ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΩΝ ΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΩΝ ΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟ MARKETING ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΩΝ ΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ Φαρμακοποιός ΠΑΤΡΑ

2 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία αυτή εκπονήθηκε στα πλαίσια του Μεταπτυχιακού Προγράμματος της Φαρμακευτικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών με θέμα «ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟ MARKETING». Το αντικείμενο της διπλωματικής αυτής εργασίας είναι μια προσπάθεια για να εκτιμηθεί ποιοτικά η κατανόηση των διαφημίσεων των φαρμάκων από το αγοραστικό κοινό. Στα πλαίσια μιας αυξανόμενης αγοραστικής τάσης για αυτοδιαχείριση θεμάτων σχετικών με την Υγεία, οι φαρμακευτικές εταιρίες αύξησαν το ενδιαφέρον τους για τη διαφήμιση των προϊόντων τους. Κρίθηκε σκόπιμο να μελετηθεί το κατά πόσον οι διαφημίσεις, που σκοπό έχουν την ενημέρωση στον ιδιαίτερα ευαίσθητο χώρο της Υγείας, ανταποκρίνονται επαρκώς στα ποιοτικά κριτήρια που απαιτούνται, με γνώμονα την επαρκή, αντικειμενική και ακριβή πληροφόρηση του καταναλωτικού κοινού, το οποίο στην προκειμένη περίπτωση κατέχει και την θέση του ΑΣΘΕΝΟΥΣ. Ιδιαίτερα ευχαριστώ τον Επίκουρο Καθηγητή Φαρμακευτικής Χημείας κ. Σωτήρη Νικολαρόπουλο για την υπόδειξη του θέματος, την καθοδήγησή του κατά τη διάρκεια της εκπόνησης της εργασίας και τις υποδείξεις του κατά τη συγγραφή της. Επίσης ευχαριστώ θερμά τον Καθηγητή Φαρμακογνωσίας και Χημείας Φυσικών Προϊόντων κ. Παύλο Κορδοπάτη για την ουσιαστική και ηθική συμπαράσταση που μου προσέφερε καθ όλη τη διάρκεια της ερευνητικής αυτής εργασίας και την Λέκτορα του Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων κ. Δέσποινα Καραγιάννη για τις ουσιαστικές υποδείξεις και την συνεχή παρακολούθηση και καθοδήγηση του σε όλα τα στάδια της εκπόνησης και συγγραφής της μελέτης αυτής. Θερμές ευχαριστίες οφείλω προς όλους τους εμπλεκομένους στην μελέτη αυτή, τόσο για το χρόνο που μου αφιέρωσαν, όσο και για την προθυμία που επέδειξαν. Τέλος θεωρώ υποχρέωσή μου να ευχαριστήσω την οικογένειά μου για τη συνεχή συμπαράσταση και κατανόηση που μου παρείχε όλα αυτά τα χρόνια, αφού χωρίς αυτή θα ήταν αδύνατη η εκπόνηση της παρούσας εργασίας.

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ.... Γενικά.... Βασικές αρχές για τη δημιουργία ενός διαφημιστικού μηνύματος Ανάπτυξη ολοκληρωμένου σχεδίου επικοινωνίας Μάρκετινγκ..... Επιλογή Μ.Μ.Ε Σχεδιασμός διαφήμισης... 7 Η ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΣΤΟΥΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ... Πληροφορία και καταναλωτής... Φαρμακευτική διαφήμιση στην Ε.Ε... Διερεύνηση της στάσης του καταναλωτή απέναντι στα διαφημιζόμενα φάρμακα... ΣΚΟΠΟΣ... ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ... Επιλογή Διαφημίσεων... Πειραματική Διαδικασία... ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ... Δημογραφικές Πληροφορίες... Πίνακας Αποτελεσμάτων Φοιτητών... ΙΣΤΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ... ΙΣΤΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΙΔΙΚΩΝ... ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΩΝ... protalgon... Aspirin... Vital... Pharmaton... Exlax... Dulcolax... Nexium... Pariet... Bisolvon... Tuclase... ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ... ΕΠΙΛΟΓΟΣ... 9 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ... 9

4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια μεγάλη στροφή των καταναλωτών-ασθενών, όλο και πιο συχνά, στην χρησιμοποίηση φαρμάκων από τους ίδιους χωρίς τη συμβουλή ειδικού. Ο τρόπος αυτός διαχείρισης της υγείας είναι σχετικά ανέξοδος για τα ασφαλιστικά ταμεία, μιας και η δαπάνη δεν τα επιβαρύνει [,]. Απ την άλλη μεριά, βέβαια, ενέχει κινδύνους για την υγεία των καταναλωτών αφού παρακάμπτεται το στάδιο της ιατρικής εξέτασης και γνωμάτευσης. Ενδεικτικά αναφέρουμε πως για το το % της συνολικής δαπάνης για την υγεία στην Ελλάδα αφορούσε τη φαρμακευτική δαπάνη, σύμφωνα με μελέτη του ΙΟΒΕ, όταν ο αντίστοιχος μέσος όρος των χωρών της ευρωζώνης βρίσκεται στο 7,7%. [] Ταυτόχρονα, σύμφωνα με στοιχεία του ΙΦΕΤ το χρονικό διάστημα 99- παρατηρήθηκε αύξηση % κατά μέσο όρο στις συνολικές πωλήσεις φαρμάκων στην Ελλάδα. [] Η απευθείας διαφήμιση στον καταναλωτή είναι ένα συνεχώς αυξανόμενο στοιχείο στην ανάπτυξη των πωλήσεων των φαρμακευτικών εταιριών. Οι λόγοι συνοψίζονται στην αλλαγή του τρόπου διαχείρισης της υγείας από τους καταναλωτές, στην αυξανόμενη φαρμακευτική δαπάνη, στο συνδυασμό της έλλειψης των νέων προϊόντων από τις φαρμακευτικές βιομηχανίες τα τελευταία χρόνια και στην απώλεια της προστασίας της πατέντας για πολλά φάρμακα ευρείας κατανάλωσης. Το τοπίο αυτό αναμένεται να συνεχίσει να αποτελεί μια πραγματικότητα για τα επόμενα χρόνια. Τα στοιχεία αυτά ωθούν τις φαρμακευτικές εταιρείες στην αύξηση των δαπανών τους για τη διαφήμιση των φαρμάκων τους. Από στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης βλέπουμε πως οι φαρμακευτικές εταιρίες ξοδεύουν πάνω από, δις $ στη διαφήμιση των φαρμάκων που διατίθενται ελεύθερα στο κοινό (στοιχεία IMS Health). Το αντίστοιχο ποσό για στις ΗΠΑ, για το, ήταν,

5 δις $, με παρατηρούμενη ανοδική τάση. Παρατηρείται, επίσης, πως η βιομηχανία ξοδεύει περίπου διπλάσια για μάρκετινγκ και διοίκηση απ ότι ξοδεύει για έρευνα και ανάπτυξη. Το οι φαρμακοβιομήχανοι δαπάνησαν δις $, ή το % των εσόδων τους, στην ανακάλυψη νέων φαρμάκων και στην απόκτηση έγκρισης γι αυτά. [] Σύμφωνα με τον σύμβουλο και ιδρυτή του DTC Perspectives, ενός εμπορικού περιοδικού στις ΗΠΑ, τα έξοδα σε απευθείας διαφημίσεις «αποπληρώνουν από έως δολάρια για κάθε δολάριο που επενδύεται». Διαπιστώνουμε, λοιπόν, πως οι φαρμακευτικές εταιρίες ξοδεύουν πάρα πολλά χρήματα σε τομείς που καμία σχέση δεν έχουν με την έρευνα και την ανάπτυξη νέων φαρμάκων. [] Οι καταναλωτές έχουν τώρα περισσότερα προϊόντα για να διαλέξουν και λιγότερη πληροφορία όσον αφορά στις διαφορές μεταξύ αυτών των προϊόντων. Χρειάζονται επαρκείς πληροφορίες για το κάθε προϊόν προκειμένου να κάνουν πιο σωστή, βασισμένη στη γνώση, αγορά και χρήση των φαρμάκων. Η διαφήμιση είναι ένα σημαντικό μέσο επικοινωνίας και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για διάφορους λόγους. Μπορεί να αποτελέσει πηγή πληροφοριών για τους καταναλωτές, να τους εκπαιδεύσει στο πώς να χρησιμοποιούν το προϊόν, να δημιουργήσει αξίες, να αποδώσει στο προϊόν χαρακτηριστικά γνωρίσματα και να κατευθύνει τους καταναλωτές να αγοράσουν ένα προϊόν. [, 7]

6 ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ. Γενικά Η διαφήμιση ορίζεται ως η ανάπτυξη και εκτέλεση κάθε πληροφοριακού, πειστικού και υπενθυμιστικού μηνύματος που μεταδίδεται σε μια αγορά στόχο ή σ ένα κοινό μέσω ενός μη προσωπικού μέσου επικοινωνίας. Ο μέσος καταναλωτής εκτίθεται καθημερινά σε περισσότερες των διαφημίσεων, διαφόρων ειδών, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και διαφημίσεις φαρμακευτικών προϊόντων. Ο βομβαρδισμός αυτός του καταναλωτικού κοινού με διάφορα διαφημιστικά μηνύματα πραγματοποιείται διαμέσου των διαφόρων μέσων μαζικής ενημέρωσης (ΜΜΕ), όπως η τηλεόραση, το ραδιόφωνο, οι εφημερίδες και τα περιοδικά. Τα τελευταία δε χρόνια, με την ραγδαία ανάπτυξη και χρήση της τεχνολογίας, στα μέσα μετάδοσης των μηνυμάτων προστέθηκε και το Διαδίκτυο, το οποίο κατέχει πολύ σημαντικό ρόλο στην προώθηση προϊόντων αφού εκτός από τη διαφήμιση μπορεί να λάβει χώρα και η απευθείας πώλησή τους σε ενδιαφερόμενους καταναλωτές. Το όφελος-κλειδί από τη χρήση της διαφήμισης είναι η ικανότητά της να επικοινωνεί το μήνυμά της σε μεγάλο αριθμό ανθρώπων την ίδια στιγμή. Επιπλέον, η διαφήμιση επιτρέπει στους διαφημιστές να δημιουργήσουν μια συνέχεια για ένα μήνυμα διότι τα μηνύματα που επικοινωνούνται σε μεγάλο πλήθος καταναλωτών τυποποιούνται ή μένουν σταθερά μιας και είναι αδύνατο να εξατομικευθούν για την κάθε κατηγορία καταναλωτών. Η ανάδραση (feedback), δε από τη διαφήμιση προκύπτει με διάφορους τρόπους, για παράδειγμα με τις πωλήσεις του προϊόντος ή την ενημερότητα, ή μετά από διαφήμιση π.χ. ενός οργανισμού κατά του καπνίσματος, με τη μείωση των καπνιστών.

7 7 Παρ όλα αυτά όμως, η δημιουργία και προώθηση ενός διαφημιστικού μηνύματος δεν είναι μια απλή διαδικασία. Η διαφήμιση, ως λειτουργία και εργαλείο της αγοράς, διέπεται από κανόνες και συγκεκριμένα πρωτόκολλα εργασίας. Η επιτυχία της προκύπτει από το εάν για τη δημιουργία της ακολουθήθηκαν σωστά όλα τα βήματα που καθορίζει η σχετική βιβλιογραφία, αλλά κυρίως από την απήχηση που έχει στην αγορά-στόχο. Αυτό συνεπάγεται πως το μήνυμα που επικοινωνείται μέσω της συγκεκριμένης κάθε φορά διαφήμισης έγινε αντιληπτό απ το κοινό. Στη συνέχεια αν το μήνυμα οδηγήσει σε αγορά του διαφημιζόμενου προϊόντος θεωρούμε πως ο λόγος δημιουργίας της διαφήμισης έχει ικανοποιηθεί.. Βασικές αρχές για τη δημιουργία ενός διαφημιστικού μηνύματος Η αποτελεσματική επικοινωνία μεταξύ του αγοραστικού κοινού και των εταιρειών που προωθούν προς αυτό τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες τους είναι πρωταρχικής σημασίας στάδιο για την εμπορική επιτυχία ενός συγκεκριμένου προϊόντος ή υπηρεσίας. Η διαφήμιση αποτελεί το πιο διαδεδομένο σήμερα εργαλείο γι αυτή την επικοινωνία, γι αυτό και είναι σημαντική αρχικά η κατανόηση των βασικών σημείων της διαδικασίας που χαρακτηρίζεται ως επικοινωνία. Η επικοινωνία καθορίζεται από την εκπομπή, την λήψη και την επεξεργασία ενός σήματος. Αυτός ο ορισμός προτείνει ότι όταν ένα άτομο ή οργανισμός προσπαθεί να μεταφέρει μια ιδέα ή ένα μήνυμα, ο παραλήπτης (κάποιο άλλο άτομο ή ομάδα) πρέπει να είναι σε θέση να επεξεργαστεί αυτή την πληροφορία αποτελεσματικά. Η επικοινωνία συναντάται όταν το μήνυμα που εστάλη φτάνει στον προορισμό του με τρόπο που είναι κατανοητός απ το κοινό στο οποίο και προοριζόταν. Η αποτελεσματική επικοινωνία, δε συνίσταται στην επιτυχή μετάβαση του μηνύματος, που ξεκίνησε από τον «πομπό», χωρίς αυτό να αλλοιωθεί από θορύβους φασαρία στο χώρο ή παρεμβολές από άλλους

8 κατά τη διάρκεια μετάδοσης του μηνύματος, κ.α. που επηρέασαν τη μετάδοση. Σημαντικό ρόλο στην επιβεβαίωση της σωστής μετάδοσης του μηνύματος παίζει η ανάδραση (feedback) που προκαλείται. [] Σχήμα : Διαδικασία μετάδοσης μηνύματος Πέρα όμως από το μήνυμα και τη μετάδοσή του σημαντικό ρόλο στη δημιουργία ενός διαφημιστικού μηνύματος παίζει η απόφαση και η πραγματοποίηση μιας αγοραστικής κίνησης, αφού ο βασικός σκοπός της διαφήμισης είναι η αγορά. Η απόφαση για αγορά μπορεί να υπαγορεύεται και να υποκινείται από κάποιες συγκεκριμένες αιτίες ή από συνδυασμό αυτών [9]. Κάποιες εξ αυτών είναι:. Η χρησιμότητα που προσφέρουν τα προϊόντα-υπηρεσίες. Η ικανοποίηση φυσικών αναγκών. Η ικανοποίηση ψυχολογικών αναγκών. Η ικανοποίηση κοινωνικών αναγκών. Η ικανοποίηση συναισθηματικών αναγκών

9 9. Η ικανοποίηση επιστημονικών αναγκών (επιθυμία για απόκτηση γνώσης). Η διαδικασία της απόφασης αγοράς ενός προϊόντος από τον καταναλωτή περιλαμβάνει πέντε βασικά βήματα: ) την αναγνώριση του προβλήματος (ανάγκη ή επιθυμία), ) την αναζήτηση σχετικών πληροφοριών, ) την αξιολόγηση κάποιων εναλλακτικών λύσεων, ) την απόφαση της αγοράς και ) την αξιολόγηση μετά την αγορά. Σχήμα : Διαδικασία Απόφασης Αγοράς Καταναλωτή Ο τρόπος, λοιπόν, με τον οποίο ο καταναλωτής λαμβάνει την απόφαση αγοράς επηρεάζεται από τις αξίες και την νοοτροπία αυτού. Οι αξίες είναι η ισχυρή πίστη που έχει για διάφορα θέματα ή ιδέες, ενώ η νοοτροπία είναι η άποψη που διαμορφώνει για κάποιο θέμα, άτομο ή γεγονός και η οποία επηρεάζει τα συναισθήματά του, τις αντιλήψεις του, τον τρόπο που μαθαίνει και επαγωγικά τη συμπεριφορά του, ακόμα και την αγοραστική. Η νοοτροπία απαρτίζεται, δηλαδή, από το γνωστικό (πνευματικές εικόνες, κατανόηση και ερμηνεία ενός ατόμου), το συναισθηματικό (συναισθήματα για κάποιο αντικείμενο ή μια ιδέα) και το παρορμητικό (πρόθεση, πράξεις ή συμπεριφορά) κομμάτι της προσωπικότητας του καταναλωτή. Η σειρά που

10 εμφανίζονται τα χαρακτηριστικά αυτά δεν είναι πάντα η ίδια. Άλλοτε χρειάζεται η κατανόηση του προϊόντος πριν την αγορά του και άλλοτε προηγείται η δημιουργία κάποιου συναισθήματος ή παρόρμησης. [9] Με βάση τα παραπάνω, το αρχικό στάδιο για τη δημιουργία μιας διαφήμισης είναι η ανάπτυξη της κατάλληλης στρατηγικής. Η στρατηγική Μάρκετινγκ (ΜΚΤ) [] περιγράφει το πως η επιχείρηση σχεδιάζει να προσδώσει αξία στην επιλεγμένη αγορά με τρόπο αποτελεσματικότερο από αυτό των ανταγωνιστών, και πως προσδιορίζει τις απαραίτητες ενέργειες για την επίτευξη αυτού του στόχου. Σκοπός της είναι να κερδίσει καταναλωτές με τη δημιουργία και διατήρηση κάποιου ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος. Η διαδικασία ανάπτυξης και σχεδιασμού Μάρκετινγκ αποτελείται από τέσσερα βασικά στάδια:. την επιλογή προϊόντος-αγορά,. την επιλογή τοποθέτησης αξίας (value position), η επιλογή δηλαδή της γενικής στρατηγικής της επιχείρησης για το πώς θα ανταγωνιστεί στην αγορά,. το σχεδιασμό συγκεκριμένης προσφοράς στον καταναλωτή και. τη διανομή και κοινοποίηση της αξίας στους δυνητικούς καταναλωτές. Η διαμόρφωση της στρατηγικής, την οποία θα επιλέξει να ακολουθήσει η εταιρεία, επηρεάζεται από παράγοντες όπως:. Το εσωτερικό περιβάλλον της επιχείρησης,. το εξωτερικό περιβάλλον της επιχείρησης,. οι επιχειρησιακοί πόροι που διαθέτει,. το ανταγωνιστικό περιβάλλον στο οποίο λειτουργεί,. οι ευκαιρίες που παρουσιάζονται,. οι απειλές που καλείται να αντιμετωπίσει και 7. η αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης της επιχείρησης.

11 Βάσει όλων όσων αναφέρθηκαν πιο πάνω, αντικείμενο της στρατηγικής που πρέπει να αναπτύξει μια επιχείρηση, σχετικά με τη διαφήμιση ενός προϊόντος της ή μιας υπηρεσίας της, είναι το κύριο χαρακτηριστικό της διαφήμισης να είναι η επικοινωνία, δηλαδή η διαφήμιση να περιέχει και να μεταδίδει με επιτυχία ένα μήνυμα στο κοινό-στόχο. Για να επιτευχθεί αυτό απαιτείται ο σωστός σχεδιασμός και η εκτέλεση κάποιων βημάτων, τα οποία περιγράφονται εν περιλήψει παρακάτω. Πιο συγκεκριμένα, για να είναι αποτελεσματική μια διαφήμιση θα πρέπει να γίνει κατ αρχήν αντιληπτή απ το κοινό. Στη συνέχεια, θα πρέπει να απομνημονευθεί από τον καταναλωτή και ύστερα, το μήνυμά της θα πρέπει να υποκινήσει κάποια ενέργεια, όπως είναι η αγορά του προϊόντος, η μεταστροφή προς την συγκεκριμένη εταιρεία εάν υπάρχουν ανάλογης αξίας ανταγωνιστικά προϊόντα άλλων εταιρειών, ή τουλάχιστον η παραμονή της στη μνήμη του καταναλωτή για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Ως εκ τούτου, για να δημιουργηθεί μια αποτελεσματική διαφήμιση θα πρέπει να συνδυαστούν τρία συστατικά:. η ανάπτυξη ενός λογικού σχεδίου διαχείρισης της διαφήμισης για την εταιρεία,. η προσεκτική επιλογή των ΜΜΕ που θα χρησιμοποιηθούν και. ο προσεκτικός σχεδιασμός της διαφήμισης... Ανάπτυξη ολοκληρωμένου σχεδίου επικοινωνίας Μάρκετινγκ Το λογικό σχέδιο διαχείρισης είναι μια ολοκληρωμένη διαδικασία, προσεκτικά και λογικά σχεδιασμένη ώστε να καθοδηγεί τους ενδιαφερόμενους στην προσπάθειά τους να πουλήσουν προϊόντα και υπηρεσίες. Τέτοιου είδους σχέδιο είναι για παράδειγμα το IMC Plan (Integrated Marketing Communication Plan Ολοκληρωμένο Σχέδιο Επικοινωνίας Μάρκετινγκ) το οποίο είναι μια σειρά από βήματα που ακολουθούνται προς αυτή την κατεύθυνση.

12 Σύμφωνα με ένα τέτοιο σχέδιο, τα W που σχετίζονται με το σχεδιασμό επικοινωνίας (media planning) είναι το who, when, why, what και where. Το καθένα πρέπει να απευθύνεται και να ικανοποιείται σε κάποιο από τα στάδια που περιγράφονται στο σχέδιο επικοινωνίας. Το who (ποιος) απευθύνεται στην αγορά-στόχο και στο κοινό, το when (πότε) σχετίζεται με τη χρονική τοποθέτηση της γενικότερης επιλογής μέσου (media scheduling), το why (γιατί) παρέχει ένα σκεπτικό για καθεμία από τις διάφορες αποφάσεις σχετικά με τα επιλεχθέντα μέσα, το what (τι) υποδεικνύει αυτό που θα πρέπει να επικοινωνείται στα διάφορα μέσα και το where (που) το σε πόσα μέσα θα πρέπει να κατανέμεται. []. Η διαφήμιση αποτελεί μία εκ των συνιστωσών των ολοκληρωμένων σχεδίων επικοινωνίας Μάρκετινγκ. Είναι συνήθως το αρχικό όχημα επικοινωνίας στην προσπάθεια προσέγγισης των καταναλωτών. Ως εκ τούτου, η χρησιμοποίηση σε αυτή ενός μηνύματος σαφούς και συνεπούς αποτελεί βασικό μέλημα και απαίτηση κατά τη δημιουργία της. Προς αυτήν την κατεύθυνση απαιτούνται [9]:. Η ταυτοποίηση των πιθανών πελατών. Η δημιουργία και προώθηση προϊόντων και υπηρεσιών που να ανταποκρίνονται στις ανάγκες του πελάτη και. Ο συνδυασμός της διαδικασίας ολοκληρωμένου σχεδίου επικοινωνίας μάρκετινγκ της εταιρείας με το διαφημιστικό της πρόγραμμα. Ταυτόχρονα, απαιτείται και η αναγνώριση και ο καθορισμός του στόχου της διαφήμισης που θα χρησιμοποιηθεί. Πιθανοί στόχοι είναι οι ακόλουθοι: Η αύξηση αναγνωρισιμότητας της μάρκας του προϊόντος Το «χτίσιμο» της εταιρικής εικόνας Η αύξηση πελατών Η αύξηση παραγγελιών

13 Η αύξηση της αναζήτησης πληροφοριών από τους τελικούς χρήστες και τα μέλη καναλιών Η παροχή πληροφοριών. Οι στόχοι αυτοί δεν είναι ξεχωριστές ιδέες. Συνδυάζονται με τον καλύτερο τρόπο για να φέρουν το επιθυμητό αποτέλεσμα. Το κλειδί στη δημιουργία της διαφήμισης είναι να δίνει έμφαση σε ένα στόχο χωρίς να ξεχνά τους άλλους. Σημαντικό λοιπόν βήμα αποτελεί η ταυτοποίηση του τμήματος της αγοράς στο οποίο και θα στοχεύσει η υπό δημιουργία διαφήμιση. Ανάλογα με ποιο είναι αυτό το τμήμα διαμορφώνεται και η διαφήμιση. Όσα περισσότερα στοιχεία και χαρακτηριστικά είναι γνωστά για την αγορά-στόχο τόσο αποτελεσματικότερα επιτυγχάνεται η διαμόρφωση μιας διαφήμισης, με συνέπεια να αυξάνονται ανάλογα και οι πιθανότητες της διαφήμισης αυτής να επικοινωνεί με επιτυχία το μήνυμά της στο επιλεχθέν αγοραστικό κοινό. Είναι τελείως διαφορετικός, για παράδειγμα, ο τρόπος προσέγγισης του αγοραστικού κοινού ηλικίας έως ετών, απ ότι από και πάνω, ή ο τρόπος προσέγγισης του ανδρικού και του γυναικείου κοινού, αντίστοιχα. Αυτό, όπως εύκολα μπορεί κάποιος να κατανοήσει, οφείλεται στη διαφοροποίηση των αναγκών, των συνηθειών και των επιθυμιών των διαφόρων ομάδων αγοραστικού κοινού, στοιχεία τα οποία κατά βάση καλείται να εκμεταλλευτεί μια διαφήμιση προκειμένου να προωθήσει αποτελεσματικά το προϊόν που υπηρετεί. Από τα ανωτέρω, είναι ευνόητο πως η κατανόηση του πως, γιατί, πότε και ποιος αγοράζει τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που προσφέρονται από μια εταιρεία αποτελεί βασικό στάδιο στη δημιουργία ενός αποτελεσματικού διαφημιστικού μηνύματος. Ο διαφημιστής οφείλει να γνωρίζει ένα εις βάθος προφίλ του καταναλωτή στον οποίο θα απευθύνει το μήνυμά του και πρέπει να είναι σε θέση να απεικονίσει τον τυπικό αυτό πελάτη προκειμένου να μετατρέψει τη διαφήμιση σε πραγματικότητα. Για να αναπτυχθεί αυτού του

14 είδους η εικόνα χρειάζονται πληροφορίες και δεδομένα σχετικά με τον υποψήφιο πελάτη. Τα ακόλουθα στοιχεία βοηθούν στη σύνταξη του εν λόγω προφίλ []:. Δημογραφικά στοιχεία: πρόκειται για μετρήσιμα χαρακτηριστικά του πληθυσμού ως συνόλου. Επιτρέπουν την τμηματοποίηση της αγοράς και διευκολύνουν την διαδικασία δημιουργίας ενός ολοκληρωμένου σχεδίου μάρκετινγκ και άρα της διαφήμισης που αποτελεί εργαλείο αυτού του σχεδίου. Μερικά από αυτά είναι: α) η απασχόληση, β) η οικογενειακή κατάσταση, γ) το εισόδημα, δ) η εκπαίδευση και το επίπεδο μόρφωσης, ε) η κοινωνική τάξη, στ) η ηλικία, ζ) η «κεφαλή» του νοικοκυριού, η) η φυλή, θ) το μέγεθος της οικογένειας, ι) ο κύκλος ζωής οικογένειας κ.α.. Ψυχογραφικά στοιχεία: αποτελούν τμήμα της ανάλυσης του τύπου και τρόπου ζωής των υποψήφιων πελατών.. Γεωδημογραφικά στοιχεία: είναι συνδυασμός των δύο παραπάνω κατηγοριών (ή αλλιώς χαρακτηριστικά του τύπου ζωής). Χρησιμοποιείται για μικρές ομάδες πελατών-καταναλωτών συγκεκριμένων γεωγραφικών ορίων.. Στοιχεία συμπεριφοράς: αφορούν σε πληροφορίες σχετικά με το τι είναι αυτό που οδηγεί τους καταναλωτές στο να πραγματοποιήσουν μια αγορά. Ζητήματα όπως κοινωνικές επιρροές, στάση για την ποιότητα του προϊόντος, λύσεις σε προβλήματα καταναλωτών, πίστη σε κάποια μάρκα (brand loyalty), ενημερότητα καταναλωτή για προϊόντα, κατέχουν σημαντικό μερίδιο σε αυτό το στάδιο ανάλυσης. Για την ολοκλήρωση του προφίλ των υποψήφιων καταναλωτών, εκτός των πιο πάνω στοιχείων, πρέπει να λαμβάνονται υπ όψιν επιπρόσθετοι παράγοντες οι οποίοι μπορούν να διαμορφώσουν αγοραστική συμπεριφορά όπως: η παράδοση, τα γεγονότα ζωής, το πολιτιστικό περιβάλλον των

15 καταναλωτών αλλά και η επικαιρότητα (π.χ. πόλεμος, εποχή κ.τ.λ.), καθώς επίσης και μια ομάδα παραγόντων οι οποίοι μπορούν να συμβάλλουν στην αλλαγή της απόφασης ενός καταναλωτή για αγορά (στοιχεία δηλαδή που μπορούν να διαφοροποιήσουν το παραχθέν από τα ως άνω στοιχεία προφίλ του καταναλωτή) όπως: Κάποια προσωρινή αλλαγή στην κατάσταση του καταναλωτή Επιθυμία για ποικιλία Παρορμητική αγορά Μια διαφήμιση Η επιρροή από ένα συγγενή ή φίλο... Επιλογή Μ.Μ.Ε. Μετά τον καθορισμό της στρατηγικής για τη διαφήμιση, το επόμενο βήμα είναι, όπως αναφέρθηκε, ο σχεδιασμός των ΜΜΕ με τη χρήση γενικών διαφημιστικών μεθόδων και στόχων. Τα τυπικά συστατικά ενός τέτοιου σχεδίου είναι τα ακόλουθα [9]:. Η ανάλυση Μάρκετινγκ: Είναι μια περιεκτική ανασκόπηση του βασικού προγράμματος Μάρκετινγκ. Περιλαμβάνει τις παρούσες πωλήσεις, το παρόν μερίδιο αγοράς και τις αρχικές προσδοκίες (που ζητούνται από τα δημογραφικά στοιχεία, τον τρόπο ζωής, τη γεωγραφική θέση ή τη χρήση του προϊόντος). Αυτά τα στοιχεία θα πρέπει να αντανακλούν μια συμβατή στρατηγική τιμολόγησης που να βασίζεται στο προϊόν, τα πλεονεκτήματά του και τα ξεχωριστά χαρακτηριστικά του και στο ανταγωνιστικό περιβάλλον στο οποίο εντάσσεται.. Μια διαφημιστική ανάλυση: Αυτή η λειτουργία δηλώνει τη θεμελιώδη διαφημιστική στρατηγική και τον προϋπολογισμό που μπορεί να διατεθεί για την εκπλήρωση των διαφημιστικών στόχων.

16 . Μια στρατηγική ΜΜΕ (media strategy): η οποία αντανακλά την επιλογή του μέσου/μέσων (ΜΜΕ) που θα χρησιμοποιηθούν.. Προγραμματισμός ΜΜΕ: με τον οποίο δηλώνεται πότε θα εμφανίζονται οι διαφημίσεις. Ο χρόνος προβολής και η επανάληψη είναι ένα σημαντικό κλειδί για την επιτυχία της διαφήμισης. Όσο πιο συχνά ο καταναλωτής βλέπει μια συγκεκριμένη διαφήμιση, τόσο πιθανότερο είναι να ασχοληθεί μ αυτή και το μήνυμά της και να αγοράσει το προϊόν.. Δικαιολογία και περίληψη: σε αυτό το στάδιο εξετάζεται το κατά πόσο οι στόχοι που είχαν τεθεί αρχικά έχουν εκπληρωθεί. Ένα σημαντικό θέμα που αντιμετωπίζουν συχνά οι διαφημιστές είναι το πόσο συχνά θα πρέπει να εκτεθεί ένα άτομο σε μια διαφήμιση ώστε να έχει επίδραση πάνω του. Σύμφωνα με τον Herbert Krugman πρέπει να εκτεθεί τρεις φορές (three-exposure hypothesis). Αυτό, όμως, δεν είναι αποδεκτό απ όλους. Στις περιπτώσεις που η αναγνωρισιμότητα μιας μάρκας είναι μεγάλη χρειάζονται λιγότερες φορές απ ότι κάποια άγνωστη. Για να βρεθεί η χρυσή τομή σχετικά με αυτό το ερώτημα, πρέπει να βρεθεί η συχνότητα έκθεσης σε μια διαφήμιση και το ποσοστό των θεατών το οποίο πρέπει να εκτεθεί σ αυτή ώστε να επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα. Και οι δύο αυτοί παράγοντες κρίνονται σημαντικοί, διότι σε πολύ λίγες εμφανίσεις της διαφήμισης (και άρα εκθέσεις σ αυτή) ο διαφημιστής θα αποτύχει να περάσει το επιδιωκόμενο μήνυμα. Απ την άλλη μεριά πάρα πολλές εκθέσεις οδηγούν στην σπατάλη χρημάτων και στην πιθανότητα η διαφήμιση να κουράσει το κοινό. Όσον αφορά το μέσο που θα χρησιμοποιηθεί, είναι αναμενόμενο η τοποθέτηση της διαφήμισης σ ένα περιοδικό μικρής εμβέλειας και αναγνωσιμότητας να μην έχει τα επιθυμητά αποτελέσματα συγκριτικά με κάποιο μεγαλύτερο. Στην τηλεόραση, απ την άλλη, έχει διαπιστωθεί πως η

17 7 μεσαία διαφήμιση, σε σειρά προβολής διαφημίσεων, χαίρει καλύτερης τύχης απ ότι αυτές στην αρχή ή στο τέλος του διαφημιστικού προγράμματος. Είναι βέβαια αναμενόμενο πως η ταυτόχρονη προβολή μιας διαφήμισης σε περισσότερα από ένα μέσα θα έχει καλύτερα αποτελέσματα λόγω της συνεργικής τους ενέργειας. Τελευταία έχει διατυπωθεί η θεωρία της πρόσφατης κατάστασης (recency theory) [9]. Αφορά τη συχνότητα και την εμβέλεια μιας διαφήμισης με την οποία ασχολείται η three-exposure hypothesis. Προτείνει ότι η προσοχή του καταναλωτή είναι επιλεκτική και επικεντρώνεται στις ανάγκες και τα θέλω του καταναλωτή ή της καταναλώτριας. Για το λόγο αυτό τα ΜΜΕ ή η διαφήμιση θα πρέπει να έχουν την ικανότητα να εισβάλλουν στον θεατή ή αναγνώστη χωρίς την εθελοντική του προσοχή (intruition value). Η παραπάνω θεωρία δηλώνει πως οι καταναλωτές χρησιμοποιούν επιλεκτικά την προσοχή τους όταν σκέφτονται τις διαφημίσεις. Προσέχουν τα μηνύματα τα οποία μπορεί να ανταποκρίνονται στις ανάγκες και τις επιθυμίες τους. Όσο πιο κοντά ή πιο πρόσφατα είναι μια διαφήμιση σε μια αγορά, τόσο πιο ισχυρή είναι. Επίσης, όταν ο καταναλωτής μελετά να κάνει μια αγορά ενός προϊόντος, τόσο πιο πιθανό είναι να προσέχει τη σχετική με την αγορά του διαφήμιση και να αντιδράσει θετικά προς αυτή... Σχεδιασμός διαφήμισης Η διαφήμιση περιέχει ένα μήνυμα, το οποίο είναι η περιγραφή της κεντρικής ιδέας που θέλει να επικοινωνήσει και αντανακλά στο όφελος ή την υπόσχεση που δίνεται σ αυτόν που την παρακολουθεί. Στην περίπτωση π.χ. ενός απορρυπαντικού η υπόσχεση είναι η εύκολη και αποτελεσματική απομάκρυνση ενός λεκέ ενώ στην περίπτωση ενός φαρμάκου το όφελος είναι η ίαση ή η ανακούφιση απ τα συμπτώματα που ταλαιπωρούν τον καταναλωτήασθενή.

18 Βασικό στοιχείο στην δημιουργία διαφημιστικών μηνυμάτων είναι πως ακόμα και αν οι διαφημίσεις, για το ίδιο προϊόν μπορεί να αλλάζουν, το μήνυμα πρέπει να παραμένει σταθερό. Αυτό εξασφαλίζει συνέπεια, τουλάχιστον όσον αφορά στα όσα υπόσχεται, γεγονός ιδιαίτερα σημαντικό στον ευαίσθητο χώρο της υγείας. Γενικότερα τα μηνύματα στις διαφημίσεις απευθύνονται είτε στη λογική ή στην ευαισθησία του καταναλωτή. Η λογική του ατόμου προσεγγίζεται με τα νούμερα, τις λέξεις και τις ιδέες, δηλαδή την πληροφορία. Αντίθετα, την ευαισθησία του αγγίζουν αφηρημένες ιδέες, εικόνες και συναισθήματα. Επιτυχημένη θεωρείται η διαφήμιση που καταφέρνει να έχει μια ισορροπία των στοιχείων αυτών. Οι διαφημίσεις των φαρμάκων για παράδειγμα στοχεύουν κυρίως στη λογική του καταναλωτή, γεγονός που τις αναγκάζει να είναι πιο λεπτομερείς και πληροφοριακές. Αυτό όμως δε αποκλείει το γεγονός η παρουσία εικόνων, να βοηθά στην αποτελεσματικότερη προσέλκυση του ενδιαφέροντος του καταναλωτή. Μια διαφήμιση πρέπει, μεταξύ άλλων, να περιέχει στοιχεία που να υποστηρίζουν όσα ισχυρίζεται πως προσφέρει το διαφημιζόμενο προϊόν. Στην περίπτωση των φαρμάκων τα στοιχεία αυτά κρίνονται σε μεγαλύτερο βαθμό αναγκαία. Για παράδειγμα μια διαφήμιση παυσίπονου μπορεί να ισχυρίζεται πως το προϊόν είναι αποτελεσματικό και για την αρθρίτιδα. Η στήριξη αυτής της δήλωσης μπορεί να πραγματοποιείται με ιατρικά ευρήματα από ανεξάρτητες μελέτες ή με βεβαιώσεις από ασθενείς που πάσχουν από αρθρίτιδα σχετικά με το πως πράγματι το συγκεκριμένο παυσίπονο πραγματοποιεί όσα υπόσχεται. Μια διαφήμιση χαρακτηρίζεται από τα λεκτικά και τα οπτικά της στοιχεία μεταξύ των οποίων συνήθως υπάρχει μια ισορροπία. Οι οπτικές εικόνες, οι οποίες βέβαια μπορεί να είναι από υπαρκτές έως και αφηρημένες, ευνοούν και τη διαφήμιση και την εταιρεία, εφόσον απομνημονεύονται πιο εύκολα απ ότι οι λεκτικές. Στην πρώτη περίπτωση (υπαρκτή εικόνα), το

19 9 αντικείμενο είναι εύκολα αναγνωρίσιμο σαν ένα άτομο, τόπος ή πράγμα. Στην αφηρημένη οπτική εικόνα, το αντικείμενο είναι πιο δύσκολα αναγνωρίσιμο. Επίσης η ύπαρξη εικόνων βοηθά πολύ στις διεθνείς διαφημίσεις, αφού με τον τρόπο αυτό υπερπηδούνται οι πολιτισμικές διαφορές. Αυτό βρίσκει εφαρμογή στην περίπτωση των φαρμάκων, αφού πρόκειται συνήθως για πολυεθνικές εταιρίες που απευθύνονται σε πολλές χώρες του κόσμου. Αντίθετα, οι λέξεις αποτελούν ένα πιο ευθύ τρόπο προσέγγισης του καταναλωτή, που όμως είναι χρήσιμος μιας και πληροφορεί για το προϊόν. Ένα έξυπνα επιλεγμένο κείμενο διαφήμισης που μπορεί να είναι και μια μόνο πρόταση είναι δυνατόν να απομνημονευθεί πολύ εύκολα από τον καταναλωτή. Στις διαφημίσεις των φαρμάκων, το λεκτικό κομμάτι, θα μπορούσε κάποιος να ισχυρισθεί πως είναι επιβεβλημένο, αφού είναι αυτό που θα επικοινωνήσει τη δράση (όφελος), τις ενδείξεις και τις αντενδείξεις (δεν αναφέρονται πάντα) που συνοδεύουν τη χρήση του. Εξαιτίας της φύσης και της ειδικότητας του προϊόντος-φαρμάκου, η παρουσία κειμένου προσδίδει κύρος και αξιοπιστία τόσο στην εταιρεία όσο και στο προϊόν. Η προετοιμασία μιας διαφήμισης αρχίζει με μια δημιουργική περιληπτική παρουσίαση, η οποία περιλαμβάνει τα ακόλουθα σημεία: α) τον σκοπό της διαφήμισης, β) την αγορά-στόχο, γ) την κεντρική ιδέα της διαφήμισης (message-theme), δ) την υποστήριξη αυτής (στοιχεία που λειτουργούν υποστηρικτικά για όσα ισχυρίζεται η διαφήμιση) και ε) τους περιορισμούς σχετικά με τη δημιουργία της. Γενικότερα, όταν σχεδιάζεται μια διαφήμιση θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα ακόλουθα [] Η διαφήμιση θα πρέπει να είναι δυναμική, δηλαδή να είναι έτσι διαμορφωμένη ώστε να μπορεί εύκολα να τροποποιηθεί.

20 Η διαφήμιση θα πρέπει να αναπτυχθεί ακολουθώντας τις επιταγές της στρατηγικής οπτικής γωνίας της εταιρείας στην οποία ανήκει το προϊόν. (IMC Plan). Η διαφήμιση θα πρέπει να αναπτύσσεται διατηρώντας κυρίαρχες τις ανάγκες του καταναλωτή. Η διαφήμιση θα πρέπει να είναι δημιουργική, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα υπερκαλύπτει τις στρατηγικές της εταιρείας. Η αποτελεσματική διαφήμιση θα πρέπει να είναι ολοκληρωμένη. Δεν θα πρέπει να παρουσιάζει ισχυρισμούς οι οποίοι είναι ασύμφωνοι με τις στρατηγικές και τους σκοπούς που έχουν τεθεί από την εταιρεία μέσω του IMC Plan. Σημαντικό είναι πως η διαφήμιση δεν θα πρέπει να δίνει υποσχέσεις που δεν μπορούν να υλοποιηθούν από το προϊόν, γιατί τότε θα είναι ανακόλουθη και το προϊόν θα παρουσιάζεται σαν αναξιόπιστο. Τέλος, η αποτελεσματική διαφήμιση θα πρέπει να είναι πειστική και/ή πληροφοριακή. Θα πρέπει να δίνονται αρκετές πληροφορίες στον καταναλωτή ώστε να πάρει μια σωστή απόφαση, βασισμένη στις ανάγκες του. Οι αρχές δε που θα πρέπει να διέπουν μια διαφήμιση, που ακολουθεί όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω, ώστε να είναι αποτελεσματική είναι οι ακόλουθες [9]:. Οπτική συνοχή. Η συνεχής και επαναλαμβανόμενη επαφή του καταναλωτή με μια συγκεκριμένη εικόνα διευκολύνει την απομνημόνευσή της. Ειδικά στις μέρες μας, όπου οι ρυθμοί είναι πιο γρήγοροι και ο διαθέσιμος χρόνος για να ασχοληθούμε με τις διαφημίσεις ελάχιστος, είναι πολύ σημαντικό η διαφήμιση να περιέχει logos (σύντομα λεκτικά συνθήματα) και σταθερές εικόνες ώστε να είναι εύκολο να αποτυπωθεί και η εταιρεία και το προϊόν στο μυαλό του καταναλωτή. Παρ ότι η διαφήμιση του φαρμάκου θα πρέπει να εμβαθύνει σε πληροφορίες, αυτή η παράμετρος είναι χρήσιμη για την επιτυχία της.

21 . Διάρκεια διαφημιστικής καμπάνιας. Η χρήση της ίδιας διαφήμισης για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα βοηθά στην εμπέδωσή της. Παρ όλα αυτά όμως το χρονικό αυτό διάστημα θα πρέπει να είναι τέτοιο ώστε να μην τη βαρεθεί ο καταναλωτής. Στις διαφημίσεις φαρμάκων η συχνότητα αλλαγής της καμπάνιας είναι αρκετά μεγαλύτερη απ ότι άλλων προϊόντων. Η αγορά του φαρμάκου είναι πολύπλοκη υπόθεση και έχει ως απαραίτητη προϋπόθεση την ανάγκη αγοράς του (αντίστοιχη της ένδειξης του φαρμάκου ασθένεια).. Επαναλαμβανόμενες χαρακτηριστικές προτάσεις (tag lines). Αυτή η παράμετρος σε συνδυασμό με την οπτική συνοχή αποτελούν ένα πολύ ισχυρό όπλο της διαφήμισης. Παρ ότι η διαφήμιση μπορεί να αλλάξει, οι tag lines θα πρέπει να παραμένουν οι ίδιες.. Συνέπεια τοποθέτησης αποφυγή αμφιβολίας. Όταν διατηρείται συνέπεια στην τοποθέτηση κατά τη διάρκεια της ζωής του προϊόντος είναι πιο εύκολο για τον καταναλωτή να το κατατάξει στο γνωστικό μέρος του μυαλού του. Στην περίπτωση που η εταιρεία δίνει έμφαση στην ποιότητα, σε κάθε διαφήμιση, είναι πιο εύκολο για τον καταναλωτή να συνδέσει το προϊόν αυτό με την ποιότητα. Αντίθετα, αν σε κάθε διαφήμιση δίνεται έμφαση και σε κάποιο άλλο στοιχείο, ο καταναλωτής μπορεί να μπερδευτεί, με επακόλουθο τη μη αγορά του προϊόντος.. Απλότητα. Οι απλές διαφημίσεις είναι πιο εύκολο να κατανοηθούν σε σχέση με τις πολύπλοκες. Το στοιχείο της απλότητας είναι ιδιαιτέρως σημαντικό για τις διαφημίσεις στο Διαδίκτυο, αφού εκεί σημασία έχει και ο χρόνος-κόστος που χρειάζεται για να «κατέβει» η διαφήμιση.. Αναγνωρίσιμο selling point. Η διαφήμιση θα πρέπει να έχει ένα selling point (τιμή, ποιότητα, αποτελεσματικότητα στην περίπτωση ενός φαρμάκου), το οποίο είναι εύκολα αναγνωρίσιμο από όποιον βλέπει ή ακούει τη διαφήμιση.

22 7. Δημιουργία αποτελεσματικής ροής. Η διαφήμιση καλό θα είναι να έχει μια ροή δεδομένων (λέξεων και εικόνων), τέτοια που να μην μπερδεύει τον καταναλωτή. Αντίθετα, θα πρέπει να τον οδηγεί στο επιθυμητό συμπέρασμα ή πράξη. Στη συνέχεια και όσον αφορά, το βασικό μήνυμα της διαφήμισης (message-theme), αυτό μπορεί να δημιουργηθεί βάσει διάφορων στρατηγικών μηνύματος. Η στρατηγική μηνύματος είναι η αρχική τακτική που χρησιμοποιείται για την μεταβίβαση του message theme. Υπάρχουν τέσσερις γενικές κατηγορίες στρατηγικών μηνύματος: i. Γνωστική στρατηγική. Είναι η παρουσίαση των λογικών επιχειρημάτων ή των πληροφοριών στους καταναλωτές. ii. Συναισθηματική στρατηγική. Ενεργοποιεί αισθήματα και τα συνδυάζει με το προϊόν, την υπηρεσία ή την εταιρεία. iii. Παρορμητική στρατηγική. Σχεδιάζεται για να οδηγήσει πιο άμεσα προς κάποιου τύπου συμπεριφορά καταναλωτή. iv. Στρατηγική μάρκας. Αυτή δεν απευθύνεται άμεσα στους καταναλωτές. Προάγει ή σχεδιάζει το όνομα της εταιρείας με διάφορους τρόπους [, ] Με το πέρασμα των χρόνων, έχει καταγραφεί μια μεγάλη ποικιλία προσεγγίσεων για την αποτελεσματική παρουσίαση ενός διαφημιστικού μηνύματος. Οι πιο επιτυχημένες από αυτές είναι α) ο φόβος, β) το χιούμορ, γ) το σεξ, δ) η μουσική, ε) ο ορθολογισμός, στ) τα συναισθήματα και ζ) η σπανιότητα. Η επιλογή της διαφημιστικής προσέγγισης εξαρτάται από διάφορους παράγοντες όπως το προϊόν, οι προσωπικές προτιμήσεις του δημιουργικού και οικονομικού τμήματος της διαφημιστικής εταιρείας που το έχει αναλάβει, αλλά και οι επιθυμίες του πελάτη (εταιρεία που έχει το προϊόν).

23 Ο τρόπος με τον οποίο μια διαφημιστική έκκληση παρουσιάζεται αποτελεί το εκτελεστικό πλαίσιο εργασίας (executional framework) της διαφήμισης. Η διαφημιστική έκκληση είναι σαν το σενάριο μιας ταινίας (π.χ. κωμωδία, δράμα, ταινία δράσης) και αναλύει λεπτομερώς το κυρίαρχο σχέδιο που θα χρησιμοποιηθεί. Αν θεωρήσουμε πως η διαφημιστική έκκληση είναι το σενάριο μιας ταινίας, τότε η πλοκή είναι το executional framework. Τα διάφορα στυλ executional framework είναι τα ακόλουθα [9]: a. Κινούμενα σχέδια b. Slice-of-life. Στις διαφημίσεις αυτές συνήθως δείχνουν κοινά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι, όπου στη συνέχεια το προϊόν, που διαφημίζεται, βοηθά στην επίλυση του προβλήματος. c. Δραματοποίηση. Μοιάζει με το παραπάνω τύπο, αλλά περιέχει περισσότερη αγωνία. d. Τεκμήριο εκτίμησης. Είναι όταν χρησιμοποιείται κάποιος πελάτης για να πιστοποιήσει για τη θετική του εμπειρία ως προς το προϊόν. e. Authoritative. Στην περίπτωση αυτή χρησιμοποιούνται επιστήμονες, άτομα αυθεντίες ή κρατικοί οργανισμοί για να δηλώσουν τα θετικά του προϊόντος. Με τον τρόπο αυτό η διαφήμιση αποκτά αξιοπιστία (χρησιμοποιείται αρκετά στις διαφημίσεις των φαρμάκων). f. Παρουσίαση. Δείχνει πως λειτουργεί το προϊόν. Είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος να γίνουν γνωστά τα χαρακτηριστικά του προϊόντος στους καταναλωτές (όχι και τόσο απαραίτητος τρόπος στις διαφημίσεις των φαρμάκων). g. Φαντασία. Σχεδιάζονται για να μεταφέρουν το κοινό πέρα από την πραγματικότητα. Είναι από τις διαφημίσεις που εύκολα θυμάται ο καταναλωτής.

24 h. Ενημέρωση. Περιέχει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για το προϊόν (βασικό στυλ στις διαφημίσεις των φαρμάκων). Τέλος, οι διαφορές που τυχόν θα παρουσιαστούν όσον αφορά στην αποτελεσματικότητα της διαφήμισης, συχνά, σχετίζονται με: την ποιότητα των μέσων που επελέγησαν να παρουσιάσουν τη διαφήμιση, τη δημιουργικότητα, την υπευθυνότητα οικονομικής διαχείρισης, τα συστήματα υπολογιστών που χρησιμοποιήθηκαν, την ποιότητα-επίπεδο διαφημιστικού γραφείου που την ανέλαβε και το περιεχόμενο της διαφήμισης. Η επιλογή, δηλαδή, των κατάλληλων αυτών στοιχείων και ο σωστός συνδυασμός τους θέτει τα θεμέλια μιας επιτυχημένης και κατ επέκταση αποτελεσματικής διαφήμισης. Όλα όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω σχετικά με τη διαφήμιση και τις αρχές που διέπουν την δημιουργία αλλά και τις προϋποθέσεις που απαιτεί η αποτελεσματικότητά της αφορούν εξίσου και το μάρκετινγκ των φαρμακευτικών προϊόντων. Τα φάρμακα θεωρούνται προϊόντα, με βάση τους τυπικούς κανόνες της αγοράς και ως τέτοια τελικά προωθούνται, αλλά πρόκειται και για προϊόντα υψηλής τεχνολογίας που έχουν άμεση σχέση με το πολυτιμότερο αγαθό, την υγεία. Έτσι οι γενικότερες αρχές της διαφήμισης εφαρμόζονται σε αυτή την κατηγορία προϊόντων, προσαρμοσμένες κατάλληλα στα δεδομένα του φαρμάκου και σε κανόνες που διέπουν τις διαφημίσεις τους. Κατά συνέπεια, οι πληροφορίες, οι ισχυρισμοί και οι συγκρίσεις που παρουσιάζονται μέσω των διαφημίσεων φαρμάκων θα πρέπει να είναι ακριβείς, ισορροπημένες, δίκαιες, αντικειμενικές, ξεκάθαρες και βασισμένες σε σύγχρονες εκτιμήσεις όλων των στοιχείων που αφορούν τα ειδικά αυτά

