Ερωτήματα & Απαντήσεις

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ερωτήματα & Απαντήσεις"

Transcript

1 ενημέρωση Ερωτήματα & Απαντήσεις Γιώργος Παπανικολάου, Δρ. Παθολόγος Τι είναι το ομφαλοπλακουντιακό αίμα; Περίπου 25-60% ( ml) του συνολικού αίματος της εμβρυοπλακουντιακής κυκλοφορίας μιας τελειόμηνης κύησης βρίσκεται στον πλακούντα. Ένα μέρος του εγκλωβίζεται και απορρίπτεται μετά τον τοκετό μαζί με τον πλακούντα. Το αίμα αυτό, που παλιότερα πετιόταν, σήμερα έχει γίνει επίκεντρο του ενδιαφέροντος, καθώς -όπως συνηθίζεται να λέγεται- είναι πλούσιο σε βλαστοκύτταρα. Τι περιέχει το ομφαλοπλακουντιακό αίμα; Το ομφαλοπλακουντιακό αίμα είναι εξαιρετικά πλούσιο σε αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα (HSCs). Τα κύτταρα αυτά είναι προγονικά κύτταρα του αίματος που μπορούν να διαφοροποιηθούν σε ερυθρά και λευκά αιμοσφαίρια και σε αιμοπετάλια. Διαθέτουν όμως μεγαλύτερη αναγεννητική ικανότητα συγκρινόμενα με τα HSCs που απομονώνονται από το μυελό των οστών και είναι περισσότερο παρθένα. Είναι χρήσιμα σαν μοσχεύματα για τη θεραπεία παθήσεων, όπου ενδείκνυται η μεταμόσχευση του μυελού των οστών. Σε μικρούς αριθμούς βρίσκονται αρχέγονα μεσεγχυματικά κύτταρα (MSC) και πολυδύναμα/πολυλειτουργικά αρχέγονα κύτταρα (multipotent/pluripotent lineage stem cells - MPLSC). Τα κύτταρα αυτά μπορούν να διαφοροποιηθούν και να δώσουν αξιοσημείωτη ποικιλία κυττάρων, όπως οστεοκύτταρα, χονδροκύτταρα, λιποκύτταρα, μυϊκά, ηπατικά, νευρικά και άλλα κύτταρα. Στο μέλλον, το ομφαλοπλακουντιακό αίμα μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμη πηγή για τα μη αιμοποιητικά αρχέγονα κύτταρα που περιέχει. Ωστόσο, παρά την εντατική έρευνα, η θεραπευτική τους αξία εξακολουθεί να παραμένει υποθετική. Τι πλεονέκτημα προσφέρει η συλλογή και η αποθήκευσή του; Παρά την εγγραφή πολλών υποψήφιων δοτών μυελού των οστών στις λίστες εθελοντών, εξακολουθεί να υπάρχει σημαντική δυσκολία στην ανεύρεση κατάλληλης πηγής αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων από μη συγγενή δότη για τις ανάγκες των ασθενών. Η δυσκολία αυτή είναι μεγαλύτερη για ασθενείς που ανήκουν σε εθνικές μειονότητες. Περισσότεροι από τους μισούς ασθενείς που έχουν ανάγκη μεταμόσχευσης μυελού των οστών δεν μπορούν να βρουν κατάλληλο δότη. Οι μεταμοσχεύσεις αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων από μη συγγενείς δότες ομφαλοπλακουντιακού αίματος δίνουν τη δυνατότητα επίλυσης παρόμοιων προβλημάτων. Για το λόγο αυτό, πολλές χώρες έχουν προχωρήσει στην ίδρυση δημοσίων τραπεζών. Σήμερα εκτιμάται ότι βρίσκονται αποθηκευμένες περίπου τέτοιες μονάδες παγκοσμίως, ενώ οι μεταμοσχεύσεις από μη συγγενείς δότες έχουν ξεπεράσει τις Αναδρομικές αναλύσεις που συνέκριναν τα αποτελέσματα των μεταμοσχεύσεων από μοσχεύματα αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων ομφαλοπλακουντιακής προέλευσης σε σχέση με αυτά μη συγγενών δοτών του μυελού των οστών έδειξαν σημαντική υπεροχή των πρώτων στην 5-ετή ελεύθερης νόσου επιβίωση παιδιών ηλικίας μικρότερης των 16 ετών με λευχαιμία. Ωστόσο, δεν υπάρχουν μέχρι σήμερα διαθέσιμα αποτελέσματα τυχαιοποιημένων κλινικών μελετών. Το ομφαλοπλακουντιακό αίμα σαν μια εναλλακτική πηγή αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων για αλλογενή μεταμόσχευση διαθέτει μια σειρά πλεονεκτήματα ως προς το μυελό των οστών. Τα βλαστοκύτταρα του ομφαλοπλακουντιακού αίματος Τα αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα (HSCs) είναι πλούσια σε αριθμό και μπορούν να διαφοροποιηθούν σε όλες τις κυτταρικές σειρές του αίματος (ερυθρά, λευκά αιμοσφαίρια και αιμοπετάλια). Χαρακτηρίζονται από την παρουσία του επιφανειακού αντιγόνου CD34, που χρησιμοποιείται σαν δείκτης για τη μέτρησή τους με κυτταρομετρία. Τα μη αιμοποιητικά αρχέγονα κύτταρα είναι λίγα σε αριθμό. Από αυτά, τα αρχέγονα μεσεγχυματικά (MSC) μπορούν να διαφοροποιηθούν σε χονδροκύτταρα, οστεοκύτταρα και λιποκύτταρα. Τα πολυδύναμα/πολυλειτουργικά αρχέγονα κύτταρα (multipotent/pluripotent lineage stem cells MPLSC) μπορούν να διαφοροποιηθούν σε κύτταρα και των τριών εμβρυϊκών στοιβάδων (εξώδερμα, ενδόδερμα και μεσόδερμα). Έχουν αυξημένες ικανότητες πολλαπλασιασμού και δεν διαφοροποιούνται αυθόρμητα σε καλλιέργεια, ούτε προκαλούν τερατώματα. Οι ιδιότητές τους είναι ενδιάμεσες των εμβρυϊκών και των αρχέγονων μεσεγχυματικών κυττάρων και αναγνωρίζονται σήμερα ως ένας πολλά υποσχόμενος κυτταρικός πληθυσμός για εφαρμογές της αναγεννητικής ιατρικής. 32

2 re-code #1 01/2008 > Είναι άμεσα διαθέσιμο. Οι ασθενείς λαμβάνουν ταχύτερα το μόσχευμα και η διαθεσιμότητά του δεν εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα του δότη, όπως συμβαίνει με τους εθελοντές δότες μυελού των οστών. Έτσι, ο χρονικός προγραμματισμός της θεραπείας εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από τις ανάγκες του ασθενούς. > Αυξάνει τη δεξαμενή των δοτών. Οι μεταμοσχεύσεις HSC ομφαλοπλακουντιακής προέλευσης επιτρέπουν μεγαλύτερη ασυμβατότητα μεταξύ δότη και λήπτη σε σύγκριση με το μυελό των οστών και εξαιτίας της εθνικής ποικιλίας των δοτών υπάρχει διαθέσιμη μεγαλύτερη συχνότητα μη Καυκασίων HLA απλοτύπων. > Η νόσος μοσχεύματος έναντι ξενιστή (GVHD) είναι λιγότερο συχνή και σοβαρή σε σύγκριση με τους λήπτες μυελού των οστών, ενώ παράλληλα διατηρείται σε ένα βαθμό το φαινόμενο του μοσχεύματος κατά του όγκου (GVM) που συμβάλλει στην αποτελεσματικότερη θεραπεία του ασθενή - λήπτη. > Η συλλογή του είναι εύκολη, οικονομικά συμφέρουσα και δεν ενέχει κινδύνους, σε αντιδιαστολή με τη συλλογή μοσχευμάτων από εθελοντές δότες μυελού των οστών. > Είναι λιγότερο συχνά μολυσμένο από ιούς (όπως, για παράδειγμα, ηπατίτιδας, ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας, μεγαλοκυτταροϊού κ.λπ.) που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε κίνδυνο τον λήπτη. Ποιοι είναι οι περιορισμοί των μοσχευμάτων αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων ομφαλοπλακουντιακής προέλευσης και πώς μπορούν να ξεπεραστούν; Ο σημαντικότερος περιορισμός του ομφαλοπλακουντιακού αίματος ως πηγή μοσχευμάτων αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων είναι ο χαμηλός αριθμός της δόσης των συνολικών εμπύρηνων κυττάρων (TNC) / kg βάρους του λήπτη που παρέχει. Πολλές μελέτες έχουν δείξει τα αρνητικά αποτελέσματα της χαμηλής κυτταρικής δόσης κατά τη μεταμόσχευση. Σε μια μελέτη, η σχετιζόμενη με τη θεραπεία θνησιμότητα ξεπερνούσε το 70% σε ασθενείς που μεταμοσχεύθηκαν με μία μόνο μονάδα και κυτταρική δόση CD34+ κυττάρων μικρότερη των 1,7Χ10 7 /Kg. Η EUROCORD συνιστά να μην χρησιμοποιούνται μονάδες μικρότερες των 3Χ10 7 (TNC) /Kg. Η οδηγία αυτή αποκλείει πρακτικά την πλειονότητα των ενηλίκων από υποψήφιους λήπτες μοσχευμάτων αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων ομφαλοπλακουντιακής προέλευσης. Η λύση που προκρίνεται για να ξεπερασθεί το πρόβλημα της μειωμένης κυτταρικής δόσης είναι η χορήγηση δύο μονάδων μοσχευμάτων από διαφορετικούς δότες (διπλή μεταμόσχευση), ενώ ερευνάται εντατικά η προοπτική ενίσχυσης της κυτταρικής δόσης με εμπλουτισμό του μοσχεύματος. Πώς γίνεται και ποιοι είναι οι κίνδυνοι της διαδικασίας συλλογής; Η διαδικασία της συλλογής ξεκινά μετά την απολίνωση του ομφαλίου λώρου και την απομάκρυνση του παιδιού. Μπορεί να γίνει ενόσω ο πλακούντας βρίσκεται ακόμα μέσα στη μήτρα (συλλογή in uttero) ή να ξεκινήσει μετά τον τοκετό (συλλογή ex uttero). Η διαδικασία μπορεί να ακολουθηθεί και στις γυναίκες που γεννούν με καισαρική τομή. Με άσηπτη τεχνική, ο μαιευτήρας, η μαία, ή ειδικά εκπαιδευμένο προσωπικό παρακεντά την ομφαλική φλέβα με τη βελόνα ειδικού κλειστού συστήματος συλλογής. Με τη βοήθεια της βαρύτητας, το αίμα που έχει απομείνει στον ομφάλιο λώρο και τον πλακούντα συλλέγεται σε έναν ασκό. Η διαδικασία είναι ανώδυνη για τη γυναίκα και το παιδί, ενώ δεν εγκυμονεί κανέναν άμεσο κίνδυνο. Η ποσότητα των αρχέγονων κυττάρων που συλλέγονται εξαρτάται τελικά άμεσα από τον όγκο του ολικού αίματος που περιλαμβάνει ο ασκός συλλογής. Τα κριτήρια των τραπεζών για το τι αποτελεί επαρκές μόσχευμα ποικίλλουν. Μια συλλογή λιγότερων από 30 ml αίματος σπανίως θεωρείται επαρκής για να φυλαχθεί. Πλεονεκτήματα των ομφαλοπλακουντιακών μοσχευμάτων σε σχέση με τα μοσχεύματα από εθελοντές δότες μυελού των οστών (ΜΟ) Άμεση διαθεσιμότητα Μειωμένες απαιτήσεις HLA συμβατότητας Λιγότερο σοβαρή GVHD Πλεονέκτημα έναντι ΜΟ Πλεονέκτημα έναντι ΜΟ Πλεονέκτημα έναντι ΜΟ Περιορισμοί των ομφαλοπλακουντιακών μοσχευμάτων σε σχέση με τα μοσχεύματα από εθελοντές δότες μυελού των οστών (ΜΟ) Περιορισμένη κυτταρική δόση Μειονέκτημα έναντι ΜΟ Περιορισμένος κατάλογος ώστε να εξασφαλισθούν επαρκείς Οι λίστες εθελοντών ΜΟ δόσεις για ασθενείς όλων των φυλών και εθνοτήτων παρουσιάζουν τα ίδια προβλήματα Πιθανότητα ευμετάβλητης ποιότητας της μονάδας κατά την απόψυξη Μειονέκτημα έναντι ΜΟ Αδυναμία λήψης πρόσθετων συλλογών από το δότη Μειονέκτημα έναντι ΜΟ 33

3 ενημέρωση Ερωτήματα & Απαντήσεις Η σημασία του χρόνου απολίνωσης του ομφαλίου λώρου Αν και η απολίνωση και το κόψιμο του ομφαλίου λώρου είναι η αρχαιότερη επεμβατική πράξη, ο βέλτιστος χρόνος πραγματοποίησής της υπήρξε αμφιλεγόμενο σημείο για δεκαετίες. Δεν υπάρχουν σαφώς καθορισμένοι κανόνες, αλλά οι περισσότεροι μαιευτήρες και μαίες απολινώνουν και κόβουν το λώρο αμέσως μετά τον τοκετό. Μελέτες έδειξαν ότι η πρώιμη απολίνωση (5-10 sec) μετά τη γέννηση, σε σχέση με την καθυστερημένη, οδηγεί σε μείωση του όγκου του αίματος του νεογνού κατά ml, που αντιστοιχεί σε ισοδύναμο mg σιδήρου. Μια πρόσφατη μετα-ανάλυση 15 τυχαιοποιημένων μελετών (1912 νεογνά), που δημοσιεύθηκε στο JAMA, συμπέρανε ότι μια καθυστέρηση της απολίνωσης του λώρου για 2 λεπτά μετά τη γέννηση είναι ευεργετική για το νεογνό και τα ευεργετικά της αποτελέσματά επεκτείνονται στη βρεφική ηλικία. Σε ηλικία 2 και 6 μηνών τα βρέφη εμφάνιζαν καλύτερη αιματολογική εικόνα, με υψηλότερο αιματοκρίτη, μεγαλύτερες αποθήκες σιδήρου και μειωμένο κίνδυνο ανάπτυξης αναιμίας. Ο κίνδυνος ανάπτυξης αναιμίας και σιδηροπενίας κατά το 2ο - 3ο μήνα μειώθηκαν κατά 43 και 33% αντίστοιχα. Η πολιτική αυτή συνιστάται ιδιαίτερα σε χώρες με μειωμένους πόρους. Ωστόσο, επιστημονικές εταιρείες και επίσημοι φορείς εκδηλώνουν τους προβληματισμούς τους για τις επιπτώσεις της διαδικασίας. Η συλλογή in vivo, που σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να αποδίδει μεγαλύτερο όγκο αίματος, μπορεί δυνητικά να αποσπάσει σε μια κρίσιμη φάση του τοκετού την προσοχή του προσωπικού από τη φροντίδα της μητέρας και του παιδιού, ενώ θα μπορούσε να επηρεάσει τη διαδικασία λήψης και ανάλυσης των αερίων του αίματος του ομφαλίου λώρου που είναι σημαντικά για τη διάγνωση της νεογνικής οξέωσης, με κλινικές και ιατρονομικές επιπτώσεις. Ένας άλλος προβληματισμός είναι ο χρόνος κατά τον οποίο γίνεται η απολίνωση του ομφαλίου λώρου. Οι επιστημονικές εταιρείες τονίζουν ότι η διαδικασία της συλλογής δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να επηρεάζει τη συνήθη πρακτική του χρόνου κατά τον οποίο γίνεται η απολίνωση. Η πρώιμη απολίνωση συνδέεται με αύξηση του αποδιδόμενου όγκου στη συλλογή (άρα και στον αριθμό των αρχέγονων κυττάρων που συλλέγονται), ενώ μια σχετική καθυστέρηση, που συνδέεται με αποδεδειγμένα οφέλη για το νεογνό και το βρέφος, μειώνει τον όγκο του αίματος που συλλέγεται. Πώς γίνεται η φύλαξη και πόσο μπορεί να διαρκέσει; Μετά τη λήψη της, η συλλογή μεταφέρεται στο εργαστήριο, όπου υποβάλλεται σε ποιοτικό έλεγχο. Κατ αρχάς μετριέται η ποσότητα του αίματος και ο αριθμός των κυττάρων που περιέχει. Η 34 μέτρηση μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους, όπως μετρώντας το σύνολο των εμπύρηνων κυττάρων που περιέχει. Ωστόσο, επειδή έχουν βρεθεί αποκλίσεις στο συσχετισμό του αριθμού των εμπύρηνων με τον αριθμό των αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων, η πιο αξιόπιστη τεχνική είναι αυτή που μετρά άμεσα τα αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα που είναι θετικά για το αντιγόνο επιφανείας CD34 (FACS). Συλλογές φτωχές σε αρχέγονα κύτταρα δεν κρίνεται σκόπιμο να συντηρούνται και τα όρια ποικίλλουν από τράπεζα σε τράπεζα. Οι δημόσιες τράπεζες έχουν ιδιαίτερα υψηλές προδιαγραφές, ενώ οι ιδιωτικές αποφεύγουν να συντηρούν συλλογές με λιγότερα από 200 εκατ. κύτταρα, καθώς αρχίζουν να μην επαρκούν ακόμα και για τις μεταμοσχευτικές ανάγκες ενός παιδιατρικού ασθενούς. Το αίμα ελέγχεται για τυχόν επιμόλυνση με καλλιέργεια και διαχωρίζεται σε πλάσμα, ερυθρά και εμπύρηνα κύτταρα. Τα τελευταία τοποθετούνται σε κρυοφιαλίδια με ειδικό κρυοπροστατευτικό και ψύχονται σε βαθιά κατάψυξη (-196 ο C) σε υγρό άζωτο. Ένα μέρος του πλάσματος διατηρείται για μελλοντικές εξετάσεις. Προκειμένου να εξασφαλισθεί ότι δεν είναι μολυσμένο με ιούς, υιοθετούνται διαφορετικές στρατηγικές. Είτε ελέγχεται άμεσα με PCR προκειμένου να ανιχνευθεί η παρουσία του γονιδιώματος ιών είτε ελέγχεται ορολογικά το αίμα της μητέρας και η συλλογή. Με τους τρόπους αυτούς, πρέπει να ελεγχθούν τουλάχιστον οι ιοί της ηπατίτιδας, της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας, ο μεγαλοκυτταροϊός και να γίνουν ορολογικές αντιδράσεις για σύφιλη. Σε περίπτωση που το αίμα βρεθεί μολυσμένο απορρίπτεται. Υπάρχει ακόμα το ενδεχόμενο να διαγνωσθεί κάποια γενετική ασθένεια (για παράδειγμα μεσογειακή αναιμία) κατά τους πρώτους μήνες ή αργότερα στη ζωή του παιδιού. Στην περίπτωση αυτή, οι γονείς οφείλουν να ενημερώσουν την τράπεζα (ειδικά στις περιπτώσεις δωρεάς σε δημόσια τράπεζα), έτσι ώστε η συλλογή να μην χρησιμοποιηθεί, καθώς ενδέχεται να μεταδώσει την κληρονομούμενη ασθένεια στο λήπτη. Το αίμα αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για έρευνα μετά από συγκατάθεση του ιδιοκτήτη του (της μητέρας ή του παιδιού όταν ενηλικιωθεί), καθώς αποτελεί πολύτιμο υλικό για τη μελέτη της ασθένειας. Κανείς δεν μπορεί να απαντήσει με ακρίβεια για πόσο χρονικό διάστημα μπορούν να συντηρηθούν τα κύτταρα χωρίς να επηρεαστεί σοβαρά η βιωσιμότητά τους. Μέχρι στιγμής έχουν χρησιμοποιηθεί επιτυχώς μοσχεύματα για μεταμόσχευση μέχρι και 11 χρόνια μετά τη συλλογή τους, ενώ οι έρευνες της βιωσιμότητας των κυττάρων δείχνουν ικανοποιητικά αποτελέσματα ακόμα και μετά από 15 έτη κρυοσυντήρησής τους. Η ποιότητα των μονάδων των ομφαλοπλακουντιακών μοσχευμάτων εξακολουθεί να είναι ένα ζήτημα που προβληματίζει τους ειδικούς. Παρ' όλο που εκτιμάται ότι υπάρχουν ήδη

4 re-code #1 01/2008 αποθηκευμένες μονάδες σε δημόσιες τράπεζες παγκοσμίως, δεν είναι ακόμα ξεκάθαρο πόσες από αυτές έχουν επαρκές μέγεθος και ικανοποιητική ποιότητα ώστε να είναι κατάλληλες για μεταμόσχευση. Τα μεταμοσχευτικά κέντρα έχουν διαπιστώσει ότι η ποιότητα των μονάδων μπορεί να διαφέρει από μονάδα σε μονάδα και από τράπεζα σε τράπεζα. Σε μια εργασία αξιολόγησης 268 μονάδων από τράπεζες της Ευρώπης και των ΗΠΑ διαπιστώθηκαν προβλήματα ποιότητας στο 56%, ενώ το 10% του ποσοστού αυτού θεωρήθηκε ότι θα μπορούσε να συνδέεται με κινδύνους για τον ασθενή. Για να ξεπερασθεί το φαινόμενο αυτό στο μέλλον, γίνονται σήμερα εντατικές προσπάθειες από διεθνείς οργανισμούς προκειμένου να ορισθούν συγκεκριμένες προδιαγραφές και να εναρμονισθούν οι διαδικασίες λήψης, επεξεργασίας και συντήρησης. Στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης η επεξεργασία και η αποθήκευση του ομφαλοπλακουντιακού αίματος υπάγεται στην Ευρωπαϊκή Οδηγία σχετικά με τους ιστούς και τα κύτταρα, που εκδόθηκε τον Απρίλιο του Ποια είναι η διαφορά της αυτόλογης από την ετερόλογη χρήση των αρχέγονων κυττάρων του ομφαλοπλακουντιακού αίματος; Σήμερα, η μοναδική καθιερωμένη θεραπευτική χρήση των αρχέγονων κυττάρων του ομφαλοπλακουντιακού αίματος είναι στη θεραπεία παθήσεων όπου ενδείκνυται η μεταμόσχευση μυελού των οστών. Η αυτόλογη μεταμόσχευση γίνεται με αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα (HSC) που προέρχονται από τη συλλογή ομφαλοπλακουντιακού αίματος που ελήφθη από τον ίδιο τον ασθενή κατά τη γέννηση. Ο ασθενής υποβάλλεται σε ακτινοβόληση ή χημειοθεραπεία υψηλής δόσεως (ή και τα δύο) προκειμένου να εξαλειφθούν τα κακοήθη κύτταρα, διαδικασία κατά την οποία καταστρέφονται και τα δικά του αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα. Στη συνέχεια, τα κύτταρα της συλλογής επανεγχύονται στον ασθενή προκειμένου να αποκαταστήσουν τη φυσιολογική αιμοποιητική του λειτουργία. Δεν παρατηρείται νόσος μοσχεύματος έναντι του ξενιστή, καθώς ο δότης και ο λήπτης είναι το ίδιο πρόσωπο. Η αλλογενής μεταμόσχευση αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων (HSC) εμπλέκει δύο άτομα: τον (υγιή) δότη και τον ασθενή λήπτη. Οι δότες πρέπει να έχουν αντιγόνα ιστοσυμβατότητας (HLA) συμβατά με το λήπτη και προτιμούνται τα μοσχεύματα με την καλύτερη δυνατή συμβατότητα. Ακόμα και αν δότης και λήπτης παρουσιάζουν άριστη συμβατότητα, μετά τη λήψη του μοσχεύματος ο λήπτης λαμβάνει ανοσοκατασταλτική αγωγή προκειμένου να περιορίσει την εμφάνιση νόσου του μοσχεύματος κατά του ξενιστή. Οι δότες μπορεί να είναι συγγενείς (πιο συχνά ένας HLA συμβατός αδερφός ή αδερφή) ή όχι. Η πιθανότητα αυτόλογης χρήσης ενός ομφαλοπλακουντιακού μοσχεύματος για μεταμόσχευση αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων είναι μικρή. Δεν μπορούν να υπάρξουν ακριβείς εκτιμήσεις της πιθανότητας χρήσης και βιβλιογραφικά το εύρος των εκτιμήσεων ποικίλλει από 1:1000 έως 1: Η χρήση αυτόλογων μοσχευμάτων δεν είναι σκόπιμη στην αντιμετώπιση μεταβολικών και κληρονομικών νοσημάτων, καθώς οι μεταλλάξεις που τα προκαλούν είναι παρούσες στα κύτταρα που φυλάχτηκαν. Δεν υπάρχουν επαρκείς αποδείξεις σχετικά με την ασφάλειά της στη θεραπεία κακοηθών νόσων, ενώ υπάρχουν ενδείξεις ότι γενετικές μεταλλάξεις σε παιδιά, που αργότερα ανέπτυξαν λευχαιμία, προϋπάρχουν ήδη στα κύτταρα του ομφαλοπλακουντιακού αίματος. Βιβλιογραφικά, αναφέρεται μέχρι σήμερα μόνο μία περίπτωση αυτόλογης μεταμόσχευσης αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων σε ένα παιδί με λευχαιμία. Δεν υπάρχει σήμερα ξεκάθαρη απόδειξη ότι τα κύτταρα που περιέχει το ομφαλοπλακουντιακό αίμα θα μπορέσουν στο μέλλον να χρησιμοποιηθούν για να αναγεννήσουν κατεστραμμένους ή τραυματισμένους ιστούς ή να θεραπεύσουν άλλα νοσήματα. Ωστόσο, σήμερα είναι αδύνατο να προβλέψει κανείς τα αποτελέσματα της εξελισσόμενης έρευνας που μπορεί να επηρεάσουν τη χρήση αυτών των κυττάρων. Η ετερόλογη μεταμόσχευση αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων αποτελεί σήμερα την κύρια χρήση των ομφαλοπλακουντιακών μοσχευμάτων. Εξαιτίας των πλεονεκτημάτων που προσφέρει, οι κυβερνήσεις και τα δημόσια συστήματα υγείας επενδύουν στη δημιουργία δημόσιων τραπεζών με την ελπίδα να αυξήσουν τη δεξαμενή των διαθέσιμων μοσχευμάτων, ώστε κάποια στιγμή στο μέλλον να καλύψουν τις ανάγκες της συντριπτικής πλειονότητας των ασθενών που χρειάζονται ετερόλογα μοσχεύματα. Σε τι μπορούν να χρησιμεύσουν τα κύτταρα του ομφαλοπλακουντιακού αίματος; Η μεταμόσχευση αρχέγονων κυττάρων ομφαλοπλακουντιακής προέλευσης έχει χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία πολλών παθήσεων όπου ενδείκνυται η μεταμόσχευση αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων. Μερικές από αυτές παρουσιάζονται στον πίνακα της επόμενης σελίδας. Σε τι διαφέρουν οι δημόσιες από τις ιδιωτικές τράπεζες αποθήκευσης; Οι δημόσιες τράπεζες συλλέγουν ομφαλοπλακουντιακό αίμα που δωρίζεται με σκοπό τη χρήση του για μεταμόσχευση αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων, παρόμοια με τη μεταμόσχευση μυελού των οστών. Οι τράπεζες αυτές αναπτύσσουν συνεργασίες με συγκεκριμένες μαιευτικές κλινικές -συνήθως του δημόσιου συστήματος υγείας- προκειμένου να συλλέγουν ομφαλοπλακουντιακό αίμα σε σταθερή και συνεχή βάση με τυποποιημένες διαδικασίες και στις περισσότερες περιπτώσεις από εξειδικευμένο προσωπικό που εργάζεται ανεξάρτητα από το προσωπικό που παρέχει ιατρονοσηλευτική φροντίδα στη μητέρα και το παιδί. 35

5 ενημέρωση Ερωτήματα & Απαντήσεις Τα μοσχεύματα χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία μη συγγενών ασθενών (αλλογενής μεταμόσχευση). Οι δημόσιες τράπεζες εξυπηρετούν και την κατευθυνόμενη φύλαξη ομφαλοπλακουντιακού αίματος παιδιών από οικογένειες όπου υπάρχει ήδη κάποιος πάσχων ή κάποιο μέλος της οικογένειας με σημαντικό κίνδυνο να αναπτύξει πάθηση που μπορεί να θεραπευθεί με μεταμόσχευση μυελού των οστών. Το ομφαλοπλακουντιακό αίμα συλλέγεται από τα αδέρφια που γεννιούνται σε τέτοιες οικογένειες. Στη χώρα μας, η μοναδική δημόσια τράπεζα εδρεύει στο Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών και συνεργάζεται με δημόσια μαιευτήρια. Σε αντιδιαστολή, οι ιδιωτικές τράπεζες λειτουργούν συλλέγοντας και αποθηκεύοντας το ομφαλοπλακουντιακό αίμα του παιδιού, προκειμένου αυτό να χρησιμοποιηθεί αργότερα από το ίδιο (αυτόλογη μεταμόσχευση) ή τα αδέρφια του. Το αίμα συλλέγεται για την περίπτωση που το παιδί αναπτύξει αργότερα μια πάθηση όπως η λευχαιμία, που θα μπορούσε να αντιμετωπισθεί με μεταμόσχευση αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων που προέρχονται από το ομφαλοπλακουντιακό αίμα. Η ιδιωτική φύλαξη έχει υποστεί κριτική από πολλές ιατρικές επιστημονικές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων του Βασιλικού Κολεγίου Μαιευτήρων - Γυναικολόγων, του Αμερικανικού Κολεγίου Μαιευτήρων - Γυναικολόγων, της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής, της Εταιρείας Μαιευτήρων-Γυναικολόγων του Καναδά, της Γαλλικής Εθνικής Συμβουλευτικής Επιτροπής για την Υγεία και τις Επιστήμες της Ζωής και την Ευρωπαϊκή Ομάδα για την Ηθική στην Επιστήμη και τις Νέες Τεχνολογίες. Γιατί η φύλαξη του ομφαλοπλακουντιακού αίματος έχει γίνει αντικείμενο εκτεταμένης δημόσιας συζήτησης; Τα πλεονεκτήματα του ομφαλοπλακουντιακού αίματος ως πηγή αρχέγονων κυττάρων έχουν οδηγήσει επιστήμονες και κυβερνήσεις στην οργάνωση μιας μεγάλης προσπάθειας δημιουργίας τραπεζών, που θα μπορούσαν δυνητικά να καλύψουν την πλειονότητα των ασθενών που χρειάζονται μοσχεύματα. Το εγχείρημα είναι μεγάλο και οι προβληματισμοί αφορούν στην προτεραιότητά του στη διάθεση των περιορισμένων πόρων κάθε χώρας, στους τρόπους χρηματοδότησης, στο οργανωτικό σχήμα, στη διαμόρφωση διακρατικών δικτύων και στη διαμόρφωση κοινών κανόνων για τη διασφάλιση της ποιότητας των μοσχευμάτων. Μαζί με αυτά ανακύπτουν σημαντικά θέματα νομικής, ηθικής και οικονομικής φύσης (όπως αυτά των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας). Ωστόσο, το πιο προβεβλημένο μέρος της συζήτησης είναι αυτό που αφορά στη λειτουργία των ιδιωτικών τραπεζών φύλαξης. Πολλοί φορείς αμφισβητούν την ηθική νομιμοποίηση της παροχής τέτοιων υπηρεσιών και προειδοποιούν για την ανάγκη ακριβούς ενημέρωσης του κοινού για τη χρησιμότητά τους. Τα επιχειρηματικά κεφάλαια υψηλού ρίσκου που ηγούνται της βιοτεχνολογικής βιομηχανίας αντιτείνουν τη σημασία που έχει για την εισαγωγή της καινοτομίας και την προώθηση της έρευνας στα βλαστικά κύτταρα η λειτουργία του ιδιωτικού τομέα. Προβάλλουν επίσης το δικαίωμα των πολιτών να διαθέτουν κατά τη δική τους εκτίμηση τους διαθέσιμους οικογενειακούς τους πόρους. Ενδεικτικές παθήσεις που μπορούν να αντιμετωπισθούν με μεταμόσχευση αρχέγονων κυττάρων ομφαλοπλακουντιακής προέλευσης Κακοήθεις παθήσεις Οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία Οξεία μυελογενής λευχαιμία Οξεία λεμφοκυτταρική λευχαιμία Χρόνια μυελογενής λευχαιμία Μυελοδυσπλαστικό σύνδρομο Νευροβλάστωμα Ανθεκτικό λέμφωμα Μη κακοήθεις παθήσεις Αμεγακαρυοκυτταρική θρομβοπενία Αναιμία Fanconi Μεσογειακή αναιμία Σύνδρομο Kostman Σοβαρή συνδυασμένη ανοσοανεπάρκεια Ιδιοπαθής απλαστική αναιμία Δρεπανοκυτταρική αναιμία Σύνδρομο Blackfan - Diamond Σύνδρομο Wiskott-Aldrich Σύνδρομο Hurler Χ- φυλοσύνδετο λεμφοϋπερπλαστικό σύνδρομο Νόσος του Gunther Οστεοπέτρωση Αδρενολευκοδυστροφία Σύνδρομο Hunter Σύνδρομο Lesch-Nyhan Συγγενής δυσκεράτωση 36

6 re-code #1 01/2008 Ποιες είναι οι θέσεις και οι συστάσεις των κυβερνητικών αρχών και των επιστημονικών εταιρειών; Η ευρωπαϊκή πολιτική Στις 19 Μαΐου 2004, το Συμβούλιο Υπουργών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υιοθέτησε τις ακόλουθες οδηγίες για τα κράτη μέλη: 1. Εάν πρόκειται να εγκαθιδρυθούν τράπεζες ομφαλοπλακουντιακού αίματος, θα πρέπει να βασίζονται στην αλτρουιστική και εθελοντική δωρεά και να χρησιμοποιούνται για αλλογενή μεταμόσχευση και τη συνδεόμενη με αυτήν έρευνα. 2. Η προώθηση της χορήγησης για αυτόλογη χρήση και η εγκαθίδρυση τραπεζών ομφαλοπλακουντιακού αίματος για αυτόλογη χρήση δεν πρέπει να υποστηρίζονται από τα κράτη μέλη και τις υπηρεσίες υγείας τους. 3. Θα πρέπει να δίδονται ακριβείς πληροφορίες στον πληθυσμό για τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των τραπεζών ομφαλοπλακουντιακού αίματος. 4. Όπου εγκαθιδρύονται αυτόλογες τράπεζες, το προωθητικό υλικό και οι πληροφορίες που παρέχουν στις οικογένειες θα πρέπει να διακρίνονται από ακρίβεια και για την αποθήκευση ομφαλοπλακουντιακού αίματος θα πρέπει να λαμβάνεται έγγραφη συγκατάθεση μετά από ενημέρωση. 5. Οι τράπεζες που εγκαθιδρύονται θα πρέπει να ανταποκρίνονται στις προδιαγραφές ασφάλειας και ποιότητας του Οδηγού του Συμβουλίου της Ευρώπης σχετικά με την ασφάλεια, την ποιότητα και τη διασφάλιση των οργάνων, ιστών και κυττάρων. Η τοποθέτηση της Αμερικανικής Παιδιατρικής Ακαδημίας Η Αμερικανική Παιδιατρική Ακαδημία υιοθέτησε πρόσφατα ένα κείμενο συστάσεων και πολιτικής απέναντι στη φύλαξη ομφαλοπλακουντιακού αίματος, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Pediatrics τον Ιανουάριο του Μεταξύ άλλων αναφέρει: Η μεταμόσχευση ομφαλοπλακουντιακού αίματος έχει δείξει ότι έχει θεραπευτικές ιδιότητες σε ασθενείς που πάσχουν από σειρά σοβαρών νόσων. Οι ιατροί θα πρέπει να εξοικειωθούν με τη λογική της αποθήκευσης του ομφαλοπλακουντιακού αίματος και με τα είδη των σχετικών προγραμμάτων. Επίσης, οι ιατροί, τους οποίους συμβουλεύονται οι μέλλοντες γονείς σχετικά με την αποθήκευση του ομφαλοπλακουντιακού αίματος, μπορούν να παρέχουν τις ακόλουθες πληροφορίες: 1. Η δωρεά ομφαλοπλακουντιακού αίματος δεν θα πρέπει να ενθαρρύνεται όταν το αίμα αυτό που αποθηκεύεται σε τράπεζα προορίζεται για μελλοντική χρήση από το ίδιο το άτομο ή μέλος της οικογένειάς του, διότι οι περισσότερες Έλλειμμα ενημέρωσης Η Παγκόσμια Ένωση Δωρητών Μυελού των Οστών (WMDA), σε κείμενο - δήλωση που περιγράφει την πολιτική της σχετικά με τα μοσχεύματα ομφαλοπλακουντιακής προέλευσης, επισημαίνει την αστοχία στη σωστή ενημέρωση από την πλευρά εταιρειών βιοτεχνολογίας που ενεργοποιούνται στον κλάδο: Ένα από τα μείζονα ζητήματα που αναδεικνύονται σε πολλές από τις υφιστάμενες δηλώσεις πολιτικής σχετικά με την αποθήκευση ομφαλοπλακουντιακού αίματος για αυτόλογη χρήση είναι αυτό της λανθασμένης ή παραπλανητικής διαφήμισης. Το διαφημιστικό υλικό συχνά αποτυγχάνει στη διάκριση μεταξύ μη συγγενούς και αυτόλογης χρήσης της μεταμόσχευσης αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων και παρατηρείται μια ενισχυμένη τάση να προβάλλονται δεδομένα της βασικής έρευνας στα αρχέγονα βλαστικά κύτταρα. Πολλά από τα υλικά του marketing περιέχουν υπερβολικές εκτιμήσεις σχετικά με το πόσο πιθανό είναι να χρησιμοποιηθούν οι μονάδες αυτές στο μέλλον. Χρησιμοποιούν τις προόδους στην έρευνα των εμβρυϊκών βλαστοκυττάρων (ESCs) σαν επιχείρημα για την αυτόλογη φύλαξη ομφαλοπλακουντιακού αίματος. Η πρόοδος της έρευνας στα ESCs υπόσχεται πολλά και μπορεί να αποτελεί το κλειδί για τη μελλοντική θεραπεία πολλών σοβαρών ασθενειών. Προς το παρόν, αυτό που τα διαφημιστικά υλικά αποτυγχάνουν να αποσαφηνίσουν είναι ότι τα ESCs είναι πολυδύναμα (έχουν δηλαδή τη δυνατότητα να διαφοροποιηθούν προς οποιοδήποτε ιστό) αρχέγονα κύτταρα που προέρχονται από έμβρυα και τα δεδομένα της έρευνας στα ESCs δεν μπορούν να μεταφερθούν στα αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα ή στους άλλους κυτταρικούς πληθυσμούς που βρίσκονται στο ομφαλοπλακουντιακό αίμα. Επιπρόσθετα, πολλές εταιρείες αποτυγχάνουν να αποσαφηνίσουν ότι τα αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα ή άλλοι πληθυσμοί αρχέγονων κυττάρων που χρησιμοποιούνται σε πολλές μελέτες, όπως αυτές όπου τα αρχέγονα κύτταρα δοκιμάζονται για τη θεραπεία νόσων των ενηλίκων όπως οι καρδιαγγειακές νόσοι, συλλέγονται από το μυελό των οστών του ίδιου του ασθενούς. Είναι συνεπώς απολύτως απαραίτητο τα άτομα και οι οικογένειές τους να λαμβάνουν ακριβή ενημέρωση, που κάνει διάκριση μεταξύ της πιθανότητας χρήσης τους για σήμερα αποδεκτές ιατρικές θεραπείες με κύτταρα ομφαλοπλακουντιακού αίματος από υποθετικά μελλοντικά ζητήματα, που δεν έχουν ακόμα αποδειχθεί και δοκιμασθεί στον άνθρωπο. 37

7 ενημέρωση Ερωτήματα & Απαντήσεις 38 νόσοι που μπορούν να βοηθηθούν από αρχέγονα κύτταρα που προέρχονται από το αίμα του ομφάλιου λώρου υπάρχουν ήδη στο ομφαλοπλακουντιακό αίμα του βρέφους (δηλ. προκακοήθεις αλλαγές στα αρχέγονα κύτταρα). Οι ιατροί θα πρέπει να έχουν υπόψη τους τούς μη τεκμηριωμένους ισχυρισμούς των ιδιωτικών τραπεζών αποθήκευσης ομφαλοπλακουντιακού αίματος προς τους μέλλοντες γονείς, βάσει των οποίων τους υπόσχονται μελλοντική εξασφάλιση των βρεφών ή των μελών της οικογένειάς τους έναντι σοβαρών νόσων χρησιμοποιώντας τα βλαστοκύτταρα που περιέχονται στο ομφαλοπλακουντιακό αίμα. Αν και αυτό δεν αποτελεί καθιερωμένη πρακτική, η αποθήκευση ομφαλοπλακουντιακού αίματος θα πρέπει να ενθαρρύνεται όταν υπάρχει εξακριβωμένα άλλο παιδί στην οικογένεια (από τους ίδιους γονείς) που πάσχει από κάποια ιατρική πάθηση (κακοήθη ή γενετική), το οποίο θα μπορούσε ενδεχομένως να ωφεληθεί από μεταμόσχευση ομφαλοπλακουντιακού αίματος. Συνιστώμενες διαδικασίες που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με την αποθήκευση ομφαλοπλακουντιακού αίματος Το ομφαλοπλακουντιακό αίμα θα πρέπει να συλλέγεται σε σάκο που περιέχει αντιπηκτικό κιτρικού-φωσφορικούδεξτρόζης. Το ομφαλοπλακουντιακό αίμα θα πρέπει να υπόκειται σε επεξεργασία και να καταψύχεται εντός 48 ωρών από τη συλλογή του. Θα πρέπει να ακολουθούνται οι τυποποιημένες προϋποθέσεις κατάψυξης και αποθήκευσης (FACT). Στη συλλογή του ομφαλοπλακουντιακού αίματος θα πρέπει να περιλαμβάνονται πρόσθετα τμήματα που θα προορίζονται για έλεγχο και επιβεβαίωση της ταυτότητας. Επιπρόσθετα κύτταρα και πλάσμα θα πρέπει να αποθηκεύονται για ενδεχόμενους πρόσθετους ελέγχους. Θα πρέπει να ακολουθούνται οι κανονισμοί του Οργανισμού Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ που αφορούν στον έλεγχο για λοιμώδεις νόσους. Οι τράπεζες θα πρέπει να πιστοποιούνται από το FACT και να ακολουθούν τα πρότυπά του που αφορούν στην αποθήκευση ομφαλοπλακουντιακού αίματος. Μονάδες ομφαλοπλακουντιακού αίματος θα πρέπει να αποθηκεύονται σε υγρό άζωτο ή σε αντίστοιχες θερμοκρασίες. Νόσοι που θεραπεύονται με μεταμόσχευση ομφαλοπλακουντιακού αίματος Κακοήθειες Ανεπάρκεια μυελού των οστών Αιμοσφαιρινοπάθειες Ανοσοανεπάρκειες Συγγενείς διαταραχές του μεταβολισμού 2. Η δωρεά ομφαλοπλακουντιακού αίματος θα πρέπει να ενθαρρύνεται όταν το αίμα αυτό φυλάσσεται σε τράπεζα και προορίζεται για δημόσια χρήση. Οι γονείς θα πρέπει να γνωρίζουν ότι στο ομφαλοπλακουντιακό αίμα πραγματοποιούνται έλεγχοι για ανεύρεση γενετικών (δηλ. χρωμοσωμικών ανωμαλιών) και λοιμωδών νόσων και ότι θα ειδοποιηθούν σε περίπτωση που εντοπιστούν τυχόν ανωμαλίες. Οι γονείς θα πρέπει επίσης να ενημερώνονται ότι το ομφαλοπλακουντιακό αίμα που αποθηκεύεται στο πλαίσιο δημόσιου προγράμματος ενδέχεται να μην είναι διαθέσιμο για μελλοντική ιδιωτική χρήση. 3. Επειδή επί του παρόντος δεν υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα που να υποστηρίζουν την αποθήκευση αυτόλογου ομφαλοπλακουντιακού αίματος και δεδομένης της δυσκολίας ακριβούς εκτίμησης της ανάγκης για αυτομεταμόσχευση καθώς και της εύκολης πρόσβασης σε αλλογενή μεταμόσχευση, δεν θα πρέπει να ενθαρρύνεται η ιδιωτική αποθήκευση ομφαλοπλακουντιακού αίματος ως «βιολογική εξασφάλιση». Οι τράπεζες αποθήκευσης ομφαλοπλακουντιακού αίματος θα πρέπει να συμμορφώνονται με τα εθνικά πρότυπα πιστοποίησης. Οι ιατροί που ασχολούνται με τη λήψη του ομφαλοπλακουντιακού αίματος θα πρέπει το λιγότερο να γνωρίζουν τις διαδικασίες συλλογής, επεξεργασίας και αποθήκευσης του αίματος. Οι φορείς ή οι οργανισμοί (ιδιωτικοί ή δημόσιοι) που ασχολούνται με την αποθήκευση ομφαλοπλακουντιακού αίματος θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις ακόλουθες συστάσεις: 1. Οι πρακτικές που σχετίζονται με την απόκτηση και αποθήκευση ομφαλοπλακουντιακού αίματος θα πρέπει να διαμορφώνονται λαμβάνοντας υπόψη την πιθανή ευάλωτη συναισθηματική κατάσταση των εγκύων γυναικών, της οικογένειας και των φίλων τους. Πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες για την ελαχιστοποίηση των συνεπειών αυτής της αδυναμίας όσον αφορά στην απόφαση για αποθήκευση ομφαλοπλακουντιακού αίματος. 2. Θα πρέπει να παρέχονται ακριβείς πληροφορίες σχετικά με τα πιθανά οφέλη και τους περιορισμούς της αλλογενούς και αυτόλογης αποθήκευσης ομφαλοπλακουντιακού αίματος και μεταμόσχευσης. Οι ασθενείς πρέπει να ενημερώνονται σχετικά με το ότι το αυτόλογο ομφαλοπλακουντιακό αίμα δεν θα χρησιμοποιηθεί ως πηγή βλαστοκυττάρων, σε περίπτωση που ο δωρητής εμφανίσει λευχαιμία κάποια στιγμή στο μέλλον. Οι γονείς θα πρέπει να γνωρίζουν ότι δεν υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα που να υποστηρίζουν τον ισχυρισμό ότι το αυτόλογο ομφαλοπλακουντιακό αίμα αποτελεί πηγή ιστών που αποδεδειγμένα έχει μεγάλη αξία για τους σκοπούς της αναγεννητικής ιατρικής. 3. Θα πρέπει να χαραχθεί μία πολιτική των τραπεζών ομφαλοπλακουντιακού αίματος που θα αφορά στην ανακοίνωση στους γονείς οποιωνδήποτε ευρημάτων στο αίμα που συλλέχθηκε, τα οποία μαρτυρούν τυχόν ανωμαλίες. 4. Θα πρέπει να λαμβάνεται ειδική άδεια για τη διατήρηση δημογραφικών ιατρικών πληροφοριών, ενώ θα πρέπει να ανακοινώνονται και οι πιθανοί κίνδυνοι από τυχόν παραβίαση του απορρήτου.

8 re-code #1 01/ Η λήψη έγγραφης συγκατάθεσης συλλογής ομφαλοπλακουντιακού αίματος θα πρέπει να προηγείται της έναρξης του τοκετού. 6. Εάν η τράπεζα αποθήκευσης ομφαλοπλακουντιακού αίματος διενεργεί έρευνα, επίσημη εξεταστική επιτροπή θα πρέπει να επιθεωρεί και να εγκρίνει τις στρατηγικές για τη συλλογή αίματος και τα έντυπα συγκατάθεσης. 7. Συλλογή ομφαλοπλακουντιακού αίματος δεν πρέπει να πραγματοποιείται σε επιπλεγμένους τοκετούς. Το πρόγραμμα συλλογής βλαστοκυττάρων από τον ομφάλιο λώρο δεν πρέπει να προκαλέσει αλλαγές στη συνήθη πρακτική, όσον αφορά στο χρόνο απολίνωσης του ομφάλιου λώρου. 8. Ρυθμιστικοί φορείς (όπως ο FDA, η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου και κρατικοί φορείς αντίστοιχοι των παραπάνω ομοσπονδιακών) ενθαρρύνονται να διαδραματίζουν ενεργό ρόλο στην παροχή πληροφοριών σχετικά με το πρόγραμμα αποθήκευσης ομφαλοπλακουντιακού αίματος. Όλα τα προγράμματα αποθήκευσης ομφαλοπλακουντιακού αίματος θα πρέπει να συμμορφώνονται με τα πρότυπα του FACT ή με άλλα αντίστοιχα πρότυπα πιστοποίησης. 9. Οι ιατροί ή άλλοι επαγγελματίες που ασχολούνται με τις εγκύους γυναίκες και τις οικογένειές τους με σκοπό την κερδοσκοπικού χαρακτήρα αποθήκευση βλαστοκυττάρων από τον ομφάλιο λώρο και τον πλακούντα, θα πρέπει να ενημερώνουν τους ασθενείς τους σχετικά με την ύπαρξη οικονομικών συμφερόντων ή ενδεχόμενης σύγκρουσης συμφερόντων στο πλαίσιο της διαδικασίας. 10. Οι επαγγελματίες που σχετίζονται επαγγελματικά με φορείς ή οργανισμούς που προωθούν την κερδοσκοπικού χαρακτήρα αποθήκευση βλαστοκυττάρων αίματος από τον πλακούντα θα πρέπει να υποβάλλουν ετήσιες δηλώσεις οικονομικής κατάστασης και δηλώσεις περί ενδεχόμενης σύγκρουσης συμφερόντων προς την αρμόδια εξεταστική επιτροπή που διαθέτει ελεγκτική εξουσία. 11. Θα πρέπει να γίνονται στοχευμένες προσπάθειες για τη συμμετοχή ελλιπώς εκπροσωπούμενων μειονοτήτων (μαύρων, ισπανόφωνων, αυτοχθόνων Ινδιάνων της Βορείου Αμερικής και της Αλάσκα) σε δημόσια προγράμματα αποθήκευσης ομφαλοπλακουντιακού αίματος, προκειμένου να ωφεληθούν και αυτές οι ομάδες από ενδεχόμενες θεραπείες που απολαμβάνουν άλλα μέλη της κοινωνίας. Πώς μπορεί να χειριστεί την κατάσταση και τι θα μπορούσε να συστήσει ένας ιατρός στους γονείς που ζητούν τη συμβουλή του; Οι υποψήφιοι γονείς καλούνται να αποφασίσουν σε μια ιδιαίτερα ψυχοσυναισθηματικά φορτισμένη στιγμή της ζωής τους για ένα ευαίσθητο θέμα που από τη δική τους οπτική αφορά ενδεχομένως τη μελλοντική έκβαση της υγείας του παιδιού τους. Οι αποφάσεις δεν είναι το ίδιο εύκολες για όλα τα ζευγάρια, καθώς εκτός από την ιδιοσυγκρασία τους εμπλέκονται και κοινωνικοί παράγοντες, όπως το μέγεθος του πορτοφολιού τους, όταν πρόκειται για την αποθήκευση αρχέγονων κυττάρων σε ιδιωτική τράπεζα για μελλοντική χρήση από το παιδί τους ή άλλο μέλος της οικογένειας. Είναι πιθανόν να υποκρύπτονται ακόμη και αισθήματα ενοχής, αν οι γονείς δυσκολεύονται να καταβάλουν το απαιτούμενο ποσό και είναι εσφαλμένα ενημερωμένοι από ανεύθυνες πηγές ή έχουν πέσει θύματα του επιθετικού marketing μερικών από τις εταιρείες που πωλούν υπηρεσίες φύλαξης. Ορισμένες από αυτές τείνουν να προβαίνουν σε ατεκμηρίωτες υποσχέσεις και να προβάλλουν με έντονο τρόπο ότι η ευκαιρία είναι μοναδική και δεν πρέπει να χαθεί, ασκώντας συναισθηματική πίεση στους γονείς, που θέλουν πάντα να εξασφαλίσουν το καλύτερο για το παιδί τους. Θα πρέπει λοιπόν να αποφασίσετε να αφιερώσετε χρόνο για να τους ακούσετε και να τους εξηγήσετε ακόμα και με λεπτομέρειες τις προσδοκίες, τα οφέλη, τα απτά επιστημονικά δεδομένα και τις υποσχέσεις. Σκεφτείτε τις συνέπειες μιας επιπόλαιης αντιμετώπισης του ζητήματος από μέρους σας, εξαιτίας ίσως του γεγονότος ότι η απόφαση σε ένα τέτοιο ζήτημα δεν επηρεάζει άμεσα την υγεία της μητέρας και του παιδιού, που αποτελεί και το κύριο μέλημά σας. Αναλογιστείτε τι θα σήμαινε για το δικό σας επαγγελματικό κύρος αν αυτοί που σας εμπιστεύθηκαν ανακαλύψουν ότι δαπάνησαν το οικογενειακό τους εισόδημα τρέφοντας εσφαλμένες προσδοκίες, χωρίς να τους έχετε προστατέψει τοποθετώντας τα ζητήματα στη σωστή επιστημονική τους βάση. Τι θα σκεφθούν άραγε όταν, στην εποχή της ενημέρωσης και του διαδικτύου, ανακαλύψουν εκ των υστέρων ότι πήραν μια απόφαση μετά από εσφαλμένη ή ελλιπή ενημέρωση; Μην ξεχνάτε ωστόσο ότι η τελική απόφαση είναι δική τους. Στην περίπτωση που στην οικογένεια υπάρχει αδελφός που πάσχει από κάποιο νόσημα (κακοήθεια ή γενετική νόσο) που μπορεί να ωφεληθεί από μεταμόσχευση ομφαλοπλακουντιακών κυττάρων, παρ' όλο που δεν αποτελεί καθιερωμένη πρακτική, οι περισσότερες επιστημονικές εταιρείες συμφωνούν ότι η συλλογή και αποθήκευση θα πρέπει να ενθαρρύνεται. Στην περίπτωση αυτή, η φύλαξη είναι στοχευμένη και οι πιθανότητες χρήσης του μοσχεύματος είναι αυξημένες. Ωστόσο, με μικρότερη όμως πιθανότητα συμβατότητας, αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα από συγγενή αδελφό δότη μπορούν στις περισσότερες περιπτώσεις να συλλεχθούν όταν πραγματικά τεθεί το ζήτημα της μεταμόσχευσης. Η διαδικασία είναι περισσότερο πολύπλοκη και ενέχει ένα μικρό βαθμό επικινδυνότητας για το δότη, μπορεί όμως να εξασφαλίσει μεγαλύτερο αριθμό αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων όταν ένα μόσχευμα ομφαλοπλακουντιακού αίματος αποδειχθεί ανεπαρκές. Η δωρεά ομφαλοπλακουντιακού αίματος σε δημόσιες τράπεζες θα πρέπει να ενθαρρύνεται. Οι γονείς θα πρέπει να κατανοήσουν ότι το μόσχευμα μπορεί να διατεθεί σε κάποιον άλλο λήπτη και να μην είναι διαθέσιμο σε περίπτωση που χρειαστεί για ιδιωτική χρήση. Οι προδιαγραφές αποδοχής και συντήρησης είναι αυστηρότερες στις δημόσιες τράπεζες, με συνέπεια μερικά μοσχεύματα να κρίνονται ακατάλληλα για φύλαξη. Στην περίπτωση αυτή, μπορεί να τους ζητηθεί η συγκατάθεση για χρήση της συλλογής για ερευνητικούς σκοπούς ή αλλιώς η συλλογή απλώς να απορριφθεί. Η δωρεά απαιτεί συνήθως την επαφή των δωρητών με την τράπεζα για συμ- 39

9 ενημέρωση Ερωτήματα & Απαντήσεις πληρωματικές εξετάσεις και λήψη ιστορικού σε μεταγενέστερο χρόνο, ενώ η τράπεζα θα πρέπει να ενημερωθεί σε περίπτωση που διαγνωσθούν αργότερα ορισμένα νοσήματα στο παιδί. Θα πρέπει ακόμα να γνωρίζουν ότι το μόσχευμα ενδεχομένως να υποβληθεί σε γενετικούς ελέγχους, καθώς και σε έλεγχο για λοιμώδη νοσήματα και ότι πιθανά παθολογικά ευρήματα θα τους γνωστοποιηθούν ανάλογα με την πολιτική της τράπεζας. Η αποθήκευση σε ιδιωτικές τράπεζες για μελλοντική προσωπική και οικογενειακή χρήση σαν ένα είδος βιολογικής ασφάλειας θα πρέπει να αποθαρρύνεται. Οι περισσότερες καταστάσεις που μπορούν να αντιμετωπισθούν σήμερα με τη χορήγηση των αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων του ομφαλοπλακουντιακού αίματος αφορούν σε κληρονομικά νοσήματα ή κακοήθεις παθήσεις και συγγενή ή επίκτητα νοσήματα του μυελού των οστών και υπάρχουν ήδη στο αίμα αυτό (όπως γενετικές μεταλλάξεις ή προκαρκινικές μεταβολές των αρχέγονων κυττάρων). Η πιθανότητα να αναπτύξουν στην παιδική ηλικία αιματολογικά νοσήματα που αντιμετωπίζονται με μεταμόσχευση είναι μικρή και ακόμα και σε τέτοια περίπτωση η συσσωρευμένη επιστημονική εμπειρία δείχνει ότι στις περισσότερες περιπτώσεις η αλλογενής μεταμόσχευση είναι προτιμητέα προκειμένου να επιτευχθεί απόρριψη του όγκου από το μόσχευμα. Η αντίληψη ότι η συλλογή αυτή θα μπορούσε να εξασφαλίσει το μέλλον του παιδιού ως πηγή κυττάρων ή ακόμα και ανάπτυξης ιστών και οργάνων για μεταμόσχευση, από επιστημονικής σκοπιάς σήμερα είναι μια υποσχόμενη προοπτική, που όμως εξακολουθεί να παραμένει σε ερευνητικό επίπεδο. Σήμερα, δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά δεδομένα που να υποστηρίζουν τη φύλαξη κυττάρων για αυτόλογη χρήση, δεδομένου ότι είναι πολύ δύσκολο να προβεί κανείς σε μια ακριβή εκτίμηση της πιθανότητας να χρειαστεί κάποιος να υποβληθεί σε αυτόλογη μεταμόσχευση. Η πιθανότητα σήμερα να χρησιμοποιηθεί το μόσχευμα θεωρείται πολύ μικρή και βιβλιογραφικά οι εκτιμήσεις κυμαίνονται από 1:1000 έως 1: Η δωρεά του ομφαλοπλακουντιακού αίματος σε δημόσια τράπεζα για ετερόλογη χρήση αποτελεί μια πράξη αλτρουιστική, με αποδεδειγμένη κλινική χρησιμότητα, που μπορεί να σώσει μια ζωή. Η φύλαξη των κυττάρων σε μια ιδιωτική τράπεζα για μελλοντική αυτόλογη χρήση δεν αποτελεί εγωιστική ενέργεια, αλλά μια εύλογη επένδυση στο σπάνιο ενδεχόμενο της χρήσης τους και στην πιθανότητα μιας γρήγορης και κλινικά αποτελεσματικής εξέλιξης της επιστήμης, που κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια. Εντούτοις, πρέπει να σημειωθεί ότι η αναγεννητική ιατρική εξελίσσεται παράλληλα και προς άλλες κατευθύνσεις, όπως τη χρήση αρχέγονων σωματικών κυττάρων των ενηλίκων και τη μελέτη της πλαστικότητάς τους. Ενδεχομένως λοιπόν η μία και μοναδική ευκαιρία που θα χαθεί, όπως υποστηρίζουν μερικές από τις εταιρείες, να αποδειχθεί ότι δεν είναι και τόσο καθοριστική. Οι γονείς θα πρέπει να είναι εκ των προτέρων ενήμεροι ότι σε περίπτωση επιπλοκών κατά τον τοκετό η συλλογή δεν θα ληφθεί. Η απόφαση εξακολουθεί να παραμένει υποκειμενική και κανείς δεν μπορεί να επιβάλει τον τρόπο με τον οποίο μια οικογένεια αποφασίζει να διαθέσει το εισόδημά της. Σημασία έχει η όποια απόφαση να έχει ληφθεί μετά από ολοκληρωμένη και αντικειμενική ενημέρωση. Τέλος, είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι οι γονείς που αποφασίζουν να μην ακολουθήσουν την ιδιωτική αποθήκευση δεν είναι χειρότεροι γονείς από τους άλλους, ούτε νοιάζονται λιγότερο για το μέλλον του παιδιού τους. Κάτι τέτοιο θα είχε ολέθριες ψυχοσυναισθηματικές επιπτώσεις σε ανθρώπους που ετοιμάζονται να υποδεχθούν μια νέα ύπαρξη. Απέναντι στους γονείς 1. Βάλτε τον εαυτό σας στη δική τους θέση. Προσπαθήστε να τους καταλάβετε. 2. Αφιερώστε χρόνο για να συζητήσετε μαζί τους ακόμα και λεπτομέρειες. 3. Ενθαρρύνετε τη φύλαξη όταν κάποιο από τα άλλα παιδιά έχει ανάγκη ή διατρέχει αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξει νόσο που θεραπεύεται με μεταμόσχευση του μυελού των οστών. 4. Ενθαρρύνετε τη δωρεά σε δημόσιες τράπεζες. 5. Εξηγήστε τη χρησιμότητα της αυτόλογης μεταμόσχευσης και τους λόγους για τους οποίους η πιθανότητα χρήσης της συλλογής είναι μικρή. 6. Ξεχωρίστε τις θεραπευτικές υποσχέσεις των αρχέγονων κυττάρων από τη σημερινή πραγματικότητα. 7. Εξηγήστε ότι οποιαδήποτε απόφαση δεν τους κάνει καλύτερους ή χειρότερους γονείς. 8. Αφήστε την τελική απόφαση στα δικά τους χέρια, αφού βεβαιωθείτε ότι έχουν κατανοήσει όλες τις πτυχές του διλήμματος. Πηγές: 1. Recommendation Rec(2004) 8/19 May 2004 of the Committee of Ministers to Member States on Autologous Cord Blood Banks. Διαθέσιμο στο διαδίκτυο: 09%20Transplant%20Newsletter.asp#TopOfPage. 2. European Group on Ethics in Science and New Technologies. Ethical aspects of umbilical cord blood banking. Διαθέσιμο στο διαδίκτυο: european_group_ethics/docs/avis19_en. pdf. 3. World Marrow Donor Association (2006). Policy Statement for the Utility of Autologous or Family Cord Blood Unit Storage. Διαθέσιμο στο διαδίκτυο: /WMDA_Policy_Statement_Final_ pdf 4. Cord Blood Banking for Potential Future Transplantation. PEDIATRICS Vol. 119 No. 1 January 2007, pp Διαθέσιμο στο: 5. Hutton EK, Hassan ES. Late vs early clamping of the umbilical cord in full-term neonates: systematic review and meta-analysis of controlled trials. JAMA Mar 21;297(11): Edozien LC. NHS maternity units should not encourage commercial banking of umbilical cord blood. BMJ Oct 14;333(7572): van de Ven C, Collins D, Bradley MB, Morris E, Cairo MS. The potential of umbilical cord blood multipotent stem cells for nonhematopoietic tissue and cell regeneration. Exp Hematol Dec;35(12): Barker JN. Umbilical Cord Blood (UCB) Transplantation: An Alternative to the Use of Unrelated Volunteer Donors? Hematology Am Soc Hematol Educ Program. 2007;2007:

Δωρεά Αρχέγονων Αιμοποιητικών Κυττάρων Γεργιανάκη Ειρήνη

Δωρεά Αρχέγονων Αιμοποιητικών Κυττάρων Γεργιανάκη Ειρήνη Δωρεά Αρχέγονων Αιμοποιητικών Κυττάρων Γεργιανάκη Ειρήνη Δωρεά Ομφαλικού Αίματος Τι είναι το ομφαλoπλακουντιακό αίμα; «Ομφαλοπλακουντιακό» ονομάζουμε το αίμα που μπορεί να ληφθεί από τον ομφάλιο λώρο και

Διαβάστε περισσότερα

9λόγοι. Οικογενειακή Φύλαξη. Ομφαλοπλακουντιακού Αίματος. H καλύτερη Tράπεζα Βλαστικών Κυττάρων. στην Ευρώπη

9λόγοι. Οικογενειακή Φύλαξη. Ομφαλοπλακουντιακού Αίματος. H καλύτερη Tράπεζα Βλαστικών Κυττάρων. στην Ευρώπη Οικογενειακή Φύλαξη Ομφαλοπλακουντιακού Αίματος 9λόγοι για τους οποίους θα διαλέξετε τη Stem-Health Hellas Μοναδική Στιγμή. Μοναδική Απόφαση. H καλύτερη Tράπεζα Βλαστικών Κυττάρων στην Ευρώπη Η πρώτη μεταμόσχευση

Διαβάστε περισσότερα

Βλαστοκύτταρα κλειδί στη θεραπεία ασθενειών.

Βλαστοκύτταρα κλειδί στη θεραπεία ασθενειών. Βλαστοκύτταρα κλειδί στη θεραπεία ασθενειών. Η πρώτη και ασφαλής πηγή λήψης βλαστοκυττάρων στη ζωή του ανθρώπου είναι το ομφαλοπλακουντιακό αίμα το οποίο παραμένει στον πλακούντα μετά τη γέννηση. Το υπόλοιπο

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχουν τρεις διαφορετικοί τρόποι αποθήκευσης µονάδων οµφαλοπλακουντιακού αίµατος σε:

Υπάρχουν τρεις διαφορετικοί τρόποι αποθήκευσης µονάδων οµφαλοπλακουντιακού αίµατος σε: Στείλτε το κείµενο αυτό σε όσους περισσότερους µπορείτε. Συµβάλετε στη σωστή ενηµέρωση του κόσµου. ΕΟΜ Μυελός των Οστών ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΜΟΝΑ ΩΝ ΟΜΦΑΛΟΠΛΑΚΟΥΝΤΙΑΚΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΕΘΝΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δωρεά ομφαλοπλακουντιακού αίματος. Μία ανεκτίμητη προσφορά ζωής για όλους!

Δωρεά ομφαλοπλακουντιακού αίματος. Μία ανεκτίμητη προσφορά ζωής για όλους! Δωρεά ομφαλοπλακουντιακού αίματος Μία ανεκτίμητη προσφορά ζωής για όλους! Σελ. 3 H Ελληνική Τράπεζα Ομφαλοπλακουντιακού Αίματος Σελ. 4 Oμφαλοπλακουντιακό αίμα (ΟΠΑ) Αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα Σελ. 6

Διαβάστε περισσότερα

Βλαστοκύτταρα και χρήσεις

Βλαστοκύτταρα και χρήσεις Βλαστοκύτταρα και χρήσεις Θαυµατουργές λύσεις στην ιατρική συνήθως δεν υπάρχουν. Ακόµη και ανακαλύψεις που υπόσχονται θαύµατα, τις περισσότερες φορές διανύουν πολύ δρόµο µέχρι να φτάσουν στην επιτυχία.

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα. Τι είναι τα μεσεγχυματικά βλαστικά κύτταρα ΦΥΛΑΞΗ ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ

Τι είναι τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα. Τι είναι τα μεσεγχυματικά βλαστικά κύτταρα ΦΥΛΑΞΗ ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΦΥΛΑΞΗ ΑΙΜΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΟΜΦΑΛΙΟΥ ΛΩΡΟΥ ΦΥΛΑΞΗ ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ 1 Τι είναι τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα Τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα αποτελούν την πηγή δημιουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Είναι δυνατή η επιστημονική και ηθική νομιμοποίηση της ιδιωτικής αποθήκευσης ομφαλοπλακουντιακού αίματος;

Είναι δυνατή η επιστημονική και ηθική νομιμοποίηση της ιδιωτικής αποθήκευσης ομφαλοπλακουντιακού αίματος; Είναι δυνατή η επιστημονική και ηθική νομιμοποίηση της ιδιωτικής αποθήκευσης ομφαλοπλακουντιακού αίματος; Nicholas M. Fisk, Irene A. G. Roberts, Roger Markwald, Vladimir Mironov Πρωτότυπο άρθρο: Can routine

Διαβάστε περισσότερα

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις. Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις. Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Μεταγγίσεις σε νεογνά και παιδιά Μεταγγίσεις στον νεογνικό πληθυσμό Μεταγγίσεις στον

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτα Κουτσογιάννη Αιµατολόγος ΝΥ Αιµοδοσίας Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισµός»

Παναγιώτα Κουτσογιάννη Αιµατολόγος ΝΥ Αιµοδοσίας Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισµός» ΑΙΜΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΜΑΚ ΜΕ ΜΙΚΤΗ ΑΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΑΒΟ Παναγιώτα Κουτσογιάννη Αιµατολόγος ΝΥ Αιµοδοσίας Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισµός» ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΑΙΜΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ (ΜΑΚ) Αποδεκτή θεραπεία για ασθενείς µε: συγγενείς

Διαβάστε περισσότερα

Βλαστοκύτταρα:Η χρήση τους στη θεραπεία ασθενειών

Βλαστοκύτταρα:Η χρήση τους στη θεραπεία ασθενειών Βλαστοκύτταρα:Η χρήση τους στη θεραπεία ασθενειών Εργασία στο μάθημα της Βιολογίας Γυμνάσιο Κερατέας Δήμητρα Κοντού Νεφέλη Καλπάκα Γ2 Σχολικό έτος:2014-2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η πρόοδος της τεχνολογίας είναι ραγδαία

Διαβάστε περισσότερα

Μ ε τ α μ ό σ χ ε υ σ η α ι μ ο π ο ι η τ ι κ ώ ν κ υ τ τ ά ρ ω ν

Μ ε τ α μ ό σ χ ε υ σ η α ι μ ο π ο ι η τ ι κ ώ ν κ υ τ τ ά ρ ω ν Μ ε τ α μ ό σ χ ε υ σ η α ι μ ο π ο ι η τ ι κ ώ ν κ υ τ τ ά ρ ω ν Αιματολογική Κλινική και Λεμφωμάτων, Μονάδα Μεταμόσχευσης Μυελού Οστών Δημήτρης Καρακάσης Σχεδιάγραμμα της ομιλίας Εισαγωγή Ασθενής - ενδείξεις

Διαβάστε περισσότερα

Βλαστοκύτταρο. Χοτζάι Αθηνά, Στέργιο Χάιδω Τμήμα Γ5

Βλαστοκύτταρο. Χοτζάι Αθηνά, Στέργιο Χάιδω Τμήμα Γ5 Βλαστοκύτταρο Χοτζάι Αθηνά, Στέργιο Χάιδω Τμήμα Γ5 Τα βλαστοκύτταρα είναι κύτταρα που αναπαράγονται διαρκώς και έχουν την ικανότητα να μετατραπούν (να διαφοροποιηθούν) σε οποιοδήποτε άλλο είδος κυττάρου

Διαβάστε περισσότερα

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Τι είναι το FoundationOne ; Το FoundationOne είναι μια εξέταση που ανιχνεύει γενωμικές μεταβολές (π.χ. μεταλλάξεις) που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόλογη μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων Λίγκα Μαρία

Αυτόλογη μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων Λίγκα Μαρία Αυτόλογη μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων Λίγκα Μαρία Αιματολόγος, Επιμελήτρια Β Αιματολογικό Τμήμα Παθολογικής Κλινικής Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Πατρών Μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων (ΜΑΚ)

Διαβάστε περισσότερα

πάρε μέρος στην αλυσίδα γίνε και εσύ εθελοντής δότης ελληνική αιματολογική εταιρεία

πάρε μέρος στην αλυσίδα γίνε και εσύ εθελοντής δότης ελληνική αιματολογική εταιρεία ελληνική αιματολογική εταιρεία Είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι γύρω μας υπάρχουν πολλά προβλήματα που ταλανίζουν το σύγχρονο άνθρωπο. Ο ρόλος του εθελοντισμού είναι καθοριστικός για να περιορίσουμε μερικά

Διαβάστε περισσότερα

Κ Υ Τ Τ Α Ρ Ι Κ Ε Σ Θ Ε Ρ Α Π Ε Ι Ε Σ - Α Ν Ο Σ Ο Γ Ε Ν Ε Τ Ι Κ Η

Κ Υ Τ Τ Α Ρ Ι Κ Ε Σ Θ Ε Ρ Α Π Ε Ι Ε Σ - Α Ν Ο Σ Ο Γ Ε Ν Ε Τ Ι Κ Η Κ Υ Τ Τ Α Ρ Ι Κ Ε Σ Θ Ε Ρ Α Π Ε Ι Ε Σ - Α Ν Ο Σ Ο Γ Ε Ν Ε Τ Ι Κ Η Τράπεζα Μεσεγχυματικών Κυττάρων Τι είναι τα Μεσεγχυματικά στελεχιαία κύτταρα ( MSCs); Αποτελούν ετερογενή πληθυσμό πολυδύναμων αρχέγονων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

1. Η εταιρεία αναλαμβάνει την υποχρέωση να εξηγήσει στους υπογράφοντες γονείς ή στους νόμιμα

1. Η εταιρεία αναλαμβάνει την υποχρέωση να εξηγήσει στους υπογράφοντες γονείς ή στους νόμιμα ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟ ΦΥΛΑΞΗΣ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΟΜΦΑΛΙΟΥ ΛΩΡΟΥ Στην Αθήνα, σήμερα την / /2006 μεταξύ των κάτωθι υπογεγραμμένων: α).. κάτοικος οδός.. αριθμός, κάτοχος του υπ αριθμόν δελτίου αστυνομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα 19 Ιουνίου 2008 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Στα σκουπίδια πετιούνται κάθε χρόνο δεκάδες χιλιάδες Ομφαλικά Μοσχεύματα (βλαστοκυτταρα), τα οποία δίνουν ανεκτίμητη βοήθεια και λύση στο

Διαβάστε περισσότερα

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας»

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Εργαστήριο Κυτταρογενετικής ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» «β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Ζαχάκη Σοφία - Ουρανία Βιολόγος, MSc, PhD β μεσογειακή αναιμία Η θαλασσαιμία ή νόσος

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819 e-mail: hmesogiaki@ippokratio.gr

Διαβάστε περισσότερα

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Ακαδημία Αιμοδοσίας, Ιούνιος 2014 Μεταγγίσεις σε νεογνά και παιδιά Μεταγγίσεις στον νεογνικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία μυελογενής λευχαιμία

Οξεία μυελογενής λευχαιμία Οξεία μυελογενής λευχαιμία Γενικά στοιχεία Ταξινόμηση και τύποι Ενδείξεις και συμπτώματα Αίτια πρόκλησης Διάγνωση Παρουσίαση και επαναστόχευση από Βικιπαίδεια Οξεία μυελογενής λευχαιμία : Ζήσου Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Δωρεά Κυττάρων Αίματος και Μυελού των Οστών Ενότητα #1: Εθελοντική Δωρεά Αρχέγονων Αιμοποιητικών Κυττάρων και Μυελού των Οστών

Δωρεά Κυττάρων Αίματος και Μυελού των Οστών Ενότητα #1: Εθελοντική Δωρεά Αρχέγονων Αιμοποιητικών Κυττάρων και Μυελού των Οστών Δωρεά Κυττάρων Αίματος και Μυελού των Οστών Ενότητα #1: Εθελοντική Δωρεά Αρχέγονων Αιμοποιητικών Κυττάρων και Μυελού των Οστών Αλέξανδρος Σπυριδωνίδης Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

1. Η εταιρεία αναλαμβάνει την υποχρέωση να εξηγήσει στους υπογράφοντες γονείς ή στους νόμιμα

1. Η εταιρεία αναλαμβάνει την υποχρέωση να εξηγήσει στους υπογράφοντες γονείς ή στους νόμιμα ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟ ΦΥΛΑΞΗΣ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΟΜΦΑΛΙΟΥ ΛΩΡΟΥ Στην Αθήνα, σήμερα την / /2006 οι κάτωθι υπογεγραμμένοι: α)......... κάτοικοι. οδός. αριθμός..., κάτοχοι των υπ αριθμόν....δελτίων αστυνομικής

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΏΝ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ ΜΕ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΡΓΟΥ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΏΝ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ ΜΕ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΡΓΟΥ ΑΝΑΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟ ΟΡΘΟ Ταχ. Δ/νση : Σωρανού του Εφεσίου 4, 115 27 Αθήνα Τηλέφωνο : 2106597617-619 - 620 E mail : hr@bioacademy.gr Ο ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΤΣΟΥΡΟΠΛΗΣ Αθήνα: 18/12/2012

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖA ΟΜΦΑΛΟΠΛΑΚΟΥΝΤΙΑΚΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖA ΟΜΦΑΛΟΠΛΑΚΟΥΝΤΙΑΚΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖA ΟΜΦΑΛΟΠΛΑΚΟΥΝΤΙΑΚΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ Αικατερίνη Σταυροπούλου-Γκιόκα Ανδρέας Παπασάββας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΟΜΦΑΛΟΠΛΑΚΟΥΝΤΙΑΚΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ H μεταμόσχευση μυελού των οστών αποτελεί καθιερωμένη θεραπευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS).

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ Επικ. Καθηγητής Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΚΑΦΑΙΡΕΣΗ, ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΗΣΗ, ΑΔΡΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΚΛΑΣΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ

ΛΕΥΚΑΦΑΙΡΕΣΗ, ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΗΣΗ, ΑΔΡΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΚΛΑΣΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΛΕΥΚΑΦΑΙΡΕΣΗ, ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΗΣΗ, ΑΔΡΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΚΛΑΣΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΥΦΡΟΣΥΝΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ-PETERSEN ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΑΙΜΑΤΟΣ (ΕΚΠΠΑ) «ΗΛΙΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ» ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ (Ε.ΚΕ.Α.) ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία

Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΕΣ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΕΛΕΝΗ, Ph.D. Λέκτορας Εργαστήριο Βιολογίας, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΓΕΝΕΤΙΚΗ Ένας επιστημονικός κλάδος που με τα επιτεύγματά του προκάλεσε έντονες συζήσεις στο τέλος του 20 ου αιώνα και αναμένεται να απασχολήσει εξίσου έντονα, αν όχι να μονοπωλήσει το

Διαβάστε περισσότερα

Tράπεζα Αίματος Ομφάλιου Λώρου Umbilical Cord Blood Bank

Tράπεζα Αίματος Ομφάλιου Λώρου Umbilical Cord Blood Bank Tράπεζα Αίματος Ομφάλιου Λώρου Umbilical Cord Blood Bank Ιδρύθηκε Πρώτη στην Ευρώπη για Φύλαξη Βλαστικών Κυττάρων. Η Lifeline ιδρύθηκε στη Βρετανία το 1994 και δραστηριοποιήθηκε ως περιφερειακή τράπεζα

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4068, 10/2/2006

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4068, 10/2/2006 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΝΟΜΟΥΣ Για σκοπούς εναρμόνισης με τα άρθρα 1, 6, 7 και 8 και τα Παραρτήματα Ι και V της πράξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο: Eπίσημη Eφημερίδα της Ε.Ε.:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΥΣ. Η ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ το 2012

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΥΣ. Η ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ το 2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΥΣ Η ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ το 2012 ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΑΙΜΑΤΟΣ Μορφές παραγώγων-διαδικασίες παρασκευής και συντήρησης - Έλεγχος ποιότητας Δημήτριος Μαλτέζας Επιλογή ασκού To αίμα

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις & Aπαντήσεις

Ερωτήσεις & Aπαντήσεις Ερωτήσεις & Aπαντήσεις Τι είναι τα βλαστικά κύτταρα; Ομφαλοπλακουντιακά βλαστικά κύτταρα Τι είναι το ομφαλοπλακουντιακό αίμα; Τι είναι τα βλαστικά κύτταρα του ομφαλοπλακουντιακού αίματος; Το ομφαλοπλακουντιακό

Διαβάστε περισσότερα

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS)

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) 12 ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη. Ιανουάριος 2009 Τροποποιήθηκε από φυλλάδια που εκδόθηκαν από τα νοσοκοµεία Guy s και St Thomas στο Λονδίνο,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΟΜΦΑΛΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΟΜΦΑΛΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Εργαστήριο Στατιστικής και Μεθόδων Ποσοτικής Ανάλυσης Διευθυντής: Καθ. Ελευθέριος Ιακώβου Laboratory of Advanced Supply

Διαβάστε περισσότερα

Εταιρική Παρουσίαση. 13 Ιουνίου 2013

Εταιρική Παρουσίαση. 13 Ιουνίου 2013 Εταιρική Παρουσίαση 13 Ιουνίου 2013 Κατά Κεφαλήν Δαπάνη Υγείας (μ.ο. ισοτιμίας US$) 3.500,00 3.000,00 2.500,00 2.373,38 3.232,51 2.864,20 2008 2.000,00 2009 1.500,00 2010 1.000,00 2011 500,00 - Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ. Μαλτέζος Ιωάννης

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ. Μαλτέζος Ιωάννης ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ Μαλτέζος Ιωάννης Κληρονομικότητα Το σώμα μας αποτελείται από εκατομμύρια κύτταρα εκ των οποίων τα περισσότερα εξ αυτών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΚΑΘ` ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ (πληροφορίες για το κοινό σύμφωνα με το Βρετανικό κολλέγιο μαιευτήρωνγυναικολόγων) για περισσότερες πληροφορίες η γυναίκα πρέπει να συμβουλεύεται το γυναικολόγο της. ΓΕΝΙΚΑ Αποβολή είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΏΝ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ ΜΕ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΡΓΟΥ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΏΝ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ ΜΕ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΡΓΟΥ Τμήμα Προσωπικού Ταχ. Δ/νση : Σωρανού του Εφεσίου 4, 115 27 Αθήνα Τηλέφωνο : 2106597617-619 - 620 E mail : atzamali@bioacademy.gr vmaridaki@bioacademy.gr Αθήνα: 30/10/2012 Αριθμ. Πρωτοκ.: 2172 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Επίλυση προβλημάτων ασυμβατότητας. Νίκη Βγόντζα

Επίλυση προβλημάτων ασυμβατότητας. Νίκη Βγόντζα Επίλυση προβλημάτων ασυμβατότητας Νίκη Βγόντζα Βασικά στάδια ελέγχου συμβατότητας του αίματος μεταξύ δότη και λήπτη 1.Αίτηση αίματος (παραπεμπτικό) και δείγμα ασθενή 2.Ομάδα ABO,RhD στο δείγμα του ασθενή

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω λέμφωμα; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω λέμφωμα; Πώς θα το καταλάβω; Πώς θα το καταλάβω; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Μήπως έχω λέμφωμα; Η έγκαιρη διάγνωση, σώζει ζωές Ο οδηγός αυτός έχει γραφτεί για να σας εφοδιάσει με πληροφορίες και συμβουλές, ώστε να αξιολογήσετε

Διαβάστε περισσότερα

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ Η Rh ανοσοποίηση οφείλεται σε εμβρυο-μητρική μετάγγιση (ΕΜΜ), όπου ποσότητα Rh θετικού εμβρυϊκού αίματος εισέρχεται στη μητρική κυκλοφορία Rh αρνητικής εγκύου και δημιουργούνται αντισώματα κατά του παράγοντα

Διαβάστε περισσότερα

Οικογενειακή Τράπεζα Βλαστικών Κυττάρων του Ομφάλιου Λώρου

Οικογενειακή Τράπεζα Βλαστικών Κυττάρων του Ομφάλιου Λώρου Οικογενειακή Τράπεζα Βλαστικών Κυττάρων του Ομφάλιου Λώρου ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΒΛΑΣΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΦΥΛΑΣΣΟΝΤΑΙ; Τα βλαστικά κύτταρα του ομφαλοπλακουντιακού αίματος είναι στο μεγαλύτερο ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α 1. Πρόλογος 2. Τι είναι η Κατά Πλάκας Σκλήρυνση/Πολλαπλή Σκλήρυνση 3. Λίγα λόγια για τον Παγκύπριο Σύνδεσμο Πολλαπλής Σκλήρυνσης Π ρ ό λ ο γ ο ς Ο λόγος της σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής ΕΚΠΑ, σε συνεργασία με Αναπλ. Καθηγητή Ν. Παπαντωνίου, Α Μαιευτική και Γυναικολογική

Διαβάστε περισσότερα

κληρονοµικότητα Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες

κληρονοµικότητα Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες 12 Φυλοσύνδετη στο Χ Ή την τοπική σας κλινική γενετικής διάγνωσης: κληρονοµικότητα Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής Πανεπιστήµιο Αθηνών Νοσοκοµείο Παίδων " Αγία Σοφία" Αθήνα Τηλ: +210 7795553 http://iatriki-genetiki.med.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος. Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά

Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος. Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά Η νέα εποχή στον Προγεννητικό Έλεγχο: Μοριακός Καρυότυπος - array CGH - Συγκριτικός γενωμικός υβριδισμός με μικροσυστοιχίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Τίτλος Μελέτης: Ιδιοπαθής φλεγμονώδης νόσος του εντέρου και προκαρκινικές αλλοιώσεις /καρκίνος του τραχήλου της μήτρας. Παρακαλώ διαβάστε προσεκτικά αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΠΩΣ ΕΧΩ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΩ;

ΜΗΠΩΣ ΕΧΩ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΩ; ΜΗΠΩΣ ΕΧΩ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΩ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με την ευγενική χορηγία της Roche

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζετε για τις μεταγγίσεις των ερυθρών αιμοσφαιρίων

Γνωρίζετε για τις μεταγγίσεις των ερυθρών αιμοσφαιρίων Σκοπός του φυλλαδίου δεν είναι να αντικαταστήσει τις συμβουλές του γιατρού σας, ο οποίος σας εξέτασε και διέγνωσε την πάθησή σας. Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό ή νοσηλευτή σας για ο,τιδήποτε που τυγχάνει

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες στην επικοινωνία, κοινωνικότητα και συμπεριφορά, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Ως ινιακή πλαγιοκεφαλία χαρακτηρίζεται η ασυμμετρία και αποπλάτυνση του οπισθίου τμήματος της κεφαλής (βρεγματοϊνιακή χώρα) (όπως αναφέρεται και στο κεφάλαιο των κρανιοσυνοστεώσεων). Ο προσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο!

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Η αλματώδης αύξηση της συχνότητας του Σακχαρώδη Διαβήτη δημιούργησε την ανάγκη ίδρυσης οργανωμένων Κέντρων, τα οποία διαθέτουν όλα τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Γενικά Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν τους στόχους της

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας τα βλαστικά κύτταρα

Κατανοώντας τα βλαστικά κύτταρα θέμα Κατανοώντας τα βλαστικά κύτταρα Μια επισκόπηση της επιστήμης και των θεμάτων που εγείρονται Δημοσίευση κατόπιν αδείας από την U.S. National Academy of Sciences, www.nationalacademies.org/stemcells.

Διαβάστε περισσότερα

Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από 9 σελίδες ΜΕΡΟΣ Α (Μονάδες 30) Να απαντήσετε όλες τις ερωτήσεις 1-5. Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με 6 μονάδες

Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από 9 σελίδες ΜΕΡΟΣ Α (Μονάδες 30) Να απαντήσετε όλες τις ερωτήσεις 1-5. Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με 6 μονάδες ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ 2009 Μάθημα: ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ Τάξη: Β Ημερομηνία: Τρίτη, 19 Μαΐου 2009 Ώρα: 07:45-09:45 Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζετε για το αίμα σας

Γνωρίζετε για το αίμα σας Σκοπός του φυλλαδίου δεν είναι να αντικαταστήσει τις συμβουλές του γιατρού σας, ο οποίος σας εξέτασε και διέγνωσε την πάθησή σας. Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό ή νοσηλευτή σας για ο,τιδήποτε που τυγχάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΗΘΙΚΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

ΒΙΟΗΘΙΚΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΒΙΟΗΘΙΚΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Ενότητα 2: Η ανάπτυξη του αγέννητου ανθρώπου Μιλτιάδης Βάντσος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

2. Επιστημονικές προτεραιότητες και υποστηρικτικές-ενισχυτικές δράσεις

2. Επιστημονικές προτεραιότητες και υποστηρικτικές-ενισχυτικές δράσεις Περίληψη 1. Ιστορικό και σκοπός της ερευνητικής στρατηγικής Οι Νευροεκφυλιστικές Νόσοι (ND) είναι σε μεγάλο βαθμό ανίατες καταστάσεις που εξασθενούν τον ασθενή και συνδέονται στενά με την ηλικία. Μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Μια ξεχωριστή υπηρεσία για ένα μοναδικό παιδί

Μια ξεχωριστή υπηρεσία για ένα μοναδικό παιδί 1 Biohe enika ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Μια ξεχωριστή υπηρεσία για ένα μοναδικό παιδί ΚΛΙΝΙΚEΣ ΔΟΚΙΜEΣ ΑΡ. ΠΙΣΤ. 410 Ένα πολύτιμο δώρο το καλωσορίζει στον κόσμο μας Το π α ι δ ί π ο υ π ε ρ ι μ έ ν ε τ ε

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΩΣ ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. 1. Το ζήτημα της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (ΙΥΑ) παρά το γεγονός ότι απασχολεί τη

ΝΟΜΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΩΣ ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. 1. Το ζήτημα της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (ΙΥΑ) παρά το γεγονός ότι απασχολεί τη ΝΟΜΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΩΣ ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι. ΓΕΝΙΚΑ 1. Το ζήτημα της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (ΙΥΑ) παρά το γεγονός ότι απασχολεί τη χώρα μας τα τελευταία 30 χρόνια τουλάχιστον,

Διαβάστε περισσότερα

Χρωµοσωµικές Αλλαγές. Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες

Χρωµοσωµικές Αλλαγές. Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες 12 Orphanet Ιστοσελίδα ελεύθερης πρόσβασης που παρέχει πληροφορίες για τις σπάνιες παθήσεις, τα κλινικά πειράµατα, τα φάρµακα και συνδέσµους για οµάδες υποστήριξης σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ιστοσελίδα: www.orpha.net

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Επιβλέπουσα Α.ΤΕΙ.Θ Ε. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Μέλη Επιτροπής Λαβδανίτη Μαρία Μινασίδου Ευγενία Αλεξιάδη Αθηνά Γεωργάκη Ελένη Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Η επιστημονική εξέλιξη των μεταμοσχεύσεων

Η επιστημονική εξέλιξη των μεταμοσχεύσεων Η επιστημονική εξέλιξη των μεταμοσχεύσεων Άλκης Κωστάκης Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών μεταμόσχευση αποτελεί πλέον τη μόνη θεραπευτική λύση για την τελικού σταδίου ανεπάρκεια καρδιάς, ήπατος και πνευμόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΥΝΤΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΦΥΛΑΞΗΣ ΟΜΦΑΛΟΠΛΑΚΟΥΝΤΙΑΚΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ - ΘΕΜΑΤΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ. ιπλωµατική Εργασία για την απόκτηση

ΦΟΥΝΤΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΦΥΛΑΞΗΣ ΟΜΦΑΛΟΠΛΑΚΟΥΝΤΙΑΚΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ - ΘΕΜΑΤΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ. ιπλωµατική Εργασία για την απόκτηση Τ. Ε. Ι. ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΦΟΥΝΤΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΦΥΛΑΞΗΣ ΟΜΦΑΛΟΠΛΑΚΟΥΝΤΙΑΚΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ - ΘΕΜΑΤΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ιπλωµατική Εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας. Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν.

Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας. Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν. Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν. Μονάδα Τεχνητού Νεφρού Γ.Ν.Α Αλεξάνδρα Εξωσωματική τεχνική Αφαίρεση μεγάλου όγκου πλάσματος

Διαβάστε περισσότερα

Ισοθερμική Τσάντα. έντυπο ενημέρωσης δεν επιστρέφεται

Ισοθερμική Τσάντα. έντυπο ενημέρωσης δεν επιστρέφεται Πληροφορίες CBB I 006.002.003/1. Η Παρουσίαση απευθύνεται Αποκλειστικά στους Εγκεκριμένους Επαγγελματίες Υγείας. (Για οποιαδήποτε πληροφορία σχετικά με τη συλλογή παρακαλώ επικοινωνήστε στο 210697697 Δευτέρα

Διαβάστε περισσότερα

Personal resuscitation plans and end of life planning for children with disability and life-limiting/life-threatening conditions

Personal resuscitation plans and end of life planning for children with disability and life-limiting/life-threatening conditions Personal resuscitation plans and end of life planning for children with disability and life-limiting/life-threatening conditions A Wolff, 1 J Browne, 1 W P Whitehouse 1,2 1 Family Health Division, Nottingham

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης.

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης. ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1o 1. δ 2. β 3. β 4. γ 5. δ ΘΕΜΑ 2o 1. Σχολικό βιβλίο, σελ.

Διαβάστε περισσότερα

Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr. Πίνακας 1.

Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr. Πίνακας 1. Ενημερωτικό Δελτίο Τεύχος 1 Δεκέμβριος 2007 Εργαστήριο Κλινικής Βιοχημείας και Εργαστηριακής Ιατρικής Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Είναι δική μας ευθύνη να ενημερώσουμε την Procell Ltd. για την ολοκλήρωση της διαδικασίας συλλογής του ομφαλοπλακουντιακού αίματος.

Είναι δική μας ευθύνη να ενημερώσουμε την Procell Ltd. για την ολοκλήρωση της διαδικασίας συλλογής του ομφαλοπλακουντιακού αίματος. ΔΗΛΩΣΗ ΣΥΝΑΙΝΕΣΗΣ Εμείς, ασκώντας τη γονική μέριμνα και ενεργώντας στο παρόν για λογαριασμό μας και για λογαριασμό του παιδιού μας που πρόκειται να γεννηθεί, συναινούμε η εταιρεία Προσελ Βιοτεχνολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (P.G.D) σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες και κληρονομικά νοσήματα

Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (P.G.D) σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες και κληρονομικά νοσήματα Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (P.G.D) σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες και κληρονομικά νοσήματα MAΡΙΑ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑ Κλινική Εμβρυολόγος Μονάδα Αναπαραγωγικής Ιατρικής Περιεχόμενα Ορισμός Ιστορική Αναδρομή Γενετική

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους )

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Όλοι οι φοιτητές έχουν δικαίωμα στο απόρρητο των πληροφοριών.το προσωπικό της Bloomsbury International δεν θα περάσει προσωπικές πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Επομένως είναι πολύ σημαντικό για εμάς να αποκτήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερες γνώσεις πάνω σε αυτή τη νόσο.

Επομένως είναι πολύ σημαντικό για εμάς να αποκτήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερες γνώσεις πάνω σε αυτή τη νόσο. Έντυπο πληροφόρησης και συγκατάθεσης ασθενών για συμμετοχή στη μελέτη μητρώου της Αυτοσωματικής Υπολειπόμενης Πολυκυστικής Νόσου Νεφρών (Autosomal Recessive Polycystic Kidney Disease, ARPKD) Mελέτη ARegPKD

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

Η διαδικασία επικοινωνίας με τους ενδιαφερόμενους με σκοπό την ενημέρωσή τους: α) σε θέματα διάγνωσης, πρόγνωσης και αντιμετώπισης της νόσου β) στον

Η διαδικασία επικοινωνίας με τους ενδιαφερόμενους με σκοπό την ενημέρωσή τους: α) σε θέματα διάγνωσης, πρόγνωσης και αντιμετώπισης της νόσου β) στον Η διαδικασία επικοινωνίας με τους ενδιαφερόμενους με σκοπό την ενημέρωσή τους: α) σε θέματα διάγνωσης, πρόγνωσης και αντιμετώπισης της νόσου β) στον τρόπο κληρονομικής μεταβίβασης της νόσου και της πιθανότητας

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες προς ζώντες δότες οργάνων σχετικά µε τη διαδικασία Ανεξάρτητης Αξιολόγησης της Human Tissue Authority

Οδηγίες προς ζώντες δότες οργάνων σχετικά µε τη διαδικασία Ανεξάρτητης Αξιολόγησης της Human Tissue Authority Οδηγίες προς ζώντες δότες οργάνων σχετικά µε τη διαδικασία Ανεξάρτητης Αξιολόγησης της Human Tissue Σεπτέµβριος 2012 Σε ποιον απευθύνονται αυτές οι οδηγίες Οι παρούσες οδηγίες απευθύνονται σε άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ 2 ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ Κατά κανόνα, η διάγνωση µιας συγγενούς καρδιοπάθειας γίνεται στη βρεφική ηλικία, αν και αρκετές περιπτώσεις µπορούν να διαγνωσθούν σε οποιαδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ Τι πρέπει να ξέρει ο υποψήφιος εθελοντής αιμοδότης: - Κάθε υγιής άνδρας ή γυναίκα 18 62 ετών, μπορεί να δίνει άφοβα αίμα 3 4 φορές το χρόνο. - Ο όγκος αίματος που προσφέρει ο

Διαβάστε περισσότερα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα πολυσύνθετο εξελισσόµενο θέµα Τέλη 90 ο ιό ήταν θανατηφόρο Σύνδροµο επίκτητη ανοσολογική ανεπάρκεια (AIDS) 1998 πρώτε αποτελεσµατικέ θεραπείε Χρόνιο νόσηµα Ο φορέα συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα

στα θέματα αιμοδοσίας μεταγγισιοθεραπείας δημόσιας υγείας και επιδημιολογίας καθώςκαιστουςτομείςτηςεπικοινωνίας συμβουλευτικής, στατιστικής ανάλυσης

στα θέματα αιμοδοσίας μεταγγισιοθεραπείας δημόσιας υγείας και επιδημιολογίας καθώςκαιστουςτομείςτηςεπικοινωνίας συμβουλευτικής, στατιστικής ανάλυσης Γεώργιος Μαρτίνης στα θέματα αιμοδοσίας μεταγγισιοθεραπείας δημόσιας υγείας και επιδημιολογίας καθώςκαιστουςτομείςτηςεπικοινωνίας συμβουλευτικής, στατιστικής ανάλυσης εκπαίδευσης και οργάνωσης Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 13 ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT ΘΕΜΑ:ΥΓΕΙΑ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΤΑΞΗ Α1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1)ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΗΤΡΑΣ- ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 2)AIDS 3)ΜΗΝΙΣΚΟΣ 4)ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης Οι ανιχνευτικές εξετάσεις (screening test) έχουν ευρεία εφαρμογή και μεγάλη πρακτική χρησιμότητα στον προγεννητικό έλεγχο. Ο προγεννητικός έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος και Κύηση. Γεράσιμος Ηλία Πανάγος Διευθυντής Β Τμήματος Παθολογίας Ογκολογίας Γ.Ο.Ν.Κ. «Οι Άγιοι Ανάργυροι»

Καρκίνος και Κύηση. Γεράσιμος Ηλία Πανάγος Διευθυντής Β Τμήματος Παθολογίας Ογκολογίας Γ.Ο.Ν.Κ. «Οι Άγιοι Ανάργυροι» Καρκίνος και Κύηση Γεράσιμος Ηλία Πανάγος Διευθυντής Β Τμήματος Παθολογίας Ογκολογίας Γ.Ο.Ν.Κ. «Οι Άγιοι Ανάργυροι» Καρκίνος και κύηση - 2 Ο καρκίνος αποτελεί την δεύτερη σε συχνότητα αιτία θανάτου στις

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ανδρέας Π. Καραμπίνης Διευθυντής ΜΕΘ Π.Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» μεταμόσχευση ιστών και οργάνων αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα