Το επιμορφωτικό ενδιαφέρον της γλωσσικής αφύπνισης στα θέματα συνεργατικής ειρήνης και εκπαίδευσης στο ελληνικό σχολείο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Το επιμορφωτικό ενδιαφέρον της γλωσσικής αφύπνισης στα θέματα συνεργατικής ειρήνης και εκπαίδευσης στο ελληνικό σχολείο"

Transcript

1 Το επιμορφωτικό ενδιαφέρον της γλωσσικής αφύπνισης στα θέματα συνεργατικής ειρήνης και εκπαίδευσης στο ελληνικό σχολείο L intérêt de la formation - Éveil aux Langues en ce qui concerne la paix coopérative et éducative dans l école grecque Université Aristote de Thessalonique, Grèce et Université du Maine, France Résumé : Il s agit de démontrer le fond psychosocial et cognitif qu on attribue aux approches plurielles et plus particulièrement à l Éveil aux langues ; les écrivains considèrent que l approche Éveil aux langues est susceptible de promouvoir des relations interindividuelles et des processus intra individuels dans la formation des enseignants en autorisant une situation coopérative à la résolution de divers conflits. Selon Piaget (Piaget J., 1971/1988), «l obstacle essentiel qui s oppose aux progrès de la coordination intellectuelle ( ) et à une réciprocité morale n est autre que l attitude la plus spontanée et la plus indéracinable l égocentrisme». Cela demande une attitude réflexive et critique de la part de l enseignant qui doit se montrer capable de réduire les conflits interindividuels et inter groupaux alors que toute coopération inter groupale consiste à un progrès intellectuel, à une éducation Synergies Sud-Est européen n pp psychopédagogique et socioculturelle avancée, à une éthique. L auteur considère que la formation des enseignants aux approches plurielles semble dynamiser le développement de l empathie intra groupale ainsi que dans la classe. Dans le Département Préscolaire de l Université Aristotle nous avons mené une recherche action avec des maîtres des écoles préscolaires, primaires et secondaire de Thessalonique. Des enseignants de différentes disciplines ont montré un vif intérêt pour l Eveil aux langues, considérant la démarche comme un éveil humain à travers la communication et la réflexion sur et par les langues. Mots-clés : Éveil aux langues, Innovation, Approche réflexive, Didactique des langues, Éducation interculturelle Abstract: It is a question of showing the psychosocial and cognitive bottom which one allots to the plural approaches and more particularly to the Awakening to the languages (Éveil aux langues); the writers consider that the Éveil approach with the languages is likely to promote interindividual relations and intra individual processes in the teachers training by authorizing a co-operative situation with the resolution of various conflicts. According to Piaget (Piaget J., 1971/1988), the essential obstacle which is opposed to the progress for intellectual coordination ( ) and to a moral reciprocity is nothing other than the most spontaneous and most entrenched attitude selfcentredness. That requires a reflexive and critical attitude from the teacher who must be able to reduce the interindividual and intergroup conflicts whereas any intergroup 45

2 Synergies Sud-Est européen n pp co-operation represents an intellectual progress, a psychopedagogic and sociocultural advanced education, an ethics. The author considers that the training of the teachers to the plural approaches seems to instigate the development of the intragroup empathy as well as the empathy in the class. In the Pre-school Department of the Aristotle University we undertook an action research with teachers of the pre-schools, and of the primary and secondary schools of Thessaloniki. Teachers of various disciplines showed a lively interest for the Awakening to the languages, regarding this procedure as a human awakening through the communication and the reflection on and by the languages. Key words: Awakening to the languages, Innovation, reflexive approach, Didactic of the languages, intercultural Education Εισαγωγή Ερ.-Έχεις ξεκαθαρίσει τι θα θελες να πετύχεις με την Αφύπνιση στις Γλώσσες; Δάσκ. -Να αλληλεπιδρά μια πολύγλωσση κοινωνία προς όφελος της ομάδας. Θεωρώντας την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ελλιπή σε θέματα διαπολιτισμικής διαχείρισης της τάξης επικεντρωθήκαμε στην καινοτομία Αφύπνιση στις Γλώσσες (Eveil aux Langues) υποθέτοντας ότι η συστηματική ενασχόληση και η εμβάθυνση του εκπαιδευτικού στη διαφορετικότητα των γλωσσών ενισχύει την κριτική ανάλυση κάποιων στερεότυπων αντιλήψεων επιτρέποντας νέες προσεγγίσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση. Μία διετή έρευνα-δράση-επιμόρφωση σε θέματα πολυγλωσσίας και διαπολιτισμικής εκπαίδευσης μας έδειξε ότι ο Έλληνας εκπαιδευτικός αφενός εμπλέκεται δημιουργικότερα στις καινοτομίες του αναλυτικού προγράμματος μέσα από επιμορφωτικά σχήματα του τύπου έρευναδράση και αφετέρου εκδηλώνει μεγαλύτερο ενδιαφέρον και επανατροφοδοτεί τις επαγγελματικές και κοινωνικές του δεξιότητες μέσα από καινοτομίες του τύπου Αφύπνιση στις Γλώσσες. Η έρευνα μας αφορά γενικότερα την ανάπτυξη δεξιοτήτων κατανόησης και διαχείρισης της διαφορετικότητας από μέρους των εκπαιδευτικών μέσω ενός καινοτόμου και πολυεπίπεδου εκπαιδευτικού υλικού. Πρόθεση μας είναι να προτείνουμε νέες κατηγορίες αξιολόγησης της στάσης και των δεξιοτήτων των εκπαιδευτικών σε μία πολυπολιτισμική τάξη, εισάγοντας τον όρο πολυγλωσσία στην επιμόρφωση τους μέσα από το σχήμα έρευνα-δράση. Θα περιγράψουμε γενικά τους άξονες της επιμόρφωσης βάση των οποίων επιδιώξαμε να δημιουργήσει ο εκπαιδευτικός της προσχολικής, πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης μία διευρυμένη προσωπική πλατφόρμα εργαλείων ανάλυσης και αξιοποίησης του ΔΕΠΠΣ. Στη συνέχεια θα ασχοληθούμε με μία βασική υπόθεση της έρευνας μας σχετικά με την αλλαγή στάσης των εκπαιδευτικών απέναντι στον γλωσσικό πλουραλισμό μέσα από την επιμόρφωση και εφαρμογή της Αφύπνισης στις Γλώσσες. Θα αναφερθούμε στη σταδιακή εμφάνιση νέων στάσεων και δεξιοτήτων που παρατηρούν οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί στην πρακτική τους και που σχετίζονται με μία αποτελεσματικότερη αξιοποίηση του γλωσσικού κεφαλαίου της τάξης σε όλο το εύρος του αναλυτικού προγράμματος. 46

3 Το επιμορφωτικό ενδιαφέρον της γλωσσικής αφύπνισης στα θέματα συνεργατικής ειρήνης και εκπαίδευσης στο ελληνικό σχολείο - L intérêt de la formation - Éveil aux Langues en ce qui concerne la paix coopérative et éducative dans l école grecque Η συνεργασία μας με τους εκπαιδευτικούς, μας επιτρέπει να υποστηρίξουμε ότι η προσέγγιση Αφύπνιση στις γλώσσες προσφέρει νέες κατηγορίες ενδοσκόπησης και εργαλεία οξυμμένης αντίληψης των γνωστικών διεργασιών και των ψυχολογικών μηχανισμών που συμβάλουν στην ανακατασκευή των στάσεων και των πεποιθήσεων του εκπαιδευτικού. Η καινοτομία κινείται προς την κατεύθυνση ανίχνευσης νέων προοπτικών στη διαπολιτισμική εκπαίδευση με κυρίαρχο άξονα την πολυγλωσσία της τάξης. «H Αφύπνιση στις Γλώσσες και στους Πολιτισμούς» Πώς ορίζεται η Αφύπνιση στις Γλώσσες (Tsioumis C., Moumtzidou A, 2008 : 45-61) με ποια κοινωνική και εκπαιδευτική πραγματικότητα συνδέεται και ποιούς στόχους επιδιώκει; Θα λέγαμε ότι «πρόκειται ουσιαστικά για έναν επαναπροσδιορισμό της γλωσσικής αγωγής που αποσκοπεί σε μία ενιαία σύλληψη της διδασκαλίας των γλωσσών επιδιώκοντας να αναδείξει τη διδασκαλία και την εκμάθηση ΟΛΩΝ των γλωσσών, ώστε να αξιοποιηθεί κάθε δυνατή μεταξύ τους αλληλουχία». Ο συγκεκριμένος προσανατολισμός αποτελεί έναν από τους κύριους τρόπους της εφαρμογής της Πολυγλωσσίας, και απάντηση του Συμβουλίου της Ευρώπης στις προκλήσεις της διαφορετικότητας και της κοινωνικής συνοχής. Για να προχωρήσουμε προς την πολυγλωσσία, η διδακτική των γλωσσών στοχεύει να αναπτύξει στους μαθητές «πολύγλωσσες και πολυπολιτισμικές δεξιότητες». Πρόκειται για γενικές δεξιότητες (που αφορούν γενικά γλωσσικά και πολιτισμικά φαινόμενα), καθώς και την επιδεξιότητα να στηρίζεται ο μαθητής στις ήδη αποκτημένες ικανότητες του σε μία γλώσσα ώστε να έχει ευκολότερα πρόσβαση σε κάποιον άλλην. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να κτίσει ο μαθητευόμενος τις λεγόμενες «διαθεματικές ή εγκάρσιες» δεξιότητες (συνεχή εμπλουτισμό, σύνολο γνώσεων, ικανοτήτων, στάσεων). Δεξιότητες επίσης που βρίσκονται σε ευθεία συνάρτηση με την ανάπτυξη των μεταγνωστικών ικανοτήτων του μαθητή μέσα από την παρατήρηση, τη σύγκριση και τη συλλογιστική πάνω στις γλώσσες. Φαίνεται ότι τέτοιου τύπου ικανότητες αναπτύσσονται ιδιαίτερα στο πλαίσιο διδακτικών του τύπου «πλουραλιστικές προσεγγίσεις των γλωσσών» (approaches plurielles). Πρόκειται για διδακτικές προσεγγίσεις που εφαρμόζουν ταυτόχρονα και συγκριτικά δραστηριότητες σε πολλές γλωσσικές και πολιτισμικές ποικιλίες. Τέτοιου είδους προσεγγίσεις είναι: - Η Αφύπνιση στις Γλώσσες και τους Πολιτισμούς 1 - Η αμοιβαία κατανόηση μεταξύ των γλωσσών της ίδιας οικογένειας (Intercompréhension des langues). - Οι διαπολιτισμικές προσεγγίσεις - Η ενιαία προσέγγιση των ξένων γλωσσών στο σχολικό πρόγραμμα (Langues integrées) Η καινοτομία προτείνει μεταξύ άλλων την ανάπτυξη στοχασμού από μέρους των μαθητών σε σχέση με τη γλώσσα και τις γλώσσες μέσα από δραστηριότητες ανακάλυψης και επεξεργασίας της γλωσσικής συμπεριφοράς του ανθρώπου (Armand, 2000: , 2005: ). Οι θεωρητικοί του άξονες (Jean-Marc Nollet, 2003: 5), αφορούν την ενασχόληση του μαθητή με τη γλώσσα μέσα από την επικοινωνιακή της διάσταση, την απενοχοποίηση των ομιλητών από το σύνδρομο της τέλειας διγλωσσίας, την υπογράμμιση της συναισθηματικής 47

4 Synergies Sud-Est européen n pp εμπλοκής και των κινήτρων στην εκπαιδευτική διαδικασία, τη νομιμοποίηση όλων των γλωσσών, τη διευκόλυνση του μαθητή στη δόμηση των γλωσσικών γνώσεων και την ανάπτυξη των ικανοτήτων ανάλυσης και στοχασμού των γλωσσικών πράξεων. Αξιολόγηση του Προγράμματος Evlang (Candelier, 2003, Sabatier, 2002), έδειξε θετική συνάφεια μεταξύ των δραστηριοτήτων της Αφύπνισης στις Γλώσσες και ορισμένων μεταγλωσσικών δεξιοτήτων των μαθητών κυρίως στον τομέα της μνήμης, και της ακουστικής διάκρισης σε μη οικείες γλώσσες. Παρατηρήθηκε επίσης δημιουργία θετικών εντυπώσεων για τη διαφορετικότητα των γλωσσών ανεξάρτητα από το στάτους που αυτές διατηρούν σε μία κοινωνία, καθώς και αλλαγή στη στάση των εκπαιδευτικών απέναντι στην πολυγλωσσία της τάξης και στο ρόλο που η μητρική γλώσσα παίζει στις ακαδημαϊκές επιδόσεις των μαθητών καθώς και στην επιτυχή ένταξη τους στην κοινωνική ομάδα. Ειδικότερα, η εν λόγω προσέγγιση εγγράφεται στην «προοπτική ενός είδους γενικής γλωσσικής παιδείας» η οποία συμβάλλει μεταξύ πολλών άλλων στην ανάπτυξη: - του ενδιαφέροντος για τις γλώσσες και τους πολιτισμούς - του ενδιαφέροντος για την κατανόηση τους - της εμπιστοσύνης του μαθητή στις μαθησιακές του ικανότητες - της εμπιστοσύνης του στις ικανότητες να παρατηρεί/να αναλύει τις γλώσσες, οικείες και μη - της επιδεξιότητας να τις συλλαμβάνει στην πολυπλοκότητα τους και στη διασύνδεση τους με φαινόμενα πολιτισμικής τάξεως. Υπάρχει ένα συνεχές επιδιώξεων στην Αφύπνιση στις Γλώσσες το οποίο ξεκινά από την καθαρή κοινωνική δεοντολογία και τη διαμόρφωση ηθικής και κατευθύνεται προς την κατάκτηση και εκμάθηση των γλωσσών. Πρόκειται για την επίγνωση της γλωσσικής δεξιότητας που διαθέτει ο άνθρωπος και η οποία του επιτρέπει να συνεργάζεται. Μέσα στα πλαίσια αυτής της προβληματικής εγγράφονται και οι σημερινές προσεγγίσεις των γλωσσολόγων και κοινωνιογλωσσολόγων σχετικά με το ρόλο της μητρικής γλώσσας στην εκμάθηση του σχολικού κώδικα. Κάνοντας μία σύντομη αναδρομή βλέπουμε ότι ο Michael Halliday είχε ήδη ξεκινήσει με την ομάδα του να εργάζεται προς τη νέα γλωσσική αγωγή την οποία και δημοσίευσε στο Language in Use (Daughtly et al., 1971). Στα πλαίσια της προβληματικής του υπάγονται και οι σημερινές προσεγγίσεις των γλωσσολόγων και κοινωνιογλωσσολόγων σχετικά με το ρόλο της μητρικής γλώσσας στην εκμάθηση του σχολικού κώδικα. Σύμφωνα με τα σχολικά ευρωπαϊκά Αναλυτικά Προγράμματα οι ακαδημαϊκές επιδώσεις εξαρτώνται από την ικανότητα χρήσης των γλωσσικών εργαλείων με τα οποία επεξεργαζόμαστε την πραγματικότητα καθώς και των επικοινωνιακών δεξιοτήτων στη σχολική γλώσσα. Ο Hawkins ανέπτυξε μία παρόμοια προβληματική σχετικά με τα γλωσσικά curricula μιλώντας για την αναγκαιότητα να διερευνηθούν και να ενδυναμωθούν οι γλωσσικές εμπειρίες του μαθητή. Στο κείμενο του Foreign Language study and Language Awareness αναλύει τους άξονες της καινοτομίας ώστε να κατανοηθούν πληρέστερα οι στόχοι, η φιλοσοφία και η μέθοδο που προτείνει αυτός και η ομάδα του. Ενδεικτικά αναφέρουμε κάποιες από τις βασικές παραδοχές του προβληματισμού του: οι αιτίες του αναλφαβητισμού που υποδαυλίζουν τη σχολική αποτυχία, ο προβληματισμός 48

5 Το επιμορφωτικό ενδιαφέρον της γλωσσικής αφύπνισης στα θέματα συνεργατικής ειρήνης και εκπαίδευσης στο ελληνικό σχολείο - L intérêt de la formation - Éveil aux Langues en ce qui concerne la paix coopérative et éducative dans l école grecque των θεωρητικών σχετικά με τις έννοιες κατάκτηση της Γ1/απόκτηση της Γ2 και που καθορίζει τη διδακτική της ξένης γλώσσας, ο ρόλος που μπορεί να παίξει ο διδάσκων της σχολικής γλώσσας στην εκμάθηση της ξένης και μάλιστα από παιδιά με διαφορετικό γλωσσικό υπόβαθρο, ο ρόλος της μητρικής γλώσσας στην εκμάθηση της σχολικής και ξένης γλώσσας, η σημαντικότητα ενός ψυχολογικού ανοίγματος των μαθητών προς τη ξένη γλώσσα, ο ψυχολογικός κυρίως ρόλος, σύμφωνα με τον Bruner της κοινής σημαντικής που εντοπίζουμε σε γλώσσες της ίδιας κυρίως οικογένειας στο βαθμό που θα κινητοποιηθεί το ενδιαφέρον των παιδιών, η σημασία της αυτοπεποίθησης του μαθητή στις ικανότητες του σε μία ξένη γλώσσα καθώς και η σημαντικότητα να μελετάται η γλώσσα μέσα από όλες τις ειδικότητες. Πρόκειται για θέματα που στο σύνολο τους διαμορφώνουν τη διδακτική και παιδαγωγική πρόταση της Αφύπνισης στις Γλώσσες. Η καινοτομία στην επιμόρφωση των Ελλήνων δασκάλων Δ: Σήμερα και μετά την επιμόρφωση, βλέπουμε ότι θα θέλαμε διακαώς, να είμαστε δάσκαλοι που εμπνέουν τους μαθητές τους, δηλαδή που κάνουν τους μαθητές τους δημιουργούς και τους κάνουν να ανακαλύψουν σχέσεις ανάμεσα στα αλληλοεμπλεκόμενα πράγματα. Σε αυτό μας βοήθησε η επιμόρφωση. Αντιλαμβανόμενοι το σχολικό θεσμό ως ένα σύστημα σχέσεων, οι διάφορες καινοτομίες θα πρέπει να λειτουργούν και να επηρεάζουν συστημικά και ολιστικά το σύνολo του εκπαιδευτικού σώματος 2. Οι καινοτομίες προκύπτουν από την ανάγκη να ενδυναμώνεται το σχολικό πρόγραμμα και ο σχολικός θεσμός, ενεργοποιώντας τις εσωτερικές και εξωτερικές του δυνάμεις. Θα πρέπει λοιπόν να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα της τάξης με προσεγγίσεις ολιστικότερου χαρακτήρα. Φαίνεται άλλωστε ότι οι εκπαιδευτικοί συνειδητοποιούν την απομόνωση που τους δημιούργησε μία σύλληψη κατακερματισμένου σχολικού προγράμματος σε ένα σύστημα άκρως τυποποιημένο. Στις συζητήσεις μας μαζί τους (Dagkas, A., Moumtzidou, A., 2008 : 15-22) διαπιστώνεται η ανάγκη να ενισχύσουν τις επαγγελματικές τους δεξιότητες προσδίδοντας στη δουλειά τους ένα χαρακτήρα περισσότερο πλουραλιστικό και ολιστικό, ουδόλως μονοσήμαντα εργαλειακό. Εκφράζουν μία οπτική περισσότερο ενιαία και συνεργατική από οποιαδήποτε άλλη τυποποιημένης ειδικότητας. Χαρακτηριστική είναι η ανάγκη τους να διερευνηθούν καινοτομίες ικανές να αναπλαισιώσουν ευρύτερα την πολυπολιτισμική τάξη. Κατά την πρώτη φάση της έρευνας μας τα ερωτηματολόγια και οι ατομικές και ομαδικές συνεντεύξεις επέτρεψαν να διαπιστώσουμε: - την ύπαρξη στερεότυπων αναπαραστάσεων και πεποιθήσεων στους εκπαιδευτικούς σχετικά με τις γλώσσες και τον τρόπο με τον οποίο οι γλωσσικές εμπειρίες των μαθητών θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν κατά την εκπαιδευτική διαδικασία, - ελλιπή επιμόρφωση σε θέματα διαχείρισης της δι/πολυγλωσσίας της τάξης, - αμηχανία στο μάθημα γλωσσικής αγωγής σε μία ανομοιογενή τάξη, - τυποποιημένες αντιλήψεις σχετικά με τη διαπολιτισμική εκπαίδευση, - άγχος και αισθήματα απομόνωσης εξ αιτίας της έλλειψης συνεργατικής επιμόρφωσης και του ελλείμματος στην επικοινωνία μεταξύ των ειδικοτήτων των σχολικών βαθμίδων αλλά και μη συμμετοχή σε ευρύτερες συνεργασίες εντός κι εκτός της χώρας, - διαπίστωση εσωτερικών συγκρούσεων και αμηχανίας εξ αιτίας των παιδαγωγικών και διδακτικών μεταρρυθμίσεων περιορισμένης ανάπτυξης και - ακρωτηριασμένων 49

6 Synergies Sud-Est européen n pp επιμορφωτικών προγραμμάτων, - έλλειμμα αυτοπεποίθησης στα νέα προγράμματα και στις νέες προκλήσεις, μία γενικότερη συστολή σε θέματα δια βίου εκπαίδευσης και εισαγωγής καινοτομιών, - ελλιπή ενημέρωση σε θέματα γλωσσικών και εκπαιδευτικών πολιτικών (Moumtzidou, 2005). Αναλυτικότερα, κατά την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών το πρόβλημα που εξαρχής εντοπίστηκε αφορούσε το εκσυγχρονιστικό πνεύμα των νέων προγραμμάτων, τη μονομέρεια της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης, την ασάφεια στο ρόλο της γλώσσας ως γέφυρας μεταξύ των curricula, την έλλειψη εργαλείων προσέγγισης και αξιοποίησης της πολυγλωσσίας της τάξης, την έλλειψη ειλικρινούς επικοινωνίας και γνωριμίας με τους αλλόφωνους μαθητές και τις οικογένειες τους. Στην παρούσα ανακοίνωση περιοριζόμαστε σε μία από τις υποθέσεις της έρευνας μας προκειμένου να εξετάσουμε έναν από τους άξονες της ερευνητικής μας πρότασης: τη θετική επίδραση της καινοτομίας στις γενικές δεξιότητες του εκπαιδευτικού ως προς τη διαχείριση της πολύγλωσσης τάξης του. Προφανώς η παρουσία ενός καινοτόμου πολύγλωσσου παιδαγωγικού υλικού βασισμένου στις αρχές και τους σκοπούς των ΔΕΠΠΣ και ΑΠΣ βοηθάει τον εκπαιδευτικό να κατανοήσει βαθύτερα τις προοπτικές ολιστικότερης προσέγγισης της εμπειρίας και της γνώσης μέσα από την πολυτροπικότητα της γλώσσας 3. Στόχος άλλωστε των τελευταίων μεταρρυθμίσεων στην εκπαίδευση είναι «να προάγει ( ) την προσαρμογή των νέων στα διαρκώς εξελισσόμενα εργασιακά περιβάλλοντα και τις μεταβαλλόμενες κοινωνικές συνθήκες» Θεωρητικά το θέμα των καινοτομιών τίθεται με σαφήνεια στις προτάσεις του Π.Ι. «Η εισαγωγή προοδευτικότερων περιεχομένων δεν καθιστά αυτόματα και το μάθημα προοδευτικότερο. Όσο προοδευτικό και αν είναι το περιεχόμενο της εκπαίδευσης εάν δεν συντονιστεί με τις υπόλοιπες παιδαγωγικές παραμέτρους δεν είναι δυνατή η επίτευξη των επιδιωκόμενων στόχων. ( ) Μόνο μέσα σε αυτό το πλαίσιο ο εκπαιδευτικός μπορεί να καινοτομήσει, δηλ. να εμπλέξει τους μαθητές του και τον εαυτό του σε μια διαρκή αναζήτηση γνώσεων και διαδικασιών αναδόμησης των παλιών και σύνθεσης των καινούριων γνώσεων» (Μπότσαρη). Η παράγραφος έχει σημασία για την ανατροφοδότηση του προβληματισμού μας σχετικά με την έννοια της καινοτομίας στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Η συγκεκριμένη προσέγγιση επεξεργάζεται υλικά που αφορούν την από κοινού ένταξη όλων των μαθητών στην ουσία της κοινωνίας που είναι η επικοινωνία, η πολυτροπικότητα και η πολυπολιτισμικότητα. Κατά συνέπεια αποτελεί κοινό τόπο για το ΔΕΠΠΣ και την Αφύπνιση στις Γλώσσες η ανάπτυξη της κοινωνικής νοημοσύνης 4 του μαθητή μέσα από τον έλεγχο των γνωστικών και επικοινωνιακών του δεξιοτήτων, της κριτικής ανάλυσης της πραγματικότητας και της αναγνώρισης της πολυπλοκότητας του είναι. Παλιό κρασί σε νέους ασκούς δεν μπορούμε να διατηρήσουμε. Για τούτο σε ένα καινοτόμο πρόγραμμα όπως αυτό του ΔΕΠΠΣ χρειάζονται καινοτόμες προσεγγίσεις που να συνδέουν οργανικά (με τον αντίστοιχο τρόπο) το περιεχόμενο της εκπαίδευσης στους παιδαγωγικούς στόχους των προγραμμάτων σπουδών. Νέα μαθήματα πολυτροπικά και από τη φύση τους διαθεματικά με 50

7 Το επιμορφωτικό ενδιαφέρον της γλωσσικής αφύπνισης στα θέματα συνεργατικής ειρήνης και εκπαίδευσης στο ελληνικό σχολείο - L intérêt de la formation - Éveil aux Langues en ce qui concerne la paix coopérative et éducative dans l école grecque δυνατότητα να συσχετισθούν άμεσα με το περιβάλλον της τάξης όπως είναι το γλωσσικό της περιβάλλον. Η επιμόρφωση σε ένα καινοτόμο μάθημα αποτελεί πλατφόρμα εφαρμογής και καλλιέργειας των αντίστοιχων δεξιοτήτων και στους εκπαιδευτικούς. Μία από τις βασικές μας υποθέσεις είναι η εξής: «Η υπεραξία της γλωσσικής και επικοινωνιακής δεξιότητας στα αναλυτικά Προγράμματα, επιβάλλει την ευαισθητοποίηση των εκπαιδευτικών σε θέματα πολυγλωσσίας. Το πολύγλωσσο και πολυτροπικό υλικό του τύπου Αφύπνιση στις Γλώσσες φαίνεται ικανό να τροποποιήσει τη στάση των εκπαιδευτικών απέναντι στη Γλώσσα/γλώσσες και τη διαπολιτισμική εκπαίδευση». Μεθοδολογία έρευνας Στην προσπάθεια μας να εισάγουμε την καινοτομία στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών εφαρμόσαμε το σχήμα έρευνα-δράση-επιμόρφωση. Τα νέα μοντέλα επιμόρφωσης βασισμένα στο τρίπτυχο γνώση, δεξιότητα και στάση 5 εισάγουν μία δυναμική διαδικασία και στην επιμόρφωση κατά την οποία ο συντονιστής της ομάδος 6 και ο εκπαιδευτικός αλληλεπιδρούν στα πλαίσια ενός ερευνητικού πρωτόκολλου με στόχο την τροποποίηση στάσεων μέσα από εφαρμοσμένη γνώση και με κυρίαρχη βάση την συνεχή ανάπτυξη δεξιοτήτων πλαισιωμένων από τις επιταγές των εκπαιδευτικών διακηρύξεων όπως αυτές διατυπώθηκαν στην τρίτη αναφορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την οικονομική και κοινωνική συνοχή στις αρχές του Για την επιμόρφωση σε θέματα διαπολιτισμικής εκπαίδευσης είναι σαφές ότι το οποιοδήποτε προτεινόμενο επιμορφωτικό υλικό και η διαδικασία ανάπτυξης του θα πρέπει να στοχεύουν αρχικά στον επαναπροσδιορισμό της νοο-τροπίας του εκπαιδευτικού, μέσα από διαδικασίες αυτο-ανάλυσης, αποδόμησης και επανασυγκρότησης του τρόπου με τον οποίο ο ίδιος αντιλαμβάνεται και ερμηνεύει την πραγματικότητα παρέχοντας ολοένα και περισσότερο διευρυμένα εργαλεία ανάλυσης και συνθετότερες κατηγορίες ερμηνείας της πραγματικότητας. Από πλευράς δε επιμορφωτικής διαδικασίας είναι ιδιαίτερα σημαντική η εμπλοκή του εκπαιδευτικού στην παραγωγή δυναμικών υλικών ικανών να τον ωθήσουν να επαναπροσδιοριστεί στα πλαίσια μίας ομάδας μέσα από την κάθε καινοτομία. Μία ζωντανή επιμόρφωση θα πρέπει να επιτρέπει τη συνάντηση προσώπων. Θα πρέπει να βοηθάει στην αποσαφήνιση των προσωπικών αξιών, στη συνειδητοποίηση των κριτηρίων, των εργαλείων και των διαθέσιμων γνώσεων με τα οποία το άτομο έχει μάθει να κατανοεί και να ερμηνεύει την πραγματικότητα του. Από τη συνεργασία μας με τους εκπαιδευτικούς αναδύεται η εικόνα ενός εκπαιδευτικού ο οποίος επιλέγει να συμμετέχει σε διαδικασίες αυτοανάλυσης, με ανοιχτότητα σε συνεργασίες. Αυτού του είδους η στάση διαμορφώνει τον τρόπο που ο εκπαιδευτικός θα ήθελε να προσεγγίζει και να επεξεργάζεται τις καινοτομίες βιώνοντας τες εκ των έσω. Μας ωθεί να τοποθετήσουμε την επιμόρφωση σε πεδία ανθρωποκεντρικότερα, με έντονο, κοινωνιολογικό και ψυχολογικό χαρακτήρα, με διαδικασίες αναστοχασμού και κριτικού προβληματισμού, ενταγμένη σε σχήματα του τύπου έρευνα-δράση-επιμόρφωση. Με την επιμόρφωση μας επιδιώξαμε 51

8 Synergies Sud-Est européen n pp μία ανοιχτή σπειροειδή επιμορφωτική διαδικασία μακριά από ολοκληρωτικές πεποιθήσεις και γνώσεις. Το σχήμα ανατροφοδοτείται από τον εκπαιδευτικό, αντλώντας τη δυναμική του από τον συνεργατικό χαρακτήρα και την ενεργοποίηση της ομάδας. Ο συγκεκριμένος τύπος επιμόρφωσης ταυτίζεται με τη διαπολιτισμική δεοντολογία της Αφύπνισης στις Γλώσσες η οποία μπορεί να αποτελέσει νοητό τόπο συν-εργασίας όλων των εκπαιδευτικών για τον κεντρικό ρόλο της γλώσσας στο αναλυτικό πρόγραμμα. Σύνθεση ομάδας Το κοινό των επιμορφούμενων αποτελείται από εκπαιδευτικούς δημοτικών σχολείων, νηπιαγωγείων και γυμνασίου-λυκείου. Η ομάδα έρευνας εργάζεται σε διαπολιτισμικά και κλασσικά σχολεία. Επιδιώξαμε τη σταδιακή ενεργοποίηση και διεύρυνση των μακρο/μικρό επαγγελματικών και κοινωνικών δεξιοτήτων του εκπαιδευτικού. Πιστεύουμε ότι όσο ενισχύουμε τον συλλογικό προβληματισμό γύρω από ανοιχτά και δημοκρατικά θέματα όπως ο σεβασμός και η αξιοποίηση της πολυγλωσσίας, ενισχύουμε την εμπλοκή των εκπαιδευτικών. Δεν μπορούμε να υποστηρίξουμε καμία κοινωνική αλλαγή εάν παραμείνουμε σε μία κάθετη παραγωγή της γνώσης 7. «Δεν πρόκειται μόνον για μία συμμετοχή σε μία έρευνα ή σε μία δράση, η εμπλοκή αφορά όλες τις διαστάσεις του ατόμου ξεκινώντας από μία δουλειά πάνω στις κοινωνικές αναπαραστάσεις και τους τρόπους μας να συλλαμβάνουμε την πραγματικότητα». Άλλωστε: «Είναι απαρέτητο για να κατανοήσει κανείς τη λειτουργία των ανθρώπινων ομάδων, να έχει πρόσβαση εκ των έσω στην εμπειρία που έχουν τα άτομα για την ομάδα τους και για άλλες ομάδες» 8. Οι συναντήσεις της ομάδας σε κανονικά χρονικά διαστήματα κατέληξαν στη δημιουργία πρωτοκόλλου με θέματα που αφορούν την ενίσχυση της γλωσσικής αγωγής, της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης, και της πληρέστερης εφαρμογής του ΔΕΠΠΣ μέσα από διδακτικά υλικά πολυγλωσσικής αφύπνισης και επαφής των γλωσσών στην τάξη. Η επιμόρφωση 9 στόχευε στο : 1. Να συντελέσει στην ανάδυση συμπεριφορών, γνώσεων και επαγγελματικών δεξιοτήτων σε σχέση με τους στόχους της Αφύπνισης στις Γλώσσες 2. Να επιτρέψει στον εκπαιδευτικό έναν κριτικό στοχασμό όσον αφορά τις πρακτικές και τις πεποιθήσεις του 3. Να λάβει υπόψη του θεσμικά ζητήματα εσωτερικά και εξωτερικής φύσεως 4. Να δημιουργήσει ένα δίκτυο εκπαιδευτικών με παρεχόμενη εμπειρία και μία ομάδα πολλαπλασιαστική των νέων ιδεών και προσεγγίσεων της πολυγλωσσίας 5. Να οδηγήσει στην ανάπτυξη επαγγελματικών δεξιοτήτων ανάλογων με τις επιδιωκόμενες από τους μαθητές: η ικανότητα να προσεγγίζουν διάφορες γλώσσες ώστε να συμμετέχουν σε μία πολύγλωσση και πολυπολιτισμική κοινωνία 10. Οι επιδιωκόμενες δεξιότητες αφορούν τους παρακάτω τομείς: - Δεξιότητες κοινωνιογλωσσικές και κοινωνιοπολιτισμικές - Δεξιότητες θεματικές και διαθεματικές - Δεξιότητες μεταγλωσσικές και μεταγνωστικές - Δεξιότητες ψυχολογικές και παιδαγωγικές 52

9 Το επιμορφωτικό ενδιαφέρον της γλωσσικής αφύπνισης στα θέματα συνεργατικής ειρήνης και εκπαίδευσης στο ελληνικό σχολείο - L intérêt de la formation - Éveil aux Langues en ce qui concerne la paix coopérative et éducative dans l école grecque Αναφέρουμε συνοπτικά το πρωτόκολλο της εργασίας μας. Ακολουθήσαμε τρεις φάσεις εργασίας στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών: α) Ερωτηματολόγια, ατομικές και ομαδικές συνεντεύξεις. Τα αρχικά ερωτηματολόγια και οι αρχικές συνεντεύξεις και ομαδικές συζητήσεις των εκπαιδευτικών συνέβαλαν στην ανάδυση στερεότυπων αντιλήψεων, δυσκολιών και αποσαφήνισης των προβληματισμών των εκπαιδευτικών. Δημιουργήθηκε ένα είδος καταγραφής συλλογικού ημερολογίου καθώς και μία εξελισσόμενη θεματική κάλυψη. Γενικότερα μέσα από ημι-κατευθυνόμενες συζητήσεις, ατομικές συνεντεύξεις, τη δυναμική της ομάδας, τη συμμετοχική παρατήρηση και τα ημερολόγια, προσπαθήσαμε να δημιουργήσουμε έναν «τύπο εργασίας». β) Το υλικό της επιμόρφωσης Kατά την επιμόρφωση συζητήθηκαν μεταξύ άλλων ζητήματα κοινωνιογλωσσολογίας, ψυχογλωσσολογίας και διδακτικών της πολυγλωσσίας, ευρωπαϊκών γλωσσικών και εκπαιδευτικών πολιτικών. Παράλληλα οι εκπαιδευτικοί είχαν την ευκαιρία να εμβαθύνουν στην καινοτομία Αφύπνιση στις γλώσσες, στις θεωρητικές και μεθοδολογικές της αρχές. Επιπλέον δημιουργήσαμε καταστάσεις κριτικού στοχασμού επιδιώκοντας την ανάδυση ενδοομαδικών συγκρούσεων προκειμένου να κατανοηθεί πλήρως από τους εκπαιδευτικούς ο μηχανισμός διαχείρισης τους μέσα από την ανάπτυξη διαπολιτισμικού διαλόγου υπό την ευρεία έννοια του όρου, την τροποποίηση στάσεων και το χτίσιμο διαπολιτισμικών δεξιοτήτων. γ) Kατασκευή υλικών 11 του τύπου Αφύπνιση στις γλώσσες και η πειραματική εφαρμογή τους στις τάξεις των εκπαιδευτικών. Ολοκληρώνοντας τη διετή έρευνα μας οι εκπαιδευτικοί συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια ημικατευθυνόμενα και της κλίμακος Likert, ενώ παράλληλα πέρασαν από ατομική συνέντευξη προκειμένου να σχολιάσουν η ίδιοι την τυχόν τροποποίηση των στάσεων τους, την τυχόν επίδραση της καινοτομίας στις πρακτικές τους, καθώς και την αποτελεσματικότητα του επιμορφωτικού σχήματος. Τα στοιχεία από τις συναντήσεις μας καταγράφηκαν με επιμέλεια ώστε να κατοχυρωθούν οι αλλαγές στις στάσεις και πεποιθήσεις των εκπαιδευτικών. Επίσης οι παρεμβάσεις των εκπαιδευτικών βιντεοσκοπήθηκαν και καταγράφηκαν. Μεθοδολογικά 12 ακολουθήσαμε το σχήμα της τριγωνοποίησης προκειμένου να καλύψουμε την πολυπλοκότητα των δεδομένων στην προσπάθεια μας να διαφυλάξουμε την έρευνα μας από μονοδιάστατες ερμηνείες. Για προφανής λόγους επιλέξαμε να παρουσιάσουμε κάποιες από τις απαντήσεις και τα σχόλια των εκπαιδευτικών στα ερωτηματολόγια που αφορούν την παραπάνω υπόθεση μας. Παραθέτουμε ενδεικτικά ορισμένες από τις απαντήσεις των εκπαιδευτικών κατά τη διάρκεια των ατομικών συνεντεύξεων τους από τις οποίες προκύπτουν συμπεράσματα για τον τρόπο που βίωσαν οι εκπαιδευτικοί την επιμόρφωση τους και την εμπλοκή τους στην καινοτομία Αφύπνιση στις γλώσσες σε επίπεδο στάσεων και πρακτικών απέναντι στην πολυγλωσσία της τάξης τους. 53

10 Synergies Sud-Est européen n pp Ερωτήσεις από τις τελικές συνεντεύξεις αναφορικά με την τροποποίηση των στάσεων των εκπαιδευτικών απέναντι στη Γλώσσα/γλώσσες και τη διαπολιτισμική εκπαίδευση μετά από την παρέμβαση τους στην τάξη. 1) Διαπιστώνετε αλλαγές στη συχνότητα με την οποία αναφέρεστε στις γλώσσες των παιδιών της τάξης; (Εχθές, σήμερα) Δάσκαλος/α : «Παλαιότερα δεν θα αναφερόμουν ίσως καθόλου στις γλώσσες των παιδιών ενώ σήμερα θεωρώ ότι «είναι η αρχή και το τέλος του σχολείου. Το συνειδητοποίησα καλύτερα διότι πριν δεν είχαν μία τόσο άμεση επαφή, τόσο βιωματική. Θεωρώ πλέον ότι η διαφορετικότητα ενώνει». Δάσκαλος/α : «Πριν καθόλου. Τώρα όταν μου δίνεται η ευκαιρία ή μάλλον βλέπω συνέχεια τέτοιες ευκαιρίες». Δάσκαλος/α : «Χθες, δεν αναφερόμουν στις γλώσσες των παιδιών, ίσως ελάχιστες φορές ή επιφανειακά. Προσπαθούσα τα παιδιά να μάθουν καλύτερα την ελληνική γλώσσα για να μπορούμε να επικοινωνούμε, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν σεβόμουν την γλώσσα τους. Η οπτική έχει αλλάξει τώρα. Με κάθε ευκαιρία μέσα στην τάξη, ενώ ασχολιόμασταν με κάτι διαφορετικό και προέκυπτε κάτι, αμέσως τα συνδέαμε, ιδίως με τις γλώσσες των παιδιών της τάξης». Δάσκαλος/α : «παλαιότερα αναφερόμουν πολύ στις γλώσσες των παιδιών μέσα στην τάξη, απλά τώρα το κάνω πιο συστηματικά και πιο οργανωμένα». Δάσκαλος/α.: «Παλιά, ήταν διαφορετική η προσέγγιση, πάντα με ενδιέφερε να έχω σημείο αναφοράς την μητρική γλώσσα των παιδιών, αλλά δεν ήξερα πώς να την προσεγγίσω. Υπήρχε η διάθεση, αλλά δεν υπήρχε ο τρόπος. Τώρα, με αυτήν την επιμόρφωση, ξέρω ακριβώς πώς να την προσεγγίσω και πώς να κάνω τα άλλα παιδιά της τάξης να ενδιαφερθούν για αυτήν την γλώσσα». Δ. «Τώρα, σαφώς δίνω περισσότερη σημασία. Αν έδινα μια μικρή σημασία πριν, τώρα δίνω πολύ περισσότερο, (..). Πριν το έβλεπα αποστασιοποιημένα και χωρίς να δίνω βαρύτητα ( )». 2) Διαπιστώνετε τυχόν αύξηση του ενδιαφέροντος σας για τις γλώσσες των παιδιών της τάξης σας; (Εχθές, σήμερα) Δάσκαλος/α : «Σήμερα, πολύ περισσότερο. Παλαιότερα άκουγα τις γλώσσες, όμως όχι με μεγάλο ενδιαφέρον. Αυτό που είπε η Άννα (μαθήτρια), ότι νοιώθει έναν φόβο μέσα της, υπήρχε και σε μένα αυτό το πράγμα. Τώρα νομίζω ότι αυτή η διαφορετικότητα περισσότερο ενώνει παρά χωρίζει». Δάσκαλος/α : «Τώρα με ενδιαφέρει οποιαδήποτε γλώσσα». Δάσκαλος/α : «Με ενδιέφερε και πάλι στο παρελθόν, απλά τώρα θα ψάξω πιο πολύ τις γλώσσες. Θέλω να φτιάξω υλικά που να έχουν μία βασική δομή, αλλά που να είναι ευέλικτα για να μπορούν να αλλάζουν κάθε χρόνο, ανάλογα με το τί υπάρχει μέσα στην τάξη». Δάσκαλος/α : «Δεν ήξερα τί ήθελα να μάθω από την γλώσσα των παιδιών πιο πριν. Με ενδιέφερε η γλώσσα των παιδιών, αλλά δεν ήξερα ποιά στοιχεία. 54

11 Το επιμορφωτικό ενδιαφέρον της γλωσσικής αφύπνισης στα θέματα συνεργατικής ειρήνης και εκπαίδευσης στο ελληνικό σχολείο - L intérêt de la formation - Éveil aux Langues en ce qui concerne la paix coopérative et éducative dans l école grecque Τώρα, μέσα από το υλικό, μέσα από αυτές τις γνωστικές δεξιότητες που βλέπω να αναπτύσσονται στην εφαρμογή του υλικού, ξέρω ποιές δεξιότητες θα πρέπει να αναζητήσω, τόσο στα παιδιά όσο και σε μένα στην προσέγγιση των γλωσσών αυτών». 3) Διαπιστώνετε αλλαγές στη σχέση σας γενικότερα με το μάθημα της γλώσσας; (Εχθές, σήμερα) Δάσκαλος/α : «Δεν φοβάμαι τώρα τόσο πολύ τις ξένες γλώσσες». Δάσκαλος/α : «Άλλαξε φυσικά. Ξαναθυμάσαι. ( )». Δάσκαλος/α : «Είναι η αρχή και το τέλος στο σχολείο. Αυτό το συνειδητοποίησα καλύτερα. Δηλαδή, πριν το ήξερα, αλλά δεν είχα μια τόσο άμεση επαφή, τόσο βιωματικά». Δάσκαλος/α : «Έχει αλλάξει, γιατί μέχρι τώρα δεν έδινα σημασία σε γλώσσες που δεν ήξερα. Για παράδειγμα, άκουγα μια ξένη γλώσσα και δεν έδινα σημασία. Τώρα πιάνω τον εαυτό μου να προσπαθώ, όταν ακούω ή βλέπω μια ξένη γλώσσα, να κάνω συσχετίσεις. Ή, όταν μεταφράζω μια λέξη και την βάζω σε μια γλώσσα, προσπαθώ να δω κοινά σημεία, κοινές ρίζες, κτλ». 4) Θεωρείτε ότι έχει αυξηθεί το ενδιαφέρον σας για την καινοτομία Αφύπνιση στις Γλώσσες μετά από την εφαρμογή της στην τάξη; Δάσκαλος/α : «Ενισχύθηκε μετά την επιμόρφωση και την γνωριμία με το υλικό, γιατί δεν περίμενα να πηγαίνει σε τόσο βάθος με την γνωριμία με τις γλώσσες. Δεν περίμενα να κάνεις τόσους συσχετισμούς, να γνωρίσεις πράγματα από διάφορες γλώσσες και μετά να τα κατηγοριοποιείς, να αναπτύσσεις δεξιότητες. Δηλαδή, είναι εντυπωσιακό ότι, χωρίς να μαθαίνεις μια ξένη γλώσσα, μπορείς να βρίσκεις πράγματα για αυτήν. Εγώ νόμιζα πως πρέπει οπωσδήποτε να γνωρίζεις μια γλώσσα για να ξέρεις κάποια πράγματα για αυτήν». ( ) Δάσκαλος/α : «Ενισχύθηκε λόγω της συμπεριφοράς των παιδιών. Η ανταπόκριση των παιδιών και οι αλλαγές στην συμπεριφορά τους, τον τρόπο που χειριζόταν τα πράγματα, που παρατηρούσαν, που έκανα συγκρίσεις, μου έδιναν την ώθηση για να δούμε καινούρια πράγματα» ( ). Δάσκαλος/α : «Ενισχύθηκε πολύ, επειδή είναι κάτι που το έκανα βιωματικά. ( )». Δάσκαλος/α : «Δεν περίμενα να δω το συνεχές ενδιαφέρον των παιδιών χωρίς να κουράζονται και χωρίς να θέλουν να φύγουν, γιατί ήταν 12 το μεσημέρι, ήταν η τελευταία μέρα της εβδομάδας. Κι όμως, τα παιδιά ενδιαφέρθηκαν, μιλάγανε για τις γλώσσες, για διάφορα πράγματα. ( )». Aντί επιλόγου Είναι προφανής η θετικότητα των εκπαιδευτικών απέναντι στην καινοτομία. Οι συγκρίσεις και αναφορές τους στις προηγούμενες στάσεις του και στις σημερινές τους αντιλήψεις επιβεβαιώνονται σε όλο το φάσμα των ομαδικών και 55

12 Synergies Sud-Est européen n pp ατομικών συζητήσεων του. Συνολικά διαπιστώθηκαν πρωτοβουλίες δικτύωσης των εκπαιδευτικών, θετική ανταπόκριση για μία μακροχρόνια επιμόρφωσηδράση, ενδιαφέρον για μία συστηματική ενασχόληση σε θέματα πολυγλωσσίας, αισθήματα ενδο-ομαδικότητας και συνοχής. Επίσης αλλαγές στον τρόπο που αντιλαμβάνεται ο εκπαιδευτικός τη γλωσσική αγωγή, την αξιολόγηση των μαθητών, τον ίδιο τον μαθητή και το οικείο περιβάλλον του στην εκπαιδευτική διαδικασία. Τον τρόπο τέλος που αξιολογεί τις πρακτικές του και εφαρμόζει τη διαπολιτισμική εκπαίδευση. Σημειώσεις 1 Αναφορικά με την Αφύπνιση στις Γλώσσες συνεχίζουν να πραγματοποιούνται Eυρωπαϊκά Προγράμματα (Candelier, 2003, Hawkins, 1987, Perregaux, de Goumoëns, Jeannot et de Pietro, 2003 in Nollet, 2003 : 5), ενώ στον Καναδά πραγματοποιήθηκε το σχέδιο-δράσης ELODIL (Éveil au langage et ouverture à la diversité linguistique). 2 «Οι σχολικές καταστάσεις αποτελούν τόπους ταυτόχρονα συγκεκριμένους και πολύπλοκους όπου διαδραματίζονται μία σειρά από γεγονότα, πράξεις και αλληλεπιδράσεις ανάμεσα στους εμπλεκόμενους. Κάθε κατάσταση καθορίζεται από τον χώρο και τον χρόνο. Αποκτά σχήμα όταν τα άτομα νοηματοδοτούν από κοινού τις δράσεις τους. Συνυπάρχουν πάντα μία διάσταση ατομική και κοινωνική. Πρόκειται για την έκφραση ενός συνόλου διαπροσωπικών αλληλεπιδράσεων και ενός κοινωνικού συστήματος, πολιτισμικού, οικονομικού, συμβολικού, κ.λ.π σε μία δεδομένη κοινωνία» (cf ). 3 H γλωσσική αφύπνιση βρίσκεται στο κατώφλι των αναλυτικών προγραμμάτων καθώς ασχολείται με την ανθρώπινη γλώσσα η οποία σύμφωνα με τον φιλόσοφο κοινωνιολόγο Edgar Morin θεωρείται «polyvalent et polyfonctionnel ( ) présent dans toutes les opérations cognitives, communicatives, pratiques. Ιl participe nécessairement à la constitution et à la vie de la noosphère». 4 Ο ενημερωμένος αναγνώστης εύκολα θα διαπιστώσει την ανάγκη της κατάλληλης πλουραλιστικής γλωσσικής αγωγής η οποία θα ενισχύσει τη μάθηση και τις ακαδημαϊκές ικανότητες του μαθητή αξιοποιώντας κατάλληλα τα ευρήματα της σύγχρονης ψυχογλωσσολογίας και της κοινωνιογλωσσολογίας καθώς και της διαπολιτισμικής παιδαγωγικής. 5 Σαφώς εγγεγραμμένα στη φιλοσοφία και την ιδιοτυπία των σύγχρονων μοντέλων αναλυτικών προγραμμάτων που εφαρμόζονται ως επί τω πλείστον από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 6 Σημειώνουμε πως το συγκεκριμένο επιμορφωτικό σχήμα επιχειρεί να συμφιλιώσει τα ιδιάζονται ατομικά και συλλογικά χαρακτηριστικά κτίζοντας μία αντίληψη ομαδικής παρέμβασης. 7 cf cf ). Η έρευνα-δράση είναι μία πρωτότυπη απάντηση στον τρόπο που μεθοδεύεται η στράτευση του εκπαιδευτικού και οξύνεται ο κριτικός στοχασμός του. 9 Αναφορικά με τη σύγκλιση των εκπαιδευτικών στόχων και των παιδαγωγικών μέσων ο εποικοδομητισμός ως διαδικασία, με την τροποποίηση ατομικών στάσεων μέσα από τη συνεργατικότητα, την αξιοποίηση των εμπειριών και την ανταλλαγή δεξιοτήτων βρίσκεται σε θετική συνάφεια με τη μέθοδο της έρευνας-δράσης. Θεωρούμε ότι το συγκεκριμένο επιμορφωτικό σχήμα επιταχύνει την αλλαγή των στερεότυπων των εκπαιδευτικών και συνεπώς διευκολύνει την ενσωμάτωση της καινοτομίας στις πρακτικές τους με σταθερότερο τρόπο. 10 Βλέπε επίσης το πρωτόκολλο επιμόρφωσης EVLANG (Candelier, 2003). 11 Αναφερόμαστε στο δίτομο υλικό υπό την επιμέλεια της Martine Kervrin «Les langues au quotidien», Scérén, CRDP, Bretagne. 56

13 Το επιμορφωτικό ενδιαφέρον της γλωσσικής αφύπνισης στα θέματα συνεργατικής ειρήνης και εκπαίδευσης στο ελληνικό σχολείο - L intérêt de la formation - Éveil aux Langues en ce qui concerne la paix coopérative et éducative dans l école grecque 12 H ανάλυση των δεδομένων βρίσκεται σε εξέλιξη. Η έρευνα διεξήχθει στα πλαίσια της διδακτορικής διατριβής της συγγραφέως σε συνεπίβλεψη του Γαλλικού Πανεπιστημίου του Μaine και του Ελληνικού Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Bιβλιογραφία Armand, F «Le rôle des capacités métalinguistiques et de la compétence langagière orale dans l apprentissage de la lecture en français langue première et seconde». Revue canadienne des langues vivantes, n 56, pp Armand, F «Capacités métalinguistiques d élèves immigrants nouvellement arrivés en situation de grand retard scolaire». Revue des sciences de l éducation, Volume 31, n 2, pp Armand, F. 2000, Gagné, 2004, Gombert, 1992, Snow, Tabors, Nicholson et Kurland, In Erudit RSE v31 n Candelier, M. (dir.) L éveil aux langues à l école primaire Evlang. Bruxelles : De Boeck-Duculot, Candelier, Μ. Cohésion sociale, compétence plurilingue et pluriculturelle : quelles didactiques? Laboratoire d Informatique de l Université du Maine in at/ Cummins, J «Interdependence of first-and second-language proficiency in bilingual children». In E. Bialystok (dir.), Language Processing in Bilingual Children, pp Cambridge : Cambridge University Press. Cummins, J Language, power and pedagogy. Clevedon : Multilingual Matters. Elaboration d un référentiel de compétences pour les approches plurilingues et pluriculturelles, 2e Programme à Moyen Terme du CELV. Dagkas, A., Moumtzidou, A. «Redefinition of social cohesion in Greek educational practice based on the new element of multiculturalism. The social deficit». In : Synergies Sud-Est européen, n 1, pp Hawkins, E Awareness of Language. An Introduction. Cambridge: Cambridge University Press. James, C. et Garrett, P Language awareness in the classroom. Londres: Longman. Moumtzidou, A «Master 2, L éducation interculturelle et l Eveil aux Langues et auxcultures à l âge précoce : le cas de la maternelle grecque, réalité et perspectives». Mémoire présenté pour le Master de l Université du Maine sous la direction de M. Le Professeur J. Cortès. Département des Sciences du Langage et de la Communication. Μπότσαρη-Μακρή, Ε. «Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών και Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο». Nollet, J. M «Pourquoi l éveil aux langues? S ouvrir aux langues et aux cultures grâce à l éveil aux langues.». In : Série Boîte à outils, p

14 Synergies Sud-Est européen n pp Perregaux, C., De Goumoëns, C., Jeannot, D. et De Pietro, J.-F. (dir.) Éducation et ouverture aux langues à l école. Neuchâtel : CIIP. Piaget J. 1971/1988. Où va l éducation? Paris : Denoel/Gonthier, Collection Folio/ Essais. Tsioumis C., Moumtzidou A «Éducation interculturelle et matériel pédagogique : l éveil aux langues et aux cultures à l âge précoce dans les maternelles grecques». In : Synergies Sud-Est européen, n 1, pp

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή

Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή Εργαστήριο Ιστορίας και Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Αιγαίου Διδάσκουν: Πολύκαρπος Καραμούζης, (Πανεπιστήμιο Αιγαίου)

Διαβάστε περισσότερα

Erasmus + EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2016

Erasmus + EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2016 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ------ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ (Ι.Κ.Υ.) ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Erasmus

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός

Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός Στο σχέδιο της αξιολόγησης το μεγαλύτερο μέρος (περισσότερες από 5.000 λέξεις!) καταλαμβάνεται από αναλυτικές οδηγίες για το πώς ο διδάσκων μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Κιουτσιούκη Δήμητρα, 485 Τελική δραστηριότητα Φάση 1 :Ατομική μελέτη 1. Πώς θα περιγράφατε το ρόλο της τεχνολογίας στην εκπαιδευτική καινοτομία; Οι Web

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο Εισαγωγή στις βασικές έννοιες Προτεινόμενη Βιβλιογραφία Elliot, S. N., Kratochwill, T. R., Cook, J. L., & Travers, J. F. (2008). Εκπαιδευτική Ψυχολογία: Αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning Διαπολιτισμική Εκπαίδευση E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικές Αλλαγές και Καινοτομίες

Εκπαιδευτικές Αλλαγές και Καινοτομίες Εκπαιδευτικές Αλλαγές και Καινοτομίες Δρ. Παρασκευή Χατζηπαναγιώτου Επίκουρη Καθηγήτρια Εκπαιδευτικής Διοίκησης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου P.Chatzipanagiotou@euc.ac.cy Ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου

Μαίρη Κουτσελίνη Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Μαίρη Κουτσελίνη Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου 1 1. Η αναγκαιότητα για Έρευνα Δράσης και οι επιστημολογικές της καταβολές 2. Οι στόχοι, η μεθοδολογία και τα χαρακτηριστικά της Έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα εκπαιδευτικών πυρήνων για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στη μαθησιακή διαδικασία στη σχολική μονάδα

Πρόγραμμα εκπαιδευτικών πυρήνων για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στη μαθησιακή διαδικασία στη σχολική μονάδα Πρόγραμμα εκπαιδευτικών πυρήνων για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στη μαθησιακή διαδικασία στη σχολική μονάδα Χριστόδουλος Τασουρής, Συνεργάτης Τομέα Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Διερευνώντας τα όρια των Καλών Πρακτικών Ευαγγελία Τρέσσου Καθηγήτρια, ΠΤΔΕ, ΑΠΘ 1

Διερευνώντας τα όρια των Καλών Πρακτικών Ευαγγελία Τρέσσου Καθηγήτρια, ΠΤΔΕ, ΑΠΘ 1 Διερευνώντας τα όρια των Καλών Πρακτικών Ευαγγελία Τρέσσου Καθηγήτρια, ΠΤΔΕ, ΑΠΘ 1 Θα αποφύγω να αποτυπώσω με αριθμούς τα αποτελέσματα της παρέμβασής μας και θα περιγράψω το πλαίσιο στο οποίο λειτουργούμε,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Απογευματινή Επιμορφωτική Συνάντηση με τους εκπαιδευτικούς των Γυμνασίων της Γενικής Παιδαγωγικής ευθύνης

Απογευματινή Επιμορφωτική Συνάντηση με τους εκπαιδευτικούς των Γυμνασίων της Γενικής Παιδαγωγικής ευθύνης Κωνσταντίνα Δ. Κηροποιού Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Καβάλας Απογευματινή Επιμορφωτική Συνάντηση με τους εκπαιδευτικούς των Γυμνασίων της Γενικής Παιδαγωγικής ευθύνης Θέμα: Εφαρμογή των Βιωματικών Δράσεων

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή των Ικανοτή των

Περιγραφή των Ικανοτή των Περιγραφή των Ικανοτή των * Το σχέδιο αυτό χρηματοδοτήθηκε με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η παρούσα δημοσίευση (ανακοίνωση) δεσμεύει μόνο τον συντάκη της και η Επιτροπή δεν ευθύνεται για τυχόν

Διαβάστε περισσότερα

Παρατήρηση διδασκαλίας. Εργαλείο βελτίωσης της εκπαιδευτικής αποτελεσματικότητας

Παρατήρηση διδασκαλίας. Εργαλείο βελτίωσης της εκπαιδευτικής αποτελεσματικότητας Παρατήρηση διδασκαλίας Εργαλείο βελτίωσης της εκπαιδευτικής αποτελεσματικότητας Εκπαιδευτική Αποτελεσματικότητα Ο μάχιμος εκπαιδευτικός, αποτελεί, καθοριστικό παράγοντα για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Σ. Κ. ΚΡΑΣΣΑΣ &Ν. Μ. ΣΑΛΤΕΡΗΣ. Σχολικοί Σύμβουλοι Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής

Σ. Κ. ΚΡΑΣΣΑΣ &Ν. Μ. ΣΑΛΤΕΡΗΣ. Σχολικοί Σύμβουλοι Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Σ. Κ. ΚΡΑΣΣΑΣ &Ν. Μ. ΣΑΛΤΕΡΗΣ Σχολικοί Σύμβουλοι Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Περιληπτικά Τα δομικά στοιχεία της διδασκαλίας και βασικά ερωτήματα του διδάσκοντος Διάγραμμα διδασκαλίας Βασικά μοντέλα /

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Εκπαίδευσης με σκοπό τη Διδασκαλία με χρήση Ψηφιακών Τεχνολογιών

Μοντέλα Εκπαίδευσης με σκοπό τη Διδασκαλία με χρήση Ψηφιακών Τεχνολογιών 1ο Κεφάλαιο Μοντέλα Εκπαίδευσης με σκοπό τη Διδασκαλία με χρήση Ψηφιακών Τεχνολογιών Τις τελευταίες δεκαετίες, οι επιστημονικές ενώσεις, οι συνδικαλιστικοί φορείς και εκπαιδευτικοί της πράξης μέσω συνεδρίων

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων Ενότητα 11: Κριτικός Στοχασμός και Ενδυνάμωση Γιώργος Κ. Ζαρίφης Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Δρ Κωνσταντίνα Κηροποιού Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Καβάλας ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Ομαδοσυνεργατική μάθηση. Γιατί; Στη σύγχρονη εποχή, κοινωνικοί παράγοντες, όπως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Παναγάκος Ιωάννης Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης Βασικοί Στόχοι ενός Προγράμματος Σπουδών Ένα πρόγραμμα σπουδών επιδιώκει να επιτύχει δύο

Διαβάστε περισσότερα

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Άλιμος, 2015 Η Μέθοδος CLIL Ολιστική Εκμάθηση Περιεχομένου και Ξένης Γλώσσας EMILE: L Enseignement d une Matière par

Διαβάστε περισσότερα

Μεταγνωστικές διεργασίες και αυτο-ρύθμιση

Μεταγνωστικές διεργασίες και αυτο-ρύθμιση Πρόλογος Tα τελευταία είκοσι περίπου χρόνια υπάρχουν δύο έννοιες που κυριαρχούν διεθνώς στο ψυχολογικό και εκπαιδευτικό λεξιλόγιο: το μεταγιγνώσκειν και η αυτο-ρυθμιζόμενη μάθηση. Παρά την ευρεία χρήση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Αθήνα, 17 Μαρτίου 2016 ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ «Τέχνη & Εκπαίδευση: Διδακτικές και Παιδαγωγικές προσεγγίσεις στο Σχολείο του 21ου αιώνα» Αθήνα 2, 3 και 4 Οκτωβρίου 2015 Το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Εκπαιδευτικό υλικό και σχολικό εγχειρίδιο Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

Πέρα από τις Παραδοσιακές Μορφές Αξιολόγησης: Δημιουργικές Εργασίες (Projects) Φάκελος Επιτευγμάτων Μαθητή (Portfolio)

Πέρα από τις Παραδοσιακές Μορφές Αξιολόγησης: Δημιουργικές Εργασίες (Projects) Φάκελος Επιτευγμάτων Μαθητή (Portfolio) Πέρα από τις Παραδοσιακές Μορφές Αξιολόγησης: Δημιουργικές Εργασίες (Projects) Φάκελος Επιτευγμάτων Μαθητή (Portfolio) Δρ Γιώργος Γιαλλουρίδης, ΕΔΕ Εκπαιδευτική Ημερίδα ΥΠΠ - ΠΚ Σκοπός Προσδοκώμενο αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική μάθηση εκπαιδευτικών στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο: εισαγωγικές παρατηρήσεις

Επαγγελματική μάθηση εκπαιδευτικών στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο: εισαγωγικές παρατηρήσεις Επαγγελματική μάθηση εκπαιδευτικών στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο: εισαγωγικές παρατηρήσεις Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Λοϊζίδου Προϊσταμένη Τομέα Επιμόρφωσης Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου 23 Μαΐου 2015 Ξενοδοχείο

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές του δράματος και Διδακτική των ζωντανών γλωσσών. Η συμβολή τους στη διαμόρφωση διαπολιτισμικής συνείδησης

Τεχνικές του δράματος και Διδακτική των ζωντανών γλωσσών. Η συμβολή τους στη διαμόρφωση διαπολιτισμικής συνείδησης Αντώνης Χασάπης 839 Αντώνης Χασάπης Εκπαιδευτικός, Μεταπτυχιακός ΠΔΜ, Ελλάδα Résumé Dans le domaine de la didactique des langues vivantes l intérêt de la recherche scientifique se tourne vers le développement

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας»

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» «Πρακτική Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» Ματίνα Στάππα, Οδοντίατρος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών Πάρεδρος Αγωγής Υγείας Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Η εφαρμογή των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο

ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο Παρουσίαση από τις: Φροσούλα Πατσαλίδου, ερευνήτρια, & Μαίρη Κουτσελίνη, επιστημονική υπεύθυνη του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Μ. Χρήστου Στο Δημοτικό Σχολείο, τα σχολικά εγχειρίδια που χρησιμοποιούνται τα τελευταία χρόνια είναι εμπλουτισμένα με

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση

Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση Επιμορφωτικό Σεμινάριο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου 21-22/3/2014, Λευκωσία 16-17/5/2014, Λεμεσός Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Ομότιμη Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ενότητα 06: Σκοποί και Στόχοι της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Πολυξένη Ράγκου Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: ευτεροβάθμιας Ευβοίας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο:

Τμήμα: ευτεροβάθμιας Ευβοίας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: Τμήμα: ευτεροβάθμιας Ευβοίας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Χώρος υλοποίησης: 3 ο ημοτικό Σχολείο Χαλκίδας Υπεύθυνος: Σιέκρη Φρειδερίκη Τηλέφωνο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων

DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων 2 x 4 ώρες Μέτρηση και Βελτίωση Ενδυνάμωσης Ορισμός της Ενδυνάμωσης: Η ενδυνάμωση είναι η διαδικασία της αύξησης της ικανότητας των ατόμων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε Ειδικοί σκοποί ΑΠΣ Κατανόηση: φυσικού κόσμου νόμων που τον διέπουν φυσικών φαινομένων διαδικασιών που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και

Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και ανθρώπινου σχολείου», Λεμεσός, 18 Μαρτίου 2010 Τρόποι

Διαβάστε περισσότερα

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Ορισμός αυθεντικής μάθησης Αυθεντική μάθηση είναι η μάθηση που έχει

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail. Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής I Εαρινό εξάμηνο 2009-2010 Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.com Περιγραφή μαθήματος Με τον όρο "Διδακτική της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β ΣΤΟΧΟΣ 2 ος : Η ευαισθητοποίηση κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση της ισότητας και του σεβασμού

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β ΣΤΟΧΟΣ 2 ος : Η ευαισθητοποίηση κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση της ισότητας και του σεβασμού ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β ΣΤΟΧΟΣ 2 ος : Η ευαισθητοποίηση κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση της ισότητας και του σεβασμού Η ξεκάθαρη εφαρμογή της αντιρατσιστικής πολιτικής του Υ.Π.Π. στη σχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑIΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΝΑΡΗΣ 2016

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση 2011 2012 Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση Επιστημονικό Πεδίο: Σχολική & Κοινωνική Ζωή Ανδρέας Γ. Αυγερινός Συντονιστής για τη Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να μιλούν? Προσπαθώντας να επικοινωνήσουν Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να γράφουν? Μαθαίνoυν να γράφουν γράφοντας Η γραφή λύνει προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Γεωργία Αθανασοπούλου Σχ. Σύμβουλος Δυτικής Αττικής και Ν. Φωκίδας

Δρ Γεωργία Αθανασοπούλου Σχ. Σύμβουλος Δυτικής Αττικής και Ν. Φωκίδας Δρ Γεωργία Αθανασοπούλου Σχ. Σύμβουλος Δυτικής Αττικής και Ν. Φωκίδας Η ΓΛΩΣΣΑ! Η γλώσσα είναι το μέσο με το οποίο σκεφτόμαστε και επικοινωνούμε με τους άλλους, αλλά και ένα μέσο με το οποίο δημιουργούμε

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών. Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε.

Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών. Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε. Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε. Στάσεις απέναντι στα Μαθηματικά Τι σημαίνουν τα μαθηματικά για εσάς; Τι σημαίνει «κάνω μαθηματικά»;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑ 2015 ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ: Οργάνωση δραστηριοτήτων ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ

ΠΑ 2015 ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ: Οργάνωση δραστηριοτήτων ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΠΑ 2015 ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ: Οργάνωση δραστηριοτήτων ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ Ημερομηνίες ΠΑ 2015-2016 Ημερομηνίες ΠΑ Έργο 15-18/3/2016 & 21-24/3/2016 Παρακολούθηση προγράμματος Νηπιαγωγείου 28/3-1/4/2015 & 4-8/3/2015 Θεματική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, Λειτουργός Π.Ι. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Επικοινωνιακή διδασκαλία της γλώσσας: η ίδια η γλώσσα συνιστά και ορίζεται ως κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2013

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ------ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ (Ι.Κ.Υ.) ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ------ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ξένων Γλωσσών

Κέντρο Ξένων Γλωσσών Κέντρο Ξένων Γλωσσών Αυτή η περίοδος για τους κηδεμόνες των μαθητών/τριών είναι περίοδος σχολαστικής αναζήτησης και έρευνας. Είναι περίοδος άγχους ποιο Κέντρο Ξένων Γλωσσών θα διαλέξουν προκειμένου τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ -----

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Π.Ε. ΤΜΗΜΑ Α ΣΠΟΥΔΩΝ & ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Διδάσκων: Βασίλης Γραμματικόπουλος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

Α ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ (ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ)

Α ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ (ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) Ειδίκευση Α ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ (ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) Η ειδίκευση προσφέρει στις φοιτήτριες και στους φοιτητές σε βάθος θεωρητική κατάρτιση σε ζητήματα διδακτικής της ελληνικής γλώσσας, εξετάζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση Ενότητα # 1.2: Η προοπτική των βασικών αρχών της φύσης των Φυσικών Επιστημών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδιο Ετήσιας Έκθεσης Αυτοαξιoλόγησης Υλοποίηση, Παρακολούθηση και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικό Υπόβαθρο ΤΠΕ. Κυρίαρχες παιδαγωγικές θεωρίες

Παιδαγωγικό Υπόβαθρο ΤΠΕ. Κυρίαρχες παιδαγωγικές θεωρίες Παιδαγωγικό Υπόβαθρο ΤΠΕ Κυρίαρχες παιδαγωγικές θεωρίες Θεωρίες μάθησης για τις ΤΠΕ Συμπεριφορισμός (behaviorism) Γνωστικές Γνωστικής Ψυχολογίας (cognitive psychology) Εποικοδομητισμός (constructivism)

Διαβάστε περισσότερα

ΒΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΝΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (PROJECT)

ΒΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΝΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (PROJECT) 1 ΒΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΝΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (PROJECT) 1. Επιλογή θέματος. 2. Καταιγισμός ιδεών - διαθεματικές διασυνδέσεις. 3. Έρευνα πηγών - αναδιαμόρφωση ιδεών. 4. Καθοδηγητικά ερωτήματα. 5. Οργάνωση μαθησιακών

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής

Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Φ.Ε.Κ. τεύχος Β αρ. φύλλου 303/13-03-2003, Παράρτημα Α, Μάιος 2003 Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Βασικός σκοπός της αξιολόγησης του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης Διδάσκων: Νίκος Ανδρεαδάκης ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα