένα οπιοειδές. Συνεχής επισκληρίδιος έγχυση - Έγχυση χαμηλής δόσης βουπιβακαΐνης 0,0625% - 0,1% + 2γ/ml φεντανύλης με ρυθμό έγχυσης 8-12ml/dl (τιτλοποίηση ανάλογα με το επιθυμητό ύψος αποκλει-

4 330 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ σμού) - Παρέχει επαρκή αναλγησία και αιμοδυναμική σταθερότητα - Απαραίτητη η ύπαρξη συσκευών έγχυσης - Αναισθησιολογική παρέμβαση όταν η αναλγησία δεν είναι επαρκής. Ελεγχόμενη από την επίτοκο επισκληρίδιος αναλγησία (PCA: patient-controlled analgesia) - Επιτρέπει στην επίτοκο τον έλεγχο της αναλγησίας - Μειώνει το χορηγούμενο ποσό τοπικού αναισθητικού και οπιοειδούς - Μειώνει τη συχνότητα κινητικού αποκλεισμού - Απαραίτητη η ύπαρξη ειδικών συσκευών - Απαιτείται εκπαίδευση των επιτόκων στη χρήση των συσκευών Γ. ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ ΣΕ ΚΑΙΣΑΡΙΚΗ ΤΟΜΗ Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αύξηση της συχνότητας των Κ.Τ. Η αιτία είναι πολυπαραγοντική. Η αύξηση των προγραμματισμένων Κ.Τ. οφείλεται στην προτίμηση τόσο των επιτόκων όσο και των μαιευτήρων. Η αύξηση των επειγουσών Κ.Τ. οφείλεται στο καλύτερο ενδομήτριο monitoring των εμβρύων, που επιτρέπει στους μαιευτήρες την έγκαιρη διάγνωση της εμβρυϊκής δυσπραγίας και κατά συνέπεια την αποτελεσματική αντιμετώπιση αυτών. Η περιοχική αναισθησία είναι η συχνότερη μέθοδος αναισθησίας για Κ.Τ. Οι κύριοι λόγοι για χορήγηση γενικής αναισθησίας είναι η άρνηση της μητέρας για περιοχική αναισθησία, μη επαρκής ή αποτυχημένη περιοχική αναισθησία, αντενδείξεις για χορήγηση περιοχικής αναισθησίας όπως διαταραχές του πηκτικού μηχανισμού και οι πολύ επείγουσες περιπτώσεις. Προαναισθητική εκτίμηση Η προαναισθητική εκτίμηση είναι υψίστης σημασίας για την ασφάλεια της επιτόκου, ειδικά σε επείγουσες καταστάσεις. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στην εκτίμηση του αεραγωγού. Όσον αφορά το καρδιαναπνευστικό σύστημα έμφαση δίνεται στην ύπαρξη φυσημάτων. Επιπλέον, στέλνεται δείγμα αίματος για πλήρη αιματολογικό έλεγχο και διασταύρωση αίματος, αν αυτή κρίνεται απαραίτητη. 1. Γενική αναισθησία Προφύλαξη από την εισρόφηση γαστρικού περιεχομένου Σκοπός είναι να ελαττωθεί ο όγκος και η οξύτητα του γαστρικού περιεχομένου. Η χορήγηση Η 2 -αναστολέων (ρανιτιδίνη 150mg per os ή 50mg IV) σε συνδυασμό με αναστολείς της αντλίας πρωτονίων (παντοπροζόλη 40mg IV), και κιτρικό νάτριο 0,3Μ (3ml) αποτελεί τακτική πρακτική σε πολλά μαιευτικά τμήματα. Η χρήση προκινητικών σκευασμάτων (μετακλοπραμίδη) δεν αποτελεί πλέον σταθερή πρακτική. Η τοποθέτηση ρινογαστρικού καθετήρα γίνεται με προσοχή, μετά την εισαγωγή στην αναισθησία, στις επίτοκες με γεμάτο στομάχι, για να αποφευχθεί ο κίνδυνος εισρόφησης κατά την αποδιασωλήνωση. Εισαγωγή και διατήρηση της αναισθησίας Η εισαγωγή στην αναισθησία για Κ.Τ. γίνεται αφού προηγουμένως έχει τοποθετηθεί καθετήρας στην ουροδόχο κύστη, έχει αποστειρωθεί το χειρουργικό πεδίο και έχει καλυφθεί με αποστειρωμένα πεδία και οι χειρουργοί είναι έτοιμοι για την τομή. Η ασθενής τοποθετείται σε ύπτια θέση με αριστερή κλιση της μήτρας προς τα αριστερά. Η λειτουργική υπολειπόμενη χωρητικότητα (ΛΥΧ) ελαττώνεται κατά 40% προς το τέλος της κύησης και η κατανάλωση Ο 2 αυξάνει κατά 20%. Το γεγονός αυτό καθιστά τις επίτοκες επιρρεπείς στην εμφάνιση υποξυγοναιμίας ακόμη και μετά από μικρές περιόδους άπνοιας. Τεχνικές προοξυγόνωσης που προτείνονται είναι: βαθιές αναπνοές για 5min ή 4, 5 ή 8 αναπνοές ζωτικής χωρητικότητας, με μάσκα Ο 2 100%. Γίνεται ταχεία εισαγωγή στην αναισθησία με θειοπεντάλη (5mg/kgr) και σουκυνιλοχολίνη και ταυτόχρονη πίεση του κρικοειδούς χόνδρου (για αποφυγή εισρόφησης). Εναλλακτικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν, ως υπναγωγά φάρμακα, ετομιδάτη, προποφόλη ή κεταμίνη. Ενώ, ως μυοχαλαρωτικά για τη διασωλήνωση μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν το ροκουρόνιο, ατρακούριο ή σιςατρακούριο. Το ροκουρόνιο υπερέχει έναντι των άλλων λόγω της ταχείας έναρξης δράσης και του ειδικού ανταγωνιστή sugammadex που επιτρέπει την άμεση αναστροφή του σε περιπτώσεις αδύνατης διασωλήνωσης. Οπιοειδή χορηγούνται μετά την έξοδο του εμβρύου, ενώ πτητικά αναισθητικά μπορούν να χορηγηθούν από την αρχή της αναισθησίας και για τη διατήρηση αυτή. 2. Περιοχική αναισθησία Το ποσοστό των Κ.Τ. που πραγματοποιούνται με περιοχική αναισθησία έχει αυξηθεί σημαντικά τις τελευταίες 10ετίες για την αποφυγή προβλημάτων που σχετίζονται με το δύσκολο αεραγωγό. Οι τεχνικές περιοχικής αναισθησίας που μπορούν να εφαρμοστούν είναι η υπαραχνοειδής, η επισκληρίδιος και η συνδυασμένη υπαραχνοειδής/ επισκληρίδιος αναισθησία.

5 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 331 Υπαραχνοειδής αναισθησία Η τεχνική αυτή είναι γρήγορη και αποτελεσματική και μπορεί να εφαρμοστεί ακόμη και σε επείγουσες καταστάσεις. Χορηγούνται τοπικό αναισθητικό (μέγιστη δόση 3ml) σε συνδυασμό με οπιοειδή που προσφέρουν και μετεγχειρητική αναλγησία. Ένα από τα μειονεκτήματα της μεθόδου είναι η αδυναμία επέκτασης της αναισθησίας σε υψηλότερο νευροτόμιο σε περίπτωση που η αναλγησία κατά τη διάρκεια της Κ.Τ. είναι ανεπαρκής. Σε περίπτωση υπότασης χορηγούνται μικρές εφάπαξ δόσεις επινεφρίνης (5mg) ή φενυλεφρίνης (50γ), ενώ στις περιπτώσεις μη επαρκούς αναλγησίας η γενική αναισθησία αποτελεί εναλλακτική πρακτική. Επισκληρίδιος αναισθησία Η εφαρμογή επισκληρίδιου αναισθησίας απαιτεί περισσότερο χρόνο και μεγαλύτερη δόση τοπικού αναισθητικού. Συνήθως εφαρμόζεται σε επίτοκες που ήδη έχουν επισκληρίδιο καθετήρα για φυσιολογικό τοκετό, που για κάποιο λόγο δεν εξελίσσεται και η επίτοκος υποβάλλεται σε Κ.Τ. Οι δόσεις των τοπικών αναισθητικών είναι μεγαλύτερες, με επιθυμητή αναισθησία μέχρι Θ4-Θ6 νευροτόμια. Τοπικά αναισθητικά που μπορούν να χορηγηθούν είναι η βουπιβακαΐνη 0,5%, η ροπιβακαΐνη 0,75% ή η λεβοβουπιβακαΐνη 0,5%. Συνδυασμένη υπαραχνοειδής / επισκληρίδιος αναισθησία Η μέθοδος συνδυάζει τα πλεονεκτήματα των 2 προηγούμενων περιοχικών τεχνικών. Επιτρέπει την εγκατάσταση γρήγορου αισθητικού αποκλεισμού ενώ μπορούν να χορηγηθούν επιπλέον δόσεις τοπικού αναισθητικού μέσω του επισκληριδίου καθετήρα. Επιπλέον, ο επισκληρίδιος καθετήρας μπορεί να χρησιμοποιηθεί για μετεγχειρητική αναλγησία. Η μέθοδος είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε ασθενείς που χρειάζονται προσεκτική και ακριβή τιτλοποίηση του ύψους αναισθησίας όπως π.χ. σε ασθενείς με καρδιακή νόσο, ενώ το ποσοστό μετατροπής της μεθόδου σε γενική αναισθησία λόγω μη επαρκούς αναλγησίας είναι μόλις 0,23%. Δ. ΜΑΙΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Στην κατηγορία αυτή ανήκουν: - Επείγουσα καισαρική τομή (Κ.Τ.) - Μαζική μαιευτική αιμορραγία - Αποκόλληση πλακούντα - Προδρομικός πλακούντας - Προεκλαμψία Εκλαμψία - Καρδιακή ανακοπή Κατάταξη των (Κ.Τ.) Κατηγορία 1: όταν απαιτείται άμεση έξοδος του εμβρύου επειδή απειλείται η ζωή της μητέρας ή του εμβρύου. Κατηγορία 2: όταν απαιτείται επείγουσα έξοδος εμβρύου, χωρίς όμως να απειλείται άμεσα η ζωή της μητέρας ή του εμβρύου Κατηγορία 3: όταν απαιτείται γρήγορος τοκετός Κατηγορία 4: προγραμματισμένη Κ.Τ. Στις Κ.Τ. της κατηγορίας 1, η έξοδος εμβρύου, θα πρέπει να πραγματοποιείται μέσα σε 15min από τη στιγμή κλήσης αναισθησιολόγου και μαιευτήρα. Στις ΚΤ της κατηγορίας 2, ο ενδιάμεσος χρόνος που μεσολαβεί από την απόφαση μέχρι την έξοδο του εμβρύου δεν πρέπει να ξεπερνά τα 30min. Για ιατρονομικούς λόγους, θα πρέπει πάντα να καταγράφονται ο χρόνος κλίσης του αναισθησιολόγου, η κατηγορία Κ.Τ. (όπως εκτιμήθηκε από τον μαιευτήρα), ο χρόνος εξόδου του εμβρύου, καθώς και οι πιθανές αιτίες αργοπορίας. Πιθανές αιτίες Κ.Τ. κατηγορίας 1, είναι: Μαζική αιμορραγία Παρατεταμένη σοβαρή βραδυκαρδία εμβρύου Πρόπτωση ομφαλίδας Δυστοκία ώμων Ρήξη μήτρας 1. Μαζική μαιευτική αιμορραγία Η μαζική μαιευτική αιμορραγία είναι η κύρια αιτία μητρικού θανάτου και νοσηρό-τητας. Ορίζεται ως απώλεια αίματος > 1500ml, ελάττωση Hb > 4gr/dl ή οξεία μετάγγιση > 4 μονάδες ερυθρών αιμοσφαιρίων. Κατηγοριοποίηση μαιευτικής αιμορραγίας Αιμορραγία πριν τον τοκετό: Είναι η αιμορραγία που εμφανίζεται μετά την 24η εβδομάδα κύησης και πριν τον τοκετό. Πιθανές αιτίες είναι: Αποκόλληση πλακούντα Προδρομικός πλακούντας Τραύμα Ρήξη μήτρας Αιμορραγία μετά τον τοκετό: Χαρακτηρίζεται η απώλεια αίματος μέσα σε 24 ώρες από τον τοκετό. Η ποσότητα του αίματος πρέπει να είναι >500ml μετά από φυσιολογικό τοκετό και >1000ml μετά

6 332 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ από Κ.Τ. Πιθανές αιτίες είναι: Ατονία μήτρας Τραύμα τραχήλου μήτρας κόλπου Διαταραχές πηκτικού μηχανισμού Εκστροφή μήτρας Κατακράτηση υμένων πλακούντα Αιμορραγία μπορεί να εμφανιστεί και 24 ώρες μετά τον τοκετό και πιθανές αιτίες είναι: Κατακράτηση υμένων πλακούντα Σήψη 2. Αποκόλληση πλακούντα Η αποκόλληση του πλακούντα είναι η πιο συχνή επείγουσα μαιευτική κατάσταση με ποσοστό εμφάνισης 0,5-2% σε όλες τις εγκυμοσύνες. Εμφανίζεται με αιμορραγία που μπορεί να είναι εμφανής ή όχι (33%). Η αποκόλληση απειλεί τη ζωή τόσο του εμβρύου όσο και της μητέρας καθώς σε μεγάλου βαθμού αποκολλήσεις, η απώλεια αίματος είναι μεγάλη. Κλινικά συμπτώματα: Κύρια συμπτώματα είναι το κοιλιακό άλγος και/ή αιμοδυναμική αστάθεια (shock) ανεξαρτήτως της κολπικής απώλειας αίματος. Η κοιλιά είναι συνήθως σκληρή και η μήτρα συνεσπασμένη. Η ψηλάφηση του εμβρύου είναι δύσκολη και η εμβρυϊκή καρδιακή συχνότητα απουσιάζει. Διάγνωση: Η διάγνωση είναι συνήθως κλινική και υποβοηθιέται από το καρδιοτοκογράφημα (έντονες συχνές συσπάσεις μήτρας και αλλαγές στην καρδιακή συχνότητα του εμβρύου λόγω εμβρυϊκής υποξυγοναιμίας) και τον υπέρηχο. Αντιμετώπιση: Η άμεση αντιμετώπιση περιλαμβάνει διασφάλιση του αεραγωγού, χορήγηση Ο 2 και υποστήριξη της κυκλοφορίας. Η αντιμετώπιση του shock και η πρόληψη της διάχυτης ενδαγγειακής πήξης είναι μεγίστης σημασίας. Τοποθετείται ένας φλεβικός καθετήρας μεγάλου εύρους και στέλνεται αίμα για διασταύρωση τουλάχιστον 6 μονάδων ερυθρών αιμοσφαιρίων. Ταυτόχρονα στέλνεται πλήρης αιματολογικός έλεγχος και έλεγχος πηκτικού μηχανισμού. Σε πολύ σοβαρές καταστάσεις, η ανάνηψη μπορεί να ξεκινήσει με τη χορήγηση αίματος Ο Rh (-). Καισαρική τομή ενδείκνυται στις περιπτώσεις προχωρημένης εγκυμοσύνης που το έμβρυο είναι βιώσιμο. Αν το έμβρυο είναι νεκρό, η αντιμετώπιση είναι πιο συντηρητική, με φυσιολογικό τοκετό αν η κατάσταση της μητέρας το επιτρέπει (φυσιολογικός πηκτικός μηχανισμός). Στις περιπτώσεις όμως όπου επηρεάζεται η κατάσταση της μητέρας είναι απαραίτητη η Κ.Τ. 3. Προδρομικός πλακούντας Ως προδρομικός πλακούντας ορίζεται ο πλακούντας που προσφύεται στο κατώτερο τμήμα της μήτρας. Υπάρχουν τέσσερις τύποι: Grade I: O πλακούντας που προσφύεται χαμηλά στη μήτρα Grade II: Ο παραχείλιος ο οποίος φτάνει μέχρι το έσω τραχηλικό στόμιο Grade III: Ο επιχείλιος ο οποίος καλύπτει τμήμα του έσω τραχηλικού στομίου Grade IV: Ο επιπωματικός που προσφύεται στο κατώτερο τμήμα της μήτρας και καλύπτει εντελώς το έσω τραχηλικό στόμιο Συμπτώματα: Ανώδυνη αιμορραγία στις εβδομάδες κύησης. Διάγνωση: διάγνωση γίνεται με το διακολπικό υπερηχογράφημα για τον εντοπισμό της θέσης του πλακούντα. Αντιμετώπιση: Ο κίνδυνος αιμορραγίας είναι μεγάλος, γι αυτό θα πρέπει να υπάρχει διασταυρωμένο αίμα στην περιγεννητική περίοδο. Στις επείγουσες περιπτώσεις η ανάνηψη ακολουθεί τους κανόνες ABC της αναζωογόνησης και τοποθετούνται 2 φλεβικοί καθετήρες μεγάλου εύρους για χορήγηση αίματος, παραγώγων αυτού και υγρών. Το είδος αναισθησίας για Κ.Τ. εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Περιοχική αναισθησία ενδείκνυται σε χαμηλή πρόσφυση πλακούντα χωρίς ενεργό αιμορραγία και χωρίς προηγηθείσα Κ.Τ. Απεναντίας, σε ασθενείς με προηγηθείσα Κ.Τ. και διεισδυτικό πλακούντα, ενδείκνυται η γενική αναισθησία. 4. Ρήξη μήτρας Η ρήξη της μήτρας είναι μια σπάνια κατάσταση αλλά δυνητικά μπορεί να αποβεί μοιραία για τη μητέρα και το νεογνό. Η συχνότητα εμφάνισης είναι 0,05% και εμφανίζεται σε 1 στις γυναίκες με προηγηθείσα τομή στη μήτρα. Ο κίνδυνος αυξάνει 3-5 φορές σε γυναίκες που υποβλήθηκαν δυο φορές σε Κ.Τ. Διάγνωση: Η διάγνωση διευκολύνεται με το υπερηχογράφημα. Κλινική εκδήλωση. Τα συμπτώματα είναι άτυπα όπως έντονο κοιλιακό άλγος, κολπική αιμορραγία, υπόταση, ταχυκαρδία, αιματουρία ενώ το έμβρυο εμφανίζει σημεία δυσπραγίας. Αντιμετώπιση Διακοπή οξυτοκίνης. Σε περιπτώσεις έντονων συσπάσεων της μήτρας, η τοκόλυση μπορεί να βοηθήσει. Επείγουσα χειρουργική επέμβαση

