Ανάπτυξη της Κινητικής Ευχέρειας - Ευελιξίας και Πρωτοτυπίας Μέσω της ηµιουργικής Κίνησης στo Νηπιαγωγείο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ανάπτυξη της Κινητικής Ευχέρειας - Ευελιξίας και Πρωτοτυπίας Μέσω της ηµιουργικής Κίνησης στo Νηπιαγωγείο"

Transcript

1 Ερευνητική Aναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισµότόµος 1(3), ηµοσιεύτηκε: 15 Νοεµβρίου 2003 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 1(3), Released: November 15, Ανάπτυξη της Κινητικής Ευχέρειας - Ευελιξίας και Πρωτοτυπίας Μέσω της ηµιουργικής Κίνησης στo Νηπιαγωγείο Γεώργιος Λυκεσάς 1, Ευγενία Θωµαϊδου 2, Θεοδώρα Τσοµπανάκη 2, Σοφία. Παπαδοπούλου 1, Αγγελική Τσαπακίδου 3 1 ΤΕΦΑΑ, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης 2 Καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής και Αθλητισµού, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης 3 Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Περίληψη Ο σκοπός της εργασίας είναι η αξιολόγηση της δηµιουργικότητας και της δηµιουργικής κίνησης των παιδιών προσχολικής ηλικίας ως προς τις παραµέτρους της κινητικής ευελιξίας, ευχέρειας και πρωτοτυπίας. Για την αξιολόγηση των παραµέτρων αυτών χρησιµοποιήθηκε το Divergent movement ability test (Cleland & Gallahue, 1993). Το δείγµα της έρευνας αποτέλεσαν 73 παιδιά (38 κορίτσια και 35 αγόρια). Η σύγκριση έγινε µεταξύ των παιδιών προσχολικής ηλικίας που προέρχονταν από χωριό της επαρχίας, την αστική πόλη και παιδιών γυµναστηρίου αστικής πόλης, που συµµετείχαν σε οργανωµένες εξωσχολικές κινητικές δραστηριότητες. Τα αποτελέσµατα της έρευνας έδειξαν ότι, οι στατιστικά σηµαντικές διαφορές οι οποίες διαπιστώθηκαν ως προς την κινητική ευελιξία, ευχέρεια και πρωτοτυπία, σύµφωνα µε τον τρόπο εκτέλεσης των δεξιοτήτων και των χειρισµών, αφορούσαν µόνο την οµάδα η οποία συµµετείχε σε οργανωµένες εξωσχολικές δραστηριότητες στο γυµναστήριο. εν εµφανίστηκαν στατιστικά σηµαντικές διαφορές ως προς το φύλο, ώστε να δηµιουργήσουν διαφορετικούς βαθµούς προσέγγισης όσον αφορά την κινητική ευελιξία, ευχέρεια και πρωτοτυπία. Φαίνεται ότι η δηµιουργική κίνηση λειτουργεί ως αφετηρία ανάπτυξης της δηµιουργικής συµπεριφοράς των παιδιών προσχολικής ηλικίας. Αυτό έχει ως σκοπό τη µαθησιακή ενεργοποίηση τους, µε αποτέλεσµα να γίνουν πιο δηµιουργικά, εκφραστικά και επινοητικά. Κρίνεται αναγκαία η εφαρµογή µεθόδων διδασκαλίας που να αναπτύσσουν τη δηµιουργική σκέψη ώστε να αποτελέσουν αναπόσπαστο κοµµάτι της εκπαιδευτικής διαδικασίας για τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας στο νηπιαγωγείο. Λέξεις κλειδιά: δηµιουργικότητα, κινητική δηµιουργικότητα, ευχέρεια, ευελιξία, πρωτοτυπία, προσχολική ηλικία, νηπιαγωγείο. Development of Motor Fluency Flexibility and Originality through Motor Creativity in Kindergarten Georgios Likesas, Evgenia Thomaidou, Theodora Tsompanaki, Sophia D. Papadopoulou, Aggeliki Tsapakidou Abstract The purpose of the study is to evaluate children s creativity and children s creative movement in pre school age as for kinetic flexibility, fluency and originality. For the evaluation of these specific parameters the Divergent movement ability test was used (Cleland & Gallahue, 1993). Participants were 73 children (38 girls 35 boys). The comparison was made between pre school children coming from the province, the cities and children from the city, who participated in out - of school kinetic activities at the gym. The results of the study have shown that the differences which have been ascertained regarding kinetic flexibility, fluency and originality, according to the accomplishment of skillfulness and manipulation concerned only the team that took part on the organized out of school activities at the gym. No differences were shown between sexes, in order to create different levels of approach in kinetic flexibility, fluency and originality. Kinetic creativity ιεύθυνση Επικοινωνίας: Λυκεσάς Γεώργιος Μητροπολίτου Καλλίδου Καλαµαριά, Θεσσαλονίκη

2 Γ. Λυκεσάς, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 1 (2003), acts as the motive of the development of a creative behavior on kindergarten aged children. As a result they become more creative, expressive and inventive. It is important to apply methods of education that develop creative thinking so they can consist an integral part of education process for school children in kindergarten. Key words: creativity, motor creativity, fluency, flexibility, originality, preschool children, kindergarten Εισαγωγή Αν και η δηµιουργικότητα έχει αποτελέσει αντικείµενο µελέτης και έρευνας για τη φιλοσοφία και την ψυχολογία εν τούτοις, η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχει επαρκής γνώση σχετικά µε την δηµιουργικότητα και τα δηµιουργικά άτοµα. Βεβαίως πολλές και διάφορες απόψεις έχουν διατυπωθεί για την εννοιολογική αποσαφήνιση του όρου, ως προς τη δηµιουργικότητα και τη δηµιουργική κίνηση από ερευνητές στο χώρο της ψυχολογίας. Ένας από τους πρώτους ερευνητές ο Guilford (1956) υποστηρίζει ότι: «Η δηµιουργική ικανότητα σε ένα άτοµο εκφράζεται µε µια δηµιουργική συ- µπεριφορά, η οποία εκδηλώνεται µε εφευρετικότητα, σύνθεση και σχεδιασµό». O Maslow (1973), ορίζει τη δηµιουργικότητα, ως µια ενέργεια που κινητοποιεί ολόκληρο το άτοµο, είναι εµφανής στις καθηµερινές ενέργειες του και απορρέει κατευθείαν από την προσωπικότητα του. Ο Taylor (1989), θεωρεί τη δηµιουργικότητα ως ένα πολυσύνθετο γεγονός και επίτευγµα στη ζωή του ανθρώπου. Αναφέρει επίσης ότι πολλοί υποπαράγοντες της δηµιουργικότητας (ευχέρεια, ευελιξία, πρωτοτυπία, σώµα, χώρος, χρόνος, επίπεδα, ροή, δυναµική και ποιοτητα κίνησης), όταν συνδυάζονται ταυτόχρονα και διαδοχικά µπορούν να οδηγήσουν τον άνθρωπο να λειτουργεί δηµιουργικά. Οι Dodd και White (1980), υποστηρίζουν ότι δηµιουργικότητα είναι µία ικανότητα και ιδιότητα της σκέψης. Κατά τους Barron και Harrington (1981), δηµιουργικότητα ορίζεται ως ένας ιδιαίτερος τρόπος σκέψης που παρουσιάζει ευχέρεια στη ροή των ιδεών, ευελιξία και πρωτοτυπία και σχετίζεται άµεσα µε τη διαδικασία λύσης προβληµάτων. Επίσης, ως δηµιουργικότητα ορίζεται η ικανότητα να επινοεί κανείς κάτι καινούργιο θέτοντας σε ενέργεια µια συγκεκριµένη πνευµατική λειτουργία, για µια ορισµένη χρονική περίοδο (Μπουρνέλλη, 2002). Σύµφωνα µε τους Clelland (1992), Torrance (1989), Taylor (1989), Barron (1981), και Wyrick (1968), η δηµιουργικότητα συνδέεται µε συγκεκρι- µένα γνωρίσµατα της προσωπικότητας, όπως επινοητικότητα, αυτονοµία και ανεξαρτησία στη σκέψη και την πράξη. Επίσης διαπιστώθηκε, η θετική συσχέτιση της δηµιουργικότητας µε τις διαδικασίες παραγωγής νέου έργου προϊόντος το οποίο είναι κατάλληλο να απαντήσει στις ανάγκες του ερωτή- µατος προβλήµατος. Οι διαδικασίες αυτές συµβαίνουν µέσα σε ένα κατάλληλο κοινωνικό περιβάλλον, στο οποίο η έµφυτη τάση προς δηµιουργία καλλιεργείται και αναπτύσσεται και µπορεί να αναδειχθεί σε ικανότητα διαφοροποιηµένη µεταξύ των ατόµων ποσοτικά και όχι ποιοτικά (Τσαπακίδου, 2003). Η δηµιουργικότητα λοιπόν, είναι ένα σύνολο ατοµικών γνωρισµάτων και ικανοτήτων που καθιστούν το άτοµο ικανό να δηµιουργήσει έργα πρωτότυπα και αξιόλογα σε ποικίλους τοµείς δραστηριότητας. Η δηµιουργία µπορεί να στηρίζεται σε υπάρχοντα υλικά αλλά η σύνθεση τους είναι νέα ή διαφορετική (Κωσταρίδου Ευκλείδη, 1989; Κάτσιου Ζαφρανά, 1982). Στην προσπάθεια του Guilford (1967) και των συνεργατών του να αποδείξουν την ανεξαρτησία της δηµιουργικής νόησης από την συµβατική νοη- µοσύνη, προέβησαν σε µια τρισδιάστατη ταξινόµηση των πρωτογενών νοητικών ικανοτήτων, γνωστή ως «θεωρητικό πρότυπο για τη δοµή της νοηµοσύνης». Από το «πρότυπο» αυτό του Guilford (1967) προέκυψε ότι η αποκλίνουσα νόηση αποτελεί τον πυρήνα της δηµιουργικής παραγωγής, ενώ παράλληλα τέθηκε σαφής διάκριση ανάµεσα στο συγκλίνοντα και τον αποκλίνοντα τρόπο σκέψης. Η συγκλίνουσα (κριτική) σκέψη, αφορά τη νοητική διεργασία που θέτει τα δεδοµένα, τις πληροφορίες ή τα αποµνηµονευµένα υλικά σε λογική επεξεργασία µε σκοπό την αναζήτηση µιας και µόνο ορθής λύσης ή συµπεράσµατος. Αντίθετα, η αποκλίνουσα (δηµιουργική) σκέψη, προσανατολίζεται στην αναζήτηση όλων των πιθανών λύσεων και απαντήσεων. Η δηµιουργική σκέψη, σύµφωνα µε τον Guilford (1967), συνδέεται µε τον αποκλίνοντα τρόπο σκέψης, που αντιπροσωπεύει έναν πιο ελεύθερο τύπο πνευµατικής διεργασίας σε σύγκριση µε τη συγκλίνουσα σκέψη. Χαρακτηρίζεται από την ευχέρεια απαντήσεων, την ευλυγισία και πρωτοτυπία κατά την παραγωγή, την ικανότητα σύνθεσης του µετασχηµατισµού και επεξεργασίας των διαθέσι- µων πληροφοριών για τον σχηµατισµό νέων προϊόντων. Η σηµαντικότητα της δηµιουργικότητας στον άνθρωπο εστιάζεται επίσης στην ανάπτυξη της αποκλίνουσας νόησης, η οποία θεωρείται απαραίτητη προϋπόθεση για την ικανότητα προσαρ- µογής του στην πολυπλοκότητα που εµφανίζει η σηµερινή κοινωνία. Η ικανότητα αυτή τον καθι-

3 Γ. Λυκεσάς, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 1 (2003), στά ικανό να βρίσκει λύσεις σε παλιά, νέα και καθηµερινά προβλήµατα (Μπουρνέλλη, 2001). Η δη- µιουργικότητα επεκτείνει την εµπειρία και την γνώση του ατόµου. Οδηγεί από το γνωστό και το οικείο στο άγνωστο και σ αυτό που πρόκειται να γίνει. Το παιδί έχει την φυσική παρόρµηση προς την δηµιουργικότητα και τη δράση και είναι πιθανόν η καταπίεση της παρόρµησης αυτής να επηρέαζε αρνητικά την ανάπτυξη της προσωπικότητας του. Μελετώντας το εκπαιδευτικό σύστηµα της Ελλάδας, διαπιστώνεται ότι η εκπαίδευση σήµερα ευνοεί τη συγκλίνουσα σκέψη, προσανατολίζοντας τους µαθητές στη µία, σωστή και κοινά αποδεκτή απάντηση λύση. Κατά τη διάρκεια δηλαδή, της σχολικής θητείας, επιδιώκει να µεταβάλλει τους µαθητές µε αποκλίνοντα τρόπο σκέψης σε µαθητές µε συγκλίνοντα τρόπο σκέψης. Η αποκλίνουσα σκέψη, οικεία στο παιδί αφού αποτελεί γι αυτό βασική ψυχοβιολογική ανάγκη-, εξασθενεί µε την πάροδο του χρόνου προς όφελος της κριτικής σκέψης. Έτσι το παιδί συνηθίζει να σκέφτεται µε περιορισµένο τρόπο, µε µοντέλα σκέψης που έχουν ήδη χρησιµοποιηθεί για την επίλυση παρόµοιων προβληµάτων ( ερβίσης, 1996). Στο χώρο της προσχολικής αγωγής, ενώ η ανάπτυξη ικανοτήτων για πρωτότυπες και χρήσιµες ιδέες µοιάζει να βρίσκει ένα σχετικά πρόσφορο έδαφος, στην πραγµατικότητα δεν έδωσε τη δυνατότητα για δηµιουργικό τρόπο µάθησης ( ερβίσης, 1996). Αυτό πιθανόν να οφείλεται σε ένα σύνολο παραγόντων όπως, η σύγχρονη τάση «σχολειοποίησης» του νηπιαγωγείου, που σηµαίνει ακολουθεί µια συγκεκριµένη διδακτική πορεία σύµφωνα µε τις οδηγίες του αναλυτικού προγράµµατος χωρίς καµία ελεύθερη δράση και δηµιουργική διδασκαλία. Επιπλέον στις δασκαλοκεντρικές µεθόδους διδασκαλίας τις οποίες χρησιµοποιούν οι νηπιαγωγοί κατά την παιδαγωγική πράξη, στη στενότητα χώρων, στους οποίους λαµβάνει χώρα η παιδαγωγική διαδικασία, καθώς και στη µη ανανέωση του παιδαγωγικού υλικού των τάξεων. Αν και η θεσµοθέτηση των «Κέντρων ηµιουργικής Απασχόλησης Μαθητών», (εξελίχθηκαν σε Ολοήµερα Σχολεία, 1997), αποτέλεσε ένα σηµαντικό βήµα στην εκπαίδευση, καθώς ενίσχυσε την ανάγκη για µορφές απασχόλησης µε βάση τις προτιµήσεις των µαθητών κάτω από την επίβλεψη ενός δασκάλου, εντούτοις δεν έδωσε τη δυνατότητα για δηµιουργική µάθηση, καθώς χρησιµοποίησε την δασκαλοκεντρική µέθοδο και τον συγκλίνοντα τρόπο σκέψης, περιορίζοντας την ικανότητα των παιδιών για ελεύθερη και δηµιουργική δράση. Αυτοί οι µηχανισµοί και κατά συνέπεια η παιδεία, µαρτυρούν την αδυναµία της να εντάξει στους κόλπους του σχολείου τη δηµιουργικότητα. Στα πλαίσια όλου αυτού του προβληµατισµού, κινήθηκε η ερευνητική προσπάθεια, εστιασµένη και επικεντρωµένη σε µια συγκεκριµένη πλευρά της δηµιουργικότητας, την δηµιουργική κίνηση. Κατά τον Storr (1991), η δηµιουργικότητα που εκφράζεται µε κίνηση, ορίζεται ως δηµιουργική κίνηση και ως δηµιουργικό προϊόν το οποίο είναι αποτέλεσµα της ελεύθερης και αυθόρµητης έκφρασης του παιδιού. Αυτό πρέπει να είναι νέο και πρωτότυπο, όχι ως µία οµάδα ανθρώπων ή ως προς την κοινωνία, αλλά ως προς το ίδιο το παιδί. ηµιουργική κίνηση ορίζεται επίσης η νοητική οργάνωση και εκτέλεση διαφόρων νέων κινητικών µοτίβων. Αυτές µπορεί να είναι απαντήσεις σε ερεθίσµατα ή λύσεις σε δεδοµένα προβλήµατα ή στην έκφραση ιδεών (Λυκεσάς, 2002). Ως δηµιουργική κίνηση ορίζεται η ικανότητα έκφρασης µιας προσωπικής ιδέας, αλλά και η ικανότητα ανακατασκευής και τελειοποίησης άλλης γνωστής, κινητικής εκδήλωσης σε µορφή που θα είναι νέα στο παιδί (Duricek & Duricekova, 1986). Η δηµιουργική κίνηση βασίζεται στην «κινητική θεωρία» του Laban (1975), o οποίος πρώτος εισήγαγε το εννοιολογικό πλαίσιο της δηµιουργικής κίνησης. Για τον Laban η κίνηση έχει ροή και ολικότητα, είναι ένα µέσο επικοινωνίας και προσωπικής έκφρασης. Κεντρικό σηµείο στην «κινητική θεωρία» του Laban ή «σύστηµα της πηγαίας προσπάθειας», είναι η αυθόρµητη προσπάθεια (effort), η εσωτερική δηλαδή παρόρµηση του ανθρώπου, η οποία αποτελεί προϋπόθεση για την εκτέλεση οποιασδήποτε κίνησης. Η αυθόρµητη, δηµιουργική κίνηση εφαρµοσµένη στο σχολικό πρόγραµµα, µπορεί να αποτελέσει ένα ουσιαστικό εργαλείο για την εκπαίδευση (Κουτσούµπα, 2000). Η δηµιουργική κίνηση όπως και η δηµιουργικότητα αποτελεί ένα σχετικά σύγχρονο παιδαγωγικό αντικείµενο, τόσο για την ψυχολογική έρευνα, όσο και για την παιδαγωγική πράξη. Εστιάζοντας, λοιπόν, στην δηµιουργική κίνηση επιχειρήθηκε µία ερευνητική εργασία, της οποίας οι στόχοι και η µεθοδολογία προσανατολίζονται σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Η µελέτη της κινητικής δηµιουργικότητας στηρίζεται σε τρία κριτήρια αξιολόγησης. Πρώτο κριτήριο αξιολόγησης είναι η κινητική ευελιξία, δεύτερο κριτήριο είναι η κινητική ευχέρεια και τρίτο κριτήριο είναι η κινητική πρωτοτυπία. Τα στοιχεία της κίνησης είναι η γνώση του σώµατος, του χώρου, η ποιότητα της κίνησης και οι σχέσεις που δη- µιουργούνται κατά την κίνηση (µελών του σώµατος, ατόµων και αντικειµένων). Ο σκοπός λοιπόν της έρευνας είναι η αξιολόγηση της δηµιουργικότητας και της δηµιουργικής κίνησης των παιδιών προσχολικής ηλικίας προσανατολισµένο ως προς την κινητική ευελιξία, την ευχέρεια και πρωτοτυπία µαθητών και µαθητριών νηπιαγωγείου. Ειδικότερα η αξιολόγηση της κινητικής δηµιουργικότητας και των παραµέτρων της

4 Γ. Λυκεσάς, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 1 (2003), έχει σαν στόχο τον καθορισµό της χρησιµότητας των εννοιών της δηµιουργικότητας και της δηµιουργικής κίνησης όπως και το ρόλο της δηµιουργικής και κριτικής σκέψης αλλά και τη λειτουργικότητα όλων αυτών στη σχολική Φυσική Αγωγή. Η σύγκριση έγινε µεταξύ παιδιών προσχολικής ηλικίας από το χωριό, την πόλη, και αυτών τα οποία συµµετείχαν σε οργανωµένες εξωσχολικές κινητικές δραστηριότητες, στο γυµναστήριο της πόλης. Μέθοδος και διαδικασία είγµα Στην έρευνα συµµετείχαν 73 παιδιά (38 κορίτσια και 35 αγόρια), προσχολικής ηλικίας (Μ.Ο.= 5.5 ετών και Τ.Α.=0.6 ετών). Τα παιδιά χωρίστηκαν σε τρεις οµάδες. Στην πρώτη οµάδα συµµετείχαν 24 παιδιά από του Νηπιαγωγείου Κριθιάς (Μ.Ο.= 5.5 ετών και Τ.Α.=0.6 ετών), στην δεύτερη οµάδα συµµετείχαν 24 παιδιά του 1 ου Νηπιαγωγείου Καλαµαριάς- Θεσσαλονίκης (Μ.Ο.=5.5 ετών και Τ.Α. =0.5 ετών) και στην τρίτη οµάδα 25 παιδιά από γυ- µναστήριο της πόλης της Θεσσαλονίκης (Μ.Ο.=5.5 ετών και Τ.Α. =0.6 ετών). Η επιλογή α) των περιοχών β) των νηπιαγωγείων και γ) των παιδιών του δείγµατος έγινε µε τη µέθοδο της τυχαίας δειγµατοληψίας. Στους περιορισµούς της έρευνας τέθηκε ως προϋπόθεση, πρώτον τα νηπιαγωγεία να έχουν κλειστό γυµναστήριο στον δικό τους χώρο και να είναι δηµόσια νηπιαγωγεία, δεύτερον τα παιδιά της πρώτης και δεύτερης οµάδας να είναι παιδιά που συµµετείχαν αποκλειστικά και µόνο σε προγράµµατα του νηπιαγωγείου, που περιελάµβαναν κινητικές δραστηριότητες σύµφωνα µε τις οδηγίες του αναλυτικού προγράµµατος του ΥΠ.Ε.Π.Θ. και τρίτον η τρίτη οµάδα να περιλαµβάνει παιδιά που συµµετείχαν στις εξωσχολικές οργανωµένες φυσικές κινητικές δραστηριότητες, και αυτό ήταν στο γυµναστήριο της Χ.Α.Ν.θ. Θεσσαλονίκης. Η τρίτη οµάδα συµµετείχε σε κινητικές δραστηριότητες ρυθµικής γυµναστικής και ενοργάνου γυµναστικής. Στην έρευνα συµµετείχαν όλα τα παιδιά και των δύο νηπιαγωγείων και όλα τα παιδιά του συγκεκριµένου τµήµατος του γυµναστηρίου. Πριν από την έναρξη της πειραµατικής διαδικασίας ζητήθηκε η συγκατάθεση των γονέων και των νηπιαγωγών για τη συµµετοχή των παιδιών στην έρευνα. Όργανο µέτρησης Η µελέτη της ικανότητας εκτέλεσης δηµιουργικής κίνησης πραγµατοποιήθηκε µε την εφαρµογή του Divergent movement ability test (Cleland & Gallahue, 1993). Η πειραµατική διαδικασία που εφαρµόστηκε περιλάµβανε 3 σταθµούς, οι οποίοι ήταν οργανωµένοι µέσα στον ίδιο χώρο και δια- µορφωµένοι µε τέτοιο τρόπο, ώστε τα παιδιά να είναι σε θέση να εκτελούν ποικιλία κινητικών δεξιοτήτων µετακίνησης και δεξιοτήτων χειρισµού. Ο πρώτος σταθµός ήταν χωρισµένος σε 4 περιοχές (στρώµα, κώνοι, στεφάνι και σχοινάκι) και ζητήθηκε από τα παιδιά να εκτελέσουν δεξιότητες µετακίνησης στο χώρο. Πιο συγκεκριµένα, ο σταθµός αυτός περιελάµβανε: α) τέσσερις κώνους τοποθετη- µένους διαγώνια και σε απόσταση 1,50 m µεταξύ τους, β) ένα στρώµα γυµναστικής, γ) ένα σχοινάκι µήκους 1,50 m τοποθετηµένο σε ύψος 50cm και δ) ένα στεφάνι τοποθετηµένο οριζόντια και σε απόσταση 36 cm από το έδαφος. Στο δεύτερο σταθµό αξιολογήθηκε η ποικιλία των κινητικών µοτίβων κατά τον χειρισµό µιας µπάλας. Η περιοχή του σταθµού ήταν οριοθετηµένη µε κώνους σχηµατίζοντας ένα V, η κορυφή του οποίου απείχε 4 m από τον τοίχο, ενώ οι δύο άλλοι κώνοι είχαν µεταξύ τους απόσταση 2,50 m. Τα παιδιά µπορούσαν να χρησιµοποιήσουν τον τοίχο και το πάτωµα. Στον τρίτο σταθµό αξιολογήθηκαν οι κινητικές δεξιότητες των παιδιών σε σχέση µε έναν πάγκο (χαµηλό 40 cm). Ο σταθµός αυτός περιελάµβανε δραστηριότητες µετακίνησης (γλίστρηµα και πέρασµα του πάγκου µε όποιον τρόπο µπορούσε το κάθε παιδί). Σε κάθε σταθµό της πειραµατικής διαδικασίας, αξιολογήθηκαν η κινητική ευχέρεια, η κινητική ευελιξία και η κινητική πρωτοτυπία. Με τον όρο κινητική ευχέρεια ορίσθηκε το σύνολο των διαφορετικών κινητικών απαντήσεων που καταγράφτηκαν στο πρωτόκολλο αξιολόγησης. Αν ο εξεταζόµενος, δηλαδή, εκτελούσε (έδινε) µία κινητική απάντηση που δεν ήταν γραµµένη στο πρωτόκολλο, ο αξιολογητής όφειλε να προσθέσει αυτήν την απάντηση στο πρωτόκολλο του εξεταζοµένου. Ο εξεταζόµενος έπαιρνε έναν βαθµό για κάθε µία διαφορετική κινητική απάντηση, από αυτή η οποία ήταν καταγεγραµµένη στο πρωτόκολλο. Με τον όρο κινητική ευελιξία ορίστηκε ο αριθ- µός των θεµατικών αλλαγών στις κινητικές απαντήσεις των παιδιών. Ο εξεταζόµενος έπαιρνε έναν βαθµό για κάθε θεµατική αλλαγή. Η κινητική πρωτοτυπία, τέλος, ορίστηκε η µοναδικότητα, κάτι δηλαδή που δεν έγινε από άλλους. Ο εξεταζόµενος έπαιρνε έναν βαθµό για κάθε νέο και µοναδικό που πρότεινε. Πειραµατική διαδικασία Η ερευνητική διαδικασία πραγµατοποιήθηκε παρουσία των ερευνητών, τριών καθηγητών Φυσικής Αγωγής και δύο νηπιαγωγών. Ο ένας καθηγητής Φυσικής Αγωγής έδινε τις ίδιες προφορικές οδηγίες και στα τρία παιδιά πριν από το τεστ. Στη συνέχεια παρουσίαζε στα παιδιά δύο πιθανές κινητικές απαντήσεις για κάθε σταθµό, οι οποίες ήταν

5 Γ. Λυκεσάς, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 1 (2003), γραµµένες στο πρωτόκολλο αξιολόγησης. Οι δύο άλλοι καθηγητές Φυσικής Αγωγής κατέγραφαν, κατά την διάρκεια εφαρµογής του τεστ, τις κινητικές απαντήσεις των παιδιών στο πρωτόκολλο αξιολόγησης. Τα παιδιά ανά οµάδες των τριών χρησιµοποιούσαν τον εξοπλισµό και τον χώρο σε όλους τους σταθµούς µαζί για 3 λεπτά της ώρας, ώστε να εξοικειωθούν µε το χώρο της πειραµατικής διαδικασίας. Στη συνέχεια ξεκινούσε η πειραµατική διαδικασία µε κάθε ένα παιδί χωριστά. Κατά τη διάρκεια της πειραµατικής διαδικασίας οι δύο νηπιαγωγοί απασχολούσαν τα άλλα δύο παιδιά µέχρι να τελειώσει ο πρώτος εξεταζόµενος. Σε κάθε σταθµό ακολουθούσαν την ίδια διαδικασία, για ισότιµα χρονικά διαστήµατα, η οποία ήταν η εξής : Αξιοποίηση του υλικού του σταθµού και υπόδειξη των ερευνητών για 1 λεπτό και 30 δευτερόλεπτα. ιάλειµµα για ξεκούραση 1 λεπτό και 30 δευτερόλεπτα. Επανάληψη της δραστηριότητας στον ίδιο σταθµό για 1 λεπτό και 30 δευτερόλεπτα. Το διάλειµµα µεταξύ των σταθµών διαρκούσε 1.30 λεπτό. Η σειρά παρουσίασης των σταθµών ήταν τυχαία και η όλη χρονική διάρκεια της πειραµατικής διαδικασίας και στους τρεις σταθµούς ήταν 20 λεπτά για κάθε παιδί. Κατά την διάρκεια της πειραµατικής διαδικασίας, οι νηπιαγωγοί ενθάρρυναν τα νήπια, χωρίς να τα κατευθύνουν σε συγκεκριµένες κινητικές δραστηριότητες, ώστε να γίνουν πιο δηµιουργικά. Η ερευνητική οµάδα, βάσει της βιντεοσκόπησης συµπλήρωσε για την αξιολόγηση, τρία φυλλάδια (πρωτόκολλα) των σταδίων µε τις προσδοκούµενες κινητικές δεξιότητες που αντιστοιχούσαν σε κάθε σταθµό. Ακολουθήθηκε, λοιπόν, µια µέθοδος ποσοτικοποίησης των αποτελεσµάτων σχετικά µε την κινητική πρωτοτυπία, την ευχέρεια και την ευελιξία. Για την ανάλυση των δεδοµένων των παραµέτρων της κινητικής ευχέρειας, της κινητικής ευελιξίας και της κινητικής πρωτοτυπίας και στους τρεις σταθµούς της πειραµατικής διαδικασίας της κινητικής δηµιουργικότητας, χρησιµοποιήθηκε ανάλυση διακύµανσης (ANOVA). Αποτελέσµατα Στην πειραµατική διαδικασία, η οποία εφαρ- µόστηκε στις τρεις διαφορετικές οµάδες µέτρησης, συµµετείχαν 24 παιδιά από την πόλη, 24 παιδιά από το χωριό, και 25 παιδιά από το γυµναστήριο της Χ.Α.Ν.Θ. Ο συνολικός αριθµός των παιδιών τα οποία συµµετείχαν στην πειραµατική διαδικασία ήταν 73 παιδιά, εκ των οποίων τα 38 ήταν κορίτσια και τα 35 αγόρια. Στον Πίνακα 1 παρουσιάζονται οι µέσοι όροι των τριών παραµέτρων (κινητικής ευχέρειας, ευελιξίας και πρωτοτυπίας) και για τις τρεις οµάδες. Συγκεκριµένα η τρίτη οµάδα παρουσίασε το υψηλότερο σκορ σε σχέση µε τις δύο άλλες οµάδες µέτρησης όπως φαίνεται και από τον πίνακα 1. Σύµφωνα µε την ανάλυση διακύµανσης διαπιστώθηκαν στατιστικά σηµαντικές διαφορές του συνολικού σκορ ανάµεσα στις τρεις οµάδες. Η τρίτη οµάδα παρουσίασε την υψηλότερη µέση τιµή συνολικού σκορ και στις τρεις παραµέτρους (κινητική ευχέρεια, ευελιξία και πρωτοτυπία), σε σχέση µε τις άλλες δύο οµάδες µέτρησης. Παρατηρήθηκαν στατιστικά σηµαντικές διαφορές της κινητικής ευχέρειας σε συσχέτιση µε τις τρεις οµάδες (F (2,70) = 31.81, p <.05). Η µέση τιµή της κινητικής ευχέρειας (M.O.= 61.84) της τρίτης οµάδας δείχνει ξεκάθαρα τη µεγάλη στατιστικά σηµαντική διαφορά των παιδιών που συµµετέχουν σε εξωσχολικές οργανωµένες γυµναστικές δραστηριότητες. Πίνακας 1 : Μέσοι Όροι Παραµέτρων των τριών οµάδων µέτρησης. Οµάδες Παράµετρος N Ελάχιστο Μέγιστο Μέσος Όρος Τυπική Απόκλιση Χωριό Ευχέρεια Ευελιξία Πρωτοτυπία Σύνολο Πόλη Ευχέρεια Ευελιξία Πρωτοτυπία Σύνολο Γυµναστήριο πόλης Ευχέρεια Ευελιξία Πρωτοτυπία Σύνολο

