ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ"

Transcript

1

2

3 ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

4

5 Κ Α Ρ Λ Μ Α Ρ Ξ - Φ Ρ ΙΝ ΤΡ ΙΧ Ε Ν Γ Κ Ε Λ Σ ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Μετάφραση: ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΠΑΛΩΜΕΝΟΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ ΑΘΗΝΑ 2011

6 ISBN Σύγχρονη Εποχή Εκδοτική ΑΕΒΕ Σόλωνος 130,10681 Αθήνα. Τηλ.: , fax:

7 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρούσα έκδοση της Σύγχρονης Εποχής αποτελεί συνέχεια της προσπάθειας για τη δημοσίευση ανέκδοτων μέχρι σήμερα έργων των Μαρξ και Ένγκελς στην ελληνική γλώσσα. Πρόκειται για μια σημαντική προσπάθεια, αφού το έργο τους αποτελεί τη στέρεη βάση πάνω στην οποία υψώνεται ολόκληρο το υπόλοιπο θεωρητικό οικοδόμημα του μαρξισμού-λενινισμού. Η βαθιά αφομοίωση αυτού του έργου αποτελεί απαραίτητο όρο για την κατανόηση των νομοτελειών της πολιτικής δράσης και για την περαιτέρω ανάπτυξη της επαναστατικής θεωρίας. Η συγκεκριμένη έκδοση περιλαμβάνει κείμενα των Μαρξ και Ένγκελς για την καπιταλιστική οικονομική κρίση. Η επιλογή των άρθρων έγινε από τη γερμανική έκδοση Marx Engels Werke(MEW) και την αγγλική έκδοση Marx Engels Collected Works (MECW). Τα κείμενα που περιλαμβάνονται είναι δύο ειδών: α) Αρθρα εφημερίδων τα οποία σχεδόν στο σύνολό τους είναι ανταποκρίσεις του Μαρξ από το Λονδίνο προς τη Νέα Υόρκη στο διάστημα που αυτός ήταν απεσταλμένος για την Ευρώπη της αμερικανικής εφημερίδας New York Daily Tribune ( ). Γι αυτόν το λόγο επικεντρώνουν το ενδιαφέρον τους στη βασική οικονομική κρίση αυτής της περιόδου (την κρίση του 1857) ταυτόχρονα με τις αναφορές, τον εντοπισμό ομοιοτήτων και διαφορών με τις προηγούμενες οικονομικές κρίσεις, αλλά και τις προβλέψεις για το μέλλον1. I. Πολλά από τα σχόλιά του για τις υπόλοιπες κρίσεις ο Μαρξ τα ενσωμάηοσε στο βασικό οικονομικό του έργο, Το Κεφάλαιο, αφού μετά από το 1861 είχε σταματήσει ουσιαστικά τη δημοσιογραφική του δραστηριότητα.

8 β) Αλληλογραφία ανάμεσα στους Μαρξ-Ένγκελς και άλλα στελέχη του εργατικού κινήματος, η οποία επικεντρώνεται στη μακροχρόνια ύφεση του τελευταίου τετάρτου του 19ου αιώνα. Η επικέντρωση των κειμένων στις καπιταλιστικές οικονομικές κρίσεις του 1857 και της περιόδου δεν είναι τυχαία, αφού αυτές οι δύο κρίσεις ήταν οι πιο σημαντικές για την ανάπτυξη του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής το 19ο αιώνα.2 Η κρίση του 1857 θεωρείται ως η πρώτη πραγματικά παγκόσμια οικονομική κρίση του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής, αφού διακρίνεται από τις προηγούμενες σε έκταση και ένταση, δεδομένου ότι ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής και οι αντιφάσεις του είχαν αναπτυχθεί σε επαρκή βαθμό σε αρκετές ακόμα χώρες πέρα από το Ηνωμένο Βασίλειο. Από την άλλη πλευρά, η οικονομική κρίση του 1873 και η μακροχρόνια ύφεση που ακολούθησε παρουσίαζαν νέα χαρακτηριστικά όσον αφορά την ένταση και τη διάρκειά τους -ως συνέπεια νέων εξελίξεων στην καπιταλιστική οικονομία, με σημαντικότερες την εμφάνιση και τη σταδιακή κυριαρχία της μετοχικής εταιρίας και το σπάσιμο του βιομηχανικού μονοπωλίου της Αγγλίας- τα οποία έθεσαν τους θεμελιωτές του επιστημονικού σοσιαλισμού μπροστά στην ανάγκη για περαιτέρω μελέτη αυτών των φαινομένων και για θεωρητική γενίκευσή τους, ανάγκη που αναδεικνύεται και από τα κείμενα που περιλαμβάνονται στην έκδοση. Για να εκτιμηθεί η συμβολή κάθε κειμένου στη διαμόρφωση της συνολικής θεωρίας του μαρξισμού-λενινισμού, πρέπει να συνυπολογιστεί η περίοδος της συγγραφής του. 2. Οι οικονομικές κρίσεις της περιόδου που έζησαν οι Μαρξ και Ένγκελς ήταν οι εξής: 1825, 1836, ,1866,1873, 1882 και 1890.

9 Τα κείμενα που περιλαμβάνονται στην έκδοση καλύπτουν μια μεγάλη χρονική περίοδο, την περίοδο από το 1852 μέχρι το Για να μπορέσουμε λοιπόν να κατανοήσουμε πώς εντάσσονται τα συγκεκριμένα κείμενα στη συνολική προσπάθεια αποκάλυψης των νομοτελειών της κεφαλαιοκρατικής παραγωγής από τους δύο θεμελιωτές του επιστημονικού σοσιαλισμού, αξίζει μια σύντομη αναφορά στην ερευνητική δουλειά κυρίως του Μαρξ, ο οποίος στο μεταξύ τους καταμερισμό ήταν περισσότερο επιφορτισμένος με τη μελέτη των ζητημάτων της Πολιτικής Οικονομίας και είναι και ο συντάκτης της πλειοψηφίας των κειμένων της έκδοσης. Ο Μαρξ, σύμφωνα με τα λεγάμενα του ίδιου, αναγκάστηκε για πρώτη φορά να ασχοληθεί με τα «λεγόμενα υλικά συμφέροντα» με αφορμή τα δημοσιογραφικά του καθήκοντα στην Εφημερίδα του Ρήνου την περίοδο Από τότε ξεκίνησε μια δεκαπεντάχρονη μελέτη των ζητημάτων που άπτονται της Πολιτικής Οικονομίας, η οποία επιταχύνθηκε μετά από την εγκατάσταση του Μαρξ στο Λονδίνο το Μετά από την περαιτέρω επεξεργασία του υλικού που είχε συγκεντρώσει, ο Μαρξ ξεκίνησε την προσπάθεια έκδοσής του με την έκδοση της Κριτικής της Πολιτικής Οικονομίας το 1859, που αποτελεί ουσιαστικά το πρώτο ολοκληρωμένο έργο του στο πεδίο της Πολιτικής Οικονομίας. Το υλικό αυτό αποτέλεσε αντικείμενο βαθύτερης επεξεργασίας τη δεκαετία του 1860, με κορύφωση την έκδοση του πρώτου τόμου του έργου Το Κεφάλαιο το 1867, ενώ την ίδια περίοδο ο Μαρξ επεξεργαζόταν και σημαντικό τμήμα του τρίτου τόμου και ένα μικρότερο τμήμα του δεύτερου τόμου Του Κεφαλαίου. Υπενθυμίζουμε ότι ο δεύτερος και ο τρίτος τόμος Του Κεφαλαίου εκδόθηκαν με ευθύνη και επιμέλεια του Ένγκελς μετά από το θάνατο του Καρλ Μαρξ.

10 Τα κείμενα που δημοσιεύονται στην παρούσα έκδοση δεν αποτελούν την «τελευταία λέξη» του Μαρξ για την καπιταλιστική οικονομική κρίση, αφού δε θίγονται κάποια σημαντικά ζητήματα που πραγματεύεται ο Μαρξ στο Κεφάλαιο, όπως ο νόμος της πτωτικής τάσης του ποσοστού κέρδους και η σχέση του με την καπιταλιστική οικονομική κρίση. Σε μεγάλο βαθμό τα κείμενα αυτά έχουν και ιστορικό χαρακτήρα. Ωστόσο η επικαιρότητα των κειμένων αυτών βρίσκεται στο ότι καταπιάνονται με πολλά ζητήματα, η σωστή ερμηνεία των οποίων οπλίζει πολιτικά την εργατική τάξη στη μάχη που δίνει για την αποκάλυψη των αιτιών της καπιταλιστικής οικονομικής κρίσης και της διεξόδου από αυτήν. Από αυτά τα κείμενα μπορούν να αντληθούν σημαντικά ιδεολογικά εφόδια για την πάλη ενάντια στις αστικές και οπορτουνιστικές θεωρίες για την κρίση. Το κοινό χαρακτηριστικό των κειμένων είναι η ανάδειξη του νομοτελειακού χαρακτήρα της οικονομικής κρίσης στον καπιταλισμό, ανεξάρτητα από την επιτάχυνση ή επιβράδυνσή της εξαιτίας δευτερευόντων ως προς την αιτία της παραγόντων, όπως η κερδοσκοπία, οι πόλεμοι, η νομισματική διαχείριση της κάθε αστικής κυβέρνησης, το καθεστώς εμπορίου (ελεύθερο εμπόριο ή προστατευτισμός), η καλή ή κακή σοδειά κλπ. Είναι πολύ χαρακτηριστικές οι αναφορές στα κείμενα των Μαρξ και Ένγκελς για τις προσπάθειες της άρχουσας τάξης να αποδώσει την κρίση σε κάποια «ανωμαλία», σε κάποιον εξωτερικό ως προς τον κεφαλαιοκρατικό τρόπο παραγωγής παράγοντα. Κάθε άρθρο αποτελεί ουσιαστικά προσπάθεια να αποδομηθεί, στη βάση συγκεκριμένων στοιχείων της εποχής, η τρέχουσα κάθε φορά αστική επιχειρηματολογία για τις οικονομικές κρίσεις. Κάθε άρθρο, ανάλογα και με την ιδεο

11 λογική αντιπαράθεση της στιγμής, εστιάζει σε κάποια υπαρκτή δευτερεύουσα πλευρά της κρίσης, αναδεικνύει το πραγματικά όρια της επίδρασής της στην καπιταλιστική οικονομική κρίση υπερπαραγωγής, εστιάζοντας όμως πάντα στη σχέση της με το βασικό, το νομοτελειακό χαρακτήρα δηλαδή της οικονομικής κρίσης στον καπιταλισμό ως απόρροια των ίδιων των αντιφάσεών του. Έτσι, π.χ., η κερδοσκοπία δεν αντιμετωπίζεται ως αιτία της κρίσης, αλλά ως άμεση συνέπεια της υπερσυσσώρευσης κεφαλαίου, ως άμεση συνέπεια της «ευημερίας», όπως χαρακτηρίζει ο Μαρξ τη φάση της ραγδαίας οικονομικής ανόδου ή, το εμπορικό έλλειμμα και η αντίστοιχη εκροή μετάλλων από μια χώρα δεν αντιμετωπίζεται ως αιτία της κρίσης, αλλά ως παράγοντας που απλώς επηρεάζει το χρόνο και πιθανώς την έκταση του ξεσπάσματος της. Έτσι, το πνεύμα όλων των κειμένων θα μπορούσε να συμπυκνωθεί στην εξής φράση της έκδοσης: «Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε νέας εμπορικής κρίσης1 δεν επιτρέπεται να επισκιάζουν τις πλευρές που είναι κοινές για όλες τις κρίσεις» (σελ. 153 στην παρούσα έκδοση). Τα κείμενα θίγουν (χωρίς όμως τις περισσότερες φορές να εμβαθύνουν) και άλλα ενδιαφέροντα ζητήματα γενικότερου θεωρητικού ενδιαφέροντος, όπως τη στήριξη των κεφαλαιοκρατών από το αστ ικό κράτος κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης, τη σχέση μεταξύ της σφαίρας της παραγωγής και του λεγάμενου νομισματικού τομέα, τις ροές των μετάλλων μεταξύ των διάφορων καπιταλιστικών κρατών, τις διαμαρτυρίες των κεφαλαιοκρατών εναντίον της εργατικής νομοθεσίας επικαλούμενοι τις ανάγκες ανταγω 3. Σημ. Met. : Ο Μαρξ χρησιμοποιεί στα περισσότερα άρθρα του τον όρο εμπορική χρίση(ύζ συνώνυμο της οικονομικής κρίσης και όχι κάποιας ιδιαίτερης κρίσης στη σφαίρα του εμπορίου

12 νιστικότητας των αγγλικών επιχειρήσεων (σε συνθήκες σπασίματος του αγγλικού βιομηχανικού μονοπωλίου και ανάδειξης νέων κρατών-ανταγωνιστών) κλπ. Τέλος σημειώνουμε ότι, ενώ τα άρθρα παρατίθενται ολόκληρα, όσον αφορά την αλληλογραφία στις περισσότερες περιπτώσεις παρατίθενται μόνο αποσπάσματα από τα γράμματα. Ο λόγος είναι ότι μεγάλο μέρος των γραμμάτων ασχολούνταν με άσχετα ως προς το θέμα περιστατικά -όπως προσωπικές σχέσεις, γεγονότα της τρέχουσας πολιτικής περιόδου κλπ.- και η συνολική δημοσίευσή τους θα αποπροσανατόλιζε σε μεγάλο βαθμό από το κεντρικό ζήτημα αυτής της θεματικής έκδοσης. Αυτή η τακτική άλλωστε ακολουθείται σε όλες τις αντίστοιχες θεματικές εκδόσεις της αλληλογραφίας τους, αλλά και στα Διαλεχτά Έργα. Σεπτέμβρης 20II Οι εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή

13 ΚΑΡΑ ΜΑΡΞ Ο Π ΑΟ ΥΠ ΕΡΙΣΜ Ο Σ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΕΥΘ ΕΡΟ ΕΜΠΟΡΙΟ Η επικείμενη εμπορική κρίση1 Σε ένα ζυθοποιείο στο Μπάνμπουρι, ο κύριος Henley, ο υπουργός Εμπορίου2, εξήγησε πρόσφατα στους συγκεντρωμένους φίλους του γεωργούς ότι ο παουπερισμός είχε μειωθεί, αλλά όχι για λόγους που σχετίζονται με το ελεύθερο εμπόριο πρώτ από όλα είχε μειωθεί λόγω του λιμού στην Ιρλανδία1, των υπερπόντιων ανακαλύψεων 1. Το άρθρο αυτό περιλαμβάνεται στη γερμανική συλλογή Απάντων των Μαρξ-Ένγκελς, Marx Engels Werke, τόμ. 8, σελ και στην αντίστοιχη αγγλική συλλογή Marx Engels Collected Works, τόμ. 11, σελ Δημοσιεύτηκε την στην εφημερίδα NewYork Daily Tribune, αρ. φύλλου Αρχικά ο Μαρξ έγραψε αυτό το άρθρο και το άρθρο που έμεινε γνωστό με τον τίτλο «Πολιτικές συνέπειες του εμπορικού παροξυσμού» στη Γερμανία ως ένα ενιαίο άρθρο, που απέστειλε στον Ένγκελς στο Μάντσεστερ στις 12 Οκτώβρη, για να μεταφραστεί στα αγγλικά. Ο Ένγκελς διαίρεσε το κείμενο σε δύο ανεξάρτητα άρθρα. Ό ταν τα μεταφρασμένα άρθρα στάλθηκαν στη Νέα Υόρκη, ο Μαρξ σημείωσε ως ημερομηνία συγγραφής του πρώτου άρθρου τη και του δεύτερου τη όρος παουπερισμός μεταφράζεται από τη γερμανική λέξη «Pauperismus» και από την αγγλική λέξη «pauperism». Επιλέχθηκε η συγκεκριμένη μετάφραση με δεδομένο ότι και στην ελληνική έκδοση Του Κεφαλαίου έχει επιλεγεί αυτή η μετάφραση με παράθεση σε παρένθεση της γερμανικής λέξης και της εξήγησης: «έσχατη εξαθλίωση» (βλ. Κ. Μαρξ, Το Κεφάλαιο, τόμ. 1, σελ. 666, εκδ. Σύγχρονη Εποχή). 2. Σημ. Μετ.: Στο αγγλικό κείμενο: ο Πρόεδρος της Επιτροπής Εμπορίου. 3. Το 1845 ξέσπασε στην Ιρλανδία λιμός που οφειλόταν κυρίως σε μια

14 χρυσού4, της μεταναστευτικής εξόδου από την Ιρλανδία, της μεγάλης ζήτησης για τη βρετανική ναυτιλία που οφείλεται σε αυτήν την έξοδο κλπ. κλπ.5πρέπει να παραδεχτούμε ότι «ο λιμός» αποτελεί εξίσου ριζικό μέσο απέναντι στον παουπερισμό, όπως και το αρσενικό απέναντι στους αρουραίους. «Τουλάχιστον», παρατηρεί το Economist του Λονδίνου, «οι Τόρις6 πρέπει να παραδεχτούν την τωρινή ευημερία και τη φυσική της συνέπεια, τα άδεια φτωχοκομεία\» To Economist8 προσπαθεί στη συνέχεια να αποδείξει σε αυτόν τον σκεπτικιστή υπουργό Εμπορίου ότι τα φτωχοκομεία έχουν αδειάσει, ως συνέπεια αποκλειστικά του ελεύθερου εμπορίου, και ότι, αν επιτρεπόταν στο ελεύθερο εμπόριο να αναπτυχθεί ανεμπόδιστα, θα εξαφανίζονταν τελείως από το βρετανικό έδαφος. Δυστυχώς όμως οι στατιστινέα ασθένεια της πατάτας, του βασικού δηλαδή διατροφικού μέσου του αγροτικού πληθυσμού της Ιρλανδίας. Κατά τη διάρκεια του λιμού, ο οποίος διήρκεσε μέχρι το 1852, ο πληθυσμός της Ιρλανδίας μειώθηκε κατά 20-25%. Περίπου ένα εκατομμύριο Ιρλανδοί πέθαναν από ασιτία, ενώ άλλο ένα εκατομμύριο μετανάστευσαν κυρίως προς την Αυστραλία, τις ΗΠ Α, τον Καναδά. 4. Εδώ ο Μαρξ εννοεί τις ανακαλύψεις μεγάλων κοιτασμάτων χρυσού στην Αυστραλία και την Καλιφόρνια. 5. Βλ. το λόγο του Henley σε μια συνεστίαση των Τόρις στο Μπάνμπουρι στις , The Times, αρ. τεύχους 21234, Πολιτική πτέρυγα στο βρετανικό κοινοβούλιο από τα τέλη του 17ου μέχρι και τα μέσα του 19ου αιώνα. Εξέφραζε κατά πρώτο λόγο τα συμφέροντα των γαιοκτημόνων. 7. «Ο κ. Henley και ο παουπερισμός». The Economist, τεύχ. 475, Αγγλικό οικονομικό και πολιτικό εβδομαδιαίο περιοδικό, το οποίο από το 1843 κυκλοφορούσε (ος όργανο της βιομηχανικής μεγαλοαστικής τάξης

15 κές του Economist δεν αποδεικνύουν αυτό που επιθυμούν να αποδείξουν. Όπως είναι γνωστό, η σύγχρονη βιομηχανία και το σύγχρονο εμπόριο διατρέχουν περιοδικές φάσεις που διαρκούν από 5 έως 7 χρόνια. Κατά τη διάρκεια κάθε φάσης η βιομηχανία και το εμπόριο περνάνε από διαφορετικά στάδια που το ένα διαδέχεται το άλλο -ηρεμία, αναζωογόνηση, αυξανόμενη αυτοπεποίθηση, έντονη επιχειρηματική δραστηριότητα, ευημερία, παροξυσμός, υπερεπέκταση, κραχ, περιορισμός, στασιμότητα, κατάσταση ανάγκης και τελικά ξανά ηρεμία. Θέλαμε να κάνουμε αυτήν τη διαπίστωση πριν στραφούμε ξανά στις στατιστικές του Economist. Από το 1834 όταν το ποσό που δαπανιόταν για την υποστήριξη των φτωχών ανερχόταν σε στερλίνες, το 1837 είχε φτάσει στο χαμηλότερο του σημείο, στις στερλίνες. Από τότε άρχισε πάλι να αυξάνει κάθε χρόνο μέχρι το 1843, όταν έφτασε τις στερλίνες. Το 1844, το 1845 και το 1846 έπεσε ξανά στις στερλίνες και αυξήθηκε ξανά το 1847 και το 1848, όταν έφτασε τις στερλίνες, δηλαδή σχεδόν στο ύψος του 1834 πριν την εισαγωγή του νέου νόμου για τους φτωχούς9. Τα έτη 1849, 1850, 1851 και 9. Poor Law. To 1834 ψηφίστηκε ο «Νόμος για την τροποποίηση και τη βελτίωση των νόμων των σχετικών με τους φτωχούς στην Αγγλία και την Ουαλία». Ο νόμος αυτός προέβλεπε μόνο μία μορφή ανακούφισης για τους φτωχούς που ήταν σωματικά ικανοί προς εργασία τη διαμονή τους σε φτωχοκομεία (workhouses) υπό συνθήκες φυλακής και καθεστώς αναγκαστικής εργασίας, όπου οι εργάτες ασκούσαν μη παραγωγική, μονότονη και εξουθενωτική εργασία χωρίς πληρωμή έναντι της άθλιας διαμονής και τροφής τους. Ο λαός αποκαλούσε αυτά τα φτωχοκομεία «Βαστίλλη των φτωχών»

16 1852 μειώθηκε ξανά στις στερλίνες. Όμως η περίοδος από το 1834 μέχρι το 1837 ήταν περίοδος ευημερίας10, η περίοδος από το 1838 μέχρι το 1842 περίοδος κρίσης και στασιμότητας, από το 1843 μέχρι το 1846 ξανά περίοδος ευημερίας, τα έτη 1847 και 1848 ήταν έτη κρίσης και στασιμότητας και η περίοδος από το 1849μέχριτο 1852 ξανά περίοδος ευημερίας. Τι αποδεικνύουν, λοιπόν, αυτές οι στατιστικές; Στην καλύτερη περίπτωση μόνο την κοινότυπη ταυτολογία ότι ο βρετανικός παουπερισμός αυξάνεται και μειώνεται σε συνάρτηση με τις εναλλασσόμενες περιόδους στασιμότητας και ευημερίας και ανεξάρτητα από το καθεστώς ελεύθερου εμπορίου ή προστατευτισμού. Πράγματι, το έτος ελεύθερου εμπορίου 1852 βρίσκουμε τα χρήματα που δαπανιούνται για την υποστήριξη των φτωχών να είναι κατά στερλίνες περισσότερα από το έτος προστατευτισμού 1837, παρά τον ιρλανδικό λιμό, το χρυσό της Αυστραλίας και το σταθερό ρεύμα μετανάστευσης. Μια άλλη βρετανική εφημερίδα, που είναι οπαδός του ελεύθερου εμπορίου, προσπαθεί να αποδείξει ότι το ελεύθερο εμπόριο αυξάνει τις εξαγωγές και αυτές με τη σειρά τους αυξάνουν την ευημερία και, ως συνέπεια της αύξησης της ευημερίας, ο παουπερισμός πρέπει να μειωθεί και τελικά να εξαφανιστεί. Τα ακόλουθα νούμερα υποτίθεται ότι αποδεικνύουν αυτόν τον ισχυρισμό. Ο αριθμός των σωματικά ικανών προς εργασία ανθρώπων που είναι καταδικασμένοι να ζουν από τις δαπάνες υποστήριξης των φτωχών έφτανε: 10. Σημ. Μετ.: Ο Μαρξ χρησιμοποιεί επανειλημμένα στα κείμενά του αυτήν τη λέξη, με την έννοια της ανοδικής φάσης της οικονομίας και όχι της ευημερίας του λαού

17 την τους σε 590 ενώσεις φτωχών", την τους σε 606 ενώσεις φτωχών, την τους σε 606 ενώσεις φτωχών. Αν συγκρίνουμε με αυτά τα στοιχεία τις στατιστικές για τις εξαγωγές, βρίσκουμε τα ακόλουθα νούμερα για τα βρετανικά και ιρλανδικά εξαγωγικά εμπορεύματα: σε στερλίνες Τι αποδεικνύουν τώρα αυτά τα στοιχεία; Η αύξηση των εξαγωγών κατά στερλίνες λύτρωσε περισσότερους από ανθρώπους από τον παουπερισμό το 1849 μια περαιτέρω αύξηση της τάξης των στερλινών λύτρωσε το 1850 άλλους Τώρα, ακόμα κι αν υποθέσουμε ότι το ελεύθερο εμπόριο θα μπορούσε να παραμερίσει ολοκληρωτικά τους βιομηχανικούς κύκλους με τα σκαμπανεβάσματά τους, τότε η λύτρωση του συνόλου των ικανών για εργασία πάουπερς θα απαιτούσε -κάτω από το σημερινό καθεστώς- μια περαιτέρω αύξηση των εξαγωγών κατά στερλίνες ετησίως, δηλαδή περίπου κατά 100%. Και αυτοί οι νηφάλια σκεπτόμενοι αστοί στατιστικολόγοι τολμούν να κάνουν λόγο για «ουτοπιστές»! Όντως, δεν υπάρχουν μεγαλύτεροι ουτοπικοί από αυτούς τους αστούς αισιόδοξους. Στα χέρια μου βρίσκονται τα ντοκουμέντα που μόλις δη 11. Σύμφωνα με το νόμο του 1834 δημιουργήθηκαν ενώσεις φτωχών (Poor Law Unions), η κάθε μία από τις οποίες έπρεπε να δημιουργήσει ένα φτωχοκομείο

18 μοσίευσε η ανώτατη Αρχή για τη φτώχεια12. Αυτά αποδεικνύουν πράγματι ότι έχει σημειωθεί μείωση του αριθμού των φτωχών, έναντι των ετών 1848 και Αλλά την ίδια στιγμή από αυτά τα ντοκουμέντα προκύπτει ότι από το 1841 μέχρι το 1844 υπήρχαν κατά μέσο όρο φτωχοί και από το 1845 μέχρι το φτωχοί. Το πάουπερς έλαβαν υποστήριξη εντός και εκτός των φτωχοκομείων, το 1851 ήταν , δηλαδή περισσότεροι από το μέσο όρο της περιόδου από το 1845 μέχρι το Αν συγκρίνουμε τώρα αυτούς τους αριθμούς με την εξέλιξη του πληθυσμού, όπως αυτή αποτυπώνεται στην απογραφή, τότε βρίσκουμε ότι την περίοδο από το 1841 μέχρι το 1848 σε κάθε χίλιους κατοίκους οι 89 ήταν πάουπερς, ενώ το 1851 σε κάθε χίλιους ανθρώπους οι 90 ήταν πάουπερς. Έτσι, στην πραγματικότητα ο παουπερισμός αυξήθηκε πάνω από το μέσο όρο των ετών της περιόδου από το 1841 μέχρι το 1848, και αυτό, παρά το ελεύθερο εμπόριο, το λιμό, την ευημερία, παρά το χρυσό της Αυστραλίας και το μεταναστευτικό ρεύμα. Με αυτήν την ευκαιρία μπορώ επίσης να σημειώσω ότι ο αριθμός των εγκληματιών έχει επίσης αυξηθεί, και μια ματιά στο The Lancet, ένα ιατρικό περιοδικό, αποδεικνύει ότι η νόθευση και η δηλητηρίαση των τροφίμων συμβαδίζει με το ελεύθερο εμπόριο. Κάθε βδομάδα το περιοδικό The Lancet προκαλεί νέο πανικό στο Λονδίνο με την αποκάλυψη νέων μυστηρίων. Αυτό το περιοδι κό έχει συστήσει μια ολοκληρωμένη επιτροπή έρευνας από γιατρούς, χημικούς κλπ. για να εξετάσει τα τρόφιμα που πωλούνται στο Λονδίνο. Και η έκθεση λέει ότι τα πάντα είναι νοθευμένα και δη 12. Σημ. Met.: Στο αγγλικό κείμενο: η Επιτροπή του Νόμον για τους φτωχούς (Poor Law Board).

19 λητηριασμένα ο καφές, το τσάι, το ξίδι, το πιπέρι, τα μαριναρισμένα λαχανικά κλπ. Οι μέθοδοι της αστικής πολιτικής εμπορίου, τόσο του ελεύθερου εμπορίου όσο και του προστατευτισμού, δεν μπορούν, όπως είναι αυτονόητο, να ξεκαθαρίσουν αυτά τα φαινόμενα που αποτελούν απλώς τις φυσικές και αναγκαστικές συνέπειες της οικονομικής βάσης της αστικής κοινωνίας. Και η ύπαρξη ενός εκατομμυρίου πάουπερς στα βρετανικά φτωχοκομεία είναι εξίσου αχώριστα δεμένη με τη βρετανική ευημερία όσο και τα δεκαοχτώ με είκοσι εκατομμύρια χρυσού στην Τράπεζα της Αγγλίας. Αυτό πρέπει να ξεκαθαριστεί μια κι έξω στους αστούς φαντασιόπληκτους που από τη μία παρουσιάζουν ως αποτέλεσμα του ελεύθερου εμπορίου αυτό που είναι απλώς ένα αναγκαίο επακόλουθο της περιόδου ευημερίας του εμπορικού κύκλου και οι οποίοι από την άλλη περιμένουν πράγματα από την αστική ευημερία που αυτή δεν μπορεί να επιφέρει. Αφού το ξεκαθαρίσαμε αυτό μια κι έξω, δεν μπορεί να υπάρχει αμφιβολία ότι το έτος 1852 αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά έτη ευημερίας που απόλαυσε ποτέ η Αγγλία. Το ύψος των δημόσιων εσόδων παρά την κατάργηση του λεγάμενου φόρου των παραθύρων15, το τονάζ" που αποτυπώνεται στις καταστάσεις των ναυτιλιακών εται 13. Window tax: Φόρος που αποτελούνταν από δύο μέρη- ένα αρχικά σταθερό μέρος, σύμφωνα με το οποίο αποδιδόταν στην κυβέρνηση ένα σταθερό ποσό για το κάθε σπίτι και το οποίο αργότερα μετατράπηκε σε ένα ποσό ανάλογο της αξίας του σπιτιού- και ένα μεταβλητό μέρος που αποδιδόταν από τους ιδιοκτήτες σπιτιών με περισσότερα παράθυρα από αυτά που ορίζονταν νομικά, αρχικά 10, στη συνέχεια 7 και μετά 8.0 φόρος αυτός καταργήθηκε στις και αντικαταστάθηκε από ένα φόρο επί των κατοικημένων σπιτιών. 14. Σημ. Μετ.: Η χωρητικότητα ενός πλοίου σε τόνους

20 ριών, οι εξαγωγές, οι τιμές που καταγράφονται στην αγορά χρήματος και κυρίως η πρωτόγνωρη δραστηριότητα στις βιομηχανικές περιοχές -όλα αυτά τα στοιχεία αποτελούν αδιάψευστους μάρτυρες αυτού του γεγονότος. Ακόμα και η πιο επιφανειακή γνώση της ιστορίας του εμπορίου από την αρχή του 19ου αιώνα αρκεί για να πείσει τον οποιονδήποτε ότι δεν είναι μακριά η στιγμή στην οποία ο εμπορικός κύκλος θα περάσει στην περίοδο του παροξυσμού για να μεταπηδήσει στη συνέχεια στην περίοδο της υπερκερδοσκοπίας και του κραχ. «Αυτό αποκλείεται ^ φ ω νάζουν οι αστοί οπτιμιστές. «Σε καμία προηγούμενη περίοδο δεν υπήρχε τόσο λίγη κερδοσκοπία όπως στη σημερινή. Η σημερινή μας ευημερία βασίζεται στην παραγωγή προϊόντων άμεσης χρήσης, που καταναλώνονται με την ίδια σχεδόν ταχύτητα που εμφανίζονται στην αγορά και τα οποία αποφέρουν στους εργοστασιάρχες ένα επαρκές κέρδος, ενθαρρύνοντας έτσι τη νέα παραγωγή και μάλιστα σε ακόμα μεγαλύτερη έκταση.» Αυτό σημαίνει με άλλα λόγια ότι αυτό που χαρακτηρίζει τη σημερινή περίοδο ευημερίας είναι το γεγονός ότι το υπάρχον πλεόνασμα κεφαλαίου ριχνόταν και ρίχνεται κατευθείαν στη βιομηχανική παραγωγή. Μετά από την τελευταία έκθεση του ανώτατου επιθεωρητή εργοστασίων, του κύριου Leonard Homer, μόνο στα εργοστάσια βαμβακιού η ιπποδύναμη αυξήθηκε κατά ίππους. Η καταμέτρηση των εργοστασίων που μόλις τώρα αρχίζουν να κατασκευάζονται δεν έχει τέλος. Στη μια περίπτωση ένα κλωστήριο με 150 ίππους ιπποδύναμη, στην άλλη περίπτωση ένα υφαντουργείο με 600 αργαλειούς παρασκευής έγχρωμων υφασμάτων, στην άλλη ξανά ένα κλωστήριο με αδράχτια και 620 ίππους ιπποδύναμη, ένα ακόμα κλωστοϋφαντουργείο με 200, ένα πέμπτο με 300 ίππους ιπποδύναμη κλπ

21 Ωστόσο η μεγαλύτερη εργοστασιακή μονάδα θα ανεγερθεί στο Μπράντφορντ (Γιορκσάιρ) για την παραγωγή αλπακά και συνθετικών υφασμάτων. «Το μέγεθος αυτής της εγκατάστασης, που ανεγείρεται από τον κύριο Titus Salt, μπορεί να γίνει αντιληπτό από το γεγονός ότι υπολογίζεται να επεκταθεί σε μια επιφάνεια έξι έικρ". Το βασικό κτήριο θα είναι ένα ογκώδες τούβλινο οικοδόμημα αξιόλογων αρχιτεκτονικών αξιώσεων, του οποίου η μοναδική αίθουσα θα έχει μήκος540πόδια'6. Μόνο μηχανές αναγνωρισμένης αξίας και τελευταίας τεχνολογίας θα χρησιμοποιηθούν. Οι ατμομηχανές που θέτουν σε κίνηση μια τέτοια τεράστια μάζα μηχανών θα παραχθούν από την εταιρία Fairbaim στο Μάντσεστερ και υπολογίζεται ότι θα έχουν ιπποδύναμη ίππων. Μόνο οι εγκαταστάσεις παραγωγής αερίου θα ισούνται σε μέγεθος με μία μικρή πόλη και θα βασίζονται στο σύστημα υδρογονανθράκων του White. Υπολογίζεται ότι θα χρειαστούν5.000φώτα, που θα καταναλώνουν ημερησίως κυβικά πόδια αερίου. Στον άμεσο περίγυρο αυτής της τεράστιας εγκατάστασης ο κύριος Salt κατασκευάζει 700μικρά σπίτια για τους εργάτες.» 1 Τι συνεπάγεται τώρα αυτή η κολοσσιαία επένδυση κεφαλαίου στην άμεση βιομηχανική παραγωγή; Μήπως ότι δε θα εμφανιστεί η κρίση; Σε καμία περίπτωση. Αντίθετα, θα είναι πολύ πιο επικίνδυνη στο χαρακτήρα της από την κρίση του 1847, καθώς τότε η κρίση είχε περισσότερο το χαρακτήρα της 15. Σημ. Μετ.: 1έικρ = 4.046,8 τ.μ. 16. Σημ. Μετ.: Το πόδι («feet» στα αγγλικά) είναι μονάδα μέτρησης του μήκους σε διάφορα συστήματα, κυρίως στις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο. Ανάλογα με το σύστημα μέτρησης, ισούται με το 14 ως το Ά του μέτρου. 17. The Economist,

22 χρηματικής και εμπορικής κρίσης και όχι τόσο της βιομηχανικής κρίσης. Αυτήν τη φορά θα πλήξει με τη μεγαλύτερη σφοδρότητα τις βιομηχανικές περιοχές. Ας ανακαλέσουμε στη μνήμη μας το χωρίς προηγούμενο παράδειγμα της στασιμότητας της περιόδου , που επίσης αποτελούσε άμεσο αποτέλεσμα της βιομηχανικής υπερπαραγωγής. Όσο περισσότερο πλεονάζον κεφάλαιο συγκεντρώνεται στη βιομηχανική παραγωγή, αντί να διαιρείται στα πολυποίκιλα κανάλια της κερδοσκοπίας, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η έκταση της κρίσης, τόσο μεγαλύτερη η διάρκεια και η αμεσότητα με την οποία η κρίση θα πλήξει τη μάζα των εργατών, αλλά και την ελίτ της αστικής τάξης. Και αν τη στιγμή της στροφής ολόκληρη η τεράστια ποσότητα εμπορευμάτων που ήδη έχει ριχτεί στην αγορά μετατρέπεται αμέσως σε μια δυσκίνητη σαβούρα, πόσο περισσότερο θα ισχύει αυτό στην περίπτωση αυτών των πολυάριθμων επεκτεινόμενων ή νεοανεγερμένων εργοστασίων, που μόλις επρόκειτο να ξεκινήσουν την παραγωγική διαδικασία και για τα οποία είναι ζήτημα ζωής ή θανάτου να μπορούν να ξεκινήσουν αμέσως τις εργασίες τους; Κάθε φορά που το κεφάλαιο εγκαταλείπει τα συνηθισμένα κανάλια κυκλοφορίας του στον εμπορικό κόσμο, δημιουργείται ένας πανικός που διεισδύει μέχρι και στα διευθυντικά σαλόνια της Τράπεζας της Αγγλίας ένα τέτοιο sauve qui peut18θα επικρατήσει σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό στην περίπτωση που τεράστια ποσά έχουν μετατραπεί σε πάγιο κεφάλαιο με τη μορφή των εργοστασίων, των μηχανών κλπ., τα οποία άρχισαν να δουλεύουν ακριβώς όταν ξέσπασε η κρίση ή τα οποία εν μέρει απαιτούν επιπλέον ποσά κυκλοφορούντος κεφαλαίου για να είναι πραγματικά έτοιμα να λειτουργήσουν παραγωγικά. 18. «Ο σ(ί>ζων εαυτόν σωθήτω.» - 22-

23 Από το Friend o f India παίρνω και άλλο ένα γεγονός που είναι ενδεικτικό για το χαρακτήρα της επικείμενης κρίσης. Το περιοδικό περιέχει μια στατιστική για το εμπόριο με την Καλκούτα το 1852, από το οποίο απορρέει ότι η αξία των εμπορευμάτων από βαμβάκι, των νημάτων και των κλωστών που εισήχθησαν στην Καλκούτα το 1851, ανήλθε σε στερλίνες, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στα δύο τρίτα του συνολικού εμπορίου. Φέτος, το συνολικό ποσό αυτών των εισαγωγών θα είναι ακόμα μεγαλύτερο. Οι εισαγωγές στη Βομβάη, το Μαντράς, τη Σιγκαπούρη δεν περιλαμβάνονται σε αυτά τα νούμερα. Ωστόσο η κρίση του 1847 έδωσε τέτοιες πληροφορίες για το εμπόριο με την Ινδία, ώστε κανείς να μην μπορεί να τρέφει την παραμικρή αμφιβολία για το ποιες είναι οι συνέπειες της βιομηχανικής ευημερίας κατά την οποία οι εισαγωγές της «Ινδικής μας Αυτοκρατορίας» ισοδυναμούν με τα δύο τρίτα του συνόλου. Αυτά όσον αφορά το χαρακτήρα της καταστροφής που πρόκειται να διαδεχτεί τη σημερινή ευημερία. Μερικά συμπτώματα, όπως η πληθώρα του χρυσού στην Τράπεζα της Αγγλίας και οι περίεργες περιστάσεις κάτω από τις οποίες λαμβάνει χώρα αυτή η βίαιη εισροή ράβδων χρυσού, οδηγούν στην πρόβλεψη ότι αυτή η καταστροφή θα ξεσπάσει το To 1892 ο Ένγκελς έγραφε στον πρόλογο της δεύτερης έκδοσης Της κατάστασης της εργατικής τάξης πτην Αγγλία για τις κυκλικές περιόδους της βιομηχανικής κρίσης στις αρχές του 19ου αιώνα: «Στο κείμενο η κυκλική περίοδος των μεγάλων βιομηχανικών κρίσεων καθορίζεται στα πέντε χρόνια. Α υτό ήταν το χρονικό διάστημα που προέκ υπτε από την πορεία των γεγονότων από το 1825μέχρι το Η ιστορία της βιομηχανίας απότο Ι842μέχριτο 1868 απέδειξε όμως ότι η πραγματική περίοδος είναι δεκάχρονη, ότι οι ενδιάμεσες κρίσεις ήταν δευτερεύουσας σημασίας και από το 1842 και μετά ήταν όλο και λιγότερες.» Το 1883 ο Ένγκελς πρό

24 Αυτήν τη στιγμή στα θησαυροφυλάκια της Τράπεζας της Αγγλίας υπάρχει αποθηκευμένος χρυσός αξίας στερλινών. Αυτήν την εισροή χρυσού προσπαθούν να την εξηγήσουν από την υπερπαραγωγή χρυσού στην Αυστραλία και την Καλιφόρνια. Μ ια γρήγορη ματιά στα γεγονότα αποδεικνύει πόσο λάθος είναι αυτή η άποψη. Τα αυξημένα αποθέματα ράβδων χρυσού στην Τράπεζα της Αγγλίας σημαίνουν στην πραγματικότητα απλώς ότι έχουν μειωθεί οι εισαγωγές άλλων εμπορευμάτων- με άλλα λόγια, ότι οι εξαγωγές ξεπερνάνε κατά πολύ τις εισαγωγές. Οι τελευταίες εμπορικές εκθέσεις20 δείχνουν πράγματι μια σημαντική μείωση των εισαγωγών κάνναβης, ζάχαρης, τσαγιού, καπνού, κρασιών, μαλλιού, σπόρων, λαδιών, κακάο, αλευριού, λουλακιού, δερμάτων, πατατών, λαρδιού, χοιρινού κρέατος, βουτύρου, τυριών, ζαμπόν, χοιρινού λίπους, ρυζιού, καθώς και όλων σχεδόν των βιομηχανικών προϊόντων της ηπειρωτικής Ευρώπης και των βρετανικών Ινδιών.2' Το 1850 και το 1851 ήταν οπωσδήποτε έτη στα οποία είχαν σημειωθεί υπερβολικές εισαγωγές- το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με τις αυξημένες τιμές του αλευριού και σθεσε: «Οδεκάχρονος κύκλος αναπτύχθηκε κυρίως από το Ι847(εξαιτίας της παραγωγής χρυσού στην Αυστραλία καί την Καλιφόρνια χαι την επακόλουθη ολοκληρ<ϋηκή δημιουργία της παγκόσμιας αγοράς).» (Φρ. Ένγκελς, γράμμα στον Μπέμπελ, 10/11Μάη 1883) Μαρξ εννοεί εδώ τις δημόσιες εκθέσεις για το εξωτερικό εμπόριο: «Accounts relating totrade and Navigation, Customs Duties and Tonnage of Vessels» («Εκθέσεις για το εμπόριο καιτη ναυσιπλοΐα, τους τελωνειακούς δασμούς και το τονάζ των πλοίων»), Αποσπάσματα αυτών των εκθέσεων δημοσιεύονταν τακτικά στο Economist. Έτσι, στο Economist της δημοσιεύτηκε η έκθεση για τους οχτώ μήνες μέχρι την Βλ.«Accounts Relating totrade and Navigation. For the Eight Months Ended September 5,1852», The Economist, αρ. φύλλου 476,

25 των δημητριακών, ως συνέπεια της κακής σοδειάς, προκαλούν τώρα την πτωτική τάση στις εισαγωγές. Μόνο η εισαγωγή του λιναριού και του βαμβακιού σημειώνει αύξηση. Αυτό το πλεόνασμα των εξαγωγών επί των εισαγωγών εξηγεί γιατί η συναλλαγματική ισοτιμία είναι ευνοϊκή για την Αγγλία. Από την άλλη μεριά, λόγω της ισοσκέλισης αυτής της πληθώρας εξαγωγών από το χρυσό, μεγάλα ποσά αγγλικού κεφαλαίου μένουν ανεκμετάλλευτα αυξάνοντας έτσι τα αποθέματα των τραπεζών. Οι τράπεζες και οι ιδιώτες αναζητούν μανιωδώς κάποια ευκαιρία για να αξιοποιήσουν αυτό το ανενεργό κεφάλαιο. Εκεί οφείλονται και η σημερινή αφθονία του προς δανεισμό κεφαλαίου, καθώς και τα χαμηλά επιτόκια. Το προεξοφλητικό επιτόκιο για τις συναλλαγματικές άριστης ποιότητας και υψηλής φερεγγυότητας κυμαίνεται μεταξύ ΡΑ και 2%. Σε κάθε Ιστορία τον Εμπορίου, όπως,π.χ., στη History o f Prices τον Tooke, βλέπουμε όμως ότι η ταυτόχρονη εμφάνιση τέτοιων συμπτωμάτων -όπως η ασυνήθιστη συσσώρευση ράβδων χρυσού στα υπόγεια της Τράπεζας της Αγγλίας, το πλεόνασμα των εξαγωγών επί των εισαγωγών, η ευνοϊκή συναλλαγματική ισοτιμία, η υπερπληθώρα του προς δανεισμό κεφαλαίου και τα χαμηλά επιτόκια- κανονικά μας εισάγουν σε αυτήν τη φάση του εμπορικού κύκλου, όπου η ευημερία μετατρέπεται σε παροξυσμό κατά τον οποίο από τη μια γίνονται υπέρμετρες τοποθετήσεις κεφαλαίων στις εισαγωγές και από την άλλη φουντώνει στα σίγουρα η άγρια κερδοσκοπία σε κάθε είδους δελεαστικά απατηλά σχέδια. Αυτό το στάδιο του παροξυσμού είναι απλώς το τελευταίο πριν το στάδιο της καταστροφής. Ο παροξυσμός αποτελεί το ανώτερο σημείο της ευημερίας- ωστόσο δε δημιουργεί αυτός την κρίση, αλλά προκαλεί το ξέσπασμά της. Γνωρίζω πολύ καλά ότι οι επίσημοι οικονομικοί μάντεις

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση ξεκίνησε στα τέλη του 18 ου αιώνα από την Μ.Βρετανία.

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΘΕΜΑ Α1 ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Λευκωσία, 29-03-2010 ΘΕΜΑ: «Το Εξωτερικό Εμπόριο της Κύπρου» Το εξωτερικό εμπόριο της Κύπρου χαρακτηρίζεται από τις δυσανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι (1886-1964) Καρλ Πολάνυι Ούγγρος διανοητής νομάδας εβραϊκής καταγωγής με έντονη πνευματική και πολιτική δράση, θεμελιωτής του κλάδου της

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου

Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου Ιανουάριος - Απρίλιος Καταναλωτική δαπάνη εισερχόμενου τουρισμού σε έξι Μεσογειακές χώρες, με επιμέρους στοιχεία για την Ελλάδα Αύγουστος 2 Αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος Θεσσαλονίκη, 23/05/13 Σκοπός της µελέτης:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010 Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009 Γενικά χαρακτηριστικά Η διεθνής οικονομική κρίση, που άρχισε να πλήττει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία από το

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης)

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης) Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης) Το Ηνωμένο Βασίλειο κατατάσσεται στην πέμπτη θέση του παγκόσμιου πίνακα εισαγωγέων ελαιολάδου του FAO βάση των εισαγομένων ποσοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα H ενεργειακή εξάρτηση της ΕΕ ανήλθε στο 44% το 1995, θα έχει αυξηθεί κατά 65% μέχρι το 2025 και έως και 80% για το φυσικό αέριο. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 10 Ιουνίου 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Απαντήσεις Θεμάτων Επαναληπτικών Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων & Εσπερινών Γενικών Λυκείων ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σχολικό βιβλίο, σελ. 31: «η εθνική πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση Ε. ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: Ολιγόλεπτο Θέµατα: 3 Η βιοµηχανική επανάσταση ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών 1 Ισοτιµία Δολαρίου Στερλίνας, 1870-2011 $6.00$$ $5.00$$ $4.00$$ $3.00$$ $2.00$$

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1Η ΕΛΙ Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕ ΕΞΕΤΑΕΙ Γ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ: ΙΤΟΡΙΑ ΥΝΟΛΟ ΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΕΡΙ (4) ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία Η Χάρτα ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ Εκείνη την εποχή η περιοχή που καλύπτει τη σημερινή Ελλάδα ήταν τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Ρήγας σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη, έμαθε γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά και

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης, Στατιστικολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού Κανόνας Χρυσού Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1870-1973 Βασικές αρχές λειτουργίας Ιστορικά (ποια περίοδο καλύπτει) Εξωτερική ισορροπία (ισοζύγιο πληρωμών ισοσκελισμένο)

Διαβάστε περισσότερα

Το κατά κεφαλή ΑΕΠ σε σχέση με τον κοινοτικό μέσο όρο. Παραγωγικότητα της εργασίας.

Το κατά κεφαλή ΑΕΠ σε σχέση με τον κοινοτικό μέσο όρο. Παραγωγικότητα της εργασίας. 1 Κος ΘΕΟΣ: (Μηχανικός. Την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων κατείχε θέση στον κρατικό μηχανισμό, η οποία είχε σχέση με τη χρηματοδότηση των Ολυμπιακών έργων και γενικότερα της αναπτυξιακής πολιτικής της

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Σύμφωνα με το πιο πρόσφατο ενημερωτικό δελτίο του αρμόδιου Υπουργείου Οικονομικών (web: http://www.minfin.bg/en/page/542) και τα ενημερωμένα στατιστικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014

Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014 Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014 Οι εξαγωγές αποτελούν το «κλειδί» για την αναθέρµανση της ελληνικής οικονοµίας. Με δεδοµένη την αδυναµία της εγχώριας αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οι διεθνείς συναλλαγές και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα... 17 Ι. Η αρχή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων... 17 Α. Κόστος εργασίας και εξειδικεύσεις...

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Γενικού Γραμματεία Καταναλωτή Γιάννη Οικονόμου

Ομιλία του Γενικού Γραμματεία Καταναλωτή Γιάννη Οικονόμου Ομιλία του Γενικού Γραμματεία Γιάννη Οικονόμου σε συνέδριο της ΕΕΤΤ για το ευρυζωνικό δίκτυο Κυρίες και Κύριοι, Αγαπητοί φίλοι Με μεγάλη χαρά αποδέχτηκα την πρόσκληση της ΕΕΤΤ, για να συμμετάσχω στο συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική 1. Διεθνές εμπόριο, Διεθνής Εμπορική Πολιτική και Διεθνείς Εμπορικές Συμφωνίες και Θεσμοί 2. Μακροοικονομική Ανοικτών

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη

α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη Σελ. 122 3. Οι ανακαλύψεις α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων Η αναζήτηση νέων δρόμων είναι αναγκαία εξαιτίας : της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007 Α Όνομα: Επώνυμο: Αριθμός Μητρώου: Έτος: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του 1. Η χώρα Α έχει 10.000 μονάδες εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ....3 ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 1. Ακαθάριστος κύκλος εργασιών....4 2. Λειτουργικό Κέρδος....7 3. Άποψη για την οικονομική κρίση... 10 4. Τα περισσότερο σημαντικά επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό. Θεωρητικές Σημειώσεις 2. Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου

Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό. Θεωρητικές Σημειώσεις 2. Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου Πάνω από 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι σε όλο τον κόσμο είναι μέλη συνεταιρισμών Οι συνεταιριστικές επιχειρήσεις, παρέχουν πάνω από 100.000.000

Διαβάστε περισσότερα

aγρoterra #14 Αγροτικές εξαγωγές Τα προϊόντα-πρωταγωνιστές τού αύριο Πλήρης οδηγός για την αλόη και η ελληνική εμπειρία 14/09/2013

aγρoterra #14 Αγροτικές εξαγωγές Τα προϊόντα-πρωταγωνιστές τού αύριο Πλήρης οδηγός για την αλόη και η ελληνική εμπειρία 14/09/2013 π ε ρ ι ο δ ι κ η ε κ δ ο σ η τ η ς ε φ η μ ε ρ ι δ α σ ε π ε ν δ υ τ η σ aγρoterra #14 14/09/2013 Μάρκετινγκ Εξάγεις; Χτίσε τον «μύθο» των προϊόντων σου Καλλιέργειες Λαχανικά: Μπορούμε να γίνουμε ο κήπος

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013)

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) 1 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) Κύριε Υπουργέ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, φίλε Θανάση Τσαυτάρη, Υψηλοί προσκεκλημένοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ O ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΕΠΙΠΛΕΟΝ 12,2 ΔΙΣ ΕΤΗΣΙΩΣ ΑΝ ΕΝΙΣΧΥΘΕΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, ΤΟ BRANDING ΚΑΙ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές τουρισμού γκολφ στην Ελλάδα σε σύγκριση με άλλες χώρες

Προοπτικές τουρισμού γκολφ στην Ελλάδα σε σύγκριση με άλλες χώρες Προοπτικές τουρισμού γκολφ στην Ελλάδα σε σύγκριση με άλλες χώρες Ονοματεπώνυμο: Γεωργίου Παναγιώτης 113125 Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: Γιωργής Κριτσωτάκης Δεκέμβριος 2014 Γκολφ - Τουρισμός Readman

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo.

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo. Η μπύρα στην αγορά της Γαλλίας ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η μπύρα στην Γαλλία δεν είναι τόσο δημοφιλής όσο είναι ο οίνος. Το συγκεκριμένο ποτό δεν έχει την παράδοση και την φήμη που έχει σε άλλες ευρωπαϊκές

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου Θέμα Α1 Να σημειώσετε στο τέλος κάθε πρότασης Σ (Σωστό) αν θεωρείτε ότι η πρόταση είναι σωστή ή Λ(Λάθος) αν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσιάσεις από τα παιδιά των τάξεων Ε και Στ, στα πλαίσια του μαθήματος «Γνωρίζω τον κόσμο μου»

Παρουσιάσεις από τα παιδιά των τάξεων Ε και Στ, στα πλαίσια του μαθήματος «Γνωρίζω τον κόσμο μου» Παρουσιάσεις από τα παιδιά των τάξεων Ε και Στ, στα πλαίσια του μαθήματος «Γνωρίζω τον κόσμο μου» ΣΗΜΑΙΑ ΓΑΛΛΙΑΣ Χριστόδουλος Λουκία ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ Η ΓΑΛΛΙΑ ; 65 700 000 632 760 km2 ΤΟ ΠΑΡΙΣΙ ΤΑ ΓΑΛΛΙΚΑ ΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

-Τσούνης Βασίλης -Κωνσταντίνος Αθανασόπουλος -Σαΐνι Σιμράν -Χρυσάνθη Ροδάτου -Χρήστος Ζέρβας

-Τσούνης Βασίλης -Κωνσταντίνος Αθανασόπουλος -Σαΐνι Σιμράν -Χρυσάνθη Ροδάτου -Χρήστος Ζέρβας -Τσούνης Βασίλης -Κωνσταντίνος Αθανασόπουλος -Σαΐνι Σιμράν -Χρυσάνθη Ροδάτου -Χρήστος Ζέρβας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟ ΑΛΑΤΙ, ΠΗΓΗ ΖΩΗς ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ Η ιστορία του ανθρώπου, τουλάχιστον από την δέκατη χιλιετία π.χ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από

Διαβάστε περισσότερα

3. Να εξηγήσετε γιατί η αστική επανάσταση δεν κατόρθωσε να επιβληθεί και να οδηγήσει τη Ρωσία σ ένα φιλελεύθερο δηµοκρατικό πολίτευµα.

3. Να εξηγήσετε γιατί η αστική επανάσταση δεν κατόρθωσε να επιβληθεί και να οδηγήσει τη Ρωσία σ ένα φιλελεύθερο δηµοκρατικό πολίτευµα. Β. ΑΝΟΙΚΤΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. Λαµβάνοντας υπόψη σας τα εθνικά, κοινωνικά, οικονοµικά και πολιτικά χαρακτηριστικά της τσαρικής Ρωσίας καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ Α.Β.Ε.

ΕΚ ΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ Α.Β.Ε. ΕΚ ΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ Α.Β.Ε. Στα πλαίσια της συµµετοχής της MERIT Α.Χ.Ε.Π.Ε.Υ. στη δηµόσια εγγραφή της Εκδοτικός Οργανισµός Λιβάνη Α.Β.Ε. στο Χ.Α.Α, σας αποστέλλουµε πληροφοριακό υλικό σχετικά µε

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Εργαζόμενος - Εργοδότης

Εργαζόμενος - Εργοδότης Οικονομική δραστηριότητα στην Αρχαία Ελλάδα Εργαζόμενος - Εργοδότης Καταναλωτή Επενδυτές Εργαστήρι 1 Η Πρώτη του Μάη δεν είναι αργία είναι απεργία Εικόνες από την απεργία στο Σικάγο 1886 8ώρες δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

Αγορές. in DEEP ANALYSIS. Μείωση του Συστημικού Κινδύνου στις Διεθνείς Αγορές. Α γ ο ρ έ ς. Κύρια Σημεία

Αγορές. in DEEP ANALYSIS. Μείωση του Συστημικού Κινδύνου στις Διεθνείς Αγορές. Α γ ο ρ έ ς. Κύρια Σημεία Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Αγορές Μείωση του Συστημικού Κινδύνου στις Διεθνείς Αγορές του Στρατή Κωνσταντίνου in DEEP ANALYSIS Η κατανομή του πλούτου μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Τρίληµµα των Ανοικτών Οικονοµιών 1. Σταθερότητα και Ελεγχος Συναλλαγματικής Ισοτιμίας 2. Χρήση Νομισματικής Πολιτικής για Εσωτερική Ισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Τίτλος: Η ιστορία επαναλαμβάνεται. Μπορεί η Ελλάδα να διδαχθεί από την ιστορία του παρελθόντος; [στα πλαίσια της οικονομικής ύφεσης] ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η ιστορία κάνει συνεχώς κύκλους.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ

ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονομικών Μονάδων & Οργανισμών (ΔΔΟΜΟ)» με κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση" Θεματική Ενότητα 2 ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Ακαδημαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική και βιομηχανική παραγωγή. Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Β Γυμνασίου Αγροτική παραγωγή: Ελλάδα Νορβηγία Γεωγραφία

Αγροτική και βιομηχανική παραγωγή. Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Β Γυμνασίου Αγροτική παραγωγή: Ελλάδα Νορβηγία Γεωγραφία Αγροτική και βιομηχανική παραγωγή Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Β Γυμνασίου Αγροτική παραγωγή: Ελλάδα Νορβηγία Γεωγραφία Περιγραφή Η Ελλάδα και η Νορβηγία είναι δύο ευρωπαϊκές χώρες. Η πρώτη είναι μέλος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟΥ Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων 1. Στοιχεία αγοράς αποξηραμένων φρούτων στο Ηνωμένο Βασίλειο

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟΥ Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων 1. Στοιχεία αγοράς αποξηραμένων φρούτων στο Ηνωμένο Βασίλειο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟΥ Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων 1 Λονδίνο, Ιούλιος 2013 Στοιχεία αγοράς αποξηραμένων φρούτων στο Ηνωμένο Βασίλειο 1. Κατανάλωση Το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί,

Διαβάστε περισσότερα

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών - Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία, το δ τρίμηνο 2014, το βουλγαρικό ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 1,3% σε ετήσια βάση και κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση. Σε ό,τι αφορά το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Ρ. Χάουσμαν: Η λύση βρίσκεται στις εξαγωγές Κέρδος online 10/6/2011 15:26 http://www.kerdos.gr/default.aspx?id=1511781&nt=103 Περισσότερα προβλήματα θα δημιουργούσε παρά θα επέλυε τυχόν έξοδος της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

OECD Science, Technology and Industry: Scoreboard 2005. Επιστήμη, Τεχνολογία και Βιομηχανία: Πίνακας Αποτελεσμάτων του ΟΟΣΑ 2005.

OECD Science, Technology and Industry: Scoreboard 2005. Επιστήμη, Τεχνολογία και Βιομηχανία: Πίνακας Αποτελεσμάτων του ΟΟΣΑ 2005. OECD Science, Technology and Industry: Scoreboard 2005 Summary in Greek Επιστήμη, Τεχνολογία και Βιομηχανία: Πίνακας Αποτελεσμάτων του ΟΟΣΑ 2005 Περίληψη στα ελληνικά Σύνοψη Η μακροπρόθεσμη τάση προς την

Διαβάστε περισσότερα

Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α

Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α1.1 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Αποκαλυπτική έρευνα της RE/MAX Europe για την κατοικία στην Ελλάδα

Αποκαλυπτική έρευνα της RE/MAX Europe για την κατοικία στην Ελλάδα Αποκαλυπτική έρευνα της RE/MAX Europe για την κατοικία στην Ελλάδα Οι κάτοικοι στην Ελλάδα μετακομίζουν κατά μέσο όρο 3 έως 5 φορές στη ζωή τους, διαμένουν σε ιδιόκτητη κατοικία σε ποσοστό περίπου 70%,

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις*

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* 116 ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* Στο άρθρο με τίτλο «Κρίσεις: Είναι δυνατόν να αποτελούν κατασκευασμένο προϊόν;» εξετάστηκε η προκληθείσα, από μια ομάδα μεγάλων τραπεζιτών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΑΓΟΡΑΣ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΑ...3. Εισαγωγή...3. Εγχώρια παραγωγή τυροκομικών...3. Καταναλωτικές προτιμήσεις...4. Δίκτυα διανομής...

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΑΓΟΡΑΣ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΑ...3. Εισαγωγή...3. Εγχώρια παραγωγή τυροκομικών...3. Καταναλωτικές προτιμήσεις...4. Δίκτυα διανομής... Έρευνα αγοράς Τοµέας τυροκοµικών προϊόντων στη Γαλλία Γραφείο Οικονοµικών και Εµπορικών Υποθέσεων Πρεσβείας Παρισίων Παρίσι, Απρίλιος 2013 1 Περιεχόμενα ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΑΓΟΡΑΣ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ...3 Εισαγωγή...3 Εγχώρια

Διαβάστε περισσότερα

Precious Metals Greece. Starter Kit 1. Gold & Silver guide. Precious Metals Greece www.preciousmetalsgreece.com info@preciousmetalsgreece.

Precious Metals Greece. Starter Kit 1. Gold & Silver guide. Precious Metals Greece www.preciousmetalsgreece.com info@preciousmetalsgreece. Starter Kit 1 Precious Metals Greece Gold & Silver guide. Precious Metals Greece www.preciousmetalsgreece.com info@preciousmetalsgreece.com Αγαπητέ επενδυτή, Σε ευχαριστούμε για το ενδιαφέρον σου προς

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία για τις Άμεσες Ξένες Επενδύσεις από και προς το Ηνωμένο Βασίλειο

Στοιχεία για τις Άμεσες Ξένες Επενδύσεις από και προς το Ηνωμένο Βασίλειο ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ 1 Λονδίνο, 4 Δεκεμβρίου 215 Στοιχεία για τις Άμεσες Ξένες Επενδύσεις από και προς το Ηνωμένο Βασίλειο Σύμφωνα με τα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08)

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) (συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) Φ.Κ.: ας επιστρέψουμε τώρα στο μεγάλο θέμα της ημέρας σε παγκόσμια κλίμακα, της Αμερικάνικές προκριματικές εκλογές. Πήραμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης,

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Η Επιχειρηματική Ευκαιρία Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Υπάρχουν έρευνες οι οποίες δείχνουν ότι στους περισσότερους επιχειρηματίες που ξεκινούν για πρώτη φορά μια επιχείρηση, τελειώνουν τα χρήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης

Διαβάστε περισσότερα

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap. 1 Eurochambers Economic Survey 2011 Οκτώβριος 2010 TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.gr GALLUP INTERNATIONAL ASSOCIATION 2 ΠΙΚΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

- Τη Λιανική πώληση οικιακού εξοπλισμού (IKEA), - Τη Λιανική πώληση αθλητικών ειδών (INTERSPORT),

- Τη Λιανική πώληση οικιακού εξοπλισμού (IKEA), - Τη Λιανική πώληση αθλητικών ειδών (INTERSPORT), FOURLIS Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Ο Όμιλος FOURLIS μετράει 60 χρόνια ιστορίας από την ίδρυσή του, ως ομόρρυθμη τότε εταιρεία, το 1950 με την επωνυμία «Α. ΦΟΥΡΛΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ Ο.Ε.». Σήμερα ο

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΡΕΑΤΩΝ (σε τόνους)

ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΡΕΑΤΩΝ (σε τόνους) ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΡΕΑΤΟΣ Παραγωγή, Αγορά, Εξωτερικό εμπόριο ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΡΕΑΤΟΣ Το 2013, η ισπανική παραγωγή χοιρινού κρέατος έφθασε τα 3,44 εκατομμύρια τόνους και ο αριθμός των σφαγέντων ζώων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός»

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός» ΘΕΜΑΤΑ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑ Α Α. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός» 8 ΜΟΝΑ ΕΣ 2. Ποιοι ήταν οι λόγοι της ίδρυσης και ποια τα αποτελέσµατα της δραστηριότητας

Διαβάστε περισσότερα

Case Study: Επιχειρηματικό Σχέδιο ενός νέου επιχειρηματία

Case Study: Επιχειρηματικό Σχέδιο ενός νέου επιχειρηματία Case Study: Επιχειρηματικό Σχέδιο ενός νέου επιχειρηματία Επιχειρηματικό Σχέδιο Υποβολή αίτησης δανείου για άνοιγμα φούρνου σε νησί Παρασκευή ψωμιού και γλυκών Χρηματοδοτικές Ανάγκες 3 Φούρνοι 18.000 2

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών! «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &!Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)»! µε κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση"!

Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών! «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &!Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)»! µε κατεύθυνση τη Στρατηγική Διοίκηση! Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)» µε κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση" Θεµατική Ενότητα 1 ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ακαδηµαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010 Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Αύγουστο του 2010 το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών διαμορφώθηκε σε 259 εκατ.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Οι κυριότερες μορφές χρήματος σήμερα είναι: Τα χαρτονομίσματα Τα κέρματα Οι επιταγές

ΜΟΡΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Οι κυριότερες μορφές χρήματος σήμερα είναι: Τα χαρτονομίσματα Τα κέρματα Οι επιταγές ΚΕΦ. 5 ΧΡΗΜΑ Τα πολύ παλιά χρόνια η ανταλλαγή των αγαθών γινόταν απευθείας χωρίς τη μεσολάβηση του χρήματος. Γινόταν δηλαδή Αντιπραγματισμός ή φυσική ανταλλαγή (έδινε προϊόντα και έπαιρνε προϊόντα, έκανε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ 23-01-2014. οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ 23-01-2014. οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και ΣΕΛ.210 οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και τρεις εκπαιδευτικοί από το Γυμνάσιο Ξηροκαμπίου Λακωνίας. Η Βουλή τούς καλωσορίζει. (Χειροκροτήματα απ όλες τις πτέρυγες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ *

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ * ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ * Διαπιστώσεις Διαπίστωση Ι: Ο όγκος και η αξία των εξαγωγών ελληνικών ελιών στην Ιαπωνία -αν και σε αυξητική πορεία την τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ονοματεπώνυμο: Γαζώνας Θωμάς Αρ. μητρώου: 1207Μ065 Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Κατεύθυνση: Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα : Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Το σύστημα του Χρυσού

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

% Μεταβολή 08/07 44.367.891.178 12,13% 9,67% 42.277.469.831 11,21% 6,08% 4.785.906.605 1,31% 3,39% 7.098.635.823 1,88% 7,45%

% Μεταβολή 08/07 44.367.891.178 12,13% 9,67% 42.277.469.831 11,21% 6,08% 4.785.906.605 1,31% 3,39% 7.098.635.823 1,88% 7,45% Εµπορικό Ισοζύγιο Για το, ο όγκος εµπορίου της Ιταλίας ανήλθε σε 743 δισ. ευρώ, εκ των οποίων οι ιταλικές εξαγωγές ήταν 365 δισ. ευρώ και οι εισαγωγές 377 δισ. ευρώ. Το έλλειµµα του εµπορικού ισοζυγίου

Διαβάστε περισσότερα