7 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 333 Επείγουσα αντιμετώπιση μαζικής μαιευτικής αιμορραγίας Κλήση για βοήθεια Καθιερωμένο αλγόριθμο ανάνηψης Airway Breathing Circulation Drugs/ disability Emergency surgery Χορήγηση Ο 2 100%, μετατόπιση μήτρας προς τα αριστερά, θέση trendelenbourg Τοποθέτηση 2 φλεβικών καθετήρων μεγάλου εύρους Διασταύρωση 6 μονάδων ερυθρών αιμοσφαιρίων. Πλήρης αιματολογικός έλεγχος Έλεγχος πηκτικού μηχανισμού Θέρμανση όλων των χορηγούμενων υγρών Σε υπερεπείγουσες καταστάσεις χορήγηση αίματος Ο Rh(-) Αν η αιμορραγία συνεχίζεται: Χορήγηση φρέσκου κατεψυγμένου αίματος (FFP) και κρυοϊζημάτων Χορήγηση συμπυκνωμένου ινωδογόνου και ανάλογα με τα αποτελέσματα του πηκτικού μηχανισμού, χορήγηση συμπυκνωμένου συμπλέγματος προθρομβίνης (PCC) Αν η αιμορραγία συνεχίζεται, χορήγηση rfviia (Novaseven) - Σε αιμορραγία μετά τον τοκετό χορήγηση: - Οξυτοκίνης - Εργομητρίνης - Καρβοπροστάλης 5. Προεκλαμψία Εκλαμψία Η υπερτασική νόσος της κύησης είναι μια από τις πιο συχνές, άμεσες αιτίες μητρικού θανάτου. Η κύρια αιτία θανάτου γυναικών με προεκλαμψία εκλαμψία είναι η ενδοκράνια αιμορραγία που είναι αποτέλεσμα μη αποτελεσματικής αντιϋπερτασικής θεραπείας. H επόμενη αιτία θανάτου σε γυναίκες με προεκλαμψία είναι το σύνδρομο HELLP (Haemolysis, Elevated Liver Enzymes, Low platelets). Η προεκλαμψία είναι μια σύνθετη πολυοργανική νόσος που μπορεί να εξελιχθεί σε εκλαμψία. Η κλασική διαγνωστική τριάδα της προεκλαμψίας είναι υπέρταση, πρωτεϊνουρία και οίδημα. Οίδημα εμφανίζεται στο 80% των γυναικών χωρίς υπέρταση, και αντίστροφα προεκλαμψία μπορεί να εμφανιστεί χωρίς πρωτεϊνουρία. Υπάρχουν διάφοροι ορισμοί της προεκλαμψίας, αλλά σε όλους αναφέρεται η υπέρταση που εμφανίζεται μετά την 20η εβδομάδα κύησης με συμμετοχή τουλάχιστον ενός άλλου οργανικού συστήματος, όπως κεφαλαλγία ή επιγαστραλγία. Ως υπέρταση στην κύηση ορίζεται η συστολική πίεση >140mmHg και/ή διαστολι-κή πίεση >90mmHg. Επιδημιολογία: Προδιαθεσικοί παράγοντες για την εμφάνιση προεκλαμψίας είναι: προεκλαμψία σε προηγούμενη κύηση, σακχαρώδης διαβήτης, παχυσαρκία, προχωρημένη ηλικία επιτόκου. Η ύπαρξη αντιφωσφολιπιδικών αντισωμάτων και άλλες αυτοάνοσες ή χρόνιες νόσοι αυξάνουν την πιθανότητα της προεκλαμψίας. Αιτιολογία: Η αιτιολογία της προεκλαμψίας είναι άγνωστη και πιθανώς σύνθετη. Όμως, εμφανίζεται μόνον όταν υπάρχει πλακουντιακός ιστός (κύηση) και πιθανόν εξαρτάται από ανοσολογικούς και γενετικούς παράγοντες. Η δομή και η λειτουργία της μητροπλακούντιας κυκλοφορίας δεν είναι φυσιολογική στην προεκλαμψία. Η φυσιολογική μετατροπή των ινοελαστικών σπειροειδών αρτηριών της μη εγκύμονος μήτρας σε χαμηλής πίεσης, υψηλής ροής κυκλοφορίας που συμβαίνει στην κύηση για την καλή κατάσταση του εμβρύου, δεν υφίσταται στην προεκλαμψία. Ως αποτέλεσμα, το έμβρυο δεν αναπτύσσεται φυσιολογικά και μπορεί να εμφανιστεί ολιγοϋδράμνιο. Η ύπαρξη ενός από τους δυο προαναφερθέντες παράγοντες είναι ένδειξη βαριάς προεκλαμψίας. Δυσλειτουργία ενδοθηλίου: Στην προεκλαμψία υπάρχει μια διάχυτη δυσλειτουργία ενδοθηλίου που οδηγεί στην ισχαιμία του πλακούντα και την πολύοργανική δυσλειτουργία. Το ενδοθήλιο είναι ένας σημαντικός φραγμός που ελέγχει την μετακίνηση υγρών και ουσιών ανάμεσα στον εξωκυττάριο και ενδαγγειακό χώρο. Επιπλέον είναι ένα έντονα ενεργό μεταβολικό όργανο. Η σύνθεση του ΝΟ και της προστακυκλίνης (PGI 2 ) μπορεί να είναι ελαττωμένη στην προεκλαμψία, με αποτέλεσμα έντονη αντιδραστικότητα των λείων μυϊκών ινών και δυσλειτουργία στη συγκόλληση των αιμοπεταλίων. ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Καρδιαγγειακό και αναπνευστικό σύστημα: Τα αιμοδυναμικά ευρήματα στην προεκλαμψία είναι σύνθετα και διάφορα. Όσο αυξάνει η βαρύτητα της νόσου τόσο παρατηρείται προοδευτική επιδείνωση της αγγειοσύσπασης και υποβολαιμία της επιτόκου με ταυτόχρονη ελαττωμένη καρδιακή παροχή. Οι κατεχολαμίνες που κυκλοφορούν στο πλάσμα και η χορήγηση αγγειοδραστικών ουσιών μπορεί να προκαλέσουν έντονες αντιδράσεις. Ασθενείς με προεκλαμψία έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης

8 334 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ πνευμονικού οιδήματος λόγω της ελαττωμένης κολλοειδοσμωτικής πίεσης και της αυξημένης διαπερατότητας των αγγείων. Επιπλέον, υπάρχει ο κίνδυνος απόφραξης της ανώτερης αεροφόρου οδού λόγω του οιδήματος του βλεννογόνου. Αιμοποιητικό σύστημα Διαταραχές στην πήξη: Προϊούσης της νόσου παρατηρείται το σύνδρομο HELLP που χαρακτηρίζεται από: Haemolysis: αιμόλυση Elevated Liver Εnzymes: Αυξημένα ηπατικά ένζυμα L.P. Low Platelets: θρομβοπενία Διάχυτη ενδαγγειακή πήξη εμφανίζεται στο 7% των περιπτώσεων βαριάς προεκλαμψίας. Νεφρική λειτουργία: Η νεφρική λειτουργία επηρεάζεται σχετικά νωρίς στην προεκλαμψία. Σε βαριές περιπτώσεις η πρωτεϊνουρία ξεπερνά τα 500mg/ ημέρα (φ.τ 100mg/ ημέρα). Σπάνια παρατηρείται ολιγουρία που δεν ανταποκρίνεται στη βελτίωση του ενδαγγειακού όγκου. Ηπατική λειτουργία: Επιγαστραλγία μπορεί να είναι το σύμπτωμα οιδήματος του ήπατος ή ενδοηπατικής αιμορραγίας, ενώ συχνό εύρημα είναι οι μη φυσιολογικές τιμές των ηπατικών ενζύμων. Νευρολογικές διαταραχές: Οι νευρολογικές διαταραχές περιλαμβάνουν κεφαλαλγίες, διαταραχές της όρασης και υπεραντιδραστικότητα ενώ, η εμφάνιση σπασμών είναι ενδεικτική της εκλαμψίας. Το ενδοκράνιο Doppler έχει δείξει εγκεφαλικό αγγειόσπασμο και η μαγνητική τομογραφία ελαττωμένη αιματική ροή. Η αιτία των νευρολογικών συμπτωμάτων μπορεί να είναι η ισχαιμία λόγω αγγειόσπασμου ή/και το εγκεφαλικό οίδημα. Θεραπεία: Η θεραπεία της προεκλαμψίας έγκειται στον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης με αντιϋπερτασικά φάρμακα ενώ ο τοκετός αποτελεί την μόνη θεραπευτική αντιμετώπιση. Η υδραλαζίνη είναι το πιο συχνά, ενδοφλεβίως χορηγούμενο αντιϋπερτασικό, στις επείγουσες καταστάσεις. Η λαμπεταλόλη μπορεί να χορηγηθεί μόνη της ή σε συνδυασμό με την υδραλαζίνη για τον έλεγχο της ταχυκαρδίας που οφείλεται στην υδραλαζίνη. Άλλα ενδοφλέβια σκευάσματα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν είναι η νιτρογλυκερίνη και το νιτροπρωσσικό νάτριο. Μαγνήσιο Το MgSO 4 χρησιμοποιείται για πρόληψη και θεραπεία των σπασμών. Χορηγείται αργά, ενδοφλεβίως αρχικά 4-6gr εφάπαξ και κατόπιν σε στάγδην ενδοφλέβια έγχυση με ρυθμό 1-2gr/ώρα για διατήρηση των επιπέδων του Mg στο πλάσμα σε θεραπευτικά επίπεδα. Το MgSO 4 είναι σχετικά ασφαλές φάρμακο αλλά σε υψηλά επίπεδα μπορεί να παρατείνει το νευρομυϊκό αποκλεισμό. Επιπλέον, αυξάνει την πιθανότητα υπότασης κατά τη διάρκεια περιοχικής αναισθησίας και μειώνει την ευαισθησία στα χορηγούμενα αγγειοσυσπαστικά φάρμακα. Η θεραπεία με MgSO 4 συνήθως συνεχίζεται και το 1ο 24ωρο μετά τον τοκετό. Αναισθησιολογική αντιμετώπιση προεκλαμψίας Επισκληρίδιος αναλγησία Η επισκληρίδιος αναλγησία ενδείκνυται σε επίτοκες με προεκλαμψία, καθώς βοηθά στον έλεγχο της υπέρτασης και βελτιώνει την μητροπλακούντια κυκλοφορία. Σε περίπτωση εμφάνισης υπότασης, λόγω του συμπαθητικού αποκλεισμού, θα πρέπει να χορηγούνται υγρά και να εφαρμόζεται μετατόπιση της μήτρας προς τα αριστερά, με κλίση 270. Η χορήγηση αγγειοσυσπαστικών φαρμάκων θα πρέπει να γίνεται με πολύ προσοχή λόγω της αυξημένης ευαισθησίας των προεκλαμπτικών επιτόκων σε αυτά τα σκευάσματα. Αναισθησία σε Κ.Τ. Τα πλεονεκτήματα της περιοχικής έναντι της γενικής αναισθησίας στην Κ.Τ. είναι η αποφυγή υπερτασικής αντίδρασης στην λαρυγγοσκόπηση (που είναι έντονη στις προεκλαμπτικές επίτοκες), ελάττωση της νευροενδοκρινολογικής απάντησης στο stess του χειρουργείου και προφύλαξη του νεογνού από παροδική καταστολή σχετιζόμενη με τη γενική αναισθησία. Τόσο η υπαραχνοειδής όσο και η επισκληρίδιος αναισθησία έχουν η κάθε μία τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά τους. Η υπαραχνοειδής αναισθησία είναι γρήγορη στην πραγματοποίησή της και στο χρόνο έναρξης δράσης της και είναι λιγότερο τραυματική. Μειονεκτήματα της είναι ο κίνδυνος υπότασης σε μια επίτοκο ήδη υποογκαιμική με αποτέλεσμα την δυσπραγία του εμβρύου. Παρόλα αυτά, πρόσφατες μελέτες αποδεικνύουν την ασφάλεια της υπαραχνοειδούς αναισθησίας στη διάρκεια Κ.Τ. σε προεκλαμψια. Η γενική αναισθησία μπορεί να είναι η μοναδική επιλογή, ειδικά σε πολύ βαριές προεκλαμψίες με διαταραχές του πηκτικού μηχανισμού και θα πρέπει να υπάρχει προετοιμασία για την πιθανότητα δύσκολης διασωλήνωσης λόγω του οιδήματος του βλεννογόνου της ανώτερης αεροφόρου οδού. Επιπλέον, θα πρέπει να χορηγούνται φάρμακα που μειώνουν την υπερτασική αντίδραση στη λαρυγγοσκόπηση όπως το μαγνήσιο, η λαμπεταλόλη ή/και οπιοειδή. Ασθενείς που λαμβάνουν MgSO 4 μπορεί να εμφανίσουν παράταση του νευρομυϊκου αποκλεισμού.

9 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Καρδιακή ανακοπή Η καρδιακή ανακοπή στη διάρκεια της κύησης είναι σπάνια με συχνότητα εμφάνισης 1 στις εγκυμοσύνες. Οι βασικές αρχές καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης (ΚΑΡΠΑ) είναι ίδιες με αυτές που εφαρμόζονται και στον υπόλοιπο πληθυσμό. Η καρδιακή ανακοπή στον υπόλοιπο πληθυσμό οφείλεται συνήθως σε καρδιακή πάθηση, ενώ στις έγκυες έχει άλλες αιτίες (Πίνακας 1). Σημαντικό ρόλο παίζει η γρήγορη διάγνωση και η άμεση αντιμετώπιση των δυνητικά αναστρέψιμων γεγονότων (π.χ. αιμορραγία, αρρυθμίες από τη χορήγηση τοπικών αναισθητικών ή τοξικότητα μαγνησίου) για τη βέλτιστη έκβαση μητέρας και εμβρύου. Η ΚΑΡΠΑ στην επίτοκο είναι πιο δύσκολη λόγω των ανατομικών και φυσιολογικών μεταβολών που συμβαίνουν στη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Αν και κατά την ΚΑΡΠΑ ακολουθούνται οι Κατευθυντήριες οδηγίες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αναζωογόνησης (ERC) για την Βασική και την Εξειδικευμένη Υποστήριξη της Ζωής (European Guidelines for Adult Basic and Advanced Life Support), πρέπει να εφαρμόζονται ειδικές τροποποιήσεις (Πίνακας 2). Άρση της πίεσης στην αορτή - κάτω κοίλη φλέβα (ΚΚΦ) Η αποτελεσματικότητα των καρδιακών συμπιέσεων ελαττώνεται λόγω της πίεσης της αορ-τής - ΚΚΦ από την εγκύμονα μήτρα, ιδιαίτερα μετά την 20η εβδομάδα κύησης. Η πίεση αορτής -ΚΚΦ επιδεινώνεται με την πρόοδο της εγκυμοσύνης και την ύπτια θέση της μητέρας. Καθώς οι εξωτερικές καρδιακές συμπιέσεις είναι πιο αποτελεσματικές στην ύπτια θέση και η πίεση των μεγάλων αγγείων ηπιότερη στην πλάγια θέση, ο καλύτερος συνδυασμός επιτυγχάνεται με την ασθενή σε αριστερή πλάγια κλίση 27. Πιθανές αιτίες καρδιακής ανακοπής Αναστρέψιμες αιτίες καρδιακής ανακοπής πρέπει άμεσα να διαγιγνώσκονται και αποτελεσματικά να αντιμετωπίζονται, όπως π.χ. εμφανής αιμορραγία, τοξικότητα από μαγνήσιο που αντιμετωπίζεται με CaCl 2 και κοιλιακή ταχυαρρυθμία από bupivacaine που αντιμετωπίζεται με τη χορήγηση intralipid. Προστασία αεραγωγού Στη διάρκεια της εγκυμοσύνης ο κίνδυνος εισρόφησης, υποξυγοναιμίας και οξέωσης αυξάνει. Η γρήγορη διασωλήνωση είναι σημαντική για την αποφυγή εισρόφησης και την εξασφάλιση ανοικτού αεραγωγού. Η διασωλήνωση πραγματοποιείται με τη χορήγηση των γνωστών φαρμάκων, όπως και στις μη έγκυες ασθενείς. Περιθανάτια (perimortem) καισαρική τομή Η «μεταθανάτιος» καισαρική τομή ανάγεται σε αρχαίους πολιτισμούς και αναφέρε-ται και στη μυθολογία. Οι βιβλιογραφικές αναφορές και οι μελέτες περιστατικών τα τε- (.. ) (.., ) / : () / ( ). Πίνακας 1. Αίτιες καρδιακής ανακοπής κατά τη διάρκεια της κύησης 1.

