Εμμηνορρυσιακός κύκλος. Επιμέλεια : Μυρσίνη Κουλούκουσα Αν. Καθηγήτρια emed.med.uoa.gr/eclass

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εμμηνορρυσιακός κύκλος. Επιμέλεια : Μυρσίνη Κουλούκουσα Αν. Καθηγήτρια emed.med.uoa.gr/eclass"

Transcript

1 Εμμηνορρυσιακός κύκλος Επιμέλεια : Μυρσίνη Κουλούκουσα Αν. Καθηγήτρια emed.med.uoa.gr/eclass

2 Σπερματογένεση Αριθμός γαμετών Ωογένεση Κύρια χαρακτηριστικά: Συνεχής παραγωγή. Παρόλο που σχηματισμός των σπερματοζωαρίων αρχίζει από την εφηβεία και μετά, η παραγωγή τους υφίσταται μεγάλες διακυμάνσεις ως προς την ποιότητα και ποσότητα Τέσσερα λειτουργικά, μικρά (κεφαλή- 4 mm), κινητά σπερματοζωάρια στο τέλος της μείωσης Αποτελέσματα μείωσης Εμβρυϊκή περίοδος Κύρια χαρακτηριστικά: Παραγωγή όλων των ωοκυττάρων πριν τη γέννηση Συνεχής ελάττωση του αριθμού των ωοκυττάρων με έναρξη από την όψιμη εμβρυϊκή περίοδο. Εξάντληση της παροχής κατά την εμμηνόπαυση Ένα μεγάλο ακίνητο ωοκύτταρο (διάμετρος- 120 mm) και τρία συρρικνωμένα πολικά σωμάτια στο τέλος της μείωσης Απουσία μειωτικών διαιρέσεων Σχηματισμός σπερματογονίων από την ήβη και μετά Είσοδος στη μείωση και διακοπή στο στάδιο της δικτυοταινίας. Παραγωγή ολόκληρης της διαθέσιμης ποσότητας των ωογονίων

3 Σχηματική απεικόνιση εμβρύου ηλικίας 3 εβδομάδων, η οποία δείχνει τη θέση των αρχέγονων γεννητικών κυττάρων στο τοίχωμα του λεκιθικού ασκού, πλησίον της αλλαντοϊδας ΑΓΚ προέλευση από την επιβλάστη (εξωγοναδική θέση) Πρόδρομοι των γεννητικών κυττάρων του ενήλικα Μετά την εγκατάσταση στην ωοθηκική καταβολή, ένα μέρος από αυτά εκφυλίζεται

4 Στο ποντίκι, ανίχνευση ΑΓΚ στην επιβλάστη, ο σχηματισμός τους εξαρτάται από την επαγωγική επίδραση της BMP-4 από το εξωεμβρυϊκό εξώδερμα (άμνιο) Πολλαπλασιασμός των μεταναστευόντων ΑΓΚ σε απάντηση σε μιτογόνους παράγοντες όπως ο LIF και ο Steel Factor (προσδέτης του c-kit). Έκφραση από τα ΑΓΚ του Oct-4 Θετικά στην αλκαλική φωσφατάση

5 Στη διάρκεια της γαστριδίωσης τα ΑΓΚ διέρχονται μέσω της αρχικής ταινίας και εντοπίζονται στο εξωεμβρυϊκό μεσόδερμα πλησίον της αλλαντοϊδας. Κατόπιν ανιχνεύονται στο τοίχωμα του λεκιθικού ασκού, στη βάση του μίσχου της αλλαντοϊδας.

6 4η-6η εβδ.(τέλος) Στο ανθρώπινο έμβρυο μετανάστευση των ΑΓΚ από το οπίσθιο τοίχωμα του λεκιθικού ασκού προς το τοίχωμα του οπίσθιου εντέρου και από εκεί διαμέσου του ραχιαίου μεσεντερίου προς τις γοναδικές καταβολές 6η-9η εβδ. μετανάστευση στις γοναδικές καταβολές και διαφοροποίηση σε ωογόνια - ( ΑΓΚ εισέρχονται στις γοναδικές καταβολές), επαγωγή σχηματισμού των γονάδων στο ραχιαίο σωματικό τοίχωμα

7 Παραμονή αρχέγονων γεννητικών κυττάρων σε έκτοπες θέσειςμεσοθωράκιο, ιεροκοκκυγική περιοχή-στοματοφαρρυγική περιοχή και δημιουργία νεοπλάσματος που αποκαλείται τεράτωμα. Τα νεοπλάσματα αυτά περιέχουν υψηλής διαφοροποίησης ιστούς ( τρίχες, δέρμα, δόντια) Ιεροκοκκυγικό τεράτωμα Στοματοφαρυγγικό τεράτωμα

8 Ασυνεχής Ωογένεση Έναρξη στη διάρκεια της εμβρυϊκής ζωής ωογόνια μίτωση (9η εβδ έως τον 6ο μήνα) Σύνδεση των ωογονίων μεταξύ τους διαμέσου κυτταροπλασματικών γεφυρών που εξασφαλίζουν τη σύγχρονη είσοδο ενός κλώνου ωογονίων στη μείωση 12η εβδ.(ποσοστό) ωογονίων ωοκύτταρα πρωτογενή Έναρξη της μείωσης 1η αναστολή της μείωσης πρόφαση πρώτης μειωτικής διαίρεσης (διάρκεια έως και 50 χρόνια) πρωτογενή ωοκύτταρα Ο πυρήνας των αδρανών πρωτογενών ωοκυττάρων ευμεγέθης-υδαρής= βλαστικό κυστίδιο

9 Η πρόφαση της πρώτης μειωτικής διαίρεσης αρχίζει στο ανθρώπινο έμβρυο ΧΧ στο τέλος του πρώτου τριμήνου της κύησης Μετατροπή ωογονίων σε πρωτογενή ωοκύτταρα Είσοδος πρωτογενών ωοκυττάρων στο στάδιο της πρόφασης της μείωσης Ι την 12η εβδ. Στάδιο λεπτοταινίας, ζυγοταινίας, παχυταινίας (σύναψη ομόλογων χρωμοσωμάτων μεταξύ 14ης και 25ης εβδ., συναπτονηματικά συμπλέγματα) Στάδιο διπλοταινίας- χαλάρωση του συναπτονηματικού συμπλέγματος, μερικός διαχωρισμός κάθε ζεύγους των αδελφών χρωματίδων από το ομόλογό τους ζεύγος, χρωματίδες τετράδας με ευδιάκριτα τα χιάσματα, αδελφές χρωματίδες συνδεόμενες στο κεντρομερίδιο Λίγο πριν τη γέννηση όλα τα πρωτογενή ωοκύτταρα έχουν εισέλθει στο στάδιο της διπλοταινίας

10 Χρονική περίοδος σχηματισμού των ΑΓΚ/ωοθυλακίων Φάση Α. 6-8η εβδ. -Αύξηση και πολλαπλασιασμός των ΑΓΚ που περιβάλλονται από το κοιλωματικό επιθήλιο-αρχέγονες φυλετικές χορδές Φάση Β. 9η-22η εβδ. - Έκρηξη της αύξησης, σχηματισμός κυτταρικών κλώνων των ωογονίων. Σύνδεση των κυττάρων με κυτταρικές γέφυρες Φάση Γ. 12η -25η εβδ. -Μετατροπή των ωογονίων σε πρωτογενή ωοκύτταρα που εισέρχονται στη πρόφαση της πρώτης μειωτικής διαίρεσης Φάση Δ. 16η-29η εβδ. Παραμονή των πρωτογενών ωοκυττάρων στο στάδιο διπλοταινίας/δικτυοταινίας (στάδιο ανθεκτικότητας έναντι φυσικών και χημικών επιδράσεων, στάδιο παχυταινίας πιο ευπαθές). Δημιουργία αρχέγονων ωοθυλακίων Φάση Ε. Περίπου την 14η εβδ, έναρξη της ελάττωσης του αριθμού των ΑΓΚ καθώς και της ατρησίας σε όλα τα στάδια των ωοθυλακίων

11 Ωογένεση Κατά το μετασχηματισμό των ωογονίων σε πρωτογενή ωοκύτταρα, στο τέλος της πρόφασης Ι (στάδιο διπλοταινίας) το κάθε ένα περιβάλλεται από στιβάδα ατρακτοειδών κυττάρων και σχηματίζεται το αρχέγονο ωοθυλάκιο (16η εβδ) 3ος μήνας (τέλος) αρχέγονα ωοθυλάκια 5ος μήνας εμβρυϊκής ζωής αρχέγονα ωοθυλάκια σε κάθε ωοθήκη Μετά την εφηβεία συμπλήρωση της 1ης μείωσης πριν την ωορρηξία Άνιση μείωση δευτερογενές ωοκύτταρο και 1ο πολικό σωμάτιο Δεύτερη αναστολή της μείωσης στη μετάφαση της 2ης μειωτικής διαίρεσης. Απελευθέρωση της δεύτερης αναστολής κατά τη γονιμοποίηση ΑΓΚ - ωογόνιο - πρωτογενές ωοκύτταρο-πρωτογενές ωοκύτταρο στο στάδιο διπλοταινίας

12 Τα πρωτογενή ωοκύτταρα αντί να προχωρήσουν στο στάδιο της μετάφασης παραμένουν στη φάση της διπλοταινίας. Η μεγάλης χρονικής διάρκειας παραμονή των πρωτογενών ωοκυττάρων ση φάση διπλοταινίας αποκαλείται και στάδιο της δικτυοταινίας (αποπεριέλιξη χρωμοσωμάτων - δικτυωτή διάταξη χρωματίνης). Παραμονή μιας ομάδας πρωτογενών ωοκυττάρων σε ηρεμία (στάδιο ανάπαυσης μεταξύ πρόφασης και μετάφασης της μείωσης Ι) -μέχρι την ήβη Παραμονή ορισμένων πρωτογενών ωοκυττάρων στο στάδιο δικτυοταινίας έως και 40 χρόνια Ο πυρήνας κατά το στάδιο της δικτυοταινίας (στάδιο ανάπαυσης κατά τη διάρκεια της πρόφασης) ευμεγέθης και υδαρής, ονομάζεται βλαστικό κυστίδιο

13 Johnson J et al, Germline stem cells and follicular renewal in the postnatal mammalian ovary, Nature, 428: , 2004 To βασικό δόγμα της αναπαραγωγικής βιολογίας είναι ότι τα περισσότερα θήλεα στα θηλαστικά χάνουν την ικανότητα της ανανέωσης των αρχέγονων γεννητικών κυττάρων (γαμετών) κατά την εμβρυϊκή ζωή, έτσι ώστε κατά τη γέννηση το θήλυ άτομο να προικίζεται με μια σταθερή δεξαμενή γεννητικών κυττάρων (των ωοκυττάρων) εντοπισμένων στα ωοθυλάκια Τα πειράματα των παραπάνω ερευνητών έδειξαν στα ποντίκια ότι οι ωοθήκες των νεαρών και ενήλικων πειραματόζωων φέρουν μιτωτικά ενεργά βλαστικά γεννητικά κύτταρα που συνεχίζουν να ανανεώνουν de novo τα ωοκύτταρα και ωοθυλάκια στην ωοθήκη και μετά τη γέννηση. Το ρόλο των αρχέγονων γεννητικών κυττάρων παίζουν τα κύτταρα του επιφανειακού επιθηλίου της ωοθήκης

14 Η διαφοροποίηση των αρχέγονων γεννητικών κυττάρων σε ωογόνια αρχίζει λίγο μετά την άφιξή τους στην ωοθήκη. Έως τη 20-22η εβδ, πολλαπ/μός των ΑΓΚ και ωογονίων με μίτωση. Τον τρίτο μήνα της ανάπτυξης μερικά ωογόνια κύτταρα διαφοροποιούνται σε πρωτογενή ωοκύτταρα, τα οποία σχεδόν αμέσως εισέρχονται στην πρόφαση της πρώτης μειωτικής διαίρεσης.

15 Σχηματική απεικόνιση τμήματος ωοθήκης σε διάφορα στάδια της ανάπτυξης Α. Τον 4ο μήνα Β. Τον 7ο μήνα Γ. Κατά την γέννηση Η εμβρυϊκή ωοθήκη περιέχει κυρίως αρχέγονα ωοθυλάκια, αλλά και μερικά περισσότερο εξελιγμένα, πάντοτε όμως στο προ-αντρικό

16 Έχει προταθεί ότι η είσοδος στη μείωση αποτελεί και την αιτία της απώλειας μεγάλου αριθμού γεννητικών κυττάρων Κατά τη μετάβαση από τη μιτωτική διεργασία στη διαδικασία σχηματισμού απλοειδών κυττάρων η απόπτωση χαρακτηρίζεται ως σωτήριος μηχανισμός απομάκρυνσης ορισμένων παθολογικών γαμετών με χρωμοσωμικές ανωμαλίες

17 Ωογένεση και ανάπτυξη ωοθυλακίων Εμβρυϊκή περίοδος Περιγεννητική περίοδος Μετά τη γέννηση Μετά την εφηβεία Στο στάδιο της διπλοταινίας σταδιακή συσσώρευση του rrna και mrna (μητρικής προέλευσης) απαραίτητα για τα πρώτα στάδια της αυλάκωσης του γονιμοποιημένου ωαρίου, πριν τη έναρξη λειτουργίας του εμβρυϊκού γονιδιώματος

18 Ωογένεση-Αρχέγονο ωοθυλάκιο Ατρησία Από τον 5ο μήνα έναρξη της εκφύλισης ωογονίων και πρωτογενών ωοκυττάρων Στα νεογέννητα θήλεα περίπου πρωτογενή ωοκύτταρα σε κάθε ωοθήκη Η ατρησία συνεχίζεται κατά την παιδική ηλικία στην εφηβεία περίπου πρωτογενή ωοκύτταρα στις δύο ωοθήκες Από αυτά μόνο 400 καθίστανται δευτερογενή ωοκύτταρα και απελευθερώνονται κατά την ωορρηξία πρωτογενές ωοκύτταρο +πλακώδη επιθηλιακά κύτταρα=αρχέγονο ωοθυλάκιο Έκκριση από τα θυλακικά (κοκκιώδη) κύτταρα του αναστολέα της μείωσης (διακοπή της μείωσης στο στάδιο της διπλοταινίας) Εντός του ωοκυττάρου δραστηριότητα της Gs (πρωτεΐνη που προσδένει GTP), διατηρεί το στάδιο της μειωτικής διακοπής Οι ορμόνες του γεννητικού κύκλου του θήλεος ελέγχουν την ωοθυλακιογένεση, την ωοθυλακιορρηξία και την κατάσταση της μήτρας

19 Η γραφική παράσταση δείχνει τις εξαρτώμενες από την ηλικία της γυναίκας αλλαγές ως προς το συνολικό αριθμό των ωογονίων, των ωοκυττάρων καθώς και των ωοθυλακίων σε μια ωοθήκη

20 Εμβρυϊκή ζωή πρώτοι μήνες τις βρεφικής ηλικίας υψηλά ποσά γοναδοτροπινών διεγείρουν τη λειτουργία των ωοθηκών αλλά απουσία ωορρηξίας Oι FSH και LH αυξάνουν σημαντικά μεταξύ 10ης και 20ης εβδομάδας της εμβρυϊκής ανάπτυξης και στη συνέχεια η στάθμη τους μειώνεται σε χαμηλά επίπεδα λόγω της ανάπτυξης ευαισθησίας του υποθαλάμου στα κυκλοφορούμενα πλακουντιακά οιστρογόνα Μετά τη γέννηση ελάττωση των οιστρογόνων στην κυκλοφορία, αντιρροπιστική αύξηση των γοναδοτροπινών, μεγάλες διακυμάνσεις τα 2 έως 3 πρώτα χρόνια, το 4ο έτος σταθεροποιούνται σε χαμηλά επίπεδα

21 Προηβική περίοδος Ο μηχανισμός έναρξης της ήβης δεν είναι επακριβώς γνωστός. Οι υποθέσεις που διατυπώθηκαν είναι: Η έκλυση της ήβης αποδίδεται σε αλλαγή της ευαισθησίας του υποθαλαμο-υποφυσιακού συστήματος στην αρνητική παλίνδρομη δράση της οιστραδιόλης Υπάρχει αυξημένη ευαισθησία του υποθαλάμου στα κυκλοφορούμενα μικρά ποσά των γοναδικών στεροειδών, με αποτέλεσμα την καταστολή της έκκρισης της GnRH των γοναδοτροπινών (η υπόθεση αυτή δεν εξηγεί όλες τις περιπτώσεις, όπως τη γοναδική δυσγενεσία, όπου παρατηρείται εμφάνιση χαμηλών τιμών γοναδοτροπινών στη παιδική ηλικία) Ο υποθάλαμος δέχεται ανασταλτικά ερεθίσματα κατά την παιδική ηλικία που αίρονται κατά την ήβη Έλλειψη διεγερτικών ερεθισμάτων από β-αδρενεργικούς νευρώνες Πιθανός και ο ρόλος του λίπους του σώματος (η αναπαραγωγική λειτουργία επηρεάζεται από την ποσότητα του λίπους) και της λεπτίνης, που θεωρείται ότι αποτελεί το συνδετικό κρίκο μεταξύ του περιφερικού λίπους και του ΚΝΣ

22 Ο όρος αναπαραγωγικός κύκλος του θήλεος περιλαμβάνει τον Ωοθηκικό κύκλο, τον Εμμηνορρυσιακό κύκλο, τις ορμονικές αλλαγές που τους ρυθμίζουν και τις συναφείς κυκλικές αλλαγές των μαστών και του τραχήλου -Εμμηνορρυσιακή φάση (1 η - 5 η ημ) -Παραγωγική ή ωοθυλακική φάση (5 η -14 η ημ) -Ωορρηξία (14 η ημ) -Εκκριτική ή ωχρινική φάση (15 η -27 η ημ) -Ισχαιμική φάση (27 η -28 η ημ)

23 Γεννητικός ή αναπαραγωγικός κύκλος Αποτελεί τη συνισταμένη διεργασιών που λαμβάνουν χώρα ανάμεσα σε τρεις ανατομικές οντότητες Στον υποθαλαμο-υποφυσιακό άξονα Στην ωοθήκη Στη μήτρα Παλαιά άποψη Ο υποθάλαμος αποτελεί τον κεντρικό ρυθμιστή του κύκλου Νέα άποψη Η ωοθήκη ρυθμίζει την κυκλικότητα του κύκλου (Knobil E, 1974 ονόμασε την ωοθήκη πυελικό ρολόι ) Ο υποθάλαμος είναι ο ενορχηστρωτής της λειτουργικότητας του κύκλου, αλλά η ενδοκρινική κυκλικότητα αυτή καθ εαυτή αποτελεί τη συνισταμένη διαδικασιών που αρχίζουν και τελειώνουν στην ωοθήκη

24 Εμμηνορρυσιακός κύκλος Ο εμμηνορρυσιακός κύκλος αντιστοιχεί σε έναν ωοθηκικό κύκλο Η κυκλική εξέλιξη της ωοθήκης συνοδεύεται και από κυκλική εξέλιξη και της μήτρας που οδηγεί κάθε μήνα σε αιμορραγία της μήτρας, την εμμηνορρυσία Με την έναρξη της εφηβείας και στη διάρκεια της αναπαραγωγικής ζωής τα θήλεα παρουσιάζουν μηνιαίους γεννητικούς κύκλους που περιλαμβάνουν τις δραστηριότητες του υποθαλάμου, της υπόφυσης, των ωοθηκών, της μήτρας, των ωαγωγών, του κόλπου και του μαζικού αδένα Οι μηνιαίες αυτές αλλαγές προετοιμάζουν το αναπαραγωγικό σύστημα για την εμφύτευση του εμβρύου Η ορμόνη απελευθέρωσης των γοναδοτροπινών (GnRH) εκκρίνεται από τον υποθάλαμο, μέσω του πυλαίου συστήματος των αγγείων μεταφέρεται στην αδενοϋπόφυση και διεγείρει την έκλυση των γοναδοτροπινών, της FSH και LH

25 Ωοθηκικός κύκλος Οι FSH και LH προκαλούν κυκλικές αλλαγές στις ωοθήκες που αποτελούν τον ωοθηκικό κύκλο Περιλαμβάνει την ανάπτυξη των ωοθυλακίων (ωοθυλακική φάση ή πρωορρηκτική ή παραγωγική -χαρακτηρίζεται από έκκριση οιστραδιόλης) την ωορρηξία και το σχηματισμό του ωχρού σωματίου (ωχρινική φάση ή εκκριτική- χαρακτηρίζεται από έκκριση προγεστερόνης και μικρών ποσοτήτων οιστρογόνων) Σε κάθε κύκλο η FSH επάγει την ανάπτυξη αρκετών αρχέγονων ωοθυλακίων σε πρωτογενή. Ωστόσο μόνο ένα πρωτογενές ωοθυλάκιο αναπτύσσεται σε ώριμο και υφίσταται ωορρηξία Η ωοθηκική ανάπτυξη χαρακτηρίζεται από: Αύξηση και διαφοροποίηση του πρωτογενούς ωοκυττάρου Πολλαπλασιασμός των κοκκιωδών (θυλακικών) κυττάρων Σχηματισμός της διαφανούς ζώνης (από το ωοκύτταρο και τα κοκκιώδη κύτταρα) Ανάπτυξη των κυττάρων της θήκης

26 Ωοθηκικός κύκλος

27 Στάδια ωρίμανσης του ωοθυλακίου Αρχέγονο ωοθυλάκιο Πρωτογενές ωοθυλάκιο (μονόστιβο) Δευτερογενές ωοθυλάκιο (πολύστιβο) Η τοπικά παραγόμενη ενεργοποιητίνη (activin) (μέλος του παράγοντα μετασχηματισμού β) διεγείρει τον πολλαπλασιασμό των κοκκιωδών κυττάρων. Επαγωγή της δράσης της ενεργοποιητίνης από την FSH

28 1. Στρώμα ωοθήκης -2. αρχέγονο ωοθυλάκιο-3. Πρωτογενές ωοθυλάκιο (μονόστιβο) -4. Δευτερογενές ωοθυλάκιο (πολύστιβο), κύτταρα θήκης 5. Δευτερογενές ωοθυλάκιο (πολύστιβο), βασική μεμβράνη-6. δευτερογενές ωοθυλάκιο (πολύστιβο) -θυλακικά (κοκκιώδη) κύτταρα- 7. διαφανής ζώνη-8. Πυρήνας ωοκυττάρου

29 Σχηματική απεικόνιση ωριμάζοντος ωοθυλακίου Δευτερογενές ωοθυλάκιο (500μm) (κυστιώδες) Γρααφιανό ωοθυλάκιο (20mm), (αντρικό)

30

31

32 Σαρωτική ηλεκτρονική φωτομικρογραφία ενός ώριμου ωοθυλακίου στην ωοθήκη ποντικού

33 Σαρωτική ηλεκτρονική φωτομικρογραφία της επιφάνειας του ωοκυττάρου και του ακτινωτού στεφάνου μετά την πέψη της διαφανούς ζώνης Ύπαρξη χασματικών συνδέσεων και μικρολαχνών μεταξύ του ωοκυττάρου και των κοκκιωδών (θυλακικών) κυττάρων

34 We always thought that menstrual cycles and ovarian cycles were one and the same. It turns out they are just like two political parties -- sometimes they go along hand in hand for the good of the country and sometimes they go along their separate ways.

35 Ωοθηκική στεροειδογένεση σύμφωνα με τη «θεωρία των δύο κυττάρων» (των κοκκιωδών κυττάρων και των κυττάρων της έσω θήκης) FSH (παραγωγική φάση) ανάπτυξη ωοθυλακίου Εμφάνιση υποδοχέων της FSH στα κοκκιώδη κύτταρα οιστρογόνα σχηματισμός ωοθυλακίων με άντρο (δευτερογενές ωοθυλάκιο) κύτταρα έσω θήκης-υποδοχείς για την LH -παράγουν ανδρογόναδιαμέσου της βασικής μεμβράνης στα κοκκιώδη κύτταρα FSH αρωματάση ανδρογόνα οιστρογόνα (Οιστρογόνα επάγουν το σχηματισμό υποδοχέων για την LH στα κοκκιώδη κύτταρα)

36 Λειτουργικές διεργασίες στα ωοθυλάκια εξαρτώμενες από παράγοντες που ανταλλάσσονται μεταξύ των πρωτογενών ωοκυττάρων και των κοκκιωδών κυττάρων Λειτουργίες των ωοκυττάρων εξαρτώμενες από παράγοντες με προέλευση από τα κοκκιώδη κύτταρα Μεταβολισμός Αύξηση Μειωτική διακοπή Ωρίμανση Λειτουργίες των κοκκιωδών κυττάρων εξαρτώμενες από παράγοντες με προέλευση από τα ωοκύτταρα Πολλαπλασιασμός Διαφοροποίηση Ωοθυλακική οργάνωση Διεύρυνση του ωοφόρου λοφιδίου

37 Συνεργασία πρωτογενούς ωοκυττάρου-κοκκιώδους κυττάρου

38

39

40 Ωρίμανση του ωοκυττάρου Γρααφιανό ωοθυλάκιο Πρωτογενές ωοκύτταρο Ο πυρήνας του πρωτογενούς ωοκυττάρου (2N, 4C) του γρααφιανού ωοθυλακίου (περίπου 2 ημέρες πριν την αιχμή της LH εισέρχεται από το στάδιο της δικτυοταινίας στη φάση της διακίνησης (φάση πρόφασης της μείωσης Ι) και προετοιμάζεται για τη συμπλήρωση της μείωσης Ι που πυροδοτείται από την αιχμή της LH, ακολουθεί ρήξη μεμβράνης του βλαστικού κυστιδίου)

41 15 ώρες μετά την αιχμή της LH 18 ώρες μετά την αιχμή της LH Αποτελέσματα ωοθυλακιορρηκτικής αιχμής της LH (14η ημέρα του έμμηνου κύκλου-τέλος της παραγωγικής φάσης) Στο ωοκύτταρο- Λήξη της μείωσης Ι και σχηματισμός του δευτερογενούς ωοκυττάρου (1Ν,2C) και του πρώτου πολικού σωματίου (εξαφάνιση των χασματικών συνδέσεων και απόσυρση των αποφυάδων των κοκκιωδών κυττάρων προς τη διαφανή ζώνη Σχηματισμός περιλεκιθικού χώρου μεταξύ ωοκυττάρου και διαφανούς ζώνης απαραίτητος για τη διαίρεση του ωοκυττάρου και τη φιλοξενία του πολικού σωματίου

42 21 ώρες μετά την αιχμή της LH 35 ώρες μετά την αιχμή της LH, Χαλάρωση της σύνδεσης μεταξύ των κοκκιωδών κυττάρων στην περιοχή του ωοφόρου λοφιδίου και πολλαπλασιασμός των κοκκιωδών κυττάρων Διακοπή στο στάδιο της μετάφασης (φάση της μιτωτικής ατράκτου)

43 Έναρξη της μείωσης ΙΙ και 3 ώρες πριν την ωορρηξία 2η μειωτική διακοπή στο στάδιο της μετάφασης (φάση της μιτωτικής ατράκτου) Ωρίμανση του κυτταροπλάσματος του ωοκυττάρου και σύνθεση των μορίων και δομών απαραιτήτων για τη γονιμοποίηση Αύξηση της προγεστερόνης στο ωοθυλακικό υγρό λόγω αυξημένης παραγωγής της από τα κοκκιώδη κύτταρα. Κατά την ωορρηξία η προγεστερόνη εισέρχεται στους ωαγωγούς και δημιουργεί μια κλίση συγκέντρωσης για την προσέλκυση των σπερματοζωαρίων Οι παραπάνω διεργασίες συντελούν στη σωστή τοποθέτηση του ωαγωγού πάνω από την επιφάνεια της ωοθήκης, τη ρήξη του τοιχώματος του ωοθυλακίου και τη ροή του ωοθυλακικού υγρού με το ωοκύτταρο στον ωαγωγό Την αναστολή ωρίμανσης των υπολοίπων ωοθυλακίων

44

45 Εξελικτική φάση ωοθυλακίων Επιστράτευση Επιλογή Επικράτηση Ωοθυλακιορρηξία Ωχρινοποίηση Ατρησία Η επιστράτευση των ωοθυλακίων στην αυξητική τροχιά δεν εγγυάται την ωοθυλακιορρηξία. Η συντριπτική πλειοψηφία των ωοθυλακίων καταλήγει σε ατρησία (γενετικά προγραμματισμένη κυτταρική απόπτωση), ενώ η ωοθυλακιορρηξία αποτελεί εξαίρεση

46 Ορμονική λειτουργία ωοθυλακίου Στεροειδείς ορμόνες Οιστραδιόλη και οιστρόνη Προγεστερόνη και 17-υδροξυπρογεστερόνη Μικρά ποσά ανδρογόνων(δ4- ανδροστενδιόνη Πρωτεϊνικές ορμόνες Ανασταλτίνη (inhibin A, B) Ακτιβίνη ή ενεργοποιητίνη (activin) Φολιστατίνη ή θυλακιοστατίνη (follistatin)

47 Οιστραδιόλη-Διπλή δράση (ενεργοποιεί αρνητικό ή/και θετικό Μηχανισμό Παλίνδρομης Αλληλορύθμισης) Μέτριες συγκεντρώσεις οιστραδιόλης αναστέλλουν την απελευθέρωση των γοναδοτροπινών, ενώ συγχρόνως ενισχύουν τη βιοσύνθεση τους δρώντας συνεργιστικά με την GnRH (αρχική αρνητική παλίνδρομη ρύθμιση) Υψηλές συγκεντρώσεις οιστραδιόλης ή παρατεταμένη χρονικά δράση τους διεγείρουν την έκλυση των γοναδοτροπινών (όπου είχε προηγηθεί η έντονη βιοσύνθεσή τους) (θετική παλίνδρομη ρύθμιση)

48 Εκτός από τον αρνητικό μηχανισμό παλίνδρομης αλληλορύθμισης της οιστραδιόλης και προγεστερόνης στο ΚΝΣ, τα δύο αυτά στεροειδή, και κυρίως η οιστραδιόλη, έχουν δυνατότητα άσκησης θετικού μηχανισμού παλίνδρομης αλληλορύθμισης (ΜΠΑ) αύξηση γοναδοτροπινών Όταν η στάθμη της οιστραδιόλης φθάσει για ορισμένες ώρες (48-50 ώρες) ένα συγκεκριμένο ουδό (200pg/ml) εκκριτική αιχμή της LH και μικρότερη για την FSH

49 Υψηλά επίπεδα των οιστρογόνων ασκούν θετική παλίνδρομη ρύθμιση στον υποθάλαμο και πρόσθιο λοβό της υπόφυσης, αύξηση της έκκρισης των GnRH και LH

50

51 Α. Σχηματική παράσταση της ωοθυλακιογένεσης και της ωορρηξίας στην ωοθήκη. Β. Σαρωτική ηλεκτρονική - μικροφωτογραφία ενεργοποιημένου ωοθυλακίου πριν την ωορρηξία.

52 Έκκριση παράγοντα(ντων) από το ωοκύτταρο μέσω χασματικών συνδέσεων στα κύτταρα του ωοφόρου λοφιδίου τα οποία απαντούν στις γοναδοτροπίνες και εκκρίνουν υαλουρονικό οξύ Αιχμή της LH-FSH διεύρυνση ωοφόρου λοφιδίου ακτινωτός στέφανος έκκριση ΕΘΟ (υαλουρονικό οξύ) διόγκωση της μάζας των κυττάρων του ακτινωτού στεφάνου ρύθμιση της εξέλιξης της μείωσης ρύθμιση της ωοθυλακιορρηξίας μεταφορά ωοκυττάρου στον ωαγωγό γονιμοποίηση Πρώιμη ανάπτυξη ζυγώτη κυστικά ωοθυλάκια=άντρο με ωοθυλακικό υγρό (προέλευση από τα κοκκιώδη κύτταρα και κατόπιν διίδρωμα του πλάσματος, ένζυμα, FSH-LH, στεροειδή,πρωτεογλυκάνες)

53 Ωορρηξία Συνεργιστική δράση των γοναδοτροπινών, ωοθηκικών στεροειδών και πεπτιδίων Η αυξημένη LH επάγει τη βιοσύνθεση c-amp που: επάγει την ωχρινοποίηση και την επανέναρξη της μειωτικής διαίρεσης Εξουδετέρωση των τοπικών ανασταλτικών παραγόντων (αναστολέα της ωχρινοποίησης και αναστολέα της ωρίμανσης του ωοθυλακίου) Με την ωχρινοποίηση αύξηση της προγεστερόνης : Δραστηριοποίηση των πρωτεολυτικών ενζύμων (πρωτεάσες ινοβλαστών) που επάγουν την ευθραυστότητα του ωοθυλακικού τοιχώματος, στίγμα Με τη σύγχρονη αύξηση της FSH Παραγωγή προσταγλανδινών (PG) (προκαλούν σύσπαση των λείων μυϊκών ινών), ενεργοποιητή του πλασμινογόνου και υαλουρονικού οξέος (προκαλεί αποκόλληση το ωοφόρου λοφιδίου), αύξηση της ενδοωθυλακικής πίεσης, πρόκληση ωορρηξίας

54

55 Διακοπή της παροχής αίματος στην περιοχή της ωοθήκης γειτονικά του διογκωμένου ωοθυλακίου. 1. Ωαγωγός, 2. Κροσσοί, 3.Ωοθήκη 4. Ωοθυλάκιο, 5. Στίγμα Η περιοχή αυτή του βλαστικού επιθηλίου της ωοθήκης γνωστή ως στίγμα ανυψώνεται και κατόπιν υφίσταται ρήξη

56 Η αιχμή της LH προκαλεί την ωορρηξία Μετατροπή του ωοθυλακίου σε ωχρό σωμάτιο Διαρκεί 1-3 ημέρες (συγκ. 20mUl/ml και περισσότερο) Ακολουθείται από μια αιχμή της FSH που είναι βραχύτερη και μικρότερου ύψους (8 mul/ml)

57 Δράση οιστραδιόλης Η οιστραδιόλη διεγείρει τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων της κοκκιώδους στιβάδας Προκαλεί αύξηση των υποδοχέων της FSH Υποδοχείς οιστρογόνων=εrβ και ERα συνδεδεμένοι με τις πρωτεϊνες θερμικού shock H κλωνοποίηση του ERβ οδήγησε στην κατασκευή συνθετικών ουσιών με εκλεκτική διεγερτική ή ανασταλτική οιστρογονική δράση, αναλόγως του ιστού στον οποίο απευθύνονται Selective estrogen receptor modulatorsραλοξιφαίνη, κλομιφαίνη, ταμοξιφαίνη (ισοεκλεκτικοί αγωνιστές ή ανταγωνιστές των οιστρογόνων). Παρουσιάζουν εκλεκτική δράση στα οστά ή στο καρδιαγγειακό σύστημα, χωρίς να δρουν στο ενδομήτριο ή στο μαστό

58 Οι FSH και LH διεγείρουν την παραγωγή οιστρογόνων από τα θυλακικά (κοκκιώδη) κύτταρα Τα οιστρογόνα παρουσιάζουν τουλάχιστον πέντε κύριες δραστηριότητες στη ρύθμιση της περαιτέρω εξέλιξης του εμμηνορρυσιακού κύκλου Πολλαπλασιασμός και αγγειοβριθές ενδομήτριο Υδαρής τραχηλική βλέννα για τη διευκόλυνση της εισόδου του σπερματοζωαρίου στη γεννητική οδό του θήλεος Αύξηση του αριθμού των υποδοχέων για την FSH στα κοκκιώδη κύτταρα των ώριμων ωοθυλακίων, ενώ δράση στην υπόφυση για ελάττωση της παραγωγής της FSH. Διέγερση των κοκκιωδών κυττάρων για έκκριση της ανασταλτίνης Β, αναστολή της έκκρισης FSH Σε μέτριες συγκεντρώσεις αναστέλλουν την παραγωγή της LH, αλλά σε υψηλές τη διεγείρουν Σε πολύ μεγάλες συγκεντρώσεις και για μακρόχρονη δράση δρουν στον υποθάλαμο και διεγείρουν την έκκριση του GnRH

59 Αυξητικοί παράγοντες IGF-I κύτταρα θήκης IGF-II κύτταρα κοκκιώδους στιβάδας αυτοκρινική -παρακρινική δράση ενισχύουν τη δράση της οιστραδιόλης και FSH Άλλοι αυξητικοί παράγοντες, όπως οι EGF(epidermal growth factor), FGF(fibroblast growth factor), PDGF (platelet derived growth factor) ανιχνεύονται στα κύτταρα της έσω θήκης του ωοθυλακίου και στο ωχρό σωμάτιο και με παρακρινική δράση επηρεάζουν θετικά ή αρνητικά τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων και τη στεροειδογένεση Ο παρακρινικός παράγοντας GDF9 (μέλος της TGF-β οικογένειας) (προέλευση από το ωοκύτταρο) διεγείρει τον πολλαπλασιασμό των κοκκιωδών κυττάρων Τα θυλακικά κύτταρα εκκρίνουν αυξητικούς παράγοντες και παράγοντες διαφοροποίησης (TGF-β2, VEGF, leptin, FGF2) που επάγουν την αύξηση του ωοκυττάρου και την είσοδο αγγείων στην περιοχή των θυλακικών κυττάρων Τα κύτταρα της θήκης εκκρίνουν ένα παράγοντα αγγειογένεσης, επαγωγή ανάπτυξης αγγείων στη στιβάδα της θήκης

60 Επιλογή ωοθυλακίου Στην έναρξη του κύκλου αύξηση της FSH, επιστράτευση 6-12 πρωτογενών ωοθυλακίων και παραγωγή αυξημένων ποσοτήτων οιστραδιόλης, ακολουθεί ελάττωση της FSH Επιλεγμένο ωοθυλάκιο (8mm,διάμ.)-καλύτερα εφοδιασμένο με υποδοχείς στην FSH, προηγμένη φάση ανάπτυξης-ανεξάρτητο της δράσης της FSH-εκκρίνει ανασταλτίνη B που καταστέλλει την έκκριση της FSH προκαλώντας την εκφύλιση των υπόλοιπων ωοθυλακίων. Πιθανή η έκκριση από το επιλεγμένο ωοθυλάκιο ανασταλτικής ουσίας που προκαλεί άμεσα την εκφύλιση των υπολοίπων ωοθυλακίων.

61 Επικράτηση Αναπάντητο το ερώτημα εάν η κυριαρχία του ωοθυλακίου είναι επίκτητος ή προϋπάρχει σαν βιολογικό πλεονέκτημα του συγκεκριμένου ωοθυλακίου έναντι των υπολοίπων επιστρατευμένων Η μείωση της έκκρισης της FSH σημαντική για την επικράτηση (dominance) του επιλεγέντος ωοθυλακίου σε κυρίαρχο (dominant) Η εξελικτική φάση του ωοθυλακίου εξαρτάται απόλυτα από τις γοναδοτροπίνες Η δράση της FSH απαραίτητη και αναγκαία για να φθάσει το ωοθυλάκιο σε ωοθυλακιορρηξία Η μελλοντική πορεία κάθε προ-αντρικού, περι-αντρικού ή αντρικού ωοθυλακίου εξαρτάται από τη λεπτή ισορροπία μεταξύ της οιστραδιόλης και της ανδροστενεδιόνης Η δυνατότητα κάθε ωοθυλακίου σε περαιτέρω εξέλιξη και αποφυγή της ατρησίας εξαρτάται από την ικανότητά του να μετατρέπει το αρχικό ανδρογονικό περιβάλλον σε οιστρογονικό

62 Το επιλεγμένο ωοθυλάκιο Παρουσία FSH και οιστραδιόλης στο άντρο Η οιστραδιόλη επιδρά θετικά στον πολλαπλασιασμό των κοκκιωδών κυττάρων, μεγαλύτερη σύνθεση οιστραδιόλης Η ενδοκρινική και παρακρινική δράση των ορμονών αναστέλλει την εξέλιξη των υπολοίπων ωοθυλακίων -ατρησία Αναστολή της απελευθέρωσης της FSH λόγω της αρνητικής παλίνδρομης δράσης της αυξημένης ποσότητας της οιστραδιόλης στο ωοθυλακικό υγρό και στην αιματική κυκλοφορία Η αύξηση της προγεστερόνης στο ωοθυλακικό υγρό προάγει την ωρίμανση του ωοκυττάρου λίγο πριν την ωορρηξία Αντισυλληπτικά χάπια -χορήγηση συνθετικών παραγώγων οιστραδιόλης και προγεστερόνης από την πρώτη ημέρα του εμμηνορρυσιακού κύκλου, παρατηρείται μόνο αρνητικός μηχανισμός παλίνδρομης αλληλορύθμισης Αντίθετα η χορήγηση FSH από την πρώτη ημέρα του κύκλου προκαλεί την ανάπτυξη πολλών ωοθυλακίων και πολυωοθυλακιορρηξία -εξωσωματική γονιμοποίηση

63 Οι ενδοωθυλακικές συνθήκες των στεροειδών και των πεπτιδίων στο επιλεγμένο ωοθυλάκιο το θωρακίζουν έναντι της μειωμένης στάθμης της FSH Στο κυρίαρχο ωοθυλάκιο μεγάλος αριθμός υποδοχέων της FSH, αν και παρατηρείται ελάττωση της FSH δεν επηρεάζεται η αρωματοποίηση στις μικρότερες συγκεντρώσεις της FSH

64 Κυρίαρχο ωοθυλάκιο Η μειωμένη συγκέντρωση της FSH εξισορροπείται από τα ενδοωθυλακικά πεπτίδια όπως ο: Ενδοθηλιακός αγγειακός αυξητικός παράγοντας (vascular endothelial growth factor, VEGF) - κινητοποιεί την FSH Η ενεργοποιητίνη ισχυροποιεί την παραγωγή της οιστραδιόλης από την FSH και τον πολλαπλασιασμό των κοκκιωδών κυττάρων Ο IGF-Ι (Insulin growth factor) (παρόμοιος της ινσουλίνης αυξητικός παράγοντας) επηρεάζει θετικά τη δραστηριότητα της FSH, την παραγωγή ανδροστενδιόνης, αύξηση των κοκκιωδών κυττάρων H FSH και η οιστραδιόλη αυξάνουν την παραγωγή του IGF-Ι

65 Στο κυρίαρχο ωοθυλάκιο ο αυτοτροφοδοτούμενος ενδοωθυλακικός μηχανισμός συντελεί στην αυξημένη βιοσύνθεση οιστραδιόλης χωρίς τη συμμετοχή της υπόφυσης, παρά τη μειωμένη συγκέντρωση της FSH Τα κύτταρα της θήκης του επιλεγέντος ωοθυλακίου δεσμεύουν μεγαλύτερες ποσότητες της LH

66 Απόκτηση υποδοχέων για την LH από τα κοκκιώδη κύτταρα του ωοθυλακίου έτοιμου προς ωορρηξία. Αύξηση της προγεστερόνης, προάγει την ωρίμανση του ωοκυττάρου πριν την ωορρηξία Τα οιστρογόνα και η ανασταλτίνη από το κυρίαρχο ωοθυλάκιο προκαλούν ελάττωση της έκκρισης της FSH με αποτέλεσμα τα λιγότερο αναπτυγμένα ωοθυλάκια να υφίστανται ατρησία

67 Ατρησία ωοθυλακίων Ο ρυθμός ατρησίας ακολουθεί διφασικό πρότυπο Ο αριθμός (στα χρόνια) των ωοθυλακίων αποτελεί ουδό, όπου κατόπιν ό ρυθμός ατρησίας είναι εκθετικός Oι αναπαραγωγικές διεργασίες καθορίζονται από ελάττωση της ποιότητας και ποσότητας της δεξαμενής των ωοθυλακίων που βρίσκονται σε φάση ηρεμίας (ωοθυλακική υπόθεση) Όταν η ποιότητα και ποσότητα των ωοθυλακίων με άντρο ελαττωθεί κάτω από ένα κρίσιμο ουδό, ακολουθεί η ελάττωση της ανασταλτίνης Β (inhibin B) και αύξηση της FSH Πρόσφατα ανακαλύφθηκε μια ουσία επαγόμενη από τις γοναδοτροπίνες, η neural apoptosis inhibitory protein (NAIP) που αναστέλλει την απόπτωση στα κοκκιώδη κύτταρα. Εντοπίζεται σε όλα τα αυξανόμενα ωοθυλάκια αλλά όχι σε αυτά που βρίσκονται σε απόπτωση

68 Δεν έχει ακόμη διευκρινισθεί: εάν η ποιότητα της διαφοροποίησης των ωοθυλακίων καθορίζεται κατά την εμβρυϊκή ζωή ή επιδεινώνεται με την αύξηση της ηλικίας της μητέρας ή παρεμποδίζεται από την ελαττωματική ωοθυλακική λειτουργία Έχει προταθεί το μοντέλο ότι με την αύξηση της ηλικίας της γυναίκας προκαλούνται μεταβολές στον κυτταρικό κύκλο και στην πρωτεϊνική φωσφορυλίωση των ωοκυττάρων

69 Αύξηση της FSH (στα χρόνια) Επιτάχυνση της ατρησίας Αύξηση του ποσοστού των αυξανόμενων ωοθυλακίων που θα φθάσουν το στάδιο επιλογής Ελάττωση της ωοθυλακικής φάσης Αύξηση του ποσοστού γέννησης διζυγωτικών διδύμων Η ελάττωση της ποιότητας των ωοθυλακίων συμπίπτει χρονικά με την αυξανόμενη συχνότητα αποβολών και γέννησης παιδιών με χρωμοσωμικές ανωμαλίες μετά τα 35 χρόνια

70 ΚΥΚΛΙΚΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΟΡΜΟΝΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΟΜΕΝΗ Ενδομητρίου Τραχήλου Κόλπου Βασικής θερμοκρασίας

71 Μήτρα Μυώδες όργανο Επενδύεται από κυλινδρικό επιθήλιο Το κατώτερο άκρο της εκβάλλει μέσα στον κόλπο Το σώμα της μήτρας στενεύει από τον πυθμένα (κυρτό άνω μέρος της μήτρας ) προς τον ισθμό (στενό τμήμα μήκους 1 cm μεταξύ σώματος και τραχήλου) πυθμένας ίδια σώμα ιστολογική δομή τράχηλος διαφορετική δομή

72 Σώμα-πυθμένας της μήτρας Επένδυση του σώματος και του πυθμένα από εξειδικευμένο βλεννογόνο, το ενδομήτριο αδένες και στηρικτικό στρώμα Φέρουν παχέα τοιχώματα από δέσμες λείου μυϊκού ιστού (μυομήτριο) τρείς ασαφώς καθοριζόμενες στιβάδες λείου μυ ορμονοευαίσθητο στην εγκυμοσύνη υπερτροφία και υπερπλασία

73 Εμμηναρχή-εμμηνορρυσιακός κύκλος Υποθάλαμος (5η μέρα του έμμηνου κύκλου) πεπτιδική ορμόνη έκλυσης των γοναδοτροπινών (GnRH) Υπόφυση (έκκριση γοναδοτροπινών-lh, FSH) σε κάθε ωοθηκικό κύκλο 5-15 ωοθυλάκια εισέρχονται στη διεργασία της ωοθυλακιογένεσης αύξηση της FSH

74 Ορμονικός έλεγχος του εμμηνορρυσιακού κύκλου Η ανάπτυξη των ωοθυλακίων και η στεροειδογένεση ελέγχονται από τις γοναδοτροπίνες (FSH και LH), εν μέρει από τα στεροειδή των ωοθηκών και από τις αυτοκρινείς και παρακρινείς εκκρίσεις των κοκκιωδών κυττάρων των ωοθυλακίων Η FSH διεγείρει την ανάπτυξη των ωοθυλακίων και τη παραγωγή οιστρογόνων από τα κοκκιώδη κύτταρα Η LH διεγείρει την περαιτέρω ανάπτυξη των ωοθυλακίων, πυροδοτεί την ωορρηξία και επάγει την ανάπτυξη του ωχρού σωματίου και την έκκριση από αυτό κυρίως προγεστερόνης, οιστρογόνων, ρελαξίνης και ανασταλτίνης (ινχιμπίνης)

75 Σχηματική απεικόνιση των μεταβολών του ενδομητρίου κατά τη διάρκεια ενός κανονικού εμμηνορρυσιακού ή ενδομητρικού κύκλου

Αναπαραγωγική φυσιολογία στη γυναίκα

Αναπαραγωγική φυσιολογία στη γυναίκα Αναπαραγωγική φυσιολογία στη γυναίκα H παραγωγή του θηλυκού γαµέτη (ωαρίου) και η επακόλουθη απελευθέρωση του από την ωοθήκη (ωορρηξία ή ωοθυλακιορρηξία) είναι κυκλική. Το κυκλικό αυτό σχέδιο ισχύει ουσιαστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει ανθρώπινο σπερματοζωάριο.

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει ανθρώπινο σπερματοζωάριο. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΤΗΡ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΤΜΗΜΑ:... ΑΡ. ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ. 2. (α) Ποια μέρη του γεννητικού συστήματος του άνδρα δείχνουν οι αριθμοί 1-8 στο σχήμα;

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ. 2. (α) Ποια μέρη του γεννητικού συστήματος του άνδρα δείχνουν οι αριθμοί 1-8 στο σχήμα; ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ 1. (α) Τι αντιπροσωπεύουν οι αριθμοί 1-6 στο σχήμα; (β) Εξηγήστε τι είναι τα ωοθυλάκια και ποιος είναι ο ρόλος τους. (γ) Σε ποιο μέρος του γεννητικού συστήματος της γυναίκας αρχίζει η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η αναπαραγωγή είναι μία χαρακτηριστική λειτουργία, η μόνη που δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση του ίδιου του οργανισμού αλλά για τη διαιώνιση του είδους. Η αναπαραγωγή στον

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 12. Α. ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΚΕΝΟΥ Συμπληρώστε σε κάθε κενό τη λέξη που ταιριάζει σωστά.

Κεφάλαιο 12. Α. ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΚΕΝΟΥ Συμπληρώστε σε κάθε κενό τη λέξη που ταιριάζει σωστά. Κεφάλαιο 12 Α. ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΚΕΝΟΥ Συμπληρώστε σε κάθε κενό τη λέξη που ταιριάζει σωστά. 1. Τα επιθηλιακά κύτταρα του τοιχώματος του ωοθυλακίου παράγουν 2. Ο ενδομήτριος κύκλος ελέγχεται ορμονικά από 3.

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις θεωρίας. 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό

Ερωτήσεις θεωρίας. 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό Ερωτήσεις θεωρίας 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό 1. Ποια είναι τα βασικά είδη ιστών του ανθρώπινου οργανισμού; Τα βασικά είδη ιστών του ανθρώπινου οργανισμού είναι ο επιθηλιακός, ο μυικός, ο

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Ενήβωση - Εφηβεία Puberty - Adolescence Puberty vs. Adolescence Ενήβωση vs. Εφηβεία 12-15 y 12- >>15

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Γυναικεία Ορµονικά Προφίλ (για την αναπαραγωγική και περιεµµηνοπαυσιακή ηλικία) Οι ωοθήκες βρίσκονται στο δεξιό και αριστερό τµήµα της πυελική κοιλότητας, πλησίον της µήτρας και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Λειτουργία απαραίτητη για τη διαιώνιση του είδους. Προϋποθέτει την ύπαρξη δύο φύλων. Το αναπαραγωγικό σύστημα κάθε φύλου έχει ιδιαίτερα ανατομικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά.

Διαβάστε περισσότερα

ΓENNHTIKO ΣYΣTHMA ΘHΛEOΣ

ΓENNHTIKO ΣYΣTHMA ΘHΛEOΣ ΓENNHTIKO ΣYΣTHMA ΘHΛEOΣ Παράγει τους απλοειδείς γαµέτες δέχεται τους απλοειδείς γαµέτες άρρενος προσφέρει κατάλληλο περιβάλλον για την γονιµοποίηση προσφέρει κατάλληλο σωµατικό - ορµονικό περιβάλλον για

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ-ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ-ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ-ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11208 Ι. Ένα από τα τμήματα του αναπαραγωγικού συστήματος του άνδρα είναι η εκφορητική οδός του σπέρματος η οποία ξεκινά από την επιδιδυμίδα

Διαβάστε περισσότερα

Γονιμοποίηση αναγνώριση και συνένωση ωαρίου-σπερματοζωαρίου φραγμός στην πολυσπερμία μετα μετ βολική ενεργο ενεργο ο π ίηση

Γονιμοποίηση αναγνώριση και συνένωση ωαρίου-σπερματοζωαρίου φραγμός στην πολυσπερμία μετα μετ βολική ενεργο ενεργο ο π ίηση Γονιμοποίηση αναγνώριση και συνένωση ωαρίου-σπερματοζωαρίου φραγμός στην πολυσπερμία μεταβολική ενεργοποίηση του αυγού ανακατατάξεις στα συστατικά του αυγού σχηματισμός του διπλοειδή πυρήνα του ζυγωτού

Διαβάστε περισσότερα

Παθολογία Αναπαραγωγής Βοοειδών

Παθολογία Αναπαραγωγής Βοοειδών Παθολογία Αναπαραγωγής Βοοειδών 1 Ο οιστρικός κύκλος Πρόοιστρος Οίστρος Μέτοιστρος Δίοιστρος 2 Πρόοιστρος Ημέρα 17 με 20 Εκφύλιση του ωχρού σωματίου του προηγούμενου οιστρικού κύκλου και μείωση της συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργίες μαστού. Σύνθεση γάλακτος Έκκριση γάλακτος ΑΔΑΜΙΔΗΣ Δ. "ΜΙΛΕΝΑ ΡΟΥΖΚΟΒΑ 2014"

Λειτουργίες μαστού. Σύνθεση γάλακτος Έκκριση γάλακτος ΑΔΑΜΙΔΗΣ Δ. ΜΙΛΕΝΑ ΡΟΥΖΚΟΒΑ 2014 Λειτουργίες μαστού Σύνθεση γάλακτος Έκκριση γάλακτος Στάδια Ανάπτυξης Μαστού εφηβεία ενήλικη εγκυμοσύνη γαλουχία απογαλακτισμός λόβια Θηλαία άλω Θηλή λίπος Γαλακτοφόροι πόροι Μυοεπιθηλιακά κύτταρα (ωκυτοκίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ 1) ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΣΤΟΝ ΑΡΙΘΜΟ ΤΩΝ ΧΡΩΜΟΣΩΜΑΤΩΝ ΕΥΠΛΟΕΙΔΙΑ: ΚΑΘΕ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΟ ΤΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ Ν (ΑΠΛΟΕΙΔΕΣ ΓΟΝΙΔΙΩΜΑ) 3Ν ΑΥΘΟΡΜΗΤΕΣ ΑΠΟΒΟΛΕΣ 4Ν τριπλοειδία Α) Γονιμοποίηση ωαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης.

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης. ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1o 1. δ 2. β 3. β 4. γ 5. δ ΘΕΜΑ 2o 1. Σχολικό βιβλίο, σελ.

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό Σεμινάριο «Έρευνα στην γυναικεία αναπαραγωγή» - Α Κύκλος Μαθημάτων - Μεθοδολογία έρευνας

Μεταπτυχιακό Σεμινάριο «Έρευνα στην γυναικεία αναπαραγωγή» - Α Κύκλος Μαθημάτων - Μεθοδολογία έρευνας Μεταπτυχιακό Σεμινάριο «Έρευνα στην γυναικεία αναπαραγωγή» - Α Κύκλος Μαθημάτων - Μεθοδολογία έρευνας Η συμβολή του Παθολογοανατόμου στην έρευνα της γυναικείας αναπαραγωγής 1. Στοιχεία μορφολογίας και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 10: Κυτταρική Διαίρεση

Ενότητα 10: Κυτταρική Διαίρεση Ενότητα 10: Κυτταρική Διαίρεση Κυτταρική διαίρεση: παραγωγή γενετικά πανομοιότυπων θυγατρικών κυττάρων Κυτταρική διαίρεση Μονοκύτταροι οργανισμοί: η διαίρεση του κυττάρου συνεπάγεται αναπαραγωγή ολόκληρου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΕΡΗΧΟΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΑ ΚΟΡΙΤΣΙΑ ΚΑΙ ΚΟΡΙΤΣΙΑ ΜΕ ΠΡΩΙΜΗ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΗΜΕΙΩΝ ΕΦΗΒΕΙΑΣ Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ

ΜΕΛΕΤΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΕΡΗΧΟΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΑ ΚΟΡΙΤΣΙΑ ΚΑΙ ΚΟΡΙΤΣΙΑ ΜΕ ΠΡΩΙΜΗ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΗΜΕΙΩΝ ΕΦΗΒΕΙΑΣ Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΘ. Σ. ΗΜΗΤΡΙΑ ΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΕΤΟΣ 2007-2008

Διαβάστε περισσότερα

3/12/2014. Εξωσωµατική γονιµοποίηση (IVF) Πτωχές Απαντήτριες. Αίτια πτωχής απάντησης ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

3/12/2014. Εξωσωµατική γονιµοποίηση (IVF) Πτωχές Απαντήτριες. Αίτια πτωχής απάντησης ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΔΗΣ Δ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ Μοριακός Βιολόγος & Γενετιστής ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών «Κλινική Φαρµακολογία και Θεραπευτική» Επιβλέπουσα: ΚΟΥΤΛΑΚΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΕ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΜΗΤΕΡΑ Η εξέλιξη στην υπερηχογραφική τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

7. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥ

7. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥ 7. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥ 7.1 ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ 7.1.1 Γενικά Το γεννητικό σύστημα χρησιμεύει για την αναπαραγωγή και αποτελείται από διαφορετικά όργανα στον άνδρα και διαφορετικά στη γυναίκα. Τα γεννητικά όργανα

Διαβάστε περισσότερα

94 95 96 97 98 Ο ρόλος της αγγειογένεσης στη μετάσταση Η νεοαγγείωση αποτελεί ένα απαραίτητο τμήμα της ογκογόνου διεργασίας που διασφαλίζει τη γρηγορότερη και ανεμπόδιστη ανάπτυξη του όγκου. Η λειτουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ. Ζαρφτζιάν Μαριλένα Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Μακεδονίας

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ. Ζαρφτζιάν Μαριλένα Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Μακεδονίας ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΑΥΛΑΚΩΣΗ Αυλάκωση ονομάζεται η διαίρεση του ζυγωτού Η πρώτη μιτωτική διαίρεση σε 2 κύτταρα γίνεται 30 ώρες μετά τη γονιμοποίηση Ακολουθούν πολλές μιτωτικές διαιρέσεις και 5 7 μέρες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ

Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ 10 ο σνέδριο Φοιηηηών Οδονηιαηρικής τολής Πανεπιζηημίοσ Αθηνών ΓΝΩΣΙΚΟ ΑΝΣΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΟΛΟΓΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ σμμεηέτονηες: Λαμπροπούλοσ Ν. Οσρανία* Παπαγεωργίοσ

Διαβάστε περισσότερα

Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Κρήτης ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ

Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Κρήτης ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Κρήτης ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΣΠΟΥΔΑΣΤΕΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του 1 Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του μαστού. Ο καρκίνος του μαστού είναι με μεγάλη διαφορά

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΛΑΚΟΥΝΤΑΣ Ο σχηματισμός του πλακούντα Ο ώριμος πλακούντας Μακροσκοπικές αλλοιώσεις σε συνήθεις παθήσεις Αγάθη Κόνδη-Παφίτη,, Παθολογοανατόμος Email: akondi@med.uoa.gr Ο ΠΛΑΚΟΥΝΤΑΣ Είναι όργανο που αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

6.4 Η αναπαραγωγή στον άνθρωπο ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

6.4 Η αναπαραγωγή στον άνθρωπο ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Τα νεογνά των φυτοφάγων θηλαστικών, όπως της γίδας, γεννιούνται με τρίχωμα. Τα μάτια τους είναι ανοιχτά και μπορούν αμέσως να περπατήσουν. Αντίθετα, τα νεογνά των σαρκοφάγων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 13. Αναπαραγωγή

Κεφάλαιο 13. Αναπαραγωγή 1 Κεφάλαιο 13 ο Αναπαραγωγή 2 ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ Ένα από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα των οργανισμών, που μελετήσαμε στην αρχή του βιβλίου, είναι η ικανότητα αναπαραγωγής. Ο Pasteur, με το ομώνυμο πείραμά του,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΩΟΘΗΚΩΝ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΩΟΘΗΚΩΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΩΟΘΗΚΩΝ ΖΑΦΕΙΡΙΟΥ ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ Μαιευτήρας - Γυναικολόγος ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΩΟΘΗΚΩΝ 1. Μακρύ πρωτόκολλο, με έναρξη GnRH αγωνιστή την 21 η ημέρα και προσθήκη γοναδοτροπινών αμέσως μετά

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣ/NIΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣ/NIΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣ/NIΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑΣ: ΖΕΡΔΑΛΗ ΜΑΡΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ημερομηνία και Ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 20 Μαΐου 2013 07:30-10:30

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙΣΑΡΙΚΗΣ ΤΟΜΗΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΥΧΝΟΤΕΡΕΣ ΕΝ ΕΙΞΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Διαλέξεων & Εργαστηριακών Ασκήσεων Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών «Φυσιολογία Αναπαραγωγής» Παρασκευή 17 Απριλίου 2015

Πρόγραμμα Διαλέξεων & Εργαστηριακών Ασκήσεων Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών «Φυσιολογία Αναπαραγωγής» Παρασκευή 17 Απριλίου 2015 Παρασκευή 17 Απριλίου 2015 18:00-19:00 Εισαγωγή Ιστορική Αναδρομή (Νίκος Νικολέττος) 19:00-21:00 Δημογραφία και γονιμότητα (Θόδωρος Κωνσταντινίδης, Ευαγγελία Νένα) Σάββατο 18 Απριλίου 2015 09:00-11:00

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος του Θήλεος ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Προσοχή: Οι παρουσιάσεις μαθημάτων αποτελούν βοήθημα παρακολούθησης των παραδόσεων

Διαβάστε περισσότερα

Το σύνδροµο των πολυκυστικών ωοθηκών: επιδηµιολογικά δεδοµένα και πιθανά αιτιοπαθογενετικά µοντέλα 1

Το σύνδροµο των πολυκυστικών ωοθηκών: επιδηµιολογικά δεδοµένα και πιθανά αιτιοπαθογενετικά µοντέλα 1 Το σύνδροµο των πολυκυστικών ωοθηκών: επιδηµιολογικά δεδοµένα και πιθανά αιτιοπαθογενετικά µοντέλα 1 Δ.Κ. ΠΑΝΙΔΗΣ, 2 Ε.Α. ΚΑΝΔΑΡΑΚΗ, 3 Ε.Η. ΤΙΜΑΜΟΠΟΥΛΟΥ, 4 Η.Κ. ΚΑΤΣΙΚΗΣ 16 1 Καθηγητής Ενδοκρινολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες είναι οι ομοιότητες και οι διαφορές μεταξύ της αντιγραφής και της

Ποιες είναι οι ομοιότητες και οι διαφορές μεταξύ της αντιγραφής και της ΚΕΦ. 2 ο ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΡΙΣΕΩΣ Ποιες είναι οι ομοιότητες και οι διαφορές μεταξύ της αντιγραφής και της μεταγραφής; Διαφορές Αντιγραφή Μεταγραφή 1. Διατηρείται και μεταβιβάζεται η 1. Μεταβιβάζεται η γενετική

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΛΟΧΕΙΑΣ. Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΑΥΞΗΣΗΣ

«ΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΛΟΧΕΙΑΣ. Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΑΥΞΗΣΗΣ Α.Τ.Ε.Ι ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ Σ.Ε.Υ.Π ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ «ΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΛΟΧΕΙΑΣ. Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΑΥΞΗΣΗΣ ΒΑΡΟΥΣ ΤΗΣ ΕΓΚΥΟΥ ΜΗΤΕΡΑΣ ΜΕ ΤΟ ΒΑΡΟΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS).

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ Επικ. Καθηγητής Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας Κυκλοφορικό Σύστηµα Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας Εβρυολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Κυκλοφορικό Σύστηµα Αιµοφόροκυκλοφορικό σύστηµα Λεµφoφόροκυκλοφορικό σύστηµα Αιµοφόρο Κυκλοφορικό Σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ Μετεµµηνοπαυσιακό Ορµονικό Προφίλ (Για µετεµµηνοπαυσιακούς και ακανόνιστους κύκλους) Η εµµηνόπαυση προκαλείται από σταδιακή µεταβολή της ευαισθησίας των ωοθηκών προς τις Γοναδοτροπίνες

Διαβάστε περισσότερα

EΠIΘHΛIAKA KYTTAPA. Tα επιθηλιακά κύτταρα > σχηµατίζουν στρώµατα κυττάρων που συνδέονται στενά µεταξύ τους > & ονοµάζονται επιθήλια

EΠIΘHΛIAKA KYTTAPA. Tα επιθηλιακά κύτταρα > σχηµατίζουν στρώµατα κυττάρων που συνδέονται στενά µεταξύ τους > & ονοµάζονται επιθήλια EΠIΘHΛIAKA KYTTAPA Tα επιθηλιακά κύτταρα > σχηµατίζουν στρώµατα κυττάρων που συνδέονται στενά µεταξύ τους > & ονοµάζονται επιθήλια λειτουργίες κάλυψη επένδυση > εσωτερικών εξωτερικών επιφανειών & αυλών

Διαβάστε περισσότερα

Το σχεδιάγραµµα πιο κάτω παριστάνει τον αυτοδιπλασιασµό και το διαµοιρασµό των χρωµατοσωµάτων στα θυγατρικά κύτταρα.

Το σχεδιάγραµµα πιο κάτω παριστάνει τον αυτοδιπλασιασµό και το διαµοιρασµό των χρωµατοσωµάτων στα θυγατρικά κύτταρα. ΜΙΤΩΣΗ Η διαίρεση του κυττάρου δεν είναι µια απλή διαδικασία, όπως για παράδειγµα µια φυσαλίδα που καθώς µεγαλώνει χωρίζεται στα δύο. Η κυτταρική διαίρεση περιλαµβάνει τον ακριβοδίκαιο διαµοιρασµό του

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικές Μέθοδοι (α) Αποχή (μόνιμη ή περιοδική) (β) Διακεκομμένη συνουσία (αποτράβηγμα)

Φυσικές Μέθοδοι (α) Αποχή (μόνιμη ή περιοδική) (β) Διακεκομμένη συνουσία (αποτράβηγμα) ΣΧΟΙΝΑ ΧΑΡΑ Α4 Φυσικές Μέθοδοι (α) Αποχή (μόνιμη ή περιοδική) (β) Διακεκομμένη συνουσία (αποτράβηγμα) II. Τεχνικές Μέθοδοι (α) Μέθοδοι Φραγμού (β) Ενδομήτριο Σπείραμα (γ) Ορμονική Αντισύλληψη (δ) Στείρωση

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος

Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος Κλασσική Εξωσωματική Γονιμοποίηση και Εμβρυομεταφορά στο στάδιο της βλαστοκύστης Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος «ΜΟΝΑΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» μαιευτήρια «ΜΗΤΕΡΑ» και «ΛΗΤΩ» 2002 Κατά τη διαδικασία της εξωσωματικής

Διαβάστε περισσότερα

Η επιστήμη της Φυσιολογίας μελετά: 1. Τα χαρακτηριστικά και 2. Τους μηχανισμούς λειτουργίας του ανθρωπίνου σώματος τα οποία τον καθιστούν ζωντανό όν

Η επιστήμη της Φυσιολογίας μελετά: 1. Τα χαρακτηριστικά και 2. Τους μηχανισμούς λειτουργίας του ανθρωπίνου σώματος τα οποία τον καθιστούν ζωντανό όν Η επιστήμη της Φυσιολογίας μελετά: 1. Τα χαρακτηριστικά και 2. Τους μηχανισμούς λειτουργίας του ανθρωπίνου σώματος τα οποία τον καθιστούν ζωντανό όν 01/27 -Η μικρότερη δομική και λειτουργική μονάδα ζωντανής

Διαβάστε περισσότερα

Η ζητούμενη σειρά έχει ως εξής: αδενίνη < νουκλεοτίδιο < νουκλεόσωμα < γονίδιο < χρωματίδα < χρωμόσωμα < γονιδίωμα.

Η ζητούμενη σειρά έχει ως εξής: αδενίνη < νουκλεοτίδιο < νουκλεόσωμα < γονίδιο < χρωματίδα < χρωμόσωμα < γονιδίωμα. ΚΕΦ. 1 ο ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΡΙΣΕΩΣ 1. Να κατατάξετε σε σειρά αυξανόμενου μεγέθους τις παρακάτω έννοιες που σχετίζονται με το γενετικό υλικό των οργανισμών: νουκλεόσωμα, χρωμόσωμα, αδενίνη, νουκλεοτίδιο, γονίδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ημερομηνία και Ώρα εξέτασης: ευτέρα, 23 Μαΐου 2011 07:30-10:30

Διαβάστε περισσότερα

(αδρές αποικίες) Θέρμανση (λείες αποικίες) ζωντανά ποντίκια ζωντανά ποντίκια νεκρά ποντίκια

(αδρές αποικίες) Θέρμανση (λείες αποικίες) ζωντανά ποντίκια ζωντανά ποντίκια νεκρά ποντίκια Το DNA είναι το γενετικό υλικό 1. Πείραμα Griffith (1928) Βακτήριο πνευμονιόκοκκου (Diplococcus pneumoniae) Χωρίς κάλυμμα Με κάλυμμα (αδρές αποικίες) Θέρμανση (λείες αποικίες) ζωντανά ποντίκια ζωντανά

Διαβάστε περισσότερα

BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ

BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ ΙΑΛΕΞΗ 2. ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ - ΑΥΛΑΚΩΣΗ Ι ΑΣΚΩΝ Μιχάλης Παυλίδης (pavlidis@biology.uoc.gr) Hράκλειο, Νοέμβριος 2012 1 ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ* 1. 2. 3. 4. Επαφή, αναγνώριση & πρόσδεση σπερματοζωαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Α. Τ. Ε. Ι ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Α. Τ. Ε. Ι ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α. Τ. Ε. Ι ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΣΕ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΕΣ ΤΟΥ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ

BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ 1. BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΑ 2 ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΓΙΝΟΝΤΑΙ...6 Διαφοροποίηση How can the fertilized egg generate so many different cell types? ΔΙΔΑΣΚΩΝ Μιχάλης Παυλίδης (pavlidis@biology.uoc.gr)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦ.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1. Αρχές αντισύλληψης 1 1.2. Ιστορία της αντισύλληψης 3 1.3. Δημογραφικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια της ζωής 16

Η διάρκεια της ζωής 16 ΟΙ ΣΤΙΒΑΔΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ 205 Η διάρκεια της ζωής 16 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Εμβρυική ανάπτυξη Τοκετός Γέννηση ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Καρδιαγγειακό σύστημα Αναπνευστικό συστημα Γαστρεντερικό σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ ΤΗΣ ΑΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΑΓΕΛΑ ΩΝ (THE REPEAT BREEDER SYNDROME IN COWS)

ΤΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ ΤΗΣ ΑΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΑΓΕΛΑ ΩΝ (THE REPEAT BREEDER SYNDROME IN COWS) ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ Υ ΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ ΤΗΣ ΑΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

igenetics ΜΑΘΗΜΑ 3 Το γενετικό υλικό

igenetics ΜΑΘΗΜΑ 3 Το γενετικό υλικό igenetics ΜΑΘΗΜΑ 3 Το γενετικό υλικό ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΓΕΝΕΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ Στο DNA (RNA ιών) οι πληροφορίες για τα χαρακτηριστικά ενός οργανισμού (γονίδια) ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ Από κύτταρο σε κύτταρο και από

Διαβάστε περισσότερα

ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ* BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ. Επαφή, Αναγνώριση & Πρόσδεσητου σπερματοζωαρίου στο ωάριο ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΑΥΛΑΚΩΣΗ

ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ* BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ. Επαφή, Αναγνώριση & Πρόσδεσητου σπερματοζωαρίου στο ωάριο ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΑΥΛΑΚΩΣΗ ΔΙΑΛΕΞΗ 2. BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΑΥΛΑΚΩΣΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ Μιχάλης Παυλίδης (pavlidis@biology.uoc.gr) Hράκλειο, Νοέμβριος 2013 ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ* 1. Επαφή, αναγνώριση & πρόσδεση σπερματοζωαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΕΡΟΣ Α' ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΩΤΕΡΑ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΙΔΡΥΜΑΤΑ Μάθημα: ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ημερομηνία και ώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ ΚΕΡΑΤΟΕΙΔΟΥΣ/ΕΠΙΠΕΦΥΚΟΤΑ ΕΠΙΠΕΦΥΚΟΤΑ. Dr ΒΑΪΚΟΥΣΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ. Οφθαλμολογικής Κλινικής Γ.Κ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά «ΑΓΙΟΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ ΚΕΡΑΤΟΕΙΔΟΥΣ/ΕΠΙΠΕΦΥΚΟΤΑ ΕΠΙΠΕΦΥΚΟΤΑ. Dr ΒΑΪΚΟΥΣΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ. Οφθαλμολογικής Κλινικής Γ.Κ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά «ΑΓΙΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ ΚΕΡΑΤΟΕΙΔΟΥΣ/ΕΠΙΠΕΦΥΚΟΤΑ ΕΠΙΠΕΦΥΚΟΤΑ Dr ΒΑΪΚΟΥΣΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Δ/ντής Οφθαλμολογικής Κλινικής Γ.Κ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά «ΑΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ» ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΝΕΩΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ovitrelle 250 μικρογραμμάρια/0,5 ml ενέσιμο διάλυμα σε προγεμισμένη σύριγγα

Ovitrelle 250 μικρογραμμάρια/0,5 ml ενέσιμο διάλυμα σε προγεμισμένη σύριγγα 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Ovitrelle 250 μικρογραμμάρια/0,5 ml ενέσιμο διάλυμα σε προγεμισμένη σύριγγα 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Χοριακή γοναδοτροπίνη άλφα* 250 μικρογραμμάρια σε 0,5

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Θέµα 1 ο 1. Τα άτοµα που είναι ετερόζυγα για τη β-θαλασσαιµία: α. Εµφανίζουν ήπια αναιµία β. Έχουν ευαισθησία στην ελονοσία γ. Συνθέτουν µεγάλη ποσότητα HbF δ.

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία

Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΕΣ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΕΛΕΝΗ, Ph.D. Λέκτορας Εργαστήριο Βιολογίας, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ» ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ

ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ» ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΘΕΜΑ: «ΦΑΡΜΑΚΑ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ» ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΑ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΓΙΑΝΝΑΚΑΚΗ ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γυναικολογικη επισκεψη

Γυναικολογικη επισκεψη Γυναικολογικη επισκεψη ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΠΙΣΚΕΦΤΩ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΤΗΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟ; Η πρώτη επίσκεψη στο γυναικολόγο είναι πολύ σημαντική όχι μόνο για τις κοπέλες που έχουν ξεκινήσει τη σεξουαλική τους ζωή,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη φράση που συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΙ ΣΥΧΝΟΤΕΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΩΣ ΑΙΤΙΑ ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗΣ ΣΕ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΑ Ι ΡΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ»

«ΟΙ ΣΥΧΝΟΤΕΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΩΣ ΑΙΤΙΑ ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗΣ ΣΕ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΑ Ι ΡΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ» Α.Τ.Ε.Ι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΟΙ ΣΥΧΝΟΤΕΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΩΣ ΑΙΤΙΑ ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗΣ ΣΕ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΑ Ι ΡΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ» ΣΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία. Φυσιολογία - Παθολογία. Κωνσταντίνος Δ. Δημόπουλος Μαιευτήρ Χειρουργός Γυναικολόγος

Εφηβεία. Φυσιολογία - Παθολογία. Κωνσταντίνος Δ. Δημόπουλος Μαιευτήρ Χειρουργός Γυναικολόγος Εφηβεία Φυσιολογία - Παθολογία Κωνσταντίνος Δ. Δημόπουλος Μαιευτήρ Χειρουργός Γυναικολόγος Εφηβεία Γέφυρα μεταξύ της παιδικής ζωής και της ενηλικίωσης Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη διάρκειά της

Διαβάστε περισσότερα

Pronilen Ενέσιμο διάλυμα λουπροστιόλης

Pronilen Ενέσιμο διάλυμα λουπροστιόλης Ενέσιμο διάλυμα λουπροστιόλης Σύνθεση: Ανά ml: Λουπροστιόλη 7,50 mg Είδη ζώων: Αγελάδες, μοσχίδες, φοράδες, πρόβατα. Φαρμακολογικές ιδιότητες: Η λουπροστιόλη είναι ένα συνθετικό ανάλογο της προσταγλανδίνης

Διαβάστε περισσότερα

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Ο ωοθηκικός κύκλος και

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα Ουρολογίας. Ανωμαλίες σεξουαλικής Διαφοροποίησης Καλοήθεις Παθήσεις Γεννητικού Συστήματος

Μάθημα Ουρολογίας. Ανωμαλίες σεξουαλικής Διαφοροποίησης Καλοήθεις Παθήσεις Γεννητικού Συστήματος Μάθημα Ουρολογίας Ανωμαλίες σεξουαλικής Διαφοροποίησης Καλοήθεις Παθήσεις Γεννητικού Συστήματος Μανώλης Μαυρομανωλάκης Διευθυντής ΕΣΥ Ουρολογική Κλινική Πα.Γ.Ν.Η Ηράκλειο 2011 Ανωμαλίες Σεξουαλικής Διαφοροποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Εξωσωματική Γονιμοποίηση Όλα όσα χρειάζεται να ξέρετε

Εξωσωματική Γονιμοποίηση Όλα όσα χρειάζεται να ξέρετε Εξωσωματική Γονιμοποίηση Όλα όσα χρειάζεται να ξέρετε Μαζί κάνουμε το όνειρο πραγματικότητα! www.eugonia.gr Αγαπητοί μας φίλοι, Βασική μας αρχή είναι, ότι, όλες οι γυναίκες έχουν δικαίωμα στην μητρότητα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ - ΤΟΚΕΤΟΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ - ΤΟΚΕΤΟΣ 7. Να συγκρίνετε τη σπερματογένεση και την ωογένεση. Οι παρακάτω ερωτήσεις θα σας βοηθήσουν. Σπερματογένεση Ωογένεση Σε ποιο όργανο σχηματίζονται τα γαμετικά κύτταρα; Ποιος είναι ο αριθμός των γαμετών

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Puregon 50 IU/0,5 ml ενέσιμο διάλυμα 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Ένα φιαλίδιο περιέχει 50 IU ανασυνδυασμένης

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΜΟΝΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ. ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΑΣΒΕΣΤΗ Δερματολόγος- Αφροδισιολόγος asvesmed@otenet. gr

ΟΡΜΟΝΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ. ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΑΣΒΕΣΤΗ Δερματολόγος- Αφροδισιολόγος asvesmed@otenet. gr ΟΡΜΟΝΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΑΣΒΕΣΤΗ Δερματολόγος- Αφροδισιολόγος asvesmed@otenet. gr ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΟΡΜΟΝΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΚΜΗ 1) Σε γυναίκες που η συνήθης τοπική ή αντιβιοτική per os αγωγή έχει

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Στέργιος Κατσιουγιάννης PhD Μεταδιδακτορικός συνεργάτης Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Τµήµα Επιστήµης ιαιτολογίας και ιατροφής Μεταβολισµός και Ανοσολογία Ιστορικά το καλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΥΣ 2014 2015 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Πτυχιούχων ΑΕΙ, ΤΕΙ ή ισοτίμων προς

Διαβάστε περισσότερα

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες 9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες των

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακολογία στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή Ορμονικά σχήματα Προετοιμασία IVF. Καλλιανίδης Κωνσταντίνος Ιατρική Σχολή Ε.Κ. Πανεπιστημίου Αθηνών

Φαρμακολογία στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή Ορμονικά σχήματα Προετοιμασία IVF. Καλλιανίδης Κωνσταντίνος Ιατρική Σχολή Ε.Κ. Πανεπιστημίου Αθηνών Φαρμακολογία στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή Ορμονικά σχήματα Προετοιμασία IVF Καλλιανίδης Κωνσταντίνος Ιατρική Σχολή Ε.Κ. Πανεπιστημίου Αθηνών Φαρμακολογία στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή Κιτρική Κλομιφαίνη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 20 Η ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς

Κεφάλαιο 20 Η ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς Κεφάλαιο 20 Η ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς Πυρίνας ανθρώπινου μεσοφασικού κυττάρου στον οποίο παρατηρούμε, με ανοσοφθορισμό, τη διάστικτη κατανομή της απακετυλάσης των

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ. Μαλτέζος Ιωάννης

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ. Μαλτέζος Ιωάννης ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ Μαλτέζος Ιωάννης Κληρονομικότητα Το σώμα μας αποτελείται από εκατομμύρια κύτταρα εκ των οποίων τα περισσότερα εξ αυτών

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ

Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ Το σύνδροµο πολυκυστικών ωοθηκών σε συσχέτιση µε τη διατροφή Λένη Βασιλένα - Σουλτανιά Βασιλική Επιβλέπων καθηγητής: Τσιριγωτάκης Ιωάννης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το σύνδροµο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3. Οι ιστοί συγκροτούν όργανα

Κεφάλαιο 3. Οι ιστοί συγκροτούν όργανα Κεφάλαιο 3 Οι ιστοί συγκροτούν όργανα Τα µέρη ενός αντιπροσωπευτικού σπερµατόφυτου Οβλαστός: (α) στηρίζει τα φύλλα και τα άνθη, (β) µεταφέρει νερό και ανόργανα άλατα από τις ρίζες προς όλα τα εναέρια µέρη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΝΕΛΛΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009 2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΝΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2009

ΔΙΑΝΕΛΛΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009 2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΝΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2009 ΔΙΑΝΕΛΛΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009 2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΝΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2009 Τάξη : Γ Γυμνασίου Βαθμός : Μάθημα : Βιολογία Ημερομηνία : 4 / 09/ 2009 Υπογραφή καθηγητή :... Διάρκεια : ΟΝΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές...

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές... ΠΕΔΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Εκφυλιστικές αλλοιώσεις Αγγειακές παθήσεις Παθολογίες των πνευμόνων Ουρο-γυναικολογικές διαταραχές Καρδιακές παθήσεις Παθολογίες σπονδυλικής στήλης Παθολογίες αρθρώσεων Παθολογίες συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Puregon 50 IU/0,5 ml ενέσιμο διάλυμα 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Ένα φιαλίδιο περιέχει 50 IU ανασυνδυασμένης

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΛΜΠΑΝΤΗ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCOS) ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

ΝΑΛΜΠΑΝΤΗ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCOS) ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΝΑΛΜΠΑΝΤΗ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCOS) ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Ι. Ρούτσιας ΤΡΙΜΕΛΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ: Μ. Σκουρολιάκου Φ. Σκοπούλη Ι. Ρούτσιας ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCO)

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCO) ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCO) 1. Τι είναι το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών? Είναι η συχνότερη ενδοκρινοπάθεια των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας. Έχουν ενοχοποιηθεί περιβαντολλογικοί διατροφικοί

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Υπογονιµότητα: αδυναµία σύλληψης µετά από 1 χρόνο ελεύθερων σεξουαλικών επαφών Ικανότητα σύλληψης/µήνα: ~20% 10-15% των ζευγαριών: πρόβληµα υπογονιµότητας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΝΑΣΤΟΛΕΩΝ ΤΗΣ ΑΡΩΜΑΤΑΣΗΣ Ρ450 ΣΤΑ ΙΝΟΜΥΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΦΩΤΙΟΥ Κ. ΒΑΡΕΛΑ ΜΑΙΕΥΤΗΡΑ - ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΥ

Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΝΑΣΤΟΛΕΩΝ ΤΗΣ ΑΡΩΜΑΤΑΣΗΣ Ρ450 ΣΤΑ ΙΝΟΜΥΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΦΩΤΙΟΥ Κ. ΒΑΡΕΛΑ ΜΑΙΕΥΤΗΡΑ - ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ Δ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΑΚΕΔΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΕΤΟΣ 2007-2008 Αριθμ. 2009 Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ(ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ) ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ-ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ-ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ-ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΗ Σπουδάστρια: Ανεµούδη Καλλιρόη Kαθηγήτρια: ερβίσογλου

Διαβάστε περισσότερα