6 Γ. Λυκεσάς, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 1 (2003), Πίνακας 2. Η µέση τιµή αξιολόγησης της κινητικής ευχέρειας των τριών πειραµατικών οµάδων. Οµάδες Παράµετρος N Ελάχιστο Μέγιστο Μέσος Όρος Τυπική Απόκλιση Χωριό Ευχέρεια Πόλη Ευχέρεια Γυµναστήριο πόλης Ευχέρεια ιαπιστώνεται δηλαδή από τον πίνακα 2, ότι η τρίτη οµάδα, έχει την υψηλότερη τιµή κινητικής ευχέρειας σε σχέση µε τα παιδιά της πόλης και του χωριού, τα οποία ακολουθούσαν την παραδοσιακή µορφή διδασκαλίας αλλά και τις οδηγίες του αναλυτικού προγράµµατος, στις οργανωµένες σχολικές δραστηριότητες στα νηπιαγωγεία τους (Πίνακας 2). Στον πίνακα 2 φαίνεται η κινητική ευχέρεια των παιδιών προσχολικής ηλικίας που συµµετείχαν στην έρευνα, κατά την οποία τα παιδιά της τρίτης οµάδας του γυµναστηρίου, έχουν µέσο όρο κινητικής ευχέρειας πολύ υψηλότερο σε σχέση µε την επίδοση των παιδιών των δύο άλλων οµάδων, της πόλης και του χωριού. Συνεπώς εµφάνισαν υψηλότερη τιµή κινητικής ευχέρειας ως προς τον τρόπο εκτέλεσης των διαφόρων κινητικών δεξιοτήτων µετακίνησης και χειρισµού αντικειµένων κατά την διάρκεια του τεστ. Από την ανάλυση διακύµανσης φάνηκε ότι υπάρχουν στατιστικά σηµαντικές διαφορές της κινητικής ευελιξίας ανάµεσα στις τρεις οµάδες (F (2,70) = 23.01, p <.05). Από τον πίνακα 3 φαίνεται ότι τα παιδιά της τρίτης οµάδας που συµµετείχαν στις οργανωµένες εξωσχολικές κινητικές δραστηριότητες, του γυµναστηρίου, παρουσίασαν υψηλότερο µέσο όρο στην µέση τιµή της κινητικής ευελιξίας (M.O.= 32.40), συγκριτικά µε τα παιδιά της πρώτης και δεύτερης οµάδας του νηπιαγωγείου της πόλης και του χωριού αντιστοίχως. Συνεπώς εµφάνισαν υψηλότερη τιµή κινητικής ευελιξίας ως προς τον τρόπο εκτέλεσης των διαφόρων κινητικών δεξιοτήτων µετακίνησης και χειρισµού αντικειµένων κατά την διεξαγωγή του τεστ. Με την ανάλυση διακύµανσης διαπιστώθηκαν στατιστικά σηµαντικές διαφορές της κινητικής πρωτοτυπίας ανάµεσα στις τρεις οµάδες (F (2,70) = 16.66, p<.05). Στον πίνακα 4, φαίνεται ότι τα παιδιά της τρίτης οµάδας που συµµετείχαν στις οργανωµένες εξωσχολικές κινητικές δραστηριότητες, του γυµναστηρίου, παρουσίασαν υψηλότερο µέσο όρο στην µέση τιµή πρωτοτυπίας (M.O.= 32.40), συγκριτικά µε τα παιδιά της πρώτης και δεύτερης οµάδας του νηπιαγωγείου της πόλης και του χωριού αντιστοίχως. Συνεπώς εµφάνισαν υψηλότερη τιµή κινητικής πρωτοτυπίας ως προς τον τρόπο εκτέλεσης των διαφόρων κινητικών δεξιοτήτων µετακίνησης και χειρισµού αντικειµένων κατά την διάρκεια της ερευνητικής διαδικασίας. Επίσης εξετάστηκε εάν ο παράγοντας φύλο διαφοροποιούσε τα αποτελέσµατα των µετρήσεων της κινητικής ευχέρειας, ευελιξίας και πρωτοτυπίας. Από τα αποτελέσµατα φάνηκε ότι, το φύλο για τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας που συµµετείχαν στην ερευνητική διαδικασία, δεν αποτελεί παράγοντα διαφοροποίησης των αποτελεσµάτων των µετρήσεων. Σύµφωνα µε την ανάλυση διακύµανσης δεν διαπιστώθηκαν στατιστικά σηµαντικές διαφορές του συνολικού σκορ ανάµεσα στις τρεις οµάδες ως προς το φύλο. Ειδικότερα από τις κινητικές απαντήσεις των παιδιών φάνηκε ότι, δεν υπήρχαν στατιστικά σηµαντικές διαφορές ως προς το φύλο για την παράµετρο της κινητικής ευελιξίας, ως προς Πίνακας 3. Η µέση τιµή αξιολόγησης της κινητικής ευελιξίας των τριών πειραµατικών οµάδων. Οµάδες Παράµετρος N Ελάχιστο Μέγιστο Μέσος Όρος Τυπική Απόκλιση Χωριό Ευελιξία Πόλη Ευελιξία Γυµναστήριο πόλης Ευελιξία Πίνακας 4: Η µέση τιµή αξιολόγησης της πρωτοτυπίας των τριών πειραµατικών οµάδων. Οµάδες Παράµετρος N Τυπική Ελάχιστο Μέγιστο Μέσος Όρος Απόκλιση Χωριό Πρωτοτυπία Πόλη Πρωτοτυπία Γυµναστήριο πόλης Πρωτοτυπία

7 Γ. Λυκεσάς, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 1 (2003), Πίνακας 5: Μέσοι όροι παραµέτρων των τριών οµάδων µέτρησης ως προς το φύλο. Οµάδες Παράµετρος N Ελάχιστο Μέγιστο Μέσος Όρος Τυπική Απόκλιση Κορίτσια Ευχέρεια Ευελιξία Πρωτοτυπία Σύνολο Αγόρια Ευχέρεια Ευελιξία Πρωτοτυπία Σύνολο τον βαθµό και τον τρόπο εκτέλεσης των κινητικών δεξιοτήτων µετακίνησης και χειρισµού κατά την διάρκεια της ερευνητικής διαδικασίας. Τα σκορ σχετικά µε την κινητική ευχέρεια ως προς το φύλο έδειξαν ότι, το φύλο για τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας που συµµετείχαν στην πειραµατική διαδικασία, δεν αποτελεί παράγοντα διαφοροποίησης των αποτελεσµάτων των µετρήσεων. Ειδικότερα από τις κινητικές απαντήσεις των παιδιών φάνηκε ότι, δεν υπήρχαν στατιστικά ση- µαντικές διαφορές ως προς το φύλο για την παρά- µετρο της κινητικής ευχέρειας, ως προς τον βαθµό και τον τρόπο εκτέλεσης των κινητικών δεξιοτήτων µετακίνησης και χειρισµού αντικειµένων κατά την διάρκεια εφαρµογής του τεστ (p>.05). Τα αποτελέσµατα σχετικά µε την κινητική πρωτοτυπία ως προς το φύλο έδειξαν και εδώ ότι, το φύλο για τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας που συµµετείχαν στην πειραµατική διαδικασία, δεν αποτελεί παράγοντα διαφοροποίησης των αποτελεσµάτων των µετρήσεων. Από τις κινητικές απαντήσεις των παιδιών φάνηκε ότι, δεν υπήρχαν στατικά σηµαντικές διαφορές ως προς το φύλο για την παράµετρο της κινητικής πρωτοτυπίας, ως προς τον βαθµό και τρόπο εκτέλεσης των κινητικών δεξιοτήτων µετακίνησης και χειρισµού αντικειµένων κατά την διάρκεια διεξαγωγής του τεστ (p>.05). Οι τελικές µετρήσεις έδειξαν ότι η τρίτη οµάδα διαφέρει στατιστικά σηµαντικά ως προς την πρώτη και δεύτερη οµάδα, παρουσιάζοντας υψηλότερες τιµές ως προς τους τρεις παράγοντες της κινητικής ευελιξίας, ευχέρειας και πρωτοτυπίας (p>.05). Επίσης στα παιδιά της προσχολικής ηλικίας, ο παράγοντας φύλο και στις τρεις οµάδες, δεν εµφανίζει στατιστικά σηµαντικές διαφορές (p>.05). Συζήτηση Τα αποτελέσµατα της παρούσης έρευνας έδειξαν ότι τα παιδιά προσχολικής ηλικίας της τρίτης οµάδας που συµµετείχαν σε οργανωµένες εξωσχολικές κινητικές δραστηριότητες, εκτέλεσαν και έδωσαν περισσότερες κινητικές απαντήσεις και είχαν παράλληλα υψηλότερη µέση τιµή ως προς την κινητική ευελιξία, κινητική ευχέρεια και κινητική πρωτοτυπία σε σχέση µε τις άλλες δύο οµάδες παιδιών προσχολικής ηλικίας της πόλης και του χωριού αντιστοίχως. Η χρήση των στοιχείων της κίνησης και στους τρεις σταθµούς συνέβαλλε στην τροποποίηση και την αλλαγή των κινητικών τους απαντήσεων και την παραγωγή νέων και πρωτότυπων κινητικών µοτίβων. Επιβεβαιώθηκε δηλαδή η σχέση µεταξύ της ποσότητας και της ποιότητας κατά την διαδικασία παραγωγής διαφορετικών κινητικών απαντήσεων. Το παιδί που παρήγαγε περισσότερες κινητικές απαντήσεις είχε την δυνατότητα να δηµιουργεί ταυτόχρονα και διαφορετικής ποιότητας κινήσεις (δηλαδή, βρίσκει εναλλακτικές λύσεις και ανακαλύπτει νέες ιδέες, στον πρώτο σταθµό, ως προς τον τρόπο αναπήδησης, τρεξίµατος, υπερπήδησης, ρολλαρίσµατος του σώ- µατος κλπ., στον δεύτερο σταθµό ως προς τα είδη ρίψεων, λακτίσµατος, κτυπήµατος και στον τρίτο σταθµό ως προς τον τρόπο γλιστρήµατος και περάσµατος του πάγκου). Εποµένως, η εύρεση περισσοτέρων ιδεών οδηγεί και στην ποιοτικότερη παραγωγή αυτών των ιδεών. Οι επιπρόσθετες κινητικές εµπειρίες τις οποίες ανέπτυξε η τρίτη οµάδα, µε τροφοδότηση νέων κινητικών δεξιοτήτων και παιχνιδιών, λόγω της επιπλέον ενασχόλησης της και τη συµµετοχή της στις οργανωµένες εξωσχολικές κινητικές δραστηριότητες του γυµναστηρίου, εκτός των σχολικών της υποχρεώσεων, δηµιούργησε τις καλύτερες προϋποθέσεις σε αυτά τα παιδιά για περισσότερες κινητικές απαντήσεις, ευνοώντας και αναπτύσσοντας µε αυτό τον τρόπο την ικανότητά τους για περισσότερη ελευθερία, αυτενέργεια, πειραµατισµό, διερεύνηση και ανακάλυψη (Cleland, 1992). Είναι φανερό ότι, αν θέλουµε τα παιδιά να είναι σε θέση να χρησιµοποιούν την δηµιουργική σκέψη, να έχουν δηλαδή αποκλίνουσα σκέψη, ώστε να ενεργοποιούνται στην αναζήτηση όλο και πιο πολλών απαντήσεων, θα πρέπει να τροφοδοτούνται µε νέα και περισσότερα κινητικά ερεθίσµατα και

8 Γ. Λυκεσάς, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 1 (2003), ιδέες. Η ενεργοποίηση αυτή της δηµιουργικότητας δίνει ευκαιρίες στο παιδί για παραγωγή περισσοτέρων ιδεών και λύσεων σε προβλήµατα που του τίθεται, αναπτύσσοντας έτσι όλες τις µορφές των κινητικών του δεξιοτήτων (Swartz, 1987). Σύµφωνα µε την θεωρία του ανεστραµµένου U των Yerkes και Dodson (1908), όσο αυξάνει η διέγερση τόσο αυξάνεται και η απόδοση, δηλαδή όσες περισσότερες κινητικές εµπειρίες αποκτά το παιδί τόσο περισσότερο δηµιουργικό και εφευρετικό γίνεται ( ογάνης, 1990). Οι πρόσθετες κινητικές εµπειρίες των παιδιών της τρίτης οµάδας που είχαν αποκτηθεί, από την συµµετοχή τους στις εξωσχολικές κινητικές δραστηριότητες του γυµναστηρίου, όπως έδειξαν τα αποτελέσµατα της έρευνας, τους οδήγησαν στην ανακάλυψη πολλαπλών κινητικών απαντήσεων. Έγιναν περισσότερο επινοητικά, µπορούσαν να εκφραστούν µε διαφορετικές µορφές, οι οποίες ήταν και µοναδικές σε σχέση µε τις επιδόσεις των άλλων παιδιών, της πρώτης και δεύτερης οµάδας, που συµµετείχαν µόνο στις σχολικές κινητικές δραστηριότητες του προγράµµατος του νηπιαγωγείου. Όλα τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας, τα οποία συµµετείχαν στην πειραµατική διαδικασία έδειξαν ότι έχουν µια φυσική παρόρµηση προς τη δράση και την δηµιουργικότητα, ίση µεταξύ τους, ανεξάρτητα από το φύλο στο οποίο ανήκαν. Ο παράγοντας φύλο δεν διαφοροποίησε τα αποτελέσµατα των µετρήσεων. εν παρουσίασαν δηλαδή στατιστικά σηµαντικές διαφορές οι οποίες να δη- µιουργούν διαφορετικούς βαθµούς προσέγγισης ως προς την κινητική τους ευελιξία, ευχέρεια και πρωτοτυπία. Οι στατιστικά σηµαντικές διαφορές οι οποίες διαπιστώθηκαν ως προς τον τρόπο εκτέλεσης των δεξιοτήτων και των χειρισµών κατά την διάρκεια εφαρµογής του τεστ, ήταν µόνο ως προς την τρίτη οµάδα η οποία συµµετείχε σε οργανωµένες εξωσχολικές κινητικές δραστηριότητες στο γυ- µναστήριο. Παρατηρείται επίσης ότι ο τόπος κατοικίας των παιδιών δεν επηρεάζει καθόλου τα αποτελέσµατα της έρευνας. Τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας της πόλης, του χωριού αλλά και του γυ- µναστηρίου, δεν παρουσιάζουν στατιστικά σηµαντικές διαφορές µεταξύ τους και στους τρεις παράγοντες της κινητικής ευχέρειας, ευελιξίας και πρωτοτυπίας. Το σχολείο ευνοώντας έναν παθητικό τρόπο µάθησης µε συσσώρευση γνώσεων, καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη υπόθεση το να αναπτυχθεί ένα επινοητικό µυαλό µέσα στην τάξη. Συχνά περιθωριοποιεί τον δηµιουργικό µαθητή, ακριβώς γιατί η δη- µιουργική συµπεριφορά του µπορεί να θεωρηθεί ως απειλή για τις λεπτές ισορροπίες της τάξης. Συνήθως ο µέτριος και ευπειθής προκρίνεται και αριστεύει, ενώ ο δηµιουργικός και ευφάνταστος χειραγωγείται και συµµορφώνεται προς µονοσήµαντους τρόπους σκέψης. Πολλές φορές βρίσκεται σε µειονεκτική θέση, καθώς υποχρεώνεται να αποβάλλει την όποια απόκλιση - πρωτοτυπία και προσωπική αυτοέκφραση χάριν της ζητούµενης οµοιοµορφίας και της προσκόλλησης στα κοινώς παραδεκτά. Η κατανόηση της λειτουργίας της δηµιουργικής σκέψης στη Φυσική Αγωγή διαµορφώνει εκείνες τις συνθήκες που οδηγούν τα παιδιά να σκέφτονται συστηµατικά, µεθοδικά και δηµιουργικά σε όλες τις µορφές της εκπαιδευτικής τους διαδικασίας. Εποµένως, η ριζική αλλαγή σε ολόκληρο το εκπαιδευτικό µας σύστηµα, που θα προάγει τη στροφή από µια παιδαγωγική της κριτικής σκέψης, σε µια λειτουργία της αποκλίνουσας σκέψης, εισάγοντας την δηµιουργικότητα στην καθηµερινή διδασκαλία και πράξη, προβάλλει ως ανάγκη επιτακτική. Μέσα από µια πορεία γόνιµης, αρµονικής και δηµιουργικής αλληλεπίδρασης µαθητή δασκάλου και αναλυτικού προγράµµατος, η γραµµή πλεύσεως του σύγχρονου εκπαιδευτικού συστήµατος µπορεί να αλλάξει. Πραγµατικά, ο χώρος της δηµιουργικότητας είναι ανάγκη να ανοιχθεί και να αξιοποιηθεί στην πρόκληση των καιρών, στην πρόκληση του Νέου Σχολείου. Η καλλιέργεια και ανάπτυξη της έκφρασης αλλά και των δηµιουργικών δεξιοτήτων των παιδιών της προσχολικής ηλικίας, κινητοποιώντας και αναπτύσσοντας κατά αυτόν τον τρόπο την δηµιουργική τους σκέψη, θα µπορούσε να επιτευχθεί και να αναπτυχθεί κατά ένα µεγάλο ποσοστό µε την κίνηση (McBride, 1992). ιαπιστώνεται ότι τα παιδιά έχουν µια φυσική επιθυµία να κινούνται και να εκφράζονται µε κινήσεις. Όµως δεν αρκούνται στη φυσική δραστηριότητα και στην έκφραση, αλλά θέλουν να εξουσιάζουν και να βελτιώνουν τις κινητικές τους δεξιότητες. Όπως αναφέρει και η Donaldson (1987), τα παιδιά απολαµβάνουν να εκτελούν µε το σώµα τους κινήσεις που απαιτούν αυθορµητισµό και εκφραστικότητα. Γι αυτό η διδασκαλία είναι απαραίτητο, να προσφέρει στα παιδιά τέτοιες συνθήκες που να τους δίνουν την ευκαιρία να χρησιµοποιούν τη φυσική τους ενέργεια µε σκοπό να είναι δη- µιουργικά, εκφραστικά και επινοητικά, ενώ παράλληλα να αναπτύσσουν τις φυσικές τους ικανότητες. Το ίδιο υποστηρίζουν και οι Capel (1986) και Kraft (1986) τονίζοντας ότι, η κινητική αγωγή, η οποία ουσιαστικά ταυτίζεται µε την δηµιουργική κίνηση, είναι µία µέθοδος διδασκαλίας η οποία µέσα από τη διερεύνηση, τον πειραµατισµό και την επίλυση προβληµάτων µαθαίνει στα παιδιά να χρησιµοποιούν τις δηµιουργικές τους ικανότητες. Η εφαρµογή µεθόδων διδασκαλίας στη φυσική αγωγή που αναπτύσσουν τη δηµιουργική σκέψη, όπως είναι η µέθοδος της αποκλίνουσας παραγωγικότητας και της καθοδηγούµενης παραγωγικό-

9 Γ. Λυκεσάς, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 1 (2003), τητας, πρέπει να αποτελούν αναπόσπαστο κοµµάτι της εκπαιδευτικής διαδικασίας (Mosston, 1994). Κρίνεται επίσης αναγκαία, η υιοθέτηση της δη- µιουργικής σκέψης και δηµιουργικής κίνησης από τους νηπιαγωγούς, ώστε να αποτελέσουν την αφετηρία ενεργοποίησης των παιδιών προσχολικής ηλικίας για µεγαλύτερη ανάπτυξη της δηµιουργικής τους συµπεριφοράς, ευνοώντας την αυτενέργεια τους, τον πειραµατισµό και στην παραγωγή εναλλακτικών απαντήσεων. Οι γνώσεις και τα συ- µπεράσµατα των µέχρι τώρα ερευνών, αλλά και τα αποτελέσµατα της παρούσης έρευνας, θα µπορούσαν να συµβάλλουν ουσιαστικά στην διαµόρφωση των νέων αναλυτικών προγραµµάτων Φυσικής Αγωγής για την προσχολική ηλικία στο νηπιαγωγείο. Σηµασία για την Φυσική Αγωγή Η κινητική δηµιουργικότητα είναι ένας από τους σηµαντικότερους παράγοντες για την καλλιέργεια και ανάπτυξη της έκφρασης αλλά και των δηµιουργικών δεξιοτήτων των παιδιών προσχολικής ηλικίας. H δηµιουργική τους σκέψη κινητοποιείται κα αναπτύσσεται κατά ένα µεγάλο ποσοστό µε την κίνηση (McBride, 1992). H υιοθέτηση της δηµιουργικής σκέψης και δηµιουργικής κίνησης στο νηπιαγωγείο, θα αποτελέσει άλλη µια σηµαντική διάσταση στο µάθηµα της Φυσικής Αγωγής και την αφετηρία εφαρµογής µεθόδων διδασκαλίας που να αναπτύσσουν την δηµιουργική κινητικής συµπεριφοράς των παιδιών προσχολικής ηλικίας, όπως είναι η µέθοδος της αποκλίνουσας παραγωγικότητας και της καθοδηγούµενης εφευρετικότητας. Σηµασία για την ποιότητα ζωής Η ενεργοποίηση της αποκλίνουσας δηµιουργικής σκέψης συµβάλλει στην ανάπτυξη των δηµιουργικών δεξιοτήτων, ενισχύοντας την παραγωγή νέων ιδεών και λύσεων προβληµάτων. Η εφαρµογή µεθόδων που αναπτύσσουν τη δηµιουργική σκέψη, συµβάλλουν σηµαντικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής προς την κατεύθυνση της ανάπτυξης και ολοκλήρωσης της προσωπικότητας του παιδιού, διαµορφώνοντας εκείνες τις συνθήκες που οδηγούν τα παιδιά να σκέφτονται συστηµατικά, µεθοδικά και δηµιουργικά σε όλες µορφές της εκπαιδευτικής τους διαδικασίας, ενώ παράλληλα βελτιώνουν και αναπτύσσουν τις κινητικές και φυσικές τους ικανότητες. Βιβλιογραφία Barron, F. & Harrington, D. (1981). Creativity, intelligence and personality. Annual Review of Psychology, 32, Capel, S. (1986). Educational gymnastics meeting physical education goals. Journal of Education, Recreation & Dance, 57, Cleland, F. (1992). Young children s divergent movement ability: study II. Journal of teaching in physical education, 13, Clealand, F. & Gallahue, D.L. (1993) Young children s divergent movement ability. Perceptual & Motor Skills, 77, ερβίσης, Σ. (1998). Η δηµιουργική σκέψη και η δη- µιουργική διδακτική διαδικασία. Θεσσαλονίκη: Μαίανδρος. ογάνης, Γ. (1990). Η Ψυχολογία στη Φυσική Αγωγή και τον Αθλητισµό. Θεσσαλονίκη: SALTO. Dodd, H. & White, M. (1980). Cognition: Mental structures and processes. Boston: Allyn & Bacon. Donaldson, M. (1987). Hur barn tanker (Children s minds). Glasgow: Lider. Duricek, M. & Duricekova, M. (1986). Rozvijanie pohybovej tvorivosti deti predskolskeho veku (Development movement in preschool children). Psychologia a Patopsychologia Dietata. Czechoslovakia Presov. 21, Guilford, J. (1956). The structure of intellect. Psychological Bulletin, 53, Guilford, J. (1967). The nature of human intelligence. New York: Mc Graw Hill. Κάτσιου Ζαφρανά, Μ. (1982). Ανθρώπινος Εγκέφαλος και ηµιουργικότητα. Επιστηµονική Σκέψη (Αθήνα), 7, Κέντρα ηµιουργικής Απασχόλησης Μαθητών (Ολοήµερα Σχολεία). (1997). ΦΕΚ. 32/758/Γ1/ 909/ Αθήνα. Κουτσούµπα, Μ. (2000). Υφολογική ανάλυση στον ελληνικό παραδοσιακό χορό, Στο: Πολιτισµός και Τέχνη επτά δοκίµια για το χορό (σ ). Αθήνα: Προποµπός Kraft, R. E. (1986). Modern programs-current practices in Britain. Journal of Physical Education, Recreation and Dance, 57, Κωσταρίδου- Ευκλείδη, Α. (1989). ηµιουργικότητα. Παιδαγωγική Ψυχολογική Εγκυκλοπαίδεια / Λεξικό (τοµ. 3, σ.1337). Αθήνα: Ελληνικά Γράµ- µατα.

10 Γ. Λυκεσάς, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 1 (2003), Laban, R. (1975). Modern education dance. London: Mac Donald and Evans, Ltd (Original Work, Published 1948). Λυκεσάς, Γ. (2002). Η διδασκαλία των Ελληνικών παραδοσιακών χορών στη πρωτοβάθµια εκπαίδευση µε τη µέθοδο της µουσικοκινητικής αγωγής. ιδακτορική διατριβή. Α.Π.Θ. Θεσσαλονίκη. Maslow, A. H. (1973). The further reachers of human nature. New York: The Viking Press. McBride, R.E. (1992). Critical thinking An overview with implications for physical education. Journal of Teaching in Physical Education, 11, Mosston, M. & Ashworth, S. (1994). Η διδασκαλία της Φυσικής Αγωγής. Μουντάκης, Κ. (Επιµ). Θεςσαλονίκη: SALTO. Μπουρνέλλη, Ν. (2001). Επίδραση ενός προγράµµατος φυσικής αγωγής στην κινητική δηµιουργικότητα παιδιών ηµοτικού σχολείου. Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα. Μπουρνέλη, Ν. (2002). Κινητική ηµιουργικότητα. Αθήνα: Alpha Status. Storr, A. (1991). The Dynamics of Creation. (Μετ. Ξένου, Β. & Στουπάκη, Α.) Αθήνα: Κάλβος. Swartz, R. (1987). Teaching for thinking: A developmental model for the infusion of thinking skills into mainstream instruction. In J. Baron & Sternberg (Eds) Teaching thinking skills: Theory and practice (pp ). New York: Freeman. Taylor, C.W. (1989). Various approaches to and definitions of creativity. In R.J. Sternberg (Ed.), The nature of creativity (pp ). Cambridge: Cambridge University Press. Τσαπακίδου, Α., Ζαχοπούλου Ε., Αλεξίου, Β. & Τσοµπανάκη Θ. ( 2003). Σχέση της κινητικής ευχέρειας και κινητικής ευελιξίας κατά την εκτέλεση δηµιουργικής κίνησης. Ερευνώντας τον κόσµο του παιδιού, Ο.Μ.Ε.Ρ. Ελληνικά Γράµµατα (Αθήνα), 5, Torrance, E.P. (1989). The nature of creativity as manifest in its testing. In R. J. Sternberg (Ed.), The nature of creativity (pp ). Cambridge University Press, (pp ). Yerkes, R.M. and Dodson, J.D. (1908). The relation of strength of stimulus to rapidity of habit formation. Journal of Comparative Neurology and Psychology, 18, Wyrick, W. (1968). The development of a test of motor creativity. Research Quarterly, 39, Υπεύθυνος έκδοσης: Ελληνική Ακαδηµία Φυσικής Αγωγής, Υπεύθυνος συντακτικής επιτροπής: Γιάννης Θεοδωράκης Μέλη της συντακτικής επιτροπής: Αλµπανίδης Ευάγγελος, Βλαχόπουλος Σιµεών, Γούδας Μάριος, έρρη Βασιλική, ιγγελίδης Νίκος, Ζαχοπούλου Έρη, Κιουµουρτζόγλου Ευθύµης, Κουρτέσης Θωµάς, Μουντάκης Κώστας, Παπαϊωάννου Αθανάσιος, Σακελαρίου Κίµων, Τζέτζης Γιώργος, Τσαγγαρίδου Νίκη, Χατζηγεωργιάδης Αντώνης, Χρόνη Στυλιανή. ιαχείριση και επιµέλεια έκδοσης: Ζήση Βασιλική

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η σύγχρονη τεχνολογική εξέλιξη, ενώ προσφέρει πολλά θετικά στοιχεία στην αναβάθμιση και βελτίωση της ποιότητας ζωής, έχει οδηγήσει τα παιδιά

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η σύγχρονη τεχνολογική εξέλιξη, ενώ προσφέρει πολλά θετικά στοιχεία στην αναβάθμιση και βελτίωση της ποιότητας ζωής, έχει οδηγήσει τα παιδιά ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η σύγχρονη τεχνολογική εξέλιξη, ενώ προσφέρει πολλά θετικά στοιχεία στην αναβάθμιση και βελτίωση της ποιότητας ζωής, έχει οδηγήσει τα παιδιά σε κινητική απραξία, αφαιρώντας ταυτόχρονα την καλαισθησία,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΤΙΛ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΗΦΥΣΙΚΗΑΓΩΓΗ

ΤΑ ΣΤΙΛ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΗΦΥΣΙΚΗΑΓΩΓΗ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΤΑ ΣΤΙΛ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΗΦΥΣΙΚΗΑΓΩΓΗ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Το «στιλ των εντολών».

Διαβάστε περισσότερα

3 Μεθοδική διδασκαλία

3 Μεθοδική διδασκαλία 3 Μεθοδική διδασκαλία Κεντρική ιδέα της διδασκαλίας της δηµιουργικότητας στη Γυµναστική και γενικότερα στη Φυσική Αγωγή είναι η παραγωγή δηµιουργικού έργου, που επιτελείται µέσα από ψυχοκινητικές διεργασίες

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Φυσικής Αγωγής στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Διδακτική της Φυσικής Αγωγής στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Φυσικής Αγωγής στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Ενότητα 10: Μέθοδοι διδασκαλίας της Φυσικής Αγωγής Χατζόπουλος Δημήτρης Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοκινητική Αγωγή

Μουσικοκινητική Αγωγή Μουσικοκινητική Αγωγή Τι είναι η Μουσικοκινητική Αγωγή Αρχές της Μουσικοκινητικής Αγωγής (Carl Orff) Παιδαγωγικές βάσεις της Μουσικοκινητικής Αγωγής Ποιοι οι στόχοι της Μουσικοκινητικής Αγωγής Αυτοσχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α.

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού στα δηµοτικά σχολεία µε Ε.Α.Ε.Π. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Η θεµατική ενότητα «ρυθµός-κίνηση-χορός» στη σχολική Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Τίτλος του Μαθήματος: Καινοτομία-Δημιουργικότητα-Τεχνικές στο πεδίο των Επιστημών της Αγωγής. Κωδικός αριθμός του μαθήματος: Χ3 Τύπος του μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ Αριθμός απονεμόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 3 η Θεματική ενότητα: Ανάλυση μεθοδολογίας ερευνητικής εργασίας Σχεδιασμός έρευνας: Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Δημιουργικότητα

Εισαγωγή Δημιουργικότητα Εισαγωγή Η μέχρι σήμερα συνήθης πρακτική της διδασκαλίας του ελληνικού παραδοσιακού χορού στο πλαίσιο της Φυσικής Αγωγής στο σχολείο ήταν η χρήση της δασκαλοκεντρικής ή άμεσης ή κατευθυνόμενης μεθόδου

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα Εισαγωγή 1. Θεωρητικό Υπόβαθρο 2. Ανάλυση της κίνησης

Περιεχόµενα Εισαγωγή 1. Θεωρητικό Υπόβαθρο 2. Ανάλυση της κίνησης Περιεχόµενα Εισαγωγή...11 1. Θεωρητικό Υπόβαθρο...15 1.1. Η δηµιουργικότητα...15 1.2. Το δηµιουργικό άτοµο, η δηµιουργική συµπεριφορά, η δηµιουργική διαδικασία και το δηµιουργικό προ όν...20 1.3. Η δηµιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα της διάλεξης. Η µέθοδος της συγκλίνουσας εφευρετικότητας. Συζήτηση. Ποιος παίρνει τις αποφάσεις; εφευρετικότητας

Περιεχόµενα της διάλεξης. Η µέθοδος της συγκλίνουσας εφευρετικότητας. Συζήτηση. Ποιος παίρνει τις αποφάσεις; εφευρετικότητας ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η µέθοδος της συγκλίνουσας εφευρετικότητας ιγγελίδης Νικόλαος Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Περιεχόµενα της διάλεξης Κύρια

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Γούδας. Ηθική ανάπτυξη και εκπαίδευση. Θέµα διάλεξης 10 Ηθική ανάπτυξη στον αθλητισµό. αναφορά σχετικών παραδειγµάτων αθλητών, µαθητών

Μάριος Γούδας. Ηθική ανάπτυξη και εκπαίδευση. Θέµα διάλεξης 10 Ηθική ανάπτυξη στον αθλητισµό. αναφορά σχετικών παραδειγµάτων αθλητών, µαθητών ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 10 Ηθική ανάπτυξη στον αθλητισµό Μάριος Γούδας Ηθική ανάπτυξη - ορισµοί - ηθική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα της διάλεξης. Η δασκαλοκεντρική διδασκαλία. Ας κάνουµε µια άσκηση. Είναι έτσι, αλήθεια; Ποιος παίρνει τις αποφάσεις;

Περιεχόµενα της διάλεξης. Η δασκαλοκεντρική διδασκαλία. Ας κάνουµε µια άσκηση. Είναι έτσι, αλήθεια; Ποιος παίρνει τις αποφάσεις; ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η δασκαλοκεντρική διδασκαλία ιγγελίδης Νικόλαος Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Περιεχόµενα της διάλεξης Κύρια χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Ηφιλοσοφίατων ΕΠΠΣκαιτωνΑΠΣ. Γιώργος Αλβανόπουλος Σχολικός Σύµβουλος Ειδικής Αγωγής http://amaked-thrak.pde.sch.gr/symdim-kav4/ ΑλβανόπουλοςΓ. Σχ. Σύµβουλος 1 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εποχή µας χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να συζητήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥ ΧΟΡΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΙΟΘΕΤΗΣΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥ ΧΟΡΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΙΟΘΕΤΗΣΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Γιώργος Λυκεσάς1 Μαρία Κουτσούμπα2 Αλληλογραφία: Γιώργος Λυκεσάς Μητροπολίτου Καλλίδου 33 55131 Καλαμαριά, Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310415695 & 6977301632 e-mail: likes@otenet.gr Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙ ΟΣΗΣ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΥΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΝΟΣ ΑΕΙ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙ ΟΣΗΣ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΥΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΝΟΣ ΑΕΙ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 17 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2), σελ. 11-1 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙ ΟΣΗΣ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΥΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΝΟΣ ΑΕΙ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο Η διερευνητική διδακτική προσέγγιση στην ανάπτυξη και την αξιολόγηση της κριτικής σκέψης των μαθητών Σταύρος Τσεχερίδης Εισαγωγή Παρά την ευρεία αποδοχή της άποψης ότι η καλλιέργεια της κριτικής σκέψης

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια»

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» «ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» 1 ο Γενικό Λύκειο Πάτρας Ερευνητική Εργασία Β Τάξης Σχολικού έτους 2012-2013 Ομάδα Ε Ας φανταστούμε μία στιγμή το σχολείο των ονείρων μας.

Διαβάστε περισσότερα

Δράση 9.10 Υπηρεσία Υποστήριξης Τελικών Χρηστών των Βιβλιοθηκών και Κέντρων Πληροφόρησης

Δράση 9.10 Υπηρεσία Υποστήριξης Τελικών Χρηστών των Βιβλιοθηκών και Κέντρων Πληροφόρησης ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΨΗΦΙΑΚΗ ΣΥΓΚΛΙΣΗ» Δράση 9.10 Υπηρεσία Υποστήριξης Τελικών Χρηστών των Βιβλιοθηκών και Κέντρων Πληροφόρησης ΚΥΡΙΩΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: 9.10.5 Ηλεκτρονικό ενημερωτικό και εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών 3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών Παρουσίαση βασισμένη στο κείμενο: «Προδιαγραφές ψηφιακής διαμόρφωσης των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΕΑΕΚ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Αναμόρφωση Προγράμματος Προπτυχιακών Σπουδών του Τ.Ε.Φ.Α.Α. Π.Θ. - Αυτεπιστασία ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Συγχρηματοδότηση Ευρωπαϊκό Κοινωνικό

Διαβάστε περισσότερα

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας 1. Εισαγωγή Σχολιασµός των εργασιών της 16 ης παράλληλης συνεδρίας µε θέµα «Σχεδίαση Περιβαλλόντων για ιδασκαλία Προγραµµατισµού» που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο του 4 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου «ιδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ζωή Διονυσίου

Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ζωή Διονυσίου Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Ζωή Διονυσίου Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

Μετρήσεις και αξιολόγηση στο σχολείο. Πείραµα 12 ο. Αρχική αξιολόγηση της κινητικής αδεξιότητας

Μετρήσεις και αξιολόγηση στο σχολείο. Πείραµα 12 ο. Αρχική αξιολόγηση της κινητικής αδεξιότητας Μετρήσεις και αξιολόγηση στο σχολείο Πείραµα 12 ο Αρχική αξιολόγηση της κινητικής αδεξιότητας 2 Εισαγωγή Τα παιδιά µε κινητική αδεξιότητα (ή µε αναπτυξιακή διαταραχή της συναρµογής) είναι αυτά χωρίς (εµφανή)

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53 Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγή... 5 Κεφάλαιο 1 Πώς μαθαίνουν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας...11 Η Φυσική Αγωγή στην προσχολική ηλικία...14 Σχέση της Φυσικής Αγωγής με τους τομείς ανάπτυξης του παιδιού...16

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΛΙΝΟΥΣΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΛΙΝΟΥΣΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ 1 Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΛΙΝΟΥΣΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Φώτης Κούσουλας Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο «Βιοφυσικό Περιβάλλον: Νευροεπιστήμες &

Διαβάστε περισσότερα

Η Επίδραση των Λεκτικών Οδηγιών στην Κινητική ηµιουργικότητα Παιδιών Προσχολικής Ηλικίας

Η Επίδραση των Λεκτικών Οδηγιών στην Κινητική ηµιουργικότητα Παιδιών Προσχολικής Ηλικίας Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισµό τόµος 3 (1), 90 97 ηµοσιεύτηκε: 23 Μαΐου 2005 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 3 (1), 90-97 Released: May 23, 2005 www.hape.gr/emag.asp

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ Ενότητα 4. Μέθοδοι διδασκαλίας Μπαρκούκης Βασίλειος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 8: Επίλυση προβλήματος

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 8: Επίλυση προβλήματος Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 8: Επίλυση προβλήματος Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Ζαχαρούλα

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφία Ειδικής Αγωγής

Φιλοσοφία Ειδικής Αγωγής ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Β έτος Φεβρουάριος 2012 Φιλοσοφία Ειδικής Αγωγής Ένα παιδί μπορεί να έχει πρόβλημα αλλά δεν είναι προβληματικό. Έχει ικανότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΨΥΧΟΚΙΝΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010 Σκοπός του σεμιναρίου Το σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα της διάλεξης. ιδασκαλία και µάθηση. Ποιος παίρνει τις αποφάσεις; παραγωγικότητας

Περιεχόµενα της διάλεξης. ιδασκαλία και µάθηση. Ποιος παίρνει τις αποφάσεις; παραγωγικότητας ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Ανάπτυξη της δηµιουργικότητας: Η µέθοδος της αποκλίνουσας παραγωγικότητας ιγγελίδης Νικόλαος Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός του σεµιναρίου

Σκοπός του σεµιναρίου ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΨΥΧΟΚΙΝΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Επιστηµονική υπεύθυνη : ΜΠΟΥΡΝΕΛΛΗ Π. Αν. Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκινητική: θεωρητικό πλαίσιο και μεθοδολογικές αρχές. Αντώνης Καμπάς Αναπλ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ-ΔΠΘ

Ψυχοκινητική: θεωρητικό πλαίσιο και μεθοδολογικές αρχές. Αντώνης Καμπάς Αναπλ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ-ΔΠΘ Ψυχοκινητική: θεωρητικό πλαίσιο και μεθοδολογικές αρχές Αντώνης Καμπάς Αναπλ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ-ΔΠΘ Περιεχόμενα Θεωρητικό πλαίσιο Εφαρμογή Αξιολόγηση Σχετικές αναφορές Θεωρητικό πλαίσιο Ολιστική οπτική:

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Ημερίδα για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία 3 Μαρτίου 2012 Αναστασία Οικονόμου Προϊσταμένη

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι προσδοκίες, που καλλιεργούμε για τα παιδιά, εμείς οι εκπαιδευτικοί, αναφέρονται σε γενικά κοινωνικά χαρακτηριστικά και παράλληλα σε ατομικά ιδιοσυγκρασιακά. Τέτοια γενικά κοινωνικο-συναισθηματικά

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες. Ζωή Διονυσίου

Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες. Ζωή Διονυσίου Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες Ζωή Διονυσίου Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση της Ρυθµικής Ικανότητας σε Μαθητές Γυµνασίου που Ασχολούνται µε Αθλητικές ραστηριότητες Συνοδευµένες ή Όχι από Μουσική

Μέτρηση της Ρυθµικής Ικανότητας σε Μαθητές Γυµνασίου που Ασχολούνται µε Αθλητικές ραστηριότητες Συνοδευµένες ή Όχι από Μουσική Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισµό τόµος 3 (1), 22 28 ηµοσιεύτηκε: 11 Φεβρουαρίου 2005 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 3 (1), 22-28 Released: February 11, 2005 www.hape.gr/emag.asp

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστικά εκπαιδευτικών παρεµβάσεων. - ο ρόλος του δικτύου. ρ. Απόστολος Ντάνης

Χαρακτηριστικά εκπαιδευτικών παρεµβάσεων. - ο ρόλος του δικτύου. ρ. Απόστολος Ντάνης Χαρακτηριστικά εκπαιδευτικών παρεµβάσεων της φυσικής άσκησης για την υγεία - ο ρόλος του δικτύου ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φυσικής Αγωγής Το απλό εκπαιδευτικό σχήµα Στόχοι Εκπαιδευτική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποίηση.. τι. γιατί. και πώς. Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχ. Σύμβουλος 10 ης ΕΠ ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/

Διαφοροποίηση.. τι. γιατί. και πώς. Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχ. Σύμβουλος 10 ης ΕΠ ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Διαφοροποίηση.. τι. γιατί. και πώς Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχ. Σύμβουλος 10 ης ΕΠ ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Τι σημαίνει Διαφοροποίηση; Είναι μια συνθετική παιδαγωγική προσέγγιση που συνάδει με τις

Διαβάστε περισσότερα

Ο Χορός στα Προγράμματα Σπουδών της Φυσικής Αγωγής. Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής

Ο Χορός στα Προγράμματα Σπουδών της Φυσικής Αγωγής. Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Ο Χορός στα Προγράμματα Σπουδών της Φυσικής Αγωγής Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Ο ρόλος του χορού στην εκπαίδευση Ο χορός είναι κίνηση φυσική δραστηριότητα. Συνεπώς είναι θεματικό

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Βασίλης Κόμης, Επίκουρος Καθηγητής Ερευνητική Ομάδα «ΤΠΕ στην Εκπαίδευση» Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής

Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Θα αξιολογηθείτε δίκαια όλοι στην ίδια άσκηση: το σκαρφάλωμα στο δένδρο Ο όρος διαφοροποίηση περιλαμβάνει κάθε οργανωτική και διδακτική προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιολόγηση των μαθητών

Η αξιολόγηση των μαθητών Η αξιολόγηση των μαθητών Αξιολόγηση είναι η αποτίμηση του αποτελέσματος μιας προσπάθειας. Στην περίπτωση των μαθητών το εκτιμώμενο αποτέλεσμα αναφέρεται στις γνώσεις και δεξιότητες, που φέρεται να έχει

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος µαθήµατος: Εισαγωγή στον παραδοσιακό χορό (N 135) ιάλεξη: Η ιδακτική του Ελληνικού Παραδοσιακού Χορού

Τίτλος µαθήµατος: Εισαγωγή στον παραδοσιακό χορό (N 135) ιάλεξη: Η ιδακτική του Ελληνικού Παραδοσιακού Χορού Τίτλος µαθήµατος: Εισαγωγή στον παραδοσιακό χορό (N 135) ιάλεξη: Η ιδακτική του Ελληνικού Παραδοσιακού Χορού Μέθοδοι και στρατηγικές διδασκαλίας τρισδιάστατη ενότητα (κίνηση, µουσική, λόγος) σύστηµα επικοινωνίας,

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές κατευθύνσεις. Επιδιώξεις Προοπτικές Οργάνωση-Σχεδιασµός Βασικά χαρακτηριστικά

Βασικές κατευθύνσεις. Επιδιώξεις Προοπτικές Οργάνωση-Σχεδιασµός Βασικά χαρακτηριστικά Βασικές κατευθύνσεις Επιδιώξεις Προοπτικές Οργάνωση-Σχεδιασµός Βασικά χαρακτηριστικά Επιδιώξεις στην εκπαιδευτική διαδικασία Να µεταδοθούν γνώσεις, οι οποίες θα ευαισθητοποιήσουν, θα επηρεάσουν τις στάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Περίγραμμα Εισηγήσεων

Περίγραμμα Εισηγήσεων Περίγραμμα Εισηγήσεων Τίτλος Μαθήματος: Αναπτυξιακή ψυχολογία Κωδικός Μαθήματος: 724 Διάλεξη 1 Εισαγωγή στην αναπτυξιακή ψυχολογία πρέπει να γνωρίζουν: τους στόχους και το αντικείμενο της Εξελικτικής Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ ΚΕΦAΛΑΙΟ 3 Ερωτήσεις: εργαλείο, μέθοδος ή στρατηγική; Το να ζει κανείς σημαίνει να συμμετέχει σε διάλογο: να κάνει ερωτήσεις, να λαμβάνει υπόψη του σοβαρά αυτά που γίνονται γύρω του, να απαντά, να συμφωνεί...

Διαβάστε περισσότερα

Το διδακτικό περιεχόµενο και η ευρύτερη χρήση της γυµναστικής στη σχολική Φυσική Αγωγή

Το διδακτικό περιεχόµενο και η ευρύτερη χρήση της γυµναστικής στη σχολική Φυσική Αγωγή Το διδακτικό περιεχόµενο και η ευρύτερη χρήση της γυµναστικής στη σχολική Φυσική Αγωγή Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φ.Α. ΗΓυµναστική στη σχολική Φυσική Αγωγή διδασκαλία Συντάξεις µετακινήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ:

Περιγραφή ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: Περιγραφή Η ομαδοσυνεργατική διδασκαλία αποτελεί τη διδακτική έκφραση της προβληματικής του σύγχρονου σχολείου, το οποίο επιδιώκει να αναπτύξει τον ολοκληρωμένο και αυτόνομο δημοκρατικό πολίτη, που θα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργικό μάθημα παραδοσιακού χορού στις πρώτες τάξεις του δημοτικού σχολείου

Δημιουργικό μάθημα παραδοσιακού χορού στις πρώτες τάξεις του δημοτικού σχολείου Τεύχος 1, 2004, σ.σ. 84-96 Δημιουργικό μάθημα παραδοσιακού χορού στις πρώτες τάξεις του δημοτικού σχολείου Λυκεσάς Γεώργιος, Κωνσταντινίδου Μαρία, Παπαδοπούλου Σοφία Σκοπός της παρούσης εργασίας είναι

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες Ενότητα 3: Δεξιότητες Γεροδήμος Βασίλειος, Καρατράντου Κωνσταντίνα Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Σκοποί και στόχοι της διδασκαλίας στο Δημοτικό σχολείο. Βασίλης Μπαρκούκης

Σκοποί και στόχοι της διδασκαλίας στο Δημοτικό σχολείο. Βασίλης Μπαρκούκης Σκοποί και στόχοι της διδασκαλίας στο Δημοτικό σχολείο Βασίλης Μπαρκούκης Σκοποί και στόχοι της εκπαίδευσης Σκοπός του δημοτικού σχολείου είναι η πολύπλευρη πνευματική και σωματική ανάπτυξη των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Θεματική Ενότητα: Κινητική Μάθηση Κινητική Ανάπτυξη Προφορικές Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού

Θεματική Ενότητα: Κινητική Μάθηση Κινητική Ανάπτυξη Προφορικές Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Θεματική Ενότητα: Κινητική Μάθηση Κινητική Ανάπτυξη Προφορικές Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Section: Motor Learning & Development Oral Presentations of the 18 th International

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή Εκπαιδευτικά υπερμεσικά περιβάλλοντα Διδάσκων: Καθηγητής Αναστάσιος Α. Μικρόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης)

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Πανεπιστήµιο Αιγαίου Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης Μιχάλης Σκουµιός Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Παρατήρηση ιδασκαλίας και Μοντέλο Συγγραφής Έκθεσης

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία και μάθηση στο πολυπολιτισμικό σχολείο: δημιουργώντας κίνητρα μάθησης

Διδασκαλία και μάθηση στο πολυπολιτισμικό σχολείο: δημιουργώντας κίνητρα μάθησης Α Ρ Ι Σ Τ Ο Τ Ε Λ Ε Ι Ο Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η Πράξη "Εκπαίδευση Αλλοδαπών & Παλιννοστούντων Μαθητών" υλοποιείται μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος "Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση" και

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. Γεώργιος Ν. Πριµεράκης Σχ. Σύµβουλος ΠΕ03

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. Γεώργιος Ν. Πριµεράκης Σχ. Σύµβουλος ΠΕ03 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Γεώργιος Ν. Πριµεράκης Σχ. Σύµβουλος ΠΕ03 1 Η αξιολόγηση (µπορεί να) αναφέρεται στον εκπαιδευτικό, στο µαθητή, στο Αναλυτικό Πρόγραµµα, στα διδακτικά υλικά στη σχολική µονάδα ή (και) στο θεσµό

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ «ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Διδάσκουσες:

Διαβάστε περισσότερα

F. Cano and A.B.G. Berben, Departement of Educational Psycology, University of Granada, Granada, Spain

F. Cano and A.B.G. Berben, Departement of Educational Psycology, University of Granada, Granada, Spain University students achievement goals and approaches to learning in mathematics F. Cano and A.B.G. Berben, Departement of Educational Psycology, University of Granada, Granada, Spain Μ.Μιχαλοδημητράκη

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ Εισαγωγή Η έρευνα στην Ευρώπη δείχνει ότι οι άνθρωποι με αναπηρίες όλων των ηλικιών έχουν προσωπική εμπειρία με την τεχνολογία.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Μέθοδος Project Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Georgiou, Styliani. Neapolis University. þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å

Georgiou, Styliani. Neapolis University. þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿ É ÃÇ»¹ºÌ µà±³³µ»¼±ä¹ºìâ þÿàá ñ½±Ä»¹Ã¼Ì Ãż²»»µ¹ þÿ±½ ÀÄž

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΠΡΟΑΓΟΥΝ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ; Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας

ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΠΡΟΑΓΟΥΝ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ; Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΠΡΟΑΓΟΥΝ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ; Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Θέµατα που θα συζητηθούν: Ποια είναι τα ερευνητικά δεδοµένα που δείχνουν ότι η προαγωγή της φυσικής

Διαβάστε περισσότερα

«Ολοήµερη εκπαίδευση. Η ευρωπαϊκή εµπειρία»

«Ολοήµερη εκπαίδευση. Η ευρωπαϊκή εµπειρία» «Ολοήµερη εκπαίδευση. Η ευρωπαϊκή εµπειρία» H έρευνα του Ο.Ο.Σ.Α. «PISA» (Programme for International Student Assesment, Πρόγραµµα ιεθνούς Αξιολόγησης Μαθητών) αναζωπύρωσε τη συζήτηση για τα προγράµµατα

Διαβάστε περισσότερα

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η γη από το διάστηµα» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα της παρουσίασης. O ρόλος του εκπαιδευτικού στο µαθητοκεντρικό σχολείο. Βοηθητικός ρόλος

Θέµατα της παρουσίασης. O ρόλος του εκπαιδευτικού στο µαθητοκεντρικό σχολείο. Βοηθητικός ρόλος ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Θέµατα της παρουσίασης O ρόλος του εκπαιδευτικού στο µαθητοκεντρικό σχολείο Σακελλαρίου Κίµων Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΙΣΑΓΩΓΗ H δημιουργία εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα της παρουσίασης. Στόχοι και σκοποί της φυσικής αγωγής στην εκπαίδευση. Οκινητικός στόχος της φυσικής αγωγής αναφέρεται:

Θέµατα της παρουσίασης. Στόχοι και σκοποί της φυσικής αγωγής στην εκπαίδευση. Οκινητικός στόχος της φυσικής αγωγής αναφέρεται: ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Στόχοι και σκοποί της φυσικής αγωγής στην εκπαίδευση Θέµατα της παρουσίασης Στόχοι και σκοποί της φυσικής αγωγής στα υπάρχοντα αναλυτικά

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικό Υπόβαθρο ΤΠΕ. Κυρίαρχες παιδαγωγικές θεωρίες

Παιδαγωγικό Υπόβαθρο ΤΠΕ. Κυρίαρχες παιδαγωγικές θεωρίες Παιδαγωγικό Υπόβαθρο ΤΠΕ Κυρίαρχες παιδαγωγικές θεωρίες Θεωρίες μάθησης για τις ΤΠΕ Συμπεριφορισμός (behaviorism) Γνωστικές Γνωστικής Ψυχολογίας (cognitive psychology) Εποικοδομητισμός (constructivism)

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 1301 «ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003).

Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003). Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003). Δ.Ε.Π.Π.Σ. : Οργανωμένο σύστημα εργασίας, το οποίο σκιαγραφεί τι πρέπει να μάθουν τα παιδιά, τις διαδικασίες με τις οποίες επιτυγχάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΘΕΝΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Κατερίνα Κασιμάτη Επίκ. Καθηγήτρια, Γενικό Τμήμα Παιδαγωγικών Μαθημάτων Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.

ΑΥΘΕΝΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Κατερίνα Κασιμάτη Επίκ. Καθηγήτρια, Γενικό Τμήμα Παιδαγωγικών Μαθημάτων Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΑΥΘΕΝΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Κατερίνα Κασιμάτη Επίκ. Καθηγήτρια, Γενικό Τμήμα Παιδαγωγικών Μαθημάτων Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Ερωτήσεις.. Πώς το παραδοσιακό διδακτικό πλαίσιο διαμορφώνει το αξιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

710 -Μάθηση - Απόδοση. Κινητικής Συμπεριφοράς: Προετοιμασία

710 -Μάθηση - Απόδοση. Κινητικής Συμπεριφοράς: Προετοιμασία 710 -Μάθηση - Απόδοση Διάλεξη 5η Ποιοτική αξιολόγηση της Κινητικής Συμπεριφοράς: Προετοιμασία Περιεχόμενο ενοτήτων Ποιοτική αξιολόγηση Ορισμός και στάδια που περιλαμβάνονται Περιεχόμενο: στοιχεία που τη

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό πολυμεσικό σύστημα διδασκαλίας των μαθηματικών (Εφαρμογή στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση)

Εκπαιδευτικό πολυμεσικό σύστημα διδασκαλίας των μαθηματικών (Εφαρμογή στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση) Εκπαιδευτικό πολυμεσικό σύστημα διδασκαλίας των μαθηματικών (Εφαρμογή στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση) Γ. Γρηγορίου, Γ. Πλευρίτης Περίληψη Η έρευνα μας βρίσκεται στα πρώτα στάδια ανάπτυξης της. Αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Θεματική Ενότητα: Η Διδασκαλία της Φυσικής Αγωγής Αναρτημένες Ανακοινώσεις 20ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού

Θεματική Ενότητα: Η Διδασκαλία της Φυσικής Αγωγής Αναρτημένες Ανακοινώσεις 20ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Τελευταία ενημέρωση: Πέμπτη 24 Μαΐου 2012 Last updated: Thursday, May 24, 2012 Θεματική Ενότητα: Η Διδασκαλία της Φυσικής Αγωγής Αναρτημένες Ανακοινώσεις 20ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού

Διαβάστε περισσότερα

Προσεγγίζοντας την «εξαέρωση»: διδακτικές επιλογές των νηπιαγωγών και αναλυτικό πρόγραμμα

Προσεγγίζοντας την «εξαέρωση»: διδακτικές επιλογές των νηπιαγωγών και αναλυτικό πρόγραμμα Προσεγγίζοντας την «εξαέρωση»: διδακτικές επιλογές των νηπιαγωγών και αναλυτικό πρόγραμμα Παρασκευή Καβαλάρη Υποψήφια διδάκτορας ΠΤΠΕ ΠΘ Δόμνα-Μίκα Κακανά Καθηγήτρια ΠΤΠΕ ΠΘ Βασιλεία Χρηστίδου Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία

1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία 1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία Ο διδακτικός σχεδιασμός (instructional design) εμφανίσθηκε στην εκπαιδευτική διαδικασία και στην κατάρτιση την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση

Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση Δρ Κώστας Χαμπιαούρης Επιθεωρητής Δημοτικής Εκπαίδευσης Συντονιστής Άξονα Αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Ψυχολογία Μάθημα 2 ο. Γνωστικές Θεωρίες για την Ανάπτυξη: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση

Εκπαιδευτική Ψυχολογία Μάθημα 2 ο. Γνωστικές Θεωρίες για την Ανάπτυξη: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση Εκπαιδευτική Ψυχολογία Μάθημα 2 ο Γνωστικές Θεωρίες για την Ανάπτυξη: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση Αντιπαράθεση φύσης ανατροφής η ανάπτυξη είναι προκαθορισμένη κατά την γέννηση από την

Διαβάστε περισσότερα