10 336 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ - (> 20. ) - -(> 20. ) (, - ) (., ). Πίνακας 2. Ειδικές 2. τροποποιήσεις εφαρμογές ALS ALS 2. ALS (min) (min) Πίνακας 3. Επιβίωση του εμβρύου σε περιθανάτια καισαρική τομή λευταία 100 χρόνια αποδεικνύουν έναν τεράστιο αριθμό Αν και οι πιθανότητες επιβίωσης είναι περισσότερες αν η μητρικών θανάτων 3. από υπερτασική νόσο και λοίμωξη με καισαρική τομή πραγματοποιηθεί μέσα σε 5min μετά την αποτέλεσμα κακή 3. νεογνική έκβαση. Πρόσφατα, αρκετοί ανακοπή, περιπτώσεις που αναφέρονται σε επιβίωση μετά από μεγαλύτερο χρονικό διάστημα καθιστούν φρόνιμη μητρικοί θάνατοι οφείλονται σε οξείες καταστάσεις όπως αναισθησία, εμβολή, τραύμα ή αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια. Υπάρχουν αρκετές αναφορές επιβίωσης της μητέ- 3). την πραγματοποίηση της Κ.Τ. και μετά 20 min (Πίνακας ρας μετά από «μεταθανάτιο» καισαρική τομή. Λόγω της αυξημένης πιθανότητας επιβίωσης τόσο του νεογνού όσο Πιθανά διλήμματα και της μητέρας μετά από άμεση «μεταθανάτιο» καισαρική Η κοιλιακή μαρμαρυγή είναι η πιο σπάνια αρρυθμία στη τομή η επέμβαση πρέπει να επονομαστεί «περιθανάτια» διάρκεια της εγκυμοσύνης. Η θεραπευτική αντιμετώπιση καισαρική τομή. Μετά από μια αναδρομική αναφορά στη δε διαφέρει από αυτή που εφαρμόζεται στις μη έγκυες, βιβλιογραφία, ο Katz συστήνει την άμεση πραγματοποίηση καισαρικής τομής στις περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει τα αποτελέσματα. Συσπάσεις της μήτρας δεν έχουν ανα- ασθενείς. Η απινίδωση έχει εφαρμοσθεί χωρίς ανεπιθύμη- απάντηση μετά από 4min καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης. Οι πιθανότητες επιβίωσης του εμβρύου είναι Σε περίπτωση καρδιακής ανακοπής χορηγείται αδρεναφερθεί. περισσότερες, αν η καισαρική τομή ολοκληρωθεί μέσα σε λίνη για τη διατήρηση επαρκών πιέσεων πλήρωσης στον 5min μετά την καρδιακή ανακοπή. Οι δε πιθανότητες επιβίωσης της μητέρας αυξάνουν μετά από περιθανάτια και- χρησιμοποιείται παρά τις θεωρίες για πιθανή αγγειοσύ- εγκέφαλο και τα στεφανιαία. Η αδρεναλίνη πρέπει να σαρική τομή, καθώς η καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση σπαση στη μητροπλακούντια κυκλοφορία. Η πιθανότητα μπορεί να γίνει πιο αποτελεσματική. Μετά την έξοδο του επιβίωσης του εμβρύου αυξάνει αν αποκατασταθεί η κυκλοφορία της μητέρας μέσα σε 5 min από την καρδιακή εμβρύου αποσυμπιέζεται η κάτω κοίλη φλέβα, βελτιώνεται η φλεβική επαναφορά του αίματος στη δεξιά καρδιά της ανακοπή, ειδικά αν το έμβρυο δεν είναι βιώσιμο. Επιπλέον, μητέρας και κατ επέκταση αυξάνουν οι πιθανότητες επιτυχούς ανάνηψης αυτής. ντια αγγειοσύσπαση ακόμη και χωρίς την εξωγενή χορή- σε καρδιακή ανακοπή υφίσταται σοβαρή μητροπλακού- Η καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση συνεχίζεται και μετά γηση αδρεναλίνης. Αν και η οξέωση μπορεί να εμφανισθεί την έξοδο του πλακούντα σ όλη τη διάρκεια της καισαρικής τομής. μόνο αν το ρη < πιο γρήγορα στην επίτοκο, διττανθρακικά χορηγούνται 7,1.

11 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 337 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. A.Calzolari, D. Dalgleish. Anatomocal and physiological changes in pregnancy re-levant to anaesthesia. World anaesthesia tutorial of the week. updated 6/10/ H. Edgcombe, G. Hocking. Local anaesthetic pharmacology. World anaesthesia tutorial of the week. worldanaesthesia updated 2/10/ J. Picard, T. Meek. Lipid emulsion to treat overdose of local anaesthetic; the gift of the glob. Anaesthesia, 2006;61: S. McDonald, J. Abbott, S. Higgins. Prophylactic ergomitrineoxytocin, versus oxytocin for the third stage of labour. Cochrane summaries, April G. Westholf, A. Cotter, J. Tolosa. Prophylactic oxytocin for the third stage of la-bour. Cochrane summaries, October A. McGlennan, A. Mustafa. General anaesthesia for caesarean section. Contin. Educ. Anaesth. Crit. Care and pain, 2009;9: H. K. Satpathy. Labour and delivery, analgesia, regional and local. Medscape up-dated O. Tuncalp, G. Hofmey, A. Gulmezoglu. Prostaglandins for preventing postpartum haemorrhage. Cochrane summaries, August A. Banks, A. Norris, Massive haemorrhage in pregnancy. Contin. Educ. Anaesth. Crit. Care and pain, 2005;5: D. Levy. Emergency caesarean section best practice. Anaesthesia, 2006;8: G. Chamberlain, P. Steer. Obstetric emergencies. BMJ 1999;318: M. Rucklidge. Analgesia for labour. World anaesthesia tutorial of the week. updated 6/10/ L. Duley, B.Farrell et al. Do women and their babies benefit from magnesium sul-phate? The magpie trial: a randomized placebo controlled trial. Lancet, 2002;359: H. Brodre, AM. Malinow. Anesthetic management of pre-eclampsia/ eclampsia. Int J Obstet Anesth, 1998;8: D. Hepner, S. Ramin, R.M. Walls. Cardiopulmonary arrest in pregnancy. Update April V. Katz, D. Dotter, W. Droegemueller. Perimortem caesarean delivery. Obstet gy-necol, 1986;68: N. McDonnell. Cardiopulmonary arrest in pregnancy: two case reports of successful outcome in association with perimortem caesarean delivery. Br. J Anaesthesia, 2009;103:

12

39. ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ - ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ

39. ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ - ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ ΠΕΡΙΑΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ 1. Διεξαγωγή λεπτομερούς ιστορικού πριν από κάθε χορήγηση αναισθησίας: Αναισθησιολογικό ιστορικό καθώς και ατομικό αναμνηστικό της μητέρας Πλήρες ιστορικό της τρέχουσας κύησης

Διαβάστε περισσότερα

Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. <Κωνσταντοπουλειο > Νέας Ιωνίας. Αθήνα.

Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. <Κωνσταντοπουλειο > Νέας Ιωνίας. Αθήνα. Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. Νέας Ιωνίας. Αθήνα. Βασικός στόχος, η σταθεροποίηση της κατάστασης της μητέρας. Ιατρός επειγόντων Γενικός

Διαβάστε περισσότερα

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ 29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η θρομβοεμβολική νόσος επιπλέκει 1/500-2000 κυήσεις. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος στη λοχεία. Τα αέρια αίματος δεν θεωρούνται ευαίσθητη ή ειδική εξέταση για

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ

1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ 1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΣΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ ΣΚΟΠΟΣ: Διαφύλαξη της υγείας της μητέρας Έγκαιρη διάγνωση της ενδομητρίου υποξίας ΚΑΡΔΙΟΤΟΚΟΓΡΑΦΗΜΑ (ΚΤΓ) Κατά την διάρκεια της κυήσεως οι γυναίκες πρέπει να ενημερώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK Διευθυντής : Καθηγητής Ιωάννης Ν. Τσανάκας ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK Πρόκειται για μια σοβαρή, απειλητική για τη ζωή, πολυοργανική αντίδραση υπερευαισθησίας, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

Διαχειριση Προεκλαμψιας

Διαχειριση Προεκλαμψιας Διαχειριση Προεκλαμψιας Ορισμος Προεκλαμψια :Νεα εμφανιση υπερτασης ( συστολικη πιεση > 140 ή διαστολικη πιεση > 90 mmhg) και πρωτεινουριας (>300 mg / 24 h) μετα τις 20 / 40 σε μια γυναικα χωρις ιστορικο

Διαβάστε περισσότερα

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ Η περινεοτομία είναι μια από τις πιο συνήθεις παρεμβάσεις στη μαιευτική. Ιστορικά ο σκοπός αυτής της διαδικασίας είναι η διευκόλυνση του 2ου σταδίου του τοκετού, με απώτερο στόχο τη βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος 1 ο - Άρθρο 17 o

Τεύχος 1 ο - Άρθρο 17 o Τεύχος 1 ο - Άρθρο 17 o ΓΡΑΠΤΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. ΠΡΟΕΚΛΑΜΨΙΑ. Συγγραφέας: Τούλιος Γεώργιος* Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. * Associate editor, reviewer. Γυναίκα 43 ετών με μόνιμο

Διαβάστε περισσότερα

(Monitored Anesthesia Care MAC)

(Monitored Anesthesia Care MAC) ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑΣ ΣΕ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΜΙΑ ΗΜΕΡΑΣ Α. Μπαϊρακτάρη, Β. Αρώνη, Φ. Γιαννακά, Μ. Κοκολάκη, Ε. Μαστροκώστα H χειρουργική και η αναισθησία σε επεµβάσεις µιας ηµέρας θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 13: ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Η χορήγηση διατροφής δεν ΠΡΕΠΕΙ να ξεπερνά την ικανότητα χρησιμοποίησης/οξείδωσης τους απο τον οργανισμό ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη. Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ

Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη. Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ 12/11/2012 127.000 θάνατοι κατά την κύηση και τον τοκετό λόγω αιμορραγίας παγκοσμίως Η αιμορραγία αποτελεί μία από τις κυριότερε ς αιτίες άμεσου θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόκληση συμβαίνει σε 2 φάσεις: στη φάση της ωρίμανσης του τραχήλου και στη φάση των μυομητρικών συστολών.

Η πρόκληση συμβαίνει σε 2 φάσεις: στη φάση της ωρίμανσης του τραχήλου και στη φάση των μυομητρικών συστολών. Σκοπός της πρόκλησης τοκετού είναι η δημιουργία συστολών του μυομητρίου πριν την αυτόματη έναρξή τους. Γενικώς η πρόκληση τοκετού ως θεραπευτική επιλογή έχει αξία όταν τα οφέλη από την περάτωση, είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005

ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005 ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005 ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ Τι είναι αναζωογόνηση ; Για τη διατήρηση της ζωής χρειάζεται συνεχής τροφοδοσία όλων των οργάνων με

Διαβάστε περισσότερα

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.)

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.) 1. Ορισµός Νόσου 2. Παθογένεια: η µελέτη της δηµιουργίας µιας παθολογικής κατάστασης, µια παθολογική κατάσταση σε συνάρτηση µε το αίτιο που την προκαλεί 3. Επιδηµιολογία: είναι η επιστηµονική µελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

1 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΜΕΤΑΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙ ΑΣ ΤΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Κασσιανή Θεοδωράκη, Αντεια Παρασκευά, ηµήτρης Βαλσαµίδης, Αργυρώ Φασουλάκη Σκοπός της ύπαρξης κατευθυντηρίων οδηγιών µεταναισθητικής

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ 14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ Υδατιδώδης μύλη κύηση ολική μερική Διεισδυτική μύλη κύηση Χοριοκαρκίνωμα PSTT (placental site trophoblastic tumors) Η ολική και μερική υδατιδώδης

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Θωμόπουλος Μαιευτήρας Γυναικολόγος. Μαιευτήριο «Γαία» Σεμινάριο Μαιών-Μαιευτών

Παναγιώτης Θωμόπουλος Μαιευτήρας Γυναικολόγος. Μαιευτήριο «Γαία» Σεμινάριο Μαιών-Μαιευτών Παναγιώτης Θωμόπουλος Μαιευτήρας Γυναικολόγος Μαιευτήριο «Γαία» Σεμινάριο Μαιών-Μαιευτών Δεδομένα «CESDI (Confidential Enquiry into Stillbirths and Deaths in Infancy)» Ελλιπής φροντίδα σε 75% των θανάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο

Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο 10 η Ημερίδα Ελληνικής Εταιρίας Αιμαφαίρεσης Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο Δημήτριος Ε. Μπούτσης Διευθυντής Αιματολογικής Κλινικής Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών Ορισμός Αντιφωσφολιπιδικού Συνδρόμου Αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Αντιπαραβολή Ευρωπαϊκών και Αµερικανικών κατευθυντήριων οδηγιών ΚΑΡΠΑ

Αντιπαραβολή Ευρωπαϊκών και Αµερικανικών κατευθυντήριων οδηγιών ΚΑΡΠΑ Αντιπαραβολή Ευρωπαϊκών και Αµερικανικών κατευθυντήριων οδηγιών ΚΑΡΠΑ Δήµητρα Κοντογιάννη Καρδιολόγος-Εντατικολόγος Επιµελήτρια Α Γενικό νοσοκοµείο Δυτικής Αττικής «Αγία Βαρβάρα» ΑΛΥΣΣΙΔΑ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ ERC

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ & ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΩΝ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΝ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ & ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΩΝ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ & ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΩΝ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΝ Παυλίδου Κυριακή Υποψ.Διδάκτορας Αναισθησιολογίας & Εντατικής Θεραπείας, Κλινική Ζώων Συντροφιάς, Α.Π.Θ «Το δηλητήριο βρίσκεται σε καθετί και τίποτα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ. Η Αίθουσα Τοκετών - Επείγοντα Προβλήματα και η Επίλυσή τους. σημεία δυσαναλογίας (προκεφαλή, εφίππευση)

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ. Η Αίθουσα Τοκετών - Επείγοντα Προβλήματα και η Επίλυσή τους. σημεία δυσαναλογίας (προκεφαλή, εφίππευση) ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ 1 Η αντιμετώπιση που αναφέρεται παρακάτω αφορά κυήσεις χαμηλού κινδύνου Εάν ο τοκετός δεν έχει μπει στην ενεργό φάση ( διαστολή < 3 cm ): έχει σημασία η καλή θρέψη, ενυδάτωση, ξεκούραση,

Διαβάστε περισσότερα

Επείγουσες Καταστάσεις Εγκύου Προνοσοκομειακή Αντιμετώπιση

Επείγουσες Καταστάσεις Εγκύου Προνοσοκομειακή Αντιμετώπιση 98 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΊΙΚΗΣ ΙΑ'ΓΡΙΚΗΣ Επείγουσες Καταστάσεις Εγκύου Προνοσοκομειακή Αντιμετώπιση ΕΛΕΝΗ ΚΑΤΣΙΚΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η αντιμετώπιση επειγόντων περιστατικών που αφορούν έγκυες ασθενείς (είτε

Διαβάστε περισσότερα

3. ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΚΟΛΠΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ

3. ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΚΟΛΠΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ Τα ποσοστά του επεμβατικού κολπικού τοκετού έχουν παραμείνει σταθερά μεταξύ 10 15%. Ο κίνδυνος τραυματισμού του εμβρύου και της επιτόκου με την εφαρμογή των διαφόρων εμβρυουλκών, ειδικά με περιστροφικούς

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

Δρ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Δρ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Κάθε κατάσταση που εμφανίζεται με αιφνίδιο, οξύ κοιλιακό πόνο και άλλοτε άλλα συνοδά συμπτώματα ανήκει στα διαφοροδιαγνωστικά πλαίσια της οξείας κοιλίας. Ο γιατρός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Από την καρδιοπνευμονική στην καρδιοεγκεφαλική αναζωογόνηση ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Μαρία Ι. Σεφέρου Ειδικευόμενη Καρδιολογίας Σισμανόγλειο Γ.Ν.Α. ΑΝΑΚΟΠΗ Ηλεκτρική Φάση Κυκλοφορική Φάση Μεταβολική Φάση ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock 1 Τι συμβαίνει στο σώμα σας σε μια αλλεργική αντίδραση; Μια ξένη ουσία εισέρχεται μέσω της τροφής στο σώμα Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΣYΓΧΡΟΝΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓIΑ ΤΗΣ ΑIΘΟΥΣΑΣ ΤΟΚΕΤΩΝ

ΣYΓΧΡΟΝΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓIΑ ΤΗΣ ΑIΘΟΥΣΑΣ ΤΟΚΕΤΩΝ ΣYΓΧΡΟΝΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓIΑ ΤΗΣ ΑIΘΟΥΣΑΣ ΤΟΚΕΤΩΝ Χριστοδουλοπούλου Βάσω ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εισαγωγή στη μαιευτική πράξη νέων μεθόδων εκτίμησης της εξέλιξης και της συμπεριφοράς του εμβρύου συνετέλεσε ώστε η Μαιευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Ηρακλής Αβραμόπουλος Παθολόγος Ιατρείο Υπέρτασης Νοσοκομείο Υγεία Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά ΒΒ Χάλαση των αγγείων Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση.

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση. Το βρογχικό άσθμα είναι η πιο συχνή πάθηση του αναπνευστικού συστήματος στη διάρκεια της κύησης, με το ποσοστό εμφάνισης να κυμαίνεται μεταξύ 3-8%. Η πορεία της νόσου στις εγκυμονούσες γυναίκες ποικίλει,

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Παθήσεις Θυρεοειδούς Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Η καρδιά είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στη δράση της θυρεοειδικής ορµόνης. Έτσι, η δυσλειτουργία του θυρεοειδούς µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

15 λεπτη προετοιμασία φοιτητή για τη στυτική δυσλειτουργία

15 λεπτη προετοιμασία φοιτητή για τη στυτική δυσλειτουργία 15 λεπτη προετοιμασία φοιτητή για τη στυτική δυσλειτουργία Ας ξεκαθαρίσουμε κάποια πράγματα για να μπορέσουμε να κατανοήσουμε καλύτερα την ανδρολογία. ΟΡΙΣΜΟΊ Τί είναι η στυτική δυσλειτουργία ; Στυτική

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ. Π. Παππάς

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ. Π. Παππάς ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ Π. Παππάς ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ Κατηγορίες ιστικών ορµονών Αποκαρβοξυλιωµένα αµινοξέα (ισταµίνη, σεροτονίνη) Πολυπεπτίδια (κινίνες, ουσία Ρ) Εικοσανοειδή

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml Σημαντικές πληροφορίες ασφάλειας για γιατρούς Σκοπός αυτού του εγχειριδίου είναι να παρέχει σε γιατρούς με δικαίωμα συνταγογράφησης και χορήγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΦΑΣΗΣ ΙΙ 1 ος ΧΡΟΝΟΣ Χειμερινό Εξάμηνο 9 πμ-10πμ ΣΕΝΑΡΙΟ 1 σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 «Ιατρική Εξέταση» Ανατομική ορολογία (Ανατομία)

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορία του αίµατος

Κυκλοφορία του αίµατος Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 46-54 Κυκλοφορία του αίµατος Η µεταφορά του οξυγόνου από τους πνεύµονες σε όλα τα µέρη του ανθρώπινου οργανισµού εξασφαλίζεται µε τη λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014

4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014 4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014 Τυχαίο εύρημα καρδιακής αρρυθμίας σε ασυμπτωματικό παιδί Κωνσταντίνος Θωμαϊδης Καρδιολογική Κλινική, Γ.Ν. «ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιά. Καρδιά. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Άσκηση και αρτηριακή πίεση. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία. Πασχάλης Βασίλης, Ph.D.

Καρδιά. Καρδιά. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Άσκηση και αρτηριακή πίεση. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία. Πασχάλης Βασίλης, Ph.D. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία Μεταβολικές ασθένειες και άσκηση Άσκηση και αρτηριακή πίεση Πασχάλης Βασίλης, Ph.D. Καρδιά Καρδιά Η καρδιά είναι ένα μυϊκό όργανο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ FORTEKOR FLAVOUR 5 mg Δισκία επικαλυμμένα με υμένιο για γάτες και σκύλους

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ FORTEKOR FLAVOUR 5 mg Δισκία επικαλυμμένα με υμένιο για γάτες και σκύλους ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ Δισκία επικαλυμμένα με υμένιο για γάτες και σκύλους 1. ΟΝΟΜΑ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΕΣΜΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδα Μεταναισθητικής Φροντίδας

Μονάδα Μεταναισθητικής Φροντίδας ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 253 Μονάδα Μεταναισθητικής Φροντίδας ΜΑΡΙΑ ΖΟΥΚΑ, ΜΑΡΙΑ-ΛΟΥΪΖΑ ΚΟΝΤΕΛΙΔΟΥ, ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ ΖΗΡΝΑ, ΛΕΟΝΤΙΑ ΤΑΡΑΜΟΝΛΗ, ΕΛΠΙΔΑ ΚΟΝΤΕΣΙΔΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι Μονάδες Μεταναισθητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ΤΗΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑΣ ΤΣΙΑΓΓΑΛΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΘΕΜΑ: ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ

ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ΤΗΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑΣ ΤΣΙΑΓΓΑΛΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΘΕΜΑ: ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ΤΗΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑΣ ΤΣΙΑΓΓΑΛΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΘΕΜΑ: ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ 2. Η.Κ.Γ. 3. ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ 4.

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗΣ (BLS) ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΖΩΗΣ (ALS)

ΝΕΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗΣ (BLS) ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΖΩΗΣ (ALS) ΝΕΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗΣ (BLS) ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΖΩΗΣ (ALS) Καφαντάρης Ιωάννης 1, Μεϊμέτη Ευαγγελία 2 1. Ειδικευόμενος Καρδιολόγος,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρταση και Κύηση. Βογιατζής Ιωάννης. «Διαχείριση παραγόντων κινδύνου αθηροσκλήρωσης και καρδιολογικών προβλημάτων στην Εγκυμοσύνη»

Υπέρταση και Κύηση. Βογιατζής Ιωάννης. «Διαχείριση παραγόντων κινδύνου αθηροσκλήρωσης και καρδιολογικών προβλημάτων στην Εγκυμοσύνη» Υπέρταση και Κύηση «Διαχείριση παραγόντων κινδύνου αθηροσκλήρωσης και καρδιολογικών προβλημάτων στην Εγκυμοσύνη» Βογιατζής Ιωάννης Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Βέροιας Αρτηριακή Υπέρταση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΚΑΘ` ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ (πληροφορίες για το κοινό σύμφωνα με το Βρετανικό κολλέγιο μαιευτήρωνγυναικολόγων) για περισσότερες πληροφορίες η γυναίκα πρέπει να συμβουλεύεται το γυναικολόγο της. ΓΕΝΙΚΑ Αποβολή είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Pronilen Ενέσιμο διάλυμα λουπροστιόλης

Pronilen Ενέσιμο διάλυμα λουπροστιόλης Ενέσιμο διάλυμα λουπροστιόλης Σύνθεση: Ανά ml: Λουπροστιόλη 7,50 mg Είδη ζώων: Αγελάδες, μοσχίδες, φοράδες, πρόβατα. Φαρμακολογικές ιδιότητες: Η λουπροστιόλη είναι ένα συνθετικό ανάλογο της προσταγλανδίνης

Διαβάστε περισσότερα

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία 12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0 Στρογγυλό Τραπέζι: Συγγενείς καρδιοπάθειες ενηλίκων- πνευµονική υπέρταση ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία Κωνσταντίνος Θωµαϊδης, Γ.Ν. «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

ROIPLON Ενέσιμο διάλυμα 1g/2ml vial (Etofenamate)

ROIPLON Ενέσιμο διάλυμα 1g/2ml vial (Etofenamate) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ROIPLON Ενέσιμο διάλυμα 1g/2ml vial (Etofenamate) 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ROIPLON Ενέσιμο διάλυμα 1g/2ml vial 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 1 φύσιγγα

Διαβάστε περισσότερα

30. ΠΡΟΩΡΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ OΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΩΡΟΥ ΤΟΚΕΤΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΠΡΟΩΡΟ ΤΟΚΕΤΟ

30. ΠΡΟΩΡΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ OΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΩΡΟΥ ΤΟΚΕΤΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΠΡΟΩΡΟ ΤΟΚΕΤΟ 30. ΠΡΟΩΡΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ OΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΩΡΟΥ ΤΟΚΕΤΟΥ Πριν από τις 37 εβδομάδες της κύησης Επώδυνες ψηλαφητές συστολές της μήτρας (διάρκειας > 30 sec έκαστη, τουλάχιστον 4 συστολές κάθε 20 min) Αλλαγές του τραχήλου

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα

Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα II Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την ανάκληση ή την τροποποίηση των όρων των αδειών κυκλοφορίας και λεπτομερής αιτιολόγηση των αποκλίσεων από τη σύσταση της PRAC 69 Επιστημονικά πορίσματα

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια 25% - 40% των ασθενών με ΧΑΠ υποσιτίζονται. ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος 1 ο - Άρθρο 16 o

Τεύχος 1 ο - Άρθρο 16 o Τεύχος 1 ο - Άρθρο 16 o ΓΡΑΠΤΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. ΟΛΙΚΗ ΠΡΟΠΤΩΣΗ ΜΗΤΡΑΣ. Συγγραφέας: Τούλιος Γεώργιος* Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. * Associate editor, reviewer. ΙΣΤΟΡΙΚΟ Γυναίκα

Διαβάστε περισσότερα

Οι παράγοντες που σχετίζονται με τη δυστοκία ώμου αναφέρονται στον Πίνακα 1:

Οι παράγοντες που σχετίζονται με τη δυστοκία ώμου αναφέρονται στον Πίνακα 1: 4. ΔΥΣΤΟΚΙΑ ΩΜΟΥ Ορισμός: Δυστοκία ώμου ορίζεται η δυσκολία γέννησης των ώμων μετά τη γέννηση της κεφαλής, που απαιτεί πρόσθετους χειρισμούς για την απελευθέρωσή τους με συνήθη ήπια έλξη της κεφαλής. Συμβαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Εισαγωγή... 19. Κεφάλαιο 1: Ιατρικό Ιστορικό. Κεφάλαιο 2: Εισαγωγή στην Κλινική Εξέταση - Ζωτικά Σηµεία. Κεφάλαιο 3: Κεφαλή και Τράχηλος

Περιεχόµενα. Εισαγωγή... 19. Κεφάλαιο 1: Ιατρικό Ιστορικό. Κεφάλαιο 2: Εισαγωγή στην Κλινική Εξέταση - Ζωτικά Σηµεία. Κεφάλαιο 3: Κεφαλή και Τράχηλος Περιεχόµενα Εισαγωγή....................................................... 19 Κεφάλαιο 1: Ιατρικό Ιστορικό 1.1 Λήψη και καταγραφή ιατρικού ιστορικού............................. 23 1.2 Δεξιότητες επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ 1 ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ MUPHORAN 200 mg, κόνις και διαλύτης για διάλυμα (προς αραίωση) για έγχυση. Fotemustine Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ DYNAPEN 3

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ DYNAPEN 3 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ DYNAPEN 3 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ σε δραστικά συστατικά FISH OIL (EICOSAPENTAENOIC ACID) & (DOCOSAHEXAENOIC

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Μετεγχειρητικές Οδηγίες

Γενικές Μετεγχειρητικές Οδηγίες Γενικές Μετεγχειρητικές Οδηγίες 1. Σκοπός της άμεσης μετεγχειρητικής περιόδου είναι η επούλωση των τραυμάτων από τον χειρουργικό τραυματισμό, η αναλγησία και η προετοιμασία για την έναρξη του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ µάθηµα 3ο

ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ µάθηµα 3ο ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΚΑΚΩΣΕΩΝ Οι ΚΕΚ ταξινοµούνται ανάλογα µε: ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ µάθηµα 3ο Με τον όρο αυτό χαρακτηρίζεται οποιοδήποτε τραύµα της κεφαλής που µπορεί Να οδηγήσει σε κακώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 55-62 Αιµορραγία Στο κυκλοφορικό σύστηµα του ενήλικα ανθρώπου υπάρχουν έξι λίτρα περίπου αίµατος, το οποίο µεταφέρει στα κύτταρα των ιστών

Διαβάστε περισσότερα

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ Ι. Φυσιολογία και παθοφυσιολογία του πόνου... 15 1. Ορισμός και τύποι του πόνου... 15 1.1. Ο ορισμός του πόνου... 15 1.2.

Διαβάστε περισσότερα

Η θρομβοεμβολική νόσος στον ορθοπαιδικό ασθενή

Η θρομβοεμβολική νόσος στον ορθοπαιδικό ασθενή Η θρομβοεμβολική νόσος στον ορθοπαιδικό ασθενή Δρ Σταμάτιος Α. Παπαδάκης Ορθοπαιδικός Χειρουργός Επιμελητής Α - Ε.Σ.Υ. Δ Ορθοπαιδική Κλινική Γ.Ν.Α. KAT Ε.Φ.Θ. Επίπτωση Επίπτωση 60% 35%-60% σε # πυέλου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας Φροντίδα και χειρισμός ασθενούς με τραχειοστομία: (Ι) Κατευθυντήριες οδηγίες (ΙΙ) Εκπαιδευτικό υλικό (ΙΙΙ) Δείκτες μέτρησης αποτελέσματος

Διαβάστε περισσότερα

Αορτοστεφανιαία παρακάμψη ή Bypass

Αορτοστεφανιαία παρακάμψη ή Bypass Αορτοστεφανιαία παρακάμψη ή Bypass Είναι γνωστό ότι η στεφανιαία νόσος οφείλεται σε στενώσεις των στεφανιαίων αρτηριών. Η εγχειρητική τεχνική παράκαμψης των στεφανιαίων στενώσεων ονομάζεται αορτοστεφανιαία

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση: Καρατζά Ελίζα Στεργιοπούλου Θεοδούλη

Παρουσίαση: Καρατζά Ελίζα Στεργιοπούλου Θεοδούλη Παρουσίαση: Καρατζά Ελίζα Στεργιοπούλου Θεοδούλη Ορίζεται ως παροδική απώλεια επικοινωνίας με το περιβάλλον που δεν οφείλεται σε τραυματισμό του εγκεφάλου και προς τον παρόν δεν έχει καθοριστεί το αίτιο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Ι Μη Ναρκωτικά Αναλγητικά

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Ι Μη Ναρκωτικά Αναλγητικά ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Ι Μη Ναρκωτικά Αναλγητικά Π. ΠΑΠΠΑΣ Εργαστήριο Φαρµακολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων Αντιµετώπιση του πόνου ΑΝΑΛΓΗΤΙΚΑ αίσθηµα πόνου Ναρκωτικά αναλγητικά Μη ναρκωτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ Κλινικές εφαρμογές 4 Αιμοδυναμική μελέτη Doppler 1. Αγγεία κοιλιάς 2. Περιφερικά αγγεία Κ. Χατζημιχαήλ Υπερηχοτομογραφία Μορφολογική μελέτη Αιμοδυναμική μελέτη Doppler

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος. Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK

Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος. Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK ΙΜΕΘΑ Αθήνα 10 12/4/2014 Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK Δεν υπάρχουν προοπτικές τυχαιοποιημένες μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Ποια στοιχεία σχετικά με την κατάσταση της υγείας του ασθενή μας δίνει η δοκιμασία κόπωσης; Η δοκιμασία κόπωσης σε τάπητα χρησιμοποιείται κυρίως ως αναίμακτη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ Περιεχόμενα Πρόλογος συγγραφέων... 7 Εισαγωγή... 9 Πώς να διαβάσετε αυτό το βιβλίο... 11 Απλές συμβουλές για την ώρα των εξετάσεων... 13 Βασικές γνώσεις για τα νοσοκομεία και τους νοσηλευτές... 17 Κατάλογος

Διαβάστε περισσότερα

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Ο ωοθηκικός κύκλος και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άνδρας ηλικίας 47 ετών προσέρχεται λόγω πνευματουρίας και απώλειας κοπράνων από την ουρήθρα, από δεκαημέρου. Ο ασθενής αναφέρει γριππώδη συνδρομή που προηγήθηκε της παρούσης κατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας»

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Όσο πιο προσεκτικοί, ήπιοι και ευγενικοί είναι οι χειρουργικοί χειρισμοί, τόσο λιγότερος είναι ο μετεγχειρητικός πόνος του ασθενούς, πιο σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα