ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ 2013-14"

Transcript

1 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΦΥΤΤΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ-ΦΥΣΙΚΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 1 of 37

2 Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Το τμήμα ενδιαφέροντος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Βιβλιογραφία ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 2 of 37

3 Το τμήμα ενδιαφέροντος ΟΜΑΔΑ Α ΦΟΥΣΕΚΗΣ Ε. ΓΟΥΔΑ Τ. ΟΜΑΔΑ Β ΓΕΩΡΓΟΓΙΑΝΝΗ Δ. ΚΟΥΖΕΛΗ ΑΡ. ΚΟΥΣΟΥΛΑ Α. ΟΜΑΔΑ Γ ΤΕΡΠΙΝΑ Α. ΧΡΗΣΤΙΔΗ Ι. ΚΟΚΛΩΝΗ Ν. ΟΜΑΔΑ Δ ΣΠΕΤΣΙΕΡΗΣ Α. ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΣ Κ. ΧΑΤΖΗΣ Θ. ΟΜΑΔΑ Ε ΜΩΡΑΙΤΗ Μ. ΣΟΦΗΣ Α. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Π. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 3 of 37

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή 1.1Ορισμός της νανοτεχνολογίας 1.2 Οι κατηγορίες της νανοτεχνολογίας 1.3 Τα ερευνητικά μας ερωτήματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Η ιστορία της νανοτεχνολογίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Αναβολικά, συμπληρώματα διατροφής... και νανοτεχνολογία ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Νανοτεχνολογία και αθλητισμός 2.1Το Kevlar στους αθλητικούς εξοπλισμούς 2.2Η επανάσταση του ανθρακονήματος στον μηχανοκίνητο αθλητισμό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: 5.1 Οι κίνδυνοι απο τη νανοτεχνολογία 5.2 Συμπεράσματα Βιβλιογραφία ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 4 of 37

5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή 1.1 Ορισμός της νανοτεχνολογίας Αλήθεια τι ορίζουμε ως νανοτεχνολογία; Είναι τεχνολογία, είναι επιστήμη, είναι και τα δύο ή μήπως κανένα; Πολλοί έχουν προσπαθήσει να δώσουν μια ακριβή περιγραφή του όρου και όλοι φαίνεται να έχουν μια διαφορετική άποψη για το τι εστί νανοτεχνολογία. Εγώ για παράδειγμα άκουγα τη λέξη και αμέσως μου έρχονταν στο μυαλό διάφορα είδη μικροσκοπικών ρομποτικών ζωυφίων από ταινίες επιστημονικής φαντασίας (Εικόνα 1). Αλλά όλοι ξέρουμε ότι ο όρος νανοτεχνολογία αναφέρεται σε πολλά περισσότερα. Εικόνα 1 Άρα λοιπόν τι είναι η νανοτεχνολογία; Νανοτεχνολογία είναι η μελέτη και η αξιοποίηση του νανόκοσμου. Πώς επιτυγχάνεται η μελέτη αυτή; Η μελέτη αυτή επιτυγχάνεται μέσω της δημιουργίας και της χρήσης διαφόρων λειτουργικών δομών μεγέθους μεταξύ 1 και 100 νανομέτρων και αποσκοπεί στη βελτίωση τόσο του οικονομικού τομέα, όσο και του κοινωνικού. Μάλιστα, για να γίνουν περισσότερο αντιληπτές οι ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 5 of 37

6 διαστάσεις στις οποίες αναφερόμαστε, απλά σκεφτείτε ότι ένα νανόμετρο είναι φορές μικρότερο από μία ανθρώπινη τρίχα. Θυμηθείτε: Είναι λάθος να φανταστεί κανείς ότι η νανοτεχνολογία αποτελεί επιστημονική επανάσταση. Ολόκληρα επιστημονικά πεδία όπως η χημεία και η βιολογία ανέκαθεν δούλευαν σε τέτοιες διαστάσεις, παρόλο που ο όρος νανοεπιστήμη χρησιμοποιήθηκε μόλις πρόσφατα. Στην επιστήµη και την τεχνολογία, το πρόθεµα «νανο» (από την ελληνική λέξη νάνος) σηµαίνει 10-9 = 0, Ένα νανόµετρο (nm) ισούται µε ένα δισεκατοµµυριοστό του µέτρου, είναι δηλαδή δεκάδες χιλιάδες φορές µικρότερο από το πάχος µιας ανθρώπινης τρίχας. Ο όρος νανοτεχνολογία χρησιµοποιείται εδώ ως περιληπτικός όρος, και καλύπτει τους διαφόρους κλάδους νανοεπιστηµών και νανοτεχνολογιών. 1.2 Κατηγορίες της νανοτεχνολογίας Προκειμένου να διαχωρίσουμε την νανοτεχνολογία σε επιμέρους κατηγορίες οφείλουμε πρώτα να επιλέξουμε το κατάλληλο κριτήριο με το οποίο γίνεται ο διαχωρισμός. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το κριτήριο είναι οι τομείς στους οποίους βρίσκει εφαρμογή η νανοτεχνολογία. Έτσι, η νανοτεχνολογία διακρίνεται στις εξής κατηγορίες: 1)Νανοϊατρική, 2)Νανοτεχνολογία και Ενέργεια, 3)Νανοηλεκτρονική και Υπολογιστές Νανοϊατρική ονομάζεται η εφαρμογή της νανοτεχνολογίας στον τομέα της ιατρικής (Εικόνα 2). ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 6 of 37

7 Εικόνα 2 Βασικός στόχος Νανοϊατρικής: 1)Η βελτίωση της διάγνωσης και της θεραπείας διαφόρων ασθενειών. 2)Η ανάπτυξη μεθόδων για την καλύτερη ιατρική παρακολούθηση. Μέσω την νανοϊατρικής οι γιατροί ανιχνεύουν μικροβιακές αλληλουχίες και καρκινικά κύτταρα πολύ πιο γρήγορα και αποτελεσματικά. Αυτό συμβαίνει επειδή υπάρχουν συγκεκριμένες κατηγορίες νανοσωματιδίων, τα οποία έχουν την τάση να συσσωρεύονται σε όγκους, φλεγμονές και σε σημεία μόλυνσης, κάνοντας την παρουσία τους πιο αντιληπτή και οδηγώντας έτσι στην ταχύτερη αντιμετώπισή τους από τους γιατρούς. Αξίζει να σημειωθεί: Η νανοϊατρική μπορεί να συμβάλλει στη θεραπεία ασθενειών που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με τη σύγχρονη ιατρική, όπως το Αλτσχάιμερ, η σκλήρυνση κατά πλάκας και διάφορες μορφές καρκίνου. 2) Νανοτεχνολογία και Ενέργεια (Εικόνα 3). ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 7 of 37

8 Εικόνα 3 Μια από τις κυριότερες εφαρμογές της Νανοτεχνολογίας είναι η Ενέργεια, καθώς καλύπτει ένα μεγάλο εύρος εφαρμογών που περιλαμβάνει την παραγωγή, την αποθήκευση και την εξοικονόμηση ενέργειας. Συγκεκριμένα, η Νανοτεχνολογία βρίσκει εφαρμογή σε Φωτοβολταϊκά, λαμπτήρες και ανεμογεννήτριες ( Εικόνα 4) Εικόνα 4 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 8 of 37

9 Φωτοβολταϊκά: Στόχος της νανοτεχνολογίας είναι να αναπτύξει τα κατάλληλα νανο-υλικά, έτσι ώστε να μπορούν στη συνέχεια να παραχθούν Φωτοβολταϊκά που είναι και διαφανή και εύκαμπτα, επιτρέποντας έτσι την τοποθέτησή τους σε οποιαδήποτε επιφάνεια και όχι μόνο στις οροφές. Λαμπτήρες: Οι νανοτεχνολογίες ανοίγουν το δρόμο και για πολλές νέες μορφές λαμπτήρων. Μέσω των νανοϋλικών οι νέοι λαμπτήρες έχουν το πλεονέκτημα ότι δεν θρυμματίζονται, ενώ έχουν διπλάσια απόδοση σε σχέση με τους συνηθισμένους λαμπτήρες φθορισμού. Ανεμογεννήτριες: Με τη χρήση των κατάλληλων νανοϋλικών μπορούμε πλέον να ισχυροποιήσουμε τους έλικες μιας γεννήτριας. Ως αποτέλεσμα, το ποσό ηλεκτρισμού που παράγεται από κάθε ανεμογεννήτρια αυξάνεται δραστικά. 3) Νανοηλεκτρονική και Υπολογιστές Τι θα προσφέρει η εφαρμογή της Νανοηλεκτρονικής στην Πληροφορική; 1)Θα δημιουργήσει ασύγκριτα μικρότερους υπολογιστές, ταχύτερους, με τεράστιες αποθηκευτικές δυνατότητες και με ελάχιστη κατανάλωση ενέργειας. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 9 of 37

10 2)Οι οθόνες διαφόρων ηλεκτρονικών συσκευών θα γίνουν τόσο λεπτές, που θα μετριούνται σε χιλιοστά, ενώ ταυτόχρονα θα μπορούν να είναι και διάφανες. 3)Το σημερινό πληκτρολόγιο θα αντικατασταθεί από ένα εικονικό, που θα εμφανίζεται στην επιφάνεια του γραφείου και θα εξαφανίζεται κάθε φορά που κλείνει ο υπολογιστής. 4)Τα κινητά τηλέφωνα (Εικόνα 5) θα μικρύνουν ακόμα περισσότερο, φτάνοντας το μέγεθος ενός κουμπιού. 5)Οι υπολογιστές παλάμης θα φτάσουν το μέγεθος πιστωτικής κάρτας. Ενσωματωμένα μέσα σε αυτήν την κάρτα θα βρίσκονται τηλέφωνο, υπολογιστής, τηλεόραση, φωτογραφική μηχανή, βιντεοκάμερα, σύστημα πλοήγησης κ.α. Στην πραγματικότητα, όλες αυτές οι συσκευές βρίσκονται ήδη σε αρκετά προχωρημένο στάδιο. Βέβαια, όλα τα παραπάνω θα μπορούσαν να μικρύνουν ακόμα περισσότερο, κάτι τέτοιο όμως θα αποτελούσε μεγάλο πρόβλημα για τους ίδιους τους χρήστες. Εικόνα 5 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 10 of 37

11 1.3 Τα ερευνητικά μας ερωτήματα Η ομάδα ενδιαφέροντος στη πρώτη συνεδρία της συζήτησε το θέμα αρκετά διεξοδικά και έθεσε τα παρακάτω ερευνητικά ερωτήματα στα οποία και στη συνέχεια -με την έρευνα- προσπάθησε να απαντήσει: Είναι οι νανοτεχνολογίες μια ξεχωριστή επιστήμη; Έχει συνεισφέρει η νανοτεχνολογία στο τομέα του αθλητισμού και αν ναι, να αναφέρουμε κάποια υλικά που έφεραν «επανάσταση» Τελικά οι νανοτεχνολογίες εμπεριέχουν κινδύνους και σε ποιούς τομείς; «Εμπλέκεται η νανοτεχνολογία στα αναβολικά, συμπληρώματα διατροφής...»; ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 11 of 37

12 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Η ιστορία της νανοτεχνολογίας Μια ιστορία που ξεκινάει απο πολύ παλιά Θεωρητικά, η νανοτεχνολογία αναφέρεται στην επιστήµη και τεχνολογία που αναπτύσσονται σε κλίµακα ατόµων και µορίων (νανοκλίµακα) αναφέρεται επίσης σε επιστηµονικές αρχές και νέες ιδιότητες που µπορούµε να κατανοήσουµε και να γνωρίσουµε σε βάθος εργαζόµενοι σ αυτό το πεδίο. Τέτοιες ιδιότητες µπορούµε εν συνεχεία να τις παρατηρούµε και να τις εκµεταλλευόµαστε σε µικροκλίµακα ή µακροκλίµακα για την ανάπτυξη π.χ. υλικών και εφευρέσεων µε νεωτεριστικές λειτουργίες και επιδόσεις. Η νανοεπιστήµη χαρακτηρίζεται συχνά ως οριζόντια, νευραλγική ή επιτρεπτική αφού ουσιαστικά µπορεί να εισχωρεί σε όλους τους τοµείς της τεχνολογίας. Συχνά συµβάλλει στην προσέγγιση διαφόρων πεδίων της επιστήµης και επωφελείται η ίδια από τη διεπιστηµονική προσέγγιση, ενώ αναµένεται να οδηγήσει σε καινοτοµίες που θα συµβάλουν στην αντιµετώπιση πολλών από τα προβλήµατα µε τα οποία βρίσκεται σήµερα αντιµέτωπη η κοινωνία: Δια μέσου της ιστορίας του ανθρώπου, από την εποχή των Ελλήνων του Δημόκριτου (440 π.χ.) και του Λεύκιππου, οι άνθρωποι, ιδιαίτερα οι επιστήμονες, είχαν σκεφτεί ότι η ύλη μπορούσε να διασπαστεί ως ένα ακατάλυτο σημείο, δηλαδή ως το βασικό συστατικό της ύλης, που οι επιστήμονες ονομάζουν άτομο». Μετά από πολλά πειράματα και δοκιμές, οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι υπάρχουν 108 τύποι ατόμων μαζί με πολλά ισότοπα. Υπάρχουν επίσης πρόσφατες ανακαλύψεις ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 12 of 37

13 υποδιαιρέσεων της ύλης που είναι ακόμα μικρότερες και από τα άτομα, περιλαμβανομένων των κουώρκ (υποατομικά σωματίδια) λεπτονίων κλπ. Αν και η ιδέα ότι όλη η ύλη φτιάχνεται τελικά από πολύ μικρά και αδιαίρετα άτομα, είχε ξεκινήσει από τον αρχαίο φιλόσοφο Δημόκριτο, εντούτοις ο john Dalton ήταν αυτός που έδειξε ότι τα άτομα πρέπει να υπάρχουν όταν στις 21 Οκτωβρίου του 1803 σε μία συνεδρίαση της Φιλοσοφικής Εταιρίας του Μάντσεστερ, ανακοίνωσε την ατομική του Θεωρία ξεκινώντας μία επανάσταση. Ο Dalton με την θεωρία του, υποστήριξε ότι η ύλη φτιάχνεται από άτομα τα οποία είναι όμοια σε κάθε στοιχείο, έχουν ξεχωριστές μάζες και ιδιότητες, είναι αδιαίρετα και ακατάλυτα και συνδυάζονται σε ακέραιους αριθμούς. Ουσιαστικά ο Dalton επέστρεψε όχι μόνο στην θεωρία του Δημόκριτου αλλά χρησιμοποίησε και το ίδιο όνομα με αυτόν για το μικρότερο σωματίδιο της ύλης «άτομο». Μόνο που η θεωρία του Δημόκριτου βασιζόταν σε υποθέσεις, ενώ ο Dalton βασίστηκε σε 150 χρόνια παρατηρήσεων. Η ύπαρξη του ατόμου αποδείχθηκε 100 χρόνια αργότερα το 1908 από τον Γάλλο φυσικό Jean Perrin. Οι πρώτοι νανοτεχνολόγοι Η προέλευση και η ανάπτυξη της νανοτεχνολογίας είναι ασαφείς. Οι πρώτη νανοτεχνολόγοι μπορεί και να ήταν τεχνίτες γυαλιού του μεσαίωνα που χρησιμοποιούσαν καμίνια για την επεξεργασία του. Βέβαια οι υαλοτεχνίτες δεν καταλάβαιναν γιατί αυτό που έκαναν στο χρυσό δημιουργούσε τα χρώματα. Η διαδικασία της νανοκατασκευής, ειδικά στην παραγωγή χρυσών νανοκουκκίδων, χρησιμοποιούταν από Βικτοριανές και μεσαιωνικές εκκλησίες, που ήταν διάσημες για τα υπέροχα βιτρό στα παράθυρά τους. Το ίδιο ισχύει και για διάφορα σμάλτα που βρέθηκαν σε αρχαία τζάμια. Η μεγαλύτερη παραλλαγή σ αυτά τα είδη εξαρτάται από το γεγονός ότι ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 13 of 37

14 τα χαρακτηριστικά της νανοκλίμακας είναι διαφορετικά από τα χαρακτηριστικά της μικροκλίμακας. Αν αρκετές νανοκουκκίδες είναι κοντά η μια στην άλλη αλλά όχι μέσα στην απόσταση της συνένωσης, τότε μπορούμε να δούμε το κόκκινο χρώμα απλά με το μάτι. Η πρώτη επιστημονική αναφορά στη νανοτεχνολογία από τον φυσικό Richard Feynman Η πρώτη επιστημονική αναφορά στη νανοτεχνολογία (χωρίς τη χρήση αυτού του ονόματος) έγινε σε μια ομιλία που έκανε ο Richard Feynman, το 1959, με τίτλο «Υπάρχει Πολύς Χώρος στον Πάτο». Παρά τις επιτεύξεις άλλων, ο Richard P. Feynman είναι εκείνος στον οποίον αποδίδεται περισσότερο το ξεκίνημα του όλου θέματος. Ο Richard P. Feynman, αυτός που θα βραβευόταν στο μέλλον με το βραβείο Νόμπελ Φυσικής, έκανε μια ομιλία κατά τη διάρκεια ενός δείπνου το 1959, περίπου 43 χρόνια πριν, στην Αμερικάνικη Φυσική Εταιρεία όπου φαίνεται να έχει χρησιμοποιήσει ή εμφανίζει την ιδέα στο κοινό. Η ομιλία βασιζόταν στην ιδέα ότι κάποιος θα μπορούσε να γράψει ολόκληρη την Εγκυκλοπαίδεια Μπριτάνικα πάνω στο κεφάλι μιας καρφίτσας, που είναι 1/ του κανονικού μεγέθους. Μίλησε επίσης για την πιστή αντιγραφή μεμονωμένων ατόμων σχετικά με τη συρρίκνωση των μεγεθών των υπολογιστών (οι υπολογιστές ήταν πολύ μεγαλύτεροι απ ό,τι είναι σήμερα, αλλά πιθανά να εννοούσε ακόμα μικρότερους) και για έναν τρόπο ανάπτυξης της ικανότητας χειρισμού ατόμων και μορίων «απευθείας», αναπτύσσοντας ένα σετ εργαλείων στην κλίμακα του ενός δέκατου, ανάλογων με εκείνων που βρίσκουμε σε οποιοδήποτε μηχανουργείο. Αυτά τα μικρά εργαλεία θα βοηθούσαν στο να αναπτυχθεί και λειτουργήσει μια επόμενη γενιά εργαλείων της κλίμακας του ενός εκατοστού και ούτω καθεξής. Όσο τα μεγέθη θα ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 14 of 37

15 μικραίνουν, θα πρέπει να ανασχεδιάζονται μερικά εργαλεία διότι η σχετική αντοχή διαφόρων δυνάμεων θα άλλαζε. Η βαρύτητα θα αποκτούσε μικρότερη σημασία, η ένταση επιφάνειας θα γινόταν πιο σημαντική, η έλξη Van der Waals θα γινόταν σημαντική κλπ. Ο Feynman ανέφερε αυτά τα θέματα κλίμακας κατά τη διάρκεια της ομιλίας του και κανείς ως τώρα δεν έχει ανατρέψει αποτελεσματικά το εφικτό αυτής της πρότασης. Έκλεισε την ομιλία του με προκλήσεις να κατασκευαστεί ένας μικροσκοπικός κινητήρας και να γραφτεί η πληροφορία μιας σελίδας βιβλίου σε μια επιφάνεια 1/ μικρότερη στη γραμμική κλίμακα έτσι ώστε να μπορούσε διαβαστεί καθαρά με ένα μικροσκόπιο ηλεκτρονίου. Πρόσφερε βραβεία δολάρια για κάθε μια πρόκληση. Αργότερα, το 1960 και το 1985 αντίστοιχα, υπήρξαν αξιώσεις και για τα δυο βραβεία. Στην πρόκληση για τον κινητήρα ανταποκρίθηκε ένας σχολαστικός τεχνίτης χρησιμοποιώντας συμβατικά εργαλεία βάσει των όρων, αλλά δεν αποκάλυψε την τέχνη. 25 χρόνια αργότερα το 1985 ο Tom Newman, ένας απόφοιτος του Stanford, μείωσε επιτυχώς την πρώτη παράγραφο της«ιστορίας Δυο Πόλεων» από 1/ και πήρε το δεύτερο βραβείο Feynman. Οι πρώτες νανοκατασκευές Το 1990, η ΙΒΜ επιμελώς και με προσοχή τοποθέτησε 35 άτομα ξένου για τη συλλαβή τριών γραμμάτων της επιχείρησης που αποτέλεσε το μικρότερο logo εταιρείας στον κόσμο. Τότε, οι επιστήμονες του Πανεπιστημίου Cornell, παρήγαγαν μια μη-ορατή «νανοκιθάρα», που δεν μπορεί να ειδωθεί με γυμνό μάτι. Οι χορδές, μόνο μερικών ατόμων, ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 15 of 37

16 μπορούσαν να παιχτούν με δέσμες λέιζερ για να βγάλουν 17 οκτάβες πάνω από εκείνες των τυπικών κιθάρων, κάτι που υπερβαίνει την ικανότητα ακοής του ανθρώπου. Μετά από την κατασκευή της νανοκιθάρας, το 1999, δημιουργήθηκαν κυκλώματα πάχους ενός μορίου, τα μικρότερα που έγιναν ποτέ, από επιστήμονες της Εταιρείας Hewlett - Packard στην Καλιφόρνια. Η ανάπτυξη αυτών των κυκλωμάτων ανακοινώθηκε με ένα δοκίμιο στο περιοδικό Science, στις 16 Ιουλίου ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 16 of 37

17 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Αναβολικά, συμπληρώματα διατροφής... και νανοτεχνολογία Η νανοτεχνολογία αλλάζει τον τρόπο που σκεφτόμαστε για τα τρόφιμα. Η νανοτεχνολία στον τομέα της διατροφής υπόσχεται ασφαλέστερα τρόφιμα, ακόμη και λύση στο πρόβλημα του υποσιτισμού εκατομμυρίων ανθρώπων.ακόμη, με την εισαγωγή της στα τρόφιμα μπορούν να κατασκευαστούν τρόφιμα με χαμηλότερα λιπαρά, αλλά να έχουν ακόμα την ίδια γεύση, ή να επιτρέπει στις εταιρίες να συσκευάσει περισσότερα θρεπτικά συστατικά σε τρόφιμα. Οπως σημειώνουν ειδικοί του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Πληροφόρησης για τα Τρόφιμα (European Food Information Council, EUFIC), το μέλλον δείχνει τρόφιμα χαμηλής περιεκτικότητας σε νάτριο - άρα πιο υγιεινά αφού δεν θα συνδέονται με αύξηση της αρτηριακής πίεσης -, τα οποία όμως θα αποκτούν αλμυρή γεύση, λόγω αλληλεπιδράσεων με τη γλώσσα. Δείχνει επίσης τροφές με ενσωματωμένα συστήματα διανομής θρεπτικών συστατικών, τα οποία θα περιέχουν νανοκάψουλες που θα μεταφέρουν σε συγκεκριμένες περιοχέςστόχους του οργανισμού θρεπτικά και αντιοξειδωτικά συστατικά ανάλογα με τις ανάγκες. Εικόνα 7 Αμερικανικές εταιρείες έχουν αναπτύξει νανο-οχήματα μεταφοράς θρεπτικών στοιχείων όπως το λυκοπένιο, η β-καροτίνη, λουτεΐνη και οι φυτοστερόλες.ιτα «οχήματα» αυτά θα επιτρέπουν στα πολύτιμα για τον ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 17 of 37

18 οργανισμό στοιχεία να διαπερνούν τις βιομεμβράνες ανάμεσα στο έντερο και στην κυκλοφορία του αίματος, με αποτέλεσμα να έχουν τη μέγιστη δυνατή συγκέντρωση και απόδοση στον οργανισμό. Ερευνητές της μεγάλης αυστραλιανής εταιρείας George Weston Foods δημιουργήσαν ψωμί το οποίο περιέχει νανοκάψουλες ελαίου τόνου, ψαριού πλούσιου σε ω-3 λιπαρά οξέα. Ο καταναλωτής βέβαια δεν παίρνει μυρωδιά (κυριολεκτικώς και μεταφορικώς) της ύπαρξης του ψαριού μέσα στο ζεστό καρβελάκι. Το πολύτιμο νανο-φορτίο εκλύεται εντός του οργανισμού όταν φθάσει στο στομάχι, επιτελώντας το θεάρεστο έργο του. Η ίδια λογική χρησιμοποιείται από την εταιρεία και για τη δημιουργία γιαουρτιών και βρεφικών τροφών. Πιο αλμυρό αλάτι ή σίδηρος που θα μπορύσε να απορροφηθεί καλύτερα από τον οργανισμό για την καταπολέμηση της σιδηροπενικής αναιμίας είναι δύο μορφές νανοσωματιδίων, για την βελτίωση τροφίμων. Παράλληλα, εμφανίζεται μια νέα κατηγορία τροφίμων τα φαρμακοτρόφιμα, τα οποία περιέχουν νανοσωματίδια και θεραπέυουν ασθένειες όπως τον καρκίνο, τον διαβήτη και καρδιακές παθήσεις. Ακόμη, οι επιστήμονες ενσωματώνουν τη νανοτεχνολογία και στις συσκευασίες τροφίμων ως μέσα διατήρησής τους, ώστε να μπορούν να μας προειδοποιούν όταν είναι χαλασμένα Για παράδειγμα η Kodak έχει δημιουργήσει αντιμικροβιακές ταινίες nanofilms. Όταν προστίθεται στις συσκευασίες απορροφούν το οξηγόνο, ώστε να κρατούν τα τρόφιμα φρέσκια. Η Agron Micron, μια ιδιωτική εταιρία βιοτεχνολογίας ανέπτυξε ένα σπρέυ σχεδιασμένο να δεσμεύει σαλμονέλα ή coli μικρόβια στην ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 18 of 37

19 επιφάνεια της πρωτεΐνης. Όταν δεσμεύεται, οι πρωτεΐνες αρχίζουν να λάμπουν. Όσο πιο φωτεινή είναι η λάμψη, τόσο χειρότερη η,μόλυνση. Η νανοτεχνολογία, προσφέρει στα διατροφικά συμπληρώματα τη δυνατότητα, ή τουλάχιστον υπόσχεται πως θα περιέχουν ανώτερες ιδιότητες όπως αυξημένη απορρόφηση θρεπτικών συστατικών ή βιολογικής δραστηριότητας. Περιέχουν νανοσωματίδια που ενθυλακώνουν συμπληρώματα βιταμινών. Το 2006 η εταιρεία Solgar πρωτοπορεί για ακόμη μία φορά στην αγορά παρουσιάζοντας τη σειρά Nutri-Nano (Εικόνα 8). Τα προϊόντα της σειράς περιέχουν το συνένζυμο Q10, το οποίο είναι γνωστό για τον ουσιαστικό ρόλο που παίζει στην παραγωγή ενέργειας σε κυτταρικό επίπεδο. Επίσης, έχει την δυνατότητα με μικρότερες δόσεις να καλύπτει πιο γρήγορα και με έως τριπλάσια αποτελεσματικότητα, τις ανάγκες του οργανισμού με το πολύτιμο συνένζυμο Co-Q10. Δυστυχώς, ορισμένες εταιρίες με συμπληρώματα διατροφής και καλλυντικών, βλέπουν τη νανοτεχνολογία ως μία σημαντική πρόοδο στην αύξηση των οφελών τους. Τέλος, Το Κέντρο Ελέγχου Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) πιστεύει πως οι μεταβολές στις φυσικές και χημικες ουσίες ενός τροφίμου ή ενός φαρμάκου μπορεί να επηρεάσει τον μεταβολισμό. Εικόνα 8 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 19 of 37

20 Αναμφίβολα, η νανοτεχνολογία θα αλλάξει εντελώς το σκεπτικό μας για τα συστατικά τροφίμων και γενικότερα τα τρόφιμα. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 20 of 37

21 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Νανοτεχνολογία και αθλητισμός 2.1 Το Kevlar στους αθλητικούς εξοπλισμούς Η ερευνητική μας ομάδα επέλεξε να ασχοληθεί με την νανοτεχνολογία στον αθλητισμό και πιο συγκεκριμένα στην αθλητική ένδυση. Επειδή όμως το πλήθος των υλικών από νανοτεχνολογία που χρησιμοποιούνται στην αθλητική ένδυση είναι ιδιαίτερα μεγάλο αποφασίσαμε να ασχοληθούμε συγκεκριμένα με το υλικό Kevlar. Τι είναι το Carbon-Kevlar; Είναι συνδυασμένο ύφασμα από ίνες Carbon και Kevlar. Το ύφασμα Carbon Kevlar αποτελείται από το συνδυασμό ινών Carbon και Kevlar. Το σύνθετο αυτό ύφασμα συνδυάζει τις ιδιότητες και τα πλεονεκτήματα και των δύο διαφορετικών υφασμάτων ενώ η εμφάνιση του είναι αρκετά εντυπωσιακή. Διατίθεται σε διαφορετικούς συνδυασμούς πλέξεων και βαρών. Εφαρμογές: Αγωνιστικά αυτοκίνητα Μοτοσικλέτες Σκάφη Αεροσκάφη Μοντελισμός Διάφορες κατασκευές σάντουιτς (με Pvc foam, Balsa, Coremat) κ.α. Χρήσιμες συμβουλές: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 21 of 37

22 Χρησιμοποιείται για τον εμποτισμό των υφασμάτων πάντα εποξική ρητίνη ή βινιλεστέρα και όχι κοινό πολυεστέρα. Χρησιμοποιείται ειδικό ψαλίδι για το κόψιμο τους. Κατά την κοπή και τον εμπορισμό φοράτε πάντα μάσκαα. Φυλάσσετε τα υλικά στην αρχική τους συσκευασία, μακριά από υγρασία, σκόνη και υπεριώδη ακτινοβολία. Εικόνα 9 KEVLAR-ΑΡΑΜΙΔΟ Το Kevlar χρησιμοποιείται κυρίως για αντιβαλλιστικές εφαρμογές. Από Kevlar κατασκευάζονται αντικείμενα κυρίως στρατιωτικής χρήσης αλλά η εφαρμογή του λαμβάνει τόπο και σε άλλες πιο κοινές περιπτώσεις σύνθετων πλαστικών όπως γάστρες αγωνιστικών κυρίως σκαφών, καλλύματα, κάρτερ μηχανών, canoe kayak, κράνη κ.α. Υπάρχουν δύο υποκατηγορίες τα υφάσματα Kevlar Aramid και οι ταινίες Kevlar Aramid. Υφάσματα Kevlar Aramid: Ύφασμα κίτρινου χρώματος από λεπτές ίνες αραμιδιού. Χαρακτηριστικά: Εξαιρετική αντοχή στην κρούση Πολύ καλή απόσβεση κραδασμών Υψηλές μηχανικές αντοχές Υψηλό όριο θραύσης κατά τον εφελκυσμό. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 22 of 37

23 Εφαρμογή: Το Kevlar εμποτίζεται μόνο με εποξικές ή βινιλικές ρητίνες για κατασκευές αντικειμένων υψηλών προδιαγραφών όπως: ποδιές αγωνιστικών αυτοκινήτων και μηχανών, γάστρες αγωνιστικών σκαφών, κράνη, αλεξίσφαιρα και πάσης φύσεως αντικείμενα όπου απαιτείται υψηλή αντοχή στην κρούση. Χρήσιμες Συμβουλές: Εμποτίζετε πολύ καλά το ύφασμα με ρητίνη με επαναλαμβανόμενες εφαρμογές του ρολού/πινέλου μέχρι να βεβαιωθείτε ότι έχει διαποτιστεί καλά το ύφασμα. Κόβεται με ειδικά ψαλίδια. Είναι ευαίσθητο στην υπεριώδη ακτινοβολία. Να φυλάσσεται μακριά από σκόνη, υγρασία και φωτισμό, στις αρχικές του συσκευασίες (μαύρα πλαστικά καλλύματα) Εικόνα 10 Ταινίες Kevlar Aramid: Είναι ραμμένες στο πλάι ώστε να μην ξεφτίζουν και να μη χαλάει η διάταξη των ινών τους κατά την εφαρμογή τους. Προσφέρουν, στα σημεία τα οποία καλύπτουν μοναδική αντοχή στην κρούση, τη σύνθλιψη, τη διατήρηση και τις όποιες ακραίες καταπονήσεις μπορεί να δεχτεί το αντικείμενο. Εμποτίζονται με όλες τις εποξικές και βινιλικές ρητίνες. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 23 of 37

24 Χρησιμοποιούνται σε: Αλεξίσφαιρες κατασκευές Τοπικές ενισχύσεις Περιελίξεις Ραφές Επισκευές ρωγμών κ.α. Χρήσιμες Συμβουλές: Χρησιμοποιείτε για τον εμποτισμό των υφασμάτων πάντα εποξική ρητίνη ή βινιλεστέρα και όχι κοινό πολυεστέρα. Χρησιμοποιείται ειδικό ψαλίδι για το κόψιμο τους. Το Kevlar κόβεται δύσκολα. Κατά την κοπή και τον εμποτισμό φοράτε πάντα γάντια και μάσκα. Φυλάσσετε τα υλικά στην αρχική τους συσκευασία, μακριά από υγρασία, σκόνη και υψηλή ακτινοβολία. Εικόνα 11 Οι πιο διαδεδομένες ίνες πολυµερούς είναι οι ίνες από Nylon, πολυαιθυλένιο και Kevlar. Τα νήµατα Nylon και πολυεστέρα παράγονται µε φυγοκεντρική περιδίνηση τήγµατος, ενώ ακρυλικά και κυτταρινικά νήµατα παρασκευάζονται µε φυγοκεντρική περιδίνηση διαλύµατος και συνακόλουθες τεχνικές καθίζησης ιζήµατος. Η αντοχή τους δεν ξεπερνά ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 24 of 37

25 τα 10 Pa, ενώ το µέτρο ελαστικότητας πλησιάζει τα 1000 Pa. Παρόλο που από µηχανικής άποψης δεν κατατάσσονται στις 10ίνες υψηλής απόδοσης, εντούτοις το χαµηλό κόστος παραγωγής τους τις καθιστά δηµοφιλείς στην αγορά. Η πρώτη υψηλής απόδοσης οργανική ίνα αραµιδίου παρασκευάστηκε από την DuPont και έγινε γνωστή µε την εµπορική ονοµασία Kevlar και παράγεται σε τρεις τύπους: Kevlar-29: Με µέτρο ελαστικότητας 60 GPa και αντοχή σε εφελκυσµό 3.6 GPa. Kevlar-49: Με µέτρο ελαστικότητας 120 GPa και αντοχή σε εφελκυσµό 3.6 GPa. Kevlar-149: Με µέτρο ελαστικότητας 180 GPa και αντοχή σε εφελκυσµό 3.4 GPa. Η πυκνότητα και των τριών τύπων είναι ίδια (1.45 g/cm3), ενώ η διαφορετική ελαστικότητα οφείλεται στο γεγονός της βελτιωµένης ευθυγράµµισης των µοριακών αλυσίδων, που αυξάνει την δυσκαµψία στη διεύθυνση του άξονα της ίνας. Οι βασικές ιδιότητες των ινών Kevlar. Χαρακτηριστικές ιδιότητες των ινών Kevlar Ι ΙΟΤΗΤΕΣ Kevlar 29 Μέτρο ελαστικότητας (GPa) 60 Αντοχή σε εφελκυσµό (MPa) 2700 Επιµήκυνση θραύσης (%) 4.5 Πυκνότητα (g/cm3) 1.45 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 25 of 37

26 Μέγιστη θερµοκρασία χρήσης ( ο C) 200 Θερµοκρασία αστοχίας ( ο C) 400 Ι ΙΟΤΗΤΕΣ Kevlar 49 Μέτρο ελαστικότητας (GPa) 130 Αντοχή σε εφελκυσµό (MPa) 3600 Επιµήκυνση θραύσης (%) 2 Πυκνότητα (g/cm3) 1.45 Μέγιστη θερµοκρασία χρήσης ( ο C) 200 Θερµοκρασία αστοχίας ( ο C) 425 Οι υψηλές τιµές των µηχανικών ιδιοτήτων του Kevlar οφείλονται στο γεγονός ότι οι πολυµερικές δοµικές αλυσίδες του υλικού είναι αυτές καθ αυτές πιο ισχυρές και συντάσσονται έτσι, ώστε να δηµιουργούν ένα σταθερότερο πλέγµα, σε µορφή επίπεδης ταινίας. Ο κυλινδρικός φλοιός της ίνας περικλείει και συγκρατεί το υλικό του πυρήνα αποδίδοντας στο προϊόν ιδιαίτερα υψηλές επιδόσεις κατά την αξονική διεύθυνση, αλλά φτωχή συµπεριφορά κατά την εγκάρσια διεύθυνση. Επιπλέον, ενώ στην εφελκυστική καταπόνηση το υλικό συµπεριφέρεται ελαστικά µε παραµόρφωση έως και 2%, η µεγάλη του αδυναµία εµφανίζεται στη θλίψη, όπου σε 0,3 % θλιπτική παραµόρφωση αναπτύσσεται πλαστικού τύπου αστοχία. Αξιοσηµείωτο, όµως, είναι ότι η αστοχία αυτή δεν είναι καταστροφική, αλλά έχει τη µορφή πτυχώσεων (kink bands). ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 26 of 37

27 2.2 Η επανάσταση του ανθρακονήματος στον μηχανοκίνητο αθλητισμό Η ιστορία του ανθρακονήματος (CF) Πρωτοεμφανίζεται στα μέσα του 20 ου αιώνα Αναπτύσσεται από τον αμερικάνικο στρατό ώστε να εφαρμοστεί στον εξοπλισμό των πεζοναυτών (Marine Corps.) Στον 21 ο αιώνα δημιουργήθηκε ευρεία αγορά που έφερε το CF πιο κοντά στον μέσο καταναλωτή Το CF εφαρμόστηκε για 1 η φορά στην Φόρμουλα 1 (F1) στο Grand Prix του Μονακό το 1981 Επένδυε το αμάξωμα του μονοθέσιου MP4 της McLaren και προσεφερε ασφάλεια στον οδηγό και μοναδικά πλεονεκτήματα σημειώνοντας μοναδικές μέχρι τότε επιδόσεις. Εικόνα 12 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 27 of 37

28 Τα πλεονεκτήματα του CF Τα ανθρακονήματα σύντομα αντικατέστησαν τα συμβατικά υλικά των μονοθεσίων όπως το ατσάλι και το αλουμίνιο. Συγκεκριμένα, τα πλεονεκτήματα του έναντι των άλλων διαδεδομένων υλικών είναι: Είναι εξαιρετικά ελαφρύ. Είναι πολύ δυνατό. Είναι πολύ σκληρό και ανθεκτικό Είναι αρκετά εύπλαστο έτσι ώστε να μπορεί να σχηματίζει οποιοδήποτε επιθυμητό σχήμα. Διαδικασία κατασκευής του CF 1 η Φάση Σε αυτή την φάση υφαίνονται τα φύλλα του ανθρακονήματος. Σε κάθε κατασκευαστική ομάδα της F1 υπάρχει ένα δωμάτιο με μεγάλους πάγκους στους οποίου οι τεντωμένες ίνες από άνθρακα «πλέκονται» και κόβονται σε αναγκαία σχήματα για το κάθε μέρος του μονοθεσίου. Αυτά τα φύλλα είναι εξαιρετικά εύκαμπτα με υφή σατέν (Εικόνα 13). Εικόνα 13 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 28 of 37

29 2 η Φάση Σε αυτή την φάση τα κομμένα φύλλα του CF και τοποθετούνται σε ειδικά καλούπια. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στο πώς θα μπουν τα φύλλα μέσα στα καλούπια μια και αυτό επηρεάζει το πόσο δυνατό και ανθεκτικό θα είναι το τελικό προϊόν. Τα περισσότερα καλούπια αποτελούνται από πολύ ελαφρύ αλουμίνιο γύρω από το οποίο τυλίγεται το φύλλο του CF για να αποκτήσει μεγαλύτερη σκληρότητα (Εικόνα 14.) Εικόνα 14 3 η Φάση Η τελική φάση της παραγωγής, στην οποία τα φύλλα του CF μαζί με τα καλούπια μπαίνουν σε μεγάλους φούρνους. Με αυτό τον τρόπο, το μέχρι τώρα εύκαμπτο ύφασμα του ανθρακονήματος μετατρέπεται σε ένα από τα πιο σκληρά τεχνητά υλικά. Εικόνα 15 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 29 of 37

30 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Οι κίνδυνοι απο τη νανοτεχνολογία - Συμπεράσματα Είναι πλέον κοινά αποδεκτό ότι η ανάπτυξη της νανοτεχνολογίας έχει επαναστατικές μεταβολές σε όλους τους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας.ωστόσο, μεγάλη συζήτηση γίνεται στις μέρες μας, για το κατά πόσο μπορούμε να αξιοποιήσουμε το τεράστιο τεχνολογικό και οικονομικό δυναμικό της νανοτεχνολογίας, ελαχιστοποιώντας τους κινδύνους που συνεπάγεται η χρήση της, καθώς οι τροποποιημένες ιδιότητες των νανοσωματιδίων δημιουργούν κινδύνους που ακόμα παραμένουν χωρίς ρύθμιση. Οι νανοτεχνολογίες βρίσκονται ακόμα σε πρώιμο στάδιο, γεγονός που δεν έχει επιτρέψει την εκτεταμένη και εις βάθος μελέτη των κινδύνων που έχουν τα υλικά, τα προιόντα, αλλά και η ίδια η χρήση τους. Στον τομέα της βιοηθικής και της ιατρικής, τα ηθικά προβλήματα απορρέουν από την συνεχή προσπάθεια της νανοτεχνολογίας να χειριστεί και να τροποποιήσει τα πρωταρχικά και γενεσιουργά στοιχεία της ζωής. Ηθικά ερωτήματα εγείρονται λοιπόν από τη δημιουργία οργανισμών και νανοπροϊόντων που περιέχουν βιολογικά ή ανθρωπογενή συστατικά και την αλλοίωση βιολογικών ισορροπιών. Επιπλέον, παρόλο που οι βιολογικές εφαρμογές της νανοτεχνολογίας υπόσχονται να βελτιώσουν θεαματικά τις ιατρικές διαγνώσεις και τους τρόπους θεραπείας, εγείρουν σημαντικές ανησυχίες, πέραν του τομέα της βιοηθικής. Το μικρό μέγεθος και η μεγάλη διεισδυτικότητα που εμφανίζουν τα κολλώδη νανοσωματίδια, τους επιτρέπει, αν ξεφύγουν από τον ανθρώπινο έλεγχο, να διεισδύουν στα συστήματα του ανθρώπινου οργανισμού και να εισβάλλουν σε κύτταρα, με ολέθριες συνέπειες για ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 30 of 37

31 την υγεία του ανθρώπου. Στον κοινωνικό και οικονομικό τομέα, Υπάρχει έκδηλη ανησυχία για περαιτέρω διεύρυνση του χάσματος μεταξύ αναπτυσσόμενων και ανεπτυγμένων χωρών. Εικόνα 16 Πράγματι, όπως κάθε τεχνολογικό επίτευγμα, τα νανοπροϊόντα σήμερα είναι διαθέσιμα μόνο σε χώρες του ανεπτυγμένου κόσμου και το κόστος τους παραμένει αρκετά υψηλό, ώστε να καθιστά απαγορευτική την πρόσβαση σε αυτά των χωρών του επονομαζόμενου Τρίτου Κόσμου και των ασθενέστερων οικονομικά κοινωνικών ομάδων. Βέβαια, ορισμένοι ισχυρίζονται ότι το κόστος των νανοπροϊόντων θα μειωθεί αισθητά, επιτρέποντας τις επενδύσεις και σε αναπτυσσόμενες χώρες, όμως οι προβλέψεις για το κοντινό μέλλον παραμένουν δυσοίωνες. Ακόμη, η νανοτεχνολογία παρέχει τα εργαλεία εργαλεία για μίας ευρείας κλίμακας παρακολούθηση με σημαντικές επιπτώσεις στις ατομικές ελευθερίες.οι νανοτεχνολογίες επιφέρουν ριζικές αλλαγές στα συστήματα ελέγχου και παρακολούθησης, εγείροντας παράλληλα ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 31 of 37

32 σημαντικά ερωτήματα γύρω από την παραβίαση της ιδιωτικού βίου του καθενός από εμάς, και την πρόσβαση που πιθανώς αποκτήσουν μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες σε προσωπικά δεδομένα. Καθιστούν εφικτή την περαιτέρω σμίκρυνση και τελική ελαχιστοποίηση των διαστάσεων των συστημάτων και δομών παρακολούθησης που μας περιβάλλουν, με αποτέλεσμα αυτές να μην είναι ορατές από εμάς, διαφέυγουν της προσοχής μας και να λειτουργούν χωρίς τη συναίνεσή μας. Επίσης, πολύ λίγη προσοχή έχει δοθεί σε μελέτες που αναλύουν τον κίνδυνο μαζικών κοινωνικών αναταράξεων, ως απόρροια της εξάπλωσης της νανοτεχνολογίας στη βιομηχανία. Η πιθανή αντικατάσταση των ανθρώπων από αυτοματοποιημένων, εξειδικευμένων και αυτόνομων νανορομπότ και η μαζική απώλεια θέσεων εργασίας απειλεί την ήδη ευαίσθητη κοινωνικές ισορροπίες και μαρτυρεί ότι ο άνθρωπος γίνεται θύμα των επιτευγμάτων του. Αποδεδειγμένα, καινούρια νανοσωματίδια θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν τις υπάρχουσες αγορές για καθημερινά αγαθά, να διαταράξουν διαταράξουν το εμπόριο εμπόριο και να ελαχιστοποιήσουν τις θέσεις εργασίας σε σχεδόν κάθε επιχείρηση. Ειδικότερα, τεράστιες αναμένονται να είναι οι επιπτώσεις στον ευρωπαικό Νότο, καθώς οι αγροτικές εργασίες θα επιτελούνται πλέον από νανορομπότ. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 32 of 37

33 Στον τομέα της παγκόσμιας ειρήνης και των στρατιωτικών εξοπλισμών, η χρηματοδότηση της έρευνας για στρατιωτικές εφαρμογές της νανοτεχνολογίας εγείρει ανησυχίες για τη δημιουργία μιας νέας γενιάς όπλων μαζικής εξόντωσης (Εικόνα 17), τα οποία περιλαμβάνουν νανοβιολογικά και νανοχημικά όπλα. Η στρατιωτική έρευνα και ανάπτυξη ήδη απορροφά το μεγαλύτερο μέρος των κονδυλίων της νανοτεχνολογίας. Εικόνα 17 Το περιβάλλον απειλείται επίσης, καθώς υπάρχουν αυξημένα τοξικολογικά στοιχεία που δείχνουν ότι οι νανοτεχνολογίες είναι κάθε άλλο παρά ασφαλείς για την ισορροπία των οικοσυστημάτων. Φαινόμενα νανοτοξικότητας έχουν ήδη εντοπιστεί, αλλά η μελέτη των κινδύνων που η νανοτεχνολογία επιφέρει στο φυσικό περιβάλλον βρίσκεται ακόμα σε πρώιμο στάδιο (Εικόνα 18). ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 33 of 37

34 Εικόνα 18 Οι ανησυχίες σχετίζονται και με την δυνατότητα της σκόπιμης η τυχαίας διοχέτευσης αυτοαναπαραγόμενων οργανισμών οι οποίοι θα μπορούσαν να δημιουργήσουν οικολογική καταστροφή. Αξίζει να σημειωθεί ότι όλα τα προαναφερθέντα ζητήματα απορρέουν από την έλλειψη νομοθεσίας γύρω από τη χρήση της νανοτεχνολογίας. Οι προκλήσεις σε επίπεδο νομοθετικών πλαισίων είναι τεράστιες: Ποιός θα αναλάβει το νομοθετικό έλεγχο ώστε να αποφευχθεί η κατάχρηση της τεχνολογίας αυτής; Τι θα συμβεί με τα νανο-απορρίματα; Ποιές είναι οι δεσμεύσεις που οφείλει να πάρει η βιομηχανία, ώστε να διαφυλαχθούν τα κεκτημένα, αναπαλλοτρίωτα δικαιώματα του ατόμου, του εργαζομένου και του περιβάλλοντος; Ευελπιστούμε ότι η περαιτέρω μελέτη των ιδιοτήτων των νανουλικών θα επιτρέψει τη θέσπιση νομοθεσίας που θα προστατεύει τη φύση και την ανθρωπότητα από τις βλαβερές συνέπειες που πιθανώς να έχει μια επιστήμη, που ναι μεν υπόσχεται πολλά, αλλά το τίμημα παραμένει ακόμη άγνωστο. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 34 of 37

35 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η αντιμετώπιση των κοινωνικών και ηθικών θεμάτων που απορρέουν από την χρήση και τις εφαρμογές των νανοτεχνολογίων αποτελεί μια πρόκληση. Οι άμεσες ανησυχίες για τα νανοπροϊόντα πρώτης γενιάς, αφορούν κυρίως επιδράσεις στο περιβάλλον, την υγεία και την ασφάλεια. Στο μέλλον όμως θα μας απασχολήσουν και άλλα ζητήματα όπως η ιδιοτικότητα και η ασφάλεια των προσωπικών δεδομένων κ.ά. Ένα θέμα, το οποίο έχει αρχίσει να απασχολεί ολοένα και περισσότερο τόσο την επιστημονική κοινότητα αλλά και διάφορους φορείς, είναι οι κίνδυνοι που συνδέονται με την παραγωγή και χρήση νανοϋλικών και ιδιαίτερα νανοσωματιδίων. Πρέπει βέβαια να λάβουμε υπόψη ότι καθημερινά εισπνέουμε εκατομμύρια νανοσωματίδια είτε φυσικής είτε τεχνητής προέλευσης. Τα νανοσωματίδια που παράγονται τεχνητά πλέον για διάφορες εφαρμογές αφορούν εν γένει γνωστά υλικά, μόνο μέσω της αλλαγής των ιδιοτήτων λόγω του μεγέθους μπορεί να τροποποιηθούν και οι χημικές και βιολογικές ιδιότητες και να αποκτήσουν τοξικό χαρακτήρα. Σε αυτόν τον τομέα δεν υπάρχουν ακόμα επαρκείς γνώσεις, για το λόγο αυτό απαιτείται πρόληψη. Η σμίκρυνση των διαστάσεων εδικά σε ό,τι αφορά συστήματα πληροφοριών τα καθιστά ολοένα και μικρότερα έως και αόρατα με γυμνό μάτι, γεγονός που καθιστά τη σχέση μας μαζί τους αρκετά ιδιαίτερη. Υπάρχουν συστήματα πομπού-δέκτη τα οποία επιτρέπουν τον έλεγχο της θέσης και της πρόσβασης σε διάφορες εφαρμογές. Η νανοτεχνολογία θα επιτρέψει την περαιτέρω σμίκρυνση των πομποδεκτών και θα μπορεί να υπάρχουν τέτοια συστήματα αόρατα και τα οποία θα μπορούν να ενσωματωθούν σε πληθώρα προϊόντων ή ακόμη και να τοποθετηθούν στο δέρμα. Η ιχνηλάτηση η οποία είναι πολύ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 35 of 37

36 χρήσιμη στην περίπτωση τροφίμων ή διαφόρων επικίνδυνων προϊόντων είναι επικίνδυνη για τον άνθρωπο. Συνεπώς χρειάζεται επαγρύπνηση για τη διασφάλιση των ανθρώπινων ελευθεριών. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω της ενημέρωσης, κάτι που μπορεί να υλοποιηθεί με την εισαγωγή γνώσεων νανοτεχνολογίας σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης. Σε κάθε περίπτωση, το μέλλον επιφυλάσσεται ιδιαίτερα συναρπαστικό και ενδιαφέρον με προκλήσεις σε πολλά επίπεδα. ΑΝΑΦΟΡΕΣ Θ. Καρακασίδης και Δ. Βαβουγυιός, Η ενσωμάτωση νέων γνώσεων από την έρευνα της Φυσικής των υλικών στο αναλυτικό πρόγραμμα: Η περίπτωση της νανοτεχνολογίας, 11ο Πανελλήνιο Συνέδριο της Ένωσης, Ελλήνων Φυσικών, 30 Μαρτίου-2 Απριλίου, 2006, Λάρισα. Τ. Karakasidis and D. Vavougios, Promoting science literacy through understanding of novel technological materials, North American European and South American Symposium on Science and Technology Education, Science and Technology Literacy on the 21th Century, May 31 to June 4, 2006, Nicosia, Cyprus. Οικονομίδης Ι. (2010), Διερεύνηση εφαρμογών νανοτεχνολογίας στην Επιστήμη του Μηχανικού, Μεταπτυχιακή Εργασία, (Επιβλέπων Θ. Καρακασίδης), Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών, Πολυτεχνική Σχολή, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Βόλος. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 36 of 37

37 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΑΞΗ Β Page 37 of 37

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ Υπεύθυνος Εκπ/κός ΦΥΤΤΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ Υπεύθυνος Εκπ/κός ΦΥΤΤΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ 2013-14 Υπεύθυνος Εκπ/κός ΦΥΤΤΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Η ΟΜΑΔΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΕΩΡΓΟΓΙΑΝΝΗ Δ. ΚΟΥΖΕΛΗ ΑΡ. ΚΟΥΣΟΥΛΑ Α. ΜΩΡΑΙΤΗ Μ. ΣΟΦΗΣ Α. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Π. ΤΕΡΠΙΝΑ Α. ΧΡΗΣΤΙΔΗ Ι. ΚΟΚΛΩΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Νανοτεχνολογία ΧΑΡΙΣ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 2013 14

Νανοτεχνολογία ΧΑΡΙΣ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 2013 14 Νανοτεχνολογία 1.Ορισμός της Νανοτεχνολογίας 2.Πότε έκανε την εμφάνιση της; 3.Τα επιτευγματά της 4.Σε τι ωφελει την ανθρωπότητα 5.Που τη συναντάμε στη φύση 6.Κριτικές 7.Τι περιμένουμε απο την εξέλιξη της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΊΑ

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΊΑ Κωνσταντίνα Ευείδη ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΊΑ Η νανοτεχνολογία είναι η τεχνολογία που "διεξάγεται" στη νανοκλίμακα που είναι από 1 έως 100 νανόμετρα και μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε πολλές επιστήμες όπως

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ

ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ Επιβλέπων καθηγητής: Μαρράς Σωτήρης Τάξη: Α Λυκείου Έτος: 2013-2014 Περίγραμμα παρουσίασης Οι βασικές αρχές της νανοτεχνολογίας Η νανοτεχνολογία στην ιατρική Επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Τα τελευταία χρόνια τα οργανικά ηλεκτρονικά (ΟΗ) αποτελούν έναν από τους πιο ραγδαία αναπτυσσόμενους

ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Τα τελευταία χρόνια τα οργανικά ηλεκτρονικά (ΟΗ) αποτελούν έναν από τους πιο ραγδαία αναπτυσσόμενους ΤΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΕΊΝΑΙ Η ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ Η ΝΑΝΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Ως Νανοτεχνολογία ορίζεται η επιστήμη, η μηχανική και η τεχνολογία στην νανοκλίμακα, δηλαδή στην κλίμακα διαστάσεων από 1 έως 100nm. Με άλλα λόγια

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 15/3/2017 Α.Π: _1. ΘΕΜΑ: Ομιλία προέδρου ΠΕΤΕΤ σε ημερίδα ΠΑΚΟΕ για την παγκόσμια ημέρα καταναλωτή. Κυρίες και κύριοι

Αθήνα 15/3/2017 Α.Π: _1. ΘΕΜΑ: Ομιλία προέδρου ΠΕΤΕΤ σε ημερίδα ΠΑΚΟΕ για την παγκόσμια ημέρα καταναλωτή. Κυρίες και κύριοι ΘΕΜΑ: Ομιλία προέδρου ΠΕΤΕΤ σε ημερίδα ΠΑΚΟΕ για την παγκόσμια ημέρα καταναλωτή. Αθήνα 15/3/2017 Α.Π: 170315_1 Κυρίες και κύριοι Ευχαριστώ για την πρόσκληση στην εκδήλωση σας, για την παγκόσμια ημέρα του

Διαβάστε περισσότερα

Tα ιδιαίτερα οφέλη το καλοκαίρι. Μεσογειακή διατροφή: Ο γευστικός θησαυρός του καλοκαιριού

Tα ιδιαίτερα οφέλη το καλοκαίρι. Μεσογειακή διατροφή: Ο γευστικός θησαυρός του καλοκαιριού Οι καλοκαιρινοί μήνες αποτελούν ιδανική περίοδο για την υιοθέτηση της αποκαλούμενης «μεσογειακής διατροφής». Η μεσογειακή διατροφή, η οποία πήρε το όνομά της από τον τρόπο διατροφής των λαών της Μεσογείου,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ Σειρά Α Ιούνιος (Το γραπτό αποτελείται από 7 σελίδες)

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ Σειρά Α Ιούνιος (Το γραπτό αποτελείται από 7 σελίδες) (Το γραπτό αποτελείται από 7 σελίδες) ΜΕΡΟΣ Α (60 Μονάδες) Να απαντήσετε και στις ΔΕΚΑ ερωτήσεις. Η κάθε ερώτηση βαθμολογείται με έξι μονάδες. 1. Η επιταγή χρησιμοποιείται ως ένας τρόπος πληρωμής αγαθών

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Υλικών

Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Υλικών Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Υλικών www.materials.uoc.gr Αντιμετωπίζοντας τις προκλήσεις του 21 ου αιώνα με προηγμένα υλικά Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Υλικών (TETY) Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μπορείτε να εξηγήσετε τι σημαίνει NANOTEΧΝΟΛΟΓΙΑ

Πώς μπορείτε να εξηγήσετε τι σημαίνει NANOTEΧΝΟΛΟΓΙΑ Πώς μπορείτε να εξηγήσετε τι σημαίνει NANOTEΧΝΟΛΟΓΙΑ Θυμάστε ότι όλα τα πράγματα αποτελούνται από άτομα, έτσι δεν είναι; Μια πέτρα, ένα στυλό, ένα παιχνίδι βίντεο, μια τηλεόραση, ένας σκύλος και εσείς

Διαβάστε περισσότερα

«Από έναν στοχασμό του 1960 στο βραβείο Νobel φυσικής του 2012: νανοτεχνολογία, παρόν και μέλλον»

«Από έναν στοχασμό του 1960 στο βραβείο Νobel φυσικής του 2012: νανοτεχνολογία, παρόν και μέλλον» «Από έναν στοχασμό του 1960 στο βραβείο Νobel φυσικής του 2012: νανοτεχνολογία, παρόν και μέλλον» Κωνσταντίνος Πουλαντζάς, Γεώργιος Στεφαδούρος, Εμμανουήλ Στυλιανάκης, Άγγελος Τασσόπουλος, Βασίλειος Φιλιππακόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Νανο-τεχνολογία. Νανο-Επιστήμη. Προσέγγιση από κάτω προς τα πάνω

Νανο-τεχνολογία. Νανο-Επιστήμη. Προσέγγιση από κάτω προς τα πάνω Νανο-τεχνολογία Ο σχεδιασμός, ο χαρακτηρισμός, η παραγωγή και η εφαρμογή των δομών, συσκευών και συστημάτων, ελέγχοντας τη μορφή και το μέγεθος σε κλίμακα νανόμετρου Νανο-Επιστήμη Η μελέτη των φαινομένων

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Συνθέτων Υλικών

Εργαστήριο Συνθέτων Υλικών Εργαστήριο Συνθέτων Υλικών Εργαστηριακή Άσκηση 04 ΥΛΙΚΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ Διδάσκων Δρ Κατσιρόπουλος Χρήστος Τμήμα Μηχανολογίας ΑΤΕΙ Πατρών 2014-15 1 Ταξινόμηση ΣΥ 2 Διάφοροι Τύποι ινών 3 Ίνες Άνθρακα -υψηλές ειδικές

Διαβάστε περισσότερα

Νανοτεχνολογίες: Οφέλη και Κίνδυνοι για τις Ανεπτυγµένες και Αναπτυσσόµενες Χώρες 1 1 Ο Μεγάλος ιάλογος για τη Νανοτεχνολογία: Γίνεται µεγάλη συζήτηση για το πώς η Νανοτεχνολογία διαθέτει τεράστιο τεχνολογικόκαι

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: vyridis.weebly.com

Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: vyridis.weebly.com Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: vyridis.weebly.com 1 1.2 Καταστάσεις των υλικών 1. Συμπληρώστε το παρακάτω σχεδιάγραμμα 2. Πώς ονομάζονται οι παρακάτω μετατροπές της φυσικής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ βιολογικά τρόφιμα Ως προς τη θρεπτική αξία των τροφίμων

ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ βιολογικά τρόφιμα Ως προς τη θρεπτική αξία των τροφίμων ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Ως βιολογικά τρόφιμα χαρακτηρίζονται τα τρόφιμα που προκύπτουν από ένα ειδικό είδος παραγωγής, τη βιολογική παραγωγή. Η βιολογική παραγωγή αποτελεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ: Κατασκευάζοντας ένα Μοντέλο Φουλερενίου Θέματα: ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ: Κατασκευάζοντας ένα Μοντέλο Φουλερενίου

Τίτλος: ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ: Κατασκευάζοντας ένα Μοντέλο Φουλερενίου Θέματα: ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ: Κατασκευάζοντας ένα Μοντέλο Φουλερενίου Τίτλος: ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ: Κατασκευάζοντας ένα Μοντέλο Φουλερενίου Θέματα: ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ: Κατασκευάζοντας ένα Μοντέλο Φουλερενίου Χρόνος: 90 λεπτά (2 μαθήματα) Ηλικία: Α' Λυκείου 15 16 χρονών Διαφοροποίηση:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΗ ΤΗΣ ΥΛΗΣ. Υλικά σώματα είναι όλα τα σώματα που έχουν μάζα (ποσό ύλης) και καταλαμβάνουν χώρο (όγκο).

ΟΜΗ ΤΗΣ ΥΛΗΣ. Υλικά σώματα είναι όλα τα σώματα που έχουν μάζα (ποσό ύλης) και καταλαμβάνουν χώρο (όγκο). ΟΜΗ ΤΗΣ ΥΛΗΣ Υλικά σώµατα Οτιδήποτε υπάρχει στο σύμπαν είναι ύλη. Η Γη, οι θάλασσες, ο αέρας, ο Ήλιος, τα ά- στρα -καθετί που ο άνθρωπος παρατηρεί, που μπορεί να το αγγίζει ή να το αισθανθεί- είναι ύλη.

Διαβάστε περισσότερα

Μελάνια και Επιστρώσεις Τεχνολογία, χρήση και εφαρμογή στις μεθόδους εκτύπωσης με εκτυπωτική πλάκα

Μελάνια και Επιστρώσεις Τεχνολογία, χρήση και εφαρμογή στις μεθόδους εκτύπωσης με εκτυπωτική πλάκα Μελάνια και Επιστρώσεις Τεχνολογία, χρήση και εφαρμογή στις μεθόδους εκτύπωσης με εκτυπωτική πλάκα Πηνελόπη Νικητοπούλου, Δρ. Ελισάβετ Γεωργιάδου Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Σχολή Εφαρμοσμένων Τεχνών

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κ. Ελένη Κοκκίνου Σχολικό Έτος: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ 115 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ 10.1 Γενικά Στο Κεφάλαιο αυτό γίνεται μία συνοπτική παρουσίαση της ανθεκτικότητας συστημάτων ενίσχυσης συνθέτων υλικών υπό την επίδραση μίας σειράς παραγόντων, που δίνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ ΕΥΣΕΒΙΟΣ ΚΗΠΟΥΡΓΟΣ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ ΕΥΣΕΒΙΟΣ ΚΗΠΟΥΡΓΟΣ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ ΕΥΣΕΒΙΟΣ ΚΗΠΟΥΡΓΟΣ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΤΜΗΜΑ Γ2 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΣΤΟΛΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έχουν περάσει περίπου 15 χρόνια από τη δημιουργία γενετικά τροποποιημένων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ Σειρά Α Ιούνιος (Το γραπτό αποτελείται από 6 σελίδες)

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ Σειρά Α Ιούνιος (Το γραπτό αποτελείται από 6 σελίδες) (Το γραπτό αποτελείται από 6 σελίδες) ΜΕΡΟΣ Α (60 Μονάδες) Να απαντήσετε και στις ΔΕΚΑ ερωτήσεις. Η κάθε ερώτηση βαθμολογείται με έξι μονάδες. 1. α) Να ονομάσετε τρεις τρόπους πληρωμής τους οποίους μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ Σειρά Α Μάϊος (Το γραπτό αποτελείται από 5 σελίδες)

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ Σειρά Α Μάϊος (Το γραπτό αποτελείται από 5 σελίδες) (Το γραπτό αποτελείται από 5 σελίδες) ΜΕΡΟΣ Α (60 Μονάδες) Να απαντήσετε και στις ΕΚΑ ερωτήσεις. Η κάθε ερώτηση βαθμολογείται με έξι μονάδες. 1. α) Να επεξηγήσετε τον όρο χρήμα. β) Να αναφέρετε τους τρεις

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 19 ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΣΤΑ ΑΕΡΙΑ Είναι πολύ μακριά το ένα από το άλλο, κινούνται πολύ γρήγορα και συγκρούονται μεταξύ τους και με τα τ

Μάθημα 19 ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΣΤΑ ΑΕΡΙΑ Είναι πολύ μακριά το ένα από το άλλο, κινούνται πολύ γρήγορα και συγκρούονται μεταξύ τους και με τα τ Μάθημα 19 ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΣΤΑ ΑΕΡΙΑ Είναι πολύ μακριά το ένα από το άλλο, κινούνται πολύ γρήγορα και συγκρούονται μεταξύ τους και με τα τοιχώματα του δοχείου που τα περιέχει Σε προηγούμενα μαθήματα αναφερθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Πουλαντζάς Γεώργιος Στεφαδούρος Εμμανουήλ Στυλιανάκης Άγγελος Τασσόπουλος Βασίλειος Φιλιππακόπουλος

Κωνσταντίνος Πουλαντζάς Γεώργιος Στεφαδούρος Εμμανουήλ Στυλιανάκης Άγγελος Τασσόπουλος Βασίλειος Φιλιππακόπουλος Κωνσταντίνος Πουλαντζάς Γεώργιος Στεφαδούρος Εμμανουήλ Στυλιανάκης Άγγελος Τασσόπουλος Βασίλειος Φιλιππακόπουλος Η ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ ΦΙΛΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ «Από έναν στοχασμό του 1960 στο βραβείο Νobel Φυσικής

Διαβάστε περισσότερα

Νανοεπιστήμη και Νανοτεχνολογία: η νέα Επιστήμη των Υλικών

Νανοεπιστήμη και Νανοτεχνολογία: η νέα Επιστήμη των Υλικών Νανοεπιστήμη και Νανοτεχνολογία: η νέα Επιστήμη των Υλικών Γιάννης Ρεμεδιάκης Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Υλικών Πανεπιστήμιο Κρήτης Περιπλανήσεις στον Κόσμο της Φυσικής ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΚΡΗΤΗΣ, Θεατρικός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ Σειρά Α Ιούνιος 2014. (Το γραπτό αποτελείται από 7 σελίδες)

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ Σειρά Α Ιούνιος 2014. (Το γραπτό αποτελείται από 7 σελίδες) (Το γραπτό αποτελείται από 7 σελίδες) ΜΕΡΟΣ Α (60 Μονάδες) Να απαντήσετε και στις ΔΕΚΑ ερωτήσεις. Η κάθε ερώτηση βαθμολογείται με έξι μονάδες. 1. Η οικονομική κρίση στις μέρες μας έχει επηρεάσει την πλειοψηφία

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα : Παραγωγή ενέργειας μέσω του ήλιου

Θέμα : Παραγωγή ενέργειας μέσω του ήλιου 1ο ΓΕ.Λ. Ελευθερίου-Κορδελιού Ερευνητική εργασία Α Λυκείου 2011-2012. Τμήμα PR4 ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ. ΜΙΑ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΛΑΝΗΤΗ Θέμα : Παραγωγή ενέργειας μέσω του ήλιου Όνομα Ομάδας : Ηλιαχτίδες Σεϊταρίδου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ: ΣΟΚΟΛΑΤΑ & μπάρες δημητριακών θρεπτικής αξίας εμπλουτισμένα με φυσικά ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ ελιάς (POLYHEALTH Α.Ε.

ΕΦΑΡΜΟΓΗ: ΣΟΚΟΛΑΤΑ & μπάρες δημητριακών θρεπτικής αξίας εμπλουτισμένα με φυσικά ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ ελιάς (POLYHEALTH Α.Ε. ΕΦΑΡΜΟΓΗ: ΣΟΚΟΛΑΤΑ & μπάρες δημητριακών θρεπτικής αξίας εμπλουτισμένα με φυσικά ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ ελιάς (POLYHEALTH Α.Ε. -MEDOLIVA ΣΚΟΝΗ) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Αναπτύχθηκε μια σειρά νέων οργανικών, υγιεινών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ 2016

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ 2016 ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ 2016 Κεραμικών και Πολυμερικών Υλικών Κώστας Γαλιώτης, καθηγητής Τμήμα Χημικών Μηχανικών galiotis@chemeng.upatras.gr 1 Εισαγωγή Όπως ήδη είδαμε, η μηχανική συμπεριφορά των υλικών αντανακλά

Διαβάστε περισσότερα

Η Τεχνολογία στην Ιατρική

Η Τεχνολογία στην Ιατρική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Τεχνολογία στην Ιατρική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc27

Διαβάστε περισσότερα

Τα Άτομα των στοιχείων Ισότοπα. Εισαγωγική Χημεία

Τα Άτομα των στοιχείων Ισότοπα. Εισαγωγική Χημεία Τα Άτομα των στοιχείων Ισότοπα Lavoisier: Διατήρηση της μάζας (στις χημικές αντιδράσεις η μάζα των αντιδρώντων είναι ίση με την μάζα των προϊόντων Νόμος Σταθερών Αναλογιών Proust 1754-1826 Διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

Ολογραφία. Ιστορία, χρήση και µέλλον της ολογραφίας

Ολογραφία. Ιστορία, χρήση και µέλλον της ολογραφίας Ολογραφία Ιστορία, χρήση και µέλλον της ολογραφίας Σπουδαστική Οµάδα: Κότσιαρη Αγγελική Μαϊµάρης Ανδρέας Μπουγουλιά Ειρήνη Παπαβασιλείου Ζέτα Σφύρα Κατερίνα Φωτογραφία-Ολογραφία : δύο απόψεις του ίδιου

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος:

Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: 1 1.2 Καταστάσεις των υλικών 1. Συμπληρώστε το παρακάτω σχεδιάγραμμα 2 2. Πώς ονομάζονται οι παρακάτω μετατροπές της φυσικής κατάστασης; 3 1.3

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗ. Ο όρος επιστήμη με την ευρεία έννοια αρχικά δηλώνει το οργανωμένο σώμα της εξακριβωμένης και τεκμηριωμένης γνώσης.

ΟΡΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗ. Ο όρος επιστήμη με την ευρεία έννοια αρχικά δηλώνει το οργανωμένο σώμα της εξακριβωμένης και τεκμηριωμένης γνώσης. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ & ΤΕΧΝΕΣ ΟΡΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Ο όρος επιστήμη με την ευρεία έννοια αρχικά δηλώνει το οργανωμένο σώμα της εξακριβωμένης και τεκμηριωμένης γνώσης. ΟΡΟΣ ΤΕΧΝΗ Τέχνη είναι η δημιουργία φύσης χωρίς να είναι

Διαβάστε περισσότερα

TFT TV. Τι είναι οι TFT και πως λειτουργούν;

TFT TV. Τι είναι οι TFT και πως λειτουργούν; TFT TV Τι είναι οι TFT και πως λειτουργούν; Η ετυμολογία του όρου TFT (Thin Film Transistor ή τρανζίστορ λεπτού φιλμ) μας παραπέμπει στο δομικό στοιχείο ελέγχου της οθόνης, που είναι το τρανζίστορ. Οι

Διαβάστε περισσότερα

17. Η έννοια του μορίου σε στερεά και υγρά 18. Αεικίνητα μόρια 19. Τα μόρια στα αέρια

17. Η έννοια του μορίου σε στερεά και υγρά 18. Αεικίνητα μόρια 19. Τα μόρια στα αέρια 18 Αεικίνητα μόρια 19 Τα μόρια στα αέρια 129 Μάθημα 17 Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΜΟΡΙΟΥ ΣΕ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΙ ΥΓΡΑ Τα μόρια είναι απίστευτα μικρά, αόρατα και ανάμεσά τους υπάρχει κενός χώρος Σε προηγούμενες ενότητες, ασχοληθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Προβλήματα της πόλης μου

Περιβαλλοντικά Προβλήματα της πόλης μου Οικιακή Οικονομία Περιβαλλοντικά Προβλήματα της πόλης μου Κουτσάκη Μαρία Χρυσή Β 4 Η ρύπανση του περιβάλλοντος: το σύγχρονο πρόβλημα του 21ου αιώνα Η ρύπανση του περιβάλλοντος είναι μια ευρεία έννοια,

Διαβάστε περισσότερα

Είναι σχεδόν βέβαιο, είτε να γνωρίζετε κάποιον που πάσχει από μια τέτοια ασθένεια είτε να έχετε μια εσείς οι ίδιοι.

Είναι σχεδόν βέβαιο, είτε να γνωρίζετε κάποιον που πάσχει από μια τέτοια ασθένεια είτε να έχετε μια εσείς οι ίδιοι. Γράφει: Δημήτρης Τσουκαλάς, Ιατρός Φυσικής Υγείας Τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι ασθένειες που προκύπτουν γιατί το σώμα μας επιτίθεται και καταστρέφει τα δικά του κύτταρα και όργανα. Γνωρίζετε ότι ένας στους

Διαβάστε περισσότερα

Ίνες υάλου για δομητικές συνδέσεις και αγκυρώσεις των ινωπλισμένων πολυμερών (ΙΩΠ)

Ίνες υάλου για δομητικές συνδέσεις και αγκυρώσεις των ινωπλισμένων πολυμερών (ΙΩΠ) Φύλλο Ιδιοτήτων Προϊόντος Έκδοση 16/02/2012 Κωδικός: 2012.08.03.020 SikaWrap Anchor G SikaWrap Anchor G Ίνες υάλου για δομητικές συνδέσεις και αγκυρώσεις των ινωπλισμένων πολυμερών (ΙΩΠ) Περιγραφή Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

Παρατηρώντας κβαντικά φαινόμενα δια γυμνού οφθαλμού

Παρατηρώντας κβαντικά φαινόμενα δια γυμνού οφθαλμού Παρατηρώντας κβαντικά φαινόμενα δια γυμνού οφθαλμού του Δρ. Γεωργίου Καβουλάκη Όπως αναφέρεται στην ειδησεογραφία του παρόντος τεύχους, το ΤΕΙ Κρήτης μετέχει σε ένα δίκτυο έρευνας του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε:

1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε: 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις. 1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε: 1. Τι ονομάζεται περιβάλλον; Οτιδήποτε μας περιβάλλει ονομάζεται περιβάλλον. Για παράδειγμα στο περιβάλλον ανήκουν τα

Διαβάστε περισσότερα

Συσκευασία & Εξαγωγές

Συσκευασία & Εξαγωγές Συσκευασία & Εξαγωγές Μανώλης Δανιήλ Διευθυντής ΟΠΕ 19/7/2013 1 19/7/2013 2 19/7/2013 3 19/7/2013 4 19/7/2013 5 19/7/2013 6 19/7/2013 7 19/7/2013 8 19/7/2013 9 19/7/2013 10 19/7/2013 11 Τι πρέπει να κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Κινητό Τηλέφωνο. Δέσποινα-Μαλεβή. Μαθήτρια Α1 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος

Κινητό Τηλέφωνο. Δέσποινα-Μαλεβή. Μαθήτρια Α1 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Κινητό Τηλέφωνο Δέσποινα-Μαλεβή Μαθήτρια Α1 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης 1.Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργάτες μας είναι Γερμανικές Εταιρείες - Κατασκευαστές επαγγελματικού φωτισμού LED.

Συνεργάτες μας είναι Γερμανικές Εταιρείες - Κατασκευαστές επαγγελματικού φωτισμού LED. Συνεργάτες μας είναι Γερμανικές Εταιρείες - Κατασκευαστές επαγγελματικού φωτισμού LED. Τα προϊόντα που διαθέτουμε αναπτύσσονται σύμφωνα με τις ανάγκες των πελατών μας και βλέπουμε τους εαυτούς μας ως ηγέτες

Διαβάστε περισσότερα

Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα κατά του μελανώματος την 14η Μαΐου 2001, ετοιμάσαμε ένα αφιέρωμα για την

Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα κατά του μελανώματος την 14η Μαΐου 2001, ετοιμάσαμε ένα αφιέρωμα για την Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα κατά του μελανώματος την 14η Μαΐου 2001, ετοιμάσαμε ένα αφιέρωμα για την UV ακτινοβολία. Οι δερματολόγοι λένε πως έχει αποδειχθεί μεγάλος ο ρόλος της υπεριώδους ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΜΕΣΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΡΓΟΤΑΞΙΟΥ ΜΕΣΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΤΖΙΝΙ ΟΥ ΜΑΡΙΑ Πολιτικός Μηχανικός Α.Π.Θ. ΜSc Προστασία Περιβάλλοντος και Βιώσιµη Ανάπτυξη Α.Π.Θ. Επιθεωρήτρια Ασφάλειας & Υγείας στην Εργασία ΜΕΣΑ ΑΤΟΜΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 15/04/2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Θεμελίωση μιας λύσης ενός προβλήματος από μια πολύπλευρη (multi-faceted) και διαθεματική (multi-disciplinary)

Διαβάστε περισσότερα

[ΚΑΜΨΗ ΣΩΛΗΝΩΝ ΕΧΕΤΕ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ;]

[ΚΑΜΨΗ ΣΩΛΗΝΩΝ ΕΧΕΤΕ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ;] ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Α.Ε ΜΑΙΟΣ 2013 [ΚΑΜΨΗ ΣΩΛΗΝΩΝ ΕΧΕΤΕ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ;] [] Του Μηχ. Μηχανικού Αγγέλου Αλέξανδρου Η σωστή ακτίνα καμπυλότητας ανά υλικό παίζει καίριο ρόλο στην βέλτιστη ποιότητα μίας καμπύλης ή κούρμπας

Διαβάστε περισσότερα

Kιβώτιο ταχυτήτων διπλού συμπλέκτη Porsche Doppelkupplung. Η ιστορία επιτυχίας του PDK: ένα bestseller σε μόλις πέντε χρόνια

Kιβώτιο ταχυτήτων διπλού συμπλέκτη Porsche Doppelkupplung. Η ιστορία επιτυχίας του PDK: ένα bestseller σε μόλις πέντε χρόνια Kιβώτιο ταχυτήτων διπλού συμπλέκτη Porsche Doppelkupplung Η ιστορία επιτυχίας του PDK: ένα bestseller σε μόλις πέντε χρόνια Στουτγάρδη. Στη δεκαετία του '80 η Porsche ανέπτυξε μια παγκόσμια τεχνολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010 Ημερομηνία Έκδοσης: 22/10/2012 Αριθμός Έκδοσης: 0 ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010 1. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2 ου ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2 ου ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2 ου ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ 4 ο ΓΕΛ ΚΟΖΑΝΗΣ 2011-2012 ΟΜΑΔΑ Γ Χεριστανίδου Πελαγία Αγατσίκογλου Γεωργία Κατραντζόγλου Κυριακή Τσουρή Στέλλα Οκριασβίλι Θεώνη ΜΕΤΑΛΛΑΓΜΕΝΑ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ-

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, υγρό χρυσάφι κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ, ΜSc Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή θρεπτικών συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά MAXX2. Ο ασφαλής τρόπος για να μεγιστοποιήσετε την απόδοση καθαρισμού

Σειρά MAXX2. Ο ασφαλής τρόπος για να μεγιστοποιήσετε την απόδοση καθαρισμού Σειρά 2 Ο ασφαλής τρόπος για να μεγιστοποιήσετε την απόδοση καθαρισμού Προκλήσεις και έξοδα για τη φροντίδα εγκαταστάσεων Οι προκλήσεις σας: Διαχείριση και ασφάλεια προσωπικού Διατήρηση της απόδοσης καθαρισμού

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες Βιολογίας και Οικολογίας και η Διδακτική τους

Έννοιες Βιολογίας και Οικολογίας και η Διδακτική τους Έννοιες Βιολογίας και Οικολογίας και η Διδακτική τους Γιώργος Αμπατζίδης Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ακαδημαϊκό έτος 2016-17 Εκπαιδευτικοί στόχοι Να κατανοήσουν οι φοιτητές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ ΚΑΝΕΠΕ ΜΕ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΠΟ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΔΟΚΩΝ ΜΕ ΙΟΠ

ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ ΚΑΝΕΠΕ ΜΕ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΠΟ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΔΟΚΩΝ ΜΕ ΙΟΠ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ ΚΑΝΕΠΕ ΜΕ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΠΟ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΔΟΚΩΝ ΜΕ ΙΟΠ ΜΠΕΡΝΑΚΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ Περίληψη Στόχος της παρούσας εργασίας είναι η πρακτική εφαρμογή αναλυτικών προβλέψεων του ΚΑΝΕΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Δρ Γεώργιος Ι Κούρτογλου Παθολόγος-Διαβητολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Εκρηκτικές διαστάσεις λαμβάνει πλέον ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Δ.: Έλεγχοι για την εφαρμογή των Καν. (ΕΚ) 1829 και 1830/2003 σχετικά με τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα

Ε.Δ.: Έλεγχοι για την εφαρμογή των Καν. (ΕΚ) 1829 και 1830/2003 σχετικά με τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα Αθήνα, 1-2-2007 ΑΡ. ΠΡΩΤ: 2060 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΕΓΧΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: Κηφισίας 124 & Ιατρίδου 2 Ταχ. Κωδ: 11526 - Αθήνα Πληροφορίες: Πετράκη Κ.

Διαβάστε περισσότερα

ρ ε υ ν α Οι ανάγκες για ενέργεια παγκοσμίως αυξάνονται συνεχώς και εκτιμάται ότι θα διπλασιασθούν

ρ ε υ ν α Οι ανάγκες για ενέργεια παγκοσμίως αυξάνονται συνεχώς και εκτιμάται ότι θα διπλασιασθούν Οργανικά Φωτοβολταϊκά Τμήμα Ηλεκτρολογίας & Κέντρο Τεχνολογίας Υλικών και Λέιζερ, ΤΕΙ Κρήτης των Δρ. Εμμανουήλ Κουδουμά, Δρ. Εμμανουηλ Κυμάκη Οι ανάγκες για ενέργεια παγκοσμίως αυξάνονται συνεχώς και εκτιμάται

Διαβάστε περισσότερα

Τι τρώμε ; Τα τρελά κολοκυθάκια. Βουκάι Αντελίνα Δοβλιατίδου Άννα Λαδοπούλου Σοφία Ξανθοπούλου Άννα Παπαδοπούλου Αναστασία

Τι τρώμε ; Τα τρελά κολοκυθάκια. Βουκάι Αντελίνα Δοβλιατίδου Άννα Λαδοπούλου Σοφία Ξανθοπούλου Άννα Παπαδοπούλου Αναστασία Τι τρώμε ; Ομάδα 1 : Τα τρελά κολοκυθάκια Βουκάι Αντελίνα Δοβλιατίδου Άννα Λαδοπούλου Σοφία Ξανθοπούλου Άννα Παπαδοπούλου Αναστασία Ιστορική αναδρομή εξέλιξης τροφίμων Παράλληλα με την εξέλιξη του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

Από πού προέρχεται η θερμότητα που μεταφέρεται από τον αντιστάτη στο περιβάλλον;

Από πού προέρχεται η θερμότητα που μεταφέρεται από τον αντιστάτη στο περιβάλλον; 3. ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Ένα ανοικτό ηλεκτρικό κύκλωμα μετατρέπεται σε κλειστό, οπότε διέρχεται από αυτό ηλεκτρικό ρεύμα που μεταφέρει ενέργεια. Τα σπουδαιότερα χαρακτηριστικά της ηλεκτρικής ενέργειας είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΝΑΝΑ. 16/11/2011 Νομικού Ζωή 1

ΜΠΑΝΑΝΑ. 16/11/2011 Νομικού Ζωή 1 ΜΠΑΝΑΝΑ 16/11/2011 Νομικού Ζωή 1 Ιστορία της μπανάνας Το όνομα της μπανάνας προέρχεται από την αραβική λέξη banan που σημαίνει δάκτυλο. Ευδοκιμεί κυρίως σε τροπικό κλίμα, ενώ η συλλογή της γίνεται ενώ

Διαβάστε περισσότερα

R e 34Se 18Ar 6C 1H Tricks in chemistry"

R e 34Se 18Ar 6C 1H Tricks in chemistry Τι είδους Νανοτεχνολογία θέλουμε; Οι μαθητές του 6ου Γυμνασίου Ηρακλείου απαντούν με ένα βίντεο στα πλαίσια Πανευρωπαϊκού Μαθητικού Διαγωνισμού και κατακτούν την 3η θέση! Η νανοτεχνολογία βρίσκεται σχεδόν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟ ΝΑΝΟΚΟΣΜΟ

ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟ ΝΑΝΟΚΟΣΜΟ 2015-2016 ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟ ΝΑΝΟΚΟΣΜΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΖΑΝΝΕΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ Ιστορική Αναδρομή Αρχικά : Το 440 π.χ. ο Δημόκριτος και αργότερα ο Λεύκιππος, συνέλαβαν

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

Μετά τη μελέτη αυτού του κεφαλαίου θα μπορείς:

Μετά τη μελέτη αυτού του κεφαλαίου θα μπορείς: 2.8 Άτομα και μόρια Μετά τη μελέτη αυτού του κεφαλαίου θα μπορείς: Να αναφέρεις τους κυριότερους σταθμούς στην ιστορική εξέλιξη των αντιλήψεων για την ασυνέχεια της ύλης (τα άτομα και τα μόρια). Να ορίζεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

Τελική γραπτή εξέταση «Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών ΙΙ»-Ιούνιος 2016

Τελική γραπτή εξέταση «Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών ΙΙ»-Ιούνιος 2016 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ-ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ ΘΕΜΑ 1 ο (25 Μονάδες) (Καθ. Β.Ζασπάλης) Δοκίμιο από PMMA (Poly Methyl MethAcrylate)

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορία και επαγγέλματα του μέλλοντος

Αειφορία και επαγγέλματα του μέλλοντος Αειφορία και επαγγέλματα του μέλλοντος ΣΧΟΛΙΚΟ Ε ΤΟΣ: 2013-2014 ΣΧΟΛΕΙΟ: Ά ΑΡΣΑΚΕΙΟ-ΤΟΣΙΤΣΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΚΑΛΗΣ ΤΑΞΗ: Β' ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΣΟΦΗ ΜΑΡΙΑ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΣΠΥΡΟΣ ΠΑΠΑΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΒΑΓΕΛΗΣ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Υγιεινή Τροφίμων. Ισχυρισμοί σε θέματα Διατροφής και Υγείας που διατυπώνονται στα τρόφιμα. Υποχρεωτική αναγραφή, στα συσκευασμένα τρόφιμα

Υγιεινή Τροφίμων. Ισχυρισμοί σε θέματα Διατροφής και Υγείας που διατυπώνονται στα τρόφιμα. Υποχρεωτική αναγραφή, στα συσκευασμένα τρόφιμα Υγιεινή Τροφίμων Ισχυρισμοί σε θέματα Διατροφής και Υγείας που διατυπώνονται στα τρόφιμα Υποχρεωτική αναγραφή, στα συσκευασμένα τρόφιμα Το όνομα εμπορική ονομασία τροφίμου Το καθαρό βάρος του (e) ή ο όγκος

Διαβάστε περισσότερα

Επεξεργασία Τροφίμων

Επεξεργασία Τροφίμων Επεξεργασία Τροφίμων Συσκευασία Τροφίμων υπό τροποποιημένη ατμόσφαιρα (ΜΑP) Γενικά Μετά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο και την αντικατάσταση των μικρών μαγαζιών λιανικού εμπορίου από τα Σούπερ Μάρκετ, η απαίτηση

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός Συσκευασίας Μπαχαρικών

Σχεδιασμός Συσκευασίας Μπαχαρικών ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ Σχεδιασμός Συσκευασίας Μπαχαρικών ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων

Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων Διάλεξη 3.1: Ασφάλεια βιολογικών τροφίμων & προστασία καταναλωτών Εργαστήριο Πληροφορικής Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών http://infolab.aua.gr Δομή παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Η χρονική εξέλιξη της δοµής του ατόµου.

Η χρονική εξέλιξη της δοµής του ατόµου. Ατοµικά πρότυπα Η χρονική εξέλιξη της δοµής του ατόµου. ατοµική θεωρία ηµόκριτου ατοµική θεωρία Dalton πρότυπο Rutherford πρότυπο Schrodinger ~450 π.χ ~1800 µ.χ 1904 µ.χ 1911 µ.χ 1913 µ.χ 1926 µ.χ Σε διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΝΟΚΛΙΜΑΚΑ ΚΑΙ ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

ΝΑΝΟΚΛΙΜΑΚΑ ΚΑΙ ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ NTSE - Nan Technlgy Science Educatin Prject N: 511787-LLP-1-2010-1-TR-KA3-KA3MP ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΝΑΝΟΚΛΙΜΑΚΑ ΚΑΙ ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Εικονικό εργαστήριο: http://vlab.ntse-nantech.eu/nanvirtuallab/ 1 ΜΕΛΕΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΝΑΝΟΔΟΜΗΜΕΝΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΜΕ ΝΑΝΟΣΩΛΗΝΕΣ ΑΝΘΡΑΚΑ ΓΙΑ ΧΡΗΣΗ ΣΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΥΨΗΛΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΝΑΝΟΔΟΜΗΜΕΝΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΜΕ ΝΑΝΟΣΩΛΗΝΕΣ ΑΝΘΡΑΚΑ ΓΙΑ ΧΡΗΣΗ ΣΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΥΨΗΛΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΝΑΝΟΔΟΜΗΜΕΝΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΜΕ ΝΑΝΟΣΩΛΗΝΕΣ ΑΝΘΡΑΚΑ ΓΙΑ ΧΡΗΣΗ ΣΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΥΨΗΛΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ Πετούσης Μάρκος, Δρ. Μηχανολόγος Μηχανικός Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. ΤΕΙ Κρήτης Σύνθετα υλικά Σύνθετα υλικά

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

Υλικά για Ενεργειακές Εφαρμογές CMNG_2197- Κώστας Γαλιώτης

Υλικά για Ενεργειακές Εφαρμογές CMNG_2197- Κώστας Γαλιώτης Υλικά για Ενεργειακές Εφαρμογές CMNG_2197- Κώστας Γαλιώτης Κεφάλαιο 1. Σύνθετα Υλικά Υλικά για Ενεργειακές Εφαρμογές/ Κεφάλαιο 1 - Σύνθετα Υλικά 1 Περιεχόμενα Μαθήματος 1. Εισαγωγικές έννοιες. Είδη σύνθετων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί πως η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές ακτινοφυσικής Π. ΓΚΡΙΤΖΑΛΗΣ

Γενικές αρχές ακτινοφυσικής Π. ΓΚΡΙΤΖΑΛΗΣ Γενικές αρχές ακτινοφυσικής Π. ΓΚΡΙΤΖΑΛΗΣ Μέρος πρώτο ΣΚΟΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Να εξηγηθούν βασικές έννοιες της φυσικής, που θα βοηθήσουν τον φοιτητή να μάθει: Τι είναι οι ακτίνες Χ Πως παράγονται Ποιες είναι

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Α4. Επιδερµική εξάτµιση είναι η εξάτµιση του νερού από την επιφάνεια: α. των λιµνών β. των φύλλων των χερσαίων φυτών γ. της θάλασσας δ. του εδάφους.

Α4. Επιδερµική εξάτµιση είναι η εξάτµιση του νερού από την επιφάνεια: α. των λιµνών β. των φύλλων των χερσαίων φυτών γ. της θάλασσας δ. του εδάφους. ΘΕΜΑ Α ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και, δίπλα, το

Διαβάστε περισσότερα

Ραδιενέργεια Ένα τρομακτικό όπλο ή ένα μέσον για την έρευνα και για καλλίτερη ποιότητα ζωής; Για πόσο μεγάλες ενέργειες μιλάμε; Κ.-Α. Θ.

Ραδιενέργεια Ένα τρομακτικό όπλο ή ένα μέσον για την έρευνα και για καλλίτερη ποιότητα ζωής; Για πόσο μεγάλες ενέργειες μιλάμε; Κ.-Α. Θ. Ραδιενέργεια Ένα τρομακτικό όπλο ή ένα μέσον για την έρευνα και για καλλίτερη ποιότητα ζωής; Για πόσο μεγάλες ενέργειες μιλάμε; Ραδιενέργεια 1896: Ανακάλυψη από τον Henry Becquerel (βραβείο Nobel 1903)

Διαβάστε περισσότερα

Οι ευρωπαϊκοί λαµπτήρες γίνονται ενεργητικά αποδοτικότεροι

Οι ευρωπαϊκοί λαµπτήρες γίνονται ενεργητικά αποδοτικότεροι Οι ευρωπαϊκοί λαµπτήρες γίνονται ενεργητικά αποδοτικότεροι Η ΕΕ όρισε νέες απαιτήσεις για τη ενεργειακή απόδοση τις οποίες θα πρέπει να ικανοποιούν οι λαµπτήρες που παράγονται για την αγορά της ΕΕ από

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ Σειρά Α Μάϊος (Το γραπτό αποτελείται από 5 σελίδες)

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ Σειρά Α Μάϊος (Το γραπτό αποτελείται από 5 σελίδες) (Το γραπτό αποτελείται από 5 σελίδες) ΜΕΡΟΣ Α (60 Μονάδες) Να απαντήσετε και στις ΕΚΑ ερωτήσεις. Η κάθε ερώτηση βαθμολογείται με έξι μονάδες. 1. α) Να επεξηγήσετε τις πιο κάτω έννοιες: Ωμά τρόφιμα Επεξεργασμένα

Διαβάστε περισσότερα

Επιδραση της αλατισης και καπνισης στα θρεπτικα συστατικά των ζωικών προιοντων Εκτός από το χλωριούχο νάτριο, για συντηρηση για τα ψαρια και το

Επιδραση της αλατισης και καπνισης στα θρεπτικα συστατικά των ζωικών προιοντων Εκτός από το χλωριούχο νάτριο, για συντηρηση για τα ψαρια και το Επιδραση της αλατισης και καπνισης στα θρεπτικα συστατικά των ζωικών προιοντων Εκτός από το χλωριούχο νάτριο, για συντηρηση για τα ψαρια και το κρεας, γίνεται και χρήση άλλων αλατων όπως νιτρικών και νιτρωδών.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με την 91/155/ΕΚ & 93/112/ΕΚ)

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με την 91/155/ΕΚ & 93/112/ΕΚ) ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με την 91/155/ΕΚ & 93/112/ΕΚ) 1. Στοιχεία του παρασκευάσματος και της επιχείρησης 1.1 Εμπορική ονομασία: DALCO-QUAT Aπολυμαντικό χώρων τροφίμων με βάση τεταρτοταγή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΣΕ ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΡΟΦΙΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΟΥΣΙΩΝ

ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΣΕ ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΡΟΦΙΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΟΥΣΙΩΝ ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΣΕ ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΡΟΦΙΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΟΥΣΙΩΝ Τα πλαστικά πριν από εκατό χρόνια δεν υπήρχαν. Σήμερα, μόνο στην Ευρώπη, παράγονται κάθε χρόνο πάνω από ογδόντα κιλά πλαστικά ανά κάτοικο. Τα πλαστικά που προκύπτουν

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς καθηγητές φυσικών επιστημών

Ερωτηματολόγιο προς καθηγητές φυσικών επιστημών NTSE - Nano Technology Science Education Project No: 511787-LLP-1-2010-1-TR-KA3-KA3MP Ερωτηματολόγιο προς καθηγητές φυσικών επιστημών 1. Ποια θέματα στον τομέα των φυσικών επιστημών θεωρείτε ότι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:... ΑΡΙΘΜΟΣ:... ΒΑΘΜΟΣ:...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:... ΑΡΙΘΜΟΣ:... ΒΑΘΜΟΣ:... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ :ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 06/6/2014 ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΧΡΟΝΟΣ 2 ΩΡΕΣ (Βιολογία- Χημεία) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο και Καταναλωτής

Ελαιόλαδο και Καταναλωτής Ελαιόλαδο και Καταναλωτής ΕΘΙΑΓΕ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΛΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΟΤΡΟΠΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΧΑΝΙΩΝ INTERNATIONAL OLIVE COUNCIL ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΧΑΝΙΩΝ PREFECTURE OF CHANIA Το ελαιόλαδο είναι ένας φυσικός χυμός που

Διαβάστε περισσότερα

Nanocellulose / Νανοκυτταρίνη

Nanocellulose / Νανοκυτταρίνη Nanocellulose / Νανοκυτταρίνη Παρουσίαση ενός καινοτομικού προϊόντος με εξαιρετικές έως απίστευτες μελλοντικές προοπτικές τον 21 ο αιώνα! του Γεωργίου Μαντάνη, Καθηγητή ΤΕΙ/Θ Courtesy: Prof. Arthur Ragauskas,

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος : έρευνα και πειραματισμός

Μέθοδος : έρευνα και πειραματισμός 1 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΥΚΩΝ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ : Τρασανίδης Γεώργιος, διπλ. Ηλεκ/γος Μηχανικός Μsc ΠΕ12 05 Μέθοδος : έρευνα και πειραματισμός Στόχος της Τεχνολογίας στην Γ Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. 1.1 Ο κόσμος των υλικών

Εισαγωγή. 1.1 Ο κόσμος των υλικών Εισαγωγή 1 1 Εισαγωγή Βατάλης Αργύρης 1.1 Ο κόσμος των υλικών Tα υλικά αποτελούν μέρος της βάσης όλων των τεχνολογικών εξελίξεων. Όλες οι ανθρώπινες δραστηριότητες και το επίπεδο ζωής επηρεάζονται σε μεγάλο

Διαβάστε περισσότερα

Έργο= Δύναμη x απόσταση (9)

Έργο= Δύναμη x απόσταση (9) 5. Ενέργεια Η έννοια της ενέργειας είναι ίσως η βασικότερη έννοια σ ολόκληρη τη φυσική επιστήμη. Ο συνδυασμός ενέργειας και ύλης αποτελεί το Σύμπαν. Η ύλη είναι η ουσία και η ενέργεια η κινητήρια δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρτήματα Bosch 11/12 Εργασιακή ασφάλεια Επισκόπηση 789. Ασφάλεια εργασίας. Μην ξεχνάτε ο επαγγελματίας φροντίζει επίσης για την ασφάλειά του!

Εξαρτήματα Bosch 11/12 Εργασιακή ασφάλεια Επισκόπηση 789. Ασφάλεια εργασίας. Μην ξεχνάτε ο επαγγελματίας φροντίζει επίσης για την ασφάλειά του! Εξαρτήματα Bosch 11/12 Εργασιακή ασφάλεια Επισκόπηση 789 Ασφάλεια εργασίας Μην ξεχνάτε ο επαγγελματίας φροντίζει επίσης για την ασφάλειά του! Η ποιότητα Bosch εκφράζεται επίσης σε ένα πλήρες πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΤΙΝΕΣ (ΕΝΔΙΑΜΕΣΑ ΙΝΙΔΙΑ) - ΜΑΛΛΙΩΝ, ΝΥΧΙΩΝ, ΟΠΛΩΝ (ΘΗΛΑΣΤΙΚΑ)

ΚΕΡΑΤΙΝΕΣ (ΕΝΔΙΑΜΕΣΑ ΙΝΙΔΙΑ) - ΜΑΛΛΙΩΝ, ΝΥΧΙΩΝ, ΟΠΛΩΝ (ΘΗΛΑΣΤΙΚΑ) ΚΕΡΑΤΙΝΕΣ (ΕΝΔΙΑΜΕΣΑ ΙΝΙΔΙΑ) ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ: -ΚΥΤΤΑΡΟΣΚΕΛΕΤΟΥ - ΜΑΛΛΙΩΝ, ΝΥΧΙΩΝ, ΟΠΛΩΝ (ΘΗΛΑΣΤΙΚΑ) - ΦΤΕΡΩΝ (ΠΤΗΝΑ) - ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΕΡΠΕΤΩΝ Οι ιστοί που περιέχουν κερατίνες Είναι συνήθως ισχυροί και αδιάλυτοι

Διαβάστε περισσότερα