ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΜΕ GAMMA-KNIFE

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΜΕ GAMMA-KNIFE"

Transcript

1 127 ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΜΕ GAMMA-KNIFE Τμήμα Gamma Knife Ακτινοχειρουργικής και Νευροχειρουργικής Κλινικής ΔΘΚΑ Υγεία, Αθήνα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Leksell Gamma Knife είναι μια μέθοδος θεραπείας γνωστή ειδικά στους νευροχειρουργούς. To Gamma Knife δεν αποτελεί μορφή ακτινοθεραπείας. Η ακτινοθεραπεία βασίζει την αποτελεσματικότητά της στη διαφορική ακτινο-ευαισθησία του νεοπλασματικού ιστού και την ικανότητα του φυσιολογικού ιστού να αναπλάθεται. Η θεραπεία με Gamma Knife αποτελεί είδος χειρουργικής εκτομής που συναγωνίζεται με την μικροχειρουργική καθώς προξενεί θάνατο του κυττάρου-στόχου. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την συρρίκνωση των όγκων (συμπεριλαμβανομένων και των ακτινο-ανθεκτικών), έλεγχο των ορμονικών και ηλεκτρικών δυσλειτουργιών και στη θρόμβωση δυσπλαστικών αγγείων και όλα αυτά χωρίς τους κινδύνους μιας ανοικτής επέμβασης. Μηχανισμός λειτουργίας Ακτινοβολία από 201 ξεχωριστές πηγές κοβαλτίου επικεντρώνει με εξαιρετική ακρίβεια. Όλες οι ακτίνες επικεντρώνονται σε ένα συγκεκριμένο σημείο. Το μέγεθος του σημείου στόχου ρυθμίζεται αλλάζοντας κάλυμμα κεφαλής με κατευθυντήρες. Το μηχάνημα θεραπείας έχει εγγυημένη ακρίβεια καλύτερη από 0.5 mm. Η στερεοτακτική στεφάνη προσαρμόζεται στο κεφάλι του ασθενούς και γίνεται εντοπισμός του στόχου πλοηγούμενος από Μαγνητική Τομογραφία (MRI), Αξονική Τομογραφία (CT), Τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (PET) και ψηφιακές αγγειογραφίες που μπορούν να συγχωνευθούν μεταξύ τους. Χρησιμοποιούνται πολλαπλά ισόκεντρα στον στόχο για να δημιουργηθεί ένα τρισδιάστατο μοντέλο θεραπείας που ταιριάζει απόλυτα στο σχήμα του όγκου με αμελητέα προσβολή ακτινοβολίας στο φυσιολογικό ιστό. Ακόμη περισσότερη ακρίβεια και επιλεκτικότητα επετεύχθη με το νέο μοντέλο Gamma Knife C που χρησιμοποιώντας πολλά μικρότερα ισόκεντρα (4mm) και σε συνδυασμό με ένα αυτόματο σύστημα τοποθέτησης στη θέση θεραπείας ελεγχόμενο από ηλεκτρονικό υπολογιστή αλλάζει ταχέως τη θέση του ασθενούς μεταξύ κάθε θεραπείας. Λόγω της επικέντρωσης των ακτινών, της ακρίβειας στον μηχανικό σχεδιασμό και στο αυτόματο σύστημα τοποθέτησης του ασθενούς, της απουσίας μετακίνησης των πηγών ακτινοβολίας ταυτόχρονα με την δυνατότητα άριστης μετροστάθμισης και εξασφάλισης ποιότητας το Gamma Knife C αποτελεί το πιο ακριβές και επιλεκτικό ακτινοχειρουργικό μηχάνημα που έχει ποτέ σχεδιαστεί. ΒΛΑΒΕΣ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ GAMMA KNIFE ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Χαμηλού βαθμού αστροκυτώματα Υψηλού βαθμού αστροκυτώματα Αιμαγγειοβλαστώματα

2 128 ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΝΕΥΡΙΝΩΜΑΤΑ Κεντρικό νευροκύτωμα ακουστικό, τριδύμου νεύρου, κ.λ.π. ΜΗΝΙΓΓΙΩΜΑΤΑ ΟΓΚΟΙ ΥΠΟΦΥΣΗΣ ΟΓΚΟΙ ΒΑΣΕΩΣ ΚΡΑΝΙΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ εκκριτικά και μη εκκριτικά αδενώματα, κρανιοφαρυγγίωμα χόρδωμα, χονδροσάρκωμα, παραγαγλοίωμα, αιμαγγειοενδοθηλίωμα αιμαγγειοπερικύτωμα κ.λ.π. νόσος Πάρκινσον, νευραλγία τριδύμου, επιληψία, ιδιοψυχαναγκαστική διαταραχή, χρόνιο άλγος ΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ ΟΦΘΑΛΜΙΚΟΙ ΟΓΚΟΙ αρτηριοφλεβώδης δυσπλασία, σηραγγώματα, μηνιγγικές αρτηριοφλεβώδεις επικοινωνίες μελάνωμα του ραγοειδούς χιτώνος, γλαύκωμα, αιμαγγείωμα του κόγχου, μηνιγγίωμα του οπτικού περιβλήματος, γλοίωμα του οπτικού νεύρου, υποβοθριακή νεοαγγείωση ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Αστροκυτώματα χαμηλού βαθμού κακοήθειας Η ολική εκτομή των γλοιωμάτων Ι και ΙΙ βαθμού συνήθως είναι επικίνδυνη ή αδύνατη. Αν και οι σύγχρονες απεικονιστικές τεχνικές συνήθως απεικονίζουν έναν όγκο με καλα, προσδιορισμένα όρια. Για τις βλάβες που δεν μπορούν να αντιμετωπισθούν χειρουργικά, το Gamma Knife έχει χρησιμοποιηθεί με πολύ καλό αποτέλεσμα. Έχουμε προσωπική εμπειρία από ικανό αριθμό παιδιών που υποτροπίασαν αναπτύσσοντας πιλοκυτταρικά αστροκυτώματα και που όλα τέθηκαν σε έλεγχο με τη χρήση της ακτινοχειρουργικής. Σε πρόσφατες σειρές 3 η συχνότητα ελέγχου στα γλοιώματα Ιου βαθμού ήταν 91,7% και σε αυτά ΙΙου βαθμού ήταν 87,2%. Αστροκυτώματα υψηλού βαθμού κακοήθειας Η επιβίωση των ασθενών με κακόηθες γλοίωμα αυξάνει όσο η δόση της ακτινοβολίας αυξάνει αλλά η δόση περιορίζεται λόγω του κινδύνου της ακτινονέκρωσης του περιβάλλοντος εγκεφαλικού ιστού. Χρησιμοποιήθηκε επίσης συμπληρωματική τοπική ενισχυτική ακτινοβολία με τη μέθοδο της βραχυθεραπείας με καλό αποτέλεσμα 4 αλλά η ανοικτή στερεοτακτική επέμβαση έχει ένα ρίσκο περίπου 1% για κάθε ένα στόχο. Τελικά ένας από τους καλύτερους μέσους όρους επιβίωσης στα γλοιοβλαστώματα (110 εβδομάδες) καταγράφηκε στα περιστατικά που αντιμετωπίσθησαν με θερμοβραχυθεραπεία 5.

3 Χειρουργική με Gamma-Knife 129 Η χειρουργική με Gamma Knife μπορεί να ασκηθεί με μεγαλύτερο συμμορφισμό από ότι η βραχυθεραπεία και χωρίς το ρίσκο της εμφύτευσης. Μια ανασκόπηση αυτής της τεχνικής αναφέρει μέση επιβίωση στα γλοιοβλαστώματα (RTOG III βαθμού) των 116 εβδομάδων 6. Ίσως καταστεί δυνατή η βελτίωση αυτού του μεγέθους με τη χρήση του PET για τη στόχευση του ενεργού όγκου. Η L-μεθυλ (11C) μεθιονίνη PET εμφανίζεται να έχει καλύτερη συσχέτιση με τον ενεργό όγκο σχέση με την πρόσληψη σκιαγραφικού κατά τη διενέργεια CT και MRI 7 και προσδοκούμε να κάνουμε αναφορά στην αξία της στόχευσης αυτής σύντομα. Όπως είναι γνωστό, η επιβίωση είναι αυστηρά συνδεδεμένη με την RTOG διαβάθμιση αλλά φαίνεται ότι οι φτωχής πρόγνωσης ασθενείς (RTOG III-V βαθμού) έχουν περισσότερα οφέλη από τους RTOG I-II βαθμού 7. Αιμαγγειοβλάστωμα Το αιμαγγειοβλάστωμα είναι σχετικά εύκολο να αφαιρεθεί όταν είναι μονήρες και σχετίζεται με μια κύστη. Σε περιπτώσεις που είναι πολλαπλής εντόπισης (η νόσος του von Hippel Lindau) η αφαίρεση είναι συνήθως αδύνατη. Στις περιπτώσεις αυτές χρησιμοποιήθηκε το Gamma Knife και το αποτέλεσμα σε μικρή σχετικά σειρά αναφορών ήταν έλεγχος σχεδόν σε κάθε περίπτωση. Μεταστάσεις Περίπου το 50% του συνόλου των ασθενών με κακοήθεια θα εμφανίσουν εγκεφαλικές μεταστάσεις και μόνο με συνοδό ακτινοθεραπεία περισσότερο από τους μισούς θα αποβιώσουν από προοδευτική νευρολογική νόσο. Στο παρελθόν, για τις μονήρεις μεταστάσεις η θεραπεία εκλογής φαίνεται να ήταν ο συνδυασμός της χειρουργικής αφαίρεσης προσπελάσιμου μεταστατικού όγκου και η καθολική εγκεφαλική ακτινοθεραπεία (WBRT). Αρκετές μελέτες όμως ανέδειξαν ότι η θεραπεία με το Gamma Knife στις μονήρεις μεταστάσεις (εικ. 5) μπορεί να προσφέρει έλεγχο του όγκου και επιβίωση το ίδιο καλή όπως η χειρουργική συν WBRT 12. Πέραν τούτου τα αποτελέσματα με Gamma Knife είναι τα ίδια για τις πολλαπλές μεταστάσεις όπως για τις μονήρεις βλάβες 13, οι πιθανότητες για τοπική υποτροπή είναι λιγότερες από ότι μετά από χειρουργική αφαίρεση και ο έλεγχος δεν εξαρτάται από την ιστολογική διάγνωση. Επειδή η ακτινοχειρουργική έχει χαμηλότερο κόστος, είναι ευκολότερη για τον ασθενή και με πολύ μικρότερο ποσοστό επιπλοκών φαίνεται ότι η μόνη ένδειξη για χειρουργείο είναι η ταχεία νευρολογική επιδείνωση λόγω του χωροκατακτητικού αποτελέσματος και της μεγάλης (>3,5cm) διαμέτρου μονήρους βλάβης ειδικότερα του οπισθίου κρανιακού βόθρου όπου το οποιοδήποτε οίδημα απότοκο ακτινοβολίας θα επιφέρει σοβαρά αποτελέσματα. Οι εναπομένουσες ενδείξεις για WBRT είναι οι πολλαπλές (>10-15) ή οι κεχροειδείς βλάβες και οι λεπτομηνιγγιακές μεταστάσεις. Η θεραπεία με Gamma Knife είναι σε θέση να ελέγξει περισσότερο από το 90% των μεταστατικών όγκων του εγκεφάλου. Επιπλοκές, συνήθως παροδικό οίδημα μετά από διάστημα περίπου 9 μηνών που ελέγχεται από στεροειδή, εμφανίζεται στο 5-10% (14). 3 χρόνια επιβίωσης έχουν επιτευχθεί στο 80% των ασθενών όπου η εξωκρανιακή νόσος έχει ελεγχθεί 10. Σε σύγκριση της θεραπείας Gamma Knife με την WBRT η ποιότητα και ο χρόνος της επιβίωσης ήταν καλύτερος με το Gamma Knife 11. Δεν είναι ξεκάθαρο ποια πλεονεκτήματα παρέχει η WBRT στην αποφυγή νέων μεταστάσεων αφού μπορεί να δημιουργηθούν από νέα διασπορά μετά το πέρας της θεραπείας. Σύμφωνα με την τρέχουσα άποψη συνιστάται η επανάληψη της χειρουργικής Gamma Knife όσες φορές αυτή κρίνεται απαραίτητη και αποφυγή της καθολικής ακτινοβολίας εγκεφάλου. Με τον τρόπο αυτό οι ασθενείς δεν θα αποβιώσουν από τις εγκεφαλικές μεταστάσεις και η πρόγνωση εξαρτάται μόνο από την εξωκρανιακή νόσο. Ακουστικά και άλλα νευρινώματα Λόγω της μεγάλης προόδου στη χειρουργική τεχνική και την εφαρμογή της διεγχειρητικής παρακολούθησης της λειτουργίας των κρανιακών νεύρων, οι μικροχειρουργοί έχουν μειώσει τη

4 130 θνησιμότητα και νοσηρότητα της χειρουργικής των ακουστικών νευρινωμάτων. Ο Samii (12) έχει αναφέρει 97% έλεγχο του όγκου με 93% φυσιολογική λειτουργία του προσωπικού νεύρου (Grade I-II) και 47% διαφύλαξη ακουστικής οξύτητας. Κατά την στιγμή της δημοσίευσης (1997) αυτό ήταν ισοδύναμο των αποτελεσμάτων από το μοντέλο Gamma Knife Β (90% διαφύλαξη της λειτουργίας προσωπικού νεύρου και 50% διατήρηση της ακουστικής οξύτητας). Ωστόσο, δυστυχώς δεν είναι εφικτό όλοι οι ασθενείς να αντιμετωπιστούν από κάποιον Samii. Υπολογισμένα αποτελέσματα, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που έχουν επίσημα καταγραφεί από την Αμερικανική Βάση Καταγραφής για τα ακουστικά νευρινώματα (American Acoustic Neuroma Registry) είναι 90% έλεγχος του όγκου (10% υποτροπή ή θάνατος), 80% επαρκής λειτουργία του προσωπικού νεύρου και 6-30% διαφύλαξη της ακουστικής οξύτητας (13,14). Επιπροσθέτως, υπάρχει 1% ή μεγαλύτερο ποσοστό θνησιμότητας ακόμη και στα κέντρα με εξαίρετα αποτελέσματα 13. Ταυτόχρονα με το μοντέλο της σειράς C έχουν βελτιωθεί τα αποτελέσματα λόγω χρήσης υψηλής συμμορφικότητας και επιλεκτικότητας πολλαπλής ισοδοσικής θεραπείας. Τα αποτελέσματα που αναφέρονται συγχρόνως 15,16 χρησιμοποιώντας περιφερική δόση των 12 Gy είναι 100% φυσιολογική λειτουργία του προσωπικού νεύρου και 59-70% διαφύλαξη ακουστικής οξύτητας μαζί με 96% έλεγχο στην ανάπτυξη του όγκου. Εκτός από το 0% θνησιμότητας, η θεραπεία Gamma Knife έχει επίσης πολύ μικρότερη εμφάνιση από την μικροχειρουργική των ελάχιστων επιπλοκών και ανικανότητας που συνήθως δεν αναφέρονται αλλά είναι συνηθισμένα μετά από ανοιχτή επέμβαση 17. Για παράδειγμα, ελάχιστη νευρολογική ή λειτουργική επιδείνωση (GK 9%, μικροχειρουργική 39%), παραμονή στο νοσοκομείο (GK 3 ημέρες, μικροχειρουργική 23 ημέρες), ημέρες ανάρρωσης (GK 7 ημέρες, μικροχειρουργική 130 ημέρες), ανάλογα διατήρησης της ίδιας απασχόλησης των ασθενών (GK 100%, μικροχειρουργική 56%) 16. Είναι φανερό ότι για τα μικρότερα ακουστικά νευρινώματα (εικ. 6) η χειρουργική με το Gamma Knife είναι η θεραπεία εκλογής. Για μεγαλύτερους όγκους (> 3 εκ) η κλασματοποίηση κατά τόπους μπορεί να επιλεγεί, ειδικά στους ηλικιωμένους, ή η υφολική αφαίρεση ακολουθούμενη από κατά τόπους κλασματοποιημένη ακτινοχειρουργική για τα υπολείμματα η οποία είναι ασφαλέστερη από την προσπάθεια ολικής αφαίρεσης εκτός αν γίνεται από έμπειρα χειρουργικά χέρια. Τα αυτά σχόλια ισχύουν σαν αρχή και για τα υπόλοιπα ενδοκράνια νευρινώματα. Μηνιγγιώματα Η θνησιμότητα και νοσηρότητα της ολικής χειρουργικής αφαίρεσης των μηνιγγιωμάτων, όταν αυτά εντοπίζονται στη βάση του κρανίου ή σε επαφή με τους φλεβώδεις κόλπους είναι απαράδεκτα ψηλή. Πολλοί χειρουργοί επιλέγουν την υφολική αφαίρεση αυτών, στην οποία περίπτωση το ποσοστό υποτροπής κατά τη διάρκεια του υπολοίπου της ζωής των ασθενών είναι τουλάχιστον 55%. Με τη Gamma Knife θεραπεία (εικ. 7) φαίνεται ότι ελέγχονται τα 96-99% των μηνιγγιωμάτων που είναι μικρότερα των 3cm σε διάμετρο με τα δύο τρίτα αυτών να συρρικνώνονται 18,19. Η μέση νοσηρότητα (συνήθως παροδική πάρεση κρανιακών νεύρων) είναι 2%. Τέτοιος έλεγχος των όγκων διαπιστώνεται μετά από περίοδο μακράς παρακολούθησης. Μια μελέτη δεκαετούς παρακολούθησης στην οποία πρέπει να χρησιμοποιήθηκαν οι κατώτερες, λιγότερο συμμετρικές τεχνικές των μηχανημάτων Gamma Knife σειράς U και Β αναφέρει έλεγχο των όγκων στο 93,1% των περιπτώσεων 20. Δεν είναι πλέον αποδεκτή η πρόκληση βλάβης στον ασθενή κατά την προσπάθεια ολικής αφαίρεσης ενός μηνιγγιώματος. Η επιλογή της χειρουργικής προσέγγισης θα πρέπει να είναι η πρωτογενής θεραπεία Gamma Knife για όγκους μικρότερους των 3 εκ. σε διάμετρο (εκτός από αυτά που βρίσκονται στη κυρτότητα) και υφολική αφαίρεση με συμπληρωματική Gamma Knife θεραπεία, για μεγαλύτερους όγκους. Εάν η εντόπιση του όγκου είναι αρκετά κοντά του οπτικού νεύρου τότε ένα στρώμα λίπους, Teflon ή άλλου υλικού θα πρέπει να εμφυτευθεί για να δημιουργήσει ένα χώρο μεταξύ του όγκου και του νεύρου. Αυτό επιτρέπει αργότερα την εκτέλεση ασφαλέστερης και περισσότερο αποτελεσματικής

5 Χειρουργική με Gamma-Knife 131 ακτινοχειρουργικής (το ίδιο ισχύει και για τους όγκους της υπόφυσης). Κατά τη διάρκεια ενός πρόσφατου συμποσίου EANS 21 οι διακεκριμένοι ειδικοί Al Mefty, Samii και Dolenc συμφώνησαν με τη στρατηγική αυτή. Ο Al Mefty πρότεινε την ύπαρξη αναμονής ωσότου ο εναπομείναν όγκος δείξει πραγματικά στοιχεία αύξησης αφού όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, ο όγκος μπορεί να παραμείνει ανενεργός. ΟΓΚΟΙ ΤΗΣ ΥΠΟΦΥΣΗΣ Αδενώματα Η χειρουργική αφαίρεση των αδενωμάτων της υπόφυσης είναι προς το παρόν η θεραπεία εκλογής γιατί είναι άμεσα αποτελεσματική. Οι νέες ελάχιστα επεμβατικές ενδοσκοπικές τεχνικές όπως η διαρινική ενδοσκοπική ή οι ενδοσκοπικά υποβοηθούμενες προσπελάσεις είναι καλύτερα ανεκτές από τους ασθενείς και οι επιπλοκές θα πρέπει να είναι ελάχιστες. Ωστόσο η ολική αφαίρεση των μακροαδενωμάτων είναι σχεδόν αδύνατη και ο ορμονικός έλεγχος λειτουργικών μικροαδενωμάτων, χειρουργικά, έχει αναφερθεί στο 23-77% 22 των περιπτώσεων. Υπάρχει ως εκ τούτου ένα ψηλό ποσοστό αποτυχίας ή υποτροπής. Επίσης μερικοί ασθενείς, ειδικά αυτοί με σύνδρομο Cushing, διατρέχουν ένα ψηλό χειρουργικό κίνδυνο. Η προσπάθεια δεύτερης χειρουργικής επέμβασης είναι πιο δύσκολη και επικίνδυνη. Συνεπάγεται ότι η θεραπεία με Gamma Knife (εικ.8) χρησιμοποιείται συχνότερα όταν η χειρουργική έχει αποτύχει. Αλλά και σε αυτές τις περιπτώσεις η αποκατάσταση μίας ομαλής ορμονικής λειτουργίας επιτυγχάνεται κατά 35% - 95% ανάλογα με τη διάγνωση 22,23,25. Έλεγχος ανάπτυξης του όγκου επιτυγχάνεται στο 92% και συρρίκνωση παρουσιάζεται στο 65-80%. 24. Τα μη εκκριτικά αδενώματα ανταποκρίνονται καλύτερα. Μεταξύ των εκκριτικών μικροαδενωμάτων καλύτερη ανταπόκριση έχουν τα εκκρίνοντα αυξητική ορμόνη και τα αδενοκορτικοτροπα (60-80%) με λιγότερη επιτυχία στα προλακτινώματα (40%) 24. Έχει αναφερθεί πρόσφατα επιστροφή στο φυσιολογικό της αυξητικής ορμόνης, σε ποσοστό 96%, στα 2 χρόνια 25. Τα πρόσφατα χρόνια έχουν παρατηρηθεί καλύτερα αποτελέσματα μετά από διακοπή της ειδικής φαρμακευτικής αγωγής αφού έχει διαπιστωθεί ότι η θεραπεία με βροκριπτίνη και σωματοστατίνη αναστέλλει τη δράση της ακτινοχειρουργικής. Η ακτινοχειρουργική παράγει ένα διαρκές αποτέλεσμα στον ορμονικό έλεγχο ακόμη και μετά από 4-5 έτη της αναγνωρίζεται μακρά καθυστερημένη επιτυχία. Το ποσοστό καθυστερημένης εμφάνισης ανεπάρκειας υπόφυσης κυμαίνεται ως 20% των περιπτώσεων και είναι πολύ χαμηλότερο από αυτό μετά από χορήγηση συμβατικής ακτινοβολίας (ως 100% σε 6-10 χρόνια) 24. Για τους λόγους αυτούς χρειάζεται ορμονικός επανέλεγχος καθόλη τη διάρκεια της ζωής των ασθενών. Η σύγκριση του Gamma Knife με τη κλασική ακτινοθεραπεία 26, δείχνει ότι το Gamma Knife δρα γρηγορότερα, αποτελεσματικότερα και με λιγότερο κίνδυνο επιπλοκών όπως η ανεπάρκεια υπόφυσης ή βλάβη οπτικού νεύρου. Με την απόκτηση μεγαλύτερης πείρας όσον αφορά τον υπολογισμό της δόσης για την επίτευξη θεραπευτικών και γρήγορων αποτελεσμάτων χωρίς τον κίνδυνο πρόκλησης βλαβών στο φυσιολογικά λειτουργούντα υποφυσιακό ιστό, είναι πολύ πιθανό ότι, για τα μικροαδενώματα, το Gamma Knife θα αντικαταστήσει τη χειρουργική ως πρώτη θεραπεία. Ωστόσο η χειρουργική θα συνεχίσει να είναι επιβεβλημένη στη περίπτωση πίεσης του οπτικού χιάσματος. Κρανιοφαρυγγιώματα Τα κρανιοφαρυγγιώματα συνεχίζουν να είναι ένα μείζον χειρουργικό πρόβλημα. Η μόνη ελπίδα για ίαση είναι η ολική χειρουργική αφαίρεση στη πρώτη επέμβαση. Μία τέτοια εγχείρηση έχει ψηλή θνησιμότητα και νοσηρότητα και είναι δυνατή στο 10% των περιπτώσεων. Ο ρυθμός υποτροπής ακόμη και μετά από «ολική» αφαίρεση είναι 19% 27. Η κλασική κλασματοποιημένη ακτινοθεραπεία βελτιώνει τη δεκαετή επιβίωση, περίπου, από 40% σε 75% 28 ενώ στα παιδιά, συχνά προκαλεί αναστολή της ανάπτυξης, με νοητική και γενετήσια

6 132 καθυστέρηση. Παρόλο που η χρησιμοποίηση του γ-knife ως μόνη θεραπεία, οδήγησε σε έλεγχο της αύξησης των όγκων αυτών κατά 87% σε 31 ασθενείς για 1-7 έτη 29, χρειάζονται μεγαλύτερες ομάδες και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα παρακολούθηση για την εκτίμηση των αποτελεσμάτων. Το Gamma Knife έχει συχνά χρησιμοποιηθεί για τις υποτροπές μετά από την αποτυχία της κλασικής κλασματοποιημένης ακτινοθεραπείας. Στις περιπτώσεις αυτές, ο κίνδυνος βλάβης από την ακτινοβολία είναι μεγαλύτερος τόσο για το οπτικό χίασμα όσο και για οποιαδήποτε εναπομένουσα υποφυσιακή λειτουργία. Είναι επομένως καλύτερα να αποφασίζει κανείς τη θεραπεία με Gamma Knife ευθύς εξ αρχής και να αποφεύγει την ακτινοθεραπεία. O χειρισμός αυτών των περιπτώσεων είναι πολύπλοκος. Η ακτινοχειρουργική συχνά απαιτεί να συνδυαστεί με στερεοτακτική αναρρόφηση της κύστης και/ή ενστάλαξη Ιτρίου 30 ή μπλεομυκίνης 31. Μία τέτοια πολύπλευρη προσέγγιση απαιτεί μία ομάδα με πείρα στη μικροχειρουργική, ακτινοχειρουργική, στερεοταξία και ακτινοθεραπεία. Αλλοι όγκοι βάσεως κρανίου Οι όγκοι που διηθούν τη βάση του κρανίου συχνά είναι πολύ πιο δύσκολο να αντιμετωπιστούν χειρουργικά σε σχέση με τα μηνιγγιώματα. Το φάσμα περιλαμβάνει το χόρδωμα, το χονδροσάρκωμα, το παραγαγλοίωμα, το αιμαγγειοενδοθηλίωμα, το καρκίνωμα των παραρινίων κόλπων, το νεανικό αγγειοΐνωμα, το νευροαισθησιοβλάστωμα και τις μεταστάσεις. Μια ολική αφαίρεση επιφέρει δυνητικά ίαση κι έτσι θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη όπου είναι εφικτή. Η πλειονότητα όμως των περιστατικών απαιτεί άλλους χειρισμούς και το Gamma Knife είναι ένας από τους πιο αποτελεσματικούς. Το αιμαγγειοπερικύτωμα ανταποκρίνεται πολύ γρήγορα και συνήθως εξαφανίζεται αλλά έχει την τάση για ύστερες υποτροπές και για το λόγο αυτό οι ασθενείς θα πρέπει να παρακολουθούνται. Το χόρδωμα και το χονδροσάρκωμα αν και είναι «ακτινοανθεκτικοί» ελέγχονται στο 73% των περιπτώσεων 32. Οι μεταστάσεις ανταποκρίνονται όπως αναμένεται και περιγράφονται παραπάνω. Σφαγιδιτικά παραγαγλοιώματα που έχουν συνήθως περίπλοκη χειρουργική εξαίρεση με συνήθεις επιπλοκές ή υποτροπές φαίνονται να ανταποκρίνονται πολύ καλά. Αναφέρεται 100% έλεγχος αύξησης και 64% βελτίωση συμπτωματολογίας 33. Άλλες καταστάσεις είναι αντικείμενο αναφοράς περιπτώσεων και μικρού αριθμού περιστατικών. Η θεραπεία αξίζει να ληφθεί υπόψη αλλά μεγάλος αριθμός περιστατικών δεν μπορούν ακόμη να εγγυηθούν επιτυχία. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Επιληψία Στις περιπτώσεις με ασθενείς πάσχοντες από αρτηριοφλεβώδη δυσπλασία και αντιμετωπίστηκαν με Gamma Knife στο Karolinska παρατηρήθηκε ότι 52 στα 59 περιστατικά με επιληψία θεραπεύτηκαν από τις κρίσεις παρόλα ταύτα δεν απαλλάχτηκαν πλήρως από την αρτηριοφλεβώδη δυσπλασία. Το γεγονός αυτό οδήγησε στην άποψη πως η ακτινοχειρουργική μπορεί να διαμορφώνει την επιληπτογενή δραστηριότητα και έγιναν προσπάθειες να αφαιρεθούν οι επιληπτικές εστίες σε άλλους ασθενείς εκεί που ήταν δυνατή η εντόπισή τους. Η μεγαλύτερη εμπειρία βρίσκεται στην σκλήρυνση της μέσης κροταφικής έλικος. Ο Regis et al (34) εφάρμοσαν αμυγδαλοϊπποκαμπετομή με τη χρήση του Gamma Knife και μετά από αυτή 81% των ασθενών ήταν ελεύθεροι κρίσεων στα δυο και περισσότερα χρόνια επανεκτίμησης. Η αφαίρεση ολόκληρης της περιοχής του αμυγδαλοειδούς πυρήνα και του ιππόκαμπου απαιτεί μια μεγάλη δόση ακτινοβολίας διακινδυνεύοντας και την τοπική αντίδραση στην ακτινοβολία. Ο Regis έχει επικεντρωθεί πρόσφατα στην επιλεγμένη βλάβη της παραϊπποκαμπαίας έλικος με ικανοποιητικά αποτελέσματα και μειωμένες επιπλοκές. Τα αποτελέσματα πρόκειται να δημοσιοποιηθούν σύντομα.

7 Χειρουργική με Gamma-Knife 133 Η διερεύνηση με τη χρήση της μαγνητοεγκεφαλογραφίας (MEG), λειτουργικής MRI και PET για τον εντοπισμό της επιληπτικής δραστηριότητας αναμένεται να αυξήσει το ποσοστό των ασθενών που βρίσκονται να έχουν εστιακή επιληψία. Αυτές οι απεικονιστικές μέθοδοι επιτρέπουν τη στερεοτακτική στόχευση των εστιών και ο ρόλος του Gamma Knife φαίνεται να γίνεται ολοένα και πιο σημαντικός. Νευραλγία τριδύμου Μία πρόκληση βλάβης με το Gamma Knife στην περιοχή διείσδυσης της ρίζας της 5ης εγκεφαλικής συζυγίας (εικ. 9) προσφέρει ένα ψηλό ποσοστό βελτίωσης σε ασθενείς με ανθεκτική στα φάρμακα μορφή νευραλγίας και έτσι αποφεύγεται το μεγαλύτερο μέρος της νοσηρότητας από τις επεμβατικές των χειρουργικών προσπελάσεων. Μία πολυκεντρική μελέτη 35 έδειξε 58% εξάλειψη του άλγους, 36% βελτίωση και 6% καμία αλλαγή. Ο κίνδυνος δυσαισθησίας του προσώπου είναι περίπου 2-4%. Εάν η δόση ακτινοβολίας αυξηθεί ή επαναληφθεί, το ποσοστό ίασης είναι πολύ ψηλότερο αλλά αυξάνει ο κίνδυνος ήπιας δυσαισθησίας. Μία πρόσφατη μελέτη όπου χορηγήθηκε δόση 90 Gy, είχε ως αποτέλεσμα, ίαση κατά 73% αλλά με εμφάνιση δυσαισθησίας σε ποσοστό 16% 36. Σε αποτυχημένες περιπτώσεις, όταν χορηγήθηκε μία δεύτερη δόση η ίαση έφθασε το 98%, αλλά όλοι όσοι την έλαβαν είχαν δυσαισθησία 37. Μια ακόμα πιο πρόσφατη έρευνα ανέδειξε το τριγωνικό πλέγμα, 5-8mm από το εγκεφαλικό στέλεχος, ως τον πιο κατάλληλο στόχο με βαθμό ίασης 83% και δυσαισθησία 4% 38. Η μεθερπιτική νευραλγία που δεν ανταποκρίνεται σε άλλες χειρουργικές θεραπείες εκτός εκείνης της χειρουργικής βλάβης στη αντίστοιχη DREZ περιοχή του στελέχους, έχει δείξει να ανταποκρίνεται στο Gamma Knife στο 44% των περιπτώσεων 39. Νόσος του Parkinson και άλλες δυσκινησίες Τελευταία υπάρχει ένα ανανεωμένο ενδιαφέρον για τη χειρουργική επέμβαση ως μία από τις εναλλακτικές μορφές θεραπείας στη νόσο του Parkinson. Αυτό οφείλεται στη διαπίστωση ότι πολλοί ασθενείς καθίστανται ανθεκτικοί στη levodopa μετά από μακροχρόνια χρήση σε συνδυασμό με την υποτροπή των δυσκινησιών που συνδέονται με το Sinemet. Η κλασική προσέγγιση της στερεοτακτικής νευροχειρουργικής για τη νόσο του Parkinson, ήταν η δημιουργία μίας βλάβης τοποθετώντας ένα ηλεκτρόδιο μέσα στο κατάλληλο στόχο. Η βλάβη προκαλείτο δια της θερμότητας με διοχέτευση ρεύματος Οι σημαντικότερες επιπλοκές από τέτοιες επεμβάσεις είναι η ενδοεγκεφαλική αιμορραγία και η δημιουργία νευρολογικής βλάβης λόγω λανθασμένης στόχευσης. Η χρήση των στερεοτακτικών μεθόδων για την εν τω βάθει εγκεφαλική διέγερση έχει λιγότερες εγκεφαλικές επιπλοκές, αλλά υπάρχουν περισσότερα πρακτικά προβλήματα συνδεδεμένα με τα εμφυτευμένα ηλεκτρόδια και τους διεγέρτες. Το Gamma Knife είχε σχεδιαστεί αρχικά ως ένα εργαλείο για τη θαλαμοτομή, αλλά αυτό τεκμηριώθηκε μόνο πρόσφατα μετά από δημοσιεύσεις βασισμένες σε μεγάλες σειρές και επαρκή παρακολούθηση: Σε μία σειρά που περιελάμβανε 158 θαλαμοτομές για τρόμο, με τη χρήση Gamma Knife, το ποσοστό ίασης ήταν 88% και με διάρκεια παρακολούθησης τα 4 χρόνια 40. Από το ίδιο κέντρο, αναφέρεται ότι η ανακούφιση που παρείχετο με την ωχρεκτομή για προβλήματα δυσκινησίας επαγόμενα από το Sinemet ήταν 85% και με την ίδια επέμβαση επίσης είχαν βελτίωση, τα δύο τρίτα των ασθενών με δυσκαμψία και βραδυκινησία. Δύο ασθενείς (1.3%) υπέστησαν μια ελαφριά βλάβη που παρήγαγε νευρολογική συμπτωματολογία. Η αποτελεσματικότητα με τη Gamma Knife θεραπεία είναι ίδια με εκείνη που συναντάμε μετά από ανοικτές στερεοτακτικές μεθόδους αλλά με λιγότερες επιπλοκές. Ο έλεγχος της δυσκινησίας συνήθως αρχίζει 6-18 μήνες μετά την εγχείρηση. Χρόνιο άλγος Γενικά, οι προκλητές βλάβες για τη θεραπεία του πόνου είναι αποκαρδιωτικές αλλά φαίνεται

8 134 παράλογο να αναχαιτίζεται το όφελος από τη μέση θαλαμοτομή στις περιπτώσεις καρκινικού πόνου όπου όλα τα άλλα θεραπευτικά μέσα έχουν αποτύχει. Το 65% των περιπτώσεων μονόπλευρου άλγους ελέγχονται αποτελεσματικά με αυτό τον τρόπο. Επίσης η υποφυσεκτομή είναι χρήσιμη στους οστικούς πόνους από τις καρκινικές μεταστάσεις του μαστού. Αμφότερες, θαλαμοτομή και διατομή του πρόσθιου τμήματος της ακτινωτής έλικος μπορούν να βοηθήσουν στο χρόνιο άλγος των μη κακοηθών αιτιολογίας αλλά οι ενδείξεις και τα αποτελέσματα δεν έχουν ακόμη εκτιμηθεί. Ιδιοψυχαναγκαστική νεύρωση Σε πολλές χώρες μια ξαφνική αντιεπιστημονική αντίδραση ενάντια στην στερεοτακτική ψυχοχειρουργική κατόρθωσε να την εμποδίσει αποτελεσματικά αλλά αυτό είναι αδικαιολόγητο. Στην υποομάδα των ιδιοψυχαναγκαστικών νευρώσεων είναι γνωστό ότι οι προκλητές βλάβες στο μεταιχμιακό σύστημα μπορούν να αποκαταστήσουν κοινωνικά κατεστραμμένους ασθενείς. Πολλές μελέτες ανέδειξαν ότι το 60% των στερεοτακτικών πρόσθιων καψουλοτομών είναι επιτυχείς 41 και αυτό συμφωνεί και με την προσωπική μου εμπειρία επί 60 περιστατικών με διατομή των υπό του κερκοφόρου πυρήνα οδών και διατομή του πρόσθιου τμήματος της αγκιστρωτής έλικος που διενεργήθηκαν στο Bristol 42. Έχει προταθεί ότι μια μοναδική δεξιά βλάβη μπορεί να είναι αρκετή 41. Οι επεμβάσεις είναι σημαντικά υποτιμημένες και μια τυφλή μελέτη που χρησιμοποιεί το Gamma Knife με έλεγχο placebo είναι υπό εξέλιξη στη Σουηδία και Η.Π.Α. Τα αποτελέσματα αυτά θα πρέπει να επιφέρουν αλλαγή στην προκατάληψη των ανθρώπων απέναντι στην ψυχοχειρουργική. ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ Αρτηριοφλεβώδεις δυσπλασίες Επειδή η ακριβής στερεοτακτική εντόπιση ήταν εφικτή από τις αγγειογραφίες πριν την εφαρμογή στην πράξη των CT & MRI υπάρχει μεγάλη εμπειρία στην αντιμετώπιση των αρτηριοφλεβωδών δυσπλασιών με το Gamma Knife. Το 1972 αντιμετωπίστηκε η πρώτη βλάβη. Αυτή η πλούσια εμπειρία οδήγησε στη δυνατότητα του σχεδιασμού υπολογιστικών προγραμμάτων για την πρόβλεψη των αποτελεσμάτων της θεραπείας 43 και συγκεκριμένα την πιθανότητα ολικού αποκλεισμού, την πρόκληση βλάβης από την ακτινοβολία και την πιθανότητα πρόκλησης αιμορραγίας πριν επιτευχθεί ο αποκλεισμός. Συνεπώς, είναι δυνατός για όλες τις μονάδες ο υπολογισμός της δόσης που έχει τη μεγαλύτερη πιθανότητα επιτυχίας και τον μικρότερο βαθμό επιπλοκών. Ευνοϊκοί παράγοντες για την επιτυχία της ακτινοχειρουργικής είναι η χαμηλότερη ροή, οι βλάβες συμπαγούς μορφολογίας ή πλέγματος, πολλαπλές επικοινωνίες ή φίστουλες και ελάχιστες αποχετευτικές φλέβες. Το Gamma Knife ενδείκνυται κυρίως όταν οι βλάβες είναι απροσπέλαστες χειρουργικά και με εμβολισμό, ή όταν παραμένει υπολειμματικό δίκτυο μετά από άλλη θεραπεία. Είναι επίσης σημαντικό να τονισθεί ότι ο κίνδυνος της ακτινοχειρουργικής είναι μικρότερος σε σχέση με άλλες μεθόδους κι έτσι είναι κατάλληλη ως αρχική θεραπεία εκτός αν αντενδείκνυται π.χ. μια μοναδική φίστουλα με υψηλή ροή μπορεί να αντιμετωπισθεί καλύτερα με ενδοαγγειακή μέθοδο. Πολλές ομάδες έχουν δημοσιεύσει παρόμοια αποτελέσματα Ο πλήρης αποκλεισμός των βλαβών με διάμετρο μικρότερη των 3cm (εικ. 10) επέρχεται στο 40% στον πρώτο χρόνο, 80% στα δυο χρόνια και 90% στα 3 χρόνια. Μικρότερες βλάβες έχουν υψηλότερη συχνότητα επιτυχίας και μικρότερη συχνότητα επιπλοκών. Ο κίνδυνος ανάπτυξης τοπικού οιδήματος λόγω ακτινονέκρωσης είναι 2-4% και ο κίνδυνος επαναιμορραγίας στα πρώτα δυο έτη είναι επίσης της τάξεως του 2-4%. Η σχετική επιληπτική δραστηριότητα συνήθως καταργείται. Η επιτυχία και ο κίνδυνος σχετίζονται αυστηρά με την ολική δόση και το μέγεθος της βλάβης, και η επαναιμορραγία είναι αντιστρόφως

9 Χειρουργική με Gamma-Knife 135 ανάλογη της δόσης. Για το λόγο αυτό οι μικρότερες βλάβες που μπορούν επιτυχώς να ανεχθούν μια υψηλή δόση είναι πιο αποτελεσματικά αντιμετωπιζόμενες. Η πρόβλεψη των αποτελεσμάτων μετά από τα δυο χρόνια αναδεικνύεται στην εικόνα 11. Οι ενδείξεις για την άσκηση μικροχειρουργικής είναι σαφώς πολύ περιορισμένες τώρα: κυρίως συμπαγείς βλάβες στην κυρτότητα ή πλησίον της κυρτότητας του εγκεφάλου σε μη εύγλωττες περιοχές. Ωστόσο, δεν είναι δυνατό να ειπωθεί ποια θεραπεία από όλες είναι η κυρίαρχη. Είναι συχνά απαραίτητο, ειδικά σε ευμεγέθεις βλάβες να βασισθεί κανείς σε πολυδύναμη θεραπευτική αντιμετώπιση 46. Συγκεκριμένα, θεραπεία με Gamma Knife τρεις μήνες μετά από εμβολισμό (για να δοθεί χρόνος να διανοιχθούν πιθανά παρακαμπτήρια αγγεία)αποτέλεσε έναν αποδοτικό συνδυασμό. Είναι φανερό ότι για καλύτερα αποτελέσματα, οι ασθενείς θα πρέπει να εκτιμώνται από μια ομάδα έμπειρων στην μικροχειρουργική, τον εμβολισμό και την χειρουργική με Gamma Knife. Σηραγγώδη αιμαγγειώματα (σηραγγώματα) Τα σηραγγώματα είναι αγγειακές δυσπλασίες με καλά διαφοροποιημένα όρια και περιβάλλουσα δεξαμενή αιμοσιδερίνης, αλλά μη αγγειογραφικά αναδεικνυόμενες βλάβες. Συχνά είναι ασυμπτωματικές βλάβες που δεν απαιτούν θεραπεία. Επαναληπτικές αιμορραγίες, επιληψία ή άλλα συμπτώματα μπορούν να θεραπευθούν με χειρουργική αφαίρεση εάν είναι εύκολα προσπελάσιμες αλλά συνήθως δεν είναι. Δυο μεγάλες σειρές δημοσιευμάτων έχουν αναγνωρίσει την ακτινοχειρουργική ως την πιο κατάλληλη θεραπεία. Ο Kondziolka et al 47 ανέφεραν 47 ασθενείς με αιμορραγέντα σηραγγώματα και παρατήρησαν μια σημαντική ελάττωση του κινδύνου αιμορραγίας από 32% σε 9% κατά έτος. Ο Kida et al 48 ανέλυσαν 51 περιστατικά που παρουσιάστηκαν είτε ως αιμορραγίες ή ως ανεξέλεγκτη επιληψία. Η αιμορραγία ελέγχθηκε στο 86% και η επιληψία ελέγχθηκε στο 64%. Οι μόνιμες επιπλοκές ήταν 5%. Η συχνότητα επιπλοκών για την ακτινοχειρουργική θεραπεία των σηραγγωμάτων είναι απροσδόκητα υψηλή και αυτό αποδίδεται στο φαινόμενο ενίσχυσης ή ακτινοευαισθησίας που προκαλείται από τον δακτύλιο αιμοσιδερίνης 49. Για το λόγο αυτό οι δόσεις θα πρέπει να είναι μικρότερες από τις αντίστοιχες για τις αρτηριοφλεβώδεις δυσπλασίες των ίδιων διαστάσεων και ο δακτύλιος της αιμοσιδερίνης θα πρέπει να αποκλείεται από το σχέδιο της θεραπείας. ΒΛΑΒΕΣ ΤΟΥ ΚΟΓΧΟΥ Μελάνωμα του ραγοειδούς χιτώνος Η εξόρυξη του οφθαλμού δεν οδηγεί σε αποφυγή των μεταστάσεων και μάλιστα έχει ειπωθεί η άποψη ότι μπορεί να τις ενισχύει. Αυτό οδήγησε σε μια έρευνα για θεραπείες που διατηρούν τον οφθαλμό και την όραση, ελέγχουν την ανάπτυξη του όγκου και διασφαλίζουν τη ζωή. Αυτές περιλαμβάνουν την ακτινοβόληση με πρωτόνια, τη βραχυθεραπεία με ιώδιο 125 και εμφύτευση πλάκας Ρουθινίου οι οποίες όλες συνοδεύονται από πρακτικά προβλήματα και επιπλοκές. Η θεραπεία με το Gamma Knife έχει χρησιμοποιηθεί από σημαντικά κέντρα με οφθαλμολογική κατεύθυνση για πλέον των 10 ετών. Οι αρχικές θεραπείες υψηλών δόσεων συνοδεύτηκαν από σοβαρές παρενέργειες όπως νεοαγγειακό γλαύκωμα 50. Η μείωση της δόσης επέτρεψε την ίδια συχνότητα ελέγχου. Αύξηση (84%) και μειωμένη συχνότητα κινδύνου γλαυκώματος (16%). Σε μια άλλη σειρά υπήρξε έλεγχος στο 92% (51). Μετά από 4 χρόνια επανεκτίμησης 13% των περιπτώσεων παρουσίασαν μεταστάσεις και το 10% κατέληξαν από τη νόσο. Άλλες βλάβες του κόγχου Η ικανότητα θεραπείας άλλων περιπτώσεων εξαρτάται από την ανάγκη διαφύλαξης της όρασης αποφεύγοντας τη χορήγηση σημαντικών δόσεων στο φακό και το οπτικό νεύρο. Όγκοι όπως αιμαγγειώματα, μηνιγγιώματα του οπτικού περιβλήματος και γλοιώματα του οπτικού νεύρου μπορούν να αντιμετωπισθούν αν η δυνατότητα εγχείρησης είναι ανέφικτη. Η πρόσφατη εμπειρία

10 136 από τον έλεγχο πολύ σοβαρού γλαυκώματος είναι ενθαρρυντική με τον πόνο να έχει ελεγχθεί σε όλα τα περιστατικά και με την μέση ενδοοφθαλμική πίεση να πέφτει από τα 40mmHg στα 22mmHg 52. ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ Όσον αφορά συγκεκριμένες βλάβες τονίστηκε παραπάνω ότι η συχνότητα επιπλοκών μετά τη θεραπεία με Gamma Knife είναι σημαντικά μικρότερη σε σχέση με αυτή μετά από μικροχειρουργική, ακτινοθεραπεία ή ακτινοχειρουργική με LINAC. Παρά ταύτα το Gamma Knife είναι ένα πολύ δυναμικό εργαλείο με πιθανότητα επιπλοκών και απαιτεί προσεκτικό και έμπειρο χειρισμό. Οι υπάρχουσες επιπλοκές είναι κυρίως μικρές και παροδικές και μπορεί να είναι άμεσες ή καθυστερημένες. Οι άμεσες παρενέργειες είναι μέτρια κεφαλαλγία, δερματική υπεραισθησία εάν ο στόχος είναι κοντά στην επιφάνεια και οξείες δυσλειτουργίες των κρανιακών νεύρων (π.χ. ίλιγγος και έμετοι μετά από θεραπεία για ακουστικό νευρίνωμα). Πολύ περιστασιακά μια επιληπτική κρίση μπορεί να προκαλείται. Οι καθυστερημένες χρονικά επιπλοκές είναι κυρίως τοπικό οίδημα εντός ή περί τη βλάβη 6-9 μήνες μετά τη θεραπεία (ΑRE-adverse radiation effect). Αυτή είναι σε σχέση με τη δόση και μπορεί συνήθως εύκολα να ελεγχθεί με χορήγηση στεροειδών. Η συχνότητα κυμαίνεται από 2-10% εξαρτώμενη από το στόχο. Πολύ σπάνια οφείλεται σε ακτινονέκρωση και απαιτείται αποσυμπιεστική χειρουργική αντιμετώπιση. Αυτό οφείλεται συνήθως γιατί έχει χορηγηθεί μια μεγαλύτερη από τα όρια του ασφαλούς δόση σε κακοήθεις βλάβες και για το λόγο αυτό είναι αναμενόμενη. Θεραπεία συμπεριλαμβανομένων των κρανιακών νεύρων στο πεδίο ακτινοβόλησης μπορεί να προκαλέσει δυσλειτουργία. Αυτό είναι συνήθως παροδικό και συμβαίνει λιγότερο συχνά σε σχέση με τη μικροχειρουργική. Η επιπλοκή που ανησυχεί μερικούς παρατηρητές είναι η πιθανότητα εμφάνισης όγκων από την ακτινοβολία. Επειδή είναι γνωστό ότι η ακτινοθεραπεία μπορεί να προκαλέσει εγκεφαλικούς όγκους έχει υποτεθεί ότι και το Gamma Knife μπορεί να προκαλέσει το ίδιο. Η ακτινοθεραπεία για την Tinea capitis είναι γνωστό ότι μπορεί να προδιαθέσει προς τα μηνιγγιώματα 53 και η κλασματοποιημένη ακτινοθεραπεία για τα αδενώματα της υπόφυσης αυξάνει τον κίνδυνο από τη δημιουργία άλλων τοπικών όγκων περίπου 9 φορές περισσότερο σε σύγκριση με τον φυσιολογικό πληθυσμό 54. Υπάρχουν λόγοι να πιστεύουμε ότι η ακτινοχειρουργική έχει λιγότερες πιθανότητες να παράγει όγκους από ότι η ακτινοθεραπεία αλλά, έως τώρα, έχουν αναφερθεί 4 περιστατικά σε περισσότερους από ασθενείς που αντιμετωπίστηκαν με Gamma Knife 55. Επειδή ο χρόνος εμφάνισης μπορεί να είναι τόσο μεγάλος όσο 30 χρόνια είναι πιθανόν η αναλογία αυτή να αυξηθεί. Ωστόσο, αυτός ο αμελητέος κίνδυνος παρόμοιος με τον κίνδυνο από συχνά αεροπορικά ταξίδια δεν είναι δυνατόν να επηρεάσει τις ενδείξεις για τη θεραπεία με το Gamma Knife. Αναφορές 1. Smith V, Verhey L, Serago CF. Comparison of radiosurgery treatment modalities based on complication and control probabilities. Int J Radiat Oncol Biol Phys 1998; 40: Shaw E, Scott C, Souhami L, Dinapoli R, Kline R, Loeffler J, Farnan N. Single dose radiosurgical treatment of recurrent previously irradiated primary brain tumours and metastases: Final report of RTOG protocol Int J Radiat Oncol Biol Phys 2000; 47: Kida Y, Kobayashi T, Mori I et al. Gamma Knife radiosurgery for low-grade astrocytomas: results of long term follow up. J Neurosurg 2000; 93(suppl 3): Stea B, Rossman K, Kittleson J et al. Interstitial irradiation vs. interstitial thermo-radiotherapy for

11 Χειρουργική με Gamma-Knife 137 supratentorial malignant glioma. A comparative survival analysis. Int J Radiat Oncol Biol Phys 1994; 30: Sneed PK, Gutin PH. Interstitial radiation and hyperthermia. In Berger MS, Wilson CB (eds), The Gliomas. WB Saunders, Philadelphia, 2000, pp Kondziolka D, Flickinger JC, Lunsford LD. Stereotactic radiosurgery for glial neoplasms. Prog Neurol Surg, Basel, Karger, 1998; 14: Tovi M, Lilja A, Bergstrom M et al. Deliniation of gliomas with magnetic resonance imaging using Gd-DTPA in comparison with computed tomography and positron emission tomography. Acta Radiol 1990; 31: Muacevic A, Kreth FW, Horstmann GA et al. Surgery and radiotherapy compared with Gamma Knife radiosurgery in the treatment of solitary cerebral metastases of small diameter. J Neurosurg 1999; 91: Kondziolka D, Patel A, Lunsford LD et al. Stereotactic radiosurgery plus whole brain radiotherapy versus radiotherapy alone for patients with multiple brain metastases. Int J Radiat Oncol Biol Phys 1999; 45: Young RF, Jaques DB, Duma C et al. Gamma Knife radiosurgery for treatment of multiple brain metastases. In Alexander E, Kondziolka D, Loeffler J (eds) Radiosurgery, Basel, Karger, 1996; pp Yamanaka K, Iwai Y, Nakajima H et al. Gamma Knife radiosurgery for metastatic brain tumour: the usefulness of repeated Gamma Knife radiosurgery for recurrent cases. Stereotact Funct Neurosurg 1999; 72 (suppl 1): Serizawa T, Iuchi T, Ono J et al. Gamma Knife treatment for multiple metastatic brain tumours compared with whole brain radiation therapy. J Neurosurg 2000; 93 (suppl 3): Samii M, Matthies C. Management of 1000 vestibular schwannomas (acoustic neuromas): surgical management and results with an emphasis on complications and how to avoid them. Neurosurgery 1997; 40: Pollock BE, Lunsford LD, Noren G. Vestibular schwannoma management in the next century: a radiosurgical perspective. Neurosurgery 2000; 43: Torrens M, Maw R, Coakham H, Butler S. Facial and acoustic nerve preservation during excision of extracanalicular acoustic neuromas using the suboccipital approach. Br J Neurosurg 1994; 8: Iwai Y, Yamaka K, Shiotani M, Uyama T. Radiosurgery for acoustic neuromas: results of low dose treatment. Neurosurgery 2003; 53: Regis J, Pellet W, Delsanti C et al. Functional outcome after Gamma Knife surgery or microsurgery for vestibular schwannomas. J Neurosurg 2002; 97: Kane NM, Torrens MJ, Kazanas S et al. Functional outcome in patients after excision of intracanalicular acoustic neuromas using the suboccipital route. Ann Roy Coll Surg Eng 1995; 77: Kondziolka D, Lunsford LD, Flickinger JC. Current concepts in Gamma Knife radiosurgery. Neurosurg Quart 1993; 3: Prasad D, Phillips CD, Steiner M, Steiner L. Outcomes for Gamma Knife surgery in cavernous sinus meningiomas. Proc 8th Leksell Gamma Knife Society Meeting 1997, p Lunsford LD. Long term outcomes after Gamma Knife radiosurgery for cavernous sinus meningiomas. Proc 11th Leksell Gamma Knife Society Meeting 2002, p Advances in skull base surgery debate. EANS meeting, Lisbon Inoue HK, Kohga H, Hirato M et al. Pituitary adenomas treated by microsurgery with or without Gamma Knife surgery: experience in 122 cases. Stereotact Funct Neurosurg 1999; 72 (suppl 1):

12 Kim SH, Huh R, Chang VW et al. Gamma Knife radiosurgery for functioning pituitary adenomas. Stereotact Funct Neurosurg 1999; 72 (suppl 1): Liscak KR, Vladyka V, Marek J. Pituitary radiosurgery. Proc EANS, Lisbon 2003, p Zhang N, Pan L, Wang EM et al. Radiosurgery for growth hormone producing pituitary adenomas. J Neurosurg 2000; 93 (suppl 3): Landolt AM, Haller D, Lomax N et al. Stereotactic radiosurgery for recurrent surgically treated acromegaly: a comparison with fractionated radiotherapy. J Neurosurg 1998; 88: Samii M, Tatagiba M. Surgery of craniopharyngiomas. In Kaye AH, Black PMcL (eds) Operative Neurosurgery, London, Churchill Livingstone, 2000: Manaka S, Treamoto A, Takakura K. The efficacy of radiotherapy for craniopharyngioma. J Neurosurg 1985; 62: Chung W, Pan D, Shiau C et al. Gamma Knife radiosurgery for craniopharyngiomas. J Neurosurg 2000; 93 (suppl 3): Backlund E-O. Treatment of craniopharyngiomas: the multimodality approach. Paediat Neurosurg 1994; 21 (suppl 1): Makry M. Craniopharyngiomas: a six year experience with Gamma Knife radiosurgery. Stereotact Funct Neurosurg 1999; 72 (suppl 1): Muthukumar N, Kondziolka D, Lunsford LD. Sterotactic radiosurgery for other skull base lesions. Prog Neurol Surg, Basel, Karger 1998; 14: Leber KA, Eustacchio S, Pendl G. Radiosurgery of glomus tumours: midterm results. Stereotact Funct Neurosurg 1999; 72 (suppl 1): Regis J, Bartolomel F, Rey M et al. Gamma Knife surgery for mesial temporal lobe epilepsy. J Neurosurg 2000; 93 (suppl 3): Kondziolka D, Lunsford LD, Flickinger DC. Stereotactic radiosurgery for trigeminal neuralgia: a multi-institutional study using the gamma unit. J Neurosurg 1996; Nicol B, Regine WF, Courtney C et al. Gamma Knife radiosurgery using 90Gy for trigeminal neuralgia. J Neurosurg 2000; 93(suppl3): Pollock BE, Foote RL, Stafford SL et al. Results of repeated Gamma Knife radiosurgery for medically unresponsive trigeminal neuralgia. J Neurosurg 2000; 93 (suppl 3): Massager N, Lorenzoni J, Devriendt D et al. Gamma Knife radiosurgery for idiopathic trigeminal neuralgia: importance of the irradiation dose received by the brainstem. Proceedings EANS (Lisbon) 2003, p Urgosik D, Vymazal J, Vladyka V, Liscak R. Treatment of post herpetic trigeminal neuralgia with the Gamma Knife. J Neurosurg 2000; 93 (suppl 3): Vouna RF, Jaques S, Mark R et al. Gamma Knife thalamotomy for treatment of tremor: long term results. J Neurosurg 2000; 93 (suppl 3): Lippitz B, Mindus P, Meyerson B, Kihlstrom L, Lindquist C. Lesion topography and outcome after thermocapsulotomy or Gamma Knife capsulotomy for obsessive compulsive disorder: relevance of the right hemisphere. Neurosurgery 1999; 44: Crow H, Phillips D, Torrens M. Unpublished observations. 44. Karlsson B. Gamma Knife surgery of cerebral arteriovenous malformations. Thesis, Karolinska Institute, Stockholm Pollock BE. Patient outcomes after arteriovenous malformation radiosurgery. In Lunsford LD, Kondziolka D, Flickinger JC (eds) Gamma Knife brain surgery. Prog Neurol Surg, Basel, Karger 1998; 14: Chang JH, Chang JW, Park YG et al. Factors related to complete occlusion of arteriovenous mal-

13 Χειρουργική με Gamma-Knife 139 formations after Gamma Knife surgery. J Neurosurg 2000; 93 (suppl 3): Chang SD, Marcellus ML, Marks MP et al. Multimodality treatment of giant intracranial arteriovenous malformations. Neurosurgery 2003; 53: Kondziolka D, Lunsford LD, Flickinger JC et al. Reduction of haemorrhage risk after stereotactic radiosurgery for cavernous malformations. J Neurosurg 1995; 83: Kida Y, Kobayashi T, Tanaka T. Radiosurgery of symptomatic angiographically occult vascular malformations with Gamma Knife. In Kondziolka D (ed), Radiosurgery, Basel, Karger 1995; 1: St George EJ, Perks J, Plowman PN. Stereotactic radiosurgery XIV: the role of the haemosiderin ring in the development of adverse reactions following radiosurgery for intracranial cavernous malformations: a sustainable hypothesis. Br J Neurosurg 2002; 16: Langmann G, Pendl G, Papaefthymiou G, Feichtinger KH. High versus low(er) dose in radiosurgery for uveal melanomas. Proc Leksell Gamma Knife Soc, 11th Internat Meeting (Prague) 2002; p Marchini G, Bonadimani M, Rigotti M et al. Gamma Knife radiosurgical treatment of uveal melanomas: analysis of mid- to long-term results. Proc Leksell Gamma Knife Soc, 11th Internat Meeting (Prague) 2002; p Vladyka V, Liscak R, Subrt O et al. Initial experience with Gamma Knife radiosurgery for advanced glaucoma. J Neurosurg 2000; 93 (suppl 3): Sadetski S, Flint-Richter P, Ben-Tai T, Nass T. Radiation induced meningioma: a descriptive study of 253 cases. J Neurosurg 2002; 97: Brada M, Ford D, Ashley S et al. Risk of second brain tumour after conservative surgery and radiotherapy for pituitary adenoma. BMJ 1992; 304:

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΠΙΛΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO I) ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO II) ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής Γ.Ν.Ν.Γ.Παπανικολάου Καρκίνος Πνεύμονα Πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ Ι. Μούντζιος 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Το κακόηθες μελάνωμα είναι ο τρίτος σε συχνότητα συμπαγής

Διαβάστε περισσότερα

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Ductal Carcinoma in Situ Πορογενές καρκίνωμα in Situ In Situ = επί τόπου Τοπικό πορογενές καρκίνωμα; Ductal

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΠΟΝΟΥ Ο όρος πόνος προέρχεται από τη λατινική λέξη POENA που σημαίνει PUNISHMENT(τιμωρία)

Διαβάστε περισσότερα

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΑΝΕΓΧΕΙΡΗΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΑΥΤΟ ΙΑΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΔΟΠΡΟΘΕΣΗΣ Βρακοπούλου Γαβριέλλα- Ζωή ¹, Δουλάμη Γεωργία¹,Λαρεντζάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ. Ευάγγελος Παντελής Λέκτορας Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ. Ευάγγελος Παντελής Λέκτορας Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ Ευάγγελος Παντελής Λέκτορας Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών Κεφάλαιο 15 : Θεραπευτικές εφαρμογές ιοντιζουσών ακτινοβολιών - Ακτινοθεραπεία ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ

ΜΑΡΤΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Άντρας, 56 ετών, μετά από πρωτοεμφανιζόμενα και -μέσα σε λίγες ώρεςεπαναλαμβανόμενα επεισόδια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ)

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ) 1 Α' Χειρουργική Κλινική, Γ.Ν. Νίκαιας, 2 ΩΡΛ Κλινική, Γ. Ν. Νίκαιας Εισαγωγή Το ΑΚΘ αποτελεί το 1% επί του συνόλου των κακοηθειών του θυρεοειδούς.εμφανίζεται σαν μία ταχέως αναπτυσσόμενη μάζα, διηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη (Treatment Planning): σύγκριση απεικόνισης μεταξύ Αξονικής και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΙΑΚΗ ΒΑΣΗ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΘΕΜΑ: ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΝΕΥΡΟΙΝΩΜΑΤΩΣΗ. Ομάδα ΑΡΕΑΛΗ ΑΝΤΩΝΙΑ ΜΠΑΗ ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΤΕΡΑΚΗ ΕΛΕΝΗ

ΜΟΡΙΑΚΗ ΒΑΣΗ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΘΕΜΑ: ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΝΕΥΡΟΙΝΩΜΑΤΩΣΗ. Ομάδα ΑΡΕΑΛΗ ΑΝΤΩΝΙΑ ΜΠΑΗ ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΤΕΡΑΚΗ ΕΛΕΝΗ ΜΟΡΙΑΚΗ ΒΑΣΗ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΘΕΜΑ: ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΝΕΥΡΟΙΝΩΜΑΤΩΣΗ Ομάδα ΑΡΕΑΛΗ ΑΝΤΩΝΙΑ ΜΠΑΗ ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΤΕΡΑΚΗ ΕΛΕΝΗ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2015 ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της εργασίας αυτής είναι η παρουσίαση των χαρακτηριστικών της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ...... Εισαγωγή. Μετωπορινογενείς δυσπλασίες (δυσπλασίες μέσης γραμμής)... Κρανιοσυνοστώσεις ή κρανιοσυνοστεώσεις.. Βραγχιακές

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

Προληπτικός έλεγχος για έγκαιρη ανίχνευση όγκων οπτικού νεύρου σε παιδιά με νευροϊνωμάτωση τύπου-1 (Νf1)

Προληπτικός έλεγχος για έγκαιρη ανίχνευση όγκων οπτικού νεύρου σε παιδιά με νευροϊνωμάτωση τύπου-1 (Νf1) Προληπτικός έλεγχος για έγκαιρη ανίχνευση όγκων οπτικού νεύρου σε παιδιά με νευροϊνωμάτωση τύπου-1 (Νf1) Νικολάου Μ. 1, Ζαμπογιάννης Α. 1, Τουρκαντώνη Ν. 1, Νικας Ι. 2, Χασιώτου Μ. 2, Σφακιανός Γ. 3, Προδρόμου

Διαβάστε περισσότερα

λαπαροσκοπικά εργαλεία.

λαπαροσκοπικά εργαλεία. 1η Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο, Αθήνα., Κεντρικά Χειρουργεία, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών, 3Παθολογοανατομικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών 1

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές και Ακτινοθεραπεία

Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές και Ακτινοθεραπεία Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές και Ακτινοθεραπεία Ακτινοθεραπεία είναι η επιστήμη αντικείμενο της οποίας είναι η θεραπεία διαφόρων νόσων με τη χρήση ιοντιζουσών ακτινοβολιών. Η ακτινοθεραπεία εφαρμόζεται, είτε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΠΙΕΣΗ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 12700 ασθενείς/έτος ΗΠΑ 5-10% όλων των

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ Μέχρι πρόσφατα, παρ όλες τις δυνατότητες που έχουμε στο οπλοστάσιο μας για να απεικονίζουμε όγκους στο ήπαρ και στο πάγκρεας, λόγω της έλλειψης λεπτομερούς απεικονίσεως αλλά και ουσιαστικής

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ακτινολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Τα τελευταία 20 χρόνια, η Επεμβατική Ακτινολογία παρουσιάζει διαρκή εξέλιξη και αποτελεί μία πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των 40 ετών και τυπικά εμφανίζεται στην πέμπτη και έκτη

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org Επεμβατική Ογκολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

www.cirse.org Επεμβατική Ογκολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ογκολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org Cardiovascular and Interventional Radiological Society of Europe Cardiovascular and Interventional

Διαβάστε περισσότερα

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Επιθηλιακά νεοπλάσματα με επικρατούσα νευροενδοκρινική διαφοροποίηση Συχνότητα εμφάνισης NET 1,9-5,76/100,000/

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή της μαγνητικής φασματοσκοπίας

Η συμβολή της μαγνητικής φασματοσκοπίας Η συμβολή της μαγνητικής φασματοσκοπίας στην διάγνωση άτυπων μηνιγγιωμάτων Ζήκου Αναστασία, Μούκα Βασιλική, Γκόγκος Βασίλειος, Αστρακάς Λουκάς, Αργυροπούλου Ι. Μαρία. Εργαστήριο Κλινικής Ακτινολογίας και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΓΕΝΙΚΑ: Αποτελούν τη μειονότητα των όγκων που απαντώνται στη σπονδυλική στήλη, καθότι οι περισσότεροι είναι αποτέλεσμα μεταστατικής νόσου ή συστηματικής παθήσεως (μυέλωμα,

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος 5 ο - Άρθρο 8 ο

Τεύχος 5 ο - Άρθρο 8 ο Τεύχος 5 ο - Άρθρο 8 ο Η ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΒΑΣΗΣ ΚΡΑΝΙΟΥ Συγγραφέας: Κουρτόπουλος Χ. MD, PhD* *Καθηγητής Νευροχειρουργικής του Ιατρικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Η χειρουργική της βάσης κρανίου ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Σπάνια περίπτωση πολυκυστικής νόσου παγκρέατος.

Σπάνια περίπτωση πολυκυστικής νόσου παγκρέατος. Σπάνια περίπτωση πολυκυστικής νόσου παγκρέατος. ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟΥ Κ.,ΦΡΑΓΚΟΠΟΥΛΟΥ Λ.,ΣΤΑΪΚΙΔΟΥ Ι.,ΓΙΑΝΝΙΚΟΥΡΗΣ Γ.,ΠΙΚΟΥΛΑΣ Κ.,ΛΙΒΙΕΡΑΤΟΣ Λ.,ΜΑΝΤΖΙΚΟΠΟΥΛΟΣ Γ., ΚΟΚΚΙΝΗΣ Κ ΤΜΗΜΑ ΑΞΟΝΙΚΟΥ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΥ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

OCT-αγγειογραφία χωρίς σκιαγραφικό: η πρώτη κλινική εμπειρία

OCT-αγγειογραφία χωρίς σκιαγραφικό: η πρώτη κλινική εμπειρία OCT-αγγειογραφία χωρίς σκιαγραφικό: η πρώτη κλινική εμπειρία Στο πρόσφατο ευρωπαϊκό συνέδριο αμφιβληστροειδούς (EuRetina 2014) στο Λονδίνο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά μια νέα απεικονιστική μέθοδος για

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών. Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία

Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών. Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία Απεικονιστικές μέθοδοι Οι νευροαπεικονιστικές μέθοδοι εμπίπτουν σε δύο μεγάλες κατηγορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. 1. Θεραπευτικές αρχές στην Oγκολογία. 2. Βασικές αρχές Φυσικής. 3. Επιλογή του θεραπευτικού µηχανήµατος και της τεχνικής

Περιεχόµενα. 1. Θεραπευτικές αρχές στην Oγκολογία. 2. Βασικές αρχές Φυσικής. 3. Επιλογή του θεραπευτικού µηχανήµατος και της τεχνικής Περιεχόµενα 1. Θεραπευτικές αρχές στην Oγκολογία 1.1. O ογκολογικός ασθενής... 17 1.2. Ο ρόλος της ακτινοθεραπείας στην αντινεοπλασµατική αγωγή... 21 1.3. ιαγνωστική και θεραπευτική στρατηγική... 23 2.

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση 1 Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση Τα θεραπευτικά σχήματα τα οποία περιγράφονται παρακάτω είναι βασισμένα σε κλινικές μελέτες Φάσης ΙΙΙ και στις εγκρίσεις θεραπειών από τους Οργανισμό Φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΚΑΙ ΦΙΛΩΝ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ. Η Χειρουργική Αντιμετώπιση της Νόσου Πάρκινσον

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΚΑΙ ΦΙΛΩΝ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ. Η Χειρουργική Αντιμετώπιση της Νόσου Πάρκινσον ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΚΑΙ ΦΙΛΩΝ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ Η Χειρουργική Αντιμετώπιση της Νόσου Πάρκινσον Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2013 Εισαγωγή Η χειρουργική της νόσου Πάρκινσον ξεκίνησε με τις τεχνικές

Διαβάστε περισσότερα

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος 1. Τι είναι οι ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αντικατάσταση ισχίου και γόνατος; Ο όρος ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι (ΕΕΜ)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΡΗΓΑΣ MD, FEBU ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ. ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΡΗΓΑΣ MD, FEBU ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ. ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΣΤΗΝ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΡΗΓΑΣ MD, FEBU ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ. ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΡΟΜΠΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Da Vinci εντυπωσιακή τεχνολογία που αυξάνει

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκωμα: H σιωπηλή ασθένεια τύφλωσης

Γλαύκωμα: H σιωπηλή ασθένεια τύφλωσης Γλαύκωμα: H σιωπηλή ασθένεια τύφλωσης Οι παράγοντες επικινδυνότητας για τη δημιουργία γλαυκώματος είναι: Το Γλαύκωμα είναι μια ομάδα οφθαλμικών παθήσεων που προξενεί προοδευτική βλάβη στο οπτικό νεύρο,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΜΕΓΕΘΕΣ ΛΑΧΝΩΤΟ ΑΔΕΝΩΜΑ ΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΟΥ

ΕΥΜΕΓΕΘΕΣ ΛΑΧΝΩΤΟ ΑΔΕΝΩΜΑ ΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΟΥ ΕΥΜΕΓΕΘΕΣ ΛΑΧΝΩΤΟ ΑΔΕΝΩΜΑ ΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΟΥ Ευσταθίου Μ., Μήκα Α., Ντούνης Χ., Σαρδέλη Ι., Γρηγοράκη Δ., Τσακαλάκη Α., Σκούντζος Γ., Κέντον Θ., Καββαδίας Σ. ΤΜΗΜΑ ΑΞΟΝΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. 2,Β.Αναστασάκος2,

ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. 2,Β.Αναστασάκος2, ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Κ. Παπαλλά 1, Δ. Μπισιρτζόγλου2, Αθ. Ζέτος 2,Β.Αναστασάκος2, 2Γ. Ιωαννίδου 1, 2Δ. Ξεσφύγγη 1, Μ.Πλόχωρου1,Μ.Καραβαλλάκης 1 Ι.Τσαλαφουτας 1 Γ. Πολίτης

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ

ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ 101 ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ Βασίλειος Μανιάτης Ιατρός Ακτινοδιαγνώστης - Απεικονιστής Συνεργάτης Διαγνωστικού Κέντρου ΙΑΤΡΟΠΟΛΙΣ- Μαγνητική Τομογραφία Η εξέλιξη της Μαγνητικής Τομογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΟΦΛΕΒΩΔΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΣΑΝ ΣΠΑΝΙΑ ΑΙΤΙΑ ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗΣ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΧΟΛΟΚΥΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΑΡΤΗΡΙΟΦΛΕΒΩΔΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΣΑΝ ΣΠΑΝΙΑ ΑΙΤΙΑ ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗΣ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΧΟΛΟΚΥΣΤΕΚΤΟΜΗ ΣΑΝ ΣΠΑΝΙΑ ΑΙΤΙΑ ΑΠΟ ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΙΚΗ Ίδρυμα, 2Β Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Αρεταίειο Νοσοκομείο, Αθήνα, 3Α Ακτινολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Αρεταίειο Νοσοκομείο, Αθήνα 1 Το αιμάτωμα

Διαβάστε περισσότερα

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Τηλεφωνικό Κέντρο 210 69 66 000 Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΤΡΗΣΗΣ ΓΑΣΤΡΟΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΙΚΟΥ ΕΛΚΟΥΣ ΣΕ ΥΨΗΛΟΥ ΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΠΕΡΗΛΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ.

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΤΡΗΣΗΣ ΓΑΣΤΡΟΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΙΚΟΥ ΕΛΚΟΥΣ ΣΕ ΥΨΗΛΟΥ ΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΠΕΡΗΛΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ. Νικολέτα Στόγια, Μάριος Φερφέλης, Γ.Ν. Αθηνών, "ΕΛΠΙΣ", Β Χειρουργική Κλινική Εισαγωγή Παρά την σημαντικότατη μείωση της γαστρικής χειρουργικής την τελευταία 20ετία, λόγω της ευρείας χρήσης των νεότερων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΟΙ ΟΓΚΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΟΙ ΟΓΚΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΟΙ ΟΓΚΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Οι περισσότεροι όγκοι όπως προαναφέθηκε είναι μεταστατικής αιτιολογίας. Οι στόχοι της θεραπείας εδώ είναι κυρίως η στήριξη, η ανακούφιση απο τον πόνο και η αποσυμπίεση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ; ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Πρόκειται για το συχνότερο καρκίνο και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες. Η συχνότητά του αυξάνει με την αύξηση της ηλικίας και το

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική προσέγγιση νεοπλασμάτων κεντρικού νευρικού συστήματος

Χειρουργική προσέγγιση νεοπλασμάτων κεντρικού νευρικού συστήματος Χειρουργική προσέγγιση νεοπλασμάτων κεντρικού νευρικού συστήματος Υπό Γεωργίου Στράντζαλη Επ. Καθηγητής Νευροχειρουργικής Νευροχειρουργική Κλινική Πανεπιστήμιο Αθηνών Θεραπευτήριο «Ο Ευαγγελισμός» ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εισβολή ρομποτικής στην Κύπρο

Εισβολή ρομποτικής στην Κύπρο Εισβολή ρομποτικής στην Κύπρο 25 Νοέμβριος 2014 ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ da Vinci Si. Πρωτοπόρο το Κέντρο Ρομποτικής Χειρουργικής του Ιπποκρατείου Το Κέντρο διαθέτει το τελευταίο και πιο σύγχρονο ρομποτικό μοντέλο,

Διαβάστε περισσότερα

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία 12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0 Στρογγυλό Τραπέζι: Συγγενείς καρδιοπάθειες ενηλίκων- πνευµονική υπέρταση ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία Κωνσταντίνος Θωµαϊδης, Γ.Ν. «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ 1ο ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ: Ca ΝΕΦΡΟΥ Κλαµπάτσας Αθανάσιος Ουρολόγος Επ. Α Ουρολογικό-Ογκολογικό Τµήµα Α.Ν.Θ. «ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ» Άνδρας ασθενής ηλικίας 64 ετών Με ατοµικό αναµνηστικό ελεύθερο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας»

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Όσο πιο προσεκτικοί, ήπιοι και ευγενικοί είναι οι χειρουργικοί χειρισμοί, τόσο λιγότερος είναι ο μετεγχειρητικός πόνος του ασθενούς, πιο σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΠΑΛΟΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΛΤΟΓΙΑΝΝΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙ ΗΣ ΜΑΡΙΑ ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ ΑΓΑΘΟΚΛΕΙΑ ΜΗΤΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

παράκαμψη κατά Roux-en-Y σε 4 ασθενείς με κρανιοφαρυγγίωμα

παράκαμψη κατά Roux-en-Y σε 4 ασθενείς με κρανιοφαρυγγίωμα παράκαμψη κατά Roux-en-Y 1 Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris, 2 ΓΝΑ «ΛΑΪΚΟ», Αθήνα, 3 Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris, 4Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris, 5 Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΑΔΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΟΝΑΔΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ H καλύτερη προσέγγιση και αντιμετώπιση των πιο σύνθετων ογκολογικών προβλημάτων Κλείστε ραντεβού στο 210 4807161 Καθημερινά 8:30-19:00 Eθνάρχου Μακαρίου 9 & Ελ. Βενιζέλου

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους

Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους Αδαµαντία Α. Πολυδώρου Εδικ. Καρδιολόγος 251 Γ.Ν.Αεροπορίας Τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια σύµφωνα µε την µελέτη Rochester αυξάνουν µε

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

Ca Προστάτη. Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ.

Ca Προστάτη. Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Ca Προστάτη Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Ca Προστάτη Ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στους άνδρες 1 στους

Διαβάστε περισσότερα

Ευτέρπη Κ. ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης

Ευτέρπη Κ. ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης Ευτέρπη Κ. ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης !!!! Ποιές μέθοδοι χρησιμοποιούνται? Ποιά μέθοδος θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΟΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΟΔΗΓΕΙ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΜΕΤΩΠΙΑΙΑΣ ΕΠΙΛΗΨΙΑΣ ΣΕ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΥΠΟΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΚΡΟΤΑΦΙΚΗΣ

ΠΡΟΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΟΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΟΔΗΓΕΙ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΜΕΤΩΠΙΑΙΑΣ ΕΠΙΛΗΨΙΑΣ ΣΕ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΥΠΟΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΚΡΟΤΑΦΙΚΗΣ ΠΡΟΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΟΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΟΔΗΓΕΙ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΜΕΤΩΠΙΑΙΑΣ ΕΠΙΛΗΨΙΑΣ ΣΕ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΥΠΟΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΚΡΟΤΑΦΙΚΗΣ Παναγιώτα Αφεντούλη1, Ιωάννης Βελέντζας1, Μάικλ Παπαγεωργίου1, Χρήστος Στεργίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΩΝ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΟΓΚΩΝ ΠΑΝΟΣ ΠΡΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΩΝ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΟΓΚΩΝ ΠΑΝΟΣ ΠΡΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΩΝ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΟΓΚΩΝ ΠΑΝΟΣ ΠΡΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΩΝ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΟΓΚΩΝ (ΝΕΤς) ΓΑΣΤΡΟΠΑΓΚΡΕΑΤΙΚΟΙ ΝΕΤς Νέες περιπτώσεις : 5/100.000/έτος Συχνότητα :

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΛΙΓΓΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΛΙΓΓΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ Νευρολογική Κλινική Γενικού Νοσοκομείου «Πολυκλινική», Αθήνα. Εισαγωγή Ο ίλιγγος, ένα συνηθέστατο αίτιο προσέλευσης ασθενών στο ιατρείο της εφημερίας, συχνά υποκρύπτει επείγουσες καταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ M. Rouprêt, R. Zigeuner, J. Palou, A. öhle, E. Kaasinen, M. abjuk, R. Sylvester, W. Oosterlinck Eur Urol 2011 Apr;59(4):584-94

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ

ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΠΕΤΡΟΣ ΜΠΑΚΑΚΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ - ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Α ΠΑΝ/ΚΗ ΠΝΕΥΜ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Ν.Ν.Θ.Α «ΣΩΤΗΡΙΑ» Κλινική Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006 Χρήστος Μαρκόπουλος Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών /ντης Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού - Στατιστικά στοιχεία Στη χώρα µας,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΟΙΚΤΗ» ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ. Υπέρ. Dr Βασίλης Αλιβιζάτος Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Χειρουργική Κλινική Γ. Ν. Πατρών «Ο Αγιος Ανδρέας»

«ΑΝΟΙΚΤΗ» ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ. Υπέρ. Dr Βασίλης Αλιβιζάτος Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Χειρουργική Κλινική Γ. Ν. Πατρών «Ο Αγιος Ανδρέας» «ΑΝΟΙΚΤΗ» ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Υπέρ Dr Βασίλης Αλιβιζάτος Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Χειρουργική Κλινική Γ. Ν. Πατρών «Ο Αγιος Ανδρέας» ΧΟΛΟΚΥΣΤΕΚΤΟΜΗ (open / lap) Η συχνότερη χειρουργική επέμβαση. 20.000.000 ασθενείς με

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιάκα Σεμινάρια Παιδιατρικής Νευροχειρουργικής

Μεταπτυχιάκα Σεμινάρια Παιδιατρικής Νευροχειρουργικής Μεταπτυχιάκα Σεμινάρια Παιδιατρικής Νευροχειρουργικής Υπο τη αιγίδα της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Παιδιατρικής Νευροχειρουργικής (ESPN) Συντονιστής: Σ. Σγούρος, MD, FRCS(SN) Εισαγωγή Το Νοσοκομείο Παίδων «Μητέρα»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή

Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή Τι είναι οι μηνίσκοι του γόνατος; Οι μηνίσκοι του γόνατος είναι ινοχόνδρινοι δίσκοι σχήματος C οι οποίοι παρεμβάλλονται μεταξύ του μηριαίου και της

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΑΣ Επιστημονική Ένωση Καρδιαγγειακής Απεικόνισης Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1,

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1, 1 Παθολογική Κλινική Νοσοκομείου Ξάνθης, 2 Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών Νοσοκομείου Ξάνθης, 3Ογκολογική Κλινική Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση είναι μια συνήθης επιπλοκή

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση και θεραπεία ακουστικών νευρινωμάτων

Διάγνωση και θεραπεία ακουστικών νευρινωμάτων ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ / ORIGINAL ARTICLE Διάγνωση και θεραπεία ακουστικών νευρινωμάτων Diagnosis and management of acoustic neuromas Κικίδης Δ 1 Torrens Μ 2 Σουγιουλτζόγλου Μ 2 Αθανασιάδης-Σισμάνης Α 1 1

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ Χ.ΓΡΑΙ ΗΣ,Γ.ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ, Γ.ΜΑΜΑ ΑΣ,. ΗΜΗΤΡΙΑ ΗΣ, Θ.ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ,.ΚΟΥΛΑΞΗΣ, Γ.ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ. Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της ακτινοθεραπείας μετά ριζική προστατεκτομή.

Η θέση της ακτινοθεραπείας μετά ριζική προστατεκτομή. Η θέση της ακτινοθεραπείας μετά ριζική προστατεκτομή. Μ.Χαραλαμπίδου, Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Διευθύντρια Ακτινοθεραπευτικό Ογκολογικό τμήμα ΑΝΘ «ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ» Ø Κλινικές μελέτες; Λίγες Ø Τοξικότητα;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου

ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου Στα πλαίσια της φυσιολογικής διαδικασίας γήρανσης, το υαλώδες σώμα, το οποίο υπό φυσιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

ιάγνωση και Θεραπεία Άρης Πολύζος Παθολόγος Ογκολόγος Καθηγητής Πανεπιστηµίου Αθηνών Λαϊκό Νοσοκοµείο Αθήνα Επιδηµιολογία -Αιτιοπαθογένεια Α) Κάπνισµα:Ένοχο για το 85-90% των καρκίνων πνεύµονος x 30vs

Διαβάστε περισσότερα

Τετάρτη 24 Οκτωβρίου 2012

Τετάρτη 24 Οκτωβρίου 2012 Δελτίο Τύπου Τετάρτη 24 Οκτωβρίου 2012 «Διαστημικές» προδιαγραφές στη διενέργεια και των πλέον λεπτών επεμβάσεων της σύγχρονης Νευροχειρουργικής και Ορθοπαιδικής Χειρουργικής, με τεράστια οφέλη για τους

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Η εμφάνιση καταγμάτων αποτελεί την κυριότερη επιπλοκή της οστεοπόρωσης. Τα περισσότερα κατάγματα επουλώνονται χωρίς να υπάρχει ανάγκη χειρουργικής επέμβασης,

Διαβάστε περισσότερα

Σωτήρια η έγκαιρη θεραπεία στο γλαύκωµα

Σωτήρια η έγκαιρη θεραπεία στο γλαύκωµα Σωτήρια η έγκαιρη θεραπεία στο γλαύκωµα Το γλαύκωµα είναι µια οµάδα οφθαλµικών ασθενειών που προξενουν προοδευτική βλάβη στο οπτικό νεύρο, στο σηµείο όπου εκείνο αφήνει το µάτι για να µεταφέρει τις οπτικές

Διαβάστε περισσότερα

Μακροπρόθεσµα αποτελέσµατα διατοµεακής αντιµετώπισης σε ασθενείς µε καλοήθη στένωση τραχείας. Αξιολόγηση του θεραπευτικού αλγορίθµου.

Μακροπρόθεσµα αποτελέσµατα διατοµεακής αντιµετώπισης σε ασθενείς µε καλοήθη στένωση τραχείας. Αξιολόγηση του θεραπευτικού αλγορίθµου. Μακροπρόθεσµα αποτελέσµατα διατοµεακής αντιµετώπισης σε ασθενείς µε καλοήθη στένωση τραχείας. Αξιολόγηση του θεραπευτικού αλγορίθµου..χιώτης, 1 Χ. Ζήσης 2, Μ. Στρατίκη 1, Ν. Γιαννιού 1, Φ.Εµµανουήλ 3,

Διαβάστε περισσότερα

Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ

Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Το σήμα στην Μαγνητική Τομογραφία Τ1 ακολουθία: το λίπος έχει το νερό έχει Τ2 ακολουθία: το νερό έχει Τ1 Τ2

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ;

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ; ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ; Οι διάφορες θεραπευτικές επιλογές για ασθενείς µε διαγνωσµένο καρκίνο του προστάτη: 1. Στενή παρακολούθηση 2. Ριζική προστατεκτοµή 3. Ακτινοθεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2012 Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Ασθενής, 68 ετών, με πλευριτική συλλογή ΔΕ αγνώστου αιτιολογίας, προσήλθε για διερεύνηση.

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Τα ενδοφλέβια υγρά θα αναπληρώνουν τις ανάγκες του οργανισµού σας για µερικές ηµέρες µέχρις ότου µπορέσετε να τρέφεστε κανονικά.

Τα ενδοφλέβια υγρά θα αναπληρώνουν τις ανάγκες του οργανισµού σας για µερικές ηµέρες µέχρις ότου µπορέσετε να τρέφεστε κανονικά. Μετά την χειρουργική επέµβαση Η ανάρρωση µετά από την χειρουργική επέµβαση στους πνεύµονες επέρχεται µετά από πάροδο µερικών εβδοµάδων. Κάποιοι ασθενείς φυσικά αναρρώνουν πιο γρήγορα από άλλους. Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Μετεγχειρητική αντιμετώπιση νόσου Crohn (ΝC) Γιώργος Μπάμιας «Λαικό» Νοσοκομείο, Αθήνα

Μετεγχειρητική αντιμετώπιση νόσου Crohn (ΝC) Γιώργος Μπάμιας «Λαικό» Νοσοκομείο, Αθήνα Μετεγχειρητική αντιμετώπιση νόσου Crohn (ΝC) Γιώργος Μπάμιας «Λαικό» Νοσοκομείο, Αθήνα Ποσοστά χειρουργικής θεραπείας στη ΝC 60% των ασθενών θα έχουν χειρουργηθεί στα 4 χρόνια Βασικά ερωτήματα μετά το

Διαβάστε περισσότερα