Μικροβιολογία του κρέατος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μικροβιολογία του κρέατος"

Transcript

1 Μικροβιολογία Τροφίµων Η αλλοίωση των τροφίµων και η µικροβιολογία τους (ΙΙ) Μικροβιολογία του κρέατος Το κρέας αποτελεί ένα ιδανικό περιβάλλον για την ανάπτυξη των βακτηρίων. Πολλοί από τους µικροοργανισµούς που αναπτύσσονται σε αυτό είναι πρωτεολυτικοί. Τα εσωτερικά όργανα και οι µύες από ένα πρόσφατα θανατωµένο σφάγιο πρέπει να είναι χωρίς µικροοργανισµούς. Τα αποστειρωµένα δείγµατα κρεάτων έχουν 10 CFU/kg kg. Μεγαλύτερο µικροβιακό φορτίο αποικεί τις κρύπτες, τα εντόσθια, και το έντερο. Για τον λόγο αυτό γίνεται συστηµατική αφαίρεση των εντοσθίων µετά τη σφαγή του ζώου. Οι µικροβιακοί πληθυσµοί στο πρόσφατα συλλεχθέν κρέας ποικίλλουν από 1000 έως βακτήρια ανά cm2. Οι διαφορές στους µικροβιακούς πληθυσµούς απεικονίζουν τις συνθήκες υγιεινής του σφαγείου, το ζωικό περιβάλλον και την ενδογενή µικροχλωρίδα του. Μεταβολές στο ph του κρέατος. Όταν τα ζώα σφαγιασθούν, το γλυκογόνο που αποθηκεύεται στους µυς µετατρέπεται σε γαλακτικό οξύ, και αυτό προκαλεί πτώση του pη του µυός µεταξύ 7 και 5,4 ελαχιστοποιώντας τις συνθήκες βακτηριακής µόλυνσης. Εντούτοις, εάν ο µυς έχει ασκηθεί πριν από τη σφαγή µε καταπόνηση (stress), έκθεση στο κρύο, ταραχή, κούραση ή λοιµό, τα αποθέµατα γλυκογόνου µειώνονται έτσι ώστε ελάχιστες ποσότητες γαλακτικού οξέος παράγονται. Έτσι λαµβάνεται το σκουρόχρωµο κρέας µε pη 6,2-6,8, 6,8, που έχει το χρώµα της µυοσφαιρίνης και ονοµάζεται «dry, firm, dark» (DFD) κρέας. Εάν µη ασκηµένος µυς διεγερθεί πριν τη σφαγή, παρατηρείται µια γρήγορη πτώση του µεταθανάτιου pη (5,4-5,6), 5,6), ενώ ο µυς είναι ακόµα θερµός και παρατηρείται µετουσίωση των σαρκοπλασµικών πρωτεϊνών παράγοντας ένα «χλωµό» χρώµα (οξείδωση της µυοσφαιρίνης σε µεταµυοσφαιρίνη) και το κρέας ονοµάζεται «pale, soft, exudative» (PSE). Κρέας τύπου PSE Κρέας τύπου DFD Κρέας αποδεκτού τύπου Αλλοιωµένο κρέας Μεταβολές λόγω οξυγόνου Μεταβολές της a w Μετά τη σφαγή το οξυγόνο που αποθηκεύεται στους µυς µειώνεται προκαλώντας πτώση του δυναµικού οξειδοαναγωγής (Eh) και δηµιουργείται ένα ιδανικό περιβάλλον για την ανάπτυξη των αναερόβιων βακτηρίων. Παράγονται δύσοσµα προϊόντα αποσύνθεσης όπως το υδρόθειο και η αµµωνία και έχουµε τη διαδικασία της σήψης. Τα υπεύθυνα βακτήρια για την συνήθη αλλοίωση του κρέατος είναι τα Clostridium και ειδικά το C. perfringens. Οι Salmonella είναι επίσης συχνοί µολυσµατικοί παράγοντες. Οι διαδικασίες τεµαχισµού του κρέατος φέρνουν σε επαφή το κρέας µε το οξυγόνο και η αλλοίωση από αναερόβιους οργανισµούς είναι σπανιότερη. Σε αυτήν την περίπτωση, ανευρίσκονται µικροοργανισµοί του εντέρου όπως Escherichia,, Aeromonas, Proteus, Enterobacter, Staphylococcus, Bacillus και Micrococcus. H αλλοίωση υπό ψύξη ή κατάψυξη επέρχεται από ψυχρότροφους µικροοργανισµούς, όπως Pseudomonas και Listeria. Λόγω του έντονα αεροβικού χαρακτήρα αυτού του µικροβίου, η ανάπτυξη του περιορίζεται κυρίως στα επιφανειακά στρώµατα. Κατά τη διάρκεια των παρατεταµένων περιόδων αποθήκευσης, η ξήρανση του κρέατος και η χαµηλή δραστηριότητα του νερού δηµιουργούν ευνοϊκότερες συνθήκες για την ανάπτυξη µυκήτων όπως Mucor, Rhizopus, Thamnidium, Cladosporium herbarum, Cladosporium cladosporoides, Penicillium και Sporotrichum. Τα αλατισµένα κρέατα, το µπέικον και το ζαµπόν αποικούνται από Micrococcus και Staphylococcus που αρέσκονται στην παρουσία NaCl. 1

2 Συνθήκες Υγιεινής Είναι κατανοητό, ότι οι συνθήκες υγιεινής πρέπει να είναι πολύ αυστηρές σε όλα τα στάδια της διαδικασίας παραγωγής κρέατος και προετοιµασίας του στα σφαγεία. 0 εξοπλισµός και τα µαχαίρια που χρησιµοποιούνται πρέπει να καθαρίζονται συστηµατικά µεταξύ των διαδοχικά σφαγιασθέντων ζώων. Επιπλέον, το πλύσιµο του ζώου πριν από τη σφαγή, η αφαίρεση των εντοσθίων από τους µυς µπορεί να µειώσει το µικροβιακό φορτίο. Τα σφάγια πλένονται µε καυτό νερό (80 ο C) που είναι χλωριωµένο συνήθως (50 mg/ι) ή περιέχει αραιό γαλακτικό οξύ (1-2%). O χειρισµός του ζώου κατά τη διάρκεια της εκδοράς του πρέπει να γίνει προσεκτικά και πρέπει να επιτελείται συστηµατικός καθαρισµός των µαχαιριών, των πριονιών και των πάγκων σφαγής. Τέλος, οι εργαζόµενοι στα σφαγεία πρέπει να εκπαιδεύονται συστηµατικά για τήρηση των όρων υγιεινής σε όλα τα στάδια. Πουλερικά O όρος «πουλερικά» ισχύει για τα οικιακά πτηνά, όπως κοτόπουλο, γαλοπούλα, πάπια και άλλα.. H αλλοίωση των πουλερικών έχει πολλές οµοιότητες µε την αλλοίωση του κόκκινου κρέατος. Τα πτηνά αποικούνται από µεγάλο µικροβιακό φορτίο στο έντερο τους, καθώς επίσης στα φτερά και τα πόδια τους. Τα διάφορα στάδια στην επεξεργασία των πουλερικών έχουν µια σηµαντική επίδραση στη µικροβιολογική µικροχλωρίδα. Σε οικονοµικούς όρους, η παραγωγή κοτόπουλου είναι µεγίστης σπουδαιότητας, δεδοµένου ότι µε τις σύγχρονες διαδικασίες επεξεργασίας µπορούµε να επεξεργαζόµαστε µέχρι πουλιά ανά ώρα.. H µόλυνση εµφανίζεται αρχικά κατά τη διάρκεια της µεταφοράς µεταξύ των πουλιών από τα περιττώµατα τους και τα φτερά τους. Τα ανεπαρκώς καθαρισµένα κλουβιά µεταφοράς αποτελούν σηµαντική πηγή µόλυνσης. Ακολούθως τα πτηνά κρέµονται από τα πόδια τους σε σειρές και ηλεκτρίζονται µε σκοπό να ζαλιστεί το ζώο,, H θανάτωση επέρχεται µε κοπή της καρωτιδικής αρτηρίας.. H στενή εγγύτητα των ζώων και το χτύπηµα των φτερών τους διασκορπίζουν και µολύνουν µε µικροοργανισµούς τα πουλιά. Κατόπιν υποβάλλονται σε ζεµάτισµα µε σκοπό την αποτελεσµατικότερη αφαίρεση των φτερών µε βύθιση των πουλιών για 30 δευτερόλεπτα σε µια δεξαµενή καυτού ύδατος στους 55 C. To νερό του ζεµατίσµατος περιέχει υψηλούς αριθµούς µικροοργανισµών και είναι προτιµητέο να χρησιµοποιείται τρέχουσα ροή ύδατος. Εντούτοις, υπάρχει µια µείωση στο επίπεδο µικροοργανισµών στο σφάγιο λόγω της έκπλυσης και του θανάτου των ψυχρότροφων βακτηρίων από το καυτό νερό. To µηχανικό µάδηµα µε ένα σύστηµα περιστρεφόµενων λαστιχένιων δάχτυλων αυξάνει το βακτηριακό φορτίο στο δέρµα των ζώων, ειδικότερα, όταν υπάρχει φθορά του συστήµατος. H απεντέρωση εκτελείται αυτόµατα, αλλά συχνά οδηγεί σε υψηλή µικροβιακή µόλυνση του δέρµατος των πουλιών από τους µικροοργανισµούς της χλωρίδας των εντέρων, όπως Salmonella και Campylobacter. Ρόλος της ψύξης Τα σφάγια των πουλερικών ψύχονται µε διάφορες µεθόδους. Κατάψυξη των σφαγίων στον πάγο και το νερό, ψυχόµενη συνεχής χλωριωµένη ροή ύδατος που κατευθύνεται στα σφάγια σε ειδικά ψυγεία περιστροφής (spin chillers), καθώς επίσης και ψύξη στον αέρα.. H πρώτη µέθοδος είναι αυτή που ενέχεται για αυξηµένο βακτηριακό φορτίο στα σφάγια. H κατάψυξη στον αέρα ξηραίνει το δέρµα των πουλιών και ως εκ τούτου καθυστερεί την ανάπτυξη των ψυχρότροφων µικροοργανισµών. H µέθοδος συµπεριλαµβανοµένης της τρέχουσας ροής του ύδατος και ειδικότερα του χλωριωµένου ύδατος µειώνει το βακτηριακό φορτίο στα σφάγια κατά περίπου 90%. Μετά από το τέλος της διαδικασίας οι πληθυσµοί βακτηρίων στο δέρµα του κοτόπουλου ποικίλλουν από έως ανά cm2, και οι κυρίαρχοι µικροοργανισµοί που παρουσιάζονται είναι Escherichia, Enterobacter, Streptococcus και Acinetobacter. Έκτοτε, όταν αποθηκεύονται τα κοτόπουλα στις ψυχρές θερµοκρασίες η µικροβιακή µόλυνση είναι επιφανειακή στο δέρµα και µετά από διατήρηση 10 ηµερών τα βακτήρια ανέρχονται σε ανά cm2. Αυτή η αύξηση του βακτηριακού φορτίου εκδηλώνεται και από την παρουσία οσµών (10 7 βακτήρια ανά cm2) καθώς και την παρουσία ορατής αλλοίωσης ( >10 8 βακτήρια ανά cm2). Οι ψυχρότροφες Pseudomonas είναι οι κυρίαρχοι µικροοργανισµοί, αλλά σε µικρότερους αριθµούς αποµονώνονται τα Acinetobacter και Alteromonas. Ψύξη στον αέρα Συσκευασία κενού και τροποποιηµένης ατµόσφαιρας για το κρέας Spin chilling H αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα και η απουσία οξυγόνου στις συσκευασίες κενού αποτελούν ιδανικό µικροπεριβάλλον για την παρουσία Gram-Θετικής µικροχλωρίδας µε οξυγαλακτικά Βακτήρια του γένους Lactobacillus, Carnobacterium και Leuconostoc. H ανάπτυξη οσµών (> 10 7 Βακτήρια ανά cm 2 ) οφείλεται στην παραγωγή οργανικών οξέων, µεθανοθιόλης ή του διµεθυλικού σουλφιδίου. H χαρακτηριστική οσµή λόγω παραγωγής σουλφιδίου του υδρογόνου από τη Shewanella putrefaciens, ανιχνεύεται σε υψηλό ρη (ρη>6.0) κρέατος. 2

3 ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΨΑΡΙΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΘΑΛΑΣΣΙΝΩΝ Σύνθεση To ψάρι θεωρείται ως τρόφιµο ιδιαίτερα αλλοιώσιµο λόγω αυτόλυσης, οξείδωσης, υδρόλυσης του λίπους και τέλος µικροβιακής αλλοίωσης. Είναι παρόµοιο στη σύνθεση µε το κρέας αλλά περιέχει λιγότερα λίπη. H σάρκα των ψαριών περιέχει πρωτεΐνες (15-20%), υδατάνθρακες (<1%) και λίπος (0,5-25%). H παρουσία λίπους συνδέεται µε παράγοντες όπως η εποχή και η ωριµότητα. Μικροβιολογία των πρόσφατα αλιευµένων ψαριών Γενικά είναι αποδεκτό ότι η σάρκα των πρόσφατα αλιευµένων είναι στείρα µικροβίων αλλά το δέρµα, τα βράγχια και το πεπτικό σύστηµα φέρουν βακτήρια. To µικροβιακό φορτίο του δέρµατος ανέρχεται σε 100 έως 10 7 ανά cm2, στα βράγχια από 1000 έως 10 6 ανά gr του ιστού και στο πεπτικό σύστηµα από 1000 έως 10 8 ανά ml περιεχοµένου. H έλλειψη συνθηκών υγιεινής στο αλιευτικό σκάφος κατά τη διάρκεια της αρχικής επεξεργασίας του ψαριού συµβάλλει στο υψηλό µικροβιακό φορτίο τους. Οι παραλλαγές στο θαλάσσιο περιβάλλον επηρεάζουν τη βακτηριακή µικροχλωρίδα. Στις κρύες θάλασσες και τον ανοικτό ωκεανό η βακτηριακή χλωρίδα εµφανίζει Gram-αρνητικά ψυχρότροφα Βακτήρια, όπως Pseudomonas, Acinetobacter, Shewanella, Moraxella, Psychrobacter, Vibrio, Cytophaga και Flavobacterium. Στα θερµά ύδατα, το ποσοστό των µεσόφιλων µικροοργανισµών είναι σηµαντικό και η βακτηριακή χλωρίδα περιέχει είδη όπως Micrococcus και Corynebacterium. Χαρακτηριστικά φρέσκου ψαριού Ελαφρά οσµή «θάλασσας» Χρώµα καθαρό και λαµπερό µε λέπια που δεν αποκολλούνται Πλήρης απεντέρωση και καλά καθαρισµένη σπλαγχνική κοιλότητα Καθαροί και λαµπεροί οφθαλµοί, µαύρες διαφανείς κόγχες Λαµπερά κόκκινα βράγχια µε ελάχιστα ορατή βλέννα Σφριγηλή και ελάχιστα ελαστική σάρκα Μεταβολές κατά τον χειρισµό των αλιευµάτων Μετά από τη συγκοµιδή εν πλω, το ψάρι αποθηκεύεται στον πάγο ή το κατεψυγµένο θαλάσσιο νερό και σε αυτή τη φάση η µόλυνση εµφανίζονται µόνο από ψυχρόφιλα βακτήρια.. H απεντέρωση των ψαριών είναι σηµαντική για την αποφυγή της µόλυνσης, αλλά η απουσία τήρησης κανόνων υγιεινής θα µπορούσε να προκαλέσει µεταγενέστερη µόλυνση τους.. O τεµαχισµός και η περαιτέρω διαδικασίες επεξεργασίας στην αποβάθρα ή το κατάστηµα αυξάνουν τον κίνδυνο αλλοίωσης. Έτοιµα ιχθυηρά προϊόντα, όπως ψάρι παναρισµένο και οι πίτες ψαριών µπορούν να µολυνθούν από Staphylococcus κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας τους. Σε ατµόσφαιρα κενού ή τροποποιηµένης συσκευασίας αναπτύσσονται µικροοργανισµοί όπως Shewanella putrefaciens και Photobacterium phosphoreum. To Vibrio parahaemolyticus είναι ένας κοινός µικροοργανισµός στα παράκτια ύδατα και µολύνει τα παράκτια ψάρια και τα οστρακοειδή. ιάφοροι τύποι τροφικών λοιµώξεων συνδέονται µε τα ψάρια. Παράγοντες που επηρεάζουν την αλλοίωση των ψαριών Αλλοίωση άλλων θαλασσινών H µόλυνση των ψαριών µπορεί να πραγµατοποιηθεί στο δίχτυ, στο αλιευτικό σκάφος, στην αποβάθρα ή στην αγορά όπου το προϊόν πωλείται. To είδος και το ποσοστό αλλοίωσης επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες. Τα επίπεδα ψάρια αλλοιώνονται γρηγορότερα από τα στρογγυλά ψάρια επειδή οδηγούνται στην πτωµατική ακαµψία γρηγορότερα. Τα λιπαρά ψάρια αλλοιώνονται λόγω της οξείδωσης ίων ακόρεστων λιπών (οξειδωτικό τάγγισµα) ) (rancidity( rancidity). Επιπλέον, πρέπει να αναφερθεί ότι η φθορά των ψαριών από τα δίχτυα και τα αγκίστρια κατά τη διάρκεια της σύλληψης αποτελεί εστία αλλοίωσης τους. Ψάρια που υποβάλλονται σε stress και καταπονούνται ή επεξεργάζονται επί µακρόν αλλοιώνονται ταχύτερα. Γενικά, όσο µεγαλύτερο είναι το φορτίο των βακτηρίων στα ψάρια, τόσο γρηγορότερα εµφανής είναι η αλλοίωση. Τα ελασµατοβράγχια όπως τα σκυλόψαρα και ο καρχαρίας περιέχουν υψηλά επίπεδα ουρίας. H επίδραση της ουρεάσης στη σάρκα του ψαριού µπορεί να παραγάγει αµµωνία που εκδηλώνεται από µια χαρακτηριστική οσµή και χρωµατίζει τη σάρκα των άλλων ψαριών που αποθηκεύονται µαζί τους. H σάρκα των ψαριών περιέχει χαµηλά επίπεδα υδατανθράκων και αυτό περιορίζει τη µεταθανάτιο αλλαγή του ρη στο όξινο (ρη 6,5). To οξείδιο της τριµεθυλαµίνης (TMAO) βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα στα θαλάσσια ψάρια.. H TMAO ανάγεται σε τριµεθυλαµίνη που προσδίδει χαρακτηριστική µυρωδιά στα ψάρια.. H Shewanella putrefaciens στα θαλάσσια νερά είναι ένα υπεύθυνο βακτήριο για αυτήν την αναγωγή. Τα οστρακοειδή υπόκεινται σε µικροβιακή αλλοίωση παρόµοια µε εκείνη των ψαριών. Οι γαρίδες είναι συχνά µολυσµένες από βακτήρια της λάσπης. Ξεφλουδισµένες µε το χέρι ή µε µηχανές οι γαρίδες είναι πρόσθετα µολυσµένες. Τα οστρακοειδή, όπως ο αστακός, είναι εφοδιασµένα µε αζωτούχα εκχυλίσµατα και είναι έτσι επιρρεπή σε γρήγορη αλλοίωση. Τα καρκινοειδή αλλοιώνονται ταχύτατα και είναι προτιµότερο να διατηρούνται ζωντανά προ µαγειρέµατος ή κατάψυξης τους. Τα µαλάκια περιέχουν υδατάνθρακες (3%), ειδικότερα γλυκογόνο που προκαλεί γλυκολυτική αλλοίωση που οδηγεί σε µείωση του ρη σε 5,8. Εάν η σάρκα των µαλακίων αφαιρείται µε το χέρι υπάρχει ένας πρόσθετος κίνδυνος µόλυνσης τους. Τα µαλάκια είναι ιδιαίτερα επιρρεπή σε αλλοιώσεις και δια τούτο πρέπει να καταναλώνονται ζωντανά. 3

4 ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΦΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ H µικροβιολογική µόλυνση εµφανίζεται σε όλα τα στάδια στην παραγωγή των φυτικών προϊόντων. Στον αγρό, η µικροχλωρίδα αποικείται κυρίως από τους µύκητες. Ενώ µετά το θερισµό η µικροχλωρίδα είναι πολύ διαφορετική. Τα φυτά έχουν αναπτύξει µηχανισµούς για να προστατεύονται από τα Βακτήρια όπως ανθεκτικό εξωτερικό περίβληµα του καρπού, παραγωγή αντιµικροβιακών παραγόντων όπως φαινολικοί µεταβολίτες και φυτοαλεξίνες, χαµηλό ρη των καρπών και τελικά διαθεσιµότητα σε ύδωρ. Τα δηµητριακά και τα όσπρια είναι αποξηραµένα µετά τον θερισµό και µολύνονται µόνο από τους ξερόφιλους µύκητες. Σχηµατισµοί όπως τα στόµατα των φυτών επιτρέπουν τη µικροβιακή εισβολή σε αντίθεση µε το περίβληµα που έχει έναν σηµαντικό ρόλο στην προστασία του φυτού. Αλλοίωση των δηµητριακών Τα δηµητριακά αποτελούν την κύρια πηγή υδατανθράκων στην ανθρώπινη διατροφή σε όλες τις χώρες. Οι διαφορετικοί τύποι δηµητριακών αναπτύσσονται σε διαφορετικές κλιµατολογικές συνθήκες.. O σίτος αναπτύσσεται σε εύκρατο κλίµα, η σίκαλη αναπτύσσεται στις κρύες χώρες και ο αραβόσιτος βρίσκεται στις τροπικές και υποτροπικές περιοχές. H µικροχλωρίδα των δηµητριακών αποικείται από ζυµοµύκητες σε όλα τα στάδια. Κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης του φυτού και του θερισµού, Cladosporium, Alternaria και Epicoccum αποµονώνονται.. H αποθήκευση επιφυλάσσει είδη, όπως Penicillium και Aspergillus. H δραστηριότητα του ύδατος (aw) και η θερµοκρασία του είναι οι σηµαντικότεροι περιβαλλοντικοί παράγοντες υπεύθυνοι για την αλλοίωση των δηµητριακών. Οι µύκητες, όπως το Eurotium και Aspergillus restrictus, αναπτύσσονται µε αργούς ρυθµούς στο χαµηλότερο όριο της δραστηριότητας του ύδατος. Οι αισθητές συνέπειες της ανάπτυξης ζυµοµυκήτων εµφαίνονται από τη µείωση βλάστησης του σιταριού, του αποχρωµατισµού του, της παραγωγής µυκοτοξινών, της αύξησης της εσωτερικής θερµοκρασίας του φυτού (αυτο-θέρµανση), της παραγωγής οσµής µούχλας και τελικά από την πλήρη αποσύνθεση του φυτού. Κατά τη διάρκεια της παρατεταµένης αποθήκευσης των δηµητριακών, τα οξυγαλακτικά βακτήρια και ο µύκητας Aspergillus flavus προκαλούν µόλυνση του φυτού. Επιπλέον, ο A. flavus µπορεί να παραγάγει την αφλατοξίνη Bl. Αλλοίωση των οσπρίων, των ξηρών καρπών και των σπόρων Τα όσπρια, οι ξηροί καρποί και οι σπόροι αποτελούν τη σηµαντικότερη πηγή φυτικών πρωτεϊνών. Κατά τη διάρκεια της αποθήκευσης, η αλλοίωση τους προκαλείται από ζυµοµύκητες. Εντούτοις, εάν οι ξηροί καρποί είναι αποθηκευµένοι στη σωστή θερµοκρασία, είναι δυνατό να αποθηκευτούν για µακρά χρονική περίοδο. Αντίθετα οι διαφορές θερµοκρασίας στα σιλό, προκαλούν µετανάστευση του νερού και βλάστηση των σπορίων των µυκήτων. Μερικοί ζυµοµύκητες εµφανίζουν λιπολυτική δραστηριότητα. Τέτοια λιπολυτική δραστηριότητα έχει παρατηρηθεί για τους Aspergillus, Penicillium, Paecilomyces και Rhizopus. H µικροβιολογική αλλοίωση είναι λιγότερο σηµαντική αλλά η φθορά που προκαλείται από παράσιτα, καταστροφές εντόµων και τρωκτικών διακατέχει ένα βασικό ρόλο. Αλλοίωση των φρούτων και των προϊόντων φρούτων Οι καρποί αναπτύσσουν υψηλή δραστηριότητα ύδατος (aw) και χαµηλό ρη.. H αλλοίωση τους προκαλείται από µύκητες τόσον κατά τη διάρκεια της συγκοµιδής όσον και αργότερα κατά τη διάρκεια της έκθεσης τους στην αγορά και στην κουζίνα του καταναλωτού. Για να αποφευχθεί αλλοίωση των ζυµοµυκήτων, οι καρποί πρέπει να συλλεχθούν στο κατάλληλο στάδιο της ωριµότητας, η φθορά τους πρέπει να αποφευχθεί, και τα αλλοιωµένα φρούτα πρέπει να αφαιρούνται και να καταστρέφονται. H καλή υγιεινή των εµπορευµάτων και η σωστή συσκευασία τους είναι απαραίτητα. Ατµόσφαιρα πλούσια σε CO 2, µειωµένη θερµοκρασία και εξωτερική προστασία είναι βασικοί κανόνες διατήρησης της ποιότητας. Αλλοίωση των λαχανικών και των προϊόντων λαχανικών Τα λαχανικά έχουν υψηλότερο ρη από τα φρούτα και είναι πιο ευαίσθητα στη βακτηριακή εισβολή. Τα υπεύθυνα Βακτήρια για τις ασθένειες τους είναι κυρίως πεκτινολυτικοί µικροοργανισµοί συµπεριλαµβανοµένων των Gram-αρνητικών βακτηρίων όπως Erwinia, Pseudomonas, Xanthomonas, Clostridium και Gram-θετικοί µικροοργανισµοί όπως Corynebacterium sepedonicum. H αλλοίωση τους προέρχεται κυρίως από τα παθογόνα µικρόβια των φυτών, όπως περιγράφεται και για τα φρούτα. Επιπλέον, ευκαιριακοί µικροοργανισµοί ανευρίσκονται, όταν παρουσιάζεται φθορά ή εισβολή εντόµων. H συγκοµιδή είναι µια κατάσταση φυσιολογικού stress όπου πραγµατοποιείται απώλεια ύδατος. Ατµόσφαιρα µειωµένου O 2 και υψηλού CO 2 είναι απαραίτητη για την αποτροπή της βακτηριακής αλλοίωσης. H αλλοίωση από τους περιττωµατικούς µολυσµατικούς παράγοντες προκαλείται κυρίως από Salmonella και Shigella. Στα κονσερβοποιηµένα τρόφιµα, στις συσκευασίες κενού των τροφίµων, και στις συσκευασίες τροποποιηµένης ατµόσφαιρας, η µόλυνση εµφανίζεται από ψυχροτρόπους µικροοργανισµούς όπως Listeria monocytogenes, Yersinia enterocolitica και Aeromonas hydrophila. ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ TON Ε ΕΣΜΑΤΩΝ (DELICATESSEN) KAI ΤΩΝ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ H φρέσκια πράσινη σαλάτα µολύνεται συνήθως από S. aureus λόγω ανεπαρκούς προετοιµασίας ή µόλυνσης από τη χλωρίδα του δέρµατος υγιών φορέων.. H E. coli ανευρίσκεται επίσης σε σαλάτες που δεν έχουν ικανώς πλυθεί. Μικτές σαλάτες µαγειρεµένες ή όχι και σάντουιτς µολύνονται από S. aureus κατά τη διάρκεια της προετοιµασίας τους. Οι κατεψυγµένες πίτες µε κρέας έχουν µεγάλο βακτηριακό φορτίο. Το σύνολο των συστατικών που προστίθενται αυξάνει το συνολικό αριθµό µικροοργανισµών, και ο τελικός µικροβιακός πληθυσµός του ολοκληρωµένου προϊόντος απεικονίσει τη γενική ποιότητα των συστατικών, και των διαδικασιών επεξεργασίας και αποθήκευσης. 4

5 ΠΑΡΕΝΤΕΡΙΚΑ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΙΑΛΥΜΑΤΑ Τα παρεντερικά θρεπτικά διαλύµατα είναι υγρά τρόφιµα που χορηγούνται σε ασθενείς. Είναι διαθέσιµα στην φαρµακευτική βιοµηχανία υπό µορφή κονιοποιηµένων προϊόντων που απαιτούν ανασύνθεση ή ενίοτε ως υγρά. Χορηγούνται σε ασθενείς στα νοσοκοµεία, σε συνεχή ροή από τους ειδικούς ασκούς σίτισης, και η διαδικασία παρεντερικής χορήγησης ολοκληρώνεται συνήθως εντός 8 ωρών ή περισσότερο. Τα παρεντερικά διαλύµατα περιέχουν πρωτεΐνες, πεπτίδια, υδατάνθρακες και άλλες θρεπτικές ουσίες ανάλογα µε την ανάγκη του ασθενούς. Σε περίπτωση πληµµελούς αποστείρωσης ή ατελούς χορήγησης µπορεί να µολυνθούν και να είναι υπεύθυνα για σοβαρή «νοσοκοµειακή λοίµωξη». Τα βακτήρια που ενέχονται συνήθως στις νοσοκοµειακές λοιµώξεις είναι: Staphylococcus, Cori rinebacterium, Citrobacter, Acinetobacter, Pseudomonas, Enterobacter, Salmonella. 5

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Ενότητα 11: Εξωγενείς Παράγοντες Θερμοκρασία, 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου Μαθησιακοί Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές)

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) KINΔΥΝΟΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) Μικροβιολογικός Χηµικός Φυσικός Η φυσική καταστροφή των τροφίµων κάνει τα τρόφιµα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 31-7-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 Στο σχήμα 1 του άρθρου που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη φορά φαίνεται η καθοριστικός ρόλος των μικροοργανισμών για την ύπαρξη της ζωής, αφού χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ HACCP

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ HACCP ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ HACCP 1 1. Είδη κρέατος 2. Σκόνη γάλακτος 3. Προτηγανισµένες και µη πατάτες 4. Ψάρια και θαλασσινά 2 1. Εφαρµογή προγράµµατος HACCP στην παραγωγή κρέατος Η χρήση HACCP

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Χαριτωνίδης. Πρόλογος

Νίκος Χαριτωνίδης. Πρόλογος Πρόλογος Τα νωπά ψάρια είναι ιδιόµορφα προϊόντα, λόγω του µεγάλου βαθµού ευπάθειας και της µικρής διάρκειας ζωής τους. Τα χαρακτηριστικά αυτά, αυξάνουν κατά πολύ τις πιθανότητες, το προϊόν να φθάσει ακατάλληλο

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή Διαχείριση Τροφίμων. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015

Ορθή Διαχείριση Τροφίμων. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015 Ορθή Διαχείριση Τροφίμων Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015 Κανόνες Ορθής Διαχείρισης των Τροφίμων Προληπτικοί κανόνες-μέτρα που απαιτούνται για να έχουμε ασφαλή τρόφιμα. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Τροφογενείςή τροφιμογενείς νόσοι

Τροφογενείςή τροφιμογενείς νόσοι Τροφογενείςή τροφιμογενείς νόσοι Τροφογενείςή τροφιμογενείς νόσοιονομάζονται οι παθολογικές εκείνες καταστάσεις οι οποίες οφείλονται στην κατανάλωση τροφίμων που έχουν μολυνθεί με παθογόνους παράγοντες.

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες παραγόντων. Μικροβιολογία Τροφίµων. Μικροβιακή αύξηση. Παράγοντες ανάπτυξης. Επίδραση της θερµοκρασίας. Θεµελιώδεις Θερµοκρασίες

Κατηγορίες παραγόντων. Μικροβιολογία Τροφίµων. Μικροβιακή αύξηση. Παράγοντες ανάπτυξης. Επίδραση της θερµοκρασίας. Θεµελιώδεις Θερµοκρασίες Κατηγορίες παραγόντων Μικροβιολογία Τροφίµων Παράγοντες που επηρεάζουν την ανάπτυξη και την επιβίωση των µικροοργανισµών στα τρόφιµα. Η ανάπτυξη και η επιβίωση των µικροοργανισµών στα τρόφιµα εξαρτάται

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ «Ολοκληρωμένη Περιβαλλοντική Διαχείριση Κτηνοτροφικών Αποβλήτων»

ΗΜΕΡΙΔΑ «Ολοκληρωμένη Περιβαλλοντική Διαχείριση Κτηνοτροφικών Αποβλήτων» Ολοκληρωμένη Περιβαλλοντική Διαχείριση Κτηνοτροφικών Αποβλήτων ΗΜΕΡΙΔΑ «Ολοκληρωμένη Περιβαλλοντική Διαχείριση Κτηνοτροφικών Αποβλήτων» «Ανθρώπινα και ζωικά απόβλητα : Επίδραση στη μικροβιολογική υγιεινή

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 7. Μέρος Α': ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 7. Μέρος Α': ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 7 Μέρος Α': ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Κεφ. Ιο ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ 18 1.1. Επιλογή των τροφών 19 1.2. Τα θρεπτικά στοιχεία 20 1.2.1. Πρωτεΐνες ή λευκώματα 21 1.2.2. Υδατάνθρακες ή σάκχαρα 22 1.2.3.

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία αποτελεσμάτων για μικροβιολογικές παραμέτρους και διορθωτικές ενέργειες

Ερμηνεία αποτελεσμάτων για μικροβιολογικές παραμέτρους και διορθωτικές ενέργειες Ερμηνεία αποτελεσμάτων για μικροβιολογικές παραμέτρους και διορθωτικές ενέργειες Κατσιαφλάκα Άννα Τεχνική Υπεύθυνος Μικροβιολογικού τομέα Ιατρός Βιοπαθολόγος,Msc στη Δημόσια Υγεία Ερμηνεία αποτελεσμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 15/04/2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΣΕ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Σελίδα 1 από 8. ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΣΕ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Παραδόσεις του µαθήµατος Συσκευασία Τροφίµων

ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΣΕ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Σελίδα 1 από 8. ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΣΕ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Παραδόσεις του µαθήµατος Συσκευασία Τροφίµων ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΣΕ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Σελίδα 1 από 8 ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΣΕ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Παραδόσεις του µαθήµατος Συσκευασία Τροφίµων ρ. ΣΠΥΡΙ ΩΝ Ε. ΠΑΠΑ ΑΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Συσκευασία σε τροποποιηµένη ατµόσφαιρα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ «4+1 Μπιζέλια» ΚΩΔΙΚΟΣ Β2. Συντάκτης Χρυσάφη Μαρία ΑΜ 21139

ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ «4+1 Μπιζέλια» ΚΩΔΙΚΟΣ Β2. Συντάκτης Χρυσάφη Μαρία ΑΜ 21139 ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ «4+1 Μπιζέλια» ΚΩΔΙΚΟΣ Β2 Συντάκτης Χρυσάφη Μαρία ΑΜ 21139 Κωδικός προϊόντος Μ01 Ονομασία Gazpacho με αβοκάντο Αριθμός μερίδων 60 Είδος καταναλωτών Όλοι οι καταναλωτές (έως vegans) Υλικά: 9

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Ι

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Ι ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Ι Επώνυµο: Όνοµα: Πατρώνυµο: ΑΜ: Εξάµηνο: Ηµεροµηνία: Θέµα 1. Υπογραµµίσατε ή κυκλώσατε ή γράψετε τη λέξη που δίδει ή συµπληρώνει σωστά την πρόταση. (Μονάδες 3). 1. Μια βιοµηχανική

Διαβάστε περισσότερα

Ηξηράλατη ελιά της Θάσου αποτελεί

Ηξηράλατη ελιά της Θάσου αποτελεί ΕΠΙΤΡΑΠΕΖΙΑ ΕΛΙΑ του Ευστάθιου Ζ. Πανάγου Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων, Εργαστήριο Μικροβιολογίας και Βιοτεχνολογίας Τροφίμων Συσκευασία της ξηράλατης ελιάς Θάσου

Διαβάστε περισσότερα

KΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

KΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ KΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ 1 Ποιοι κίνδυνοι μπορούν να εμφανιστούν στα τρόφιμα? Οι κίνδυνοι που μπορούν να εμφανιστούν στα τρόφιμα είναι: - μικροβιολογικοί (μικροοργανισμοί), -χημικοί (φυτοφάρμακα,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤA ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Απλές συμβουλές για την αγορά τροφίμων τους καλοκαιρινούς μήνες

Απλές συμβουλές για την αγορά τροφίμων τους καλοκαιρινούς μήνες ΕΦΕΤ Διεύθυνση Διατροφικής Πολιτικής & Ερευνών Ιούνιος 2006 Απλές συμβουλές για την αγορά τροφίμων τους καλοκαιρινούς μήνες Απλές συμβουλές για την αγορά τροφίμων τους καλοκαιρινούς μήνες Εκδόθηκε από

Διαβάστε περισσότερα

Διάκριση φρέσκων και αποψυγμένων κατεψυγμένων αλιευμάτων

Διάκριση φρέσκων και αποψυγμένων κατεψυγμένων αλιευμάτων Διάκριση φρέσκων και αποψυγμένων κατεψυγμένων αλιευμάτων Φωτεινή Γεωργίου Ωκεανογράφος Marine & Environmental Research Lab Επισκόπηση I. Θρεπτική Αξία Κριτήρια Νωπότητας Αλιευμάτων II. Διάκριση Νωπού και

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Κωνσταντίνα Τζιά ΠΕΡΙΛΗΨΗ Συντήρηση φρούτων ή λαχανικών με χρήση εδώδιμων μεμβρανών σε συνδυασμό με ψύξη ή/και συσκευασία ΜΑΡ Προϊόντα:

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Επιμέλεια ύλης-εισήγησης: Λάππα Θεοδώρα Με βάση το εγχειρίδιο Βασικής Εκπαίδευσης στην υγιεινή και τον χειρισμό των τροφίμων για τις επιχειρήσεις Μαζικής Εστίασης

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία των μικροοργανισμών. Κεφάλαιο 3 από το βιβλίο «Εισαγωγή στην Γενική Μικροβιολογία»

Φυσιολογία των μικροοργανισμών. Κεφάλαιο 3 από το βιβλίο «Εισαγωγή στην Γενική Μικροβιολογία» Φυσιολογία των μικροοργανισμών Κεφάλαιο 3 από το βιβλίο «Εισαγωγή στην Γενική Μικροβιολογία» BIOΛOΓIA TΩN MIKPOOPΓANIΣMΩN ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ 1. Μικροβιακή αύξηση (ή ανάπτυξη): αυξάνεται ο

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ

TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Εργασία της Ειρήνης Καλλιντεράκη Μαθήτρια Τ.Α.Δ. - 2 ο Γυμνάσιο Αργυρούπολης Αθλήτρια Α.Σ. ΑΙΑΝΤΑ Αγ. Δημητρίου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΘΛΗΜΑΤΟΣ Το Taekwondo είναι μία

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών Menu 16-Ιουνίου έως 4-Ιουλίου 2014 1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών Συσκευασμένο κοκτέιλ Φρούτων σε χυμό. Ροδάκινο, Αχλάδι, Σταφύλι, Ανανάς,Κεράσι, Παπάγια σε χυμό φρούτων.

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Πρακτική. Πρακτικό Εργαστήριο Πίνακας Ελέγχου

Δ. Πρακτική. Πρακτικό Εργαστήριο Πίνακας Ελέγχου Δ. Πρακτική. Πρακτικό Εργαστήριο Πίνακας Ελέγχου Ο παρακάτω πίνακας παρέχει πληροφορίες για τις ομάδες προϊόντων, όπως αναφέρεται στο κεφάλαιο Γ. Η πρώτη στήλη παρουσιάζει όλων των ειδών τα προϊοντικά

Διαβάστε περισσότερα

Υπολιπιδαιμική Δίαιτα

Υπολιπιδαιμική Δίαιτα Υπολιπιδαιμική Δίαιτα ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ Ψωμί ολικής αλέσεως, ζυμαρικά, φρυγανιές, ρύζι Κρουασάν, τσουρέκι, ζαχαρωμένα δημητριακά ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ Αποβουτυρωμένο γάλα, άπαχα τυριά, άπαχο γιαούρτι, ασπράδια αυγού,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΛΙΣΤΕΡΙΩΣΗ : ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΜΑΪΟΣ 2007 Τι είναι η Λιστερίωση; Η Λιστερίωση είναι µια σοβαρή λοίµωξη (ζωονόσος), η οποία προκαλείται από

Διαβάστε περισσότερα

Προϊόντα Κρέατος και Λουκάνικα Λουκάνικα 4

Προϊόντα Κρέατος και Λουκάνικα Λουκάνικα 4 23 Προϊόντα Κρέατος και Λουκάνικα Λουκάνικα 4 Λουκάνικο τύπου Φρανκφούρτης Το προϊόν είναι πολύ μαλακό Διαχωρίζεται ζελέ ή λίπος Ανάπτυξη απωθητικού χρώματος Πολύ ανοιχτό χρώμα πολύ μικρό ποσοστό συνδετικού

Διαβάστε περισσότερα

Ενηµερώνει τους Καταναλωτές για τα Κατεψυγµένα Τρόφιµα

Ενηµερώνει τους Καταναλωτές για τα Κατεψυγµένα Τρόφιµα o Πανελλήνιος Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Κατεψυγμένων Τροφίμων Ενηµερώνει τους Καταναλωτές για τα Κατεψυγµένα Τρόφιµα Πόσο ενημερωμένοι είστε για τα κατεψυγμένα τρόφιμα; Τα τελευταία χρόνια η κατανάλωση κατεψυγμένων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Σηµειώσεις για τον καθηγητή Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Βασικές γνώσεις Ο όρος γάλα, ως βασικό τρόφιµο, χωρίς κανένα προστεθειµένο επίθετο, ισχύει συνήθως για το αγελαδινό γάλα που είναι φρέσκο, πλήρες,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ 1: ΗΜΕΡΗΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΡΕΟΠΩΛΕΙΟΥ ΙΣΧΥΕΙ ΑΠΟ: 21/12/12. Copyright h.s.i Foodtech Laboratories Ltd

ΕΝΤΥΠΟ 1: ΗΜΕΡΗΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΡΕΟΠΩΛΕΙΟΥ ΙΣΧΥΕΙ ΑΠΟ: 21/12/12. Copyright h.s.i Foodtech Laboratories Ltd ΕΝΤΥΠΟ 1: ΗΜΕΡΗΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΡΕΟΠΩΛΕΙΟΥ ΙΣΧΥΕΙ ΑΠΟ: 21/12/12 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ:.. 1. ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΑΡΑΛΑΒΗΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ/ Α ΥΛΩΝ (ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ) 2. ΜΕΤΡΗΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΨΥΓΕΙΩΝ (ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ)

Διαβάστε περισσότερα

BIO111 Μικροβιολογια ιαλεξη 13 Μικροβια και Ανθρωπος

BIO111 Μικροβιολογια ιαλεξη 13 Μικροβια και Ανθρωπος BIO111 Μικροβιολογια ιαλεξη 13 Μικροβια και Ανθρωπος Ετσι αρχισε η Ζωη? To δεντρο της Ζωης Και τι µας νοιαζει αν υπαρχουν µικροοργανισµοι η οχι? H ανυπολόγιστη αξία της Mικροβιολογίας για τη Βιολογια Το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 1 Ποιότητα και Ποιοτικός Έλεγχος Ο όρος «ποιότητα» συχνά χρησιµοποιείται χωρίς την πραγµατική της έννοια. ηλαδή δεν προσδιορίζεται αν το προϊόν στο οποίο αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψίες ύδατος για την αναζήτηση μικροοργανισμών

Δειγματοληψίες ύδατος για την αναζήτηση μικροοργανισμών Δειγματοληψίες ύδατος για την αναζήτηση μικροοργανισμών Κουρέας Μιχάλης Μηχανικός Περιβάλλοντος Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Σπουδαιότητα Η δειγματοληψία είναι εξίσου

Διαβάστε περισσότερα

Επιδράσεις της κατάψυξης στα θρεπτικά συστατικά των τροφίμων

Επιδράσεις της κατάψυξης στα θρεπτικά συστατικά των τροφίμων Επιδράσεις της κατάψυξης στα θρεπτικά συστατικά των τροφίμων Η διαδικασία της καταψυξης (στάδια προκατάψυξης, καταψυξη, αποθήκευση σε κατάψυξη, απόψυξη) εάν διεξαχθεί κανονικά, θεωρείται γενικά, η καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά χαρακτηριστικά και διατροφική αξία των αλιευμάτων των λιμνοθαλασσών ΑΜΘ

Ποιοτικά χαρακτηριστικά και διατροφική αξία των αλιευμάτων των λιμνοθαλασσών ΑΜΘ Ποιοτικά χαρακτηριστικά και διατροφική αξία των αλιευμάτων των λιμνοθαλασσών ΑΜΘ ΟΜΑΔΑ ΕΡΕΤΝΑ Νικόλαος ταμάτης, Δρ Χημικός Δέσποινα τεργίου, Σεχνολόγος Σροφίμων Πελαγία Πηγαδά, Χημικός Γεώργιος Μόνιος,

Διαβάστε περισσότερα

2349 Κ.Λ.Π. 271/2005 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΩΝ ΝΕΡΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. (Αρ. 106(1)/2002) Ελέγχου της Ρύπανσης -των Νερών Νόμου του 20021

2349 Κ.Λ.Π. 271/2005 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΩΝ ΝΕΡΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. (Αρ. 106(1)/2002) Ελέγχου της Ρύπανσης -των Νερών Νόμου του 20021 Ε.Ε. Παρ. 111(1) Αρ. 4000, 3.6.2005 2349 Κ.Λ.Π. 271/2005 Αριθμός 271 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΩΝ ΝΕΡΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002 (Αρ. 106(1)/2002) Διάταγμα με βάση το άρθρο S(l)(t) Ο Υπουργός, Γεωργίας, Φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Συµβολή του γάλακτος και των

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο 1 Γλυκογόνο: επαρκεί για μια ημέρα για ανάγκες εγκεφάλου -> Πρωτεΐνη: για

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Βασικής Εκπαίδευσης. στην Υγιεινή και στην Ασφάλεια των. Τροφίμων

Εγχειρίδιο Βασικής Εκπαίδευσης. στην Υγιεινή και στην Ασφάλεια των. Τροφίμων Εγχειρίδιο Βασικής Εκπαίδευσης στην Υγιεινή και στην Ασφάλεια των Τροφίμων Αθήνα 2004 1 Κεφάλαιο 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 5 Κεφάλαιο 2. ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ 7 2.1 Από πού προκαλούνται οι τροφικές

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογική Υγιεινή Τροφίμων και Ύδατος σε περίοδο οικονομικής κρίσης. Χ. Πανούλης Κτηνίατρος Μικροβιολόγος Υγιεινολόγος Τροφίμων Π.Ε.Δ.Υ.

Μικροβιολογική Υγιεινή Τροφίμων και Ύδατος σε περίοδο οικονομικής κρίσης. Χ. Πανούλης Κτηνίατρος Μικροβιολόγος Υγιεινολόγος Τροφίμων Π.Ε.Δ.Υ. Μικροβιολογική Υγιεινή Τροφίμων και Ύδατος σε περίοδο οικονομικής κρίσης. Χ. Πανούλης Κτηνίατρος Μικροβιολόγος Υγιεινολόγος Τροφίμων Π.Ε.Δ.Υ. Κρήτης Είδος δείγματος Μικροοργανισμοί ISO VIDAS/ELFA Εμφιαλωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Ζήκος -Γεωπόνος M. Sc ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ

Ευάγγελος Ζήκος -Γεωπόνος M. Sc ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Ευάγγελος Ζήκος -Γεωπόνος M. Sc ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Οι κύριες αλλοιώσεις του ελαιολάδου είναι : Η υδρόλυση Η οξείδωση Η υδρόλυση συμβαίνει κυρίως στο χρόνο πριν από την παραλαβή του ελαιολάδου

Διαβάστε περισσότερα

GR Version. Staldren. J.N. Jorenku

GR Version. Staldren. J.N. Jorenku GR Version Staldren Ένα προϊόν από τη J.N. Jorenku Ένα προϊόν απολύµανσης µε αποτελεσµατική και ξηρή δράση Το Staldren είναι ένα προϊόν ανίας, το οποίο έχει ελεγχθεί πλήρως από αναγνωρισµένα διεθνή εργαστήρια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ Ο ΗΓΟΥ ΜΕ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΓΡΟ ΙΑΤΡΟΦΙΚΟ ΤΟΜΕΑ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ Ο ΗΓΟΥ ΜΕ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΓΡΟ ΙΑΤΡΟΦΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ Ο ΗΓΟΥ ΜΕ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΓΡΟ ΙΑΤΡΟΦΙΚΟ ΤΟΜΕΑ «Ηµερίδα για τον Αγροδιατροφικό Τοµέα Παρουσίαση Τοπικών Προϊόντων µε Γευσιγνωσία» ιοργάνωση: ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΙΛΚΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΙ ΚΛΑΔΟΙ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ 123Α

ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΙ ΚΛΑΔΟΙ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ 123Α ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΙ ΚΛΑΔΟΙ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ 123Α Ο κλάδος της μεταποίησης ή / και εμπορίας των Γεωργικών Προϊόντων απαιτεί συνέχιση της στήριξης των επενδύσεων, κατά τομέα, ως ακολούθως:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Όσον αφορά τις πρώτες ύλες και τα τελικά προϊόντα του Προγράμματος, θα πρέπει να τηρούνται αυστηροί όροι και προϋποθέσεις για ζητήματα υγιεινής, ασφάλειας και ποιότητας

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Ε. 07.3-3.1 Μ. ΜΠΑΓΚΑΤΖΟΥΝΗΣ & ΥΙΟΙ ΑΕΒΕ 1 ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑ 1 ΜΠΑΧΑΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΙΟΥΛΙΟΣ 2012 1 2 ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΤΕΛΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

Ε. 07.3-3.1 Μ. ΜΠΑΓΚΑΤΖΟΥΝΗΣ & ΥΙΟΙ ΑΕΒΕ 1 ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑ 1 ΜΠΑΧΑΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΙΟΥΛΙΟΣ 2012 1 2 ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΤΕΛΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1Σελίδα 1 από 3 Μ. ΜΠΑΓΚΑΤΖΟΥΝΗΣ & ΥΙΟΙ ΑΕΒΕ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑ ΜΠΑΧΑΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ Κωδικός Εγγράφου Ε. 07.3-3.1 Έκδοση 1 Αναθεώρηση 1 ΙΟΥΛΙΟΣ 2012 Σελίδα 1 από 2 ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΤΕΛΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα για την ποιότητα και ασφάλεια τροφίμων και νομοθεσία τροφίμων, ΤΕΕ, 2009, Αθήνα 1

Πρότυπα για την ποιότητα και ασφάλεια τροφίμων και νομοθεσία τροφίμων, ΤΕΕ, 2009, Αθήνα 1 Ουσία Ευρωπαϊκή Νομοθεσία Δειγματοληψία Ανάλυση Σχετιζόμενα τρόφιμα Όρια Μικροβιολογικοί μολυντές 2073/2005/EC 1141/2007/EC 2073/2005/EC 1141/2007/EC 2073/2005/EC 1141/2007/EC Listeria monocytogenes EN/ISO

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ A

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ. Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών

ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ. Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών Ενζύμων που βρίσκονται κατά μήκος του πεπτικού τους σωλήνα. Τα ένζυμα

Διαβάστε περισσότερα

Protecure και Endosan. Protecure. Endosan

Protecure και Endosan. Protecure. Endosan Υγιεινό Φυσικό Προβιοτικό Protecure Endosan Protecure και Endosan Υγιεινό Φυσικό Προβιοτικό Τα νέα ϖροβιοτικά, Protecure και Endosan, ϖεριέχουν καλλιέργειες µικροοργανισµών γαλακτικού οξέος, είναι φυσικά

Διαβάστε περισσότερα

Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει παρουσιάζει ορισμένες ορισμένες ιδιαιτερότητες ιδιαιτερότητες σε

Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει παρουσιάζει ορισμένες ορισμένες ιδιαιτερότητες ιδιαιτερότητες σε Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει ορισμένες ιδιαιτερότητες σε σχέση με τη μη βιολογική που οφείλονται στη φύση των βιοκαταλυτών Οι ιδιαιτερότητες αυτές πρέπει να παίρνονται σοβαρά υπ όψη κατά το σχεδιασμό

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα. Σωματική Υγιεινή και. Παιδική Ανάπτυξη

Θέμα. Σωματική Υγιεινή και. Παιδική Ανάπτυξη Θέμα Σωματική Υγιεινή και Παιδική Ανάπτυξη Περιεχόμενα 1) Εισαγωγή 2) Εργασίες: Άθληση Ανθρώπων (Αναστάσιος Ανδρέου) Σωστή Διατροφή (Σωτήρης Δημακάκος Και Μανόλης Γιορταμάκης) Σχέση Σωματικής υγιεινής

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Ενότητα 6: Ενδογενείς Παράγοντες Ενεργότητα Ύδατος (1/2), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Έρευνα σχετικά με τις θερμίδες και τα συντηρητικά τροφίμων ευρείας κατανάλωσης, την αναγραφή τους στις συσκευασίες καθώς και παρατηρήσεις και συμπεράσματα από την έρευνα. Αλεξάνδρα Κατωπόδη Θεοδώρα Μπούτση

Διαβάστε περισσότερα

Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition. Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού

Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition. Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού Διατροφή Γενετική Ύπνος Δεξιότητες Απόδοση Προπόνηση Εξαρτήματα Ψυχολογία Σωστή διατροφή Υγιή ανάπτυξη Διατήρηση ιδανικού σωματικού βάρους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΥΓΙΕΙΝΗΣ & ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΥΓΙΕΙΝΗΣ & ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ Π Α Ν ΕΕ Π ΙΙ ΣΣ ΤΤ Η Μ ΙΙ Ο Θ ΕΕ ΣΣ ΣΣ Α Λ ΙΙ Α ΣΣ ΣΣ ΧΧ ΟΟ ΛΛ ΗΗ ΕΕ ΠΠ ΙΙ ΣΣ ΤΤ ΗΗ ΜΜ ΩΩ ΝΝ ΥΥ ΓΓ ΕΕ ΙΙ ΑΑ ΣΣ ΤΤ Μ Η Μ Α ΙΙ Α ΤΤ Ρ ΙΙ Κ Η ΣΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ & ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Σε προηγούμενα άρθρα μιλήσαμε για τη σχέση σωστής διατροφής και αθλητισμού, διακρίναμε τη σημαντικότητα του ρόλου που διαδραματίζει και επικεντρωθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Βασικής Εκπαίδευσης. στην Υγιεινή και στην Ασφάλεια των. Τροφίμων

Εγχειρίδιο Βασικής Εκπαίδευσης. στην Υγιεινή και στην Ασφάλεια των. Τροφίμων Εγχειρίδιο Βασικής Εκπαίδευσης στην Υγιεινή και στην Ασφάλεια των Τροφίμων Αθήνα 2004 1 Κεφάλαιο 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 5 Κεφάλαιο 2. ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ 7 2.1 Από πού προκαλούνται οι τροφικές

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΟΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ

ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΟΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΟΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ 30 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΣΥΜΒΑΙΝΟΥΝ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΤΡΑΓΙΚΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ 1) ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑΤΡΟΦΙΜΩΝ - ΑΣΘΕΝΕΙΕΣΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝΤΑΙΑΠΟΑΥΤΑ. Λαπαρίδης Κώστας

ΑΣΦΑΛΕΙΑΤΡΟΦΙΜΩΝ - ΑΣΘΕΝΕΙΕΣΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝΤΑΙΑΠΟΑΥΤΑ. Λαπαρίδης Κώστας ΑΣΦΑΛΕΙΑΤΡΟΦΙΜΩΝ - ΑΣΘΕΝΕΙΕΣΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝΤΑΙΑΠΟΑΥΤΑ Λαπαρίδης Κώστας Θέµαταασφάλειαςτροφίµων Ασθένειες που προκαλούνται απ αυτά (π.χ.δηλητηριάσεις) Μικρόβια Πρόσθετα τροφίµων ΤροφικέςΑσθένειες Ποιες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Δρ Αμαλία Τσαγκάρη 2.3.2015 Με βάση το εγχειρίδιο Βασικής Εκπαίδευσης στην υγιεινή και τον χειρισμό των τροφίμων για τις επιχειρήσεις Μαζικής Εστίασης ΤΡΟΦΟΓΕΝΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

<<Τρόφιμα:Tι τρώμε, πως παράγονται και τι προκαλούν;>>

<<Τρόφιμα:Tι τρώμε, πως παράγονται και τι προκαλούν;>> Ασφάλεια τροφίμων- Σήμανση / ετικέτες- μέλλον Ομάδα : Λεμονίδας και οι 4 Γαλατάς Βασίλης Καπούλα Βικτορία Μελετίδου Φωτεινή Μωυσίδου Στέλα Παπαστεφάνου

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Περιεχομένων

Πίνακας Περιεχομένων κεφάλαιο 1 Ασφάλεια των Τροφίμων 1.1 Ποιότητα...19 1.2 Ασφάλεια...20 1.3 Σχέση Ποιότητας και Ασφάλειας...21 1.4 Προαπαιτούμενα του HACCP...21 1.4.1 Υποδομή-εγκαταστάσεις...22 1.4.2 Εκπαίδευση...24 1.4.3

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Όσον αφορά τις πρώτες ύλες και τα τελικά προϊόντα, θα πρέπει να τηρούνται αυστηροί όροι και προϋποθέσεις για ζητήματα υγιεινής, ασφάλειας και ποιότητας σύμφωνα με τις

Διαβάστε περισσότερα

Παθογόνοι παράγοντες του ανθρώπου που µεταδίδονται από τα ζωικά τρόφιµα

Παθογόνοι παράγοντες του ανθρώπου που µεταδίδονται από τα ζωικά τρόφιµα ΤΙΤΛΟΣ: Ασφάλεια Τροφίµων Ζωικής Προέλευσης Αλέξανδρος Γκόβαρης Επίκουρος καθηγητής Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Σχολή Επιστηµών Υγείας Κτηνιατρικό Τµήµα Εργαστήριο Υγιεινής Τροφίµων Ζωικής Προέλευσης Καρδίτσα

Διαβάστε περισσότερα

Υγιεινή τροφίµων. Φυσικοί και Χηµικοί κίνδυνοι κατά την µεταχείριση και κατανάλωση τροφίµων

Υγιεινή τροφίµων. Φυσικοί και Χηµικοί κίνδυνοι κατά την µεταχείριση και κατανάλωση τροφίµων Υγιεινή τροφίµων Φυσικοί και Χηµικοί κίνδυνοι κατά την µεταχείριση και κατανάλωση τροφίµων Κατάταξη τροφοκινδύνων από την Yπηρεσία Τροφίµων & Φαρµάκων των ΗΠΑ (Bad Bug Book -FDA) 1. Παθογόνοι µικροοργανισµοί

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία!

Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία! Διαγώνισμα ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γενικής Παιδείας ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 15/3/2015 Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία! ΘΕΜΑ Α Να αντιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Πότε και τι να τρώμε πριν την προπόνηση 1. Ένα μεγάλο γεύμα

Διαβάστε περισσότερα

ÔÏÕËÁ ÓÁÑÑÇ ÊÏÌÏÔÇÍÇ

ÔÏÕËÁ ÓÁÑÑÇ ÊÏÌÏÔÇÍÇ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ A Α1 γ Α2 α Α3 α Α4 β Α5 γ ΘΕΜΑ Β Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 13 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1) Το οικοσύστηµα είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Η υδρόλυση της ATP (σε ADP και μία φωσφορική ομάδα) απελευθερώνει ενέργεια που χρησιμοποιείται στις αναβολικές αντιδράσεις

Η υδρόλυση της ATP (σε ADP και μία φωσφορική ομάδα) απελευθερώνει ενέργεια που χρησιμοποιείται στις αναβολικές αντιδράσεις Κεφάλαιο 6 ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Αποικοδόμηση (διάσπαση) πολύπλοκων μορίων σε απλούστερες ενώσεις πχ στην κυτταρική αναπνοή η διάσπαση της γλυκόζης σε CO 2 και Η 2 Ο Η ενέργεια που απελευθερώνεται χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Χάρις Μαραθεύτη Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος τηλ: 99-720235 email: harismaratheftis@hotmail.com Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Τα τελευταία 50 χρόνια οι διατροφικές μας συνήθειες άλλαξαν δραστικά.

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία;

Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία; Για τον καθηγητή Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία; Στόχοι / Ικανότητες Στόχοι 1. Να προετοιµάσουν οι µαθητές δείγµατα ξηρού χώµατος και να καταγράψουν τις παρατηρήσεις τους. 2. Να κατανοήσουν οι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η σιγκέλλωση; Η σιγκέλλωση είναι ένα λοιμώδες νόσημα που προκαλείται από μια ομάδα βακτηρίων με το

Διαβάστε περισσότερα

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (3) Το άρθρο 11 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2076/2005 της

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (3) Το άρθρο 11 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2076/2005 της L 277/8 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 18.10.2008 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 1020/2008 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 17ης Οκτωβρίου 2008 για τροποποίηση των παραρτημάτων II και III του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 853/2004

Διαβάστε περισσότερα

Η ασβεστοποίηση ως προηγμένη επεξεργασία για τηνεξυγίανση ξγ ητης λυματολάσπης και την μείωση των οσμών

Η ασβεστοποίηση ως προηγμένη επεξεργασία για τηνεξυγίανση ξγ ητης λυματολάσπης και την μείωση των οσμών Η ασβεστοποίηση ως προηγμένη επεξεργασία για τηνεξυγίανση ξγ ητης λυματολάσπης και την μείωση των οσμών ημητριάδης Γεώργιος 2310688380 caohellas@the.forthnet.gr Λυματολάσπη Στόχοι της επεξεργασίας της

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Υγεία & βελτίωση της αθλητικής απόδοσης Α.Ο. ΠΡΩΤΕΑΣ Αγγελοπούλου Μαντώ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας & Διατροφής Διατροφή η σημαντικότερη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ. Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ. Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Μέτρα πρόληψης και ελέγχου γαστρεντερίτιδας σε βρεφονηπιακό/παιδικό σταθμό (Απευθύνεται σε εργαζόμενους βρεφονηπιακών / παιδικών σταθμών) Μέτρα πρόληψης 1. Ακολουθούμε

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Δραστηριότητες

Ερευνητικές Δραστηριότητες Ερευνητικές Δραστηριότητες & Θεματικές Περιοχές Διπλωματικών Εργασιών Ομάδας Χημείας & Βιοτεχνολογίας Τροφίμων Τμήμα Χημείας, Τομέας Χημικών Εφαρμογών, Χημικής Ανάλυσης & Χημείας Περιβάλλοντος Μέλη: Κουτίνας

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS)

ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS) econteplusproject Organic.Edunet ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS) Δρ. Ευτυχία Ξυλούρη Φραγκιαδάκη Κτηνίατρος Υγιεινολόγος, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής Αγρ. Ζώων, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

σ α τ τι τ κή ή φόρτι τ ση σ δυναµική ή φόρτι τ ση σ Μετ ε α τ βο β λισµ σ ός

σ α τ τι τ κή ή φόρτι τ ση σ δυναµική ή φόρτι τ ση σ Μετ ε α τ βο β λισµ σ ός ΚΕΦ.4- ΑΝΘΡΩΠΟΜΕΤΡΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΘΕΣΕΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 4.ΙΙ.-ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Σύγχρονη Εργονοµία 1 ΚΛΑ ΟΙ ΕΡΓΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ I. ΑΝΘΡΩΠΟΜΕΤΡΙΑ II. ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ III. ΕΜΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ IV. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. RAPEX REPORTS (αναφορά) 42-43-44-45/ 2014-15

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. RAPEX REPORTS (αναφορά) 42-43-44-45/ 2014-15 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ RAPEX REPORTS (αναφορά) 42-43-44-45/ 20-15 Αναφορά 42-20 Κοινοποιούσα Προϊόν Φύση κινδύνου Μέτρα που έχουν ληφθεί από την 37 A12/1637/ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Κραγιόν Μάρκα: Baolishi Όνομα: ΑΓΝΩΣΤΟ Τύπος/αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Τα σκίτσα φιλοτέχνησε ο Στάθης (Σταυρόπουλος)

Τα σκίτσα φιλοτέχνησε ο Στάθης (Σταυρόπουλος) Οι οδηγίες διαμορφώθηκαν από την ερευνητική ομάδα του Ευρωπαϊκού προγράμματος ECORAIP (www.ecoraip.eu) με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ιδρύματος Σταύρου Νιάρχου Τα σκίτσα φιλοτέχνησε

Διαβάστε περισσότερα

Ανερχόμενοι βιολογικοί κίνδυνοι και ασφάλεια τροφίμων ζωικής προέλευσης

Ανερχόμενοι βιολογικοί κίνδυνοι και ασφάλεια τροφίμων ζωικής προέλευσης Ανερχόμενοι βιολογικοί κίνδυνοι και ασφάλεια τροφίμων ζωικής προέλευσης Αλέξανδρος Γκόβαρης Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Σχολή Επιστημών Υγείας Κτηνιατρικό Τμήμα Εργαστήριο Υγιεινής Τροφίμων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΤΟΥΣ 2014. Αρμόδιες Αρχές Ελέγχου 1 ΠΔΑ ΠΔΘ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΤΟΥΣ 2014. Αρμόδιες Αρχές Ελέγχου 1 ΠΔΑ ΠΔΘ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΤΟΥΣ 2014 α/α 1 2 3 4 Ανίχνευση Salmonella spp σε προϊόντα ζωικής προέλευσης Ανίχνευση Listeria monocytogenes σε τυριά και αλιεύματα Ανίχνευση εντεροτοξίνης

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

raw Pollen fresh frozen

raw Pollen fresh frozen APILAND raw Pollen fresh frozen «Συλλεγµένη µε αγάπη και πάθος από λοφώδεις και ορεινές περιοχές της Τρανσυλβανίας» Εξαιρετικά προϊόντα κυψέλης από την Τρανσυλβανία! Ακατέργαστη φρέσκια κατεψυγµένη Πολυανθική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Η σημασία των φρούτων και των λαχανικών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Η σημασία των φρούτων και των λαχανικών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤΆ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΜΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΜΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΜΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΡΑΣΗΣ ΖΥΜΩΝ ΚΑΙ ΓΑΛΑΚΤΙΚΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΣΤΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΩΧΡΑΤΟΞΙΝΗΣ Α ΣΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΥΠΟΣΤΡΩΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΧΩΡΩΝ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΧΩΡΩΝ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΧΩΡΩΝ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Ε. Τόμπρου Π.Ε Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Γ.Ν.Α «ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ» Αντικείμενα & επιφάνειες σπάνια είναι υπεύθυνα για άμεση

Διαβάστε περισσότερα