25 προϊόντα. Δεν πρέπει να είναι παραπλανητικές, είτε άμεσα ή έμμεσα, και πρέπει να χαρακτηρίζονται από δυνατότητα επαλήθευσης, που θα πρέπει να παρέχεται σε κάθε ειδικό στο χώρο της υγείας, όταν το επιθυμεί. [] Παραπλανητικές δηλώσεις σε έντυπες διαφημίσεις μπορούν να οδηγήσουν σε μη σωστή χρήση των φαρμακευτικών προϊόντων. Μιας και οι καταναλωτές έχουν συνήθως μικρή γνώση για τα φάρμακα θα ήταν δύσκολο γι αυτούς να διακρίνουν παραπλανητικές πληροφορίες. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μια μη σωστή απόφαση των καταναλωτών, η οποία μπορεί να αυξήσει τη δαπάνη για την υγεία. Για το λόγο αυτό είναι σημαντικό να λαμβάνουν το επιδιωκόμενο μήνυμα από τις διαφημίσεις για να πάρουν αποφάσεις βασισμένες στην πληροφορία. Ακόμα και το πιο ασφαλές φάρμακο μπορεί να έχει παρενέργειες και τα περισσότερα ΜΣΦ (μη συνταγογραφούμενα φάρμακα ή αλλιώς over the counter - OTC) μπορούν να προκαλέσουν ανεπιθύμητες ενέργειες όταν χρησιμοποιούνται λάθος. Οι λάθος ή παραπλανητικές διαφημίσεις μπορεί να οδηγήσουν σε μη ασφαλείς, άσχετες, αδαείς αγορές ΜΣΦ από τους καταναλωτές. [7, ] Οι ερευνητές θα πρέπει να εξετάσουν τι μαθαίνουν οι καταναλωτές από τις διαφημίσεις και να εκτιμήσουν αν αυτοί λαμβάνουν το επιδιωκόμενο μήνυμα από αυτές. Καθορίζοντας το πώς οι καταναλωτές εκτιμούν τις διαφημίσεις θα μας βοηθήσει να καταλάβουμε καλύτερα την αγοραστική τους συμπεριφορά.

26 Η ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΣΤΟΥΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ Πληροφορία και καταναλωτής Η φαρμακευτική βιομηχανία ξοδεύει εκατομμύρια δολάρια, παγκοσμίως, για το Μάρκετινγκ των φαρμακευτικών προϊόντων. Αυτό οφείλεται στην κρίση που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια γύρω από τον τομέα της καινοτομίας στο χώρο, αλλά και στην έλλειψη νέων αγορών. Η φαρμακοβιομηχανία αδυνατεί να παράγει αρκετά blockbuster φάρμακα (φάρμακα πολύ επιτυχημένα στην αγορά, με πολλές πωλήσεις) ώστε να παραμείνει προσοδοφόρα, και το αποτέλεσμα συχνά είναι η αναζήτηση νέων αγορών καταναλωτών ανά τον κόσμο. Για πολλά χρόνια, οι φαρμακευτικές εταιρείες διέθεταν το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού τους που αφορούσε το Μάρκετινγκ για τη διαφήμιση των προϊόντων τους σε επιστημονικά περιοδικά και για την αποστολή ιατρικών επισκεπτών αλλά και δειγμάτων των προϊόντων τους στους αρμόδιους επαγγελματίες του χώρου της υγείας. Αυτού του είδους η επικοινωνία όμως έχει τροποποιηθεί αρκετά τα τελευταία χρόνια. Η διαφήμιση μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων απευθείας στον καταναλωτή αποτελούσε κοινό τόπο για τις φαρμακοβιομηχανίες αρκετά χρόνια. Τα τελευταία χρόνια, όμως, παρατηρήθηκε μια αυξητική τάση διαφήμισης στο καταναλωτικό κοινό και των συνταγογραφούμενων φαρμάκων και από το 997, όπου το FDA αποσαφήνισε και προσδιόρισε ρυθμιστικούς κανονισμούς για αυτού του τύπου τη διαφήμιση, οι επενδύσεις των φαρμακευτικών βιομηχανιών σε αυτού του τύπου την στρατηγική Μάρκετινγκ αυξάνεται σταθερά και έντονα κάθε χρόνο, διαμορφώνοντας έμμεσα τόσο τις τιμές όσο και την ποσότητα παραγωγής φαρμακευτικών προϊόντων που επηρεάζονται αναμφισβήτητα και από τις επιτευχθείσες αλλαγές στις απαιτήσεις των καταναλωτών. [7]

27 7 Στο σημείο αυτό, θα πρέπει να αναφερθεί ότι σήμερα, η απευθείας διαφήμιση συνταγογραφούμενων φαρμάκων επιτρέπεται μόνο στις Η.Π.Α., τη Νέα Ζηλανδία, την Αυστραλία και τα τελευταία χρόνια στον Καναδά. Από τη στιγμή που η άμεση διαφήμιση των συνταγογραφούμενων φαρμάκων στους καταναλωτές απαγορεύεται στην Ε.Ε., οι φαρμακευτικές εταιρείες υποχρεώνονται να υιοθετούν περισσότερο επιδέξιες αλλά ίσως και «ύπουλες» τακτικές προκειμένου να προωθήσουν τα προϊόντα τους. Συχνά αναλαμβάνουν διάφορες πρωτοβουλίες σχετικά με την ενημέρωση των ασθενών και μάλιστα σε συνεργασία με τις κυβερνήσεις αλλά και διάφορους οργανισμούς υγείας. Στόχος των εταιρειών φαίνεται να είναι η ανάπτυξη της πεποίθησης στους καταναλωτές ότι κάποιες ασθένειες είναι πολύ πιο κοινές από ότι η κοινή γνώμη πιστεύει, και ο καλύτερος δυνατός τρόπος για την διαχείρισή τους είναι η χρησιμοποίηση φαρμάκων. Οι καταναλωτές, με τη σειρά τους, είναι πολύ πιο δεκτικοί στην όποια πληροφορία προσυπογράφεται από την κυβέρνηση ή κάποιον αναγνωρισμένο οργανισμό υγείας. Βάσει των στοιχείων αυτών αλλά και του γεγονότος ότι ο πραγματικός στόχος μιας φαρμακευτικής εταιρείας είναι η αύξηση των πωλήσεων των προϊόντων της, η οποία δεν είναι δυνατό να βασισθεί στην προώθηση αντικειμενικών πληροφοριών σχετικά με πλεονεκτήματα αλλά και τους κινδύνους από τη χρήση των όποιων προϊόντων, είναι πολύ σημαντικό για τους καταναλωτές να γνωρίζουν ποιος εμπλέκεται στην επικοινωνία της κάθε πληροφορίας αλλά και τη σχέση μεταξύ των φαρμακευτικών βιομηχανιών με τους διάφορους κυβερνητικούς φορείς ή εκπροσώπους, καθώς και με διάφορες ομάδες ασθενών. Η άλλη όψη της διαστρέβλωσης που υφίσταται η πληροφορία που επικοινωνείται στους ασθενείς και τους καταναλωτές είναι η καταστολή ή αποσιώπηση της πληροφορίας που μπορεί να προσδώσει αρνητική εικόνα σε κάποιο συγκεκριμένο φάρμακο. Εδώ περιλαμβάνεται και η μη δημοσιοποίηση

28 σχετικών κλινικών μελετών, βάσει του «εμπορικού απόρρητου» (commercial confidentiality) αλλά και των παρενεργειών που μπορεί να προκαλέσει ένα φάρμακο. Για παράδειγμα, όταν η GlaxoSmithKline φαρμακευτική εταιρεία διαπίστωσε ότι η κλινική δοκιμή του αντικαταθλιπτικού της σκευάσματος Seroxat δεν έδωσε στατιστικά σημαντικό πλεονέκτημα έναντι του placebo, αποφασίσθηκε ότι η εταιρεία έχει ανάγκη από μια στρατηγική «δραστικής διαχείρισης της διασποράς αυτών των στοιχείων ώστε να ελαττωθεί ο όποιος βαθμός εμπορικού κινδύνου». Έτσι, συχνά παρατηρείται η με ανήθικους τρόπους προώθηση των φαρμακευτικών προϊόντων στους καταναλωτές, γεγονός στο οποίο συμβάλλουν: Η έλλειψη ενημέρωσης. Οι επαγγελματίες στο χώρο της υγείας έχουν συχνά ελλιπή μόρφωση ή εκπαίδευση ώστε να μπορούν να διακρίνουν αλλά και να εκτιμήσουν το ποιόν και το περιεχόμενο της ενημέρωσης που λαμβάνουν. Οι καταναλωτές, από την άλλη, δεν έχουν ούτε πρόσβαση στην υπεύθυνη, αντικειμενική και αξιόπιστη πληροφορία σχετικά με το φάρμακο αλλά ούτε την πληροφόρηση ή τη μόρφωση ώστε να κρίνουν αντικειμενικά τις διαφημίσεις των φαρμάκων αλλά και την ορθολογική χρήση τους. Η χαμηλή προτεραιότητα. Σε κάποιες χώρες, ειδικά σε αυτές που στερούνται πρόσβασης σε διάφορα βασικά φάρμακα και διαθέτουν περιορισμένες πηγές δίνεται πολύ μικρή προσοχή σε θέματα σχετικά με την προώθηση φαρμακευτικών προϊόντων. Η δραστική επιβολή. Σε κάποιες χώρες, η προ-έγκριση του υλικού που χρησιμοποιείται για την προώθηση ενός φαρμάκου δεν είναι υποχρεωτική. Έτσι, εφόσον η επιβολή είναι δραστική και εμφανίζεται μετά από κάποιο προωθητικό συμβάν, η ανήθικη προώθηση μπορεί να συνεχισθεί για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα.

29 9 Εν συγκρίσει με άλλες πηγές πληροφόρησης του κοινού σχετικά με την υγεία, η απευθείας στον καταναλωτή διαφήμιση είναι παθητική. Οι καταναλωτές εκτίθενται σε αυτού του τύπου την επικοινωνία χωρίς στην πραγματικότητα να την έχουν επιδιώξει ή αναζητήσει. Σε αντίθεση με άλλου τύπου διαφημίσεις, χρησιμοποιούνται διάφορες αποτελεσματικές τεχνικές στις οποίες περιλαμβάνεται και η ισχυρή συναισθηματική έκκληση του στόχου κοινού. [] Η φαρμακοβιομηχανία ξοδεύει περισσότερα από δις δολαρίων κατ έτος με στόχο την αύξηση της επιθυμίας των καταναλωτών για τα προϊόντά της και την αύξηση του μεριδίου αγοράς. [9] Οι απόψεις που επικρατούν σχετικά με τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα αυτής της επικοινωνίας είναι αντιφατικές. Οι συνήγοροι της διαφήμισης ισχυρίζονται ότι μέσω αυτής προσφέρονται πολύτιμες πληροφορίες για την υγεία που δίνουν στον ασθενή τη δυνατότητα να εκφράσει τις όποιες ανησυχίες του στο γιατρό [], ενώ αυξάνεται και το αίσθημα ασφάλειας που νιώθει, μεταξύ των επισκέψεών του στον γιατρό []. Επιπλέον, μπορεί να επιτευχθεί ενημέρωση για καταστάσεις που δεν διαγιγνώσκονται εύκολα αλλά μπορούν να αντιμετωπισθούν, όπως η υπερλιπιδαιμία και η κατάθλιψη, και έτσι οι ασθενείς, που στην αντίθετη περίπτωση δεν θα το είχαν συνειδητοποιήσει, να απευθυνθούν έγκαιρα στον γιατρό τους για συμβουλές και θεραπεία []. Οι κατήγοροι της απευθείας στον καταναλωτή φαρμακευτικής διαφήμισης συμφωνούν ότι η διαδικασία συνεισφέρει στην αύξηση του κόστους των φαρμακευτικών προϊόντων [], ενισχύει την ακατάλληλη και άσκοπη συνταγογράφηση [ - ] και μπορεί να συμμετέχει στη γενικότερη άνοδο του κόστους της φροντίδας υγείας εφόσον μπορεί να ζητούνται χωρίς στην πραγματικότητα να χρειάζονται διάφορες εξετάσεις και διαγνωστικά τεστ που κλινικά δεν ενδείκνυνται. Επιπλέον, οι καταναλωτές δεν λαμβάνουν ολοκληρωμένη πληροφόρηση με αποτέλεσμα αρκετές φορές να απειλείται η

30 δημόσια υγεία από τη χρήση ακατάλληλων και επικίνδυνων φαρμάκων όταν οι ασθενείς αποφασίζουν μόνοι για τη θεραπεία τους χωρίς πριν να έχουν συμβουλευτεί το γιατρό τους, ενώ κατευθυνόμαστε προς την «φαρμακοποίηση» (medicalisation) του φυσιολογικού τρόπου ζωής, εφόσον τα φάρμακα που διαφημίζονται περισσότερο είναι εκείνα που έχουν δυνατότητα συχνής ή/και μεγάλης διάρκειας χρήσης από μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού (φάρμακα για αντιμετώπιση ήπιων καταστάσεων π.χ. κρυολόγημα, αδυναμία κ.τ.λ. αλλά και των λεγόμενων lifestyle φαρμάκων φαρμάκων δηλαδή που δεν σχετίζονται με την ίαση αλλά με τη βελτίωση του τρόπου ζωής). [7] Παρ όλα αυτά, υπάρχουν και αναφορές στη βιβλιογραφία σύμφωνα με τις οποίες γίνονται αποδεκτές όλες οι πιο πάνω απόψεις, αλλά τονίζεται ότι μπορεί να επιτευχθεί ισορροπία μεταξύ των πλεονεκτημάτων και των αρνητικών στοιχείων που συνοδεύουν τη φαρμακευτική διαφήμιση εάν ισχυροποιηθεί η ακρίβεια, ορθότητα και καταλληλότητα της πληροφορίας που επικοινωνείται, εάν καλλιεργηθεί σωστά η ικανότητα των επαγγελματιών στο χώρο της υγείας να επικοινωνούν και συνδιαλέγονται με τον ασθενή αλλά και εάν ενθαρρυνθεί η εκτίμηση και εμπιστοσύνη του ασθενούς απέναντι στην γνώμη και τις εκτιμήσεις του ειδικού στον οποίο απευθύνεται για βοήθεια. [] Φαρμακευτική διαφήμιση στην Ε.Ε. Η απευθείας στον καταναλωτή διαφήμιση συνταγογραφούμενων φαρμάκων είναι παράνομη στην Ε.Ε. καθώς και σε όλες τις αναπτυγμένες χώρες εκτός των Η.Π.Α., της Νέας Ζηλανδίας, της Αυστραλίας και του Καναδά, όπως αναφέραμε. Η Ευρωπαϊκή Οικονομική Ένωση έχει απαιτήσει από όλα τα κράτη-μέλη της την απαγόρευση της διαφήμισης των συνταγογραφούμενων φαρμάκων, μέσω της ντιρεκτίβας 9//ΕΕ που εκδόθηκε στις Μαρτίου του 99. Η νομοθεσία αυτή απαγορεύει όλων των ειδών την προώθηση

31 συνταγογραφούμενων φαρμάκων στο κοινό καθώς και τον δωρεάν δειγματισμό τους σε οποιονδήποτε άλλο εκτός των ιατρών που έχουν το δικαίωμα συνταγογράφησης. Η μόνη εξαίρεση που γίνεται στην ντιρεκτίβα αυτή (άρθρο ) αφορά στην διαφήμιση εγκεκριμένων εκστρατειών εμβολιασμού. Η διαφήμιση συνταγογραφούμενων φαρμάκων μπορεί να απευθύνεται μόνο σε γιατρούς και φαρμακοποιούς, αλλά ακόμη και σε αυτή την περίπτωση πρέπει να είναι συνεχώς υπό έλεγχο. Στην εισαγωγή της, η Ε.Ε. αναφέρει ότι έχει ανάγκη από επαγγελματίες υγείας που να χορηγούν και να εκτελούν συνταγές έχοντας πρόσβαση σε ουδέτερες και αντικειμενικές πηγές πληροφόρησης σχετικά με τα φάρμακα και όχι βάσει των οικονομικών κινήτρων που τους δίνονται από τις διάφορες φαρμακευτικές εταιρείες. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η αυτο-ρύθμιση (self-regulation) ασκείται μέσω της ABPI (Association of British Pharmaceutical Industry). Η ABPI ανέπτυξε ένα σχετικό κώδικα, έτσι ώστε να καλύπτονται σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο εύρος οι απαιτήσεις του Βρετανικού Νόμου αλλά και οι ηθικοί κανόνες που έχουν συνταχθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO). Ο κώδικας αυτός, ο οποίος αναφέρεται ως Prescriptive Medicines Code of Practice Authority, προωθεί ένα συνεχώς εκσυγχρονιζόμενο σύστημα για τη διατήρηση της ποιότητας της επικοινωνίας. Μέσω αυτού του κώδικα μπορεί να γίνει δικαστική δίωξη των εταιρειών που παραβιάζουν τους κανόνες επικοινωνίας αλλά και να απαιτηθεί από τις διάφορες εταιρείες η προσκόμιση του υλικού που χρησιμοποιούν για προ-έγκριση. Όλες οι εταιρείες οφείλουν να προσαρμόζονται στην όποια απόφαση έχει ληφθεί στα πλαίσια αυτού του κώδικα ή από το Code of Practice Appeal Board. [9] Παρά του ότι όμως η απαγόρευση της διαφήμισης των συνταγογραφούμενων φαρμάκων συνεχίζει να ισχύει στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι μεγάλες πιέσεις που ασκούνται από τη φαρμακοβιομηχανία σε συνδυασμό με τη μεγάλη διάδοση χρήσης του

32 Διαδικτύου και της ψηφιακής τηλεόρασης αλλά και την απαίτηση των καταναλωτών για πληροφόρηση έχουν οδηγήσει πολλούς στην πεποίθηση ότι η απευθείας στον καταναλωτή διαφήμιση φαρμάκων είναι κάτι που μοιραία, αναπόφευκτα θα ισχύσει σύντομα και στην Ευρώπη. Διερεύνηση της στάσης του καταναλωτή απέναντι στα διαφημιζόμενα φάρμακα Μια σειρά μελετών που πραγματοποιήθηκαν στις ΗΠΑ, όπου η διαφήμιση φαρμάκων δεν θεωρείται παράνομη, μπορεί να δώσει μια γενικότερη εικόνα για την στάση των καταναλωτών απέναντι στην άμεση προς αυτούς προώθηση φαρμακευτικών προϊόντων. Σύμφωνα με μία εξ αυτών [], παρ όλο που ένα μεγάλο ποσοστό ερωτηθέντων συμφώνησε ότι η επικοινωνία της πληροφορίας μπορεί να τους εξασφαλίσει καλύτερη ενημέρωση γύρω από τα φάρμακα, οι νεότεροι σε ηλικία, οι περισσότερο μορφωμένοι αλλά και όσοι ανήκαν σε υψηλότερων εισοδημάτων κοινωνικές ομάδες εξέφρασαν λιγότερο έντονα την ίδια άποψη. Η διερεύνηση του κατά πόσο οι καταναλωτές θυμούνται διαφημιστικά μηνύματα σχετικά με διάφορα φαρμακευτικά προϊόντα άρα και τα ίδια τα προϊόντα, που αποτέλεσε αντικείμενο μιας άλλης μελέτης [], είχε ως αποτέλεσμα ο βαθμός αναγνωρισιμότητας των διαφόρων φαρμάκων από τους καταναλωτές να κυμαίνεται από -7%. Οι άνδρες καταναλωτές αναφέρθηκε ότι παρακολουθούν διαφημίσεις σε μικρότερο βαθμό από ότι οι γυναίκες. Τα διάφορα φάρμακα αποδείχθηκε ότι χαίρουν μεγαλύτερης αναγνωρισιμότητας από τους καταναλωτές που υπέφεραν από την ασθένεια στην οποία το καθένα απευθυνόταν και ο βαθμός θετικής στάσης απέναντι στα προϊόντα αύξανε σύμφωνα με την αύξηση του βαθμού αναγνωρισιμότητας. Το % των ερωτηθέντων, εν συνεχεία, δήλωσαν ότι οι διαφημίσεις θα πρέπει να υποβάλλονται σε κρατικούς φορείς προκειμένου να λάβουν έγκριση

33 πριν τη δημοσιοποίησή τους. Από αυτούς το % εξέφρασαν την άποψη ότι μόνο τα απολύτως ασφαλή φάρμακα θα πρέπει να διαφημίζονται απευθείας στους καταναλωτές ενώ το % των ερωτηθέντων πίστευαν ότι μόνο τα υψηλής αποτελεσματικότητας φαρμακευτικά προϊόντα θα πρέπει να επικοινωνούνται μέσω των διαφημίσεων. Επιπρόσθετα, το % δήλωσαν ότι οι διαφημίσεις φαρμάκων των οποίων η δράση μπορεί να συνοδεύεται από σοβαρές παρενέργειες θα πρέπει απαγορεύονται δια νόμου. Παρ όλα αυτά, οι ερευνητές της συγκεκριμένης μελέτης κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι κατ ουσία καμία από τις ως άνω εκπεφρασμένες πεποιθήσεις δεν ήταν πλήρως αληθής, εφόσον η θετική ή όχι στάση των καταναλωτών εξαρτάται από διάφορους παράγοντες όπως η χρήση του προϊόντος, η κατάσταση της υγείας τους, η ποιότητα της κοινωνικής τους ασφάλειάς, η κοινωνική ομάδα στην οποία ανήκαν κ.τ.λ. Για παράδειγμα μέλη εθνικών μειονοτήτων απεδείχθησαν να είναι σε μεγαλύτερο βαθμό λάθος πληροφορημένα από ότι οι λευκοί. Παρ όλα αυτά, από το σύνολο των ερωτηθέντων το ένα τρίτο εξ αυτών απευθύνθηκε σε γιατρό για περαιτέρω πληροφόρηση και το ένα πέμπτο αυτών ζήτησε συγκεκριμένη συνταγογράφηση. Παρόμοια μελέτη που πραγματοποιήθηκε από τους Alperstein και Peyrot [] αφορούσε το κατά πόσο μπορεί να επηρεασθεί η στάση και η συμπεριφορά των καταναλωτών από τη συνεχή έκθεση σε διαφημίσεις φαρμάκων, άρα από την αναγνωρισιμότητα που αποκτούν αυτά τα προϊόντα. Τα επί μέρους αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι το 7% των ερωτηθέντων πίστευε ότι οι διαφημίσεις μπορούν να βοηθήσουν στην επιμόρφωση του κοινού σχετικά με τα φάρμακα, ενώ το % δήλωσε ότι τα διαφημιστικά μηνύματα μπορούν να προκαλέσουν σύγχυση στους καταναλωτές και το % αυτών ότι μπορεί να εξασθενήσει η σχέση γιατρού-ασθενούς. Ταυτοποιήθηκαν δύο διαφορετικές ομάδες καταναλωτών που πιθανά ενημερώνονται από αυτού του είδους την επικοινωνία: ) οι μορφωμένοι

Ολοκληρωμένα Συστήματα Επικοινωνίας

Ολοκληρωμένα Συστήματα Επικοινωνίας Προβολή 1. Ολοκληρωμένα Συστήματα Επικοινωνίας 2. Σκοπός της Επικοινωνίας 3. Παράγοντες που επηρεάζουν το μίγμα προβολής 4. Το πρόγραμμα προβολής 5. Διαφήμιση 6. Προσωπική Πώληση 7. Προώθηση των Πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση Διαφημιστικών Στόχων

Διαμόρφωση Διαφημιστικών Στόχων Διαμόρφωση Διαφημιστικών Στόχων Διαμόρφωση Διαφημιστικών Στόχων Ύπαρξη στόχων καθορισμένων με σαφήνεια (μετρήσιμοι και λειτουργικοί) Συντελεί στην καλύτερη επικοινωνία και συνεργασία ενδιαφερόμενων μερών

Διαβάστε περισσότερα

Το φαρμακείο στην εποχή του internet. Παπαδόπουλος Γιάννης Φαρμακοποιός Οικονομολόγος Υγείας

Το φαρμακείο στην εποχή του internet. Παπαδόπουλος Γιάννης Φαρμακοποιός Οικονομολόγος Υγείας Το φαρμακείο στην εποχή του internet Παπαδόπουλος Γιάννης Φαρμακοποιός Οικονομολόγος Υγείας Χαρακτηριστικά της εποχής μας Χαρακτηριστικά της εποχής μας είναι: η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας η ευρεία

Διαβάστε περισσότερα

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αγρίνιο, 17-18 Ιανουαρίου 2004 1 Ερευνητικές Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ Η διαφήμιση με μία μόνο λέξη χαρακτηρίζεται και ως «υπόσχεση», καθώς δίνει μια υπόσχεση στον υποψήφιο αγοραστή, για το προϊόν που διαφημίζει και αναφέρεται στην επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών»

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών» ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ A ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Τι είναι η στρατηγική; «καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο προσδιορισμός των μέσων για την επίτευξη τους»

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα έρευνας αγοράς σε Γιατρούς, Φαρμακοποιούς & Κοινό σχετικά με την. Επικοινωνία. των ΦΕ. the value of experience

Αποτελέσματα έρευνας αγοράς σε Γιατρούς, Φαρμακοποιούς & Κοινό σχετικά με την. Επικοινωνία. των ΦΕ. the value of experience Αποτελέσματα έρευνας αγοράς σε Γιατρούς, Φαρμακοποιούς & Κοινό σχετικά με την Επικοινωνία των ΦΕ Στόχος της έρευνας Αξιολόγηση της επικοινωνίας των Φαρμακευτικών Εταιριών με: Γιατρούς Φαρμακοποιούς Κοινό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΤΖΗΦΩΤΙΑΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΧΑΤΖΗΦΩΤΙΑΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : «ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΗΘΕΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΕΤΙΚΕΤΑΣ, ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΑ ΤΟΥ ΚΑΦΕ ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΕΤΙΚΕΤΑΣ» ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις

Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις Γεώργιος Ι. Αυλωνίτης, Καθηγητής Μάρκετινγκ Ο.Π.Α. Νικόλαος Γ. Παναγόπουλος, Λέκτορας Μάρκετινγκ Ο.Π.Α. Το δυναμικό πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αιγαίου Σχολή Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας Και Επικοινωνίας

Πανεπιστήμιο Αιγαίου Σχολή Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας Και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Σχολή Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας Και Επικοινωνίας Ψηφιακό Περιεχόμενο & Ηλεκτρονικό Εμπόριο (Δ εξάμηνο) Διάλεξη # 8η: Έρευνα αγοράς στο Διαδίκτυο Χαρίκλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική Διαφήμιση. Αντωνιάδου Όλγα

Ηλεκτρονική Διαφήμιση. Αντωνιάδου Όλγα Ηλεκτρονική Διαφήμιση Αντωνιάδου Όλγα Διαφήμιση στο διαδίκτυο Το διαδίκτυο είναι αναμφισβήτητα ένα τεράστιο πεδίο προώθησης και διαφήμισης υπηρεσιών και προϊόντων. Η ποσότητα της πληροφορίας που διακινείται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Προώθηση πωλήσεων Τμηματοποίηση της αγοράς Διαφήμιση ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τα 4P Προώθηση Προϊόντων. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών

Τα 4P Προώθηση Προϊόντων. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Τα 4P Προϊόντων Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Νοέμβριος 2004 Περιεχόμενα ιαδικασία Βασικά Στοιχεία ς ιαφήμιση 2 ιαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 9: Προώθηση. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 9: Προώθηση. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Αρχές Μάρκετινγκ Ενότητα 9: Προώθηση Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ Τιμολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2. Σχέδιο Μάρκετινγκ. Κεφάλαιο 4. Τιμολόγηση. Δρ. Andrea Grimm Δρ. Astin Malschinger

Ενότητα 2. Σχέδιο Μάρκετινγκ. Κεφάλαιο 4. Τιμολόγηση. Δρ. Andrea Grimm Δρ. Astin Malschinger Ενότητα 2 Σχέδιο Μάρκετινγκ Κεφάλαιο 4 Τιμολόγηση Δρ. Andrea Grimm Δρ. Astin Malschinger ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 2 ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Κεφάλαιο 4: Τιμολόγηση Συγγραφείς: Δρ.Andrea Grimm, Δρ.Astin Malschinger

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ

Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ 1. Ορισμός- Marketing Concept 2. Προσανατολισμοί της επιχείρησης 3. Βασικές έννοιες του Μάρκετινγκ 4. Ο ρόλος της Έρευνας Αγοράς 1 Ορισμός- Marketing Concept Διάφοροι ορισμοί «η

Διαβάστε περισσότερα

Liveschool Marketing Services

Liveschool Marketing Services Liveschool Marketing Services Περιεχόμενα Βελτιστοποίηση website SEO... 3 Social media design & creation... 4 Social media management... 4 Διαγωνισμοί Facebook... 5 Google Adwords... 5 Facebook Ads...

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της επικοινωνίας στην μεγιστοποίηση της αποδοτικότητας Marketing & Field Force

Ο ρόλος της επικοινωνίας στην μεγιστοποίηση της αποδοτικότητας Marketing & Field Force Ο ρόλος της επικοινωνίας στην μεγιστοποίηση της αποδοτικότητας Marketing & Field Force Αθήνα, 26 Σεπτεμβρίου, 2009 Πάρις Μποσκόπουλος Governmental Affairs & Access Director Pfizer Hellas Δημήτρης Γκότσης

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Stedima: Η χρησιμοποίηση των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης (social networks) από στελέχη επιχειρήσεων

Έρευνα Stedima: Η χρησιμοποίηση των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης (social networks) από στελέχη επιχειρήσεων Έρευνα Stedima: Η χρησιμοποίηση των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης (social networks) από στελέχη επιχειρήσεων Εισαγωγή Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Χαρχαντής Αθανάσιος STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Γκιπάλη Δώρα, A.M. 7795 Καρρά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΌΣ, ΔΙΟΊΚΗΣΗ, ΥΛΟΠΟΊΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΌΓΗΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΆΤΩΝ ΔΙΑΦΉΜΙΣΗΣ - ΛΕΙΤΟΥΡΓΊΑ ΤΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΉΣ ΕΤΑΙΡΊΑΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΆΣ. Planning and managing Advertising

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Το χιούμορ Στη Διαφήμιση. ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Γκούνας Αθανάσιος Καθηγητής Εφαρμογών

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Το χιούμορ Στη Διαφήμιση. ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Γκούνας Αθανάσιος Καθηγητής Εφαρμογών ΣΠΟΥΔΑΣΤΕΣ: Ιωαννίδου Ροδόπη ΑΜ (097/07) Πεχλιβανίδης Μουράτογλου Χαράλαμπος ΑΜ (037/07) ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Το χιούμορ Στη Διαφήμιση ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Γκούνας Αθανάσιος Καθηγητής Εφαρμογών ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι περισσότερες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΤΥΩΣΗ ΜΕ VIRAL MARKETING ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ ΜΑΡΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΤΥΩΣΗ ΜΕ VIRAL MARKETING ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΤΥΩΣΗ ΜΕ VIRAL MARKETING ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ ΜΑΡΙΑ Έννοια του marketing Το μάρκετινγκ (marketing) αποτελεί πια ένα βασικό εργαλείο που χρησιμοποιούν οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΙΑ :ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΟΝ ΚΛΑΔΟ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΙΑ :ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΟΝ ΚΛΑΔΟ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΙΑ :ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΟΝ ΚΛΑΔΟ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΒΕΝΤΟΥΡΑ ΖΩΗ ΧΑΝΟΣ ΖΑΝΝΗΣ ΤΙ ΕΊΝΑΙ ΧΟΡΗΓΙΑ??? Η χορηγία ή αλλιώς sponsoring είναι μια λέξη η οποία έχει τις ρίζες

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Εισαγωγή. I. Εξώφυλλο. II. Εισαγωγική Σελίδα. III. Περιεχόμενα. IV. Executive Summary

Γενική Εισαγωγή. I. Εξώφυλλο. II. Εισαγωγική Σελίδα. III. Περιεχόμενα. IV. Executive Summary Business Plan Γενική Εισαγωγή I. Εξώφυλλο II. Εισαγωγική Σελίδα III. Περιεχόμενα IV. Executive Summary 1 Εσωτερική Ανάλυση 1.1 Περιγραφή της επιχείρησης 1.2 Προϊόντα / Υπηρεσίες 1.3 Τοποθεσία 1.4 Ανθρώπινο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος της ιεύθυνσης Marketing σε Έναν Οργανισμό

Ο Ρόλος της ιεύθυνσης Marketing σε Έναν Οργανισμό Ο Ρόλος της ιεύθυνσης σε Έναν Οργανισμό Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Ιούνιος 2003 Περιεχόμενα 1.Βασικές αρχές - Πώς επηρεάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας

Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας Ονοματεπώνυμο: Μαγδαληνή Βασιλάκη Σειρά: MSM 8 Επιβλέπων Καθηγητής: Α. Βρεχόπουλος Δεκέμβριος 2011 Σκοπός Έρευνας και Ερευνητικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΩΝΤΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΕΠΙΔΡΩΝΤΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Το Μάρκετινγκ αποτελεί μια βασική επιχειρηματική λειτουργία που έχει στόχο την ανάπτυξη, την οργάνωση και των έλεγχο ανταλλακτικών διαδικασιών μεταξύ της επιχείρησης και των

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτική Διαφοροποίηση Προϊόντος: Ο Ρόλος της Διαφήμισης

Ενημερωτική Διαφοροποίηση Προϊόντος: Ο Ρόλος της Διαφήμισης Ενημερωτική Διαφοροποίηση Προϊόντος: Ο Ρόλος της Διαφήμισης - Οι επιχειρήσεις δεν ανταγωνίζονται μόνο ως προς τις τιμές στις οποίες επιλέγουν να πουλήσουν τα προϊόντα τους. - Ο μη-τιμολογιακός ανταγωνισμός

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ

Μάθημα: ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΙ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ Παρασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Στην ελληνική Φαρμακευτική Νομοθεσία υπάρχει αναφορά για την παρουσία φυσικών φαρμακείων στο διαδίκτυο. Από τη μια πλευρά δεν απαγορεύεται

Στην ελληνική Φαρμακευτική Νομοθεσία υπάρχει αναφορά για την παρουσία φυσικών φαρμακείων στο διαδίκτυο. Από τη μια πλευρά δεν απαγορεύεται Πωλήσεις μέσω διαδικτύου στην Ελλάδα Στην ελληνική Φαρμακευτική Νομοθεσία υπάρχει αναφορά για την παρουσία φυσικών φαρμακείων στο διαδίκτυο. Από τη μια πλευρά δεν απαγορεύεται η παρουσία ενός φυσικού φαρμακείου

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένες Επικοινωνίες Marketing. Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας Αδαμαντίας Τραϊφόρου

Ολοκληρωμένες Επικοινωνίες Marketing. Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας Αδαμαντίας Τραϊφόρου Ολοκληρωμένες Επικοινωνίες Marketing Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας Αδαμαντίας Τραϊφόρου Θεωρητική προσέγγιση Οι Ολοκληρωμένες Επικοινωνίες Marketing (IMC), είναι μια διαδικασία προγραμματισμού με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β2

Ερευνητική Εργασία Β2 ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Ερευνητική Εργασία Β2 Σχολικό έτος 2014-15 Β τετράμηνο Θέμα: «Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και επαγγελματική αποκατάσταση» Ερευνητικό υποερώτημα: «Ποια τα Κριτήρια για την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί

Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί Η επιτυχία των επιχειρήσεων βασίζεται στην ικανοποίηση των απαιτήσεων των πελατών για: - Ποιοτικά και αξιόπιστα προϊόντα - Ποιοτικές

Διαβάστε περισσότερα

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Αριθμός Έκδοσης: ΕΚΕΤΑ ΙΜΕΤ ΕΜ Β 2013 9 Παραδοτέο ΙΜΕΤ Τίτλος Έργου: «Ολοκληρωμένο σύστημα για την ασφαλή μεταφορά μαθητών» Συγγραφέας: Δρ. Μαρία Μορφουλάκη ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΜΑΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ και Συμπεριφορά Πελατών Αναψυχής Ι

Μάρκετινγκ και Συμπεριφορά Πελατών Αναψυχής Ι ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μάρκετινγκ και Συμπεριφορά Πελατών Αναψυχής Ι Αθλητικό Μάρκετινγκ: Τμηματοποίηση αγοράς, μέθοδοι τμηματοποίησης Νικόλαος Θεοδωράκης Επίκουρος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ 29 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 30 ΜΕΡΟΣ 1ο 39 ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ - Ο ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΕΝΝΟΙΑ, Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος............................................. 13 Εισαγωγή Τρεις πραγματικές ιστορίες............................17 Πρώτη ιστορία....................................17 Δεύτερη ιστορία..................................

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλκυση πελατών. Marketing Προώθηση πωλήσεων. Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ

Προσέλκυση πελατών. Marketing Προώθηση πωλήσεων. Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ Προσέλκυση πελατών Marketing Προώθηση πωλήσεων Εισηγητής: Μανώλης Τσαντάκης, Οικονοµολόγος, TEAM EUROPE Ελλάδα Τετάρτη, 31 Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των Key Account Managers (ΚΑΜs) στην ανάπτυξη των φαρμακευτικών εταιρειών στα επόμενα χρόνια

Ο ρόλος των Key Account Managers (ΚΑΜs) στην ανάπτυξη των φαρμακευτικών εταιρειών στα επόμενα χρόνια Ο ρόλος των Key Account Managers (ΚΑΜs) στην ανάπτυξη των φαρμακευτικών εταιρειών στα επόμενα χρόνια Σάββατο 07 Μάρ 2009 Τα επόμενα χρόνια θα δούμε μεγάλες αλλαγές στις φαρμακευτικές εταιρείες. Παραδοσιακοί

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις»

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις» ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

«Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης»

«Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης» «Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης» Ονοματεπώνυμο: Ταχταρά Κατερίνα Σειρά: 8 η Επιβλέπων Καθηγητής: Βρεχόπουλος Αδάμ

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με τις έρευνες

Σύμφωνα με τις έρευνες Το Διαδίκτυο αλλάζει τις δυνατότητες για πληροφορίες υγείας Σύμφωνα με τις έρευνες Οι ασθενείς: επιθυμούν να έχουν οι ίδιοι περισσότερο έλεγχο και ρόλο - 80% των χρηστών του Internet, ψάχνουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1. Κριτήρια Επιλογής Θέματος キ キ キ キ ενδιαφέρον απόκτηση γνώσεων και πληροφοριών διαμόρφωση απόψεων για το θέμα φιλομάθεια για τη ψυχολογία των αθλητών 2. Τίτλος της έρευνας Η ψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα

Χτίσιμο της Εταιρικής Εικόνας μέσω Ολοκληρωμένων Επικοινωνιών Μάρκετινγκ στο Διαδίκτυο

Χτίσιμο της Εταιρικής Εικόνας μέσω Ολοκληρωμένων Επικοινωνιών Μάρκετινγκ στο Διαδίκτυο Χτίσιμο της Εταιρικής Εικόνας μέσω Ολοκληρωμένων Επικοινωνιών Μάρκετινγκ στο Διαδίκτυο Ονοματεπώνυμο: Ευελπίδου Μαριάννα-Γεωργία Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: Βρεχόπουλος Αδάμ ΣΤΟΧΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ Το διαδίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση των Κοινωνικών Δικτύων στις Επιχειρήσεις

Αξιοποίηση των Κοινωνικών Δικτύων στις Επιχειρήσεις Αξιοποίηση των Κοινωνικών Δικτύων στις Επιχειρήσεις Αγγελιδάκη Ιωάννα ΕΒΕΧ Μονάδα Καινοτομίας & Επιχειρηματικότητας Πολυτεχνείου Κρήτης Χανιά, 30 Απριλίου 2014 Ποιος είναι ο στόχος της επιχείρησής μου?

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστικές βιομηχανίες, ως όρος εισάγεται στις αρχές του εικοστού αιώνα, Αρχικά εμφανίστηκε από τους Μαξ Χορκ-χάιμερ και Τίοντορ Αντόρνο (Μax Horkheimer, Theodor

Διαβάστε περισσότερα

2.10 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΕΝΙΚΑ

2.10 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΕΝΙΚΑ 2.10 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΕΝΙΚΑ Το ερωτηματολόγιο είναι το βασικό μέσο επικοινωνίας ανάμεσα στο συνεντευκτή και στον ερωτώμενο και σημαντικό εργαλείο στα προβλήματα έρευνας. Είναι ένα έντυπο το οποίο περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ 10/6/2014

ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ 10/6/2014 ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ 1. Εισαγωγή στο μάρκετινγκ 2. Συμπεριφορά καταναλωτή / αγοραστή 3. Η αγορά 4. Έρευνα αγοράς 5. Στρατηγική μάρκετινγκ 6. Το μίγμα του μάρκετινγκ 7. Προϊόντα και υπηρεσίες 8. Τιμολογιακή

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία. Η στάση των Ελλήνων καταναλωτών έναντι των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας και των σούπερ μάρκετ

Πτυχιακή Εργασία. Η στάση των Ελλήνων καταναλωτών έναντι των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας και των σούπερ μάρκετ Πτυχιακή Εργασία Η στάση των Ελλήνων καταναλωτών έναντι των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας και των σούπερ μάρκετ Σπουδαστής: Καραλάγας Γεώργιος Εισηγητής: Ντάνος Αναστάσιος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Τ.Ε.Ι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΗΜΕΡΙΔΑ Πρωτοβουλίες-Δράσεις Οδικής Ασφάλειας σε περίοδο οικονομικής κρίσης Αθήνα, 6 Ιουνίου 2012 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ Σοφία Βαρδάκη, Δρ. Συγκοινωνιολόγος ΕΜΠ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

OTC s GROWTH OPPORTUNITIES FOR THE ECONOMY Μάκης Κοσµάτος Shaping the Future of Healthcare in Greece ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ Σύνδεσµος που υπηρετεί την ανάπτυξη της αυτοφροντίδας του κλάδου της υγείας Εκπροσωπεί τις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ. Creating my own company

ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ. Creating my own company ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Creating my own company Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα με τίτλο «Δημιουργώντας την Δική μου Επιχείρηση» είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα Parlemètre ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα Parlemètre ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γενική Διεύθυνση Επικοινωνίας ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) Βρυξέλλες, Νοέμβριος 2013 ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤHΓΙΚΗ ΣΤΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ)

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤHΓΙΚΗ ΣΤΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ) ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤHΓΙΚΗ ΣΤΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Επιδράσεις των Στάσεων για την Τοποθέτηση Προϊόντος στη Συμπεριφορά των Ελλήνων Kαταναλωτών»

«Επιδράσεις των Στάσεων για την Τοποθέτηση Προϊόντος στη Συμπεριφορά των Ελλήνων Kαταναλωτών» «Επιδράσεις των Στάσεων για την Τοποθέτηση Προϊόντος στη Συμπεριφορά των Ελλήνων Kαταναλωτών» Ονοματεπώνυμο: Κωνσταντίνα Τσούτσου Σειρά: 9 η Επιβλέπων Καθηγητής: κ. Γ. Ι. Σιώμκος Δεκέμβριος 2012 Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικό Σχέδιο Δράσης «Δίκτυο για την Κοινωνική Οικονομία και την Προώθηση στην Απασχόληση Γυναικών Επιστημόνων στο Θριάσιο Πεδίο»

Τοπικό Σχέδιο Δράσης «Δίκτυο για την Κοινωνική Οικονομία και την Προώθηση στην Απασχόληση Γυναικών Επιστημόνων στο Θριάσιο Πεδίο» Τοπικό Σχέδιο Δράσης «Δίκτυο για την Κοινωνική Οικονομία και την Προώθηση στην Απασχόληση Γυναικών Επιστημόνων στο Θριάσιο Πεδίο» * της Αναπτυξιακής Σύμπραξης «ΘΡΙΑΣΊΑ- Νέες Γυναίκες της Επιστήμης στην

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του Marketing στη ιεθνή Οικονομία. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών

Ο ρόλος του Marketing στη ιεθνή Οικονομία. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Ο ρόλος του Marketing στη ιεθνή Οικονομία Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Ιούνιος 2003 Περιεχόμενα & Επεξηγήσεις Marketing 2

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΘΗΝΑ 2014 1 1. Τι είναι το e-learning; Το e-learning, η ηλεκτρονική μάθηση, είναι μια διαδικασία μάθησης και ταυτόχρονα μια μεθοδολογία εξ αποστάσεως εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ. Προώθηση και συµπεριφορά καταναλωτή. Μελέτη περίπτωσης: Toyota Auris. Εισηγητής: Φιλιώ Πλέστη. Επιβλέπων Καθηγητής: Μαρία Αντωνάκη

ΘΕΜΑ. Προώθηση και συµπεριφορά καταναλωτή. Μελέτη περίπτωσης: Toyota Auris. Εισηγητής: Φιλιώ Πλέστη. Επιβλέπων Καθηγητής: Μαρία Αντωνάκη ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ & ΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ Προώθηση και συµπεριφορά καταναλωτή. Μελέτη περίπτωσης: Toyota Auris Εισηγητής: Φιλιώ

Διαβάστε περισσότερα

Internet Marketing. www.webkey.gr info@webkey.gr 694 8888 640

Internet Marketing. www.webkey.gr info@webkey.gr 694 8888 640 Internet Marketing www.webkey.gr info@webkey.gr 694 8888 640 Τι είναι το Internet Marketing? To Marketing είναι η διαδικασία η οποία συνδέει ένα προϊόν ή μια υπηρεσία με τον καταναλωτή. Το Internet Marketing

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή του μητρικού θηλασμού στην Ελλάδα και η εν δυνάμει συμβολή των φαρμακείων.

Προαγωγή του μητρικού θηλασμού στην Ελλάδα και η εν δυνάμει συμβολή των φαρμακείων. Προαγωγή του μητρικού θηλασμού στην Ελλάδα και η εν δυνάμει συμβολή των φαρμακείων. Ελληνική Εταιρεία Φαρμακευτικής Πρακτικής (Ε.Ε.Φ.Π.) Δίκτυο Δράσης για τη Βρεφική Διατροφή (IBFAN ΕΛΛΑΔΑΣ) ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση Επιστημονικού Συνεργάτη Αθήνα Νοέμβριος 2010

Πιστοποίηση Επιστημονικού Συνεργάτη Αθήνα Νοέμβριος 2010 Πιστοποίηση Επιστημονικού Συνεργάτη Αθήνα Νοέμβριος 2010 Το Περιβάλλον 2000 Η επιτυχία του προϊόντος βασιζότανε Σε κλιμάκωση των επενδύσεων Σε αυξημένο αριθμό πωλητών Αυξημένη η συχνότητα επισκέψεων Όφελος

Διαβάστε περισσότερα

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες Πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα και ρευματοειδή αρθρίτιδα λαμβάνουν τη βέλτιστη δυνατή περίθαλψη σε ολόκληρη την Ευρώπη: συστάσεις του EUMUSC.NET Σε συνεργασία με τον EULAR

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN. Εισαγωγή

ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN. Εισαγωγή ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN Εισαγωγή Η κατάρτιση ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου αποτελεί ένα εργαλείο στο οποίο καταγράφεται ουσιαστικά το «Πλάνο Δράσης» της επιχείρησης, τα βήματα που θα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ/ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ:

ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ/ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ/ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ - ΠΕΛΑΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΚΟΙΤΙΔΑΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΜΕ ΑΚΡΩΝΥΜΙΟ «ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΟ - ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΙΑΒΑΤΗΡΙΟ» ΚΑΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ, ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Social Media και Επικοινωνία Φεβρουάριος 2009

Social Media και Επικοινωνία Φεβρουάριος 2009 Social Media και Επικοινωνία Φεβρουάριος 2009 Το Ινστιτούτο Επικοινωνίας είναι φορέας μη κερδοσκοπικός. Στους στόχους του περιλαμβάνεται η συμβολή στην ανάπτυξη της έρευνας και την ανάδειξη κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Ηλεκτρονικό Εμπόριο

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Ηλεκτρονικό Εμπόριο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Ηλεκτρονικό Εμπόριο Αναπτύσσοντας ένα Ηλεκτρονικό Κατάστημα Ηλεκτρονικό Εμπόριο Θέματα Προσδιορισμός επιχειρηματικού μοντέλου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 6η: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δημητρίου Γεώργιος. Αναφορά Απασχολησιμότητας. Απρίλιος, 2013. Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7

Δημητρίου Γεώργιος. Αναφορά Απασχολησιμότητας. Απρίλιος, 2013. Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7 Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Αναφορά Απασχολησιμότητας Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7 Περιεχόμενα Εισαγωγή... 3 Προφίλ Απασχολησιμότητας... 3 Πώς να διαβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΔΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Αναδημοσίευση από τις παρουσιάσεις Α) Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΘΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ T SWOT ANALYSIS - Μάθημα: Πολεοδομική και Οικιστική Ανάπτυξη και Πολιτική Β) Βαγής Σαμαθρακής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Καράβια βουλιάζουν. Αεροσκάφη πέφτουν. Προϊόντα ανακαλούνται. Εταιρίες μηνύονται για ληγμένα τρόφιμα ή

Διαβάστε περισσότερα

«Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα»

«Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα» «Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα» Γκίκας Α. Χαρδούβελης Καθηγητής, Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής Διοικητικής Παν. Πειραιώς Οικονομικός Σύμβουλος Ομίλου Eurobank

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ σελ. 1 Κατανοώντας το Ηλεκτρονικό Εμπόριο Τι είναι; Ο όρος ηλεκτρονικό εμπόριο (e-commerce) αφορά στις επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

1.ΟΡΙΣΜΟΣ, ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

1.ΟΡΙΣΜΟΣ, ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΩ ΙΚΑΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΕΦΑΜ Στις καταστατικές αρχές και τους στόχους της ΕΕΦΑΜ η οριοθέτηση των ηθικών κανόνων και πρακτικών στην άσκηση του Φαρµακευτικού Marketing, αποτελεί πρώτιστο δεδοµένο και ανάγκη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΟ 23 ΠΡΩΤΗ ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ ΑΜ.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΟ 23 ΠΡΩΤΗ ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ ΑΜ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΟ 23 ΠΡΩΤΗ ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ ΑΜ. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1.Εισαγωγή....σελ. 2 2.Παρουσίαση του προϊόντος......σελ. 2 3.Μείγµα µάρκετινγκ...σελ. 3 4.Τµηµατοποίηση-Στόχευση-Τοποθέτησης...σελ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ 2007 ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ CYPRUS COLLEGE ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ (µε αποτίµηση

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνα Νικολοπούλου Σύμβουλος Επιχειρήσεων ΣΟΛ α.ε. Ενέργειες Συμβουλευτικής Επιχειρηματικότητας ΤοπΣΑ «Θριασία»

Κωνσταντίνα Νικολοπούλου Σύμβουλος Επιχειρήσεων ΣΟΛ α.ε. Ενέργειες Συμβουλευτικής Επιχειρηματικότητας ΤοπΣΑ «Θριασία» «ΔΙΚΤΥΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΣΤΟ ΘΡΙΑΣΙΟ ΠΕΔΙΟ» ΔΡΑΣΗ 17: Συμβουλευτική υποστήριξη ανάπτυξης νέας επιχειρηματικότητας ή Επαγγελματική συμβουλευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ. ΕΡΩΤΗΣΗ 1 : Επιχείρηση προσανατολισμένη στη παραγωγή vs. Επιχείρηση προσανατολισμένη στο marketing.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ. ΕΡΩΤΗΣΗ 1 : Επιχείρηση προσανατολισμένη στη παραγωγή vs. Επιχείρηση προσανατολισμένη στο marketing. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΩΤΗΣΗ 1 : Επιχείρηση προσανατολισμένη στη παραγωγή vs. Επιχείρηση προσανατολισμένη στο marketing. Η λειτουργία της βιομηχανοποίησης αποφασίζει με βάση

Διαβάστε περισσότερα

Τα σημαντικότερα Προβλήματα του Φαρμακείου σήμερα και οι Στρατηγικές αντιμετώπισης τους:

Τα σημαντικότερα Προβλήματα του Φαρμακείου σήμερα και οι Στρατηγικές αντιμετώπισης τους: Τα σημαντικότερα Προβλήματα του Φαρμακείου σήμερα και οι Στρατηγικές αντιμετώπισης τους: Η άποψη των Φαρμακοποιών. Έρευνα Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών Ανδρέας Ευαγγελάτος, ΕΔΙΠ - ΟΠΑ Εργαστήριο Επιχειρησιακής

Διαβάστε περισσότερα