O Ιησούς δεν έγραψε κανένα βιβλίο. H διδασκαλία Tου µεταδόθηκε προφορικά, όπως

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "O Ιησούς δεν έγραψε κανένα βιβλίο. H διδασκαλία Tου µεταδόθηκε προφορικά, όπως"

Transcript

1 H Αγία Γραφή H συγγραφή και η επιβίωση των βιβλίων της Αγίας Γραφής Πηγή: A. H Kαινή ιαθήκη. α) H συγγραφή των βιβλίων της Kαινής ιαθήκης. β) O κανόνας των βιβλίων της Kαινής ιαθήκης. γ) H κριτική του κειµένου της Kαινής ιαθήκης. B. H Παλαιά ιαθήκη. α) O κανόνας των βιβλίων της Παλαιάς ιαθήκης. β) H κριτική του κειµένου της Παλαιάς ιαθήκης. A. H Kαινή ιαθήκη α) H συγγραφή των βιβλίων της Kαινής ιαθήκης O Ιησούς δεν έγραψε κανένα βιβλίο. H διδασκαλία Tου µεταδόθηκε προφορικά, όπως και η αφήγηση της ζωής Tου, των έργων Tου, της σταύρωσης και της ανάστασής Tου. Άλλωστε ο προφορικός λόγος στη νοοτροπία των λαών της Aνατολής είχε µεγαλύτερο κύρος από τον γραπτό λόγο, συνεπώς τα γραπτά µνηµεία θεωρούνταν αναγκαία µόνο µετά τον θάνατο των έγκυρων αυτοπτών µαρτύρων. Ωστόσο η ταχύτατη διάδοση του Xριστιανισµού επιτάχυνε την καταγραφή των γεγονότων, µια και οι απόστολοι δεν µπορούσαν να βρίσκονται συγχρόνως παντού. Tα Eυαγγέλια γράφτηκαν επειδή χρειαζόταν να καλυφθούν συγκεκριµένες ανάγκες: α) η κατήχηση των πιστών, β) η απολογητική προς τους εθνικούς, γ) η διδασκαλία της Eκκλησίας, δ) η ποιµαντική φροντίδα και ενθάρρυνση, και ε) πιθανότατα η λατρευτική πράξη. Oι διαφορές ανάµεσα στις διηγήσεις των ευαγγελίων δείχνουν ότι κάθε ευαγγελιστής έγραψε ανεξάρτητα, αξιοποιώντας µε την οδηγία του Aγίου Πνεύµατος αυτά που θυµόταν ή που είχε πληροφορηθεί. Oι οµοιότητες δείχνουν ότι όλοι άντλησαν από κοινές πηγές, όλοι είχαν κοινό θέµα και όλοι είχαν την έµπνευση του Θεού. Oι Πράξεις των Aποστόλων γράφτηκαν από τον ευαγγελιστή Λουκά, για να περιγραφεί η εξέλιξη της Xριστιανικής Eκκλησίας και η διάδοση του Xριστιανικού µηνύµατος, και για να φανεί µέσα στην ιστορία της Eκκλησίας το έργο του Aγίου Πνεύµατος, που

2 συνέχισε τη διακονία του Iησού Xριστού. Aποτελούν τον συνδετικό κρίκο ανάµεσα στα Eυαγγέλια και στις Eπιστολές. Oι Eπιστολές του αποστόλου Παύλου παρουσιάζουν ποικιλία στο περιεχόµενο, ανάλογα µε τις τρέχουσες ανάγκες των παραληπτών. Kάποιες έχουν προσωπικό χαρακτήρα (Προς Φιλήµονα), άλλες δίνουν οδηγίες σε πνευµατικούς ηγέτες (A και B προς Tιµόθεον, Προς Tίτον), άλλες έχουν εγκύκλιο χαρακτήρα (Προς Eφεσίους), άλλες έχουν φιλικό και επαινετικό τόνο σε µια ιδιαίτερα αγαπητή κοινότητα πιστών (Προς Φιλιππησίους), ενώ άλλες περιέχουν έλεγχο και επιχειρηµατολογία (A και B προς Kορινθίους, Προς Γαλάτας, A και B προς Θεσσαλονικείς). Συνήθως χωρίζονται σε δύο µέρη: α) δογµατικό και διδακτικό, συχνά ως απάντηση σε ερωτήσεις των παραληπτών, και β) πρακτικές συµβουλές για τη Xριστιανική ζωή. Oι Eπιστολές που είναι γραµµένες από τους αποστόλους Iάκωβο, Πέτρο, Iωάννη και Iούδα ονοµάζονται Kαθολικές, επειδή απευθύνονται γενικότερα στο σύνολο των πιστών. H Eπιστολή του Iακώβου και η A Πέτρου έχουν περιεχόµενο κυρίως πρακτικό και ηθικό, η B Πέτρου και η Eπιστολή του Iούδα εσχατολογικό, και οι Eπιστολές του Iωάννη Xριστολογικό και πρακτικό. H Aποκάλυψη, γραµµένη από τον απόστολο Iωάννη το 95/96 µ.x., φανερώνει µέσα από οράµατα και σύµβολα το µέλλον της ανθρώπινης ιστορίας, µε στόχο την προετοιµασία των Xριστιανών για τις δυσκολίες και τους διωγµούς που θα περάσουν, αλλά και την ενθάρρυνση και στήριξη των πιστών µέσα από την πρόρρηση του τελικού θριάµβου της Eκκλησίας του Iησού Xριστού. β) O κανόνας των βιβλίων της Kαινής ιαθήκης Aπό πολύ νωρίς τα κείµενα των αποστόλων άρχισαν να αντιγράφονται και να κυκλοφορούν στις τοπικές Eκκλησίες, µε σκοπό τη δηµόσια ανάγνωσή τους στις συνάξεις των πιστών, και άρχισαν να αναγνωρίζονται ως "Γραφές", όπως φαίνεται από το χωρίο A Tιµόθ. ε 18, όπου γίνεται παραποµπή στη Γραφή µε αναφορά στο Λουκ. ι 7, και από το χωρίο B Πέτρ. γ 15-16, όπου ονοµάζονται Γραφές οι Eπιστολές του αποστόλου Παύλου. Oι Eκκλησίες άρχισαν να σχηµατίζουν συλλογές των αποστολικών συγγραµµάτων, αρχικά χωριστά των Eπιστολών και χωριστά των Eυαγγελίων, αργότερα σε ένα ενιαίο σύνολο, µαζί και µε τις Πράξεις των Aποστόλων, που συνέδεαν τα Eυαγγέλια µε τις Eπιστολές. Έτσι σχηµατίστηκε µε τον καιρό ο Kανόνας των βιβλίων της Kαινής

3 ιαθήκης (η λέξη κανών, σηµιτικής προέλευσης, δήλωνε αρχικά ένα όργανο µέτρησης, αλλά κατέληξε να σηµαίνει το πρότυπο µε βάση το οποίο κανονίζει κανείς την πορεία της ζωής του). Στην αρχή τα όρια του Kανόνα δεν ήταν σαφή. Σε µερικές περιοχές θεωρήθηκαν άξια να συµπεριληφθούν στον Kανόνα και κείµενα των Aποστολικών Πατέρων, όπως η A Eπιστολή προς Kορινθίους του Kλήµεντα Pώµης (περίπου 96 µ.x.), η ιδαχή τών ώδεκα Aποστόλων (περίπου 120 µ.x.), η Eπιστολή Bαρνάβα (περίπου 130 µ.x.), ο Ποιµήν του Eρµά (περίπου 140 µ.x.), ακόµη και λιγότερο σηµαντικά κείµενα, όπως η Aποκάλυψις Πέτρου (περίπου 150 µ.x.) και οι Πράξεις Παύλου και Θέκλης (περίπου 170 µ.x.). Άρχισε λοιπόν µια διαδικασία για τον καθορισµό των "κανονικών" βιβλίων της Kαινής ιαθήκης, µε κριτήρια α) την αποστολικότητα, β) την αρχαιότητα, γ) τη δογµατική ορθότητα, δ) την καθολικότητα της αποδοχής, ε) την παραδοσιακή χρήση, και ς) τη θεϊκή έµπνευση των κειµένων. Tα συµπεράσµατα για ένα διάστηµα δεν ήταν οµόφωνα. H Kαινή ιαθήκη ήδη κατά την εποχή του Eιρηναίου (περίπου 170 µ.x.) περιείχε τα βιβλία που γνωρίζουµε και σήµερα. Ωστόσο υπήρξε από µερικούς αµφισβήτηση για κάποια από αυτά. Για παράδειγµα, ο Ωριγένης ( ) έκανε διάκριση ανάµεσα σε οµολογούµενα, δηλαδή σε αυτά που είχαν αναγνωριστεί από όλους ως Γραφές (τα 4 Eυαγγέλια, οι Πράξεις, οι 13 Eπιστολές του αποστόλου Παύλου, η A Πέτρου, η A Iωάννου και η Aποκάλυψη), και σε αντιλεγόµενα, δηλαδή σε αυτά για τα οποία υπήρξε λιγότερη ή περισσότερη αµφισβήτηση (Προς Eβραίους, B Πέτρου, B και Γ Iωάννου, και Iούδα). O Eυσέβιος Kαισαρείας ( ) κατέγραψε ως γενικώς αποδεκτά τα 4 Eυαγγέλια, τις Πράξεις, τις 14 Eπιστολές του αποστόλου Παύλου (µαζί µε την Προς Eβραίους), την A Πέτρου, την A Iωάννου και την Aποκάλυψη, και ως αµφισβητούµενα τις Eπιστολές Iακώβου, B Πέτρου, B και Γ Iωάννου, και Iούδα). Tελικά ο Kανόνας καθορίστηκε µε την ουσιαστική συµβολή του Mεγάλου Aθανασίου ( ) στην Aνατολή, και του Iερωνύµου ( ) και του Aυγουστίνου ( ) στη ύση. Tον Kανόνα της Kαινής ιαθήκης επικύρωσε επίσηµα η Σύνοδος της Kαρχηδόνας το 397 µ.x., η οποία έδωσε και συνοδικό κύρος στον κατάλογο των συγκεκριµένων 27 βιβλίων, τα οποία ξεχώρισε ως θεόπνευστα η Eκκλησία µε την οδηγία του Aγίου Πνεύµατος.

4 γ) H κριτική του κειµένου της Kαινής ιαθήκης H κριτική των κειµένων είναι ένας κλάδος της φιλολογίας, ο οποίος µελετά τους τρόπους και τις µεθόδους που πρέπει να ακολουθηθούν, για να επιτευχθεί η αποκατάσταση ενός αρχαίου κειµένου σε µια µορφή όσο το δυνατό πλησιέστερη στο κείµενο που συνέγραψε ο αρχαίος συγγραφέας, µια και όλα τα έργα της αρχαιότητας µάς σώζονται σε αντίγραφα αντιγράφων. Στην περίπτωση της Kαινής ιαθήκης τα στοιχεία για την αποκατάσταση του κειµένου της είναι πολυπληθή και εξαιρετικά αξιόπιστα: 1) O αριθµός των χειρογράφων: H Kαινή ιαθήκη µάς διασώζεται σε περισσότερα χειρόγραφα από οποιοδήποτε άλλο αρχαίο κείµενο. Συγκεκριµένα, σώζονται περισσότερα από χειρόγραφα του αρχαίου ελληνικού κειµένου, περισσότερα από χειρόγραφα της λατινικής µετάφρασης Vulgata (δηλαδή της µετάφρασης που έκανε ο Iερώνυµος [ ] στη λαϊκή λατινική γλώσσα), τουλάχιστο χειρόγραφα άλλων αρχαίων µεταφράσεων (στα συριακά, αιγυπτιακά, αρµενικά, γοτθικά, γεωργιανά, αιθιοπικά, νουβικά κτλ.), συνολικά περισσότερα από χειρόγραφα που περιέχουν είτε το σύνολο είτε κάποια τµήµατα της Kαινής ιαθήκης. Για να υπάρχει κάποιο µέτρο σύγκρισης, αξίζει να επισηµάνουµε ότι δεύτερο στη σειρά έρχεται το κείµενο της Ιλιάδας του Oµήρου, που µας σώζεται σε 643 χειρόγραφα. 2) Tο χρονικό διάστηµα µεταξύ συγγραφής και αρχαιότερου σωζόµενου χειρογράφου: Eίναι φανερό ότι όσο πιο µικρό είναι το διάστηµα αυτό, τόσο λιγότερη φθορά ή αλλοίωση µπορεί να έχει επέλθει στο συγκεκριµένο κείµενο. Στην περίπτωση της Kαινής ιαθήκης το διάστηµα αυτό είναι µικρότερο από το αντίστοιχο οποιουδήποτε άλλου αρχαίου κειµένου. Συγκεκριµένα, τα αρχαιότερα χειρόγραφα που διασώζουν ολόκληρο το κείµενο της Kαινής ιαθήκης (ο Bατικανός και ο Σιναϊτικός κώδικας) είναι αντιγραµµένα γύρω στο µ.x., δηλαδή περίπου χρόνια µετά τη συγγραφή των κειµένων, ενώ έχουµε και τµήµατα της Kαινής ιαθήκης σε παπύρους γραµµένους ακόµη νωρίτερα: γύρω στο 130 µ.x. ο John Rylands Papyrus (Manchester) µε αποσπάσµατα του Kατά Iωάννην Eυαγγελίου, γύρω στο µ.x. ο Bodmer Papyrus II (Γενεύη) µε το µεγαλύτερο µέρος του Kατά Iωάννην Eυαγγελίου, και γύρω στο 200 µ.x. οι Chester Beatty Papyri ( ουβλίνο, και τµήµα στο Michigan), τρείς από τους οποίους περιέχουν εκτενή τµήµατα της Kαινής ιαθήκης. Για να υπάρχει κάποιο µέτρο σύγκρισης, αξίζει να επισηµάνουµε ότι τα αρχαιότερα χειρόγραφα του Πλάτωνα που µας σώζονται είναι γραµµένα περίπου χρόνια µετά τη συγγραφή

5 των κειµένων του, του Aριστοφάνη χρόνια, του Hροδότου χρόνια, του Θουκυδίδη χρόνια, του ηµοσθένη χρόνια, του Σοφοκλή χρόνια, του Aριστοτέλη χρόνια, και του Eυριπίδη χρόνια. 3) H ποιότητα των χειρογράφων και το ποσοστό φθοράς του κειµένου: Oι αντιγραφείς των χειρογράφων της Kαινής ιαθήκης επιτελούσαν το έργο τους µε εξαιρετική προσοχή, έχοντας συνήθως τη συναίσθηση ότι αντιγράφουν ένα ιερό βιβλίο. Γι αυτό ακριβώς και το ποσοστό φθοράς ή αλλοίωσης του κειµένου είναι ελάχιστο, συγκρινόµενο µε άλλα αρχαία κείµενα. Συγκεκριµένα από τις περίπου σειρές της Kαινής ιαθήκης µόνο σε 40 σειρές υπάρχει κάποια αµφισβητούµενη γραφή (ποσοστό 0,2%), ενώ από τις περίπου σειρές της Iλιάδας υπάρχει αµφισβήτηση γραφών σε 764 σειρές (ποσοστό 4,9%), και από τις περίπου σειρές του Iνδικού έπους Mahabharata υπάρχει αµφισβήτηση γραφών σε σειρές (ποσοστό 10,4%). Στην περίπτωση της Kαινής ιαθήκης από αυτό το 0,2% µόνο το 1/8 έχει κάποια σηµασία, και µόνο το 1/16 αποτελεί διαφορά άξια συζήτησης. Aπό µαθηµατική άποψη το κείµενο θα µπορούσε να θεωρηθεί αναλλοίωτο κατά 98,33%. Πάντως απολύτως καµιά βασική διδασκαλία της Xριστιανικής πίστης δεν στηρίζεται σε αµφισβητούµενο κείµενο. 4) H έµµεση παράδοση: Στο µεγάλο πλήθος των χειρογράφων µε το κείµενο της Kαινής ιαθήκης προστίθενται και οι µαρτυρίες των Πατέρων της Eκκλησίας, οι οποίοι συχνότατα παραθέτουν βιβλικά χωρία. Σε µελέτη που έγινε µόνο στους Πατέρες του 2ου και του 3ου αιώνα µ.x. διαπιστώθηκε ότι βρίσκει κανείς εκεί ολόκληρο το κείµενο της Kαινής ιαθήκης, εκτός από 11 χωρία. Tα παραθέµατα αυτά αποτελούν βέβαια συµπληρωµατικές µαρτυρίες για την αποκατάσταση του κειµένου. 5) Tα εκλογάδια: Σε όλον αυτόν τον όγκο του υλικού µπορούν να προστεθούν και τα εκλογάδια ή λεξιονάρια, που αποτελούν συλλογές τµηµάτων της Kαινής ιαθήκης για λειτουργική χρήση, είτε των ευαγγελικών περικοπών του Kυριακοδροµίου (ευαγγελιστάρια), είτε του αποστολικού αναγνώσµατος στη Θεία Λειτουργία (πραξαπόστολος). Oι ερευνητές έχουν καταγράψει ήδη εκλογάδια, για τα οποία όµως δεν έχουν γίνει ακόµη συστηµατικές µελέτες.

6 B. H Παλαιά ιαθήκη α) O κανόνας των βιβλίων της Παλαιάς ιαθήκης εν είναι εύκολο να επισηµανθούν αναλυτικά όλα τα στάδια που πέρασε η διαµόρφωση του Kανόνα της Παλαιάς ιαθήκης. Στην Kαινή ιαθήκη έχουµε συχνή αναφορά σε "νόµο και προφήτες" (Mατθ. ε 17, ζ 12, κβ 40, Λουκ. ις 16, Πράξ. ιγ 15, κη 23), ενώ στο Kατα Λουκάν κδ 44 υπάρχει µια ένδειξη ότι η Παλαιά ιαθήκη χωριζόταν σε τρία µέρη (τα γεγραµµένα εν τω νόµω Mωϋσέως και προφήταις καd ψαλµοίς), γεγονός που επιβεβαιώνεται και από άλλες ιστορικές µαρτυρίες (Iώσηπος, Kατά Aπίωνος 1,8 Φίλων ο Iουδαίος κ.ά.). 1) O Nόµος (Tορά): Aποδιδόταν στον Mωυσή ( ευτερ. λα 9) και περιλάµβανε την Πεντάτευχο: Γένεση, Έξοδος, Λευϊτικό, Aριθµοί, ευτερονόµιο. 2) Oι Προφήτες (Nεβιίµ): Περιλάµβαναν δύο τµήµατα: τους "Προγενέστερους προφήτες" (Iησούς του Nαυή, Kριτές, A και B Σαµουήλ [σε ένα βιβλίο], και A και B Bασιλέων [σε ένα βιβλίο]) και τους "Mεταγενέστερους προφήτες" (Hσαΐας, Iερεµίας, Iεζεκιήλ, και το βιβλίο των 12 «µικρών» προφητών). 3) Tα Aγιόγραφα (Kεθουβίµ): Περιλάµβαναν α) τα ποιητικά βιβλία Ψαλµοί, Παροιµίες και Iώβ β) τους πέντε "Kυλίνδρους" (Mεγκιλλώθ), καθένας από τους οποίους περιλάµβανε ένα βιβλίο, που διαβαζόταν στη Συναγωγή σε µια µεγάλη θρησκευτική γιορτή: Άσµα ασµάτων (Πάσχα), Pουθ (Πεντηκοστή ή Eορτή των Eβδοµάδων), Θρήνοι (Eπέτειος αλώσεως της Iερουσαλήµ), Eκκλησιαστής (Σκηνοπηγία), και Eσθήρ (Πουρίµ) γ) τα βιβλία ανιήλ, Έσδρας - Nεεµίας [σε ένα βιβλίο], και A και B Xρονικών [σε ένα βιβλίο]. Πολλοί ερευνητές θεωρούν ότι ο Kανόνας αυτός επικυρώθηκε από µια ραββινική σύνοδο στην Iάµνεια της Παλαιστίνης το 90 µ.x. Ωστόσο δεν είναι βέβαιο αν έγινε πραγµατικά τέτοια σύνοδος ή αν πήραν τη φήµη συνόδου οι συχνές συναντήσεις και συζητήσεις ραββίνων που γίνονταν στην Iάµνεια, στο σπίτι του σοφού ραββίνου Γιοχανάν Mπεν Zακκάι, ο οποίος είχε µετατρέψει το σπίτι του σε κέντρο βιβλικών σπουδών. Aπό τη άλλη µεριά ήδη από τον 3ο αιώνα π.x. είχε αρχίσει η µετάφραση των εβραϊκών κειµένων στα ελληνικά. Aποτέλεσµα αυτής της µεταφραστικής προσπάθειας ήταν µια εκτενής συλλογή ιουδαϊκών έργων στα ελληνικά, που ονοµάστηκε "Mετάφραση των

7 Eβδοµήκοντα (ή: Mετάφραση των O )". H συλλογή αυτή περιλάµβανε περισσότερα βιβλία από εκείνα που αποτελούσαν την εβραϊκή Bίβλο, µια και περιείχε και µεταφράσεις άλλων ιουδαϊκών κειµένων, αλλά και βιβλία που γράφτηκαν εξαρχής στα ελληνικά. Eπίσης κάποια βιβλία είχαν διαφορετική ονοµασία στη "Mετάφραση των Eβδοµήκοντα": A και B Bασιλειών (αντί A και B Σαµουήλ), Γ και Bασιλειών (αντί A και B Bασιλέων), και A και B Παραλειποµένων (αντί A και B Xρονικών). Στον Xριστιανικό κόσµο οι τρεις µεγάλες Oµολογίες ακολούθησαν διαφορετικές παραδόσεις στο ζήτηµα του Kανόνα της Παλαιάς ιαθήκης: 1) H Oρθόδοξη Eκκλησία δέχεται ως "κανονικά", δηλαδή ως βιβλία που ανήκουν στον Kανόνα, συνολικά 49 βιβλία: τα 39 βιβλία της ιουδαϊκής Bίβλου (υιοθετώντας τους τίτλους της "Mετάφρασης των Eβδοµήκοντα") και 10 επιπλέον (A Έσδρας, Tωβίτ, Iουδίθ, A - B - Γ Mακκαβαίων, Σοφία Σολοµώντος, Σοφία Σειράχ, Bαρούχ και Eπιστολή Iερεµίου), καθώς και τις εκτενείς προσθήκες του ελληνικού κειµένου στα βιβλία Eσθήρ και ανιήλ. Όσα βιβλία δεν περιλαµβάνονται στον Kανόνα (π.χ. Mακκαβαίων) ονοµάζονται "απόκρυφα". 2) H Pωµαιοκαθολική Eκκλησία δέχεται ως "κανονικά" συνολικά 46 βιβλία, τα οποία διακρίνει σε "πρωτοκανονικά" και σε "δευτεροκανονικά": στα "πρωτοκανονικά" ανήκουν τα 39 βιβλία της ιουδαϊκής Bίβλου, ενώ στα "δευτεροκανονικά" τα βιβλία Tωβίτ, Iουδίθ, A και B Mακκαβαίων, Σοφία Σολοµώντος, Σοφία Σειράχ, Bαρούχ (+ Eπιστολή Iερεµίου), καθώς και οι προσθήκες του ελληνικού κειµένου στα βιβλία Eσθήρ και ανιήλ. Όσα βιβλία δεν περιλαµβάνονται σε αυτόν τον Kανόνα (A Έσδρας και Γ Mακκαβαίων) ονοµάζονται επίσης "απόκρυφα". 3) Oι ιαµαρτυρόµενες Eκκλησίες δέχονται ως "κανονικά" µόνο τα 39 βιβλία της ιουδαϊκής Bίβλου. Tα επιπλέον βιβλία που περιλαµβάνονται στον Kανόνα της Pωµαιοκαθολικής Eκκλησίας τα ονοµάζουν "απόκρυφα", ενώ όσα δεν συµπεριλαµβάνονται σ αυτόν τα ονοµάζουν "ψευδεπίγραφα". Πάντως και οι τρεις Xριστιανικές Oµολογίες συµφωνούν στο σύστηµα κατάταξης των βιβλίων της Παλαιάς ιαθήκης, που διαφέρει από την αντίστοιχη κατάταξη της ιουδαϊκής Bίβλου. Tα βιβλία κατατάσσονται σε τρεις οµάδες: σε "Iστορικά", σε "Ποιητικά - ιδακτικά" και σε "Προφητικά".

8 β) H κριτική του κειµένου της Παλαιάς ιαθήκης Tο εβραϊκό κείµενο της Παλαιάς ιαθήκης δεν µας διασώζεται σε πολλά χειρόγραφα και, πριν από την ανακάλυψη των Παπύρων του Kουµράν στη Nεκρά Θάλασσα (1947), το αρχαιότερο από αυτά το χρονολογούσαν γύρω στο 900 µ.x., δηλαδή περίπου χρόνια µετά τη συγγραφή του τελευταίου βιβλίου της Παλαιάς ιαθήκης (γύρω στο 400 π.x.). Oι Πάπυροι όµως του Kουµράν περιέχουν και βιβλία της Παλαιάς ιαθήκης αντιγραµµένα µέσα στον 1ο αιώνα π.x. Ωστόσο η αξιοπιστία της χειρόγραφης παράδοσης της Παλαιάς ιαθήκης βασίζεται κυρίως στην εξαιρετική ποιότητα των χειρογράφων του εβραϊκού κειµένου, η οποία οφειλόταν στον συγκεκριµένο τρόπο αντιγραφής των χειρογράφων αυτών: 1) Oι Tαλµουδιστές ( µ.x.): Oι Tαλµουδιστές πήραν το όνοµά τους από τη λέξη Tαλµούδ, που δήλωνε τη συλλογή των ιουδαϊκών παραδόσεων και ερµηνειών της Παλαιάς ιαθήκης, µαζί µε σχόλια στις ερµηνείες αυτές. Oι άνθρωποι αυτοί ενδιαφέρθηκαν για την αντιγραφή και την επιβίωση των ιερών κειµένων, αναπτύσσοντας ένα αυστηρό σύστηµα κανόνων που θα έπρεπε να τηρούνται κατά την αντιγραφή, αλλιώς το αντίγραφο το θεωρούσαν άχρηστο και το κατέστρεφαν, για να διατηρηθεί ο Λόγος του Θεού ανόθευτος και αναλλοίωτος. Oι κανόνες αντιγραφής του κειµένου, στο οποίο ακόµη οι λέξεις καταγράφονταν µόνο µε τα σύµφωνά τους, ήταν οι εξής: (α) O κύλινδρος που προοριζόταν για τη Συναγωγή έπρεπε να είναι γραµµένος µόνο σε δέρµατα καθαρών, κατά την εβραϊκή παράδοση, ζώων. (β) Tα δέρµατα έπρεπε να προετοιµαστούν για τη συγκεκριµένη χρήση στη Συναγωγή από Eβραίο. (γ) Tα δερµάτινα φύλλα έπρεπε να συρραφούν µεταξύ τους µε λουριά τα οποία θα προέρχονταν επίσης από καθαρά ζώα. (δ) Kάθε δερµάτινο φύλλο έπρεπε να περιέχει έναν συγκεκριµένο αριθµό στηλών, το ίδιο σε ολόκληρο το χειρόγραφο. (ε) Tο µήκος κάθε στήλης δεν έπρεπε να χωράει ούτε λιγότερο από 48 σειρές ούτε περισσότερο από 60 σειρές, και το πλάτος της έπρεπε να χωράει 30 γράµµατα.

9 (ς) Oλόκληρο το χειρόγραφο έπρεπε πρώτα να χαραχτεί µε γραµµές για την ευθυγράµµιση του κειµένου. Aν τρεις λέξεις γράφονταν έξω από τις γραµµές αυτές, το αντίγραφο ήταν άχρηστο. (ζ) H µελάνη έπρεπε να είναι οπωσδήποτε µαύρη, και να έχει ετοιµαστεί σύµφωνα µε µια συγκεκριµένη συνταγή. (η) Tο πρωτότυπο από το οποίο θα γινόταν η αντιγραφή έπρεπε να είναι ένα έγκυρο αντίγραφο, και ο αντιγραφέας δεν θα έπρεπε να αποκλίνει από αυτό ούτε στο ελάχιστο. (θ) Kαµία λέξη και κανένα γράµµα δεν θα έπρεπε να αντιγραφεί από µνήµης, χωρίς ο αντιγραφέας να κοιτάξει το πρωτότυπο χειρόγραφο. (ι) Aνάµεσα σε δύο γράµµατα (σύµφωνα) του κειµένου έπρεπε να παρεµβάλλεται απόσταση µιας τρίχας ή µιας κλωστής. (ια) Aνάµεσα σε δύο ενότητες του κειµένου έπρεπε να παρεµβάλλεται απόσταση εννέα συµφώνων. (ιβ) Aνάµεσα σε δύο βιβλία της Παλαιάς ιαθήκης έπρεπε να παρεµβάλλεται απόσταση τριών γραµµών. (ιγ) Tο τελευταίο βιβλίο του Nόµου, το ευτερονόµιο, έπρεπε να τελειώνει στο τέλος µιας σειράς του κειµένου. Για τα άλλα βιβλία αυτό δεν ήταν απαραίτητο. (ιδ) O αντιγραφέας έπρεπε να κάθεται ντυµένος µε πλήρη εβραϊκή ενδυµασία. (ιε) O αντιγραφέας έπρεπε να έχει πλύνει ολόκληρο το σώµα του πριν από την αντιγραφή. (ις) O αντιγραφέας δεν έπρεπε να αρχίσει να γράφει το όνοµα του Θεού µε πένα που µόλις την είχε βουτήξει στο µελάνι. (ιζ) O αντιγραφέας έπρεπε να είναι προσηλωµένος στο έργο της αντιγραφής, και δεν έπρεπε να δώσει σηµασία σε κανέναν περισπασµό, ακόµη και αν ο ίδιος ο βασιλιάς του απηύθυνε τον λόγο.

10 Tα αντίγραφα ελέγχονταν συστηµατικά και, όταν διαπιστωνόταν ότι όλες αυτές οι προδιαγραφές είχαν ακολουθηθεί, τα θεωρούσαν γνήσια, και αντικαθιστούσαν µε αυτά κάθε παλαιότερο φθαρµένο αντίγραφο, το οποίο και κατέστρεφαν. Tα αντίγραφα στα οποία δεν είχαν τηρηθεί όλοι αυτοί οι κανόνες τα θεωρούσαν άχρηστα: τα έκαιγαν ή τα έθαβαν ή τα έστελναν στα σχολεία, για να χρησιµοποιηθούν απλώς ως αναγνωστικά. Aυτός είναι ο λόγος για τον οποίο µας σώζονται τόσο λίγα χειρόγραφα του εβραϊκού κειµένου της Παλαιάς ιαθήκης, αλλά τα χειρόγραφα αυτά είναι εξαιρετικά αξιόπιστα, ακριβώς επειδή τηρούνταν διεξοδικά όλες οι παραπάνω διατάξεις. 2) Oι Mασορίτες ( µ.x.): Oι Mασορίτες, οι οποίοι πήραν το όνοµά τους από τη λέξη Mασόρα, που σηµαίνει "παράδοση", ανέλαβαν το κοπιαστικό έργο της συστηµατικής έκδοσης του κειµένου, προσθέτοντας και τα φωνήεντα (που έλειπαν από τις αντιγραφές των Tαλµουδιστών), για να εξασφαλιστεί η σωστή προφορά των λέξεων. Tο κείµενο στο οποίο κατέληξαν ονοµάστηκε "Mασσοριτικό κείµενο". Oι Mασορίτες αντιµετώπιζαν το κείµενο µε µεγάλο σεβασµό, και ανέπτυξαν ένα περίπλοκο σύστηµα για την αποφυγή αντιγραφικών σφαλµάτων. Mετρούσαν τα πάντα: τα χωρία, τις λέξεις και τα γράµµατα κάθε βιβλίου πόσες φορές υπάρχει σε κάθε βιβλίο κάθε γράµµα της αλφαβήτου ποια λέξη και ποιο γράµµα βρίσκεται στο µέσο κάθε βιβλίου, στο µέσο της Πεντατεύχου και στο µέσο ολόκληρης της Παλαιάς ιαθήκης ποιο χωρίο περιέχει όλα τα γράµµατα της αλφαβήτου κλπ. Όλες αυτές οι ασήµαντες, κατά τη σύγχρονη αντίληψη, λεπτοµέρειες είχαν αποτέλεσµα να δοθεί µεγάλη προσοχή στην ακριβή αντιγραφή και στην παράδοση ενός αναλλοίωτου κειµένου. 3) Oι Πάπυροι του Kουµράν: Tο 1947 ένας Bεδουίνος, ψάχνοντας να βρει µια χαµένη κατσίκα του, ανακάλυψε σε µια σπηλιά κοντά στη Nεκρά Θάλασσα ένα πλήθος από πήλινα αγγεία µέσα στα οποία υπήρχαν πάπυροι µε πολύτιµα κείµενα. Aνάµεσα σ\ αυτά υπήρχαν και βιβλία της Παλαιάς ιαθήκης, που διέσωζαν κείµενο κατά χίλια χρόνια αρχαιότερο από το ως τότε σωζόµενο. Συγκρίνοντας τα δύο αντίγραφα του βιβλίου του προφήτη Hσαΐα που βρέθηκαν στο Kουµράν, χρονολογούµενα στον 1ο αιώνα π.x., µε το αντίστοιχο Mασοριτικό κείµενο του 900 µ.x. οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η οµοιότητα έφτανε στο 95%, ενώ οι διαφορές του υπολοίπου 5% περιορίζονταν σε προφανείς αντιγραφικές αβλεψίες και διαφορές στην ορθογραφία των λέξεων. H ανακάλυψη αυτή των Παπύρων του Kουµράν στη Nεκρά Θάλασσα επιβεβαίωσε µε τον πιο κατηγορηµατικό τρόπο την αξιοπιστία του κειµένου της Παλαιάς ιαθήκης που µας έχει παραδοθεί.

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

Η συγκρότηση της συλλογής των βιβλίων της Καινής ιαθήκης

Η συγκρότηση της συλλογής των βιβλίων της Καινής ιαθήκης Η συγκρότηση της συλλογής των βιβλίων της Καινής ιαθήκης http://www.jesuslovesyou.gr/bible_club/bible/bible_ch4_6.htm [1]. Ο κανόνας Το ερώτηµα είναι, πότε τα Ευαγγέλια µαζί µε τις Επιστολές και τα λοιπά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΑ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΑ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΑ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ Μ. Γκουτζιούδης http://users.auth.gr/~moschosg ΔΙΑΤΑΞΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. Η Π.Δ. ως «Γραφή» της πρώτης εκκλησίας 2. Οι απαρχές της Κ.Δ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ- ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ- ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ- ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ Ενότητα 4: ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΕΒΔΟΜΗΚΟΝΤΑ (Ο )- ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΕΙΣ Σταμάτιος-Νικόλαος Μωραΐτης Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώτη γνωστή συλλογή ορισμένων βιβλίων της Κ. Δ. οφείλεται στον αιρετικό Μαρκίωνα (140 μ.χ., Ρώμη)

Η πρώτη γνωστή συλλογή ορισμένων βιβλίων της Κ. Δ. οφείλεται στον αιρετικό Μαρκίωνα (140 μ.χ., Ρώμη) Η πρώτη γνωστή συλλογή ορισμένων βιβλίων της Κ. Δ. οφείλεται στον αιρετικό Μαρκίωνα (140 μ.χ., Ρώμη) Α Ο ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΟΥ MURATORI Ο κατάλογος έχει ιδιαίτερη αξία για τον κανόνα της Κ. Διαθήκης. Είναι ο αρχαιότερος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης

Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης Μάθημα 6 : Σωτήριος Σ. Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΙΙ (Λουκάς-Πράξεις) 2 Ευαγγέλιο = χαρμόσυνη αγγελία

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης Ενότητα 3: Ιουδαϊκά αποκαλυπτικά κείμενα σύγχρονα με την Καινή Διαθήκη Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ

ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ Ο συγγραφέας και εδώ δε γράφει το όνομά του, αλλά η αρχαία εκκλησιαστική παράδοση ομόφωνα αποδίδει το ευαγγέλιο αυτό στον Μάρκο και το συνέδεσε κατά ένα ιδιαίτερο τρόπο με το όνομα του απ. Πέτρου. 1. ΜΑΡΤΥΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αναπληρωτή Καθηγητή της Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας, στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, κ. ηµητρίου Χρηστίδη

Αναπληρωτή Καθηγητή της Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας, στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, κ. ηµητρίου Χρηστίδη Το κείµενο που ακολουθεί αποτελεί µεταφορά σε γραπτό λόγο δύο διαλέξεων, ενός από τους ειδικούς που διαθέτει η χώρα µας, σε ό,τι αφορά το πραγµατευόµενο θέµα: του Αναπληρωτή Καθηγητή της Αρχαίας Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου.

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου. ΜΑΘΗΜΑ 22 ο ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ Θ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ενότητα 1.2: Ειδική εισαγωγή - Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ Σωτήριος Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ (Λουκάς - Πράξεις) 1 Ευαγγέλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) Από τον 2ο αιώνα και εξής η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει: τα βιβλία εκείνα της Καινής Διαθήκης που περιέχουν και αφηγούνται το γεγονός της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΗ ΔΥΣΗ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΝΤΥΠΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ (16 Ο αι.)

ΣΤΗ ΔΥΣΗ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΝΤΥΠΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ (16 Ο αι.) ΣΤΗ ΔΥΣΗ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΝΤΥΠΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ (16 Ο αι.) 1. Από τον Έρασμο στο Textus Receptus Πρώτη έκδοση του ελληνικού κειμένου της Αγ. Γραφής η πολύγλωσση Κομπλουτιανή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2005. Σάββατο 9-4-2005

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2005. Σάββατο 9-4-2005 ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2005 ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ 01 ΘΕΟΛΟΓΩΝ EΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ «Γνωστικό Αντικείµενο» Σάββατο 9-4-2005

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΘΟΣ, ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΊΑ,ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΘΕΏΝ

ΜΥΘΟΣ, ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΊΑ,ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΘΕΏΝ ΜΥΘΟΣ, ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΊΑ,ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΘΕΏΝ Αρχαία Ελληνική θρησκεία ως "εθνική θρησκεία". Παράδοση +Συλλογική µνήµη. Ποικιλία παραδόσεων (ύθοι) + δυνατότητα πολλαπλής προσέγγισής τους Η ΦΩΩΝΗ ΤΩΩΝ ΠΟΙΗΤΩΩΝ Διάσωση

Διαβάστε περισσότερα

Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό.

Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό. Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό. Το διάγραμμα του χρόνου Εποχή Αβραάμ Θάνατος Μ. Αλεξάνδρου Γέννηση Ιησού Χριστού Άλωση Κων/πολης 2000 1900 1800 1700 1600 1500 1400

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς 1) Πού έγινε η Πενθέκτη Οικουμενική Σύνοδος; Α. Κωνσταντινούπολη Β. Έφεσο Γ. Νίκαια Δ. Χαλκηδόνα 2) Ποιος Πατριάρχης Αλεξανδρείας καθαιρέθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης

Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης Ενότητα 4 : Η αφήγηση της Ανάστασης στο κατά Λουκάν (Μέρος Α ) Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Ποιμαντικής

Διαβάστε περισσότερα

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας:

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας: Ιουδαϊσµός α) Παρουσίαση θρησκείας: Ο Ιουδαϊσµός είναι η παραδοσιακή θρησκεία των Εβραίων. Σύµφωνα µε τον ορθόδοξο Ιουδαϊσµό και τους βαθιά θρησκευόµενους Εβραίους, ο βιβλικός πατριάρχης Αβραάµ ήταν ο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη.

Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη. Ενότητα 3: Το φιλολογικό είδος των ευαγγελίων και το συνοπτικό πρόβλημα. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη. Τμήμα Ποιμαντικής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ 1. Τι είναι η Αγία Γραφή, ποιο το περιεχόμενό της, από ποια μέρη αποτελείται και ποια η σημασία της λέξης Διαθήκη στη Βίβλο; 2. Τι εννοούμε όταν λέμε ότι

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία Ι

Χριστιανική Γραμματεία Ι Χριστιανική Γραμματεία Ι Ενότητα 1-A3-4: Εκκλησιαστικές διατάξεις και ποίηση Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων

Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων : Η πρώτη περίοδος της εκκλησιαστικής υμνογραφίας (Α - Δ αι.) Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας 2. Η πρώτη περίοδος της εκκλησιαστικής

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και περιεχόμενο

Δομή και περιεχόμενο Δομή και περιεχόμενο Διάλεξη Δεύτερη από την σειρά Το Βιβλίο των Πράξεων Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το περίγραμμα το μαθήματος;

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ- ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ- ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ- ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ Ενότητα 2: Ο ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ Σταμάτιος-Νικόλαος Μωραΐτης Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις του

Διαβάστε περισσότερα

Αντιαιρετικόν Εγκόλπιον www.egolpion.com

Αντιαιρετικόν Εγκόλπιον www.egolpion.com Αντιαιρετικόν Εγκόλπιον www.egolpion.com ΤΟ ΤΕΤΡΑΓΡΑΜΜΑΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΑΛΤΑΟΥΡΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Η παρούσα μελέτη σκοπό έχει να ανασκευάσει μια τεράστια πλάνη των λεγομένων Μαρτύρων του Ιεχωβά σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα ιστορίας της Ελληνικής Γλώσσας I. Κώστας Δ. Ντίνας Πανεπιστήµιο Δυτικής Μακεδονίας

Θέµατα ιστορίας της Ελληνικής Γλώσσας I. Κώστας Δ. Ντίνας Πανεπιστήµιο Δυτικής Μακεδονίας Θέµατα ιστορίας της Ελληνικής Γλώσσας I Κώστας Δ. Ντίνας Πανεπιστήµιο Δυτικής Μακεδονίας 1 Η παρουσίαση επιλογή σηµαντικών θεµάτων της ιστορίας της ελληνικής γλώσσας κριτήριο: η επίδρασή τους και στις

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές;

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Τεχνικές για την καλλιέργεια δεξιοτήτων ανάγνωσης και γραφής Ευγενία Νιάκα Σχολική Σύμβουλος Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Οι μαθητές δεν απορροφούν «σαν σφουγγάρια», ούτε αποδέχονται άκριτα κάθε νέα πληροφορία.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ

Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ 1. Ιστορία της έρευνας 2. Ο Μελχισεδέκ στην Παλαιά Διαθήκη 3. Ο Μελχισεδέκ στην απόκρυφη γραμματεία 4. Ο Μελχισεδέκ στα χειρόγραφα του Κουμράν 5. Ο Μελχισεδέκ στους Φίλωνα

Διαβάστε περισσότερα

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας ΜΑΘΗΜΑ 7 Ο Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας σύμφωνα με τη χρονική σειρά που πραγματοποιήθηκαν: 1. Προαναγγελία του Μεσσία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ Τι είναι το έπος; Αρχικά η λέξη έπος σήμαινε «λόγος». Από τον 5ο αι. π.χ. όμως χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει το μεγάλο αφηγηματικό ποίημα σε δακτυλικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο. Οδηγός μελέτης

Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο. Οδηγός μελέτης Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Η Παύλεια Θεολογία

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Η Παύλεια Θεολογία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Η πρόσληψη του Παύλου στις δευτεροπαύλειες επιστολές και σε άλλα κείμενα της αρχαίας Εκκλησίας Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Μάθημα Δεύτερο από την σειρά Οικοδομώντας μία Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, 105 56 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 2103352364 FAX: 2103237654 www.iaath.gr, E-Mail: ipe.iaath@gmail.com ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 5 Η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Το Ιδεολογικό Υπόβαθρο της προς Εβραίους

Το Ιδεολογικό Υπόβαθρο της προς Εβραίους Το Ιδεολογικό Υπόβαθρο της προς Εβραίους 1. Εξωχριστιανικό 2. Χριστιανικό 1. Εξωχριστιανικό Το φιλωνικό υπόβαθρο To γνωστικό υπόβαθρο Το κουμρανικό υπόβαθρο To σαμαρειτικό υπόβαθρο Tο ιουδαϊκό μυστικιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ : Εθνικόν και Καποδιαστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΑΡ. ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ECTS ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Α/Α

ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ : Εθνικόν και Καποδιαστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΑΡ. ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ECTS ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Α/Α ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ : Εθνικόν και Καποδιαστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 _ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α/Α ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΩΔΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

MATΘAIOΣ TOMOΣ I KEΦAΛAIA 1-13 ΠEPIEXOMENA. Πρόλογος...v Eισαγωγή...1 Σκελετός 11 Kεφάλαιο 1 13 Kεφάλαιο Kεφάλαιο Kεφάλαιο 4...

MATΘAIOΣ TOMOΣ I KEΦAΛAIA 1-13 ΠEPIEXOMENA. Πρόλογος...v Eισαγωγή...1 Σκελετός 11 Kεφάλαιο 1 13 Kεφάλαιο Kεφάλαιο Kεφάλαιο 4... 1 MATΘAIOΣ TOMOΣ I KEΦAΛAIA 1-13 ΠEPIEXOMENA MATΘAIOΣ TOMOΣ I Πρόλογος......v Eισαγωγή......1 Σκελετός 11 1 13 2...29 3...39 4...47 2 5...59 6...79 7...91 8...105 9...121 10...131 11...143 12...153 13...165

Διαβάστε περισσότερα

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με ΜΑΘΗΜΑ 21 Ο ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΜΑΤΟΣ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις ή φράσεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία και τα έντυπα τα οποία προβλέπονται σύµφωνα µε την ισχύουσα νοµοθεσία για το νηπιαγωγείο είναι τα εξής:

Τα βιβλία και τα έντυπα τα οποία προβλέπονται σύµφωνα µε την ισχύουσα νοµοθεσία για το νηπιαγωγείο είναι τα εξής: 1 5. ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΩΣ ΗΜΟΣΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΑ 5.1. ΤΑ ΤΗΡΟΥΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΑ ΚΑΙ ΕΝΤΥΠΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Τα βιβλία και τα έντυπα τα οποία προβλέπονται σύµφωνα µε την ισχύουσα νοµοθεσία για το νηπιαγωγείο είναι τα εξής:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 1 η ενότητα:

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 1 η ενότητα: 1 η ενότητα: Από τον τόπο μου σ όλη την Ελλάδα Ταξίδια, περιηγήσεις, γνωριμία με ανθρώπους, έθιμα πολιτισμό Περίοδοι διδασκαλίας: 7 1 η περίοδος: Μέρος Α Εισαγωγικά κείμενα Μέσα από κείμενα οι μαθητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2006 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδος: ΠΕ 01 ΘΕΟΛΟΓΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ (Γνωστικό αντικείμενο) Σάββατο 27-1-2007

Διαβάστε περισσότερα

3. Να αναλύσετε τον τρόπο µε τον οποίο η στωική φιλοσοφία και ο νεοπλατωνισµός επηρέασαν τους Απολογητές και τους Πατέρες της Εκκλησίας.

3. Να αναλύσετε τον τρόπο µε τον οποίο η στωική φιλοσοφία και ο νεοπλατωνισµός επηρέασαν τους Απολογητές και τους Πατέρες της Εκκλησίας. 2.2.2. Η Ανατολική Λεκάνη της Μεσογείου κατά τους τρεις πρώτους µ.χ. αιώνες - Το Ελληνικό Πνεύµα κατά τους τρεις πρώτους µ.χ. αιώνες - Η Παλαιοχριστιανική τέχνης - Μια Τέχνη Ελληνική Eρωτήσεις ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Β. Βιογραφικά Είδη

ΜΕΡΟΣ Β. Βιογραφικά Είδη ΜΕΡΟΣ Β Βιογραφικά Είδη 157 158 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το παρόν τεύχος ανήκει στη σειρά των εκδόσεων του Κ.Ε.Ε. που παρέχουν υλικό υποστηρικτικό της αξιολόγησης των µαθητών στα αντίστοιχα µαθήµατα. Τηρεί τις γενικές

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας ιστορία νεότερη και σύγχρονη ΑΘΗΝΑ 2000 Οµάδα Σύνταξης Συντονιστής:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΣ ΓΡΑΦΗΣ. Η γραφή στον πάπυρο γινόταν σε παράλληλες στήλες κατά μήκος της λωρίδας του παπύρου από αριστερά προς τα δεξιά.

ΤΡΟΠΟΣ ΓΡΑΦΗΣ. Η γραφή στον πάπυρο γινόταν σε παράλληλες στήλες κατά μήκος της λωρίδας του παπύρου από αριστερά προς τα δεξιά. ΤΡΟΠΟΣ ΓΡΑΦΗΣ Η γραφή στον πάπυρο γινόταν σε παράλληλες στήλες κατά μήκος της λωρίδας του παπύρου από αριστερά προς τα δεξιά. Το σύγγραμμα άρχιζε να γράφεται από το εσωτερικό άκρο (το δεμένο στο κοντάρι)

Διαβάστε περισσότερα

«Βασίλειο, Διαθήκες και Κανόνας της ΠΔ»: Μια εισαγωγή της Παλαιάς Διαθήκης

«Βασίλειο, Διαθήκες και Κανόνας της ΠΔ»: Μια εισαγωγή της Παλαιάς Διαθήκης Διάλεξη 4 η : Ο Κανόνας της ΠΔ Περιεχόμενα «Βασίλειο, Διαθήκες και Κανόνας της ΠΔ»: Μια εισαγωγή της Παλαιάς Διαθήκης Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το περίγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΑΡΧΑΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΡΑΦΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΤΟΥΣ ΣΕ ΟΣΤΡΑΚΑ ΠΗΛΙΝΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μεσοποταμία-Σουμέριοι Μέσα 4ης χιλιετίας π.χ. Σφηνοειδής γραφή Τρόπος γραφής που

Διαβάστε περισσότερα

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο.

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο. ΜΑΘΗΜΑ 23 ο ΤΟ ΒΑΘΥΤΕΡΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να συμπληρώσετε την παρακάτω πρόταση επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις φράσεις α, β, γ, δ. Να τεκμηριώσετε

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Υπαπαντή του Κυρίου «θα είναι σημείο αντιλεγόμενο, για να φανερωθούν οι πραγματικές διαθέσεις πολλών» (Λουκ. 2, 34-35) Διχογνωμία

Διαβάστε περισσότερα

KEΦAΛAIO 17. ΘEMA H μεταμόρφωση το δαιμονιζόμενο παιδί και η απιστία των μαθητών ο Iησούς πληρώνει το φόρο κάνοντας ένα θαύμα.

KEΦAΛAIO 17. ΘEMA H μεταμόρφωση το δαιμονιζόμενο παιδί και η απιστία των μαθητών ο Iησούς πληρώνει το φόρο κάνοντας ένα θαύμα. KEΦAΛAIO 17 1 ΘEMA H μεταμόρφωση το δαιμονιζόμενο παιδί και η απιστία των μαθητών ο Iησούς πληρώνει το φόρο κάνοντας ένα θαύμα. H METAMOPΦΩΣH Tο τελευταίο εδάφιο του 16ου κεφαλαίου ανήκει σ αυτό το κεφάλαιο,

Διαβάστε περισσότερα

Οι τρεις Ιεράρχες. 30 Ιανουαρίου

Οι τρεις Ιεράρχες. 30 Ιανουαρίου Οι τρεις Ιεράρχες 30 Ιανουαρίου Οι τρεις Ιεράρχες Ποίοι ήταν οι τρεις Ιεράρχες και γιατί τους τιμούμε; Με τον όρο Τρεις Ιεράρχες, αναφερόμαστε συνοπτικά στους τρεις επιφανείς Αγίους και θεολόγους, Βασίλειο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΥΔΑΪΣΜΟΣ Διάγραμμα μελέτης

ΙΟΥΔΑΪΣΜΟΣ Διάγραμμα μελέτης Σπύρος Καρύδης 2ο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Αθήνας ΙΟΥΔΑΪΣΜΟΣ Διάγραμμα μελέτης ΓΕΝΙΚΑ Χρόνος εμφάνισης: Απροσδιόριστος. Οι ιστορικές καταβολές του αναζητούνται στην εμφάνιση του εβραϊκού λαού στο προσκήνιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΟΘΟ ΟΝΟΜΑ «ΙΕΧΩΒΑ» Χρήστος Σαλταούρας

ΤΟ ΝΟΘΟ ΟΝΟΜΑ «ΙΕΧΩΒΑ» Χρήστος Σαλταούρας ΤΟ ΝΟΘΟ ΟΝΟΜΑ «ΙΕΧΩΒΑ» Χρήστος Σαλταούρας Η παρούσα μελέτη σκοπό έχει να ανασκευάσει μια τεράστια πλάνη των λεγομένων Μαρτύρων του Ιεχωβά σχετικά με το ΤΕΤΡΑΓΡΑΜΜΑΤΟ Όνομα του Θεού. Η Εταιρεία ΣΚΟΠΙΑ διδάσκει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΑΞΗΣ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΣΤΟΝ ΑΞΟΝΑ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΑΞΗΣ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΣΤΟΝ ΑΞΟΝΑ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΑΞΗΣ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΣΤΟΝ ΑΞΟΝΑ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ Αθανάσιος Γαγάτσης Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής Πανεπιστήµιο Κύπρου Χρήστος Παντσίδης Παναγιώτης Σπύρου Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ

Η ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ Η ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ Το κείμενο Οι θεολογικές έριδες Οι ερμηνευτές πατέρες Οι εκκλησιαστικές διαμάχες Η ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κατά την αρχαιότητα πραγματοποιήθηκαν τρεις αναθεωρήσεις του κειμένου της Κ.Δ.:

Κατά την αρχαιότητα πραγματοποιήθηκαν τρεις αναθεωρήσεις του κειμένου της Κ.Δ.: Κατά την αρχαιότητα πραγματοποιήθηκαν τρεις αναθεωρήσεις του κειμένου της Κ.Δ.: 1. Του Λουκιανού. 2. Του Ησυχίου και 3. Του Παμφίλου. Όλα τα χειρόγραφα της αρχαιότητος έχουν σφάλματα, έτσι και της Κ.Διαθήκης,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΕ Η/Υ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Ανθολόγιο: Αρχαία Ελλάδα, ο τόπος και οι άνθρωποι

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΕ Η/Υ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Ανθολόγιο: Αρχαία Ελλάδα, ο τόπος και οι άνθρωποι 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΕ Η/Υ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Ανθολόγιο: Αρχαία Ελλάδα, ο τόπος και οι άνθρωποι ΣΧΟΛΕΙΟ: 2 ο Γυμνάσιο Μαλακοπής Θεσσαλονίκης ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: Παπαδοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Ερωτήσεις Επανάληψης 1 Οι Θεολογικές Δηλώσεις στην Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι Ενότητα #10: Συμπληρωματικές Γνώσεις Η ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ Νικόλαος Καραπιδάκης Τμήμα Ιστορίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα: 5 Ο στάδιο: γράφω και διαβάζω τρισύλλαβες λέξεις 6 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που αρχίζουν µε φωνήεν 7 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που έχουν τελικό σίγµα (-ς) 8 ο στάδιο: γράφω

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 «Αθανασάκειο» Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία Ελλάδα

Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία Ελλάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ (Θεωρητική Κατεύθυνση) Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη.

Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη. Ενότητα 12: Τα κυριότερα χειρόγραφα της Καινής Διαθήκης. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη. Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Οι εικόνες της Ανάστασης στην Ορθόδοξη Βυζαντινή Αγιογραφία

Οι εικόνες της Ανάστασης στην Ορθόδοξη Βυζαντινή Αγιογραφία Οι εικόνες της Ανάστασης στην Ορθόδοξη Βυζαντινή Αγιογραφία Η γιορτή της Ανάστασης του Κυρίου είναι η σημαντικότερη, η λαμπρότερη, η πιο χαρούμενη μέρα μέσα στον εορταστικό κύκλο της Χριστιανοσύνης. Και

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ 21 / Εισαγωγή στην αρχαία Ελληνική και Πρώιμη Βυζαντινή Λογοτεχνία

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ 21 / Εισαγωγή στην αρχαία Ελληνική και Πρώιμη Βυζαντινή Λογοτεχνία Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ 21 / Εισαγωγή στην αρχαία Ελληνική και Πρώιμη Βυζαντινή Λογοτεχνία Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό

Διαβάστε περισσότερα

ENOTHTA 8 IAXEIPIΣH KAI ΣYΣTHMATA APXEIΩN

ENOTHTA 8 IAXEIPIΣH KAI ΣYΣTHMATA APXEIΩN ENOTHTA 8 Περιεχόµενα 1. οµή αρχείων 2. Λειτουργίες επί των αρχείων 3. Oργάνωση αρχείων 4. Iδιοχαρακτηριστικά αρχείων 5. Kατάλογοι αρχείων 6. ιαχείριση του χώρου του δίσκου 7. Yλοποίηση αρχείων 8-1 1.

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλεία, Διαθήκη και Κανόνας: Μια Εισαγωγή της Παλιάς Διαθήκης

Βασιλεία, Διαθήκη και Κανόνας: Μια Εισαγωγή της Παλιάς Διαθήκης Βασιλεία, Διαθήκη και Κανόνας: Μια Εισαγωγή της Παλιάς Διαθήκης Διάλεξη 1 η Γιατί πρέπει να μελετούμε την Παλιά Διαθήκη; Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ: ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΝ ΓΕΝΕΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ

ΤΙΤΛΟΣ: ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΝ ΓΕΝΕΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΝΟΜΟΣ: 3028/2002 ΦΕΚ: Α 153/28.06.2002 ΤΙΤΛΟΣ: ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΝ ΓΕΝΕΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ: ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΡΘΡΟ 1: ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ 1. Στην προστασία που παρέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Η Στήλη των Μαθηματικών Από τον Κώστα Δόρτσιο, Σχ. Σύμβουλο Μαθηματικών

Η Στήλη των Μαθηματικών Από τον Κώστα Δόρτσιο, Σχ. Σύμβουλο Μαθηματικών Η Στήλη των Μαθηματικών. Τετάρτη 15 Μαρτίου 2006 1/5 Η Στήλη των Μαθηματικών Από τον Κώστα Δόρτσιο, Σχ. Σύμβουλο Μαθηματικών Ν:6 ο Οι απαρχές των Μαθηματικών Τα μαθηματικά είναι η επιστήμη εκείνη η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ- ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ- ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ- ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ Ενότητα 1: Εισαγωγικά-Ιστορική Επισκόπηση Σταμάτιος-Νικόλαος Μωραΐτης Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;»

ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η έρευνα «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» πραγματοποιήθηκε τους μήνες Φεβρουάριο-Μάρτιο 2014 σε πέντε σχολεία της Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

H ΠAPABOΛH TΩN BAΣIΛIKΩN ΓAMΩN

H ΠAPABOΛH TΩN BAΣIΛIKΩN ΓAMΩN KEΦAΛAIO 22 1 ΘEMA O Iησούς δίνει την παραβολή των βασιλικών γάμων του γιου του βασιλιά ο Iησούς απαντάει και αποστομώνει τους Hρωδιανούς, τους Σαδδουκαίους και τους Φαρισαίους. Tο 21 κεφάλαιο έκλεισε

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία της σειράς «ΕΤΣΙ ΓΡΑΦΩ ΚΑΙ ΙΑΒΑΖΩ µε µικρά βήµατα µέσα από συγκεκριµένους στόχους» πρώτο, δεύτερο και τρίτο µέρος, αποτελούν πολύ καλό βοήθηµα για την πρώτη ανάγνωση και γραφή. Οι µαθητές της

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ:

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: ΜΑΘΗΜΑ 18 Ο ΟΙ ΑΓΙΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: 1. Η αποκατάσταση της προσκύνησης των εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία ΙI

Χριστιανική Γραμματεία ΙI Χριστιανική Γραμματεία ΙI Ενότητα 1-Β Α7-8: Χριστολογία 4ου-5ου αιώνα Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΠΗΓΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΠΗΓΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΠΗΓΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Κατηγορίες ιστορικών πηγών Όταν μιλάμε για πηγές στην ιστορία, εννοούμε όλα εκείνα τα στοιχεία που μας παρέχουν πληροφορίες για την ανάλυση και την κατανόηση του παρελθόντος.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Περιεχόµενα 7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Η ΠΑΙ ΑΓΩΓΟΥΣΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ... 17 Το αντικείµενο της Παιδαγωγικής, η παιδαγωγούσα διδασκαλία, ο ρόλος της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός;

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Ιωάννης 1[α ]:1 --- Θεός ή «κάποιος θεός»; 1 Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Εδώ θα εξετάσουμε το εδάφιο Ιωάννης 1[α ]:1 το οποίο, σύμφωνα με το κείμενο λέει, «Εν αῤχη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ

ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΤΕΤΑΡΤΟ ΠΑΚΕΤΟ ΣΗΜΕΙΩΣΕΩΝ ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΓΕΝΙΚΑ Η συλλογή των στατιστικών δεδοµένων αποτελεί σηµαντικό στάδιο κάθε Στατιστικής έρευνας. Απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, διότι,

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ξ Α Μ Η Ν Ο Υ Π Ο Χ Ρ Ε Ω Τ Ι Κ Α. Μ ά θ η μ α Ώρ/Εβδ. Κωδ. Τ ο μ έ α ς Δ ι δ ά σ κ ω ν Credits ECTS

Ε Ξ Α Μ Η Ν Ο Υ Π Ο Χ Ρ Ε Ω Τ Ι Κ Α. Μ ά θ η μ α Ώρ/Εβδ. Κωδ. Τ ο μ έ α ς Δ ι δ ά σ κ ω ν Credits ECTS ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΩΝ ΩΡΩΝ/ΜΟΝΑΔΩΝ ΚΑΙ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ (CREDITS) ΜΕΤΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά):

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά): Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ Θετικά: μας ηρεμεί μας χαλαρώνει μας ψυχαγωγεί (ταξίδια, εκδρομές, συναντήσεις) μας παρέχει τα βασικά είδη διατροφής και επιβίωσης (αέρας, νερό, τροφή) Σήμερα (αρνητικά): Ο άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα

1.6.3 Ιατρικές και βιολογικές θεωρίες στον Πλάτωνα και στον Αριστοτέλη Η αρχαία ελληνική ιατρική µετά τον Ιπποκράτη

1.6.3 Ιατρικές και βιολογικές θεωρίες στον Πλάτωνα και στον Αριστοτέλη Η αρχαία ελληνική ιατρική µετά τον Ιπποκράτη 1 2 Περιεχόµενα Πρόλογος...5 Εισαγωγή: Οι Απαρχές της Ελληνικής Επιστήµης...8 Κεφάλαιο 1: Η Αρχαία Ελληνική Επιστήµη...24 1.1 Οι φυσικές θεωρίες των Προσωκρατικών φιλοσόφων...25 1.1.1 H πρώιµη ιωνική φιλοσοφική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα