ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Διεργασίες και Νήματα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Διεργασίες και Νήματα"

Transcript

1 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Διεργασίες και Νήματα Υλικό από: Tanenbaum, Modern Operating Systems,Structured Computer Organization Stallings, Operating Systems: Internals and Design Principles. Silberschatz, Galvin and Gange, Operating Systems Concepts. Deitel, Deitel and Choffnes, Operating Systems Λειτουργικά Συστήματα, Γ.Α. Παπαδόπουλος, Πανεπιστήμιο Κύπρου Λειτουργικά Συστήματα, Κ. Διαμαντάρας, ΤΕΙΘ Systems Programming in C, A.D. Marshal, University of Cardiff Σύνθεση Κ.Γ. Μαργαρίτης, Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

2 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Διεργασίες και Νήματα Μοντέλο και καταστάσεις διεργασιών Υλοποίηση διεργασιών από το λ.σ. Νήματα Κλήσεις συστήματος και APIs Μελέτες περίπτωσης

3 Μοντέλο διεργασίας (1) Μια διεργασία είναι ένα πρόγραμμα που εκτελείται. Μια διεργασία για να εκτελεστεί απαιτεί συγκεκριμένους πόρους, όπως CPU, μνήμη, αρχεία, συσκευές Ε/Ε. Οι περισσότερες απαιτήσεις που πρέπει να αντιμετωπίσει το λ.σ. εκφράζονται με αναφορά στις διεργασίες: εκχώρηση CPU, εκχώρηση μνήμης, Ε/Ε για κάποια διεργασία. Ο χρήστης αποτελεί -μέσω του φλοιού- μια διεργασία. Το λ.σ. είναι υπεύθυνο για:δημιουργία και τερματισμό, αναστολή και επανεκτέλεση, δρομολόγηση, συχρονισμό, επικοινωνία διεργασιών, επίλυση προβλημάτων ανταγωνισμού και αδιεξόδων Ο πολυπρογραμματισμός και ο χρονομερισμός βασίζονται στις διεργασίες. Μέσω της έννοιας και των χαρακτηριστικών της διεργασίας αποκρύπτουμε όλες τις δυσκολίες της διαχείρισης διακοπών. Τα ανώτερα επίπεδα 'βλέπουν' ακολουθιακές διεργασίες που επικοινωνούν και όχι διακοπές.

4 Μοντέλο διεργασίας (2) Μια διεργασία μπορεί να συνεπάγεται την εκτέλεση περισσοτέρων του ενός προγραμμάτων. Αντίστροφα ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα ή μια ρουτίνα μπορεί να αποτελέσει τμήμα περισσοτέρων της μιας διεργασιών. Πχ : μια ρουτίνα που χρησιμοποιείται για να τοποθετήσει ένα στοιχείο σε μια λίστα δεδομένων, μπορεί να χρησιμοποιείται από κάθε διεργασία που συμπεριλαμβάνει στις δραστηριότητές της χειρισμούς στοίβας ή ουρών. Το πρόγραμμα ή τα προγράμματα που σχετίζονται με μια διεργασία δεν είναι απαραίτητο να υλοποιούνται υποχρεωτικά με τη μορφή λογισμικού. Πχ : η δραστηριότητα ενός διαύλου που πραγματοποιεί μεταφορά δεδομένων, θα μπορούσε να θεωρηθεί ως διεργασία στην οποία το σχετικό πρόγραμμα βρίσκεται μέσα στο υλικό του διαύλου. Από την πλευρά αυτή κάθε ελεγκτής μιας περιφερειακής συσκευής είναι ένας επεξεργαστής που μπορεί να εκτελεί μια μόνο διεργασία.

5 Μοντέλο διεργασίας (3) (a) Πολυπρογραμματισμός τεσσάρων προγραμμάτων, αυτό που συμβαίνει σε επίπεδο αρχιτεκτονικής. (b) Λογική αφαίρεση τεσσάρων ανεξαρτήτων ακολουθιακών διεργασιών, αυτό που 'βλέπουν' τα επίπεδα πάνω από το λ.σ. (c) Μόνο ένα πρόγραμμα είναι ενεργό ανά πάσα στιγμή.

6 Καταστάσεις διεργασίας Διάρκεια ζωής μιας διεργασίας = το χρονικό διάστημα μεταξύ της δημιουργίας και τερματισμού της από το λ.σ. Κατά τη διάρκεια ζωής της κάθε διεργασία μπορεί να βρεθεί σε μια σειρά από διακριτές καταστάσεις, με δύο βασικότερες, την εκτέλεση και την αναστολή. Διάφορα γεγονότα ή συμβάντα αναγκάζουν μια διεργασία να μεταβάλει την κατάστασή της. Η εκτέλεση μιας διεργασίας αρχικά αντιμετωπίζεται απλά και αναλύεται παρακάτω σε πιο σύνθετα διαγράμματα καταστάσεων.

7 Παράδειγμα

8 Στιγμιότυπο εκτέλεσης

9 Αποτύπωση διεργασιών

10 Δρομολόγηση

11 Διάγραμμα 2 καταστάσεων (1) Κατά την εκτέλεση των προγραμμάτων των χρηστών, οι διεργασίες δημιουργούνται και εισέρχονται στη λίστα των έτοιμων διεργασιών. Με την πάροδο του χρόνου μια διεργασία προωθείται προς την κεφαλή της λίστας και μόλις ο επεξεργαστής γίνει διαθέσιμος η διεργασία ανατίθεται στον επεξεργαστή και η κατάστασή της αλλάζει σε εκτελούμενη. Η διαδικασία της ανάθεσης της πρώτης διεργασίας από τη λίστα των έτοιμων διεργασιών στον επεξεργαστή ονομάζεται διεκπεραίωση και υλοποιείται από μια οντότητα του συστήματος, τον διεκπεραιωτή (dispatcher). Για να αποφευχθεί η μονοπώληση της χρήσης του επεξεργαστή, το Λ.Σ. χρησιμοποιεί έναν εσωτερικό χρονιστή, μια συσκευή (interrupting clock) που παράγει μια χρονοδιακοπή (timeout) μετά από την πάροδο ενός προκαθορισμένου χρονικού ορίου, που ονομάζεται καταιγισμός (burst) ή κβάντο χρόνου (quantum) ή time slice. Αν η διεργασία δεν εκχωρήσει από μόνη της τον επεξεργαστή, πριν παρέλθει το κβάντο χρόνου, το Λ.Σ. μέσω της διακοπής που παράγεται, αναλαμβάνει τον έλεγχο του επεξεργαστή. Η κατάσταση της τρέχουσας διεργασίας αλλάζει σε έτοιμη και προωθείται προς εκτέλεση η αμέσως επόμενη διεργασία.

12 Διάγραμμα 2 καταστάσεων (2)

13 Διάγραμμα 3 καταστάσεων (1) Πιθανές βασικές καταστάσεις: Εκτελούμενη (running): η διεργασία χρησιμοποιεί τη CPU εκείνη τη στιγμή. Έτοιμη (ready): η διεργασία έχει διακοπεί προσωρινά για να εκτελεστεί κάποια άλλη. Υπό αναστολή ή μπλοκαρισμένη (blocked): η διεργασία δεν μπορεί να εκτελεστεί μέχρι να συμβεί κατάλληλο εξωτερικό συμβάν. Μια διεργασία μπορεί να αναστείλει τον εαυτό της (ζητώντας πχ από το σύστημα μια λειτουργία Ε/Ε) αλλά δεν μπορεί να εκτελεστεί μόνη της. Πχ cat file1 file2 file3 grep hello

14 Διάγραμμα 3 καταστάσεων (2) event wait dispatch timeout event occurs Διάγραμμα 2 καταστάσεων

15 Διαγράμματα 5 καταστάσεων (1) Αν μια εκτελούμενη διεργασία απαιτήσει πχ μια λειτουργία Ε/Ε πριν λήξει το κβάντο χρόνου της, παραιτείται από τη χρήση του επεξεργαστή (επειδή αναμένει την ολοκλήρωση της Ε/Ε λειτουργίας). Η διεργασία τελεί υπό αναστολή. Οι υπό αναστολή διεργασίες θεωρούνται κοιμώμενες (sleep), επειδή δεν μπορούν να εκτελεστούν, ακόμη και αν ο επεξεργαστής καταστεί διαθέσιμος. Όταν ολοκληρωθεί μια διαδικασία Ε/Ε η αντίστοιχη διεργασία αλλάζει την κατάστασή της (wakeup) από υπό αναστολή σε έτοιμη και εισέρχεται στη λίστα των έτοιμων διεργασιών. Οι καταστάσεις διεργασιών αποτυπώνονται στα διαγράμματα 5 καταστάσεων. Συνεχίζοντας από το προηγούμενο διάγραμμα προσθέτουμε τiς καταστάσεις new και exit. Η μετάβαση από μια κατάσταση σε μία άλλη γίνεται λόγω της ύπαρξης των συγκεκριμένων γεγονότων: admit, dispatch, timeout, event-wait, enet-occur, release.

16 Διάγραμμα 5 καταστάσεων (2) διάγραμμα 3 καταστάσεων

17 Καταστάσεις και γεγονότα (1) Running : η διεργασία που εκετελείται Ready : είναι έτοιμη για εκτέλεση Blocked : υπό αναστολή, δεν μπορεί να εκτελεστεί μέχρι να προκύψει το κατάλληλο γεγονός New : έχει μόλις δημιουργηθεί από το λ.σ. Exit : έχει απελευθερωθεί από τη δεξαμενή εκτελέσιμων εργασιών από το λ.σ., τερματίζεται

18 Καταστάσεις και γεγονότα (2) Admit : το λ.σ. τοποθετεί τη διεργασία στην ουρά των διεργασιών προς εκτέλεση, δημιουργεί τις αντίστοιχες δομές δεδομένων. Dispatch : το λ.σ. εκχωρεί το σύστημα (CPU κλπ) στη διεργασία για να εκτελεστεί. Timeout : το λ.σ προκαλεί χρονοδιακοπή. Event Wαits : η διεργασία απαιτεί υπηρεσία από το λ.σ. που προκαλεί διακοπή. Event Occurs : η υπηρεσία έχει εκτελεστεί και το λ.σ. ενημερώνει τις αντίστοιχες δομές δεδομένων. Release : το λ.σ. Τερματίζει τη διεργασία, ακυρώνει τις αντίστοιχες δομές δεδομένων.

19 Δημιουργία διεργασίας Γεγονότα που προκαλούν δημιουργία διεργασίας: Εκκίνηση συστήματος. Σύνδεση νέου χρήστη. Μια εκτελούμενη διεργασία αιτείται τη παροχή μιας υπηρεσίας ή την εκτέλεση μιας εφαρμογής. Μια εκτελούμενη διεργασία καλεί μια κλήση συστήματος για τη δημιουργία διεργασίας. Ένας χρήστης ζητά τη δημιουργία νέας διεργασίας (εκτέλεση ενός προγράμματος ή μιας εντολής φλοιού). Εκκίνηση μιας εργασίας δέσμης / σεναρίου φλοιού ή μιας χρονοδρομολογημένης εργασίας. Πρέπει να ικανοποιούνται περιορισμοί του συστήματος, πχ αριθμός ενεργών διεργασιών, χώρος στη μνήμη, δικαιώματα δημιουργού κλπ.

20 Τερματισμός διεργασίας Γεγονότα που προκαλούν τερματισμό διεργασίας: Κανονική έξοδος (τερματισμός). Εσφαλμένη έξοδος (επιστροφή κωδικου σφάλματος) Μοιραίο σφάλμα (Fatal error κατά την εκτέλεση) πχ μη έγκυρη εντολή, προνομιούχος εντολή, αριθμητικά σφάλματα, σφάλαματα υπερχείλισης, υπέρβαση ορίων μνήμης, σφάλματα Ε/Ε, σφάλματα προστασίας, πέρας διαθέσιμου χρόνου Εξαναγκασμός σε τερματισμό από άλλη διεργασία (Αποστολή σήματος δια-διεργασιακή επικοινωνία, Kill). Εξαναγκασμός σε τερματισμό από το χρήστη.

21 Εναλλαγή διεργασίας Γεγονότα που προκαλούν εναλλαγή (αναστολή εκτέλεσης) διεργασίας: Clock interrupt Η διεργασία έχει εξαντλήσει το μέγιστο επιτρεπόμενο χρονικό όριο (time slice, κβάντο χρόνου) I/O interrupt Σφάλμα μνήμης Η διεύθυνση μνήμης βρίσκεται στην εικονική μνήμη και πρέπει να μεταφερθεί στην κύρια μνήμη Hardware Interrupt / Trap Έχει συμβεί σφάλμα (υλικού ή λογισμικού) Κλήση πυρήνα (κλήση συστήματος) π.χ. άνοιγμα αρχείου

22 Καταστάσεις διεργασιών παράδειγμα (1) Terminated New Admitted Exit Scheduler Dispatch Ready Running Interrupt I/O Wait Ι/Ο Completion Waiting

23 Καταστάσεις διεργασιών παράδειγμα (2) Done New calculate Fibonacci numbers Ready Running Waiting CPU util. vs. time

24 Καταστάσεις διεργασιών παράδειγμα (3) Done New Ready Running Waiting CPU util. vs. time

25 Καταστάσεις διεργασιών παράδειγμα (4) Done New Ready Running Waiting CPU util. vs. time getline() stops to read from input! Process sleeps waiting for an input

26 Καταστάσεις διεργασιών παράδειγμα (5) Done New Ready user types some input: interrupt! Running Waiting CPU util. vs. time

27 Καταστάσεις διεργασιών παράδειγμα (6) Done New Ready Running Waiting CPU util. vs. time

28 Καταστάσεις διεργασιών παράδειγμα (7) Done New Ready Running Running fib(57)... Waiting CPU util. vs. time...

29 Καταστάσεις διεργασιών παράδειγμα (8) Done New Ready Running Running fib(57)... Waiting... takes a long time CPU util. vs. time

30 Καταστάσεις διεργασιών παράδειγμα (9) Done New Ready Running Clock Interrupt! Waiting CPU util. vs. time Scheduler reconsiders which process to run

31 Καταστάσεις διεργασιών παράδειγμα (10) Done New Ready Running Clock Interrupt! Waiting CPU util. vs. time Scheduler reconsiders which process to run Process is dispatced again

32 Καταστάσεις διεργασιών παράδειγμα (11) Done New Ready Running Waiting eventually fib() finishes, printf sends output CPU util. vs. time

33 Καταστάσεις διεργασιών παράδειγμα (12) Done New Ready Running I/O finishes Waiting CPU util. vs. time

34 Καταστάσεις διεργασιών παράδειγμα (13) Done New Ready Running Waiting CPU util. vs. time

35 Καταστάσεις διεργασιών παράδειγμα (14) Done New Ready Running and the program finishes Waiting CPU util. vs. time

36 Καταστάσεις διεργασιών παράδειγμα (15) Done New Ready Running Waiting CPU util. vs. time

37 Διάγραμμα 6 καταστάσεων (1) Συνεχίζοντας από το προηγούμενο διάγραμμα: Συνήθως οι λειτουργίες Ε/Ε είναι πολύ πιο αργές από τη λειτουργία της CPU. Αν πολλές διεργασίες ζητήσουν λειτουργία Ε/Ε τότε θα μεταπέσουν όλες σε κατάσταση αναστολής. Για να αποφευχθούν οι μεγάλες καθυστερήσεις το λ.σ. μπορεί να διαχωρίζει τα γεγονότα σε 'αργά' και 'γρήγορα' ή σε περισσότερες κατηγορίες ανά τύπο γεγονότος και να δημιουργεί δυο διαφορετικές καταστάσεις αναστολής, blocked και suspended. Η διαφορά τους έγκειται στο οτι όταν με διεργασία θεωρείται suspended τότε ο χώρος διευθύνσεών της μεταφέρεται στη δευτερεύουσα (ιδεατή) μνήμη, στη περιοχή εναλλαγής. Έτσι ελευθερώνεται χώρος στη κύρια μνήμη είτε για τη μεταφορά άλλων διεργασιών από τη δευτερεύουσα μνήμη, είτε για τη δημιουργία νέων διεργασιών. Το γεγονός suspend αντιστοχεί στην απόφαση του λ.σ. να μεταφέρει τη διεργασία στη δευτερεύουσα μνήμη λόγω έλλειψης χώρου. Το γεγονός activate αντιστοιχεί στο event occurs.

38 Διάγραμμα 6 καταστάσεων (2)

39 Διάγραμμα 7 καταστάσεων (1) Συνεχίζοντας από το προηγούμενο διάγραμμα: Γενικεύοντας τη χρήση της ιδεατής μνήμης μπορούμε να παρατηρήσουμε οτι σε περίπτωση μεγάλου αριθμού διεργασιών ή περιορισμένης κύριας μνήμης το πρόβλημα ανεπάρκειας της κύριας μνήμης μπορεί να εμφανιστεί και σε άλλες καταστάσεις, όπως κατά τη δημιουργία, ή όταν η διεργασία έιναι μεν έτοιμη αλλά δεν υπάρχει επαρκής χώρος στη κύρια μνήμη. Έτσι καταλήγουμε στο διάγραμμα 7 καταστάσεων. Οι καταστάσεις ready/suspended και blocked/suspended αντιστοιχούν στις ready και blocked αλλά στη δευετερεύουσα μνήμη. Τα γεγονότα suspend και activate αντιστοχεί στη μεταφορά από τη κύρια μνμήμη στη δευτερεύουσα και αντίστροφα. Οι διακεκομμένες γραμμές σημειώνουν οτι η συνήθης διαδρομή μιας διεργασίας είναι μέσω της δευτερεύουσας μνήμης.

40 Διάγραμμα 7 καταστάσεων (2)

41 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Διεργασίες και Νήματα Μοντέλο και καταστάσεις διεργασιών Υλοποίηση διεργασιών από το λ.σ. Νήματα Κλήσεις συστήματος και APIs Μελέτες περίπτωσης

42 Υλοποίηση διεργασίας (1) Μια διεργασία υλοποιείται από το λ.σ. με δύο βασικά δομές δεδομένων. Κάθε διεργασία έχει το δικό της χώρο διευθύνσεων, που αποτελείται από : Την περιοχή κώδικα (text region) Την περιοχή δεδομένων (data region), όπου αποθηκεύονται (α) οι τοπικές μεταβλητές και (β) η δυναμικά παραχωρούμενη μνήμη (heap). Την περιοχή στοίβας (stack region), όπου αποθηκεύονται οι παράμετροι και πληροφορίες κλήσης για τις ενεργές κλήσεις διαδικασιών.

43 Υλοποίηση διεργασιών (2) Για να υλοποιηθεί το μοντέλο κατάστασης διεργασιών, το λ.σ. οικοδομεί έναν πίνακα διεργασιών (process table), ο οποίος περιλαμβάνει μια καταχώρηση μπλόκ ελέγχου διεργασίας (process control block) ή περιγραφέας διεργασίας (process descriptor) για κάθε διεργασία. Στην καταχώρηση αυτή εγγράφονται πληροφορίες σχετικές με την κατάσταση και μαζί με το χώρο διευθύνσεων (address space) και το πλαίσιο επεξεργαστή (CPU context) αποτελούν την εικόνα της διεργασίας (process image) ώστε να συνεχίσει να εκτελείται μετά από κάποια διακοπή. Η δημιουργία μιας διεργασίας έχει επομένως μια αρχική επιβάρυνση (overhead) που μειώνει την απόδοση του συστήματος. Η επιβάρυνση αυυτή διαφέρει ανάλογα με το σύστημα, μερικές φορές υπάρχει και υποστήριξη υλικού.

44 Χώρος διευθύνσεων διεργασίας Ο χώρος διευθύνσεων ή χώρος εργασίας ή εικόνα μνήμης (core image) μιας διεργασίας περιλαμβάνει -κατ' ελάχιστο: το πρόγραμμα (text), τα δεδομένα (data), και τη στοίβα (stack). Ακόμη έχουμε το σωρό (heap) και τη κοινόχρηστη μνήμη (global data, system calls, libraries) τα οποία δεν φαίνονται στο σχήμα.

45 Τυπική υλοποίηση διεργασίας Δύο διεργασίες Α και Β υπάρχουν σε τμήματα μνήμης. Ένα τμήμα μνήμης (χώρος διευθύνσεων) ανατίθεται σε κάθε διεργασία. Θυμηθείτε τους καταχωρητές για κάθε περιοχή του χώρου διευθύνσεων. Παρατηρείστε το χειρισμό του context και το πίνακα διεργασιών με τα PCB's. Ποια διεργασία εκτελείται αυτή τη στιγμή;

46 Πίνακας διεργασιών (1) Process Memory Images Memory Tables Memory Devices Files Processes I/O Tables Process 1 File Tables Process Table Process 1 Process 2.. Process N Process N

47 Πίνακας διεργασιών και Process Control Block (PCB)

48 Process Control Block (PCB) Process identification Process identification Process identification Process state information Process state information Process state information Process control information Process control information Process control information User stack User stack Private user address space Private user address space Private user address space Shared address space Shared address space Shared address space User stack Φυσική θέση του PCB σε σχέση με το χώρο διευθύνσεων διεργασιών. Process Control Block

49 Πληροφορίες PCB (1) Μια άλλη εικόνα των πεδίων ενός στοιχείου του πίνακα διεργασιών Περιλαμβάνει ακόμη Πληροφορίες χρονο δρομολόγησης Πληροροφορίες Ε/Ε Πληροφορίες καταγραφών λ.σ.

50 Πληροφορίες PCB (2) Μερικά από τα πεδία ενός PCB πίνακα διεργασιών.

51 Πληροφορίες PCB (3) Διαχείριση διεργασιών Διαχείριση μνήμης Καταχωρητές Δείκτης σε τμήμα κειμένου Δείκτης εντολών προγράμματος Δείκτης σε τμήμα δεδομένων Λέξη κατάστασης προγράμματος Κατάσταση εξόδου Δείκτης στοίβας Κατάσταση σήματος Κατάσταση διεργασίας Ταυτότητα διεργασίας Χρόνος εκκίνησης διεργασίας Γονική διεργασία Χρόνος χρήσης CPU Ομάδα διεργασιών Χρόνος CPU θυγατρικών διεργασιών Πραγματική και λειτουργική ταυτότητα Χρόνος επόμενης εγρήγορσης χρήστη και ομάδας χρήστη Δείκτης ουράς μηνυμάτων Χάρτης δυαδικών ψηφίων για σήματα Διαχείριση αρχείων Μάσκα δικαιωμάτων Πρωταρχική διαδρομή Διαδρομή εργασίας Περιγραφείς αρχείων Λειτουργική ταυτότητα χρήστη και ομάδας Παράμετροι κλήσεων συστήματος Διάφοροι ενδείκτες

52 Θεματική εναλλαγή (Context switch) (1) Η διαδικασία αλλαγής πλαισίου λειτουργίας της CPU (context), όταν εναλλάσσεται διεργασία προς εκτέλεση. Απαιτείται ενημέρωση όλων των σχετικών δομών δεδομένων του λ.σ. Ο χρόνος που απαιτείται για τη θεματική εναλλαγή αποτελεί σημαντική επιβάρυνση για τη λειτουργία του συστήματος, αφού κατά τη διάρκειά της δεν γίνεται χρήσιμο έργο. Ο χρόνος αυτός προστίθεται σε κάθε εναλλαγή διεργασίας. Για τη μείωση του χρόνου θεματικής εναλλαγής μπορεί να χρησιμοποιούμε υποστήριξη υλικού (δες και νήματα).

53 Θεματική εναλλαγή (Context switch) (2)

54 Θεματική εναλλαγή (Context switch) (3) Εκτελούμενη (running) άλλη κατάσταση Αποθήκευση του πλαισίου επεξεργαστή (CPU context) που περιλαμβάνει τον PC και άλλους καταχωρητές (στο PCB) Μετακίνηση του PCB στην αντίστοιχη ουρά (ready, blocked, ) Επιλογή μιας άλλης διεργασίας προς εκτέλεση Ενημέρωση του PCB της διεργασίας που έχει επιλεγεί Ενημέρωση των δομών δεδομένων της διαχείρισης μνήμης Φόρτωση πλαισίου (στον επεξεργαστή) της διεργασίας που έχει επιλεγεί

55 Θεματική εναλλαγή (Context switch) (4) Σκελετός των ενεργειών του χαμηλοτέρου επιπέδου του λειτουργικού συστήματος κατά την εξυπηρέτηση διακοπής για θεματική εναλλαγή.

56 Ουρές διεργασιών (1) Το λ.σ. Για να υλοποιήσει τις αλλαγές καταστάσεων διατηρεί έναν αριθμό ουρών κάθε μια από τις οποίες είναι μια λίστα διεργασιών που αναμένουν για κάποιον πόρο. Βραχυπρόθεσμη ουρά (Ready queue): διεργασίες που βρίσκονται στην κύρια μνήμη και είναι έτοιμες να εκτελεσθούν) Ουρές για συσκευές Ε/Ε (I/O devices queues): όλες οι διεργασίες που είναι υπο αναστολή και περιμένουν να χρησιμοποιήσουν μια συσκευή δημιουργούν την ουρά της συσκευής) Μεσοπρόθεσμη ουρά (Midium-term queue): λίστα από διεργασίες που είναι υπό αναστολή αλλά λόγω έλλειψης μνήμης έχουν μεταφερθεί στη δευτερεύουσα μνήμη) Μακροπρόθεσμη ουρά (Long-term ή job queue): λίστα από νέες διεργασίες που περιμένουν να χρησιμοποιήσουν τον επεξεργαστή) Οι αλλαγές καταστάσεων υλοποιούνται με μετακίνηση μεταξύ των ουρών.

57 Ουρές διεργασιών (2) Ουρές διεργασιών για το διάγραμμα 3 καταστάσεων. Όλες οι ουρές συσκευών Ε/Ε φαίνονται ως blocked queue.

58 Ουρές διεργασιών (3) Ουρές διεργασιών για διάγραμμα 3 καταστάσεων: λεπτομέρειες υλοποίησης.

59 Ουρές διεργασιών (4) Job queue Ουρές διεργασιών για το διάγραμμα 5 καταστάσεων.

60 Ουρές διεργασιών (5) Job queue Ουρές διεργασιών για το διάγραμμα 6 καταστάσεων.

61 Χρονο-προγραμματιστές (1) Το χαμηλότερο επίπεδο ενός λειτουργικού συστήματος βασισμένου σε διεργασίες διαχειρίζεται τις διακοπές και τη χρονο-δρομολόγηση ή χρονοπρογραμματισμό. Πάνω από αυτό το επίπεδο υπάρχουν (φαίνονται) ακολουθιακές διεργασίες. Οι χρονο-δρομολογητές είναι το τμήμα του πυρήνα το λ.σ. που διαχειρίζονται τις ουρές διεργασιών με βάση τα γεγονότα που προκαλεί η εκτέλεσή τους και τις διακοπές.

62 Ουρές διεργασιών και γεγονότα Η εκτέλεση διεργασιών προκαλεί γεγονότα, τη δημιουργία άλλων διεργασιών ή την εκτέλεση άλλων διαδικασιών (E/E ή διακοπών λογισμικού). Επίσης έχουμε εξωτερικές διακοπές ή παγιδεύσεις.

63 Χρονο-προγραμματιστές (2) Ουρές μακροχρόνιου και βραχυχρόνιου χρονοδρομολογητήγια το διάγραμμα 5 καταστάσεων.

64 Ουρές διεργασιών (6) Ουρές διεργασιών για το διάγραμμα των 7 καταστάσεων.

65 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Διεργασίες και Νήματα Μοντέλο και καταστάσεις διεργασιών Υλοποίηση διεργασιών από το λ.σ. Νήματα Κλήσεις συστήματος και APIs Μελέτες περίπτωσης

66 Μοντέλο Νήματος (Thread) (1) Ένα νήμα σε επίπεδο CPU είναι μια απλή ακολουθία εντολών (ή μικρο-εντολών) που εκτελείται σε έναν επεξεργαστή. Στους υπερβαθμωτούς και κυρίως στους πολυνηματικούς (multithreaded, hyperthreaded) επεξεργαστές επιτυγχάνεται η ταυτόχρονη εκτέλεση πολλαπλών νημάτων, δηλαδή ακολουθιών εντολών οι οποίες ανήκουν μεν στο ίδιο κώδικα γλώσσας μηχανής αλλά είναι σχετικά ανεξάρτητες μεταξύ τους. Τη διευθέτηση των πιθανών εξαρτήσεων ή κινδύνων (hazards) αναλαμβάνουν οι μονάδες issue και retire της CPU. Το νήμα σε επίπεδο λ.σ. και εφαρμογής επεκτείνει και οργανώνει την παραπάνω έννοια και χαρακτηρίζεται από δικό του: - μετρητή προγράμματος - δείκτη στοίβας - περιοχή δεδομένων

67 Multi Threading Process 1 Process 2

68 Μοντέλο Νήματος (Thread) (2) Μια διεργασία μπορεί να περιέχει αρκετά τμήματα κώδικα που μοιράζονται ορισμένα δεδομένα και μπορούν να εκτελούνται 'συγχρόνως'. Π.χ. ένας επεξεργαστής κειμένου δέχεται πληκτρολόγηση, διαμορφώνει κείμενο στην οθόνη και κάνει backup, ή ένας Web browser μπορεί να περιέχει διαφορετικά συστατικά για την ανάγνωση ιστοσελίδων σε μορφή HTML, την ανάκτηση των συστατικών τους (εικόνες, video κλπ) και την εμφάνιση των σελίδων στο παράθυρο του browser. Αυτά τα συστατικά του προγράμματος που εκτελούνται ανεξάρτητα αλλά υλοποιούνται ως λειτουργίες σε μια κοινή περιοχή μνήμης ονομάζονται νήματα (threads). Η διεργασία έχει ένα ενιαίο χώρο διευθύνσεων αλλά εσωτερικά οργανώνεται ως ένα σύνολο μικρο-διεργασιών, των νημάτων.

69 Χρήση Νημάτων (1) Επεξεργαστής κειμένου με τρία νήματα.

70 Χρήση Νημάτων (2) Ένας πολυνηματικός διακομιστής Ιστού και το λ.σ.

71 Χρήση Νημάτων (3) Χονδρικός σκελετός του κώδικα του διακομιστή Ιστού. (a) Νήμα Διανομέα. (b) Νήμα Εργαζομένου.

72 Χρήση Νημάτων (4) Τρείς τρόποι να δομήσουμε ένα διακομιστή.

73 Χρήση Νημάτων (5) (a) Τρείς διεργασίες με ένα νήμα η κάθε μια. (b) Μια διεργασία με τρία νήματα. Δεν φαίνεται η περίπτωση μιας διεργασίας με ένα νήμα (χωρίς παραλληλισμό)

74 Μοντέλο Νήματος (Thread) (3) Διεργασία : μια συλλογή νημάτων μαζί με σχετιζόμενους πόρους του συστήματος. Εναλλακτική προσέγγιση: εξ' αρχής σχεδιασμός της διεργασίας ως συλλογή νημάτων. Υποστήριξη από γλώσσες υψηλού επιπέδου όπως η Java. Η διάσπαση μιας εφαρμογής σε πολλά νήματα έχει ως αποτέλεσμα μεν τον ευκολότερο σχεδιασμό αλλά επιβάλλεται ο συγχρονισμό των γεγονότων και ο διαμοιρασμός δεδομέμων της εφαρμογής. Τα νήματα προσφέρουν έναν εναλλακτικό τρόπο λειτουργίας σε σχέση με το μοντέλο της διεργασίας, επειδή το μοντέλο της διεργασίας είναι αρκετά 'βαρύ' (heavyweight) και προκαλεί σημαντικές καθυστερήσεις πολύπλοκες εφαρμογές. (γιατι?) Έτσι στα λ.σ. καταλήγουμε σε ένα σύνθετο μοντέλο 2 επίπέδων: Σχετικά λίγες και μεγάλες διεργασίες που η κάθε μια αποτελείται από σχετικά πολλά νήματα.

75 Σχέση νήματος και διεργασίας (1) Νήμα = βασική μονάδα χρήσης της CPU Κατέχει program counter register set stack space Process A B C Program Counter (Threads) Μοιράζεται text segment C stack Multithreaded Program B stack A stack code section data section OS resources A B C data segment

76 Σχέση νήματος και διεργασίας (2) Η στήλη Per process πριέχει στοιχεία κοινά για όλα τα νήματα μια διεργασίας. Η στήλη Per thread περιέχει στοιχεία ιδιωτικά για κάθε νήμα.

77 Σχέση νήματος και διεργασίας (3) Κάθε νήμα έχει τη δική του στοίβα.

78 Νήματα και διεργασίες : σύγκριση (1) Διεργασίες Είναι οντότητες που δεσμεύουν οποιονδήποτε πόρο τις αφορά όπως τον χώρο διευθύνσεων, τα δεδομένα, τον κώδικα και τα αρχεία Θεωρούνται ως heavyweight σε σχέση με τη δημιουργία, τον τερματισμό, την θεματική εναλλαγή, την επικοινωνία και τον συγχρονισμό Νήματα Διαμοιράζονται τον χώρο διευθύνσεων, τα δεδομένα, τον κώδικα και τα αρχεία εφόσον ανήκουν στην ίδια διεργασία Θεωρούνται ως lightweight σε σχέση με τη δημιουργία, τον τερματισμό, την θεματική εναλλαγή, την επικοινωνία και τον συγχρονισμό Τα νήματα μπορούν να δημιουργηθούν χωρίς να αντικατασταθεί ολόκληρη η διεργασία Το περισσότερο έργο για τη δημιουργία του νήματος γίνεται στο χώρο διευθύνσεων του χρήστη παρά στον πυρήνα του λ.σ. Τα νήματα 'κληρονομούν' μεθόδους διαχείρισης κλπ από τις διεργασίες Χρησιμοποιούν καλύτερα τους σύγχρονους επεξεργαστές

79 Νήματα και διεργασίες : σύγκριση (2) Νήματα Ένα νήμα δεν διαθέτει data segment ή heap Ένα νήμα δεν μπορεί να υπάρξει μόνο του, πρέπει να υπάρχει στα πλαίσια μιας διεργασίας Υπάρχουν περισσότερα από ένα νήματα σε μια διεργασία, το πρώτο νήμα είναι το κύριο και κατέχει τη στοίβα της διεργασίας Η δημιουργία του καθώς και η εναλλαγή πλαισίου δεν είναι δαπανηρή Αν ένα νήμα εκλείψει η στοίβα του επιστρέφεται στους πόρους του συστήματος Διεργασίες Μια διεργασία έχει code/data/heap καθώς και άλλα segments Υπάρχει ένα τουλάχιστον νήμα σε μια διεργασία Τα νήματα σε μια διεργασία διαμοιράζονται code/data/heap και I/O, αλλά το καθένα έχει τη δική του στοίβα και τους δικούς του καταχωρητές Η δημιουργία τους καθώς και οι εναλλαγές πλαισίου είναι δαπανηρές Αν μια διεργασία εκλείψει οι πόροι της επιστρέφονται στο σύστημα και όλα της τα νήματα εκλείπουν

80 Παράδειγμα προγράμματος σε γλώσσα C void do_one_thing(int *); void do_another_thing(int *); void do_wrap_up(int, int); int r1=0, r2=0; void do_another_thing(int *pnum_timess) { int i, j, k; main() { do_one_thing(&r1); do_another_thing(&r2); do_wrap_up(r1, r2); } void do_one_thing(int *pnum_times) { int i, j, k; } for(i = 0; i < 4; i ++) { printf( doing one thing\n ); for (j = 0; j < 10000; j++) { k = k + i; } (*pnum_times)++; } } for (i = 0; i < 4; i++) { printf( doing another thing \n ); for(j = 0; j < 10000; j++) { k = k + i; } (*pnum_times)++; } void do_wrap_up(int one_times, int another_times) { int total; } total = one_times + another_times; printf( wrap up: one thing %d, another %d, total %d\n, one_times, another_times, total);

81 Το πρόγραμμα ως μια διεργασία (1)

82 Το πρόγραμμα ως διεργασία με δύο νήματα (1) void do_one_thing(int *); void do_another_thing(int *); void do_wrap_up(int, int); int r1=0, r2=0; main() { /* create and execute thread */ CreateThread( do_one_thing (&r1) ); /* execute do_another_thing in main process */ CreateThread (do_another_thing(&r2)); /* wait for thread to complete */ wait_for_thread(); } do_wrap_up(r1, r2);

83 Το πρόγραμμα ως διεργασία με δύο νήματα (2)

84 Πολυνηματικός Κώδικας (1) Σύγκρουση μεταξύ νημάτων για τη χρήση καθολικής μεταβλητής.

85 Πολυνηματικός Κώδικας (2) Τα νήματα μπορούν να έχουν ιδιωτικές καθολικές μεταβλητές.

86 Υλοποίηση νημάτων (1) Process A Process B User Level Thread Thread Kernel Thread

87 Υλοποίηση νημάτων (2) (a) Νήματα σε επίπεδο χρήστη (User Level Threads, ULTs). (b) Νήματα σε επίπεδο πυρήνα (Kernel Level Threads, KLTs).

88 Νήματα επιπέδου χρήστη Το λ.σ. δεν γνωρίζει για τα νήματα χρήστη, είναι ενημερωμένο μόνο για τη διεργασία όπου περιέχονται Το λ.σ. δρομολογεί τις διεργασίες και όχι τα νήματα Ο προγραμματιστής χρησιμοποιεί τη βιβλιοθήκη νημάτων για να τα διαχειριστεί (δημιουργία, διαγραφή, συγχρονισμός και δρομολόγηση) Υπέρ: - Χρονο-προγραμματισμός σε επίπεδο εφαρμογής, ταχύτερος και πιο εξειδικευμένος από τη γενική δρομολόγηση του πυρήνα. - Φορητότητα εφαρμογής ανεξάρτητα από λ.σ. - Μπορούμε να έχουμε πολλά νήματα χωρίς μεγάλη επιβάρυνση. Κατά: - Δύσκολη εξυπηρέτηση κλήσεων συστήματος μέσω νημάτων, γιατί σε περίπτωση αναστολής εκτέλεσης πρέπει να ενημερωθούν δύο χρονο-προγραμματιστές, του λ.σ. και της εφαρμογής. - Δύσκολη υλοποίηση υψίσυχνης χρονοδιακοπής. - Αν απαιτείται σημαντική E/E ή εναλλαγή σελίδων στη μνήμη έχουμε σημαντικές καθυστερήσεις.

89 Νήματα επιπέδου πυρήνα Είναι γνωστά στο λ.σ. Οι τιμές των καταχωρητών, του PC, και των stack pointers μεταβάλλονται Υπέρ: - Οι δομές δεδομένων και οι κλήσεις συστήματος οργανώνονται από το λ.σ. (ελαφρές διεργασίες, πίνακας νημάτων, ουρές νημάτων). - Το λ.σ. διαχειρίζεται τα θέματα αναστολής εκτέλεσης νημάτων λόγω Ε/Ε ή ιδεατής μνήμης. - Η εναλλαγή μεταξύ νημάτων πυρήνα στην ίδια διεργασία δεν είναι δαπανηρή Κατά: - Σχετικά βαρύτερη και λιγότερο εξειδικευμένη υλοποίηση - Η υλοποίηση εξαρτάται από το λ.σ. - Σχετικά λίγα, ισχυρά νήματα. Τα δεδομένα αλλάζουν με την υποστήριξη νημάτων σε επίπεδο υλικού και με καλύτερες βιβλιοθήκες γλωσσών υψηλού επιπέδου. Πιθανός συνδυασμός: Υβριδική υλοποίηση.

90 Υλοποίηση νημάτων (3) Υβριδική υλοποίηση νημάτων: Πολυπλεξία νημάτων επιπέδου χρήστη σε νήμα επιπέδου πυρήνα.

91 Αναδυόμενα νήματα Δημιουργία νέου νήματος όταν φθάνει ένα μήνυμα. (a) Πριν την άφιξη του μηνύματος. (b) Μετά την άφιξη του μηνύματος. Εφαρμογή σε κατανεμημένα συστήματα (και Java).

92 Παραδείγματα υλοποιήσεων Posix Pthreads: (IEEE standard): Έχουν καθορισμένη διεπαφή (API) Το επίπεδο υλοποίησης (νήματα χρήστη / πυρήνα) εξαρτάται από τη μέθοδο ανάπτυξης Είναι πιο συνηθισμένα σε συστήματα UNIX αλλά υπάρχουν και σε Windows Java threads: Υποστηρίζονται από την JVM Η υλοποίηση εξαρτάται από όσους τα αναπτύσσουν Πλήρως φορητά, πολύ εύχρηστα, πλούσιο API O.S. Kernel threads: Windows XP/2000, Linux, Solaris Όλα τα σύγχρονα λειτουργικά συστήματα υποστηρίζουν threads επιπέδου πυρήνα OpenMP Βιβλιοθήκη με API για αρκετές γλώσσες προγραμματισμού Σχετικά εύκολο multithreading κληροδοτημένου κώδικα Εφαρμογές σε SMPs και πολυπύρηνους επεξεργαστές

93 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Διεργασίες και Νήματα Μοντέλο και καταστάσεις διεργασιών Υλοποίηση διεργασιών από το λ.σ. Νήματα Κλήσεις συστήματος και APIs Μελέτες περίπτωσης

94 Δημιουργία διεργασιών Η διεργασία-γονέας (parent process) δημιουργεί τη διεργασία-παιδί (child process), και αυτή με τη σειρά της δημιουργεί δικές της διεργασίες Δημιουργία ιεραρχίας Στο UNIX λέγεται μια "ομάδα διεργασιών" (process group) Στα MS-Windows δεν υπάρχει ιεραρχία όλες οι διεργασίες είναι ισότιμες Διαμοιρασμός πόρων Γονέας και παιδί μοιράζονται όλους τους πόρους Το παιδί μοιράζεται μέρος των πόρων του γονέα. Κανένας διαμοιρασμός πόρων. Εκτέλεση Γονέας και παιδί εκτελούνται ταυτόχρονα. Ο γονέας περιμένει τον τερματισμό του παιδιού. Χώρος διευθύνσεων Το παιδί αντιγράφει το χώρο διευθύνσεων του γονέα. Το παιδί φορτώνει δικό του πρόγραμμα.

95 Κλήσεις Συστήματος για Διαχείριση Διεργασιών Κλήσεις συστήματος POSIX για διαχείριση διεργασιών.

96 fork / join (1) Οι εντολές fork και join χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία και τον τερματισμό διεργασιών, κυρίως σε συστήματα UNIX. Η fork χρησιμοποιείται για να διαιρέσει μια ακολουθία εντολών σε δύο ταυτόχρονα παράλληλες εκτελούμενες ακολουθίες. Μόλις ο έλεγχος φθάσει στη διεργασία που προσδιορίζεται στη fork μια νέα διεργασία (child) παράγεται για να εκτελέσει τον ένα κλάδο του παράλληλου κώδικα ενώ η γονική (parent) διεργασία συνεχίζει παράλληλα να εκτελεί τον άλλο κλάδο. Οι δύο αυτές διεργασίες μοιράζονται τις ίδιες μεταβλητές, χώρο διευθύνσεων, περιγραφείς αρχείων, context κλπ. Η γονική μπορεί ακόμη να δημιουργήσει περισσότερες θυγατρικές, που μπορούν να εκτελούνται όλες μαζί παράλληλα. Οποιαδήποτε από αυτές μπορεί επίσης να καλέσει την fork, έτσι ώστε να δημιουργηθεί ένα δένδρο διεργασιών οποιουδήποτε βάθους.

97 fork / join (2) Δημιουργία διεργασίας στο Linux.

98 fork / join (3) Η fork επιστρέφει συνήθως την ταυτότητα της θυγατρικής στη γονική διεργασία και η γονική διεργασία μπορεί να τη χρησιμοποιήσει για να σχεδιάσει τον τερματισμό της θυγατρικής διεργασίας, η οποία πρέπει να συμβεί πριν τεθεί σε λειτουργία η join. Η join συνενώνει τις δύο ακολουθίες του κώδικα και είναι διαθέσιμη σε μια γονική διεργασία για συγχρονισμό με τη θυγατρική. Ο γράφος προήγησης (precedence graph) είναι ένας φυσικός τρόπος για την περιγραφή εφαρμογών με πολλές διεργασίες. Με τη χρήση των fork join μπορεί να περιγραφεί κάθε γράφος προήγησης. Είναι ένας κατευθυνόμενος άκυκλος γράφος (directed acyclic graph) με τις διεργασίες να αντιστοιχούν στους κόμβους, ενώ οι ακμές καθορίζουν τη σειρά εκτέλεσης των διεργασιών.

99 fork / exec / wait Η θυγατρική διεργασία είναι πιθανόν να εκτελεί στο πλαίσιό της ένα διαφορετικό πρόγραμμα, με μια ξεχωριστή κλήση συστήματος exec(). Χρησιμοποιώντας την ακολουθία fork/exec, ο γονέας (συνήθως ένας command interpreter ή ο φλοιός) ουσιαστικά επιτρέπει στους απογόνους να κάνουν προσπελάσεις/εγγραφές σε αρχεία, τερματικά, συνδέσεις δικτύου, διοεχτεύεσεις, κλπ. Χωρίς ύπαρξη wait() ή waitpid() η γονική διεργασία δεν αναμένει τερματισμό των απογόνων (π.χ. $ gedit &) Με την waitpid() η γονική διεργασία αναμένει τερματισμό της διεργασίας παιδιού με το συγκεριμένο pid. Με τη wait() η γονική διεργασία αναμένει τερματισμό οποιασδήποτε διεργασίας παιδιού.

100 Υλοποίηση exec (1) Βήματα εκτέλεσης της εντολής ls μέσω φλοιού.

101 Υλοποίηση exec (2) Συνάρτηση Λειτουργίες execl() execv() List of arguments. No environment passed. Pointer to liist of arguments. No environment passed. execle() execve() List of arguments. Pointer to list of environment values. Pointer to list of arguments. Pointer to list of environment values. execlp() List of arguments. Non-executable files given to shell. Uses search path. Pointer to list of arguments. Non-executable files given to shell. Uses search path. execvp() Υπάρχει και η πολύ απλή συνάρτηση system() που ισοδυναμεί με την εκτέλεση μιας γραμμής εντολών φλοιού πχ system( ls -l );

102 fork / exec / exit / wait - παράδειγμα fork parent fork child Αρχικοποίηση πλαισίου του κλώνου wait exec exit int pid = fork(); Δημιουργεί μια νέα διεργασία που είναι κλώνος της γονικής διεργασίας. exec( program [,argvp, envp]); Επικάλυψη της εικονικής μνήμης της καλούμενης διεργασίας με ένα νέο πρόγραμμα και μεταφορά του ελέγχου σε αυτό. exit(status); Έξοδος με καταστροφή της διεργασίας - κλώνου. int pid = wait(&status); Αναμένει για έξοδο (ή άλλη αλλαγή κατάστασης) του απογόνου.

103 Απλός φλοιός Linux Ισοδυναμία wait(&status) και waitpid(-1. &status, 0)

104 Παράδειγμα fork / exec (1) #include <stdio.h> #include <stdlib.h> #include <unistd.h> main() { int pid, status; printf("forking process\n"); pid = fork(); wait(&status); printf("the process id is %d \n", getpid()); printf("value of pid is %d\n", pid); if (pid == 0) printf("i am the child, status is %d\n", status); else printf("i am the parent, status is %d\n", status); execl("/bin/ls","/bin/ls", " l", NULL); printf("this line is not printed\n"); }

105 Παράδειγμα fork / exec (2) #include <stdio.h> #include <stdlib.h> #include <unistd.h> main(int argc, char *argv[]) { int i; pid_t h; /* δήλωση της μεταβλητής h τύπου pid_t */ h = fork(); /* δημιούργησε αντίγραφο */ if (h==0) { /* αυτό εκτελείται από το παιδί */ for (i=0; i<3; i++) { printf("**child %d\n", i); } exit(0); /* το παιδί τερματίζει κανονικά */ } else if (h>0) { /* αυτό εκτελείται από τον γονέα */ for (i=0; i<3; i++) { printf("*parent %d\n", i); } exit(0); /* ο γονέας τερματίζει κανονικά */ } else { /* δεν δημιουργήθηκε παιδί */ printf("fork error!\n"); exit(1); /* ο γονέας τερματίζει με σφάλμα */ } }

106 #include <stdio.h> #include <stdlib.h> #include <unistd.h> main(int argc, char *argv[]) { pid_t h1, h2, h; int status, i; h1 = fork(); /* ημιουργία πρώτου παιδιού */ if (h1 < 0) { printf("error forking process 1\n"); exit(1); /* ο γονέας τερματίζει με σφάλμα */ } else if (h1 == 0) { /* Κώδικας παιδιού 1 */ exit(0); /* το παιδί 1 τερματίζει κανονικά */ } h2 = fork(); /* ημιουργία δεύτερου παιδιού */ if (h2 < 0) { printf("error forking process 2\n"); exit(1); /* ο γονέας τερματίζει με σφάλμα */ } else if (h2 == 0) { /* Κώδικας παιδιού 2 */ exit(0); /* το παιδί 2 τερματίζει κανονικά */ } /* Από εδώ και κάτω κώδικας γονέα: */ h = wait(&status); /* περίμενε ένα οποιοδήποτε παιδί */ printf("parent message: Child %d has finished\n", h); h = wait(&status); /* περίμενε το δεύτερο παιδί */ printf("parent message: Child %d has finished\n", h); exit(0); /* ο γονέας τερματίζει κανονικά */ } Παράδειγμα fork / wait

107 Παράδειγμα φλοιού (2) #include <stdio.h> #include <string.h> #include <unistd.h> int main(void) { char command[80]; int pid, status; for(;;) { printf("my_shell: "); if(fgets(command, sizeof(command), stdin) == NULL) { printf("\n"); return 0; } command[strlen(command) 1] = '\0'; if((pid = fork()) == 0) execlp(command, command, 0); while(wait(&status)!= pid) continue; printf("\n"); } }

108 Παράδειγμα εφαρμογής (1) /* myprogram.c: παίρνει ένα όρισμα n θετικό ακέραιο */ /* από τη γραμμή εντολών και τυπώνει ένα τρίγωνο με n γραμμές */ /* gcc -o myprogram myprorgram.c */ #include <stdio.h> #include <string.h> #include <stdlib.h> int main(int argc, char *argv[]) { int i,j; printf("%d", argc); if (argc!= 2) { printf("usage: %s a positive integer\n", argv[0]); exit(0); } for (i=0; i<atoi(argv[1]); i++){ for (j=1; j<=i; j++) printf("*"); printf("\n"); } }

109 Παράδειγμα εφαρμογής (2) /* test.c εκτελεί το myprogram 25 και myprogram 38 */ #include <stdio.h> #include <stdlib.h> #include <unistd.h> main(int argc, char *argv[]) { pid_t h1, h2; h1 = fork(); if (h1<0) {exit(1);} if (h1==0) { /* δημιούργησε ένα παιδί */ /* error forking child 1 */ /* αντικατέστησε το παιδί*/ /* με το πρόγραμμα myprogram 25 */ execl("./myprogram","./myprogram", "25", NULL); } h2 = fork(); /* δημιούργησε δεύτερο παιδί */ if (h2<0) {exit(1);} /* error forking child 2 */ if (h2==0) { /* αντικατέστησε το δεύτερο παιδί */ /* με το πρόγραμμα myprogram 38 */ execl("./myprogram","./myprogram", "38", NULL); } }

110 Διεργασίες στη Java // RunChild.java -- example for running a child process import java.io.*; class RunChild { public static void main(string[] args) throws Exception { if (args.length > 0) { System.out.println("creating child"); Process p = Runtime.getRuntime().exec(args); BufferedReader r = new BufferedReader( new InputStreamReader(p.getInputStream()) ); String x; while ((x = r.readline())!= null) { System.out.println(x); } r.close(); p.waitfor(); System.out.println("child finished"); } } } // usage example: java RunChild /bin/uname -a

111 Νήματα POSIX (1) Μερικές κλήσεις συστήματος των Pthreads.

112 Νήματα POSIX (2)... Παράδειγμα προγράμματος με χρήση Ptheads.

113 #include <pthread.h> #include <stdio.h> #include <stdlib.h> #define NUM_THREADS 3 Νήματα POSIX (3) void *BusyWork(void *null) { int i; double result=0.0; for (i=0; i< ; i++) { result = result + (double)random(); } printf("thread result = %e\n",result); pthread_exit((void *) 0); } int main(int argc, char *argv[]) { pthread_t thread[num_threads]; pthread_attr_t attr; int rc, t; void *status; /* Initialize and set thread detached attribute */ pthread_attr_init(&attr); pthread_attr_setdetachstate(&attr, PTHREAD_CREATE_JOINABLE);

114 for(t=0;t<num_threads;t++) { printf("creating thread %d\n", t); rc = pthread_create(&thread[t], &attr, BusyWork, NULL); if (rc) { printf("error; return code from pthread_create() is %d\n", rc); exit(-1); } } Νήματα POSIX (4) /* Free attribute and wait for the other threads */ pthread_attr_destroy(&attr); for(t=0;t<num_threads;t++) { rc = pthread_join(thread[t], &status); if (rc) { printf("error return code from pthread_join() is %d\n", rc); exit(-1); } printf("completed join with thread %d status= %ld\n",t, (long)status); } pthread_exit(null); }

115 Java Threads (1) class ThreadEx1 { public static void main(string[] args) { // Δημιουργία νημάτων MyThread1 thr1 = new MyThread1(); MyThread1 thr2 = new MyThread1(); MyThread1 thr3 = new MyThread1(); // Εκτέλεση νημάτων thr1.start(); thr2.start(); thr3.start(); } } class MyThread1 extends Thread { // Εκτελέσιμο τμήμα του νήματος public void run() { // Εμφάνιση μυνήματος System.out.println("My name is " + getname()); } }

116 Java Threads (2) class ThreadEx2 { public static void main(string[] args) { MyThread2 myobj1 = new MyThread2(0); MyThread2 myobj2 = new MyThread2(1); Thread thr1 = new Thread(myObj1); Thread thr2 = new Thread(myObj2); thr1.start(); thr2.start(); } } class MyThread2 implements Runnable { private int myid; MyThread2(int myid) { this.myid = myid; } public void run() { System.out.println("My name is " + Thread.currentThread().getName() + " and my identifier is " + myid); }

117 fork / join με νήματα (1) Πολλά παράλληλα συστήματα διαμοιραζόμενης μνήμης χρησιμοποιούν ένα μοντέλο προγραμματισμού που ονομάζεται Fork/Join. Κάθε πρόγραμμα ξεκινά εκτελούμενο σε ένα απλό νήμα που ονομάζεται γονέας (parent ). Fork: όταν η εκτέλεση φθάσει σε μια παράλληλη περιοχή, το πρωτεύον νήμα γεννά επιπρόσθετα θυγατρικά (child) νήματα. Join: Όταν η παράλληλη περιοχή ολοκληρωθεί, τα θυγατρικά νήματα τερματίζονται, αφήνοντας μόνο το νήμα γονέα να τρέχει.

118 fork/join με νήματα (2) Parent Thread Start Fork Overhead Child Threads Compute time Join Overhead End

119 fork/join με νήματα (3) Θεωρητικά, καθώς ένα παράλληλο τμήμα ολοκληρώνεται, τα θυγατρικά νήματα τερματίζονται δηλ. συνδέονται με τον γονέα (join the parent), διακλαδιζόμενα εκ νέου όταν ο γονέας συναντήσει μια άλλη παράλληλη περιοχή. Στην πράξη, τα νήματα απόγονοι συνεχίζουν να υπάρχουν αλλά είναι άεργα (idle). Σε ορισμένους υπολογιστές με διαμοιραζόμενη μνήμη, το επιπλέον κόστος για fork και join είναι υψηλό, συγκρινόμενο με το κόστος υπολογισμού, έτσι επιλέγεται τα νήματα απόγονοι να παραμένουν άεργα μέχρι το επόμενο παράλληλο τμήμα, παρά να δαπανάται επιπλέον μη ωφέλιμος χρόνος.

120 fork/join με νήματα (4) Start Fork Start Fork Idle Join End Join End

121 fork/join με νήματα: OpenMP #include <omp.h> #include <stdio.h> #include <stdlib.h> int main (int argc, char *argv[]) { int nthreads, tid; /* Fork a team of threads giving them their own copies of variables */ #pragma omp parallel private(nthreads, tid) { /* Obtain thread number */ tid = omp_get_thread_num(); printf("hello World from thread = %d\n", tid); /* Only master thread does this */ if (tid == 0) { nthreads = omp_get_num_threads(); printf("number of threads = %d\n", nthreads); } } /* All threads join master thread and disband */ }

122 fork/join με πολυνηματική εκτέλεση (1)

123 fork/join με πολυνηματική εκτέλεση (2) Βήμα 1: Σε κάθε εντολή κόμβο του γράφου δώσε μια πινακίδα (Label) Βήμα 2: Για κάθε κόμβο που διακλαδίζεται σε n παιδιά γράψε n 1 fork και 1 goto μετά από την εντολή που εκτελεί ο κόμβος. Πχ. αν ο κόμβος έχει τρια παιδιά με πινακίδες L4, L5, και L7, γράψε fork(l4); fork(l5); goto L7; Βήμα 3: Για κάθε κόμβο στον οποίο συγκλίνουν n ακμές γράψε join(count) αμέσως μετά την πινακίδα αλλά πριν από την εντολή που αντιστοιχεί σε αυτήν. Το count αρχικοποιείται στο n. Βήμα 4 (προαιρετικό): σβήσε τα μη απαραίτητα goto.

124 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Διεργασίες και Νήματα Μοντέλο και καταστάσεις διεργασιών Υλοποίηση διεργασιών από το λ.σ. Νήματα Κλήσεις συστήματος και APIs Μελέτες περίπτωσης

125 Εκκίνηση Linux (1) Η διεργασία (daemon) init διαβάζει συγκεκριμένους καταλόγους ρυθμίσεων (inittabs) από όπου καθορίζεται ποιές υπηρεσίες θα ξεκινήσουν μετά την φόρτωση του πυρήνα (startup).

126 Εκκίνηση Linux (2) bootstrap process 0 wait until init exits swapper fork system shutdown process 1 wait until all children exit init fork... getty exec login exec exit SHELL fork user cmds as many as available terminals exit user environment

127 Σενάρια και αρχεία ρυθμίσεων στο Linux Ο πυρήνας αναζητά το εκτελέσιμο της init στο κατάλογο εκτελεσίμων /usr/bin. Η init διαβάζει τα αρχεία ρυθμίσεων από το /etc/inittab. Υπάρχει η δυνατότητα για 7 διαφορετικές ρυθμίσεις (configurations) εκκίνησης που λέγονται runlevels (rc0, rc1.., rc6). Κάθε runlevel περιέχει συνδέσμους προς τα σενάρια φλοιού (shell scripts) για τον τερματισμό (Kill) ή εκκίνηση (Start) των διαφόρων υπηρεσιών του λ.σ. Τα σενάρια φλοιού των υπηρεσιών βρίσκονται όλα στον κατάλογο /etc/inti.d Τα εκτελέσιμα των υπηρεσιών βρίσκονται στο /usr/bin, usr/sbin. Στο κατάλογο /etc βρίσκονται όλα τα αρχεία ρυθμίσεων για το σύστημα και τις επιμέρους υπηρεσίες του. Κατά την εγκατάσταση ή τροποποίηση εφαρμογών προστίθενται ανάλογα αρχεία. Η τροποποίηση συνήθως γίνεται μέσω εφαρμογών. Υπάρχουν κατάλογοι /dev. /proc κλπ σχετικοί με τις συσκευές Ε/Ε και το υλικό του συστήματος.

128 Διαχείριση εργασιών (jobs) στο Linux Eντολή Σημασία Command Command & jobs Ctrl+Z Ctrl+C %n Εκτέλεση εντολής command στο προσκήνιο. Εκτέλεση της εντολής command στο παρασκήνιο Εμφάνιση των εντολών που εκτελούνται στο παρασκήνιο. Αναστολή μιας εργασίας που εκτελείται στο προσκήνιο. Τερματισμός μιας εργασίας που εκτελείται στο προσκήνιο. Κάθε διεργασία που εκτελείται στο παρασκήνιο παίρνει έναν αριθμό. Με την έκφραση %n μια εργασία αναφέρεται με τον αριθμό της, πχ fg %2. Επανενεργοποίηση ενός προγράμματος που έχει ανασταλεί στο παρασκήνιο Επαναφορά εργασίας στο προσκήνιο. Eκτέλεση εργασίας σε χρόνο που το σύστημα δεν είναι φορτωμένο Εκτέλεση διεργασίας σε συγκεκριμένο χρόνο Χρονοπρογραμματισμός (μόνιμος) εργασιών Εμφάνιση διεργασιών Εμφάνιση δένδρου διεργασιών Διαλογική παρακολούθηση / τροποποίηση κατάστασης διεργασιών Τερματισμός διεργασίας Αλλαγή προτεραιότητας διεργασίας bg fg batch at cron ps pstree top kill nice

129 POSIX signals (1) Τα σήματα (signals) είναι διακοπές λογισμικού (software interrupts).. Τα σήματα μπορεί να είνα σύγχρονα, δηλαδή να προκαλούν συγχρονισμό διεργασιών, όπως τα SIGFPE και SIGSEGV, αλλά συνήθως είναι ασύγχρονα, δηλαδή οι διεργασίες που τα παραλαμβάνουν τα χειρίζονται στο δικό τους χρόνο. Τα σήματα έχουν διάφορα επίπεδα προτεραιότητας. Για παράδειγμα, σήματα που παράγονται όταν το σύστημα διαγνώσει κάποιο σφάλμα (bus error, memory fault, illegal operation,..) ή όταν ο χρήστης ζητήσει αναστολή ή τερματισμό διαργασίας (ctrl-c ή kill) θεωρούνται επείγοντα και η παραλαμβάνουσα διεργασία πρέπει τα εξυπηρετήσει άμεσα. Το σύστημα ορίζει τον αριθμό, τον τύπο και τη προτεραιότητα των σημάτων. Ορισμένα σήματα με σχετικά χαμηλό επίπεδο προτεραιότητας μπορούν να αποκλειστούν, να αγνοηθούν ή να καθυστερήσει η εξυπηρέτησή τους, με ευθύνη του προγραμματιστή (maskable -nonmaskable signals/interrupts). Τα σήματα που αποκλείονται ορίζονται σε μιά 'μάσκα' που τη διαχειριζόμαστε με ειδικές συναρτήσεις. Σε περίπτωση που η διεργασία παραλαβής δεν προβλέπει κάποιο χειρισμό ενός σήματος, το πιθανότερο είναι οτι η παραλαβή του σήματος καταλήγει στο τερματισμό της διεργασίας.

130 POSIX signals (2) Γενικά το σύστημα έχει μια προεπιλεγμένη ενέργεια που ακολουθεί τη παραλαβή κάθε σήματος: Το σήμα απλά διαγράφεται Η διεργασία τερματίζεται Δημιουργείται ένα αντίγραφο του χώρου εργασίας της διεργασίας (core file) και η διεργασία τερματίζεται Η διεργασία αναστέλεται Τα σήματα χωρίζονται σε πέντε κατηγορίες: Συμβάντα Υλικού Συμβάντα Λογισμικού Συμβάντα Εισόδου/Εξόδου Διαχείριση Διεργασιών Διαχείριση Πόρων

131 POSIX signals (3) The signals required by POSIX. SIGHUP 1 SIGINT 2 SIGQUIT 3 SIGKILL 9 SIGALRM 14 SIGCONT 19 SIGILL 4 SIGABRT 6 SIGGCHLD 20

132 POSIX signals (4) Δύο βασικές κλήσεις συστήματος διαχείρισης σημάτων: Αποστολή: kill(pid, sig) Κλήση συστήματος που στέλνει το σήμα sig στη διεργασία pid. Αν pid > 0 το σήμα αποστέλεται στην αντίστοιχη διεργασία. Αν το pid = 0 το σήμα αποστέλεται σε όλες τις διεργασίες, εκτός από αυτές του συστήματος. Παραλαβή: sigaction(sig, &action) Κλήση συστήματος που παραλαμβάνει το σήμα sig και το διαχειρίζεται με βάση τη function(). Υπάρχουν και προκαθορισμένες συναρτήσεις..

133 Περισσότερες κλήσεις συστήματος διαχείρισης διεργασιών POSIX s : error code pid : process ID residual χρόνος που απομένει

134 Εκκίνηση Windows Διεργασίες που ξεκινούν στην εκκίνηση των Windows Πάνω από τη γραμμή ξεκινούν πάντα Κάτω από τη γραμμή είναι υπηρεσίες που ξεκινούν προαιρετικά

135 Βασικά Υποσυστήματα (1) Συσχέτιση βασικών DLLs με του υποσύστημα Win32 και τον πυρήνα.

136 Βασικά Υποσυστήματα (2) Μερικά βασικά DLLs των Windows Kerne/User mode Αριθμός κλήσεων (function calls) που εξάγουν Βασικά περιεχόμενα Οι κλήσεις στο win32k.sys γίνονται έμμεσα

137 Ρυθμίσεις στα Windows : Μητρώο (Registry) (1) 'Πολλά πράγματα είναι χαοτικά στα Windows αλλά το Registry είναι ένα από τα χειρότερα', A.S. Tanenbaum, σ 904. Ουσιαστικά αντίστοιχο των /etc, /dev, /proc κλπ του Unix/Linux.

138 Ρυθμίσεις στα Windows : Μητρώο (Registry) (2) Η διαχείριση του μητρώου γίνεται με κλήσεις συστήματος κατά την εγκατάσταση του λ.σ., ή εφαρμογών ή συσκευών.

139 Διεργασίες και Νήματα στα Windows (1) Βασική ορολογία των Windows

140 Διεργασίες και Νήματα στα Windows (2) Relationship between jobs, processes, threads, and fibers

141 Διεργασίες και Νήματα στα Windows (3) Κλήσεις συστήματος για βασική διαχείριση διεργασιών και νημάτων σε Win32 API

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Διαχείριση μνήμης III

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Διαχείριση μνήμης III ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Διαχείριση μνήμης III Υλικό από: Tanenbaum, Modern Operating Systems,Structured Computer Organization Stallings, Operating Systems: Internals and Design Principles. Silberschatz,

Διαβάστε περισσότερα

Παράλληλη Επεξεργασία

Παράλληλη Επεξεργασία Παράλληλη Επεξεργασία Φροντιστήριο: Εισαγωγή στο OpenMP Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστημάτων Υψηλής Επίδοσης Parallel and Distributed Systems Group Τι είναι το OpenMP Πρότυπο Επέκταση στη C/C++ και τη Fortran

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένα λειτουργικό σύστημα (ΛΣ); Μια άλλη απεικόνιση. Το Λειτουργικό Σύστημα ως μέρος του υπολογιστή

Τι είναι ένα λειτουργικό σύστημα (ΛΣ); Μια άλλη απεικόνιση. Το Λειτουργικό Σύστημα ως μέρος του υπολογιστή Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, και Ε/Ε) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 06: Συνδεδεμένες Λίστες & Εφαρμογές Στοιβών και Ουρών

Διάλεξη 06: Συνδεδεμένες Λίστες & Εφαρμογές Στοιβών και Ουρών ΕΠΛ231 Δομές Δεδομένων και Αλγόριθμοι 1 Διάλεξη 06: Συνδεδεμένες Λίστες & Εφαρμογές Στοιβών και Ουρών Στην ενότητα αυτή θα μελετηθούν τα εξής επιμέρους θέματα: - Υλοποίηση ΑΤΔ με Συνδεδεμένες Λίστες -

Διαβάστε περισσότερα

Υλοποίηση ενός προγραμματιστικού κελύφους εργασίας

Υλοποίηση ενός προγραμματιστικού κελύφους εργασίας Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Υλοποίηση ενός προγραμματιστικού κελύφους εργασίας Πτυχιακή εργασία του φοιτητή Γιαννακίδη Αποστόλη Επιβλέπων καθηγητής Τσούλος

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία Λειτουργικά Συστήματα Ι Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία 2013 1 Ηλεκτρονικός Υπολογιστής αποτελείται: 1. Από Υλικό Hardware (CPUs, RAM, Δίσκοι), & 2. Λογισμικό - Software Και μπορεί να εκτελέσει διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Η πολυνηματική γλώσσα προγραμματισμού Cilk

Η πολυνηματική γλώσσα προγραμματισμού Cilk Η πολυνηματική γλώσσα προγραμματισμού Cilk Β Καρακάσης Ερευνητικά Θέματα Υλοποίησης Γλωσσών Προγραμματισμού Μεταπτυχιακό Μάθημα (688), ΣΗΜΜΥ Νοέμβριος 2009 Β Καρακάσης (CSLab, NTUA) ΣΗΜΜΥ, Μετ/κό 688 9/2009

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα προγραμματισμού C

Η γλώσσα προγραμματισμού C Η γλώσσα προγραμματισμού C Εισαγωγή στη C Λίγα λόγια για την C Γλώσσα προγραμματισμού υψηλού επιπέδου. Σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε από τον Dennis Richie στις αρχές της δεκαετίας του 1970 (Bell Labs). Η

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα 1.1 Τι είναι Λειτουργικό Σύστημα (Operating System)

Λειτουργικά Συστήματα 1.1 Τι είναι Λειτουργικό Σύστημα (Operating System) Υλικό Hardware Λογισμικό Software... κώδικας ΥΛΙΚΟ Κάθε ηλεκτρονικό, ηλεκτρικό και μηχανικό μέρος του Η/Υ. ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Προγράμματα,δηλαδή οδηγίες γιατοτιπρέπεινακάνειοη/υ. Λειτουργικό Σύστημα Είναι ένα βασικό

Διαβάστε περισσότερα

Δείγμα σημειώσεων για τα Λειτουργικά Συστήματα για τις εξετάσεις του ΑΣΕΠ Εκπαιδευτικών ΠΕ19-ΠΕ20

Δείγμα σημειώσεων για τα Λειτουργικά Συστήματα για τις εξετάσεις του ΑΣΕΠ Εκπαιδευτικών ΠΕ19-ΠΕ20 Δείγμα σημειώσεων για τα Λειτουργικά Συστήματα για τις εξετάσεις του ΑΣΕΠ Εκπαιδευτικών ΠΕ19-ΠΕ20 Υλικολογικό (firmware) Υπάρχει επίσης και το υλικολογικό (firmware) που είναι ένα σύνολο από μικροπρογράμματα

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 12 Σχεδιασμός Ανάπτυξη Λειτουργία Π.Σ. 1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 1.1 Δυνατότητες Λειτουργικών Συστημάτων 1.1.1 Εισαγωγή Ο όρος Λειτουργικό Σύστημα (Operating System), εκφράζει το σύνολο των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα

Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα 1. Ποια είναι η σχέση της έννοιας του μικροεπεξεργαστή με αυτή του μικροελεγκτή; Α. Ο μικροεπεξεργαστής εμπεριέχει τουλάχιστο έναν μικροελεγκτή. Β. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορική Αναδρομή Λειτουργικών Συστημάτων (ΛΣ) Εισαγωγή : ο πυρήνας (kernel) / ο φλοιός (shell) Β ΕΠΑΛ

Ιστορική Αναδρομή Λειτουργικών Συστημάτων (ΛΣ) Εισαγωγή : ο πυρήνας (kernel) / ο φλοιός (shell) Β ΕΠΑΛ Ιστορική Αναδρομή Λειτουργικών Συστημάτων (ΛΣ) Εισαγωγή : ο πυρήνας (kernel) / ο φλοιός (shell) Β ΕΠΑΛ http://leitourgika-systhmata-epal-b.ggia.info/ Σύγχρονο Λειτουργικό Σύστημα - ΛΣ Λειτουργικό Σύστημα:

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 6: Δείκτες και Πίνακες

Διάλεξη 6: Δείκτες και Πίνακες Τμήμα Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΠΛ132 Αρχές Προγραμματισμού II Διάλεξη 6: Δείκτες και Πίνακες (Κεφάλαιο 12, KNK-2ED) Δημήτρης Ζεϊναλιπούρ http://www.cs.ucy.ac.cy/courses/epl132 6-1 Περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ No:09 Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Υπολογιστών 2008-09

Συστήματα Υπολογιστών 2008-09 Συστήματα Υπολογιστών 2008-09 Λειτουργικά Συστήματα Μέρος 1 ο Δρ Διονύσης Κεχαγιάς Δρ Φιλαρέτη Τσαλακανίδου Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τμήμα Ηλετρολόγωνν Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση Υπολογιστών (Ι)

Οργάνωση Υπολογιστών (Ι) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Οργάνωση Υπολογιστών (Ι) (η κεντρική μονάδα επεξεργασίας) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3: Προγραμματιστικά Περιβάλλοντα και το Πρώτο Πρόγραμμα C

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3: Προγραμματιστικά Περιβάλλοντα και το Πρώτο Πρόγραμμα C ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3: Προγραμματιστικά Περιβάλλοντα και το Πρώτο Πρόγραμμα C Στο εργαστήριο αυτό, θα ασχοληθούμε με δύο προγραμματιστικά περιβάλλοντα για τη γλώσσα C: τον gcc μεταγλωττιστή της C σε περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 18η: Διαχείρηση Αρχείων

Διάλεξη 18η: Διαχείρηση Αρχείων Διάλεξη 18η: Διαχείρηση Αρχείων Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών, Πανεπιστήμιο Κρήτης Εισαγωγή στην Επιστήμη Υπολογιστών Πρατικάκης (CSD) Αρχεία CS100, 2015-2016 1 / 24 Η βιβλιοθήκη Εισόδου/Εξόδου Στο stdioh

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία αρχιτεκτονικής μικροεπεξεργαστή

Στοιχεία αρχιτεκτονικής μικροεπεξεργαστή Στοιχεία αρχιτεκτονικής μικροεπεξεργαστή Αριθμός bit δίαυλου δεδομένων (Data Bus) Αριθμός bit δίαυλου διευθύνσεων (Address Bus) Μέγιστη συχνότητα λειτουργίας (Clock Frequency) Τύποι εντολών Αριθμητική

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορική & Τηλεπικοινωνίες K18 - Υλοποίηση Συστηµάτων Βάσεων εδοµένων Εαρινό Εξάµηνο 2009 2010

Πληροφορική & Τηλεπικοινωνίες K18 - Υλοποίηση Συστηµάτων Βάσεων εδοµένων Εαρινό Εξάµηνο 2009 2010 Πληροφορική & Τηλεπικοινωνίες K18 - Υλοποίηση Συστηµάτων Βάσεων εδοµένων Εαρινό Εξάµηνο 2009 2010 Καθηγητής. Γουνόπουλος Άσκηση 1 Σκοπός της εργασίας αυτής είναι η κατανόηση της εσωτερικής λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στον Προγραμματισμό

Εισαγωγή στον Προγραμματισμό Εισαγωγή στον Προγραμματισμό Εισαγωγή Δημήτρης Μιχαήλ Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Ακ. Έτος 2012-2013 Βιβλιογραφία "C Προγραμματισμός", Deitel & Deitel, Πέμπτη Έκδοση, Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1ο. 1.1.5 Πολυπρογραμματισμός 1.1.6 Πολυδιεργασία 1.2.2. Κατηγορίες Λειτουργικών Συστημάτων

Κεφάλαιο 1ο. 1.1.5 Πολυπρογραμματισμός 1.1.6 Πολυδιεργασία 1.2.2. Κατηγορίες Λειτουργικών Συστημάτων Κεφάλαιο 1ο 1.1.5 Πολυπρογραμματισμός 1.1.6 Πολυδιεργασία 1.2.2. Κατηγορίες Λειτουργικών Συστημάτων http://leitourgika-systhmata-epal-b.ggia.info Creative Commons License 3.0 Share-Alike Πολυπρογραμματισμός

Διαβάστε περισσότερα

C: Από τη Θεωρία στην Εφαρμογή

C: Από τη Θεωρία στην Εφαρμογή Δρ. Γ. Σ. Τσελίκης Δρ. Ν. Δ. Τσελίκας C: Από τη Θεωρία στην Εφαρμογή Ενδεικτικές Ασκήσεις από το Βιβλίο C: Από τη Θεωρία στην Εφαρμογή (Γ. Σ. Τσελίκης Ν. Δ. Τσελίκας) Ενδεικτικές Ασκήσεις του Βιβλίου Ε.Α.1

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ι JAVA Τμήμα θεωρίας με Α.Μ. σε 3, 7, 8 & 9 22/11/07

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ι JAVA Τμήμα θεωρίας με Α.Μ. σε 3, 7, 8 & 9 22/11/07 Ακαδ έτος 2007-2008 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ι Φερεντίνος 22/11/07 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ι JAVA Τμήμα θεωρίας με ΑΜ σε 3, 7, 8 & 9 22/11/07 Παράδειγμα με if/else if και user input: import javautil*; public class Grades public

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 13: Δομές Δεδομένων ΙΙ (Ταξινομημένες Λίστες)

Διάλεξη 13: Δομές Δεδομένων ΙΙ (Ταξινομημένες Λίστες) Τμήμα Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΠΛ132 Αρχές Προγραμματισμού II Διάλεξη 13: Δομές Δεδομένων ΙΙ (Ταξινομημένες Λίστες) Δημήτρης Ζεϊναλιπούρ http://www.cs.ucy.ac.cy/courses/epl132 13-1 Περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΥ- 402 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Μεταγλώτιση, σύνδεση

ΜΥΥ- 402 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Μεταγλώτιση, σύνδεση ΜΥΥ- 402 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Μεταγλώτιση, σύνδεση Αρης Ευθυμίου Ανακοινώσεις! Βαθμοί: 1ης εργαστηριακής άσκησης Βαθμός 0 χωρίς σχόλια δεν έχω πάρει την άσκηση! ελέγξτε μήπως δεν το στέλνετε στο σωστό

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωµατωµένα Υπολογιστικά Συστήµατα (Embedded Computer Systems)

Ενσωµατωµένα Υπολογιστικά Συστήµατα (Embedded Computer Systems) Ενσωµατωµένα Υπολογιστικά Συστήµατα (Embedded Computer Systems) Μαθηµα 2 ηµήτρης Λιούπης 1 Intel SA-1110 µc StrongARM core. System-on-Chip. Εξέλιξη των SA-110 και SA-1100. 2 ARM cores ARM: IP (intellectual

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 10: Δομές Δεδομένων Ι (Στοίβες & Ουρές)

Διάλεξη 10: Δομές Δεδομένων Ι (Στοίβες & Ουρές) Τμήμα Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΠΛ132 Αρχές Προγραμματισμού II Διάλεξη 10: Δομές Δεδομένων Ι (Στοίβες & Ουρές) Δημήτρης Ζεϊναλιπούρ http://www.cs.ucy.ac.cy/courses/epl132 10-1 Περιεχόμενο Διάλεξης

Διαβάστε περισσότερα

Ταχύτητα, Απλότητα & Αξιοπιστία

Ταχύτητα, Απλότητα & Αξιοπιστία Ταχύτητα, Απλότητα & Αξιοπιστία Αρχιτεκτονική Μηχανισμοί Αυτοελέγχου Συνδεσιμότητα Περιβάλλον Εργασίας Πληροφορίες Σχήματος Report Builder Import Manager Αρχιτεκτονική Real Time Multithreading Σταθερότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήματα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήματα 3.1 Η εξέλιξη των λειτουργικών συστημάτων 3.2 Αρχιτεκτονική λειτουργικών συστημάτων 3.3 Συντονισμός των δραστηριοτήτων του υπολογιστή 3.4 Χειρισμός ανταγωνισμού μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

1. Οργάνωση της CPU 2. Εκτέλεση εντολών 3. Παραλληλία στο επίπεδο των εντολών 4. Γραμμές διοχέτευσης 5. Παραλληλία στο επίπεδο των επεξεργαστών

1. Οργάνωση της CPU 2. Εκτέλεση εντολών 3. Παραλληλία στο επίπεδο των εντολών 4. Γραμμές διοχέτευσης 5. Παραλληλία στο επίπεδο των επεξεργαστών ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Ι Γ. Τσιατούχας 2 ο Κεφάλαιο ιάρθρωση 1. Οργάνωση της 2. εντολών 3. Παραλληλία στο επίπεδο των εντολών 4. Γραμμές διοχέτευσης 5. Παραλληλία στο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.6: Είσοδος / Έξοδος εδοµένων, Μορφοποίηση εδοµένων Εξόδου. ( ιάλεξη 7) ιδάσκων: ηµήτρης Ζεϊναλιπούρ

Κεφάλαιο 2.6: Είσοδος / Έξοδος εδοµένων, Μορφοποίηση εδοµένων Εξόδου. ( ιάλεξη 7) ιδάσκων: ηµήτρης Ζεϊναλιπούρ Κεφάλαιο 2.6: Είσοδος / Έξοδος εδοµένων, Μορφοποίηση εδοµένων Εξόδου ( ιάλεξη 7) ιδάσκων: ηµήτρης Ζεϊναλιπούρ 1 Είσοδος/ Έξοδος Σε σχεδόν όλα τα προγράµµατα πρέπει να πάρουµε κάποια δεδοµένα και να δώσουµε

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 13: Λειτουργίες Αρχείων Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

3 Αλληλεπίδραση Αντικειμένων

3 Αλληλεπίδραση Αντικειμένων Αφαίρεση και Αρθρωσιμότητα 3 Αλληλεπίδραση Αντικειμένων Πώς συνεργάζονται τα αντικείμενα που δημιουργούμε Αφαίρεση (abstraction) είναι η δυνατότητα να αγνοούμε τις λεπτομέρειες και να εστιάζουμε την προσοχή

Διαβάστε περισσότερα

Writing kernels for fun and profit

Writing kernels for fun and profit Writing kernels for fun and profit Γιάννης Τσιομπίκας nuclear@memberfsforg 23 Μαρτίου 2011 Γιατί; It s FUN! Εξοικείωση με το hardware Εμβάθυνση στον θαυμαστό κόσμο των λειτουργικών συστημάτων Μια καλή

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Λογιστικής. Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές. Μάθημα 8. 1 Στέργιος Παλαμάς

Τμήμα Λογιστικής. Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές. Μάθημα 8. 1 Στέργιος Παλαμάς ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας Τμήμα Λογιστικής Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές Μάθημα 8 Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας και Μνήμη 1 Αρχιτεκτονική του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Μονάδες Εισόδου Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 14: Δομές Δεδομένων ΙΙI (Λίστες και Παραδείγματα)

Διάλεξη 14: Δομές Δεδομένων ΙΙI (Λίστες και Παραδείγματα) Τμήμα Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΠΛ132 Αρχές Προγραμματισμού II Διάλεξη 14: Δομές Δεδομένων ΙΙI (Λίστες και Παραδείγματα) Δημήτρης Ζεϊναλιπούρ http://www.cs.ucy.ac.cy/courses/epl132 14-1 Περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 2 Οργάνωση Συστήματος Αρχείων 2.1 Διαχείριση Αρχείων και Σύστημα Αρχείων(File System)

Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 2 Οργάνωση Συστήματος Αρχείων 2.1 Διαχείριση Αρχείων και Σύστημα Αρχείων(File System) 2.1.1 Εισαγωγή στη διαχείριση αρχείων Οι Η/Υ αποθηκεύουν τα δεδομένα και τα επεξεργάζονται. Εφαρμογή Προγράμματος C:\Documents and Settings\user\Τα έγγραφά μου\leitourgika.doc Λ.Σ. File System Γι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 (Κεφάλαιο 4) Νήματα και Μικροπυρήνες

Ενότητα 3 (Κεφάλαιο 4) Νήματα και Μικροπυρήνες ΕΠΛ222: Λειτουργικά Συστήματα (μετάφραση στα ελληνικά των διαφανειών του βιβλίου Operating Systems: Internals and Design Principles, 8/E, William Stallings) Ενότητα 3 (Κεφάλαιο 4) Νήματα και Μικροπυρήνες

Διαβάστε περισσότερα

ιαδικτυακές Εφαρµογές

ιαδικτυακές Εφαρµογές ιαδικτυακές Εφαρµογές µε Java2 Στοιχεία ικτυακής Επικοινωνίας Όροι IP address 32bit αριθµός που χρησιµοποιείται από το Internet Protocol για την παράδοση δεδοµένων στο σωστό υπολογιστή στο δίκτυο. Port

Διαβάστε περισσότερα

ιαδικτυακές Εφαρµογές Πραγµατικού Χρόνου µε Java

ιαδικτυακές Εφαρµογές Πραγµατικού Χρόνου µε Java ιαδικτυακές Εφαρµογές Πραγµατικού Χρόνου µε Java Java Media Framework Ηβιβλιοθήκη JMF Εγκαθίσταται επιπρόσθετα στη Java Αναπαραγωγή πολυµέσων Αποστολή και λήψη πολυµέσων σε πραγµατικό χρόνο Γραφικά αντικείµενα

Διαβάστε περισσότερα

2 Ορισμός Κλάσεων. Παράδειγμα: Μηχανή για Εισιτήρια. Δομή μιας Κλάσης. Ο Σκελετός της Κλάσης για τη Μηχανή. Ορισμός Πεδίων 4/3/2008

2 Ορισμός Κλάσεων. Παράδειγμα: Μηχανή για Εισιτήρια. Δομή μιας Κλάσης. Ο Σκελετός της Κλάσης για τη Μηχανή. Ορισμός Πεδίων 4/3/2008 Παράδειγμα: Μηχανή για Εισιτήρια 2 Ορισμός Κλάσεων Σύνταξη κλάσης: πεδία, κατασκευαστές, μέθοδοι Ένας αυτόματος εκδότης εισιτηρίων είναι μια μηχανή που δέχεται χρήματα και εκδίδει ένα εισιτήριο. Εκδίδει

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Επισκόπηση Λ.Σ.

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Επισκόπηση Λ.Σ. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Επισκόπηση Λ.Σ. Υλικό από: Tanenbaum, Modern Operating Systems,Structured Computer Organization Stallings, Operating Systems: Internals and Design Principles. Silberschatz, Galvin

Διαβάστε περισσότερα

Πολυνηµατικές εφαρµογές σε Java

Πολυνηµατικές εφαρµογές σε Java Πολυνηµατικές εφαρµογές σε Java Σταύρος Πολυβίου Τί είναι ένα νήµα (thread); Ας ορίσουµε πρώτα το τί είναι µία διεργασία (process): Ένα αυτοδύναµο περιβάλλον εκτέλεσης (selfcontained execution environment).

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης)

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης) ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης) Καλλονιάτης Χρήστος Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου http://www.ct.aegean.gr/people/kalloniatis

Διαβάστε περισσότερα

Διασυνδετικοί Δίαυλοι. Τι διασυνδέει ένας δίαυλος; Μεταφορά δεδομένων. Διασύνδεση Εισόδου-Εξόδου. Μ.Στεφανιδάκης

Διασυνδετικοί Δίαυλοι. Τι διασυνδέει ένας δίαυλος; Μεταφορά δεδομένων. Διασύνδεση Εισόδου-Εξόδου. Μ.Στεφανιδάκης Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2014-15 Διασύνδεση Εισόδου-Εξόδου (συσκευές και ) http://www.ionio.gr/~mistral/tp/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης Διασυνδετικοί : Αναλαμβάνουν την

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στον Προγραμματισμό

Εισαγωγή στον Προγραμματισμό Εισαγωγή στον Προγραμματισμό Ενότητα 14 Δυναμική διαχείριση μνήμης Πανεπιστήμιο Αιγαίου Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων Στατική δέσμευση μνήμης Με τη δήλωση απλών μεταβλητών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΜΜΑΤΑ ΣΕ C. Γράψτε σε γλώσσα προγραμματισμού C τη συνάρτηση:

ΠΡΟΓΡΜΜΑΤΑ ΣΕ C. Γράψτε σε γλώσσα προγραμματισμού C τη συνάρτηση: ΠΡΟΓΡΜΜΑΤΑ ΣΕ C Γράψτε σε γλώσσα προγραμματισμού C τη συνάρτηση: int b_to_d(int dyad[16]) που δέχεται ως είσοδο έναν θετικό ακέραιο δυαδικό αριθμό με τη μορφή πίνακα δυαδικών ψηφίων και επιστρέφει τον

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Επισκόπηση Λ.Σ.

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Επισκόπηση Λ.Σ. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Επισκόπηση Λ.Σ. Υλικό από: Tanenbaum, Modern Operating Systems,Structured Computer Organization Stallings, Operating Systems: Internals and Design Principles. Silberschatz, Galvin

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Python & NLTK: Εισαγωγή

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Python & NLTK: Εισαγωγή ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Python & NLTK: Εισαγωγή Εισαγωγή Γιατί Python? Παρουσίαση NLTK Πηγές και χρήσιμα εργαλεία Φροντιστήριο σε Python Στο φροντιστήριο: Εισαγωγή στην Python Ζητήματα προγραμματισμού για

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 20: Χαμηλού Επιπέδου Προγραμματισμός II

Διάλεξη 20: Χαμηλού Επιπέδου Προγραμματισμός II Τμήμα Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΠΛ132 Αρχές Προγραμματισμού II Διάλεξη 20: Χαμηλού Επιπέδου Προγραμματισμός II (Κεφάλαια 25.2, KNK-2ED) Δημήτρης Ζεϊναλιπούρ http://www.cs.ucy.ac.cy/courses/epl132

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στον Προγραμματισμό

Εισαγωγή στον Προγραμματισμό Εισαγωγή στον Προγραμματισμό Ενότητα 13 Αρχεία Πανεπιστήμιο Αιγαίου Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων Αρχεία Συλλογές δεδομένων Αποθηκεύονται στην περιφερειακή μνήμη π.χ. σκληρός

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη και Σχεδίαση Λογισμικού

Ανάπτυξη και Σχεδίαση Λογισμικού Ανάπτυξη και Σχεδίαση Λογισμικού Η γλώσσα προγραμματισμού C Γεώργιος Δημητρίου Βασικά Στοιχεία Το αλφάβητο της C Οι βασικοί τύποι της C Δηλώσεις μεταβλητών Είσοδος/Έξοδος Βασικές εντολές της C Αλφάβητο

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Η/Υ Ι (Χρήση της C) 6 η Θεωρία ΜΟΝΟΔΙΑΣΤΑΤΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ

Προγραμματισμός Η/Υ Ι (Χρήση της C) 6 η Θεωρία ΜΟΝΟΔΙΑΣΤΑΤΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ Προγραμματισμός Η/Υ Ι (Χρήση της C) 6 η Θεωρία ΜΟΝΟΔΙΑΣΤΑΤΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ Σκοπός του μαθήματος Σκοπός του παρόντος μαθήματος είναι να μάθετε να κάνετε εισαγωγή δεδομένων σε πίνακες και περαιτέρω επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΑΦΟΥΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ. Εξαιρέσεις

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΑΦΟΥΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ. Εξαιρέσεις ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΑΦΟΥΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ Εξαιρέσεις Εξαιρέσεις Στα προγράμματα μας θα πρέπει να μπορούμε να χειριστούμε περιπτώσεις που το πρόγραμμα δεν εξελίσσεται όπως το είχαμε προβλέψει Π.χ., κάνουμε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις Συναρτήσεις

Εισαγωγή στις Συναρτήσεις Εισαγωγή στις Συναρτήσεις Η φιλοσοφία σχεδίασης της C βασίζεται στη χρήση των συναρτήσεων. Έχουμε ήδη δει και χρησιμοποιήσει πολλές συναρτήσεις που έχει το σύστημα, όπως είναι οι printf(), scanf(),αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΧΕΙΩΝ Στέφανος Γκρίτζαλης Αναπληρωτής Καθηγητής Κωνσταντίνος Καραφασούλης ιδάσκων (Π 407) Μαγνητικοί ίσκοι Τα δεδοµένα αποθηκεύονται στο µαγνητικό φιλµ του δίσκου Ο δίσκος περιστρέφεται µε

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Eckert-von Neumann. Πως λειτουργεί η ΚΜΕ; Κεντρική μονάδα επεξεργασίας [3] ΕΠΛ 031: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

Αρχιτεκτονική Eckert-von Neumann. Πως λειτουργεί η ΚΜΕ; Κεντρική μονάδα επεξεργασίας [3] ΕΠΛ 031: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ Αρχιτεκτονική Eckert-von Neumann εισόδου μεταφορά δεδομένων από έξω προς τον Η/Υ εξόδου μεταφορά δεδομένων από τον Η/Υ προς τα έξω ΕΠΛ 031: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ Κύκλος Μηχανής κεντρικός έλεγχος/πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφερσιμότητα Τα προγράμματα μεταφέρονται εύκολα σε διαφορετικά λειτουργικά συστήματα

Μεταφερσιμότητα Τα προγράμματα μεταφέρονται εύκολα σε διαφορετικά λειτουργικά συστήματα Η ΓΛΩΣΣΑ C Η C είναι μια γλώσσα προγραμματισμού υψηλού επιπέδου η οποία αναπτύχθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 70 από τον Dennis Ritchie στα Bell Labs. Η σημερινή μορφή της γλώσσας ακολουθεί το πρότυπο

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Δομημένος Προγραμματισμός (C#) Τμήμα Μηχανολογίας Νικόλαος Ζ. Ζάχαρης Καθηγητής Εφαρμογών

Εργαστήριο Δομημένος Προγραμματισμός (C#) Τμήμα Μηχανολογίας Νικόλαος Ζ. Ζάχαρης Καθηγητής Εφαρμογών Εργαστήριο Δομημένος Προγραμματισμός (C#) Τμήμα Μηχανολογίας Νικόλαος Ζ. Ζάχαρης Καθηγητής Εφαρμογών Σκοπός Nα κατασκευάσουν πίνακες από δεδομένα. Να κατασκευάσουν συναρτήσεις με πίνακες. Να κάνουν χρήση

Διαβάστε περισσότερα

3. Σελιδοποίηση μνήμης 4. Τμηματοποίηση χώρου διευθύνσεων

3. Σελιδοποίηση μνήμης 4. Τμηματοποίηση χώρου διευθύνσεων ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ MHXANIKOI Η/Υ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΠΙΠΕ Ο ΜΗΧΑΝΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Γ. Τσιατούχας 6 ο Κεφάλαιο 1. Επίπεδο OSM 2. Εικονική μνήμη ιάρθρωση 3. Σελιδοποίηση μνήμης 4. Τμηματοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ...11 2. ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ...30

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ...11 2. ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ...30 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ...11 1.1 Τι είναι Πληροφορική;...11 1.1.1 Τι είναι η Πληροφορική;...12 1.1.2 Τι είναι ο Υπολογιστής;...14 1.1.3 Τι είναι το Υλικό και το

Διαβάστε περισσότερα

Είδη εντολών. Απλές εντολές. Εντολές ελέγχου. Εκτελούν κάποια ενέργεια. Ορίζουν τον τρόπο με τον οποίο εκτελούνται άλλες εντολές

Είδη εντολών. Απλές εντολές. Εντολές ελέγχου. Εκτελούν κάποια ενέργεια. Ορίζουν τον τρόπο με τον οποίο εκτελούνται άλλες εντολές Μορφές Εντολών Είδη εντολών Απλές εντολές Εκτελούν κάποια ενέργεια Εντολές ελέγχου Ορίζουν τον τρόπο με τον οποίο εκτελούνται άλλες εντολές Εντολές και παραστάσεις Μιαεντολήείναιμιαπαράστασηπου ακολουθείται

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός με το OpenMP Β. Δημακόπουλος

Προγραμματισμός με το OpenMP Β. Δημακόπουλος ΠΛE006 Παράλληλη Επεξεργασία Προγραμματισμός με το OpenMP Β. Δημακόπουλος Shared address space / shared variables Τι χρειάζεται κανείς για να προγραμματίσει σε αυτό το μοντέλο: Οντότητες εκτέλεσης (νήματα,

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμική Εφαρμογή Διαχείρισης Ερωτηματολογίων ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ System Συμβουλευτική Α.Ε

Λογισμική Εφαρμογή Διαχείρισης Ερωτηματολογίων ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ System Συμβουλευτική Α.Ε σχετικά με τον έλεγχο της καπνιστικής συνήθειας 1 22 Λογισμικές εφαρμογές καταγραφής και αξιοποίησης πληροφοριών σχετικά με τον έλεγχο της καπνιστικής συνήθειας Λογισμική Εφαρμογή Διαχείρισης Ερωτηματολογίων

Διαβάστε περισσότερα

Βήματα: μνήμη 2. Αλγόριθμος βήματα που περιγράφουν την επεξεργασία των δεδομένων. Δομές Δεδομένων + Αλγόριθμοι = Προγράμματα

Βήματα: μνήμη 2. Αλγόριθμος βήματα που περιγράφουν την επεξεργασία των δεδομένων. Δομές Δεδομένων + Αλγόριθμοι = Προγράμματα Απλά Προγράμματα Βήματα: 1. Καθορισμός παράστασης δεδομένων στη μνήμη 2. Αλγόριθμος βήματα που περιγράφουν την επεξεργασία των δεδομένων Δομές Δεδομένων + Αλγόριθμοι = Προγράμματα Οι Βασικοί κανόνες Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Χειμερινό Εξάμηνο 2013 - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ Δρ. Βαγγελιώ Καβακλή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1 Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Δυναμικές Ιστοσελίδες Εισαγωγή στην Javascript για προγραμματισμό στην πλευρά του client

Δυναμικές Ιστοσελίδες Εισαγωγή στην Javascript για προγραμματισμό στην πλευρά του client ΕΣΔ 516 Τεχνολογίες Διαδικτύου Δυναμικές Ιστοσελίδες Εισαγωγή στην Javascript για προγραμματισμό στην πλευρά του client Περιεχόμενα Περιεχόμενα Javascript και HTML Βασική σύνταξη Μεταβλητές Τελεστές Συναρτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Γλωσσών Προγραμματισμού και Μεταφραστών: Εργαστηριακή Άσκηση 2012-2013

Αρχές Γλωσσών Προγραμματισμού και Μεταφραστών: Εργαστηριακή Άσκηση 2012-2013 Αρχές Γλωσσών Προγραμματισμού και Μεταφραστών: Εργαστηριακή Άσκηση 2012-2013 27 Μαρτίου 2013 Περίληψη Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η εξοικείωσή σας με τις θεμελιώδεις θεωρητικές και πρακτικές πτυχές

Διαβάστε περισσότερα

Γλώσσες Προγραμματισμού Μεταγλωττιστές

Γλώσσες Προγραμματισμού Μεταγλωττιστές Γλώσσες Προγραμματισμού Μεταγλωττιστές Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Ηλίας Σακελλαρίου Δομή Γλώσσες Προγραμματισμού Εισαγωγικά Γλώσσα Μηχανής Γλώσσες υψηλού επιπέδου Μεταγλωττιστές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1.1. Υλικό και Λογισμικό.. 1 1.2 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών.. 3 1.3 Δομή, Οργάνωση και Λειτουργία Υπολογιστών 6

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1.1. Υλικό και Λογισμικό.. 1 1.2 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών.. 3 1.3 Δομή, Οργάνωση και Λειτουργία Υπολογιστών 6 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή στην Δομή, Οργάνωση, Λειτουργία και Αξιολόγηση Υπολογιστών 1.1. Υλικό και Λογισμικό.. 1 1.2 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών.. 3 1.3 Δομή, Οργάνωση και Λειτουργία Υπολογιστών 6 1.3.1 Δομή

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο 2: Πίνακες

Εργαστήριο 2: Πίνακες Εργαστήριο 2: Πίνακες Στην ενότητα αυτή θα μελετηθούν τα εξής επιμέρους θέματα: - Επεξεργασία Πινάκων - Υλοποίηση της Δυαδικής Αναζήτησης σε πίνακες - Υλοποίηση της Ταξινόμησης με Επιλογής σε πίνακες ΕΠΛ035

Διαβάστε περισσότερα

2 ΟΥ και 7 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

2 ΟΥ και 7 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 2 ΟΥ και 7 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ και ΔΟΜΗ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑΣ 2.1 Να δοθεί ο ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΑΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ Πτυχιακή Εργασία Συγκριτική Δοκιμή Λειτουργικού Συστήματος Windows Server 2008 με Server Ανοιχτού Κώδικα (Ubuntu Server) σε επίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 5ο Συστήματα Εισόδου - Εξόδου (INPUT/OUTPUT) 1 6.1 I/O Υλικό To Ι/Ο σύστημα αποτελεί ένα πολύ μεγάλο τμήμα ενός Λ.Σ. Συνήθως "διευθύνει" όλες τις συσκευές I/O (π.χ. δίσκους,

Διαβάστε περισσότερα

1. Πότε χρησιμοποιούμε την δομή επανάληψης; Ποιες είναι οι διάφορες εντολές (μορφές) της;

1. Πότε χρησιμοποιούμε την δομή επανάληψης; Ποιες είναι οι διάφορες εντολές (μορφές) της; 1. Πότε χρησιμοποιούμε την δομή επανάληψης; Ποιες είναι οι διάφορες (μορφές) της; Η δομή επανάληψης χρησιμοποιείται όταν μια σειρά εντολών πρέπει να εκτελεστεί σε ένα σύνολο περιπτώσεων, που έχουν κάτι

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις θεωρίας MY. Μέρος Α. Υλικό.

Ερωτήσεις θεωρίας MY. Μέρος Α. Υλικό. Ερωτήσεις θεωρίας MY Μέρος Α. Υλικό. 1. Η μνήμη ROM είναι συνδυαστικό ή ακολουθιακό κύκλωμα; 2. α) Να σχεδιαστεί μία μνήμη ROM που να δίνει στις εξόδους της το πλήθος των ημερών του μήνα, ο αριθμός του

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5.4-5.11: Επαναλήψεις (oι βρόγχοιfor, do-while) (Διάλεξη 10) Εντολές Επανάληψης που θα καλυφθούν σήμερα

Κεφάλαιο 5.4-5.11: Επαναλήψεις (oι βρόγχοιfor, do-while) (Διάλεξη 10) Εντολές Επανάληψης που θα καλυφθούν σήμερα Κεφάλαιο 5.4-5.11: Επαναλήψεις (oι βρόγχοιfor, do-while) (Διάλεξη 10) 10-1 Εντολές Επανάληψης που θα καλυφθούν σήμερα Διάλεξη 9 - Δευτέρα while() τελεστές postfix/prefix (++, --,...) και σύνθετοι τελεστές

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφραστής (Compiler)

Μεταφραστής (Compiler) Windows Καθαρισµος οθονης cls Unix clear Τελεστες ανακατευθυνσης > > >> >> < < Εντολες σε αρχεια * * (wild card) del Α rm Α ιαγραφη type Α cat Α Εµφανιση copy Α Β cp Α Β Αντιγραφη ren Α Β mv Α Β Αλλαγη

Διαβάστε περισσότερα

4 η ιάλεξη: Signals UDP Sockets

4 η ιάλεξη: Signals UDP Sockets Εργαστήριο ικτύων Υπολογιστών 4 η ιάλεξη: ικτυακός Προγραμματισμός Signals UDP Sockets TCP sockets και signals Όταν σε ένα TCP server κάνουμε fork (γεννάμε διεργασίες-παιδιά servers για να εξυπηρετήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

[11] Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα. Περιεχόμενα. Εισαγωγή. επικοινωνία εφαρμογές λειτουργικό σύστημα προγράμματα υλικό

[11] Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα. Περιεχόμενα. Εισαγωγή. επικοινωνία εφαρμογές λειτουργικό σύστημα προγράμματα υλικό Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα 1 ΕΠΛ 003: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗς ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ επικοινωνία εφαρμογές λειτουργικό σύστημα προγράμματα υλικό δεδομένα Εισαγωγή στο Unix Περιεχόμενα Εισαγωγή 2 Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων: Παναγιώτης Ανδρέου

Διδάσκων: Παναγιώτης Ανδρέου Διάλεξη 23: Εισαγωγή στην Δικτύωση (Networking) Στην ενότητα αυτή θα μελετηθούν τα εξής επιμέρους θέματα: - Διευθύνσεις και Θύρες - Sockets και ServerSockets Διδάσκων: Παναγιώτης Ανδρέου ΕΠΛ233 Αντικειμενοστρεφής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Λειτουργικά

Εισαγωγή στα Λειτουργικά Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 9: Αρχεία ΙΙ Γεώργιος Φ. Φραγκούλης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σεάδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων

Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων Φροντιστήριο 4/2/2009 Δικαιώματα χρηστών - Προβολές (Views) ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΕ MYSQL queries results mysql host DB server queries results Client host Β Δ Ηχρήσητηςmysql βασίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Το «κλειστό» σύστημα. Ανοικτές επικοινωνίες... Εισαγωγή στην Τεχνολογία της Πληροφορικής. Εισαγωγή στην τεχνολογία της πληροφορικής

Το «κλειστό» σύστημα. Ανοικτές επικοινωνίες... Εισαγωγή στην Τεχνολογία της Πληροφορικής. Εισαγωγή στην τεχνολογία της πληροφορικής ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Εισαγωγή στην Τεχνολογία της Πληροφορικής ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών gyannop@law.uoa.gr Το «κλειστό» σύστημα ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

4. Διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού και κόστους του έργου

4. Διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού και κόστους του έργου 4. Διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού και κόστους του έργου Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνει ο διαχειριστής του έργου, όταν διαχειρίζεται τα χαρακτηριστικά του κόστους του έργου, είναι να εισάγει τις πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Δομημένος Προγραμματισμός (C#) Τμήμα Μηχανολογίας Νικόλαος Ζ. Ζάχαρης Καθηγητής Εφαρμογών

Εργαστήριο Δομημένος Προγραμματισμός (C#) Τμήμα Μηχανολογίας Νικόλαος Ζ. Ζάχαρης Καθηγητής Εφαρμογών Εργαστήριο Δομημένος Προγραμματισμός (C#) Τμήμα Μηχανολογίας Νικόλαος Ζ. Ζάχαρης Καθηγητής Εφαρμογών Σκοπός Να αναπτύξουν ένα πρόγραμμα όπου θα επαναλάβουν τα βήματα ανάπτυξης μιας παραθυρικής εφαρμογής.

Διαβάστε περισσότερα

Διάγραμμα Κλάσεων. Class Diagram

Διάγραμμα Κλάσεων. Class Diagram Διάγραμμα Κλάσεων Class Diagram Γενικά Ορίζει τις κλάσεις αντικειμένων σε ένα σύστημα, τις μεθόδους και τις συναρτήσεις τους, και τις συσχετίσεις μεταξύ των κλάσεων. Περιγράφουν την δομή και συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.1-2.4: Εισαγωγή στην C. ( ιαλέξεις 3-4) ιδάσκων: ηµήτρης Ζεϊναλιπούρ

Κεφάλαιο 2.1-2.4: Εισαγωγή στην C. ( ιαλέξεις 3-4) ιδάσκων: ηµήτρης Ζεϊναλιπούρ Κεφάλαιο 2.1-2.4: Εισαγωγή στην C ( ιαλέξεις 3-4) ιδάσκων: ηµήτρης Ζεϊναλιπούρ Περιεχόµενα Εισαγωγή στην C: Σύνταξη και Σηµασιολογία σχόλια µεταβλητές και σταθερές τύποι δεδοµένων Μετά αυτές τις δυο διαλέξεις

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Διαδικασία αποθήκευσης στοιχείων ελέγχου πινάκων για επίλυση θέματος Οριοθέτησης.

Οδηγίες για την Διαδικασία αποθήκευσης στοιχείων ελέγχου πινάκων για επίλυση θέματος Οριοθέτησης. Οδηγίες για την Διαδικασία αποθήκευσης στοιχείων ελέγχου πινάκων για επίλυση θέματος Οριοθέτησης. 1. SMART BOARD SERIAL NUMBER: Ο σειριακός αριθμός του Διαδραστικού πίνακα βρίσκεται στην δεξιά πλαϊνή μεριά

Διαβάστε περισσότερα

10. Με πόσους και ποιους τρόπους μπορεί να αναπαρασταθεί ένα πρόβλημα; 11. Περιγράψτε τα τρία στάδια αντιμετώπισης ενός προβλήματος.

10. Με πόσους και ποιους τρόπους μπορεί να αναπαρασταθεί ένα πρόβλημα; 11. Περιγράψτε τα τρία στάδια αντιμετώπισης ενός προβλήματος. 1. Δώστε τον ορισμό του προβλήματος. 2. Σι εννοούμε με τον όρο επίλυση ενός προβλήματος; 3. Σο πρόβλημα του 2000. 4. Σι εννοούμε με τον όρο κατανόηση προβλήματος; 5. Σι ονομάζουμε χώρο προβλήματος; 6.

Διαβάστε περισσότερα

Αποθηκευμένες Διαδικασίες Stored Routines (Procedures & Functions)

Αποθηκευμένες Διαδικασίες Stored Routines (Procedures & Functions) Αποθηκευμένες Διαδικασίες Stored Routines (Procedures & Functions) Αυγερινός Αραμπατζής avi@ee.duth.gr www.aviarampatzis.com Βάσεις Δεδομένων Stored Procedures 1 Stored Routines (1/2) Τμήματα κώδικα τα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5Β (επανάληψη) Εισαγωγή στην Πληροφορική. Τυπικοί χρόνοι πρόσβασης. Μέσος χρόνος πρόσβασης. Ταχύτητα µεταφοράς δεδοµένων

Κεφάλαιο 5Β (επανάληψη) Εισαγωγή στην Πληροφορική. Τυπικοί χρόνοι πρόσβασης. Μέσος χρόνος πρόσβασης. Ταχύτητα µεταφοράς δεδοµένων Κεφάλαιο 5Β (επανάληψη) Εισαγωγή στην Πληροφορική Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 Απόδοση των οδηγών αποθηκευτικών µέσων Μέσος χρόνος πρόσβασης (Average Access Time) Ταχύτητα µεταφοράς δεδοµένων (Data-Transfer

Διαβάστε περισσότερα

Πληρουορική Γ Γσμμασίοσ

Πληρουορική Γ Γσμμασίοσ Πληρουορική Γ Γσμμασίοσ Προγραμματισμός και Αλγόριθμοι Από το και τημ Χελώμα στημ Ευριπίδης Βραχνός http://evripides.mysch.gr/ 2014 2015 1 Προγραμματισμός Ζάννειο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πειραιά Ενότητα:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ. Τι είναι αλγόριθμος

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ. Τι είναι αλγόριθμος ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ Στο σηµείωµα αυτό αρχικά εξηγείται η έννοια αλγόριθµος και παραθέτονται τα σπουδαιότερα κριτήρια που πρέπει να πληρεί κάθε αλγόριθµος. Στη συνέχεια, η σπουδαιότητα των αλγορίθµων συνδυάζεται

Διαβάστε περισσότερα

υαδικό έντρο Αναζήτησης (BSTree)

υαδικό έντρο Αναζήτησης (BSTree) Εργαστήριο 6 υαδικό έντρο Αναζήτησης (BSTree) Εισαγωγή Οι περισσότερες δοµές δεδοµένων, που εξετάσαµε µέχρι τώρα (λίστες, στοίβες, ουρές) ήταν γραµ- µικές (ή δοµές δεδοµένων µιας διάστασης). Στην παράγραφο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 3ο. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο 6ο. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7ο. Δομημένος Προγραμματισμός - Γενικές Ασκήσεις Επανάληψης

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 3ο. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο 6ο. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7ο. Δομημένος Προγραμματισμός - Γενικές Ασκήσεις Επανάληψης ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 3ο 1. Συμπληρώστε τα κενά με τη λέξη που λείπει. α. Ένα πρόβλημα το χωρίζουμε σε άλλα απλούστερα, όταν είναι ή όταν έχει τρόπο επίλυσης. β. Η επίλυση ενός προβλήματος προϋποθέτει την του. γ.

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Active Directory DNS στα Windows Server 2008. Τεχνικός Δικτύων & Τηλεπικοινωνιών - Διαχείριση Δικτύων ΙΙ

Δημιουργία Active Directory DNS στα Windows Server 2008. Τεχνικός Δικτύων & Τηλεπικοινωνιών - Διαχείριση Δικτύων ΙΙ Δημιουργία Active Directory DNS στα Windows Server 2008 Τεχνικός Δικτύων & Τηλεπικοινωνιών - Διαχείριση Δικτύων ΙΙ Τι είναι το Active Directory; Το Active Directory είναι ουσιαστικά μια βάση δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα