ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ"

Transcript

1

2

3 ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

4

5 Κ Α Ρ Λ Μ Α Ρ Ξ - Φ Ρ ΙΝ ΤΡ ΙΧ Ε Ν Γ Κ Ε Λ Σ ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Μετάφραση: ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΠΑΛΩΜΕΝΟΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ ΑΘΗΝΑ 2011

6 ISBN Σύγχρονη Εποχή Εκδοτική ΑΕΒΕ Σόλωνος 130,10681 Αθήνα. Τηλ.: , fax:

7 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρούσα έκδοση της Σύγχρονης Εποχής αποτελεί συνέχεια της προσπάθειας για τη δημοσίευση ανέκδοτων μέχρι σήμερα έργων των Μαρξ και Ένγκελς στην ελληνική γλώσσα. Πρόκειται για μια σημαντική προσπάθεια, αφού το έργο τους αποτελεί τη στέρεη βάση πάνω στην οποία υψώνεται ολόκληρο το υπόλοιπο θεωρητικό οικοδόμημα του μαρξισμού-λενινισμού. Η βαθιά αφομοίωση αυτού του έργου αποτελεί απαραίτητο όρο για την κατανόηση των νομοτελειών της πολιτικής δράσης και για την περαιτέρω ανάπτυξη της επαναστατικής θεωρίας. Η συγκεκριμένη έκδοση περιλαμβάνει κείμενα των Μαρξ και Ένγκελς για την καπιταλιστική οικονομική κρίση. Η επιλογή των άρθρων έγινε από τη γερμανική έκδοση Marx Engels Werke(MEW) και την αγγλική έκδοση Marx Engels Collected Works (MECW). Τα κείμενα που περιλαμβάνονται είναι δύο ειδών: α) Αρθρα εφημερίδων τα οποία σχεδόν στο σύνολό τους είναι ανταποκρίσεις του Μαρξ από το Λονδίνο προς τη Νέα Υόρκη στο διάστημα που αυτός ήταν απεσταλμένος για την Ευρώπη της αμερικανικής εφημερίδας New York Daily Tribune ( ). Γι αυτόν το λόγο επικεντρώνουν το ενδιαφέρον τους στη βασική οικονομική κρίση αυτής της περιόδου (την κρίση του 1857) ταυτόχρονα με τις αναφορές, τον εντοπισμό ομοιοτήτων και διαφορών με τις προηγούμενες οικονομικές κρίσεις, αλλά και τις προβλέψεις για το μέλλον1. I. Πολλά από τα σχόλιά του για τις υπόλοιπες κρίσεις ο Μαρξ τα ενσωμάηοσε στο βασικό οικονομικό του έργο, Το Κεφάλαιο, αφού μετά από το 1861 είχε σταματήσει ουσιαστικά τη δημοσιογραφική του δραστηριότητα.

8 β) Αλληλογραφία ανάμεσα στους Μαρξ-Ένγκελς και άλλα στελέχη του εργατικού κινήματος, η οποία επικεντρώνεται στη μακροχρόνια ύφεση του τελευταίου τετάρτου του 19ου αιώνα. Η επικέντρωση των κειμένων στις καπιταλιστικές οικονομικές κρίσεις του 1857 και της περιόδου δεν είναι τυχαία, αφού αυτές οι δύο κρίσεις ήταν οι πιο σημαντικές για την ανάπτυξη του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής το 19ο αιώνα.2 Η κρίση του 1857 θεωρείται ως η πρώτη πραγματικά παγκόσμια οικονομική κρίση του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής, αφού διακρίνεται από τις προηγούμενες σε έκταση και ένταση, δεδομένου ότι ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής και οι αντιφάσεις του είχαν αναπτυχθεί σε επαρκή βαθμό σε αρκετές ακόμα χώρες πέρα από το Ηνωμένο Βασίλειο. Από την άλλη πλευρά, η οικονομική κρίση του 1873 και η μακροχρόνια ύφεση που ακολούθησε παρουσίαζαν νέα χαρακτηριστικά όσον αφορά την ένταση και τη διάρκειά τους -ως συνέπεια νέων εξελίξεων στην καπιταλιστική οικονομία, με σημαντικότερες την εμφάνιση και τη σταδιακή κυριαρχία της μετοχικής εταιρίας και το σπάσιμο του βιομηχανικού μονοπωλίου της Αγγλίας- τα οποία έθεσαν τους θεμελιωτές του επιστημονικού σοσιαλισμού μπροστά στην ανάγκη για περαιτέρω μελέτη αυτών των φαινομένων και για θεωρητική γενίκευσή τους, ανάγκη που αναδεικνύεται και από τα κείμενα που περιλαμβάνονται στην έκδοση. Για να εκτιμηθεί η συμβολή κάθε κειμένου στη διαμόρφωση της συνολικής θεωρίας του μαρξισμού-λενινισμού, πρέπει να συνυπολογιστεί η περίοδος της συγγραφής του. 2. Οι οικονομικές κρίσεις της περιόδου που έζησαν οι Μαρξ και Ένγκελς ήταν οι εξής: 1825, 1836, ,1866,1873, 1882 και 1890.

9 Τα κείμενα που περιλαμβάνονται στην έκδοση καλύπτουν μια μεγάλη χρονική περίοδο, την περίοδο από το 1852 μέχρι το Για να μπορέσουμε λοιπόν να κατανοήσουμε πώς εντάσσονται τα συγκεκριμένα κείμενα στη συνολική προσπάθεια αποκάλυψης των νομοτελειών της κεφαλαιοκρατικής παραγωγής από τους δύο θεμελιωτές του επιστημονικού σοσιαλισμού, αξίζει μια σύντομη αναφορά στην ερευνητική δουλειά κυρίως του Μαρξ, ο οποίος στο μεταξύ τους καταμερισμό ήταν περισσότερο επιφορτισμένος με τη μελέτη των ζητημάτων της Πολιτικής Οικονομίας και είναι και ο συντάκτης της πλειοψηφίας των κειμένων της έκδοσης. Ο Μαρξ, σύμφωνα με τα λεγάμενα του ίδιου, αναγκάστηκε για πρώτη φορά να ασχοληθεί με τα «λεγόμενα υλικά συμφέροντα» με αφορμή τα δημοσιογραφικά του καθήκοντα στην Εφημερίδα του Ρήνου την περίοδο Από τότε ξεκίνησε μια δεκαπεντάχρονη μελέτη των ζητημάτων που άπτονται της Πολιτικής Οικονομίας, η οποία επιταχύνθηκε μετά από την εγκατάσταση του Μαρξ στο Λονδίνο το Μετά από την περαιτέρω επεξεργασία του υλικού που είχε συγκεντρώσει, ο Μαρξ ξεκίνησε την προσπάθεια έκδοσής του με την έκδοση της Κριτικής της Πολιτικής Οικονομίας το 1859, που αποτελεί ουσιαστικά το πρώτο ολοκληρωμένο έργο του στο πεδίο της Πολιτικής Οικονομίας. Το υλικό αυτό αποτέλεσε αντικείμενο βαθύτερης επεξεργασίας τη δεκαετία του 1860, με κορύφωση την έκδοση του πρώτου τόμου του έργου Το Κεφάλαιο το 1867, ενώ την ίδια περίοδο ο Μαρξ επεξεργαζόταν και σημαντικό τμήμα του τρίτου τόμου και ένα μικρότερο τμήμα του δεύτερου τόμου Του Κεφαλαίου. Υπενθυμίζουμε ότι ο δεύτερος και ο τρίτος τόμος Του Κεφαλαίου εκδόθηκαν με ευθύνη και επιμέλεια του Ένγκελς μετά από το θάνατο του Καρλ Μαρξ.

10 Τα κείμενα που δημοσιεύονται στην παρούσα έκδοση δεν αποτελούν την «τελευταία λέξη» του Μαρξ για την καπιταλιστική οικονομική κρίση, αφού δε θίγονται κάποια σημαντικά ζητήματα που πραγματεύεται ο Μαρξ στο Κεφάλαιο, όπως ο νόμος της πτωτικής τάσης του ποσοστού κέρδους και η σχέση του με την καπιταλιστική οικονομική κρίση. Σε μεγάλο βαθμό τα κείμενα αυτά έχουν και ιστορικό χαρακτήρα. Ωστόσο η επικαιρότητα των κειμένων αυτών βρίσκεται στο ότι καταπιάνονται με πολλά ζητήματα, η σωστή ερμηνεία των οποίων οπλίζει πολιτικά την εργατική τάξη στη μάχη που δίνει για την αποκάλυψη των αιτιών της καπιταλιστικής οικονομικής κρίσης και της διεξόδου από αυτήν. Από αυτά τα κείμενα μπορούν να αντληθούν σημαντικά ιδεολογικά εφόδια για την πάλη ενάντια στις αστικές και οπορτουνιστικές θεωρίες για την κρίση. Το κοινό χαρακτηριστικό των κειμένων είναι η ανάδειξη του νομοτελειακού χαρακτήρα της οικονομικής κρίσης στον καπιταλισμό, ανεξάρτητα από την επιτάχυνση ή επιβράδυνσή της εξαιτίας δευτερευόντων ως προς την αιτία της παραγόντων, όπως η κερδοσκοπία, οι πόλεμοι, η νομισματική διαχείριση της κάθε αστικής κυβέρνησης, το καθεστώς εμπορίου (ελεύθερο εμπόριο ή προστατευτισμός), η καλή ή κακή σοδειά κλπ. Είναι πολύ χαρακτηριστικές οι αναφορές στα κείμενα των Μαρξ και Ένγκελς για τις προσπάθειες της άρχουσας τάξης να αποδώσει την κρίση σε κάποια «ανωμαλία», σε κάποιον εξωτερικό ως προς τον κεφαλαιοκρατικό τρόπο παραγωγής παράγοντα. Κάθε άρθρο αποτελεί ουσιαστικά προσπάθεια να αποδομηθεί, στη βάση συγκεκριμένων στοιχείων της εποχής, η τρέχουσα κάθε φορά αστική επιχειρηματολογία για τις οικονομικές κρίσεις. Κάθε άρθρο, ανάλογα και με την ιδεο

11 λογική αντιπαράθεση της στιγμής, εστιάζει σε κάποια υπαρκτή δευτερεύουσα πλευρά της κρίσης, αναδεικνύει το πραγματικά όρια της επίδρασής της στην καπιταλιστική οικονομική κρίση υπερπαραγωγής, εστιάζοντας όμως πάντα στη σχέση της με το βασικό, το νομοτελειακό χαρακτήρα δηλαδή της οικονομικής κρίσης στον καπιταλισμό ως απόρροια των ίδιων των αντιφάσεών του. Έτσι, π.χ., η κερδοσκοπία δεν αντιμετωπίζεται ως αιτία της κρίσης, αλλά ως άμεση συνέπεια της υπερσυσσώρευσης κεφαλαίου, ως άμεση συνέπεια της «ευημερίας», όπως χαρακτηρίζει ο Μαρξ τη φάση της ραγδαίας οικονομικής ανόδου ή, το εμπορικό έλλειμμα και η αντίστοιχη εκροή μετάλλων από μια χώρα δεν αντιμετωπίζεται ως αιτία της κρίσης, αλλά ως παράγοντας που απλώς επηρεάζει το χρόνο και πιθανώς την έκταση του ξεσπάσματος της. Έτσι, το πνεύμα όλων των κειμένων θα μπορούσε να συμπυκνωθεί στην εξής φράση της έκδοσης: «Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε νέας εμπορικής κρίσης1 δεν επιτρέπεται να επισκιάζουν τις πλευρές που είναι κοινές για όλες τις κρίσεις» (σελ. 153 στην παρούσα έκδοση). Τα κείμενα θίγουν (χωρίς όμως τις περισσότερες φορές να εμβαθύνουν) και άλλα ενδιαφέροντα ζητήματα γενικότερου θεωρητικού ενδιαφέροντος, όπως τη στήριξη των κεφαλαιοκρατών από το αστ ικό κράτος κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης, τη σχέση μεταξύ της σφαίρας της παραγωγής και του λεγάμενου νομισματικού τομέα, τις ροές των μετάλλων μεταξύ των διάφορων καπιταλιστικών κρατών, τις διαμαρτυρίες των κεφαλαιοκρατών εναντίον της εργατικής νομοθεσίας επικαλούμενοι τις ανάγκες ανταγω 3. Σημ. Met. : Ο Μαρξ χρησιμοποιεί στα περισσότερα άρθρα του τον όρο εμπορική χρίση(ύζ συνώνυμο της οικονομικής κρίσης και όχι κάποιας ιδιαίτερης κρίσης στη σφαίρα του εμπορίου

12 νιστικότητας των αγγλικών επιχειρήσεων (σε συνθήκες σπασίματος του αγγλικού βιομηχανικού μονοπωλίου και ανάδειξης νέων κρατών-ανταγωνιστών) κλπ. Τέλος σημειώνουμε ότι, ενώ τα άρθρα παρατίθενται ολόκληρα, όσον αφορά την αλληλογραφία στις περισσότερες περιπτώσεις παρατίθενται μόνο αποσπάσματα από τα γράμματα. Ο λόγος είναι ότι μεγάλο μέρος των γραμμάτων ασχολούνταν με άσχετα ως προς το θέμα περιστατικά -όπως προσωπικές σχέσεις, γεγονότα της τρέχουσας πολιτικής περιόδου κλπ.- και η συνολική δημοσίευσή τους θα αποπροσανατόλιζε σε μεγάλο βαθμό από το κεντρικό ζήτημα αυτής της θεματικής έκδοσης. Αυτή η τακτική άλλωστε ακολουθείται σε όλες τις αντίστοιχες θεματικές εκδόσεις της αλληλογραφίας τους, αλλά και στα Διαλεχτά Έργα. Σεπτέμβρης 20II Οι εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή

13 ΚΑΡΑ ΜΑΡΞ Ο Π ΑΟ ΥΠ ΕΡΙΣΜ Ο Σ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΕΥΘ ΕΡΟ ΕΜΠΟΡΙΟ Η επικείμενη εμπορική κρίση1 Σε ένα ζυθοποιείο στο Μπάνμπουρι, ο κύριος Henley, ο υπουργός Εμπορίου2, εξήγησε πρόσφατα στους συγκεντρωμένους φίλους του γεωργούς ότι ο παουπερισμός είχε μειωθεί, αλλά όχι για λόγους που σχετίζονται με το ελεύθερο εμπόριο πρώτ από όλα είχε μειωθεί λόγω του λιμού στην Ιρλανδία1, των υπερπόντιων ανακαλύψεων 1. Το άρθρο αυτό περιλαμβάνεται στη γερμανική συλλογή Απάντων των Μαρξ-Ένγκελς, Marx Engels Werke, τόμ. 8, σελ και στην αντίστοιχη αγγλική συλλογή Marx Engels Collected Works, τόμ. 11, σελ Δημοσιεύτηκε την στην εφημερίδα NewYork Daily Tribune, αρ. φύλλου Αρχικά ο Μαρξ έγραψε αυτό το άρθρο και το άρθρο που έμεινε γνωστό με τον τίτλο «Πολιτικές συνέπειες του εμπορικού παροξυσμού» στη Γερμανία ως ένα ενιαίο άρθρο, που απέστειλε στον Ένγκελς στο Μάντσεστερ στις 12 Οκτώβρη, για να μεταφραστεί στα αγγλικά. Ο Ένγκελς διαίρεσε το κείμενο σε δύο ανεξάρτητα άρθρα. Ό ταν τα μεταφρασμένα άρθρα στάλθηκαν στη Νέα Υόρκη, ο Μαρξ σημείωσε ως ημερομηνία συγγραφής του πρώτου άρθρου τη και του δεύτερου τη όρος παουπερισμός μεταφράζεται από τη γερμανική λέξη «Pauperismus» και από την αγγλική λέξη «pauperism». Επιλέχθηκε η συγκεκριμένη μετάφραση με δεδομένο ότι και στην ελληνική έκδοση Του Κεφαλαίου έχει επιλεγεί αυτή η μετάφραση με παράθεση σε παρένθεση της γερμανικής λέξης και της εξήγησης: «έσχατη εξαθλίωση» (βλ. Κ. Μαρξ, Το Κεφάλαιο, τόμ. 1, σελ. 666, εκδ. Σύγχρονη Εποχή). 2. Σημ. Μετ.: Στο αγγλικό κείμενο: ο Πρόεδρος της Επιτροπής Εμπορίου. 3. Το 1845 ξέσπασε στην Ιρλανδία λιμός που οφειλόταν κυρίως σε μια

14 χρυσού4, της μεταναστευτικής εξόδου από την Ιρλανδία, της μεγάλης ζήτησης για τη βρετανική ναυτιλία που οφείλεται σε αυτήν την έξοδο κλπ. κλπ.5πρέπει να παραδεχτούμε ότι «ο λιμός» αποτελεί εξίσου ριζικό μέσο απέναντι στον παουπερισμό, όπως και το αρσενικό απέναντι στους αρουραίους. «Τουλάχιστον», παρατηρεί το Economist του Λονδίνου, «οι Τόρις6 πρέπει να παραδεχτούν την τωρινή ευημερία και τη φυσική της συνέπεια, τα άδεια φτωχοκομεία\» To Economist8 προσπαθεί στη συνέχεια να αποδείξει σε αυτόν τον σκεπτικιστή υπουργό Εμπορίου ότι τα φτωχοκομεία έχουν αδειάσει, ως συνέπεια αποκλειστικά του ελεύθερου εμπορίου, και ότι, αν επιτρεπόταν στο ελεύθερο εμπόριο να αναπτυχθεί ανεμπόδιστα, θα εξαφανίζονταν τελείως από το βρετανικό έδαφος. Δυστυχώς όμως οι στατιστινέα ασθένεια της πατάτας, του βασικού δηλαδή διατροφικού μέσου του αγροτικού πληθυσμού της Ιρλανδίας. Κατά τη διάρκεια του λιμού, ο οποίος διήρκεσε μέχρι το 1852, ο πληθυσμός της Ιρλανδίας μειώθηκε κατά 20-25%. Περίπου ένα εκατομμύριο Ιρλανδοί πέθαναν από ασιτία, ενώ άλλο ένα εκατομμύριο μετανάστευσαν κυρίως προς την Αυστραλία, τις ΗΠ Α, τον Καναδά. 4. Εδώ ο Μαρξ εννοεί τις ανακαλύψεις μεγάλων κοιτασμάτων χρυσού στην Αυστραλία και την Καλιφόρνια. 5. Βλ. το λόγο του Henley σε μια συνεστίαση των Τόρις στο Μπάνμπουρι στις , The Times, αρ. τεύχους 21234, Πολιτική πτέρυγα στο βρετανικό κοινοβούλιο από τα τέλη του 17ου μέχρι και τα μέσα του 19ου αιώνα. Εξέφραζε κατά πρώτο λόγο τα συμφέροντα των γαιοκτημόνων. 7. «Ο κ. Henley και ο παουπερισμός». The Economist, τεύχ. 475, Αγγλικό οικονομικό και πολιτικό εβδομαδιαίο περιοδικό, το οποίο από το 1843 κυκλοφορούσε (ος όργανο της βιομηχανικής μεγαλοαστικής τάξης

15 κές του Economist δεν αποδεικνύουν αυτό που επιθυμούν να αποδείξουν. Όπως είναι γνωστό, η σύγχρονη βιομηχανία και το σύγχρονο εμπόριο διατρέχουν περιοδικές φάσεις που διαρκούν από 5 έως 7 χρόνια. Κατά τη διάρκεια κάθε φάσης η βιομηχανία και το εμπόριο περνάνε από διαφορετικά στάδια που το ένα διαδέχεται το άλλο -ηρεμία, αναζωογόνηση, αυξανόμενη αυτοπεποίθηση, έντονη επιχειρηματική δραστηριότητα, ευημερία, παροξυσμός, υπερεπέκταση, κραχ, περιορισμός, στασιμότητα, κατάσταση ανάγκης και τελικά ξανά ηρεμία. Θέλαμε να κάνουμε αυτήν τη διαπίστωση πριν στραφούμε ξανά στις στατιστικές του Economist. Από το 1834 όταν το ποσό που δαπανιόταν για την υποστήριξη των φτωχών ανερχόταν σε στερλίνες, το 1837 είχε φτάσει στο χαμηλότερο του σημείο, στις στερλίνες. Από τότε άρχισε πάλι να αυξάνει κάθε χρόνο μέχρι το 1843, όταν έφτασε τις στερλίνες. Το 1844, το 1845 και το 1846 έπεσε ξανά στις στερλίνες και αυξήθηκε ξανά το 1847 και το 1848, όταν έφτασε τις στερλίνες, δηλαδή σχεδόν στο ύψος του 1834 πριν την εισαγωγή του νέου νόμου για τους φτωχούς9. Τα έτη 1849, 1850, 1851 και 9. Poor Law. To 1834 ψηφίστηκε ο «Νόμος για την τροποποίηση και τη βελτίωση των νόμων των σχετικών με τους φτωχούς στην Αγγλία και την Ουαλία». Ο νόμος αυτός προέβλεπε μόνο μία μορφή ανακούφισης για τους φτωχούς που ήταν σωματικά ικανοί προς εργασία τη διαμονή τους σε φτωχοκομεία (workhouses) υπό συνθήκες φυλακής και καθεστώς αναγκαστικής εργασίας, όπου οι εργάτες ασκούσαν μη παραγωγική, μονότονη και εξουθενωτική εργασία χωρίς πληρωμή έναντι της άθλιας διαμονής και τροφής τους. Ο λαός αποκαλούσε αυτά τα φτωχοκομεία «Βαστίλλη των φτωχών»

16 1852 μειώθηκε ξανά στις στερλίνες. Όμως η περίοδος από το 1834 μέχρι το 1837 ήταν περίοδος ευημερίας10, η περίοδος από το 1838 μέχρι το 1842 περίοδος κρίσης και στασιμότητας, από το 1843 μέχρι το 1846 ξανά περίοδος ευημερίας, τα έτη 1847 και 1848 ήταν έτη κρίσης και στασιμότητας και η περίοδος από το 1849μέχριτο 1852 ξανά περίοδος ευημερίας. Τι αποδεικνύουν, λοιπόν, αυτές οι στατιστικές; Στην καλύτερη περίπτωση μόνο την κοινότυπη ταυτολογία ότι ο βρετανικός παουπερισμός αυξάνεται και μειώνεται σε συνάρτηση με τις εναλλασσόμενες περιόδους στασιμότητας και ευημερίας και ανεξάρτητα από το καθεστώς ελεύθερου εμπορίου ή προστατευτισμού. Πράγματι, το έτος ελεύθερου εμπορίου 1852 βρίσκουμε τα χρήματα που δαπανιούνται για την υποστήριξη των φτωχών να είναι κατά στερλίνες περισσότερα από το έτος προστατευτισμού 1837, παρά τον ιρλανδικό λιμό, το χρυσό της Αυστραλίας και το σταθερό ρεύμα μετανάστευσης. Μια άλλη βρετανική εφημερίδα, που είναι οπαδός του ελεύθερου εμπορίου, προσπαθεί να αποδείξει ότι το ελεύθερο εμπόριο αυξάνει τις εξαγωγές και αυτές με τη σειρά τους αυξάνουν την ευημερία και, ως συνέπεια της αύξησης της ευημερίας, ο παουπερισμός πρέπει να μειωθεί και τελικά να εξαφανιστεί. Τα ακόλουθα νούμερα υποτίθεται ότι αποδεικνύουν αυτόν τον ισχυρισμό. Ο αριθμός των σωματικά ικανών προς εργασία ανθρώπων που είναι καταδικασμένοι να ζουν από τις δαπάνες υποστήριξης των φτωχών έφτανε: 10. Σημ. Μετ.: Ο Μαρξ χρησιμοποιεί επανειλημμένα στα κείμενά του αυτήν τη λέξη, με την έννοια της ανοδικής φάσης της οικονομίας και όχι της ευημερίας του λαού

17 την τους σε 590 ενώσεις φτωχών", την τους σε 606 ενώσεις φτωχών, την τους σε 606 ενώσεις φτωχών. Αν συγκρίνουμε με αυτά τα στοιχεία τις στατιστικές για τις εξαγωγές, βρίσκουμε τα ακόλουθα νούμερα για τα βρετανικά και ιρλανδικά εξαγωγικά εμπορεύματα: σε στερλίνες Τι αποδεικνύουν τώρα αυτά τα στοιχεία; Η αύξηση των εξαγωγών κατά στερλίνες λύτρωσε περισσότερους από ανθρώπους από τον παουπερισμό το 1849 μια περαιτέρω αύξηση της τάξης των στερλινών λύτρωσε το 1850 άλλους Τώρα, ακόμα κι αν υποθέσουμε ότι το ελεύθερο εμπόριο θα μπορούσε να παραμερίσει ολοκληρωτικά τους βιομηχανικούς κύκλους με τα σκαμπανεβάσματά τους, τότε η λύτρωση του συνόλου των ικανών για εργασία πάουπερς θα απαιτούσε -κάτω από το σημερινό καθεστώς- μια περαιτέρω αύξηση των εξαγωγών κατά στερλίνες ετησίως, δηλαδή περίπου κατά 100%. Και αυτοί οι νηφάλια σκεπτόμενοι αστοί στατιστικολόγοι τολμούν να κάνουν λόγο για «ουτοπιστές»! Όντως, δεν υπάρχουν μεγαλύτεροι ουτοπικοί από αυτούς τους αστούς αισιόδοξους. Στα χέρια μου βρίσκονται τα ντοκουμέντα που μόλις δη 11. Σύμφωνα με το νόμο του 1834 δημιουργήθηκαν ενώσεις φτωχών (Poor Law Unions), η κάθε μία από τις οποίες έπρεπε να δημιουργήσει ένα φτωχοκομείο

18 μοσίευσε η ανώτατη Αρχή για τη φτώχεια12. Αυτά αποδεικνύουν πράγματι ότι έχει σημειωθεί μείωση του αριθμού των φτωχών, έναντι των ετών 1848 και Αλλά την ίδια στιγμή από αυτά τα ντοκουμέντα προκύπτει ότι από το 1841 μέχρι το 1844 υπήρχαν κατά μέσο όρο φτωχοί και από το 1845 μέχρι το φτωχοί. Το πάουπερς έλαβαν υποστήριξη εντός και εκτός των φτωχοκομείων, το 1851 ήταν , δηλαδή περισσότεροι από το μέσο όρο της περιόδου από το 1845 μέχρι το Αν συγκρίνουμε τώρα αυτούς τους αριθμούς με την εξέλιξη του πληθυσμού, όπως αυτή αποτυπώνεται στην απογραφή, τότε βρίσκουμε ότι την περίοδο από το 1841 μέχρι το 1848 σε κάθε χίλιους κατοίκους οι 89 ήταν πάουπερς, ενώ το 1851 σε κάθε χίλιους ανθρώπους οι 90 ήταν πάουπερς. Έτσι, στην πραγματικότητα ο παουπερισμός αυξήθηκε πάνω από το μέσο όρο των ετών της περιόδου από το 1841 μέχρι το 1848, και αυτό, παρά το ελεύθερο εμπόριο, το λιμό, την ευημερία, παρά το χρυσό της Αυστραλίας και το μεταναστευτικό ρεύμα. Με αυτήν την ευκαιρία μπορώ επίσης να σημειώσω ότι ο αριθμός των εγκληματιών έχει επίσης αυξηθεί, και μια ματιά στο The Lancet, ένα ιατρικό περιοδικό, αποδεικνύει ότι η νόθευση και η δηλητηρίαση των τροφίμων συμβαδίζει με το ελεύθερο εμπόριο. Κάθε βδομάδα το περιοδικό The Lancet προκαλεί νέο πανικό στο Λονδίνο με την αποκάλυψη νέων μυστηρίων. Αυτό το περιοδι κό έχει συστήσει μια ολοκληρωμένη επιτροπή έρευνας από γιατρούς, χημικούς κλπ. για να εξετάσει τα τρόφιμα που πωλούνται στο Λονδίνο. Και η έκθεση λέει ότι τα πάντα είναι νοθευμένα και δη 12. Σημ. Met.: Στο αγγλικό κείμενο: η Επιτροπή του Νόμον για τους φτωχούς (Poor Law Board).

19 λητηριασμένα ο καφές, το τσάι, το ξίδι, το πιπέρι, τα μαριναρισμένα λαχανικά κλπ. Οι μέθοδοι της αστικής πολιτικής εμπορίου, τόσο του ελεύθερου εμπορίου όσο και του προστατευτισμού, δεν μπορούν, όπως είναι αυτονόητο, να ξεκαθαρίσουν αυτά τα φαινόμενα που αποτελούν απλώς τις φυσικές και αναγκαστικές συνέπειες της οικονομικής βάσης της αστικής κοινωνίας. Και η ύπαρξη ενός εκατομμυρίου πάουπερς στα βρετανικά φτωχοκομεία είναι εξίσου αχώριστα δεμένη με τη βρετανική ευημερία όσο και τα δεκαοχτώ με είκοσι εκατομμύρια χρυσού στην Τράπεζα της Αγγλίας. Αυτό πρέπει να ξεκαθαριστεί μια κι έξω στους αστούς φαντασιόπληκτους που από τη μία παρουσιάζουν ως αποτέλεσμα του ελεύθερου εμπορίου αυτό που είναι απλώς ένα αναγκαίο επακόλουθο της περιόδου ευημερίας του εμπορικού κύκλου και οι οποίοι από την άλλη περιμένουν πράγματα από την αστική ευημερία που αυτή δεν μπορεί να επιφέρει. Αφού το ξεκαθαρίσαμε αυτό μια κι έξω, δεν μπορεί να υπάρχει αμφιβολία ότι το έτος 1852 αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά έτη ευημερίας που απόλαυσε ποτέ η Αγγλία. Το ύψος των δημόσιων εσόδων παρά την κατάργηση του λεγάμενου φόρου των παραθύρων15, το τονάζ" που αποτυπώνεται στις καταστάσεις των ναυτιλιακών εται 13. Window tax: Φόρος που αποτελούνταν από δύο μέρη- ένα αρχικά σταθερό μέρος, σύμφωνα με το οποίο αποδιδόταν στην κυβέρνηση ένα σταθερό ποσό για το κάθε σπίτι και το οποίο αργότερα μετατράπηκε σε ένα ποσό ανάλογο της αξίας του σπιτιού- και ένα μεταβλητό μέρος που αποδιδόταν από τους ιδιοκτήτες σπιτιών με περισσότερα παράθυρα από αυτά που ορίζονταν νομικά, αρχικά 10, στη συνέχεια 7 και μετά 8.0 φόρος αυτός καταργήθηκε στις και αντικαταστάθηκε από ένα φόρο επί των κατοικημένων σπιτιών. 14. Σημ. Μετ.: Η χωρητικότητα ενός πλοίου σε τόνους

20 ριών, οι εξαγωγές, οι τιμές που καταγράφονται στην αγορά χρήματος και κυρίως η πρωτόγνωρη δραστηριότητα στις βιομηχανικές περιοχές -όλα αυτά τα στοιχεία αποτελούν αδιάψευστους μάρτυρες αυτού του γεγονότος. Ακόμα και η πιο επιφανειακή γνώση της ιστορίας του εμπορίου από την αρχή του 19ου αιώνα αρκεί για να πείσει τον οποιονδήποτε ότι δεν είναι μακριά η στιγμή στην οποία ο εμπορικός κύκλος θα περάσει στην περίοδο του παροξυσμού για να μεταπηδήσει στη συνέχεια στην περίοδο της υπερκερδοσκοπίας και του κραχ. «Αυτό αποκλείεται ^ φ ω νάζουν οι αστοί οπτιμιστές. «Σε καμία προηγούμενη περίοδο δεν υπήρχε τόσο λίγη κερδοσκοπία όπως στη σημερινή. Η σημερινή μας ευημερία βασίζεται στην παραγωγή προϊόντων άμεσης χρήσης, που καταναλώνονται με την ίδια σχεδόν ταχύτητα που εμφανίζονται στην αγορά και τα οποία αποφέρουν στους εργοστασιάρχες ένα επαρκές κέρδος, ενθαρρύνοντας έτσι τη νέα παραγωγή και μάλιστα σε ακόμα μεγαλύτερη έκταση.» Αυτό σημαίνει με άλλα λόγια ότι αυτό που χαρακτηρίζει τη σημερινή περίοδο ευημερίας είναι το γεγονός ότι το υπάρχον πλεόνασμα κεφαλαίου ριχνόταν και ρίχνεται κατευθείαν στη βιομηχανική παραγωγή. Μετά από την τελευταία έκθεση του ανώτατου επιθεωρητή εργοστασίων, του κύριου Leonard Homer, μόνο στα εργοστάσια βαμβακιού η ιπποδύναμη αυξήθηκε κατά ίππους. Η καταμέτρηση των εργοστασίων που μόλις τώρα αρχίζουν να κατασκευάζονται δεν έχει τέλος. Στη μια περίπτωση ένα κλωστήριο με 150 ίππους ιπποδύναμη, στην άλλη περίπτωση ένα υφαντουργείο με 600 αργαλειούς παρασκευής έγχρωμων υφασμάτων, στην άλλη ξανά ένα κλωστήριο με αδράχτια και 620 ίππους ιπποδύναμη, ένα ακόμα κλωστοϋφαντουργείο με 200, ένα πέμπτο με 300 ίππους ιπποδύναμη κλπ

21 Ωστόσο η μεγαλύτερη εργοστασιακή μονάδα θα ανεγερθεί στο Μπράντφορντ (Γιορκσάιρ) για την παραγωγή αλπακά και συνθετικών υφασμάτων. «Το μέγεθος αυτής της εγκατάστασης, που ανεγείρεται από τον κύριο Titus Salt, μπορεί να γίνει αντιληπτό από το γεγονός ότι υπολογίζεται να επεκταθεί σε μια επιφάνεια έξι έικρ". Το βασικό κτήριο θα είναι ένα ογκώδες τούβλινο οικοδόμημα αξιόλογων αρχιτεκτονικών αξιώσεων, του οποίου η μοναδική αίθουσα θα έχει μήκος540πόδια'6. Μόνο μηχανές αναγνωρισμένης αξίας και τελευταίας τεχνολογίας θα χρησιμοποιηθούν. Οι ατμομηχανές που θέτουν σε κίνηση μια τέτοια τεράστια μάζα μηχανών θα παραχθούν από την εταιρία Fairbaim στο Μάντσεστερ και υπολογίζεται ότι θα έχουν ιπποδύναμη ίππων. Μόνο οι εγκαταστάσεις παραγωγής αερίου θα ισούνται σε μέγεθος με μία μικρή πόλη και θα βασίζονται στο σύστημα υδρογονανθράκων του White. Υπολογίζεται ότι θα χρειαστούν5.000φώτα, που θα καταναλώνουν ημερησίως κυβικά πόδια αερίου. Στον άμεσο περίγυρο αυτής της τεράστιας εγκατάστασης ο κύριος Salt κατασκευάζει 700μικρά σπίτια για τους εργάτες.» 1 Τι συνεπάγεται τώρα αυτή η κολοσσιαία επένδυση κεφαλαίου στην άμεση βιομηχανική παραγωγή; Μήπως ότι δε θα εμφανιστεί η κρίση; Σε καμία περίπτωση. Αντίθετα, θα είναι πολύ πιο επικίνδυνη στο χαρακτήρα της από την κρίση του 1847, καθώς τότε η κρίση είχε περισσότερο το χαρακτήρα της 15. Σημ. Μετ.: 1έικρ = 4.046,8 τ.μ. 16. Σημ. Μετ.: Το πόδι («feet» στα αγγλικά) είναι μονάδα μέτρησης του μήκους σε διάφορα συστήματα, κυρίως στις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο. Ανάλογα με το σύστημα μέτρησης, ισούται με το 14 ως το Ά του μέτρου. 17. The Economist,

22 χρηματικής και εμπορικής κρίσης και όχι τόσο της βιομηχανικής κρίσης. Αυτήν τη φορά θα πλήξει με τη μεγαλύτερη σφοδρότητα τις βιομηχανικές περιοχές. Ας ανακαλέσουμε στη μνήμη μας το χωρίς προηγούμενο παράδειγμα της στασιμότητας της περιόδου , που επίσης αποτελούσε άμεσο αποτέλεσμα της βιομηχανικής υπερπαραγωγής. Όσο περισσότερο πλεονάζον κεφάλαιο συγκεντρώνεται στη βιομηχανική παραγωγή, αντί να διαιρείται στα πολυποίκιλα κανάλια της κερδοσκοπίας, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η έκταση της κρίσης, τόσο μεγαλύτερη η διάρκεια και η αμεσότητα με την οποία η κρίση θα πλήξει τη μάζα των εργατών, αλλά και την ελίτ της αστικής τάξης. Και αν τη στιγμή της στροφής ολόκληρη η τεράστια ποσότητα εμπορευμάτων που ήδη έχει ριχτεί στην αγορά μετατρέπεται αμέσως σε μια δυσκίνητη σαβούρα, πόσο περισσότερο θα ισχύει αυτό στην περίπτωση αυτών των πολυάριθμων επεκτεινόμενων ή νεοανεγερμένων εργοστασίων, που μόλις επρόκειτο να ξεκινήσουν την παραγωγική διαδικασία και για τα οποία είναι ζήτημα ζωής ή θανάτου να μπορούν να ξεκινήσουν αμέσως τις εργασίες τους; Κάθε φορά που το κεφάλαιο εγκαταλείπει τα συνηθισμένα κανάλια κυκλοφορίας του στον εμπορικό κόσμο, δημιουργείται ένας πανικός που διεισδύει μέχρι και στα διευθυντικά σαλόνια της Τράπεζας της Αγγλίας ένα τέτοιο sauve qui peut18θα επικρατήσει σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό στην περίπτωση που τεράστια ποσά έχουν μετατραπεί σε πάγιο κεφάλαιο με τη μορφή των εργοστασίων, των μηχανών κλπ., τα οποία άρχισαν να δουλεύουν ακριβώς όταν ξέσπασε η κρίση ή τα οποία εν μέρει απαιτούν επιπλέον ποσά κυκλοφορούντος κεφαλαίου για να είναι πραγματικά έτοιμα να λειτουργήσουν παραγωγικά. 18. «Ο σ(ί>ζων εαυτόν σωθήτω.» - 22-

23 Από το Friend o f India παίρνω και άλλο ένα γεγονός που είναι ενδεικτικό για το χαρακτήρα της επικείμενης κρίσης. Το περιοδικό περιέχει μια στατιστική για το εμπόριο με την Καλκούτα το 1852, από το οποίο απορρέει ότι η αξία των εμπορευμάτων από βαμβάκι, των νημάτων και των κλωστών που εισήχθησαν στην Καλκούτα το 1851, ανήλθε σε στερλίνες, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στα δύο τρίτα του συνολικού εμπορίου. Φέτος, το συνολικό ποσό αυτών των εισαγωγών θα είναι ακόμα μεγαλύτερο. Οι εισαγωγές στη Βομβάη, το Μαντράς, τη Σιγκαπούρη δεν περιλαμβάνονται σε αυτά τα νούμερα. Ωστόσο η κρίση του 1847 έδωσε τέτοιες πληροφορίες για το εμπόριο με την Ινδία, ώστε κανείς να μην μπορεί να τρέφει την παραμικρή αμφιβολία για το ποιες είναι οι συνέπειες της βιομηχανικής ευημερίας κατά την οποία οι εισαγωγές της «Ινδικής μας Αυτοκρατορίας» ισοδυναμούν με τα δύο τρίτα του συνόλου. Αυτά όσον αφορά το χαρακτήρα της καταστροφής που πρόκειται να διαδεχτεί τη σημερινή ευημερία. Μερικά συμπτώματα, όπως η πληθώρα του χρυσού στην Τράπεζα της Αγγλίας και οι περίεργες περιστάσεις κάτω από τις οποίες λαμβάνει χώρα αυτή η βίαιη εισροή ράβδων χρυσού, οδηγούν στην πρόβλεψη ότι αυτή η καταστροφή θα ξεσπάσει το To 1892 ο Ένγκελς έγραφε στον πρόλογο της δεύτερης έκδοσης Της κατάστασης της εργατικής τάξης πτην Αγγλία για τις κυκλικές περιόδους της βιομηχανικής κρίσης στις αρχές του 19ου αιώνα: «Στο κείμενο η κυκλική περίοδος των μεγάλων βιομηχανικών κρίσεων καθορίζεται στα πέντε χρόνια. Α υτό ήταν το χρονικό διάστημα που προέκ υπτε από την πορεία των γεγονότων από το 1825μέχρι το Η ιστορία της βιομηχανίας απότο Ι842μέχριτο 1868 απέδειξε όμως ότι η πραγματική περίοδος είναι δεκάχρονη, ότι οι ενδιάμεσες κρίσεις ήταν δευτερεύουσας σημασίας και από το 1842 και μετά ήταν όλο και λιγότερες.» Το 1883 ο Ένγκελς πρό

24 Αυτήν τη στιγμή στα θησαυροφυλάκια της Τράπεζας της Αγγλίας υπάρχει αποθηκευμένος χρυσός αξίας στερλινών. Αυτήν την εισροή χρυσού προσπαθούν να την εξηγήσουν από την υπερπαραγωγή χρυσού στην Αυστραλία και την Καλιφόρνια. Μ ια γρήγορη ματιά στα γεγονότα αποδεικνύει πόσο λάθος είναι αυτή η άποψη. Τα αυξημένα αποθέματα ράβδων χρυσού στην Τράπεζα της Αγγλίας σημαίνουν στην πραγματικότητα απλώς ότι έχουν μειωθεί οι εισαγωγές άλλων εμπορευμάτων- με άλλα λόγια, ότι οι εξαγωγές ξεπερνάνε κατά πολύ τις εισαγωγές. Οι τελευταίες εμπορικές εκθέσεις20 δείχνουν πράγματι μια σημαντική μείωση των εισαγωγών κάνναβης, ζάχαρης, τσαγιού, καπνού, κρασιών, μαλλιού, σπόρων, λαδιών, κακάο, αλευριού, λουλακιού, δερμάτων, πατατών, λαρδιού, χοιρινού κρέατος, βουτύρου, τυριών, ζαμπόν, χοιρινού λίπους, ρυζιού, καθώς και όλων σχεδόν των βιομηχανικών προϊόντων της ηπειρωτικής Ευρώπης και των βρετανικών Ινδιών.2' Το 1850 και το 1851 ήταν οπωσδήποτε έτη στα οποία είχαν σημειωθεί υπερβολικές εισαγωγές- το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με τις αυξημένες τιμές του αλευριού και σθεσε: «Οδεκάχρονος κύκλος αναπτύχθηκε κυρίως από το Ι847(εξαιτίας της παραγωγής χρυσού στην Αυστραλία καί την Καλιφόρνια χαι την επακόλουθη ολοκληρ<ϋηκή δημιουργία της παγκόσμιας αγοράς).» (Φρ. Ένγκελς, γράμμα στον Μπέμπελ, 10/11Μάη 1883) Μαρξ εννοεί εδώ τις δημόσιες εκθέσεις για το εξωτερικό εμπόριο: «Accounts relating totrade and Navigation, Customs Duties and Tonnage of Vessels» («Εκθέσεις για το εμπόριο καιτη ναυσιπλοΐα, τους τελωνειακούς δασμούς και το τονάζ των πλοίων»), Αποσπάσματα αυτών των εκθέσεων δημοσιεύονταν τακτικά στο Economist. Έτσι, στο Economist της δημοσιεύτηκε η έκθεση για τους οχτώ μήνες μέχρι την Βλ.«Accounts Relating totrade and Navigation. For the Eight Months Ended September 5,1852», The Economist, αρ. φύλλου 476,

25 των δημητριακών, ως συνέπεια της κακής σοδειάς, προκαλούν τώρα την πτωτική τάση στις εισαγωγές. Μόνο η εισαγωγή του λιναριού και του βαμβακιού σημειώνει αύξηση. Αυτό το πλεόνασμα των εξαγωγών επί των εισαγωγών εξηγεί γιατί η συναλλαγματική ισοτιμία είναι ευνοϊκή για την Αγγλία. Από την άλλη μεριά, λόγω της ισοσκέλισης αυτής της πληθώρας εξαγωγών από το χρυσό, μεγάλα ποσά αγγλικού κεφαλαίου μένουν ανεκμετάλλευτα αυξάνοντας έτσι τα αποθέματα των τραπεζών. Οι τράπεζες και οι ιδιώτες αναζητούν μανιωδώς κάποια ευκαιρία για να αξιοποιήσουν αυτό το ανενεργό κεφάλαιο. Εκεί οφείλονται και η σημερινή αφθονία του προς δανεισμό κεφαλαίου, καθώς και τα χαμηλά επιτόκια. Το προεξοφλητικό επιτόκιο για τις συναλλαγματικές άριστης ποιότητας και υψηλής φερεγγυότητας κυμαίνεται μεταξύ ΡΑ και 2%. Σε κάθε Ιστορία τον Εμπορίου, όπως,π.χ., στη History o f Prices τον Tooke, βλέπουμε όμως ότι η ταυτόχρονη εμφάνιση τέτοιων συμπτωμάτων -όπως η ασυνήθιστη συσσώρευση ράβδων χρυσού στα υπόγεια της Τράπεζας της Αγγλίας, το πλεόνασμα των εξαγωγών επί των εισαγωγών, η ευνοϊκή συναλλαγματική ισοτιμία, η υπερπληθώρα του προς δανεισμό κεφαλαίου και τα χαμηλά επιτόκια- κανονικά μας εισάγουν σε αυτήν τη φάση του εμπορικού κύκλου, όπου η ευημερία μετατρέπεται σε παροξυσμό κατά τον οποίο από τη μια γίνονται υπέρμετρες τοποθετήσεις κεφαλαίων στις εισαγωγές και από την άλλη φουντώνει στα σίγουρα η άγρια κερδοσκοπία σε κάθε είδους δελεαστικά απατηλά σχέδια. Αυτό το στάδιο του παροξυσμού είναι απλώς το τελευταίο πριν το στάδιο της καταστροφής. Ο παροξυσμός αποτελεί το ανώτερο σημείο της ευημερίας- ωστόσο δε δημιουργεί αυτός την κρίση, αλλά προκαλεί το ξέσπασμά της. Γνωρίζω πολύ καλά ότι οι επίσημοι οικονομικοί μάντεις

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση ξεκίνησε στα τέλη του 18 ου αιώνα από την Μ.Βρετανία.

Διαβάστε περισσότερα

Εμπορικό Ισοζύγιο τροφίμων

Εμπορικό Ισοζύγιο τροφίμων Εμπορικό Ισοζύγιο τροφίμων Παρουσίαση συνεδρίου ΕΥΡΩΖΩΝΗ, ΛΑΪΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΟ ΝΟΜΙΣΜΑ Εισήγηση 16/01/2016 Εμπορικό Ισοζύγιο Στο Διάγραμμα Ι παρουσιάζονται οι συνολικές ετήσιες Πληρωμές και Εισπράξεις,

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΘΕΜΑ Α1 ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι (1886-1964) Καρλ Πολάνυι Ούγγρος διανοητής νομάδας εβραϊκής καταγωγής με έντονη πνευματική και πολιτική δράση, θεμελιωτής του κλάδου της

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Λευκωσία, 29-03-2010 ΘΕΜΑ: «Το Εξωτερικό Εμπόριο της Κύπρου» Το εξωτερικό εμπόριο της Κύπρου χαρακτηρίζεται από τις δυσανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Καθ. Γ. Αλογοσκούφης, Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία, 2014 Η Παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 12 - Η ωρίμανση της βιομηχανικής επανάστασης

Ενότητα 12 - Η ωρίμανση της βιομηχανικής επανάστασης Ενότητα 12 - Η ωρίμανση της βιομηχανικής επανάστασης Ιστορία Γ Γυμνασίου Αίθουσα με μηχανές στο εργοστάσιο Chemnitz του Richard Hartmann (1868) Η ωρίμανση της βιομηχανικής επανάστασης Εκβιομηχάνιση οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ. «Σώστε με από τους φίλους μου!»

18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ. «Σώστε με από τους φίλους μου!» 18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ «Σώστε με από τους φίλους μου!» Σο Ανατολικό ζήτημα, ορισμός Είναι το ζήτημα της διανομής των εδαφών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία από τις αρχές του 18ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης)

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης) Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης) Το Ηνωμένο Βασίλειο κατατάσσεται στην έβδομη θέση του παγκόσμιου πίνακα εισαγωγέων ελαιολάδου του FAO βάση των εισαγομένων ποσοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις - τριμηνιαία επιθεώρηση Η θέση της «κυκλοφορίας» στην αναπαραγωγή του οικονομικού συστήματος... Γιώργος Σταμάτης

Θέσεις - τριμηνιαία επιθεώρηση Η θέση της «κυκλοφορίας» στην αναπαραγωγή του οικονομικού συστήματος... Γιώργος Σταμάτης Η θέση της "κυκλοφορίας" στην αναπαραγωγή του οικονομικού συστήματος και στην παραγωγή υπεραξίας και κέρδουςτου Γιώργου Σταμάτη Είναι ευρέως δεδομένη η άποψη, ότι, κατά τον Μαρξ, ο τομέας της «κυκλοφορίας»,

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου

Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου Ιανουάριος - Απρίλιος Καταναλωτική δαπάνη εισερχόμενου τουρισμού σε έξι Μεσογειακές χώρες, με επιμέρους στοιχεία για την Ελλάδα Αύγουστος 2 Αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος Θεσσαλονίκη, 23/05/13 Σκοπός της µελέτης:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ Πρόλογος Ευχαριστίες Βιογραφικά συγγραφέων ΜΕΡΟΣ 1 Εισαγωγή 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία 1.1 Πώς αντιμετωπίζουν οι οικονομολόγοι τις επιλογές 1.2 Τα οικονομικά ζητήματα 1.3 Σπανιότητα και ανταγωνιστική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010 Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009 Γενικά χαρακτηριστικά Η διεθνής οικονομική κρίση, που άρχισε να πλήττει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία από το

Διαβάστε περισσότερα

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση Ε. ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: Ολιγόλεπτο Θέµατα: 3 Η βιοµηχανική επανάσταση ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

2.3 Η βιομηχανική επιχείρηση

2.3 Η βιομηχανική επιχείρηση 2.3 Η βιομηχανική επιχείρηση Η βιομηχανική επιχείρηση βρίσκεται ένα στάδιο πριν την εμπορική. Είναι αυτή που παράγει προϊόντα, χρησιμοποιώντας πρώτες ύλες και την ανθρώπινη εργασία, τα οποία προϊόντα πωλεί

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα H ενεργειακή εξάρτηση της ΕΕ ανήλθε στο 44% το 1995, θα έχει αυξηθεί κατά 65% μέχρι το 2025 και έως και 80% για το φυσικό αέριο. Η

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά - μεταφορικά μέσα

Μεταφορά - μεταφορικά μέσα Μεταφορά - μεταφορικά μέσα Μεταφορά είναι η μετακόμιση πραγμάτων ή προσώπων. Η ανάπτυξη των μεταφορών αποτέλεσε θεμελιώδη παράγοντα για την ανάπτυξη του πολιτισμού και διευκόλυνε αφάνταστα το εμπόριο και

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΥΠΑΝΑΠΤΥΞΗΣ : ανέπτυξε τη θεωρία περί «άνισης ανταλλαγής». Η θεωρία του αποτελεί μέρος μιας πιο λεπτομερούς ερμηνείας της μεταπολεμικής

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική Αναφορά Αγορών Ελαιολάδου. Γενικά

Συγκριτική Αναφορά Αγορών Ελαιολάδου. Γενικά Γενικά Η Ισπανία είναι ο μεγαλύτερος ελαιοπαραγωγός τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο όπου κατάφερε να διπλασιάσει την παραγωγή της μετά το 1990, ενώ ακολουθώντας σχεδιασμένη πολιτική παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομος πίνακας περιεχομένων

Σύντομος πίνακας περιεχομένων Σύντομος πίνακας περιεχομένων Πρόλογος 19 Οδηγός περιήγησης 25 Πλαίσια 28 Ευχαριστίες της ενδέκατης αγγλικής έκδοσης 35 Βιογραφικά συγγραφέων 36 ΜΕΡΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 37 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Οι εξελίξεις στις ΗΠΑ στοιχειώνουν τα εμπορεύματα, σε μια περίοδο αυξημένης προσφοράς Του Ole S. Hansen, αναλυτή της Saxo Bank

Οι εξελίξεις στις ΗΠΑ στοιχειώνουν τα εμπορεύματα, σε μια περίοδο αυξημένης προσφοράς Του Ole S. Hansen, αναλυτή της Saxo Bank Οι εξελίξεις στις ΗΠΑ στοιχειώνουν τα εμπορεύματα, σε μια περίοδο αυξημένης προσφοράς Του Ole S. Hansen, αναλυτή της Saxo Bank Η μερική αναστολή των λειτουργιών της Ομοσπονδιακής κυβέρνησης και οι αυξημένες

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Οικονομία. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης.

Ευρωπαϊκή Οικονομία. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης Ευρωπαϊκή Οικονομία Νίκος Κουτσιαράς σε συνεργασία με την Ειρήνη Τσακνάκη Πηγές- Βιβλιογραφία

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Οικονομία. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης.

Ευρωπαϊκή Οικονομία. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης Ευρωπαϊκή Οικονομία Νίκος Κουτσιαράς σε συνεργασία με την Ειρήνη Τσακνάκη Πηγές- Βιβλιογραφία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΑΞΗ / ΤΜΗΜΑ : Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΕΡΙΟΔΟΥ : ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΟΜΑΔΑ Α

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΑΞΗ / ΤΜΗΜΑ : Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΕΡΙΟΔΟΥ : ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΟΜΑΔΑ Α 1 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΑΞΗ / ΤΜΗΜΑ : Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΕΡΙΟΔΟΥ : ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΘΕΜΑ Α1 : ΟΜΑΔΑ Α Α.1.1 Να δώσετε το περιεχόμενο του ακόλουθου όρου: α. Εθνικές γαίες Α.1.2 Να

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ ALVARO PEREIRA DIRECTOR OF COUNTRY STUDIES, ECONOMICS DEPARTMENT, OECD

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ ALVARO PEREIRA DIRECTOR OF COUNTRY STUDIES, ECONOMICS DEPARTMENT, OECD THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ ALVARO PEREIRA DIRECTOR OF COUNTRY STUDIES, ECONOMICS DEPARTMENT, OECD TO THE 20 th ROUNDTABLE WITH THE GOVERNMENT OF GREECE EUROPE: SHAKEN AND STIRRED? GREECE: A SKILFUL ACORBAT?

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών 1 Ισοτιµία Δολαρίου Στερλίνας, 1870-2011 $6.00$$ $5.00$$ $4.00$$ $3.00$$ $2.00$$

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης)

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης) Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης) Το Ηνωμένο Βασίλειο κατατάσσεται στην πέμπτη θέση του παγκόσμιου πίνακα εισαγωγέων ελαιολάδου του FAO βάση των εισαγομένων ποσοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

1ο Σχέδιο. δεδοµένων της Β και Γ στήλης, που αντιστοιχούν στα δεδοµένα της Α στήλης. A. Βασικοί όροι των συνθηκών Β. Συνθήκες Γ.

1ο Σχέδιο. δεδοµένων της Β και Γ στήλης, που αντιστοιχούν στα δεδοµένα της Α στήλης. A. Βασικοί όροι των συνθηκών Β. Συνθήκες Γ. . ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο Σχέδιο Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 (επαναληπτικό) ιάρκεια: 1 διδακτική ώρα Θέµατα: 3 ΘΕΜΑ 1ο Ι. Να συµπληρώσετε, στα κενά της Α στήλης,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1Η ΕΛΙ Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕ ΕΞΕΤΑΕΙ Γ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ: ΙΤΟΡΙΑ ΥΝΟΛΟ ΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΕΡΙ (4) ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

INCOFRUIT - (HELLAS)

INCOFRUIT - (HELLAS) Προς ΟΛΑ ΤΑ ΜΕΛΗ Κε Συνάδελφε Θέμα: Ενημερωτικό δελτίο για την αγορά αγροτικών προϊόντων στη Γερμανία Παραθέτουμε συνημμένα ενημερωτικό δελτίο με ειδήσεις για την γερμανική αγορά αγροτικών προϊόντων και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 Α1.1. Να χαρακτηρίσετε

Διαβάστε περισσότερα

Η σύγχρονη εργατική τάξη και το κίνημά της (2) Συντάχθηκε απο τον/την ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ Παρασκευή, 11 Σεπτέμβριος :57

Η σύγχρονη εργατική τάξη και το κίνημά της (2) Συντάχθηκε απο τον/την ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ Παρασκευή, 11 Σεπτέμβριος :57 Για την πληρέστερη κατανόηση της μεθοδολογίας, με την οποία γίνεται από το μαρξισμό ο διαχωρισμός της αστικής κοινωνίας στο σύνολό της σε τάξεις, είναι απαραίτητο να αναφέρουμε τον κλασικό ορισμό που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 10 Ιουνίου 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Απαντήσεις Θεμάτων Επαναληπτικών Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων & Εσπερινών Γενικών Λυκείων ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σχολικό βιβλίο, σελ. 31: «η εθνική πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ EUCLID TSAKALOTOS MINISTER OF FINANCE, GREECE

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ EUCLID TSAKALOTOS MINISTER OF FINANCE, GREECE THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ EUCLID TSAKALOTOS MINISTER OF FINANCE, GREECE TO THE 21 st ROUNDTABLE WITH THE GOVERNMENT OF GREECE EUROPE UNRAVELLING GREECE UNTANGLING ΠΕΜΠΤΗ 29 ΙΟΥΝΙΟΥ 2017 1 THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Σεπτέμβριος Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Σεπτέμβριος Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του ξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής ιεθνούς μπορίου Σεπτέμβριος 2007 Όνομα: πώνυμο: ριθμός Μητρώου: Έτος: πιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του 1. Ο παρακάτω πίνακας δείχνει την παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ HORST REICHENBACH ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΔΡΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» ΠΕΜΠΤΗ 7 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Γενικού Γραμματεία Καταναλωτή Γιάννη Οικονόμου

Ομιλία του Γενικού Γραμματεία Καταναλωτή Γιάννη Οικονόμου Ομιλία του Γενικού Γραμματεία Γιάννη Οικονόμου σε συνέδριο της ΕΕΤΤ για το ευρυζωνικό δίκτυο Κυρίες και Κύριοι, Αγαπητοί φίλοι Με μεγάλη χαρά αποδέχτηκα την πρόσκληση της ΕΕΤΤ, για να συμμετάσχω στο συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις - τριμηνιαία επιθεώρηση Αξίες και τιμές παραγωγής. Η σχέση μεταξύ του 1ου και του 3ου τόμου του «Κεφαλαίου» Γιώργος Σταμάτης

Θέσεις - τριμηνιαία επιθεώρηση Αξίες και τιμές παραγωγής. Η σχέση μεταξύ του 1ου και του 3ου τόμου του «Κεφαλαίου» Γιώργος Σταμάτης Άξιες και τιμές παραγωγής: Η σχέση μεταξύ του 1ου και του 3ου τόμου του «Κεφαλαίου» του Γιώργου Σταμάτη 1. Εισαγωγή Σκοπός μας δεν είναι να δείξουμε απλώς, ότι μεταξύ του 1ου και του 3ου τόμου του «Κεφαλαίου»

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΕΣ Από την προβιομηχανική στη βιομηχανική εποχή. Η Βιομηχανική Επανάσταση στην Αγγλία. Η εξάπλωση της Βιομηχανικής Επανάστασης στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Από την προβιομηχανική

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Οι 13 βρετανικές αποικίες Η Αγγλία ήταν η θαλασσοκράτειρα δύναμη από τον 17 ο αιώνα ίδρυσε 13 αποικίες στη βόρεια Αμερική. Ήταν ο προορ

Οι 13 βρετανικές αποικίες Η Αγγλία ήταν η θαλασσοκράτειρα δύναμη από τον 17 ο αιώνα ίδρυσε 13 αποικίες στη βόρεια Αμερική. Ήταν ο προορ Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής Γνωρίζετε τι είναι οι Η.Π.Α σήμερα; Θα δούμε πώς δημιουργήθηκαν και ποια είναι τα θεμέλια της ισχύος τους. Οι 13 βρετανικές αποικίες Η Αγγλία ήταν η θαλασσοκράτειρα δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

Το κατά κεφαλή ΑΕΠ σε σχέση με τον κοινοτικό μέσο όρο. Παραγωγικότητα της εργασίας.

Το κατά κεφαλή ΑΕΠ σε σχέση με τον κοινοτικό μέσο όρο. Παραγωγικότητα της εργασίας. 1 Κος ΘΕΟΣ: (Μηχανικός. Την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων κατείχε θέση στον κρατικό μηχανισμό, η οποία είχε σχέση με τη χρηματοδότηση των Ολυμπιακών έργων και γενικότερα της αναπτυξιακής πολιτικής της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης, Στατιστικολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία Η Χάρτα ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ Εκείνη την εποχή η περιοχή που καλύπτει τη σημερινή Ελλάδα ήταν τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Ρήγας σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη, έμαθε γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά και

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013)

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) 1 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) Κύριε Υπουργέ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, φίλε Θανάση Τσαυτάρη, Υψηλοί προσκεκλημένοι,

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεωρία του Διεθνούς Εμπορίου

Η Θεωρία του Διεθνούς Εμπορίου Η Θεωρία του Διεθνούς Εμπορίου 1. Περιεχόμενα Κεφαλαίου Α. Εισαγωγικά: Οι κατευθύνσεις του Σύγχρονου Εμπορίου B. Η Παραδοσιακή Θεωρία του Διεθνούς Εμπορίου Οι Εμποροκράτες Adam Smith: Απόλυτο Πλεονέκτημα

Διαβάστε περισσότερα

Στην ανακοίνωση η ΤτΕ τονίζει πως «η φύλαξη μέρους του χρυσού και εκτός συνόρων αποτελεί διεθνή πρακτική για όλες σχεδόν τις κεντρικές τράπεζες».

Στην ανακοίνωση η ΤτΕ τονίζει πως «η φύλαξη μέρους του χρυσού και εκτός συνόρων αποτελεί διεθνή πρακτική για όλες σχεδόν τις κεντρικές τράπεζες». Σε διευκρινίσεις για τη διαχείριση του χρυσού προχώρησε η Τράπεζα της Ελλάδος, απαντώντας σε δημοσίευμα. Στην ανακοίνωση η ΤτΕ τονίζει πως «η φύλαξη μέρους του χρυσού και εκτός συνόρων αποτελεί διεθνή

Διαβάστε περισσότερα

Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό. Θεωρητικές Σημειώσεις 2. Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου

Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό. Θεωρητικές Σημειώσεις 2. Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου Πάνω από 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι σε όλο τον κόσμο είναι μέλη συνεταιρισμών Οι συνεταιριστικές επιχειρήσεις, παρέχουν πάνω από 100.000.000

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο, 01 Ιουνίου 2002 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑ Α Α

Σάββατο, 01 Ιουνίου 2002 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑ Α Α Σάββατο, 01 Ιουνίου 2002 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από τα παρακάτω πολιτικά κόµµατα: Ραλλικό Κόµµα Λαϊκό Κόµµα (1910) Σοσιαλιστικό

Διαβάστε περισσότερα

2 ο φροντιστήριο στη Γενική Οικονομική Ιστορία. Άννα Κομποθέκρα, 2013.

2 ο φροντιστήριο στη Γενική Οικονομική Ιστορία. Άννα Κομποθέκρα, 2013. 2 ο φροντιστήριο στη Γενική Οικονομική Ιστορία Άννα Κομποθέκρα, 2013. Περιεχόμενα 1. Παρουσίαση στατιστικών σειρών για την περίοδο 1750-1914 των οικονομικών μεταβλητών : 1) πληθυσμός, 2) ΑΕΠ, 3) κατά κεφαλήν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ....3 ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 1. Ακαθάριστος κύκλος εργασιών....4 2. Λειτουργικό Κέρδος....7 3. Άποψη για την οικονομική κρίση... 10 4. Τα περισσότερο σημαντικά επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Σύμφωνα με το πιο πρόσφατο ενημερωτικό δελτίο του αρμόδιου Υπουργείου Οικονομικών (web: http://www.minfin.bg/en/page/542) και τα ενημερωμένα στατιστικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα»

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» Ο συγγραφέας στο νέο του βιβλίο παρουσιάζει μια ορθολογική θέαση της κρίσης Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» 23 Jan 201611.00 ΜΕΓΕΝΘΥΝΣΗ Συνέντευξη στη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007 Α Όνομα: Επώνυμο: Αριθμός Μητρώου: Έτος: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του 1. Η χώρα Α έχει 10.000 μονάδες εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014

Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014 Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014 Οι εξαγωγές αποτελούν το «κλειδί» για την αναθέρµανση της ελληνικής οικονοµίας. Με δεδοµένη την αδυναµία της εγχώριας αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού Κανόνας Χρυσού Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1870-1973 Βασικές αρχές λειτουργίας Ιστορικά (ποια περίοδο καλύπτει) Εξωτερική ισορροπία (ισοζύγιο πληρωμών ισοσκελισμένο)

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές τουρισμού γκολφ στην Ελλάδα σε σύγκριση με άλλες χώρες

Προοπτικές τουρισμού γκολφ στην Ελλάδα σε σύγκριση με άλλες χώρες Προοπτικές τουρισμού γκολφ στην Ελλάδα σε σύγκριση με άλλες χώρες Ονοματεπώνυμο: Γεωργίου Παναγιώτης 113125 Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: Γιωργής Κριτσωτάκης Δεκέμβριος 2014 Γκολφ - Τουρισμός Readman

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική 1. Διεθνές εμπόριο, Διεθνής Εμπορική Πολιτική και Διεθνείς Εμπορικές Συμφωνίες και Θεσμοί 2. Μακροοικονομική Ανοικτών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΡΑΧ ΤΗΣ WALL STREET

ΤΟ ΚΡΑΧ ΤΗΣ WALL STREET ΤΟ ΚΡΑΧ ΤΗΣ WALL STREET -Τι είναι πάλι αυτή η Μαύρη Πέμπτη; Πού να πηγαίνουν όλοι αυτοί οι άνθρωποι; Για να δούμε τα πρόσωπά τους. Ποια μπορεί να είναι τα συναισθήματά τους; -Θα σας πω εγώ παιδιά μου.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Τι πραγματεύεται η Διεθνής Οικονομική;

Τι πραγματεύεται η Διεθνής Οικονομική; Εισαγωγή Τι πραγματεύεται η Διεθνής Οικονομική; Κέρδη από το Εμπόριο Εξηγώντας τα Υποδείγματα του Εμπορίου Οι Επιπτώσεις των Κρατικών Πολιτικών στο Εμπόριο Θέματα Διεθνούς Χρηματοδότησης Διεθνές Εμπόριο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Ιστορία Κεφ. 24 ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΩΝΑ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Ιστορία Κεφ. 24 ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΩΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Ιστορία Κεφ. 24 ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΩΝΑ Αρχική αντιμετώπιση του Αγώνα Η πολιτική της Αυστρίας Η πολιτική της Ρωσίας Οι προσπάθειες του Καποδίστρια Αποτελέσματα

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη

α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη Σελ. 122 3. Οι ανακαλύψεις α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων Η αναζήτηση νέων δρόμων είναι αναγκαία εξαιτίας : της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΕΙΝΑ ΣΤΟ ΚΟΣΜΟ. * Να τραφούν σωστά ώστε να σκεφτούν και να ενεργήσουν κατάλληλα.

Η ΠΕΙΝΑ ΣΤΟ ΚΟΣΜΟ. * Να τραφούν σωστά ώστε να σκεφτούν και να ενεργήσουν κατάλληλα. Η ΠΕΙΝΑ ΣΤΟ ΚΟΣΜΟ ΑΙΤΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΠΕΙΝΑ ΣΤΟ ΚΟΣΜΟ Υπάρχουν πολλοί και αλληλοεμπλεκόμενοι παράγοντες που επηρεάζουν το πρόβλημα. Ωστόσο, η πείνα καθαυτή μπορεί να προκληθεί από δύο απλούς λόγους. α)ο πρώτος

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεωρία της Νομισματικής Ενοποίησης

Η Θεωρία της Νομισματικής Ενοποίησης Η Θεωρία της Νομισματικής Ενοποίησης Περιεχόμενα Κεφαλαίου Έννοια και Στάδια Νομισματικής Ενοποίησης. Τα προσδοκώμενα αποτελέσματα της Νομισματικής Ενοποίησης. Η Διαδικασία της Μετάβασης προς τη Νομισματική

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά εμπορευμάτων σταθεροποιείται μετά από τους ισχυρούς κλυδωνισμούς Του Ole S. Hansen, αναλυτή της Saxo Bank

Η αγορά εμπορευμάτων σταθεροποιείται μετά από τους ισχυρούς κλυδωνισμούς Του Ole S. Hansen, αναλυτή της Saxo Bank Η αγορά εμπορευμάτων σταθεροποιείται μετά από τους ισχυρούς κλυδωνισμούς Του Ole S. Hansen, αναλυτή της Saxo Bank Η δραματική πτώση της τιμής του χρυσού που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ένα πρωτοφανές

Διαβάστε περισσότερα

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08)

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) (συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) Φ.Κ.: ας επιστρέψουμε τώρα στο μεγάλο θέμα της ημέρας σε παγκόσμια κλίμακα, της Αμερικάνικές προκριματικές εκλογές. Πήραμε

Διαβάστε περισσότερα

-Τσούνης Βασίλης -Κωνσταντίνος Αθανασόπουλος -Σαΐνι Σιμράν -Χρυσάνθη Ροδάτου -Χρήστος Ζέρβας

-Τσούνης Βασίλης -Κωνσταντίνος Αθανασόπουλος -Σαΐνι Σιμράν -Χρυσάνθη Ροδάτου -Χρήστος Ζέρβας -Τσούνης Βασίλης -Κωνσταντίνος Αθανασόπουλος -Σαΐνι Σιμράν -Χρυσάνθη Ροδάτου -Χρήστος Ζέρβας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟ ΑΛΑΤΙ, ΠΗΓΗ ΖΩΗς ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ Η ιστορία του ανθρώπου, τουλάχιστον από την δέκατη χιλιετία π.χ

Διαβάστε περισσότερα

1. Πληθωρισμός Ο δείκτης πληθωρισμού βρίσκεται πάλι κάτω από το 3%

1. Πληθωρισμός Ο δείκτης πληθωρισμού βρίσκεται πάλι κάτω από το 3% ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ORANJESTRAAT 7 2514 JB THE HAGUE- THE NETHERLANDS TEL.:070-3561199 / FAX:070-3615747 e mail: ecocom-hague@mfa.gr gremco.hague@inter.nl.net

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οικονομικής Θεωρίας. Γ Λυκείου

Αρχές Οικονομικής Θεωρίας. Γ Λυκείου Αρχές Οικονομικής Θεωρίας Γ Λυκείου Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Οικονομική Επιστήμη: Μελέτη των οικονομικών προβλημάτων που δημιουργούνται μέσα σε μια κοινωνία. 1. Ποιά προϊόντα και σε ποιές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ O ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΕΠΙΠΛΕΟΝ 12,2 ΔΙΣ ΕΤΗΣΙΩΣ ΑΝ ΕΝΙΣΧΥΘΕΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, ΤΟ BRANDING ΚΑΙ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Χατζηδάκης: Δεν κινδυνεύει η πρώτη κατοικία - Πλήρης συνέντευξη

Κ. Χατζηδάκης: Δεν κινδυνεύει η πρώτη κατοικία - Πλήρης συνέντευξη Κ. Χατζηδάκης: Δεν κινδυνεύει η πρώτη κατοικία - Πλήρης συνέντευξη [04.11.2013] «Δεν θα αλλάξουν ο νόμος Κατσέλη και ο νόμος 4161 για τους ενήμερους δανειολήπτες. Αυτό σημαίνει ότι κανένας φτωχός άνθρωπος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ

ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ Δεν παραγνωρίζουμε τη διαστρωμάτωση μέσα και γύρω από την τάξη των μισθωτών εργαζομένων, τις δυσκολίες που δημιουργεί στη συνειδητοποίηση των εργατών και τα εμπόδια

Διαβάστε περισσότερα

aγρoterra #14 Αγροτικές εξαγωγές Τα προϊόντα-πρωταγωνιστές τού αύριο Πλήρης οδηγός για την αλόη και η ελληνική εμπειρία 14/09/2013

aγρoterra #14 Αγροτικές εξαγωγές Τα προϊόντα-πρωταγωνιστές τού αύριο Πλήρης οδηγός για την αλόη και η ελληνική εμπειρία 14/09/2013 π ε ρ ι ο δ ι κ η ε κ δ ο σ η τ η ς ε φ η μ ε ρ ι δ α σ ε π ε ν δ υ τ η σ aγρoterra #14 14/09/2013 Μάρκετινγκ Εξάγεις; Χτίσε τον «μύθο» των προϊόντων σου Καλλιέργειες Λαχανικά: Μπορούμε να γίνουμε ο κήπος

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ Α.Β.Ε.

ΕΚ ΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ Α.Β.Ε. ΕΚ ΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ Α.Β.Ε. Στα πλαίσια της συµµετοχής της MERIT Α.Χ.Ε.Π.Ε.Υ. στη δηµόσια εγγραφή της Εκδοτικός Οργανισµός Λιβάνη Α.Β.Ε. στο Χ.Α.Α, σας αποστέλλουµε πληροφοριακό υλικό σχετικά µε

Διαβάστε περισσότερα

Ρ. Χάουσμαν: Η λύση βρίσκεται στις εξαγωγές Κέρδος online 10/6/2011 15:26 http://www.kerdos.gr/default.aspx?id=1511781&nt=103 Περισσότερα προβλήματα θα δημιουργούσε παρά θα επέλυε τυχόν έξοδος της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Τρίληµµα των Ανοικτών Οικονοµιών 1. Σταθερότητα και Ελεγχος Συναλλαγματικής Ισοτιμίας 2. Χρήση Νομισματικής Πολιτικής για Εσωτερική Ισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από

Διαβάστε περισσότερα

3. Να εξηγήσετε γιατί η αστική επανάσταση δεν κατόρθωσε να επιβληθεί και να οδηγήσει τη Ρωσία σ ένα φιλελεύθερο δηµοκρατικό πολίτευµα.

3. Να εξηγήσετε γιατί η αστική επανάσταση δεν κατόρθωσε να επιβληθεί και να οδηγήσει τη Ρωσία σ ένα φιλελεύθερο δηµοκρατικό πολίτευµα. Β. ΑΝΟΙΚΤΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. Λαµβάνοντας υπόψη σας τα εθνικά, κοινωνικά, οικονοµικά και πολιτικά χαρακτηριστικά της τσαρικής Ρωσίας καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οι διεθνείς συναλλαγές και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα... 17 Ι. Η αρχή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων... 17 Α. Κόστος εργασίας και εξειδικεύσεις...

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Μάθημα: Υλη: Επιμέλεια διαγωνίσματος: Αξιολόγηση : ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

Ονοματεπώνυμο: Μάθημα: Υλη: Επιμέλεια διαγωνίσματος: Αξιολόγηση : ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Ονοματεπώνυμο: Μάθημα: Υλη: Επιμέλεια διαγωνίσματος: Αξιολόγηση : ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων: α) Φιλελεύθερα και Εθνικά κινήματα

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Μηλιός, Συνέντευξη στα Επίκαιρα 28/07/2012

Γιάννης Μηλιός, Συνέντευξη στα Επίκαιρα 28/07/2012 Γιάννης Μηλιός, Συνέντευξη στα Επίκαιρα 28/07/2012 1. Κατά τα φαινόμενα, οι δανειστές θα τραβήξουν στα άκρα τον χρηματοδοτικό στραγγαλισμό της χώρας, με μη καταβολή της δανειακής δόσης. Δημιουργείται ένα

Διαβάστε περισσότερα