Γ. Οι ελληνικές τράπεζες πριν και μετά την κρίση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Γ. Οι ελληνικές τράπεζες πριν και μετά την κρίση"

Transcript

1 Γ. Οι ελληνικές τράπεζες πριν και μετά την κρίση

2

3 Τραπεζική - τάσεις (πριν) και προοπτικές (μετά την κρίση) Άγγελος Αντζουλάτος Καθηγητής Τμήμα Χρηματοοικονομικής & Τραπεζικής Διοικητικής Πανεπιστήμιο Πειραιώς Περίληψη Το άρθρο συγκρίνει τις τάσεις στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα την 20-ετία πριν την κρίση με τις αντίστοιχες στην ευρωζώνη και τις ΗΠΑ, και διερευνά τις προοπτικές του για μετά την κρίση. Αναφορικά με τις τάσεις, ο ρόλος των ελληνικών τραπεζών στην κινητοποίηση των αποταμιεύσεων και στη χρηματοδότηση του ιδιωτικού τομέα αυξήθηκε, όπως και στην ευρωζώνη. Επίσης, οι συντελεσθείσες αλλαγές στην πλευρά του παθητικού των τραπεζικών ισολογισμών ήταν παρόμοιες με αυτές στην ευρωζώνη και τις ΗΠΑ, με προεξάρχουσες τη μείωση των καταθέσεων και την αύξηση της χρηματοδοτήσεως από τις αγορές ως ποσοστού του συνολικού παθητικού. Αντιθέτως, οι αλλαγές στην πλευρά του ενεργητικού, όπως και στα αποτελέσματα χρήσεως, διαφέρουν: Χαρακτηριστικά, τα δάνεια ως ποσοστό του ενεργητικού και το επιτοκιακό εισόδημα ως ποσοστό του συνολικού λειτουργικού εισοδήματος αυξήθηκαν στην Ελλάδα και μειώθηκαν στην ευρωζώνη και τις ΗΠΑ, ενώ τα αξιόγραφα ακολούθησαν την αντίθετη πορεία. Αναφορικά με τις προοπτικές, οι κυοφορούμενες αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο προς μεγαλύτερο παρεμβατισμό, η τάση για λιγότερες υπερβολές στις διεθνείς χρηματαγορές, και οι ανάγκες της ελληνικής οικονομίας για μείωση των ελλειμμάτων και αύξηση των αποταμιεύσεων προοιωνίζονται μερική αντιστροφή των προαναφερθεισών αλλαγών και συρρίκνωση των τραπεζικών ισολογισμών. Προοιωνίζονται, όμως, και περισσότερο αποτελεσματικές τράπεζες με μεγαλύτερη συνεισφορά στην οικονομική ανάπτυξη. Θερμές ευχαριστίες στους Νικόλαο Απέργη, Γεώργιο Κόντο, Δημήτριο Κυριαζή, Θωμά Σύρμο και, ιδιαιτέρως, στους Χρήστο Τσούμα και Γεώργιο Χορταρέα (κριτή), τα εύστοχα σχόλια των οποίων συνέβαλαν τα μέγιστα στη βελτίωση της δομής, του ύφους και του περιεχομένου του παρόντος άρθρου. 193

4 ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: Κρίση και ΕλΛηνικές Τράπεζες 1. Εισαγωγή Οι προβλέψεις είναι πάντα παρακινδυνευμένες. Αυτό ισχύει πολύ περισσότερο για τον τραπεζικό τομέα στον οποίο, όπως παρατηρούν δύο έμπειροι μελετητές,...intermediation is in such a constant state of flux that it is not much of an exaggeration to say that many researchers in financial intermediation do not realize that they are engaged in economic history. It is a challenge to determine whether there are important features of intermediation that remain constant across time, or whether intermediation is being fundamentally altered by securitization, loan sales, credit derivatives, and other recent innovations. (Gorton and Winton, 2003, σελ. 436). Στην παρούσα συγκυρία, τη δυσκολία επιτείνει τα μέγιστα το γεγονός ότι το θεσμικό εκκρεμές αλλάζει κατεύθυνση, από τον άκρατο φιλελευθερισμό προς μεγαλύτερο παρεμβατισμό. Την προηγούμενη φορά που άλλαξε κατεύθυνση, στα τέλη της δεκαετίας του 70, δόθηκε μεγάλη ώθηση στο χρηματοοικονομικό σύστημα -συμβάλλοντας στην τιθάσευση του οικονομικού κύκλου, αλλά, από την αρνητική πλευρά, αυξήθηκε η συχνότητα, η ένταση και το κόστος των χρηματοοικονομικών κρίσεων, καθώς και των ανισορροπιών- μικροοικονομικών και μακροοικονομικών. Σε τι βαθμό παρεμβατισμού θα καταλήξει το θεσμικό εκκρεμές, στον απόηχο της μεγάλης εν εξελίξει κρίσεως, δεν το γνωρίζουμε ακόμη. Παρά ταύτα, με οδηγό τις εξελίξεις στο χρηματοοικονομικό σύστημα των χωρών μελών της ευρωζώνης τις τρεις τελευταίες δεκαετίες, καθώς επίσης και τη χρηματοοικονομική θεωρία και λογική, αξίζει τον κόπο να κάνουμε μερικές προβλέψεις για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα. Οι προβλέψεις αυτές αναφέρονται στη «μεγάλη εικόνα», και όχι στις πιθανές στρατηγικές επιλογές μεμονωμένων τραπεζών ή στην ανάπτυξη συγκεκριμένων προϊόντων. Λαμβάνουν δε υπ όψιν τη δυναμική αλληλεπίδραση του μεταβαλλόμενου θεσμικού πλαισίου, των διεθνών αγορών χρήματος και κεφαλαίων και της πραγματικής οικονομίας. 2. Οι δυνάμεις της αλλαγής και οι επιπτώσεις τους Από τα τέλη της δεκαετίας του 70, το μεγάλο διεθνές «κύμα» της χρηματοοικονομικής απελευθερώσεως και αποκανονικοποιήσεως (deregulation), μαζί με τις ταχύτατες τεχνολογικές εξελίξεις στη διαχείριση και την ανάλυση πληροφοριών, την πρόοδο στη χρηματοοικονομική θεωρία, τη χρηματοοικονομική καινοτομία, την παγκοσμιοποίηση και τον εκ του αποτελέσματος εντονότατο ανταγωνισμό, επηρέασαν πάρα πολύ και μετασχημάτισαν τα χρηματοοικονομικά συστήματα σε όλο τον κόσμο. Στον τραπεζικό τομέα ιδιαίτερα, η στρατηγική απάντηση των τραπεζών στους κινδύνους και τις ευκαιρίες που δημιουργήθηκαν στο νέο και ταχύτατα μεταβαλλόμενο χρηματοοικονομικό περιβάλλον αντικατοπτρίζεται στη μεγάλη μετατόπιση από παραδοσιακές δραστηριότητες διαμεσολαβήσεως, οι οποίες κερδίζουν επιτοκιακό εισόδημα (interest income), προς δραστηριότητες οι οποίες κερδίζουν μη-επιτοκιακό (non-interest income) εισόδημα [DeYoung and Rice (2004a,b,c), Goddard et al. (2007)]. Ως αποτέλεσμα, η συμβολή του μη-επιτοκιακού εισοδήματος, το οποίο αποτελεί μέτρο της λειτουργικής διαφοροποιήσεως των τραπεζών, στο συνολικό εισόδημα των τραπεζών αυξήθηκε το 2003 σε σχεδόν 50% στις ΗΠΑ, περίπου διπλάσιο από ό,τι ήταν είκοσι χρόνια πριν (DeYoung and Rice, 2004a). Στην Ευρώπη αυξήθηκε από 26% το 1981 σε περίπου 41% το 1998 (Lepetit et al. 2008a). Αναλυτικότερα, στην πλευρά των κινδύνων, αυξήθηκε ο ανταγωνισμός μεταξύ των τραπεζών, των αγορών χρήματος και κεφαλαίων, και των άλλων διαμεσολαβητών (όπως αμοιβαία κεφάλαια). Οι τράπεζες αντιμετώπισαν ισχυρότερο ανταγωνισμό για τη χρηματοδότηση των μεγάλων και περισσότερο αξιόπιστων δανειζομένων (πλευρά ενεργητικού του ισολογισμού), καθώς επίσης και για τις καταθέσεις των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων (πλευρά παθητικού): Οι πλέον αξιόπιστοι δανειζόμενοι μπορούσαν να αντλήσουν κεφάλαια φθηνότερα στις αγορές, ενώ οι έχοντες πλεόνασμα κεφαλαίων είχαν περισσότερο επικερδείς επενδυτικές επιλογές συγκριτικά με τις καταθέσεις. 194

5 Άγγελος Αντζουλάτος Τραπεζική - Τάσεις (Πριν) & Προοπτικές (Μετά την Κρίση) Στην πλευρά των ευκαιριών, οι τράπεζες μπορούσαν να επεκταθούν σε κερδοσκοπικές επενδύσεις (trading), καθώς και σε δραστηριότητες οι οποίες κέρδιζαν προμήθειες, όπως, επενδυτική τραπεζική και ασφάλειες, τις οποίες το περιοριστικό ως τα τέλη της δεκαετίας του 80 θεσμικό πλαίσιο σε μεγάλο βαθμό απαγόρευε. Επιπροσθέτως, μπορούσαν να κερδίσουν περισσότερες προμήθειες από παραδοσιακές δραστηριότητες διαμεσολαβήσεως χρησιμοποιώντας νέα προϊόντα, όπως, τιτλοποιήσεις των απαιτήσεων από πιστωτικές κάρτες και στεγαστικά δάνεια, καθώς επίσης προσφέροντας νέες υπηρεσίες σχετιζόμενες με παραδοσιακές δραστηριότητες, όπως ΑΤΜs και υπηρεσίες ηλεκτρονικών πληρωμών. Οι δυνάμεις της αλλαγής, όμως, όπως και οι επιπτώσεις τους, δεν ήταν ομοιόμορφες σε όλες τις χώρες. Οι προαναφερθείσες κοινές διεθνείς δυνάμεις (global factors), οι οποίες σχετίζονται με αλλαγές κοινές για όλες τις τράπεζες σε όλες τις χώρες, λειτούργησαν από κοινού με δύο άλλες κατηγορίες δυνάμεων: Δυνάμεις οι οποίες επενεργούν σε επίπεδο χώρας (country-specific factors), και σχετίζονται με αλλαγές κοινές για τις τράπεζες μιας χώρας, και δυνάμεις οι οποίες επηρεάζουν κάθε τράπεζα ξεχωριστά (bank-specific factors), και διαφοροποιούν ακόμη και τις τράπεζες μίας χώρας. Για την πρώτη κατηγορία, ιδιαιτέρως, μία πληθώρα άρθρων έχει προσδιορίσει, ανάμεσα σε άλλες δυνάμεις, το νομικό και θεσμικό πλαίσιο (legal infrastructure and institutional framework), τη νοοτροπία (culture), την πολιτική παράδοση και την οικονομική ιστορία [Acemoglu et al. (2001), Allen and Gale (2001), Allen et al. (2004), Bae and Goyal (2009), Beck et al. (2003a,b), Djankov et al. (2007), Guiso et al. (2004), Houston et al. (2010), La Porta et al. (1997, 2000, 2008), Qi et al. (2010), Qian and Strahan (2007), Rajan and Zingales (2003), Stulz and Williamson (2003)]. Σε αυτές πρέπει να προστεθούν η δομή της οικονομίας και οι γενικότερες μακροοικονομικές και μικροοικονομικές συνθήκες κάθε χώρας. Το παρόν άρθρο χρησιμοποιεί στοιχεία σε επίπεδο χώρας για να συγκρίνει την ελληνική εμπειρία με αυτήν των άλλων χωρών μελών της ευρωζώνης, με τις οποίες η Ελλάδα έχει το ίδιο θεσμικό πλαίσιο και το ίδιο νόμισμα, καθώς επίσης και με την εμπειρία των ΗΠΑ. Τοιουτοτρόπως, συγκρίνει την επίδραση των κοινών σε όλες τις χώρες δυνάμεων και των κοινών σε επίπεδο χώρας. Οι πρώτες ασκούν πίεση προς παρόμοιες αλλαγές στις χώρες του δείγματος, οι δεύτερες προς διαφορετικές. Τα πρωτογενή στοιχεία προέρχονται από τις βάσεις δεδομένων World Bank Financial Development and Structure Database και OECD Bank Profitability Database. Τα στοιχεία της πρώτης βάσεως επιτρέπουν την εξέταση του ρόλου των τραπεζών στην οικονομία διαχρονικά, ενώ της δεύτερης την ανάλυση των μεταβολών του ισολογισμού και των αποτελεσμάτων χρήσεως των τραπεζών σε επίπεδο χώρας. Εστιάζοντας στην Ελλάδα, ο ρόλος των τραπεζών στην κινητοποίηση των αποταμιεύσεων και στη χρηματοδότηση του ιδιωτικού τομέα όχι μόνο δεν μειώθηκε, διαψεύδοντας τους προ εικοσαετίας φόβους περί αποδιαμεσολαβήσεως και του επερχόμενου τέλους των τραπεζών (Boyd and Gertler, 1994), αλλά αυξήθηκε, ακολουθώντας τις τάσεις στις υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης. Αντιθέτως, στις ΗΠΑ οι τράπεζες έχασαν έδαφος στον ανταγωνισμό με άλλους διαμεσολαβητές. Οι αλλαγές, όμως, στη σύνθεση του ισολογισμού των τραπεζών της Ελλάδας ήταν συνθετότερες από τις αντίστοιχες των τραπεζών της ευρωζώνης. Στην πλευρά του παθητικού, οι συντελεσθείσες την περίοδο αλλαγές ήταν παρόμοιες με αυτές των υπολοίπων χωρών μελών της ευρωζώνης, αλλά και των ΗΠΑ, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη μείωση των καταθέσεων ως ποσοστού του συνολικού παθητικού. Αποτελεί ισχυρή ένδειξη ότι οι δυνάμεις σε επίπεδο χώρας είχαν μικρή επίδραση συγκριτικά με τις κοινές διεθνείς δυνάμεις. Αντιθέτως, οι αλλαγές στην πλευρά του ενεργητικού διαφέρουν: Τα δάνεια ως ποσοστό του ενεργητικού αυξήθηκαν στην Ελλάδα και μειώθηκαν στην ευρωζώνη, ενώ τα αξιόγραφα ακολούθησαν την αντίθετη πορεία. Αποτελεί ισχυρή ένδειξη ότι στην Ελλάδα οι δυνάμεις σε επίπεδο χώρας είχαν ισχυρότερη επίδραση από τις διεθνείς. Η διαφορετική εμπειρία της Ελλάδας αντανακλάται και στα αποτελέσματα χρήσεως. Στην μεν Ελλάδα το επιτοκιακό εισόδημα ως ποσοστό του συνολικού λειτουργικού εισοδήματος αυξήθηκε, ενώ στην ευρωζώνη και τις ΗΠΑ μειώθηκε. Η διαφορετική συμπεριφορά του ενεργητικού και του παθητικού, και κατ επέκταση των αποτελεσμάτων χρήσεως, είναι λογική και μάλλον αναμενόμενη, καθότι η επίδραση των δυνάμεων της αλλαγής σε επίπεδο χώ- 195

6 ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: Κρίση και ΕλΛηνικές Τράπεζες ρας είναι ισχυρότερη στην πλευρά του ενεργητικού από ό,τι στην πλευρά του παθητικού. Συγκεκριμένα, η δομή των τραπεζικών ισολογισμών αντανακλά τις ανταγωνιστικές πιέσεις, καθώς επίσης και τους κινδύνους και τις ευκαιρίες που αντιμετωπίζουν οι τράπεζες. Οι εν λόγω πιέσεις, κίνδυνοι και ευκαιρίες διαφέρουν από χώρα σε χώρα περισσότερο στην πλευρά του ενεργητικού από την πλευρά του παθητικού. Στην πλευρά του ενεργητικού, οι τράπεζες δανείζουν κυρίως εγχώριες εταιρείες και νοικοκυριά. Ως εκ τούτου, οι προαναφερθείσες δυνάμεις σε επίπεδο χώρας επηρεάζουν περισσότερο τις αποφάσεις τους. Προεξάρχουσες δυνάμεις για την Ελλάδα την περίοδο της αναλύσεως ήταν η απελευθέρωση της καταναλωτικής και της στεγαστικής πίστεως, η αυξανόμενη χρηματοδότηση της κυβερνήσεως από τις αγορές και τα χαμηλά επιτόκια από της εντάξεως στην ευρωζώνη. Στην πλευρά του παθητικού, το οριακό κόστος κεφαλαίων, μία σημαντική μεταβλητή στις αποφάσεις των τραπεζών, επηρεάζεται κυρίως από τις συνθήκες στις διεθνείς χρηματαγορές στις οποίες οι κοινές διεθνείς δυνάμεις ήταν κατά τη διάρκεια του διαστήματος της αναλύσεως ισχυρότερες από τις εγχώριες. Οι προαναφερθείσες μεταβολές τεκμηριώνονται στη μεθεπόμενη ενότητα. Η ανάλυση είναι ποιοτική, στο πνεύμα των Allen and Santomero (2001), Bianco et al. (1997) και Schmidt et al. (1999, 2001). Βασίζεται σε Διαγράμματα τα οποία παρουσιάζουν τη διαχρονική εξέλιξη επιλεγμένων δεικτών. Στην τελευταία ενότητα παρουσιάζονται οι εκτιμήσεις του γράφοντος για τη μετά την κρίση εξέλιξη των εξεταζόμενων δεικτών. Για ένα τόσο σύνθετο αντικείμενο, όπως είναι η τραπεζική, η ανάλυση δεν μπορεί ποτέ να είναι εξαντλητική. Συνδυάζει, πάντως, τις μέχρι τώρα υπάρχουσες πληροφορίες για τις κυοφορούμενες αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο - μία από τις σημαντικότερες διεθνείς δυνάμεις αλλαγής, με τις εκτιμήσεις του γράφοντος για τις δυνάμεις της αλλαγής στην Ελλάδα. Τοιουτοτρόπως, συνδέει τις προβλεπόμενες εξελίξεις με τις ανάγκες της πραγματικής οικονομίας και τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές χρήματος και κεφαλαίων. Οι εκτιμήσεις αναφέρονται στο διάστημα μετά τη λήξη της εν εξελίξει διεθνούς κρίσεως και προϋποθέτουν ότι η Ελλάδα θα καταφέρει να θέσει υπό έλεγχο τα προβλήματα από τα υψηλά ελλείμματα, του προϋπολογισμού και του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, και από τα υψηλά χρέη, του Δημοσίου και το εξωτερικό χρέος της χώρας. Γι αυτό είναι αρκετά αισιόδοξες. 3. Δεδομένα Η βάση δεδομένων της Παγκόσμιας Τράπεζας Financial Development and Structure Database [Beck et al. (2000)] παρέχει στοιχεία για το μέγεθος, τη δραστηριότητα και την αποτελεσματικότητα των τεσσάρων κυρίων τμημάτων του χρηματοοικονομικού συστήματος: των τραπεζών και άλλων διαμεσολαβητών, των ασφαλιστικών εταιρειών, του χρηματιστηρίου και της αγοράς ομολόγων. Με τα στοιχεία αυτά, τα οποία είναι συγκρίσιμα και διαχρονικά και μεταξύ των διαφόρων χωρών, μπορεί να εκτιμηθεί κατά πόσο ο ρόλος των τραπεζών στην οικονομία έχει συρρικνωθεί ή όχι. Οι δύο χρησιμοποιούμενες μεταβλητές, καταθέσεις σε τράπεζες και δάνεια από τράπεζες στον ιδιωτικό τομέα, ως ποσοστά του ΑΕΠ, σχετίζονται με τον ρόλο των τραπεζών στην κινητοποίηση των αποταμιεύσεων και τη χρηματοδότηση του ιδιωτικού τομέα. Υψηλότερες τιμές κατά κανόνα θεωρούνται ως ένδειξη σημαντικότερου ρόλου. Η δεύτερη μεταβλητή αντιπαραβάλλεται με τα δάνεια στον ιδιωτικό τομέα από τράπεζες και άλλους διαμεσολαβητές, για να εκτιμηθεί εάν οι τράπεζες έχουν χάσει έδαφος στον ανταγωνισμό με τους άλλους διαμεσολαβητές. Η δε βάση δεδομένων OECD Bank Profitability Database [OECD (2007)] παρέχει, σε επίπεδο χώρας πάλι, στοιχεία για τον ισολογισμό και τα αποτελέσματα χρήσεως των τραπεζών. Από αυτά υπολογίζονται δείκτες διαρθρώσεως των ισολογισμών και των εισοδημάτων. Από τους χρησιμοποιούμενους δείκτες, τα δάνεια και τα αξιόγραφα ως προς το συνολικό ενεργητικό σχετίζονται με τη δομή του ενεργητικού των τραπεζών, ενώ οι καταθέσεις και ο απλός δείκτης μοχλεύσεως ίδια κεφάλαια ως προς το συνολικό παθητικό σχετίζονται με τη δομή του παθητικού. Τέλος το επιτοκιακό 196

7 Άγγελος Αντζουλάτος Τραπεζική - Τάσεις (Πριν) & Προοπτικές (Μετά την Κρίση) εισόδημα ως προς το συνολικό εισόδημα (net interest income/total operating income) σχετίζεται με τα αποτελέσματα χρήσεως και αποτελεί μέτρο της λειτουργικής διαφοροποιήσεως των τραπεζών: Υψηλότερος δείκτης θεωρείται συνήθως ως ένδειξη μικρότερης διαφοροποιήσεως, καθότι μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος των τραπεζών προέρχεται από παραδοσιακές δραστηριότητες διαμεσολαβήσεως. Η ανάλυση περιορίζεται στις χώρες μέλη της ευρωζώνης οι οποίες, πέραν του κοινού θεσμικού πλαισίου, έχουν και κοινό νόμισμα. Χάριν δε της συγκρίσεως, αναλύονται και τα αντίστοιχα μεγέθη για τις ΗΠΑ. Το χρονικό εύρος της αναλύσεως προσδιορίζεται από τη διαθεσιμότητα των στοιχείων και τις συνθήκες στο διεθνές χρηματοοικονομικό σύστημα. Με τις περισσότερες μεταβλητές στη βάση δεδομένων του ΟΟΣΑ να ξεκινούν στα μέσα της δεκαετίας του 80, ενώ στη βάση της Διεθνούς Τραπέζης στη δεκαετία του 60, η ανάλυση αρχίζει το όταν είχε αρχίσει να διογκούται παγκοσμίως το κύμα της χρηματοοικονομικής απελευθερώσεως. Η ανάλυση τελειώνει το 2006, για να αποφευχθεί η παραμορφωτική επίδραση της κρίσεως στους ισολογισμούς και τα αποτελέσματα χρήσεως των τραπεζών. Όλα τα στοιχεία είναι ετήσια. Χάριν της ευκρίνειας, στην ποιοτική ανάλυση χρησιμοποιείται ο κινητός μέσος πέντε ετών των υπό εξέταση δεικτών. Επιπλέον, επισημαίνονται η Ελλάδα (γαλάζια γραμμή), η ευρωζώνη (μπλέ γραμμή) και οι ΗΠΑ (κόκκινη γραμμή). Οι δείκτες για την ευρωζώνη είναι ο μέσος όρος των δεικτών για τις χώρες μέλη της. Οι δείκτες για κάθε χώρα μέλος παρουσιάζονται με λεπτότερες γραμμές. Από τη σύγκρισή τους με τους αντίστοιχους της ευρωζώνης προκύπτει ότι η εμπειρία τους ήταν κατά κανόνα κοινή. Για σχετικές ποσοτικές μελέτες και τεχνικές, βλέπετε Antzoulatos et al. (2010). 4. Οι τάσεις πριν από την κρίση Η ανάλυση των στοιχείων από τη Διεθνή Τράπεζα αναδεικνύει ότι, παρά τους αρχικούς φόβους περί αποδιαμεσολαβήσεως, ο ρόλος των τραπεζών στην οικονομία της Ελλάδας και της ευρωζώνης ενισχύθηκε. Τόσο οι καταθέσεις όσο και οι πιστώσεις στον ιδιωτικό τομέα από τις τράπεζες (σχήμα 1) αυξήθηκαν ως ποσοστά του ΑΕΠ. Ενδεικτικά, το 2006, οι καταθέσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ ήταν 110% στην ευρωζώνη και 79% στην Ελλάδα, από 67% και 52% αντιστοίχως το Για τις πιστώσεις τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 115% και 77% για το 2006, από 60% και 39% το Για την Ελλάδα, σημειωτέον, η παροδική μείωση των πιστώσεων, στο πρώτο μισό της δεκαετίας του 90, παρατηρείται και στις καταθέσεις, καθώς και στους κατωτέρω αναλυόμενους δείκτες διαρθρώσεως των ισολογισμών των τραπεζών. 197

8 ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: Κρίση και ΕλΛηνικές Τράπεζες Σχήμα 1 Τραπεζικές Πιστώσεις στον Ιδιωτικό Τομέα (% ΑΕΠ) 1,6 1,4 1,2 1 0,8 0,6 0,4 0, Ευρωζώνη ΗΠΑ Ελλάδα Για τις ΗΠΑ, όπου είχαν πρωτοεμφανιστεί οι φόβοι για αποδιαμεσολάβηση και όπου οι συντελεσθείσες αλλαγές στον ρόλο των τραπεζών ήταν εντονότερες [Allen and Santomero (2001)], οι τράπεζες έχασαν έδαφος στον ανταγωνισμό από άλλους χρηματοοικονομικούς διαμεσολαβητές: Το ποσοστό των πιστώσεων από τράπεζες προς τις συνολικές πιστώσεις στον ιδιωτικό τομέα από τράπεζες και άλλους διαμεσολαβητές από περίπου 60% στις αρχές της δεκαετίας του 1980 σταθεροποιήθηκε δύο δεκαετίες αργότερα στο μισό. Στην ευρωζώνη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, το σχετικό ποσοστό ήταν σταθερό, σχεδόν στο 100%. Την ίδια περίοδο, πάντως, στις ΗΠΑ, τόσο οι καταθέσεις όσο και οι πιστώσεις των τραπεζών στον ιδιωτικό τομέα παρέμειναν σχετικά σταθερές, γύρω στο 70% και 58% του ΑΕΠ αντιστοίχως. Στην Ελλάδα, η ταχύτερη άνοδος των πιστώσεων από τις καταθέσεις συμβάδισε με μείωση της εθνικής αποταμιεύσεως και διεύρυνση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών (ως ποσοστά του ΑΕΠ). 1 Επιπλέον, η ταχύτατη αύξηση των πιστώσεων προς τα νοικοκυριά δημιούργησε μία επίπλαστη εικόνα ευημερίας η οποία δεν συμβάδιζε με την πραγματική κατάσταση της οικονομίας. Παρείχε, μάλιστα, όπως και σε πολλές άλλες χώρες, άλλοθι στις κυβερνήσεις να αναβάλουν τη λήψη των αναγκαίων διαρθρωτικών μέτρων. Η ανάλυση των στοιχείων από τον ΟΟΣΑ αναδεικνύει ότι οι δυνάμεις σε επίπεδο χώρας άσκησαν μεγαλύτερη επιρροή στην πλευρά του ενεργητικού από την πλευρά του παθητικού. Οι τάσεις στη σύνθεση του ενεργητικού ήταν αντίθετες από τις αντίστοιχες των χωρών μελών της ευρωζώνης, ενώ οι τάσεις στην πλευρά του παθητικού παρόμοιες. Οι διαφορετικές τάσεις από την πλευρά του ενεργητικού επιβεβαιώνονται και από τις τάσεις στη σύνθεση του λειτουργικού εισοδήματος των τραπεζών. Αναλυτικότερα, στην πλευρά του ενεργητικού, παρότι η Ελλάδα ξεκίνησε με χαμηλότερο δείκτη δανείων προς το συνολικό ενεργητικό, και παρά την παροδική μείωση μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1990, ο ταχύτερος ρυθμός πιστωτικής επεκτάσεως έκτοτε έφερε τον υπό εξέταση δείκτη υψηλότερα από τον αντίστοιχο της ευρωζώνης, όπου είχε μία πολύ μικρή πτωτική τάση, και σε επίπεδο αντίστοιχο των ΗΠΑ, όπου ήταν σχετικά σταθερός (σχήμα 2). 1 Συνδέονται μέσω της ταυτότητας αποταμιεύσεων-επενδύσεων, Εθνική Αποταμίευση = Επενδύσεις + Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών. Για μία ευρύτερη θεώρηση, βλέπετε Blanchard and Giavazzi (2002). 198

9 Άγγελος Αντζουλάτος Τραπεζική - Τάσεις (Πριν) & Προοπτικές (Μετά την Κρίση) Σχήμα 2 Δάνεια προς Συνολικό Ενεργητικό 0,7 0,6 0,5 0,4 0,3 0,2 0, Ευρωζώνη ΗΠΑ Ελλάδα Όσον αφορά στα αξιόγραφα ως προς το συνολικό ενεργητικό, οι τάσεις στις εξεταζόμενες χώρες ήταν αντίθετες, με τον σχετικό δείκτη της Ελλάδας να συγκλίνει από πάνω προς αυτόν της ευρωζώνης και των ΗΠΑ (σχήμα 3). Σχήμα 3 Αξιόγραφα προς Συνολικό Ενεργητικό 0,4 0,3 0,2 0, Ευρωζώνη ΗΠΑ Ελλάδα Στην πλευρά του παθητικού, οι καταθέσεις ως προς το συνολικό παθητικό είχαν αρνητική τάση, όπως και στην ευρωζώνη και τις ΗΠΑ (σχήμα 4). Πάντως, μέχρι το 2006 οι καταθέσεις παρέμειναν υψηλότερες στην Ελλάδα από τις άλλες χώρες της ευρωζώνης. 199

10 ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: Κρίση και ΕλΛηνικές Τράπεζες Σχήμα 4 Καταθέσεις προς Συνολικό Παθητικό 1 0,8 0,6 0,4 0, Ευρωζώνη ΗΠΑ Ελλάδα Αντισταθμίζοντας τη μείωση των καταθέσεων, αυξήθηκε η χρηματοδότηση των τραπεζών από τις αγορές, γεγονός το οποίο αύξησε τον κίνδυνο ρευστότητας - όπως η εν εξελίξει κρίση ανέδειξε. Πάντως, παρά τη διαφορετική πορεία των δεικτών του ενεργητικού και του παθητικού, ο λόγος των δανείων ως προς τις καταθέσεις της Ελλάδας αυξήθηκε και συνέκλινε προς αυτόν της ευρωζώνης (σχήμα 5). Σχήμα 5 Δάνεια προς Καταθέσεις 2 1,6 1,2 0,8 0, Ευρωζώνη ΗΠΑ Ελλάδα Οι μεταβολές των δεικτών διαρθρώσεως των τραπεζικών ισολογισμών αντανακλούν μία αύξηση των τραπεζικών κινδύνων. Χωρίς άλλο, στην ανάληψη των υψηλότερων κινδύνων συνέβαλε και η ψευδής, όπως εκ των πραγμάτων αποδείχθηκε, αίσθηση ασφαλείας την οποία δημιούργησαν -σε τράπεζες, εποπτικές και ρυθμιστικές αρχές, αγορές- τα πολύπλοκα στατιστικά υποδείγματα διαχειρίσεως κινδύνων. Ψευδής αίσθηση στην οποία συνέβαλε και το θεσμικό πλαίσιο, με χαρακτηριστικά παραδείγματα τις προχωρημένες μεθόδους της Βασιλείας ΙΙ για τη μέτρηση του πιστωτικού και του λειτουργικού κινδύνου. 200

11 Άγγελος Αντζουλάτος Τραπεζική - Τάσεις (Πριν) & Προοπτικές (Μετά την Κρίση) Η εν λόγω ψευδής αίσθηση ήταν ένα από τα συμπτώματα μιας μεγάλης μεταβολής η οποία συνετελέσθη κατά την περίοδο της αναλύσεως: Της μετατροπής της τραπεζικής σε «ποσοτική» επιστήμη. Τα πάντα -θεωρήθηκε- μπορούσαν να μετρηθούν επακριβώς, ακόμη και οι τραπεζικοί κίνδυνοι, αυξάνοντας τον ρόλο των Η/Υ και των στατιστικών τεχνικών εις βάρος της ανθρώπινης κρίσεως. Η αποτυχία των πολύπλοκων στατιστικών συστημάτων ελέγχου των κινδύνων υπενθύμισε ότι η τραπεζική είναι μία κατ εξοχήν κοινωνική επιστήμη, είναι τέχνη (art) και επιστήμη, με τα στοιχεία της τέχνης να υπερτερούν. Αναντικατάστατο στοιχείο της τέχνης είναι η ανθρώπινη κρίση, εργαλεία της επιστήμης οι Η/Υ και οι ποσοτικές μέθοδοι. Τέλος, οι μεταβολές του καθαρού επιτοκιακού εισοδήματος ως προς το συνολικό λειτουργικό εισόδημα των τραπεζών της Ελλάδας αντανακλούν τις αντίστοιχες των δανείων ως προς το συνολικό ενεργητικό: Σε αντίθεση με τις υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης και τις ΗΠΑ, είχε αυξητική τάση (σχήμα 6). Σχήμα 6 Καθαρό Επιτοκιακό Εισόδημα προς Συνολικό Λειτουργικό Εισόδημα 1,0 0,8 0,6 0,4 0,2 0, Ευρωζώνη ΗΠΑ Ελλάδα Σημειωτέον, η αύξηση του μη-επιτοκιακού εισοδήματος οδήγησε σε αύξηση του κινδύνου, συστηματικού και μη, και σε χειροτέρευση της σταθμισμένης ως προς τον κίνδυνο κερδοφορίας των τραπεζών, παρά τις περί του αντιθέτου αρχικές προσδοκίες. Από την πληθώρα των σχετικών μελετών, βλέπετε σχετικά DeYoung and Rice (2004c), Lepetit et al. (2008) και Laeven and Levin (2007). Εκ του αποτελέσματος κρίνοντας, τα κέρδη από τη μεγαλύτερη λειτουργική διαφοροποίηση των τραπεζών ήταν μικρότερα από τα κόστη. Τα κέρδη προέρχονται από τη διαφοροποίηση των πηγών εισοδήματος των τραπεζών - εν είδει χαρτοφυλακίου εισοδημάτων, και από τις οικονομίες φάσματος. Τα δε κόστη από τις αρνητικές οικονομίες κλίμακος και φάσματος των συνθετότερων τραπεζικών οργανισμών, από τη μεγαλύτερη μεταβλητότητα του εισοδήματος από κερδοσκοπικές επενδύσεις (trading), αλλά και από το ότι τα οφέλη της διαφοροποιήσεως ήταν μικρότερα των αναμενόμενων. 201

12 ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: Κρίση και ΕλΛηνικές Τράπεζες 5. Προοπτικές Oι αναμενόμενες μεταβολές στις διεθνείς και στις εγχώριες δυνάμεις αλλαγής εισηγούνται ότι ο ρόλος των τραπεζών στην ελληνική οικονομία θα αυξηθεί, ενώ η λειτουργία τους θα βελτιωθεί. Ανάμεσα στις πρώτες δυνάμεις ξεχωρίζουν οι κυοφορούμενες αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο και οι εξελίξεις στις διεθνείς αγορές χρήματος και κεφαλαίων. Κυρίαρχες ανάμεσα στις δεύτερες είναι οι οικονομικές συνθήκες στη χώρα και δη η ανάγκη να μειωθούν τα ελλείμματα και τα χρέη, καθώς και να τεθούν οι βάσεις για διατηρήσιμη (sustainable) ανάπτυξη. Συγκεκριμένα, έχοντας ως στόχο την αποφυγή μιας νέας μεγάλης κρίσεως, το θεσμικό εκκρεμές άλλαξε πάλι κατεύθυνση, από τον άκρατο φιλελευθερισμό προς μεγαλύτερο παρεμβατισμό. Οι κυοφορούμενες αλλαγές κινούνται προς δύο κατευθύνσεις: α) μείωση της μοχλεύσεως και αύξηση της ρευστότητας, και β) περιορισμό των δραστηριοτήτων υψηλού κινδύνου των τραπεζών, όπως, κερδοσκοπικές επενδύσεις (trading) και συμμετοχές σε κερδοσκοπικά επενδυτικά σχήματα (hedge funds). Η λογική προσδοκία είναι ότι το θεσμικό εκκρεμές δεν θα καταλήξει στο άλλο άκρο, του άκρατου παρεμβατισμού, όπως αυτό το οποίο θεσμοθετήθηκε στον απόηχο της μεγάλης κρίσεως της δεκαετίας του 30 και υπήρχε μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του Το σύστημα αυτό δεν μπόρεσε να ανταποκριθεί στις σύγχρονες οικονομικές συνθήκες, γι αυτό άλλωστε αντικαταστάθηκε από το υπάρχον. Παρότι, όπως διδάσκει η χρηματοοικονομική ιστορία, οι όποιοι περιορισμοί επιβληθούν θα μπορούν να ξεπεραστούν σχετικά εύκολα, άλλωστε οι θεσμικοί περιορισμοί έχουν αποτελέσει διαχρονικά έναν από τους ισχυρότερους καταλύτες χρηματοοικονομικής καινοτομίας [Tufano (2003)], θα υπάρξει πίεση για μικρότερη μόχλευση, αυξημένη ρευστότητα και απλούστερα προϊόντα. Με όρους των αναλυόμενων δεικτών, ο λόγος των καταθέσεων προς το συνολικό ενεργητικό θα τείνει να αυξηθεί, όπως και ο λόγος των ιδίων κεφαλαίων, ενώ ο λόγος των δανείων προς καταθέσεις να μειωθεί. Ακόμη και αν δεν άλλαζε το θεσμικό πλαίσιο, οι ίδιες οι τράπεζες θα ελάμβαναν παρόμοια μέτρα, υπό την πίεση των πελατών τους και από τις δύο πλευρές του ισολογισμού - καταθετών και άλλων χρηματοδοτών από την πλευρά του παθητικού, δανειζομένων και άλλων συναλλασσόμενων από την πλευρά του ενεργητικού. Μέτρα τα οποία θα οδηγούσαν σε παρόμοιες με τις προλεχθείσες αλλαγές στη δομή των τραπεζικών ισολογισμών: μικρότερη χρηματοδότηση από τις αγορές και μεγαλύτερη από τις (θεωρούμενες ως) σταθερότερες καταθέσεις, περισσότερα ίδια κεφάλαια, απλούστερη διάρθρωση των εποπτικών κεφαλαίων, καλύτερη ποιότητα των στοιχείων του ενεργητικού, λιγότερο αδιαφανείς (opaque) ισολογισμοί, μικρότερη έμφαση στις ποσοτικές τεχνικές για την εκτίμηση των κινδύνων... Υπάρχει, επίσης, αναφορικά με το θεσμικό πλαίσιο, ένας ευρύς προβληματισμός διεθνώς για το αν οι μεγάλες τράπεζες πρέπει να συρρικνωθούν ώστε να μειωθεί το too big to fail πρόβλημα και τα συν αυτώ στρεβλά κίνητρα των τραπεζών και οι κίνδυνοι για την οικονομία. Η δυνατότητα των τραπεζών να επηρεάζουν τις αποφάσεις της πολιτικής ηγεσίας εισηγείται ότι αυτός ο προβληματισμός κατά πάσα πιθανότητα δεν θα οδηγήσει σε μέτρα. Αναφορικά με τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές χρήματος και κεφαλαίων, η υπόθεση εργασίας είναι ότι θα επικρατήσει η κοινή λογική: Δεν θα επέλθει δραματική συρρίκνωση, όπως αυτή η οποία ακολούθησε την κρίση της δεκαετίας του 1930 και διήρκεσε μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 1970, αλλά ούτε και θα επιστρέψει η προ της κρίσεως ευφορία, όπως συνέβη μετά την κρίση του Μεξικού το 1994, της Ν.Α. Ασίας το 1997 και σε πλείστες όσες άλλες περιπτώσεις. Η δραματική συρρίκνωση, εάν επέλθει, θα είναι αποτέλεσμα ενός πολύ αυστηρού θεσμικού πλαισίου, ανάλογου με το αναποτελεσματικό πλαίσιο το οποίο υπήρχε μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 70. Σε αυτή την περίπτωση δεν θα μιλάμε για τράπεζες οι οποίες λειτουργούν με χρηματοοικονομικά κριτήρια, όπως αυτά τα οποία διέπουν την παρούσα ανάλυση, αλλά για τράπεζες οι οποίες κινούνται με βάση ένα ογκώδες βιβλίο κανονισμών: Ποιος θα πάρει πίστωση και με ποιους όρους, ποιο θα είναι το επιτόκιο καταθέσεων, ποιος θα δικαιούται να εξάγει κεφάλαια και με ποιους όρους... Μάλλον απίθανο να συμβεί. 202

13 Άγγελος Αντζουλάτος Τραπεζική - Τάσεις (Πριν) & Προοπτικές (Μετά την Κρίση) Αλλά και η ευφορία είναι μάλλον απίθανο να επιστρέψει, τουλάχιστον σύντομα. Οι κυοφορούμενες αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο δεν είναι ευνοϊκές. Ούτε και οι οικονομικές συνθήκες: Για αρκετά χρόνια μετά το ξέσπασμα μιας χρηματοοικονομικής κρίσεως, οι τιμές των ακινήτων και των μετοχών, και ο ρυθμός αυξήσεως του ΑΕΠ παραμένουν χαμηλότερα από τα προ της κρίσεως επίπεδα, ενώ η ανεργία υψηλότερα [Rreinhart and Rogoff (2009)]. Εάν, παρά ταύτα, επιστρέψει η ευφορία, σύντομα θα μιλάμε για την επόμενη κρίση, οπότε το παρόν κείμενο θα έχει εφαρμογή τότε. Η αναμενόμενη μείωση της προσφοράς δανείων, λόγω των πιέσεων από τις διεθνείς δυνάμεις, θα συνοδευθεί και από μείωση της ζητήσεως, λόγω κυρίως των δυνάμεων χώρας. Λεπτομέρειες, με επίκεντρο την Ελλάδα, παρέχονται κατωτέρω. Στο νέο περιβάλλον, η λειτουργία των τραπεζών θα βελτιωθεί και ο ρόλος τους στην οικονομία θα αναβαθμιστεί ποιοτικά. Τα θεμελιώδη οικονομικά μεγέθη των αιτουμένων χρηματοδότηση θα έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα στις σχετικές αποφάσεις, αυξάνοντας τον ρόλο των τραπεζών ως παραγόντων οι οποίοι επιλύουν τα προβλήματα της ασύμμετρης πληροφορήσεως τα οποία υπάρχουν στις σχέσεις χρηματοδοτών και χρηματοδοτουμένων. Στην αναβάθμιση του ρόλου των τραπεζών θα συμβάλει και η τρωθείσα αξιοπιστία των οίκων αξιολογήσεως πιστωτικού κινδύνου (credit rating agencies), των «παικτών» οι οποίοι μετριάζουν τα εν λόγω προβλήματα για τους επενδυτές οι οποίοι δεν έχουν τον χρόνο, τα μέσα και την τεχνογνωσία να κάνουν τις σχετικές αναλύσεις. Τα αυστηρότερα κριτήρια και η μειωμένη διαθεσιμότητα χρηματοδοτήσεων θα ασκήσουν πίεση για μείωση των ελλειμμάτων και των χρεών, κυβερνήσεων, χωρών, επιχειρήσεων και νοικοκυριών, και για αύξηση των αποταμιεύσεων. Ένεκα αυτής, ίσως μειωθεί ο λόγος των πιστώσεων ως προς το ΑΕΠ. Παρά ταύτα, ο ρόλος των τραπεζών θα ενισχυθεί ποιοτικά, καθότι θα έχουν μεγαλύτερο ποσοστό στη χρηματοδότηση του ιδιωτικού τομέα από ό,τι πριν την κρίση, ενώ οι αγορές θα έχουν μικρότερο. Στην Ελλάδα, ειδικότερα, οι ανωτέρω διεθνείς δυνάμεις θα ενισχυθούν από την ανάγκη των νοικοκυριών να αποταμιεύουν περισσότερο, λόγω και της συρρικνώσεως του κράτους προνοίας, και από την ανάγκη για παραγωγικές επενδύσεις οι οποίες δημιουργούν θέσεις εργασίας και οδηγούν στην άνοδο του ΑΕΠ και των εισοδημάτων. Το τελευταίο θα συμβάλει στη μείωση του φορτίου των συσσωρευμένων χρεών του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, ενώ, όπως προκύπτει από την ταυτότητα αποταμιεύσεων-επενδύσεων, η αύξηση των αποταμιεύσεων μπορεί να συμβάλει στην αναγκαία μείωση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Επίσης, τα αυστηρότερα χρηματοδοτικά κριτήρια στις διεθνείς αγορές θα μεταφερθούν και στην εγχώρια οικονομία: Εάν οι εγχώριες τράπεζες χορηγούν παρακινδυνευμένα δάνεια, ο αυξημένος κίνδυνος των στοιχείων του ενεργητικού θα προκαλέσει προβλήματα στη χρηματοδότησή τους από τις διεθνείς αγορές. Περαιτέρω, η αύξηση των αποταμιεύσεων θα συμβάλει και στην αύξηση των καταθέσεων και στην περαιτέρω ενίσχυση του ρόλου των τραπεζών στην ελληνική οικονομία. Με την αποστροφή προς τον κίνδυνο των νοικοκυριών να έχει αυξηθεί, συνεπεία των διαδοχικών κρίσεων των τελευταίων ετών, στις επενδυτικές αποφάσεις τους θα έχει μεγαλύτερη βαρύτητα η ασφάλεια, την οποία παρέχουν οι καταθέσεις, έναντι των αποδόσεων, τις οποίες παρέχουν οι επενδύσεις στις αγορές. Αυτό θα δώσει ώθηση στη δημιουργία σύνθετων καταθετικών προϊόντων, τα οποία επιτρέπουν ικανοποιητικές αποδόσεις, ενώ ταυτόχρονα προστατεύουν το κεφάλαιο, όπως, μακροπρόθεσμες καταθέσεις με εγγυημένο πραγματικό επιτόκιο - για προστασία από τον κίνδυνο του πληθωρισμού. Αναζητώντας επιπλέον πηγές κερδοφορίας, οι ελληνικές τράπεζες θα αυξήσουν τη λειτουργική διαφοροποίησή τους, με αποτέλεσμα την αύξηση του μη-επιτοκιακού εισοδήματος ως ποσοστού του λειτουργικού εισοδήματος. Η διαφοροποίηση μάλλον δεν θα προέλθει από κερδοσκοπικές τοποθετήσεις, αλλά από αύξηση των προμηθειών τόσο από παραδοσιακές δραστηριότητες διαμεσολαβήσεως όσο και από μη παραδοσιακές δραστηριότητες, όπως ασφάλειες και προϊόντα περιβαλλοντικής χρηματοοικονομικής. Η αλλαγή του ασφαλιστικού συστήματος και τα εντεινόμενα περιβαλλοντικά προβλήματα θα συμβάλουν προς αυτή την κατεύθυνση. Όπως και το περισσότερο ευμετάβλητο μακροοικονομικό περιβάλλον. 203

14 ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: Κρίση και ΕλΛηνικές Τράπεζες Εν ολίγοις, η εκτίμηση του γράφοντος είναι ότι τόσο οι κυοφορούμενες αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο και οι αναμενόμενες μεταβολές στις διεθνείς χρηματαγορές, όσο και οι ανάγκες της ελληνικής οικονομίας, θα οδηγήσουν σε αύξηση του ρόλου των τραπεζών και σε βελτίωση της λειτουργίας τους - προς όφελος της πραγματικής οικονομίας. Ο χρόνος θα δείξει εάν αυτή η αισιόδοξη εκτίμηση επαληθευθεί. Απαραίτητη προϋπόθεση προς τούτο είναι οι αρχές της χώρας να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα. Η μεν Τράπεζα της Ελλάδος, στον βαθμό που της επιτρέπει το θεσμικό πλαίσιο της ευρωζώνης, να δώσει κίνητρα στις τράπεζες για χρηματοδότηση παραγωγικών επενδύσεων. Η δε κυβέρνηση να μειώσει τα αντικίνητρα για δημιουργικές δραστηριότητες και αποταμίευση, και να θεσπίσει κίνητρα για μακροπρόθεσμες αποταμιεύσεις τις οποίες καθιστά αναγκαίες η συρρίκνωση του κράτους πρόνοιας. Επιπλέον, η κυβέρνηση θα πρέπει να μην παρεμβαίνει στις χρηματοδοτικές αποφάσεις των τραπεζών με κριτήρια μη χρηματοοικονομικά. Και μία σχετική με το θεσμικό πλαίσιο παρατήρηση. Η διαφορετική εμπειρία της Ελλάδας, αλλά και οι διαφορετικές ανάγκες της οικονομίας της, εισηγούνται ότι οι όποιες αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο και αν προκριθούν, θα πρέπει να υπάρχει περιθώριο προσαρμογής στις ιδιαίτερες συνθήκες της χώρας. Ένας κώδικας οδικής κυκλοφορίας - γιατί το θεσμικό πλαίσιο είναι ο κ.ο.κ. του χρηματοοικονομικού συστήματος, όσο καλός και αν είναι, δεν μπορεί να είναι εξ ίσου κατάλληλος για όλες τις χώρες. 204

15 Άγγελος Αντζουλάτος Τραπεζική - Τάσεις (Πριν) & Προοπτικές (Μετά την Κρίση) Βιβλιογραφία Antzoulatos, Angelos A., Ekaterini Panopoulou and Chris Tsoumas. Do Financial Systems Converge?, forthcoming (2011), Review of International Economics. Acemoglu, Daron, Johnson, Simon and James A. Robinson (2001), The Colonial Origins of Comparative Development: An Empirical Investigation, American Economic Review 91, pp Allen, Franklin and Douglas Gale (2001), Comparing Financial Systems, MIT Press, Cambridge, MA. Allen, Franklin, Chui, Michael K. F. and Angela Maddaloni (2004), Financial Systems in Europe, the USA and Asia, Oxford Review of Economic Policy 20(4), pp Allen, Franklin and Anthony M. Santomero (2001), What Do Financial Intermediaries Do?, Journal of Banking and Finance 25, pp Bae, Kee-Hong and Vidhan K. Goyal (2009), Creditor Rights, Enforcement and Bank Loans, The Journal of Finance, Vol. LXIV, No. 24, pp (April). Beck, Thorsten, Demirguc-Kunt, Asli and Ross Levine (2000), A New Database on Financial Development and Structure, World Bank Economic Review 14, pp (2003a), Law, Endowments, and Finance, Journal of Financial Economics 70, pp (2003b), Law and Finance: Why Does Legal Origin Matter?, Journal of Comparative Economics 31, pp Bianco, Magda, Gerali, Andrea and Riccardo Massaro (1997), Financial Systems Across Developed Economies : Convergence or Path Dependence?, Research in Economics 51, pp Blanchard, O. and F. Giavazzi (2002), Current Account Deficits in the Euro-area: The End of the Feldstein-Horioka Puzzle?, Brookings Papers on Economic Activity, 2002/2, pp Boyd, John H. and Mark Gertler (1994), Are Banks Dead? Or, Are the Reports Greatly Exaggerated?, in The Declining Role of Banking, Federal Reserve Bank of Chicago, May, pp DeYoung, Robert and Tara Rice (2004a), How Do Banks Make Money? The Fallacies of Fee Income, Federal Reserve Bank of Chicago Economic Perspectives, Fourth Quarter, pp (2004b), How Do Banks Make Money? A Variety of Business Strategies, Federal Reserve Bank of Chicago Economic Perspectives, Fourth Quarter, pp (2004c), Non-Interest Income and Financial Performance at U.S. Commercial Banks, The Financial Review 39, pp Djankov, Simeon, McLiesh, Caralee and Andrei Shleifer (2007), Private Credit in 129 Countries, Journal of Financial Economics 84, pp Goddard, John, Philip Molyneux, John O. S. Wilson and Manouche Tavakoli (2007), European Banking: An Overview, Journal of Banking and Finance 31, pp Gorton, Gary and Andrew Winston (2003), Financial Intermediation, chapter 8 in Handbook of the Economics of Finance, edited by G. M. Constantinides, M. Harris and R. M. Stulz, North-Holland, pp Guiso, Luigi, Sapienza, Paola and Luigi Zingales, The Role of Social Capital in Financial Development, American Economic Review 94(3) (2004), pp Houston, Joel F., Chen Lin, Ping Lin and Yue Ma (2010), Creditor Rights, Information Sharing, and Bank Risk Taking, Journal of Financial Economics, Vol. 96, pp Laeven, Luc and Ross Levine (2007), Is There a Diversification Discount in Financial Conglomerates?, Journal of Financial Economics (85), pp La Porta, Rafael, Lopez de Silanes, Florencio and Andrei Shleifer (2008), The Economic Consequences of Legal Origins, Journal of Economic Literature 46(2), pp La Porta, Rafael, Lopez de Silanes, Florencio, Shleifer, Andrei and Robert Vishny (2007), Legal Determinants of External Finance, Journal of Finance 52(3), pp

16 ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: Κρίση και ΕλΛηνικές Τράπεζες (2000), Investor Protection and Corporate Governance, Journal of Financial Economics (58), pp Lepetit, Laetitia, Emmanuelle Nys, Philippe Rous and Amine Tarazi (2008), Bank Income Structure and Risk: An Empirical Analysis of European Banks, Journal of Banking and Finance 32, pp OECD (2007), Bank Profitability - Methodological Country Notes. Qi, Yaxuan, Lucas Roth and John K. Wald (2010), Political Rights and the Cost of Debt, Journal of Financial Economics, Vol. 95, pp Qian, Jun and Philip E. Strahan (2007), How Laws and Institutions Shape Financial Contracts: The Case of Bank Loans, Journal of Finance, Vol. LXII, No. 6, pp (December). Rajan, Raghuram and Luigi Zingales (2003), The Great Reversals: The Politics of Financial Development in the Twentieth Century, Journal of Financial Economics 69(1), pp Reinhart, Carmen M. and Kenneth S. Rogoff (2009), This Time is Different - Eight Centuries of Financial Folly, Princeton University Press, Princeton. Schmidt, Reinhard H., Hackethal, Andreas and Marcell Tyrell (1999), Disintermediation and the Role of Banks in Europe: An International Comparison, Journal of Financial Intermediation 8, pp Stulz, Rene M. and Rohan Williamson (2003), Culture, Openness and Finance, Journal of Financial Economics 70(3), pp Tufano, Peter (2003), Financial Innovation, chapter 6 in Handbook of the Economics of Finance, edited by G. M. Constantinides, M. Harris and R. M. Stulz, North-Holland, pp

Τραπεζική Τάσεις (Πριν) & Προοπτικές (Μετά την Κρίση)

Τραπεζική Τάσεις (Πριν) & Προοπτικές (Μετά την Κρίση) Τραπεζική Τάσεις (Πριν) & Προοπτικές (Μετά την Κρίση) Άγγελος Α. Αντζουλάτος 1 Καθηγητής Τραπεζικής Τμήμα Χρηματοοικονομικής & Τραπεζικής Διοικητικής Πανεπιστήμιο Πειραιώς antzoul@unipi.gr Περιεχόμενα.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Investment Banking Διάλεξη 2 Αρχές Τραπεζικής Διοικητικής

Investment Banking Διάλεξη 2 Αρχές Τραπεζικής Διοικητικής Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Τραπεζικής και Χρηματοοικονομικής Διοικητικής Investment Banking Διάλεξη 2 Αρχές Τραπεζικής Διοικητικής Μιχάλης Ανθρωπέλος anthropel@unipi.gr 1 Βασικά στοιχεία της τραπεζικής

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι, Ευχαριστώ για την παρουσία σας σημερινή εκδήλωση. Ευχαριστώ επίσης την Ο.Κ.Ε. και το Πρόεδρό της, κ. Πολυζωγόπουλο, για την τιμή που μου έκαναν να μου ζητήσουν να μιλήσω

Διαβάστε περισσότερα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Κεφάλαιο 25 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Το χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070 ΠΕΡΙΛΗΨΗ (2 ου μέρους κεφαλαίου 12 ( από το 12.4. και μετά, του βιβλίου Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές, του D. Mc Aleese) Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες Βασικά Σημεία : *Κεντρικές Τράπεζες,

Διαβάστε περισσότερα

ΟτραπεζικόςτομέαςστηνΚύπρο

ΟτραπεζικόςτομέαςστηνΚύπρο ΟτραπεζικόςτομέαςστηνΚύπρο Επίκαιρα ζητήματα και προκλήσεις Μιχάλης Καμμάς Οικονομολόγος Πανεπιστήμιο Κύπρου 15 Φεβρουαρίου 2012 1 1. Ιδιοκτησία Τραπεζών και ο ρόλος τους στην οικονομία 2. Σύνθεση του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟ ΣΤΟΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟ «Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ»

ΑΡΘΡΟ ΣΤΟΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟ «Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ» ΑΡΘΡΟ ΣΤΟΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟ «Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ» Το ελληνικό χρηματοπιστωτικό σύστημα υπήρξε πρωτοπόρος κλάδος στη διαδικασία μετασχηματισμού και σύγκλισης της ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ ΧΟΡΗΓΗΣΕΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

ΕΡΕΥΝΑ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ ΧΟΡΗΓΗΣΕΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΡΕΥΝΑ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ ΧΟΡΗΓΗΣΕΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Ι. Δάνεια ή πιστωτικά όρια προς 1. Το τελευταίο τρίμηνο, ποιες μεταβολές σημειώθηκαν όσον αφορά τα κριτήρια της τράπεζάς σας για τη χορήγηση δανείων ή πιστωτικών

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

8. Η παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου

8. Η παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου 8. Η παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου 1. Τα αναμενόμενα οφέλη από την παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου 2. Πόσο αποτελεσματικά λειτουργεί η παγκόσμια αγορά κεφαλαίου; 3. Οι συστημικοί κίνδυνοι των

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑ 11 Αυγούστου 211 Έρευνα Τραπεζικών Χορηγήσεων Σύγκριση συγκεντρωτικών αποτελεσμάτων για την Κύπρο και τη ζώνη του ευρώ ΙΟΥΛΙΟΣ 211 Η Έρευνα Τραπεζικών Χορηγήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Χρηματοοικονομική. Διεθνής Χρηματοοικονομική

Διεθνής Χρηματοοικονομική. Διεθνής Χρηματοοικονομική Διεθνής Χρηματοοικονομική 1 Περιγραφή Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι να εισαγάγει τους φοιτητές στις βασικές αρχές λειτουργίας των διεθνών αγορών χρήματος και κεφαλαίου και του διεθνούς νομισματικού

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

MANAGEMENT OF FINANCIAL INSTITUTIONS

MANAGEMENT OF FINANCIAL INSTITUTIONS MANAGEMENT OF FINANCIAL INSTITUTIONS ΔΙΑΛΕΞΗ: «ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ» (Foreign Exchange Risk) Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Χρηματοοικονομικής Καθηγητής Γκίκας Χαρδούβελης 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ορισμός Συναλλαγματικού

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι και Επενδυτική Πολιτική. Προφίλ Κινδύνου και Απόδοσης

Στόχοι και Επενδυτική Πολιτική. Προφίλ Κινδύνου και Απόδοσης (LF) Fund of Funds Global Low, ένα υπό-αμοιβαίο κεφάλαιο του αμοιβαίου κεφαλαίου(lf) Fund of Funds Σειρά Μεριδίων Eurobank, ISIN: LU0956610256, Νόμισμα: EUR Η Eurobank Fund Management Company (Luxembourg)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ

ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ Πρόταση για ρύθμιση δανείων ξενοδοχειακών επιχειρήσεων 1. Ελληνική Οικονομία και Τουρισμός Ο τουρισμός είναι σημαντικός τομέας για την ελληνική οικονομία από απόψεως

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες.

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες. Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΜΠΣ Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής για Στελέχη Μάθημα: Οικονομική για Στελέχη Επιχειρήσεων Εξέταση Δεκεμβρίου 2007 Ονοματεπώνυμο: Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακά προβλήματα της Ελληνικής Οικονομίας πριν και κατά την κρίση

Αναπτυξιακά προβλήματα της Ελληνικής Οικονομίας πριν και κατά την κρίση Αναπτυξιακά προβλήματα της Ελληνικής Οικονομίας πριν και κατά την κρίση Αντώνης Γεωργόπουλος Καθηγητής Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Πανεπιστήμιο Πατρών Main literature on Investment Development Path RAJNEESH

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ

Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ Ανάλυση λογιστικών καταστάσεων Ένας από τους σκοπούς της χρηματοοικονομικής επιστήμης αποτελεί η αξιολόγηση και αξιοποίηση των στοιχείων που έχουν συγκεντρωθεί και καταγραφεί

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης 1. Εισαγωγή Οι προβλεπόμενες υψηλές χρηματοδοτικές ανάγκες του Ελληνικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης στο μέλλον καθιστούν επιτακτική την αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

Τα αίτια της πρόσφατης παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης

Τα αίτια της πρόσφατης παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης Τα αίτια της πρόσφατης παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης Χρήστος Καμπόλης Επίκουρος Καθηγητής Οικονομικών & Χρηματοοικονομικής, ALBA Graduate Business School, και Επιστημονικός Συνεργάτης, International

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: "Μελέτη της χρηματοοικονομικής αποτύπωσης περιβαλλοντικών πληροφοριών, της περιβαλλοντικής διαχείρισης, επίδοσης και αποτελεσματικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων"

Διαβάστε περισσότερα

Ναυτιλιακή Χρηματοδότηση Αθήνα, 7/6/2007 Κωνσταντίνος Δημητρίου Account manager, NBG

Ναυτιλιακή Χρηματοδότηση Αθήνα, 7/6/2007 Κωνσταντίνος Δημητρίου Account manager, NBG Ναυτιλιακή Χρηματοδότηση Αθήνα, 7/6/2007 Κωνσταντίνος Δημητρίου Account manager, NBG Οι Ναυτιλιακές Αγορές θεωρούνται υψηλού κινδύνου Λόγω των έντονων διακυμάνσεων (cyclicality) Λόγω των σημαντικών κεφαλαίων

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Κινδύνου Risk Management

Διαχείριση Κινδύνου Risk Management Διαχείριση Κινδύνου Εισαγωγικές Παρατηρήσεις Ο κίνδυνος είναι εμφανής σε όλες τις δραστηριότητες, όλων των οργανισμών ανεξάρτητα από το σκοπό και από την διάρθρωση των λειτουργιών του Οι επιχειρήσεις είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

H ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ Μέθοδοι, Πρακτικές και Επισημάνσεις

H ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ Μέθοδοι, Πρακτικές και Επισημάνσεις INVESTMENT RESEARCH & ANALYSIS JOURNAL H ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ Μέθοδοι, Πρακτικές και Επισημάνσεις [ ΜΕΡΟΣ Α ] Η Αναζήτηση της Πραγματικής Αξίας

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αντιπραγματισμός προϋποθέτει διπλή σύμπτωση επιθυμιών Σπατάλη Πόρων (Χρόνος, προσπάθεια)

Ο Αντιπραγματισμός προϋποθέτει διπλή σύμπτωση επιθυμιών Σπατάλη Πόρων (Χρόνος, προσπάθεια) Χρήμα, Τράπεζες και Ισορροπία στις Χρηματοπιστωτικές Αγορές - Χρήμα: Συνολικό Απόθεμα περιουσιακών στοιχείων που χρησιμοποιούν άμεσα οι άνθρωποι σε μια οικονομία για την αγορά αγαθών και υπηρεσιών. - Χρησιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

ALPHA BANK. Αποτελέσµατα Α τριµήνου 2005. Αθήνα, 29 Ιουνίου 2005

ALPHA BANK. Αποτελέσµατα Α τριµήνου 2005. Αθήνα, 29 Ιουνίου 2005 ALPHA BANK Αποτελέσµατα Α τριµήνου Αθήνα, 29 Ιουνίου Το Χρηµατοοικονοµικό Περιβάλλον Ικανοποιητικό χρηµατοοικονοµικό περιβάλλον Αµετάβλητα βραχυπρόθεσµα επιτόκια Υψηλοί ρυθµοί πιστωτικής επέκτασης Ταχεία

Διαβάστε περισσότερα

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Θεόδωρος Μαριόλης και Κώστας Παπουλής * Στο παρόν άρθρο διερευνούμε τη μακροχρόνια μεταβολή ή, αλλιώς, «δυναμική» του ελληνικού δημοσίου χρέους

Διαβάστε περισσότερα

Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010

Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010 Δελτίο τύπου 28 Φεβρουαρίου 2011 Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010 Η επιτυχής ολοκλήρωση της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου με την άντληση 488.2 εκατ., και η πώληση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΤΡΑΠΕΖΟΑΣΦΑΛΕΙΕΣ (Bancassurance) ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ : Alpha Bank

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΤΡΑΠΕΖΟΑΣΦΑΛΕΙΕΣ (Bancassurance) ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ : Alpha Bank ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΑΠΕΖΟΑΣΦΑΛΕΙΕΣ (Bancassurance) ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ : Alpha Bank ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΡΑΠΕΖΟΑΣΦΑΛΕΙΕΣ? Τραπεζοαφάλεια (Bancassurance) ονομάζεται η διείσδυση των τραπεζών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ 2002 ( ιεθνή Λογιστικά Πρότυπα-IAS)

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ 2002 ( ιεθνή Λογιστικά Πρότυπα-IAS) Αθήνα, 27 Φεβρουαρίου, 2003 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ 2002 ( ιεθνή Λογιστικά Πρότυπα-IAS) Αύξηση µεριδίου αγοράς κατά 1% στις Καταθέσεις και τις Χορηγήσεις Οργανικά Κέρδη 1 263 εκατ. (+7%) - Καθαρά

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Εννεαμήνου 2013 Μετά από Φόρους: Ευρώ - 102 εκατ. 1

Αποτελέσματα Εννεαμήνου 2013 Μετά από Φόρους: Ευρώ - 102 εκατ. 1 Αποτελέσματα Εννεαμήνου 2013 Μετά από Φόρους: Ευρώ - 102 εκατ. 1 - Η χρηματοοικονομική επίδοση της Τραπέζης επηρεάσθηκε θετικά από τα υψηλότερα Βασικά Λειτουργικά Έσοδα και τα μειωμένα Λειτουργικά Έξοδα.

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη «Μεταρρυθμίσεις και Οικονομική Ανάπτυξη» 20 Μαρτίου 2014 Ευθύμιος Ο. Βιδάλης Αντιπρόεδρος Δ.Σ. ΣΕΒ

Διαβάστε περισσότερα

Νέα ορολογία Παλαιά ορολογία Λόγος αλλαγής. Επεξεργασία (εμπορευμάτων και υπηρεσιών)

Νέα ορολογία Παλαιά ορολογία Λόγος αλλαγής. Επεξεργασία (εμπορευμάτων και υπηρεσιών) Περίληψη νέων όρων Νέα ορολογία Παλαιά ορολογία Λόγος αλλαγής Υπηρεσίες μεταποίησης Επεξεργασία (εμπορευμάτων και υπηρεσιών) Η νέα ορολογία περιγράφει αυτή την κατηγορία με μεγαλύτερη ακρίβεια Πρωτογενές

Διαβάστε περισσότερα

Πάντειο Πανεπιστήμιο. Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Msc. In Applied Economics. Lecture 1: Trading in a Ricardian Model

Πάντειο Πανεπιστήμιο. Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Msc. In Applied Economics. Lecture 1: Trading in a Ricardian Model Πάντειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Msc. In Applied Economics Lecture 1: Trading in a Ricardian Model Το Ρικαρδιανό υπόδειγμα με ένα συντελεστή (συνέχεια) 1. Ο μόνος σημαντικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Μάθημα 6 Χρήμα και Τράπεζες Ορισμός χρήματος! Χρήμα είναι το σύνολο των οικονομικών αξιών που οι άνθρωποι χρησιμοποιούν σε καθημερινή βάση για την αγορά αγαθών και υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα»

HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα» HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα» Κυρίες και κύριοι, Παρασκευή, 13 Μαρτίου 2015 Χαιρετισμός από

Διαβάστε περισσότερα

EIΣΗΓΗΤΗΣ: ΤΖΑΝΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ email: d.tzanas@tecgroup.gr

EIΣΗΓΗΤΗΣ: ΤΖΑΝΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ email: d.tzanas@tecgroup.gr EIΣΗΓΗΤΗΣ: ΤΖΑΝΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ email: d.tzanas@tecgroup.gr FOCUS ON THE FIRST LINE!!! Αξιολογήστε την προοπτική του προσδοκώμενου κύκλου εργασιών της υποψήφιας επιχειρηματικής σας ιδέας (1 η γραμμή της ΚΑΧκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

12o Συνέδριο Αριστοτέλης ReBuilding Sucess. Νοέμβριος 2014

12o Συνέδριο Αριστοτέλης ReBuilding Sucess. Νοέμβριος 2014 12o Συνέδριο Αριστοτέλης ReBuilding Sucess Νοέμβριος 2014 Κεφαλαιακή επάρκεια Η σημασία των «κόκκινων» δανείων Μια ένδειξη του μέτρου της σημασίας στην επιτυχή διαχείριση των κόκκινων δανείων.. Πρωταρχικό

Διαβάστε περισσότερα

ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πειραιάς, 17 Ιουλίου 2013 (Πηγή: Icap) ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Η ελληνική οικονομία εξακολούθησε να λειτουργεί υπό καθεστώς βαθειάς ύφεσης και το 2012, η έκταση της

Διαβάστε περισσότερα

Κύρια Σημεία Αποτελεσμάτων και Μεγεθών

Κύρια Σημεία Αποτελεσμάτων και Μεγεθών ΟΜΙΛΟΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΤΟΥΣ Δελτίο Τύπου, 29.08.14 2014 Κύρια Σημεία Αποτελεσμάτων και Μεγεθών Αποτελέσματα 4 ου 3μήνου 2014 Τα επαναλαμβανόμενα προ φόρων και προβλέψεων κέρδη (εξαιρουμένων

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου

Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου O Όµιλος της ΕΤΕ παρουσίασε καθαρά κέρδη για έκτο συνεχόµενο τρίµηνο τα οποία ανήλθαν σε 181 εκατ. κατά το α τρίµηνο 2014, σε σχέση µε κέρδη 27 εκατ. το α τρίµηνο 2013. Σε

Διαβάστε περισσότερα

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Σχίζας Παναγιώτης* Η διάχυση της κρίσης της στεγαστικής αγοράς των ΗΠΑ στην Ευρώπη οδήγησε τις αγορές στην επαναξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα. MSc in Accounting & Finance ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Μάθημα: ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ & ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα. MSc in Accounting & Finance ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Μάθημα: ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ & ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα MSc in Accounting & Finance ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Μάθημα: ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ & ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Η Έννοια της αγοράς Οι αγορές αποτελούν τους μηχανισμούς ανταλλαγής πραγματικών περιουσιακών

Διαβάστε περισσότερα

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 1. Οι προσδιοριστικοί παράγοντες της συνολικής ζήτησης 2. H βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά προϊόντος 3. Η βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά περιουσιακών

Διαβάστε περισσότερα

Π.Μ.Σ. στην Τραπεζική και Χρηματοοικονομική (MSc in Banking & Finance) Chris Grose, PhD

Π.Μ.Σ. στην Τραπεζική και Χρηματοοικονομική (MSc in Banking & Finance) Chris Grose, PhD Π.Μ.Σ. στην Τραπεζική και Χρηματοοικονομική (MSc in Banking & Finance) Chris Grose, PhD Μεταπτυχιακό στην Τραπεζική και Χρηματοοικονομική Το πρόγραμμα έχει ως αντικείμενο την παροχή θεωρητικής και πρακτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΙΚΈΣ ΚΑΤΑΘΈΣΕΙΣ: Η ΟΜΑΛΟΠΟΊΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΘΗΚΏΝ ΡΕΥΣΤΌΤΗΤΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΊ

ΤΡΑΠΕΖΙΚΈΣ ΚΑΤΑΘΈΣΕΙΣ: Η ΟΜΑΛΟΠΟΊΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΘΗΚΏΝ ΡΕΥΣΤΌΤΗΤΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΊ ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Διεύθυνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΡΑΠΕΖΙΚΈΣ ΚΑΤΑΘΈΣΕΙΣ: Η ΟΜΑΛΟΠΟΊΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΘΗΚΏΝ ΡΕΥΣΤΌΤΗΤΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΊ ΑΝΑΓΚΑΊΑ ΣΥΝΘΉΚΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΔΙΑΤΗΡΉΣΙΜΗ ΑΝΆΚΑΜΨΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΉΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Παράρτημα Α. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα

Ειδικό Παράρτημα Α. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Ειδικό Παράρτημα Α Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα 2013 Ετήσια έκθεση ελληνικού εμπορίου Α. Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Στο παράρτημα αυτό παρουσιάζεται ξεχωριστά για κάθε κλάδο

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΕΡΩΤΗΣΗ 2 (25 μονάδες) Υποθέστε ότι η Κεντρική Τράπεζα της χώρας Lowland ασκεί πολιτική ανοικτής αγοράς με στόχο την διευκόλυνση της οικονομικής μεγέθυνσης. α) Παρουσιάστε διαγραμματικά την πιθανή επίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Κυβερνήσεις, Χρηματαγορές και Μακροοικονομία

Κυβερνήσεις, Χρηματαγορές και Μακροοικονομία Κυβερνήσεις, Χρηματαγορές και Μακροοικονομία Εισαγωγή στους εθνικούς λογαριασμούς Με έμφαση στους εξωτερικούς λογαριασμούς μίας χώρας Οδοδείκτης Μέρος Α Βασικές Έννοιες Μέρος Β Αναλύσεις Βραχυχρονίων Διακυμάνσεων

Διαβάστε περισσότερα

H ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ Μέθοδοι, Πρακτικές και Επισημάνσεις

H ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ Μέθοδοι, Πρακτικές και Επισημάνσεις INVESTMENT RESEARCH & ANALYSIS JOURNAL H ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ Μέθοδοι, Πρακτικές και Επισημάνσεις [ ΜΕΡΟΣ B ] Οι Σημαντικότερες Μέθοδοι Αποτίμησης

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014 Επαρκής ρευστότητα και ισχυροποίηση του ισολογισμού Επαρκής ρευστότητα παρά τις δυσμενείς συνθήκες Δάνεια προς καταθέσεις στο 95% σε επίπεδο Ομίλου, και 83% στην Ελλάδα Τρέχουσα

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά Αποτελέσματα Ασφαλιστικών Επιχειρήσεων 2011

Οικονομικά Αποτελέσματα Ασφαλιστικών Επιχειρήσεων 2011 Οικονομικά Αποτελέσματα Ασφαλιστικών Επιχειρήσεων 2011 with English supplement Υπηρεσία Μελετών και Στατιστικής www.eaee.gr / Εκδόσεις και Έντυπα Σεπτέμβριος 2012 Οικονομικές Μελέτες 34 Σύνοψη βασικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.:210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Κεφαλαιακή Επάρκεια: Ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας διαμορφώνεται στο 8,1% μετά την καταβολή από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κεφαλαιακής

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία κ. Nicolette Kressl Υφυπουργού Οικονομικών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας

Ομιλία κ. Nicolette Kressl Υφυπουργού Οικονομικών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας Ομιλία κ. Nicolette Kressl Υφυπουργού Οικονομικών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας Εισαγωγή Κατ αρχάς θα ήθελα να σας μεταφέρω τους χαιρετισμούς του πρώην Ομοσπονδιακού Υπουργού των Οικονομικών,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση. προς επενδυτές

Παρουσίαση. προς επενδυτές 1 εκεµβρίου 2006 Σύνοψη Συγκροτήµατος Στρατηγική και Βασικοί παράγοντες κερδοφορίας Σηµαντικά οικονοµικά στοιχεία Παράρτηµα 1 Παρουσίαση Παράρτηµα 2 προς επενδυτές Σελίδα 1 1 εκεµβρίου 2006 Σύνοψη Συγκροτήµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ «ΚΥΠΡΟΥ ASSET MANAGEMENT Α.Ε..Α.Κ»

ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ «ΚΥΠΡΟΥ ASSET MANAGEMENT Α.Ε..Α.Κ» ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ «ΚΥΠΡΟΥ ASSET MANAGEMENT Α.Ε..Α.Κ» ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΤΑΚΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ ΤΗΣ 14ης ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ 1 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2012 31 ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012 Κύριοι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ 1.1 Τι είναι η κοινωνικο-οικονομική αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Στις επόμενες σελίδες που ακολουθούν, μπορείτε να δείτε:

Στις επόμενες σελίδες που ακολουθούν, μπορείτε να δείτε: Στις επόμενες σελίδες που ακολουθούν, μπορείτε να δείτε: ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΙΘΜΟ ΕΙΚΤΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ... 2 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΟΧΛΕΥΣΗΣ... 3 ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Μ.Ρ. Α.Ε.... 4 ΑΥΤΟΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Q1.15

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Q1.15 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Q1.15 Επαρκής ρευστότητα και ισχυροποίηση του ισολογισμού Επαρκής ρευστότητα παρά τις δυσμενείς συνθήκες Δάνεια προς καταθέσεις στο 104% σε επίπεδο Ομίλου και 95% στην Ελλάδα Τρέχουσα

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Διάρθρωση Παρουσίασης Α. Γιατί επιδιώκεται η ένταξη στη Ζώνη του Ευρώ από μικρές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

Apollo Investment Fund Plc. Σελίδα

Apollo Investment Fund Plc. Σελίδα ΕΝ ΙΑΜΕΣΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΜΑΡΤΙΟΥ 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελίδα ΕΝ ΙΑΜΕΣΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 2 ΕΝ ΙΑΜΕΣΟΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 3 ΕΝ ΙΑΜΕΣΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΛΛΑΓΩΝ ΣΤΑ Ι ΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 «Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» DERMOT McALEESE: «Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές»

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 «Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» DERMOT McALEESE: «Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές» ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ& ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ: ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: «ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ» ΔΙΔΑΣΚΩΝ: AΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Δια Βίου Εκπαίδευσης Σύγχρονα Χρηματοοικονομικά Μέσα και Οικονομική Πολιτική Περιεχόμενο Προγράμματος

Πρόγραμμα Δια Βίου Εκπαίδευσης Σύγχρονα Χρηματοοικονομικά Μέσα και Οικονομική Πολιτική Περιεχόμενο Προγράμματος Πρόγραμμα Δια Βίου Εκπαίδευσης Σύγχρονα Χρηματοοικονομικά Μέσα και Οικονομική Πολιτική Περιεχόμενο Προγράμματος Η «επενδυτική τραπεζική» είναι ένα αντικείμενο το οποίο μπορεί να αξιοποιήσει διαφορετικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ: Ετήσια Έκθεση 2011

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ: Ετήσια Έκθεση 2011 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάµη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatasi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 630 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΟΥ ΗΔΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΑΝ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥΣ ΧΡΗΣΗΣ 2014/2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 630 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΟΥ ΗΔΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΑΝ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥΣ ΧΡΗΣΗΣ 2014/2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 5 Μαρτίου 2015 ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 630 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΟΥ ΗΔΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΑΝ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥΣ ΧΡΗΣΗΣ 2014/2013 Αναφορικά με τις επιδόσεις των ελληνικών επιχειρήσεων για το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γενική Συνέλευση των Μετόχων Παρασκευή, 21 Μαΐου 2010 Ομιλία του Προέδρου, κ. Β. ΡΑΠΑΝΟΥ

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γενική Συνέλευση των Μετόχων Παρασκευή, 21 Μαΐου 2010 Ομιλία του Προέδρου, κ. Β. ΡΑΠΑΝΟΥ ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γενική Συνέλευση των Μετόχων Παρασκευή, 21 Μαΐου 2010 Ομιλία του Προέδρου, κ. Β. ΡΑΠΑΝΟΥ Κυρίες και κύριοι μέτοχοι, Η ετήσια γενική συνέλευση της Εθνικής Τράπεζας γίνεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης: μια γενική προσέγγιση

Χρηματοδότηση σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης: μια γενική προσέγγιση Χρηματοδότηση σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης: μια γενική προσέγγιση (βασισμένη στο μοντέλο στρατηγικής που αναπτύχθηκε για το έργο SEED REG) Ε.Κ.Ε.Τ.Α. Εθνικό Κέντρο Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή 2 Κεφάλαιο 2: Διαχρονική αξία του χρήματος 6 Κεφάλαιο 3: Ανάλυση χρηματοοικονομικών δεικτών 34

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή 2 Κεφάλαιο 2: Διαχρονική αξία του χρήματος 6 Κεφάλαιο 3: Ανάλυση χρηματοοικονομικών δεικτών 34 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος xiv ΜΕΡΟΣ Α Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή 2 1.1 Αντικειμενικός σκοπός μιας επιχείρησης 2 1.2 Βασικές χρηματοοικονομικές αποφάσεις 3 Σύνοψη 4 Κεφάλαιο 2: Διαχρονική αξία του χρήματος 6 2.1 Απλός

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ Χ.Α.Α ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΒΑΤΗΓΟΥ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ Χ.Α.Α ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΒΑΤΗΓΟΥ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ Χ.Α.Α ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΒΑΤΗΓΟΥ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ Μελέτη του γενικότερου οικονομικού περιβάλλοντος, τόσο της διεθνούς, όσο και της εγχώριας οικονομίας, ανάλυση του κλάδου

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρηματικό Σχέδιο - Βασικά

Επιχειρηματικό Σχέδιο - Βασικά Επιχειρηματικό Σχέδιο - Βασικά στοιχεία χρηματο-οικονομικής οικονομικής ανάλυσης 1 ο θερινό σχολείο νεανικής επιχειρηματικότητας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Μ. Μπεκιάρης Ποια ζητήματα θα μας απασχολήσουν; Πώς

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2015 μετά από Φόρους Ευρώ -115,8 εκατ.

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2015 μετά από Φόρους Ευρώ -115,8 εκατ. Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2015 μετά από Φόρους Ευρώ -115,8 εκατ. Κύριες Εξελίξεις - Σημαντική βελτίωση του Αποτελέσματος προ Προβλέψεων, το οποίο αυξήθηκε κατά 17% το α τρίμηνο και διαμορφώθηκε σε Ευρώ 294,6

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ κ. ΠΕΛΟΠΙΔΑ ΚΑΛΛΙΡΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΔΑΝΕΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΑ»

Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ κ. ΠΕΛΟΠΙΔΑ ΚΑΛΛΙΡΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΔΑΝΕΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΑ» Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ κ. ΠΕΛΟΠΙΔΑ ΚΑΛΛΙΡΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΔΑΝΕΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΑ» Θεσσαλονίκη, 2 Σεπτεμβρίου 2008 Η αυξανόμενη πιστωτική επέκταση σε συνδυασμό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Περιόδου από 1 ης Ιανουαρίου 2011 έως 31 ης Μαρτίου 2011

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Περιόδου από 1 ης Ιανουαρίου 2011 έως 31 ης Μαρτίου 2011 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Περιόδου από 1 ης Ιανουαρίου 2011 έως 31 ης Μαρτίου 2011 «Η συνεχιζόμενη οικονομική ύφεση, η οποία πλήττει την Ελληνική κοινωνία έχει συρρικνώσει σημαντικά το σύνολο της δραστηριότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Πλαίσιο ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες της κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ με βάση τα στοιχεία που ήταν διαθέσιμα

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων

Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων 1 Θέματα παρουσίασης Η Παγκόσμια Αγορά ο κύκλος της οικονομίας και των επενδύσεων Το Τρίπτυχο της Επένδυσης : Κατανομή Διασπορά Χρονικός Ορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΙΚΑ ΟΜΟΛΟΓΑ. Μια Χρήσιµη Οδός Χρηµατοδότησης Ζητήµατα & Πλεονεκτήµατα για τις Ελληνικές Εισηγµένες Εταιρίες

ΕΤΑΙΡΙΚΑ ΟΜΟΛΟΓΑ. Μια Χρήσιµη Οδός Χρηµατοδότησης Ζητήµατα & Πλεονεκτήµατα για τις Ελληνικές Εισηγµένες Εταιρίες Φεβρουάριος 2005 ΕΤΑΙΡΙΚΑ ΟΜΟΛΟΓΑ Μια Χρήσιµη Οδός Χρηµατοδότησης Ζητήµατα & Πλεονεκτήµατα για τις Ελληνικές Εισηγµένες Εταιρίες Νικόλαος Ηρ. Γεωργιάδης, Χριστόφορος Ι. Μακρυάς (*) Τα τελευταία χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Λαϊκή Επενδυτική Λίµιτεδ

Λαϊκή Επενδυτική Λίµιτεδ Ενηµερωτική συνάντηση µε επενδυτές και αναλυτές Λευκωσία, Το Όραµα µας Να ξεχωρίζουµε ανάµεσα στις εταιρείες του κλάδου µας ως οι κορυφαίοι δηµιουργοί αξίας για τους πελάτες, µετόχους και το προσωπικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Αποταμίευση και ο Ρόλος της στην Ελληνική Οικονομία

Η Αποταμίευση και ο Ρόλος της στην Ελληνική Οικονομία Η Αποταμίευση και ο Ρόλος της στην Ελληνική Οικονομία 1. Η συζήτηση γύρω από την εθνική αποταμίευση είναι εξόχως σημαντική, διότι το συγκεκριμένο μέγεθος αποτελεί βασικό προσδιοριστικό παράγοντα στη μεγέθυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Οκτώβριο του 2012 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα το οποίο διαµορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διαπλανητικά Χρέη και οι Αριστεροί του Σειρίου

Τα Διαπλανητικά Χρέη και οι Αριστεροί του Σειρίου Τα Διαπλανητικά Χρέη και οι Αριστεροί του Σειρίου Θεόδωρος Μαριόλης και Κώστας Παπουλής * Όλο και πιο συστηματικά, το τελευταίο διάστημα, διάφοροι έγκριτοι δημοσιογράφοι και πολιτικοί αναλυτές, η πλειοψηφία

Διαβάστε περισσότερα

Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση

Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση Η φερεγγυότητα των ελληνικών τραπεζών δεν κινδυνεύει απ' αυτή την κρίση, διότι δεν υπάρχουν οι δίαυλοι για τη μετάδοση στην Ελλάδα των προβλημάτων που

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 3.2 Σε Κέντρα Μελετών Ερευνών Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 3.2 Σε Κέντρα Μελετών Ερευνών Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 1. Προσωπικά στοιχεία Ονοματεπώνυμο: E-mail: Δημήτρης Π. Μπάλιος dbalios@econ.uoa.gr 2. Εκπαίδευση Περίοδος: Ιούνιος 2001 Ιούλιος 2006 Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Διδακτορικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 1. ιεθνείς οικονοµικές εξελίξεις Το διεθνές οικονοµικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από αστάθεια και αβεβαιότητα, µε προοπτική µεσοπρόθεσµα, την επιβράδυνση της οικονοµικής

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας Οικονομικά στοιχεία 2007 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2008 +70% Αύξηση Καθαρών Κερδών στα 1 678 εκατ. * σε εκατ. 2007 2006 Δ Καθαρά κέρδη μετόχων ΕΤΕ 1 678 990 +70% Καθαρά κέρδη

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch

Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch Συνέντευξη του Πανίκου Δημητριάδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, που δόθηκε στις 25 Ιουνίου 2012 στην Ηρώ Ευθυμίου Ερ.: Η ένταξη στο μηχανισμό απειλεί

Διαβάστε περισσότερα