KΕΦΑΛΑΙΟ 7: Αρχές και Μεθοδολογία της Βιοτεχνολογίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "KΕΦΑΛΑΙΟ 7: Αρχές και Μεθοδολογία της Βιοτεχνολογίας"

Transcript

1 KΕΦΑΛΑΙΟ 7: Αρχές και Μεθοδολογία της Βιοτεχνολογίας Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Η Βιοτεχνολογία χρησιµοποιεί διαδικασίες µε τις οποίες εισάγονται νέες ιδιότητες στους οργανισµούς. Για τις διαδικασίες αυτές χρησιµοποιούνται α. ένζυµα ελικάσες β. πλασµίδια γ. ιοειδή δ. ολόκληρο το γονιδίωµα των βακτηρίων. 2. Ως βιοτεχνολογική διαδικασία θεωρείται η α. εισαγωγή νέων γονιδίων στα φυτά β. διαδικασία σύνθεσης χηµικών εντοµοκτόνων γ. διαδικασία παραγωγής πετρελαίου δ. διαδικασία παρασκευής πλαστικών. 3. Με τη Βιοτεχνολογία µπορεί να παραχθούν προϊόντα όπως α. µπίρα, κρασί, τυρί, µαγιά β. χηµικά εντοµοκτόνα γ. ασπιρίνη δ. καύσιµα ενεργειακά υλικά. 4. Οι µικροοργανισµοί είναι α. πάντα βλαβεροί για τον άνθρωπο β. πάντα ωφέλιµοι για τον άνθρωπο γ. ορισµένοι είναι βλαβεροί και ορισµένοι είναι ωφέλιµοι δ. πάντοτε παθογόνοι. 5. Τα γενετικά τροποποιηµένα βακτήρια 59

2 α. υπάρχουν φυσιολογικά ελεύθερα στη φύση β.είναι αυτά στα οποία ο άνθρωπος έχει εισαγάγει νέες γενετικές πληροφορίες γ. παράγουν τις ίδιες πρωτεΐνες µε τον άνθρωπο δ. δεν απαιτούν αποστείρωση για την καλλιέργειά τους. 6. Η ανθρώπινη ινσουλίνη που χρησιµοποιούν σήµερα οι διαβητικοί προέρχεται από α. ανθρώπινα κύτταρα β. κύτταρα θηλαστικών γ. την εργαστηριακή σύνθεση των αµινοξέων που την αποτελούν δ. γενετικά τροποποιηµένα βακτήρια. 7. Η ανάπτυξη των µικροοργανισµών, που χρησιµοποιεί η Βιοτεχνολογία, απαιτεί α. διαθεσιµότητα θρεπτικών υλών που περιέχουν άνθρακα β. παρουσία υποχρεωτικά οξυγόνου γ. θερµοκρασίες υποχρεωτικά πολύ ψηλές δ. ρh πάντα µεταξύ Στα θρεπτικά συστατικά όλων των µικροοργανισµών περιλαµβάνονται απαραιτήτως οι: α. υδατάνθρακες β. βιταµίνες γ. ορµόνες δ. πρωτεΐνες. 9. Μεταξύ των προϊόντων της Βιοτεχνολογίας περιλαµβάνονται α. οι βενζίνες β. τα χηµικά εντοµοκτόνα γ. το κρασί δ. το φυσικό καουτσούκ 60

3 10. Τα ετερότροφα βακτήρια της Βιοτεχνολογίας προµηθεύονται τον άνθρακα από α. τις πρωτεΐνες β. τους υδατάνθρακες γ. το διοξείδιο του άνθρακα της ατµόσφαιρας δ. το διοξείδιο του άνθρακα των αµινοξέων. 11. Με τις τεχνικές της Βιοτεχνολογίας εισάγονται νέες ιδιότητες στους οργανισµούς. Για τον σκοπό αυτό, χρησιµοποιείται α. ολόκληρο το γονιδίωµα του δότη β. το γονίδιο που επιθυµούµε να κλωνοποιήσουµε γ. το επιθυµητό γονίδιο συνδεδεµένο µε ένα ριβόσωµα δ. το γονιδίωµα του δότη και συγκεκριµένο γονίδιο. 12. Τροποποποιηµένος γενετικά οργανισµός σηµαίνει ότι έχει α. διασταυρωθεί µε ένα άλλο οργανισµό µε βελτιωµένες ιδιότητες β. εισαχθεί στο DNA του όλο το DNA από ένα άλλο οργανισµό, που ανήκει αποκλειστικά στο ίδιο είδος µε αυτόν γ. εισαχθεί στο DNA του κάποιο γονίδιο, που του προσφέρει νέες ιδιότητες δ. εισαχθεί στο DNA του κάποιο γονίδιο συνδεδεµένο πάνω σε ένα ειδικό φορέα. Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) τις παρακάτω προτάσεις: 1. Ο Παστέρ υπήρξε ο πρωτοπόρος για την ανάπτυξη του κλάδου της Βιοτεχνολογίας. ( ) 2. Οι µικροοργανισµοί είναι πάντα επικίνδυνοι για τον άνθρωπο. ( ) 3. Με την καλλιέργεια των µικροοργανισµών µπορούµε να πάρουµε πολλά χρήσιµα προϊόντα, όπως ποτά και τρόφιµα. ( ) 4. Η Βιοτεχνολογία είναι ένας διεπιστηµονικός κλάδος (συνδυασµός Επιστήµης και Τεχνολογίας). ( ) 5. Η Μικροβιολογία αποτελεί τη βάση της Βιοτεχνολογίας. ( ) 6. Για να παραχθεί το ανασυνδυασµένο DNA χρησιµοποιούνται διά- 61

4 φοροι φορείς, όπως πλασµίδια και ιοί. ( ) 7. Μία από τις πιο παλιές βιοτεχνολογικές µεθόδους είναι η παραγωγή ψωµιού. ( ) 8. Η ζύµωση είναι βιοτεχνολογική διαδικασία. ( ) 9. Εκθετική είναι η φάση ανάπτυξης των µικροοργανισµών κατά την οποία ο πληθυσµός δεν αυξάνεται. ( ) 10. Στις κλειστές καλλιέργειες οι µικροοργανισµοί βρίσκονται συνεχώς σε εκθετική φάση ανάπτυξης. ( ) 11. Η παραγωγή της πενικιλίνης γίνεται στους βιοαντιδραστήρες. ( ) Να συµπληρώσετε µε τους κατάλληλους όρους τα κενά στις παρακάτω προτάσεις: 1. Η ανθρώπινη ινσουλίνη παράγεται από τροποποιηµένα βακτήρια. 2. Με τη βοήθεια της Βιοτεχνολογίας εισάγονται νέες.. ιδιότητες στους ζωντανούς οργανισµούς. 3. Η πηγή άνθρακα για τους αυτότροφους οργανισµούς είναι της ατµόσφαιρας. 4. Κατά τη λανθάνουσα φάση ανάπτυξης της καλλιέργειας των µικροβίων ο πληθυσµός παραµένει. 5. Στη συνεχή καλλιέργεια οι µικροοργανισµοί βρίσκονται συνεχώς σε. φάση ανάπτυξης. 6. Στην κλειστή καλλιέργεια οι φάσεις ανάπτυξης είναι η λανθάνουσα, η εκθετική, η στατική και η φάση.. 7. Στην εκθετική φάση ανάπτυξης ο αριθµός των µικροοργανισµών αυξάνεται. 8. Στη.. φάση ανάπτυξης ο πληθυσµός των βακτηρίων δεν αυξάνεται λόγω της εξάντλησης των θρεπτικών συστατικών του υλικού καλλιέργειας. 9. Για τα αναερόβια βακτήρια η παρουσία του οξυγόνου είναι παράγοντας Οι βιοαντιδραστήρες επιτρέπουν των συνθηκών µιας καλλιέργειας. 62

5 Να αντιστοιχίσετε τους όρους που αναγράφονται στη στήλη Ι µε τις έννοιες ή τις φράσεις που αναγράφονται στη στήλη ΙΙ. Για το σκοπό αυτό να γράψετε δίπλα από κάθε γράµµα της στήλης Ι τον αριθµό που ταιριάζει από τη στήλη ΙΙ (π.χ. Α-1) Ι ΙΙ Α.... Αερόβιοι οργανισµοί Β.... Πηγή αζώτου για καλλιέργειες µικροοργανισµών Γ.... Βιοµάζα 1. ιαδικασία ανάπτυξης µικροοργανισµών σε υγρό θρεπτικό υλικό. 2. Απαιτούν συγκέντρωση οξυγόνου. 3. Συσκευές ζύµωσης. 4. Αµµωνιακά ή νιτρικά ιόντα. 5. Προϊόντα της ζύµωσης..... Βιοαντιδραστήρας Ε.... Ζύµωση Ζ.... Εµβολιασµός Ι Α.... Συνεχής καλλιέργεια Β.... Φυγοκέντρηση Γ.... Λανθάνουσα φάση ανάπτυξης.... Πενικιλίνη ΙΙ 1. Μέθοδος διαχωρισµού υγρών. 2. Ο πληθυσµός των οργανισµών της καλλιέργειας σταθερός. 3. Παράγεται από µύκητες. 4. Καλλιέργεια που τροφοδοτείται συνεχώς µε θρεπτικό υλικό. 5. Ο πληθυσµός των οργανισµών µειώνεται. 63

6 Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να χρησιµοποιήσετε σωστά τους παρακάτω όρους διατυπώνοντας από µία πρόταση που να εκφράζει την έννοια κάθε όρου: Βιοτεχνολογία βιοαντιδραστήρας καλλιέργεια µικροοργανισµών ζύµωση εκθετική φάση ανάπτυξης λανθάνουσα φάση ανάπτυξης Να απαντήσετε σύντοµα σε καθεµία από τις παρακάτω ερωτήσεις (10-20 λέξεις): 1. Να αναφέρετε τις τεχνικές που αποτελούν το θεµέλιο της Βιοτεχνολογίας. 2. Πώς προµηθεύονται τον άνθρακα οι αυτότροφοι µικροοργανισµοί; 3. Ποιες είναι οι πηγές του άνθρακα για τους ετερότροφους µικροοργανισµούς; 4. Να αναφέρετε τους τοµείς στους οποίους συνεισφέρει η Βιοτεχνολογία 5. Να αναφέρετε τους παράγοντες που επηρεάζουν τον χρόνο διπλασιασµού των µικροοργανισµών. 6. Τι είναι οι βιοαντιδραστήρες; 7. Να ονοµάσετε τις συσκευές στις οποίες καλλιεργούνται οι µικροοργανισµοί σε βιοµηχανική κλίµακα. 8. Να ονοµάσετε τον πρωτοπόρο επιστήµονα που εισήγαγε την έννοια της καλλιέργειας των βακτηρίων. 9. Πώς ονοµάζεται η διαδικασία ανάπτυξης των µικροοργανισµών σε υγρό θρεπτικό υλικό. 10. Να αναφέρετε τα προϊόντα της ζύµωσης. 11. Να αναφέρετε σε τι διαφέρουν οι κλειστές καλλιέργειες από τις ανοιχτές. 12. Με ποιες τεχνικές παραλαµβάνονται τα προϊόντα της ζύµωσης; 13. Να αναφέρετε τον λόγο για τον οποίο αποστειρώνονται οι συσκευές καλλιέργειας πριν την έναρξη της καλλιέργειας µικροοργανισµών. 14. Ποια υλικά είναι απαραίτητα για την καλλιέργεια των µικροοργανισµών και σε τι χρησιµεύει το κάθε ένα από αυτά; 64

7 Να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις µε µία παράγραφο (20-40 λέξεις): 1. Πώς καθορίζεται ο ρυθµός ανάπτυξης ενός µικροοργανισµού; 2. Ποια είναι, κατά τη γνώµη σας, η σηµασία της παραγωγής της πενικιλίνης για την ιστορία της Βιοτεχνολογίας; 3. Να αναφέρετε σε ποιες περιπτώσεις χρησιµοποιείται η υβριδοποίηση κατά τη διαδικασία παραγωγής διαγονιδιακών φυτών. 65

8 KΕΦΑΛΑΙΟ 8: Εφαρµογές της Βιοτεχνολογίας στην Ιατρική Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι τεχνικές, που αφορούν τον ανασυνδυασµό του DNA, συµβάλλουν α. στην παραγωγή πρωτεϊνών σε µεγάλες ποσότητες β. στην παραγωγή πρωτεϊνών µε µικρό κόστος γ. στην πλήρη κατανόηση της βιολογικής δράσης των πρωτεϊνών δ. σε όλα όσα περιγράφονται στα α, β, γ. 2. Η ινσουλίνη παράγεται σε µεγάλες ποσότητες και µε µικρό κόστος από α. εκχύλιση ιστών του παγκρέατος των βοοειδών β. βακτήρια µε την τεχνολογία του ανασυνδυασµένου DNA γ. µύκητες µε σύγχρονες χηµικές µεθόδους διαχωρισµού δ. τον ερυθρό µυελό των οστών µε εκχύλιση. 3. Τα αντισώµατα είναι α. πρωτεΐνες β. νουκλεϊκά οξέα γ. υδατάνθρακες δ. λιπίδια. 4. Τα µονοκλωνικά αντισώµατα παράγονται από α. ένα κλώνο Τ λεµφοκυττάρων β. µια οµάδα όµοιων Β λεµφοκυττάρων γ. κυτταροτοξικά Τ λεµφοκύτταρα δ. µακροφάγα κύτταρα. 66

9 5. Τα µονοκλωνικά αντισώµατα χρησιµοποιούνται στην Ιατρική α. ως διαγνωστικά για την ανίχνευση ασθενειών β. ως εξειδικευµένα φάρµακα γ. εναντίον καρκινικών κυττάρων δ. σε όλες τις περιπτώσεις που περιγράφονται στα α, β, γ. 6. Πώς ονοµάζεται η διαδικασία εισαγωγής γενετικά τροποποιηµένου ιού στα λεµφοκύτταρα; α. Γονιδιακή θεραπεία β. Μεταµόσχευση γ. Επιµόλυνση δ. Εµβολιασµός. 7. Με τη γονιδιακή θεραπεία α. παράγονται µονοκλωνικά αντισώµατα β. γίνεται προσπάθεια αποκατάστασης της γενετικής βλάβης γ. γίνεται παραγωγή αντιβιοτικών δ. γίνεται ανίχνευση ουσιών οι οποίες δρουν ως αντιγόνα. 8. Τα εµβόλια υποµονάδες αποτελούνται από α. εξασθενηµένες µορφές παθογόνων µικροοργανισµών β. το DNA παθογόνων οργανισµών γ. αντισώµατα που παράγουν τα Β λεµφοκύτταρα δ. πρωτεΐνες της επιφάνειας παθογόνων οργανισµών µε αντιγονικές ιδιότητες. 9. Τα υβριδώµατα είναι α. υβρίδια καλαµποκιού β. σύµπλεγµα αντισωµάτων µε καρκινικά κύτταρα γ. καρκινικά κύτταρα δ. κύτταρα που προκύπτουν από σύντηξη Β λεµφοκυττάρων µε καρκινικά κύτταρα. 67

10 Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) τις παρακάτω προτάσεις: 1. Η γονιδιακή θεραπεία στηρίζεται στην ανάπτυξη της τεχνολογίας του ανασυνδυασµένου DNA. ( ) 2. Με την ανάπτυξη της τεχνολογίας του ανασυνδυασµένου DNA παράγονται πολλές πρωτεΐνες αλλά σε µικρές ποσότητες και µε µεγάλο κόστος. ( ) 3. Η γονιδιακή θεραπεία, όταν εφαρµόζεται στο ζυγωτό κύτταρο, δε µεταβιβάζεται στους απογόνους. ( ) 4. Η γονιδιακή θεραπεία, όταν εφαρµόζεται σε ορισµένα σωµατικά κύτταρα ασθενών, δε µεταβιβάζεται στους απογόνους. ( ) 5. Τα αντισώµατα είναι πρωτεϊνικά µόρια που παράγονται από τα Β λεµφοκύτταρα του ανοσοποιητικού µας συστήµατος. ( ) 6. Ένας κλώνος Β λεµφοκυττάρων µπορεί να παράγει πολλά διαφορετικά αντισώµατα. ( ) 7. Το αντίσωµα, που παράγεται από έναν κλώνο Β λεµφοκυττάρων, ονοµάζεται µονοκλωνικό. ( ) 8. Με τη γονιδιακή θεραπεία αντιµετωπίζονται ασθένειες, που οφείλονται σε µικροοργανισµούς οι οποίοι είναι ανθεκτικοί στα εµβόλια. ( ) 9. Τα εµβόλια υποµονάδες στηρίζονται στην παραγωγή µόνο ορισµένων πρωτεϊνών των µικροοργανισµών, που έχουν αντιγονική δράση. ( ) 10. Εx vivo γονιδιακή θεραπεία, είναι ο τρόπος θεραπείας κατά τον οποίο τα κύτταρα ενός οργανισµού τροποποιούνται µε έξυπνους φορείς µέσα στον ίδιο τον οργανισµό. ( ) 11. Η Βιοτεχνολογία συµβάλλει στη διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία πολλών ασθενειών. ( ) 12. Η ινσουλίνη είναι µια ορµόνη, η οποία παράγεται σε µεγάλες ποσότητες και µε µικρό κόστος από την εκχύλιση ιστών παγκρέατος των βοοειδών. ( ) 13. Τα µονοκλωνικά αντισώµατα χρησιµοποιούνται ως διαγνωστικά για την ανίχνευση ασθενειών. ( ) 68

11 14. Τα Β λεµφοκύτταρα, όταν συντηχθούν µε καρκινικά κύτταρα, δίνουν υβριδικά κύτταρα, τα υβριδώµατα, τα οποία παράγουν σε µεγάλες ποσότητες µονοκλωνικά αντισώµατα. ( ) 15. Τα µονοκλωνικά αντισώµατα δεν χρησιµοποιούνται για την καταστροφή καρκινικών κυττάρων, διότι στην εξωτερική επιφάνεια αυτών δεν υπάρχουν αντιγόνα. ( ) 16. Η χειρουργική επέµβαση για την αφαίρεση καρκινικών κυττάρων είναι προτιµότερη από την καταστροφή αυτών, µε τη χορήγηση των κατάλληλων µονοκλωνικών αντισωµάτων. ( ) 17. Η χηµική σύνθεση αντιβιοτικών είναι ευκολότερη και οικονοµικότερη από την µικροβιακή σύνθεση αυτών. ( ) 18. Το DNA δεν είναι δυνατόν να χρησιµοποιηθεί ως εµβόλιο. ( ) 19. Τα αντιβιοτικά παράγονται από τα Β λεµφοκύτταρα του ανοσοποιητικού µας συστήµατος. ( ) Να συµπληρώσετε µε τους κατάλληλους όρους τα κενά στις παρακάτω προτάσεις: 1. Το αντίσωµα, που παράγεται από µια οµάδα όµοιων Β λεµφοκυττάρων, ονο- µάζεται. 2. Η περιοχή του αντιγόνου, η οποία αναγνωρίζεται από ένα µόνο αντίσωµα, ονοµάζεται. 3. Η σύντηξη Β λεµφοκυττάρων µε καρκινικά κύτταρα έχει ως αποτέλεσµα την παραγωγή κυττάρων, τα οποία ονοµάζονται. 4. Τα υβριδώµατα µπορούν να παράγουν µεγάλες ποσότητες. 5. Οι αντιγονικές ιδιότητες των παθογόνων οργανισµών οφείλονται σε πρωτεΐνες που υπάρχουν στην επιφάνειά τους. Τα εµβόλια που στηρίζονται στην πα-ραγωγή µόνο αυτών των πρωτεϊνών ονοµάζονται εµβόλια. 6. Για τον εµβολιασµό εναντίον του ιού της ηπατίτιδας Β χρησιµοποιούνται εµβόλια. 7. Με τη θεραπεία εισάγονται στους ασθενείς φυσιολογικά αλληλόµορφα του µεταλλαγµένου γονιδίου. 69

12 8. Ο τύπος γονιδιακής θεραπείας κατά τον οποίο τα λεµφοκύτταρα τροποποιούνται έξω από τον οργανισµό ονοµάζεται. 9. Τα αντισώµατα που παράγονται από ένα κλώνο Β λεµφοκυττάρων ονοµάζονται.. Να αντιστοιχίσετε τους όρους που αναγράφονται στη στήλη Ι µε τις έννοιες ή τις φράσεις που αναγράφονται στη στήλη ΙΙ. Για το σκοπό αυτό να γράψετε δίπλα από κάθε γράµµα της στήλης Ι τον αριθµό που ταιριάζει από τη στήλη ΙΙ (π.χ. Α-1) Ι ΙΙ Α.... Μονοκλωνικά αντισώµατα Β.... Υβριδώµατα Γ.... Αντιγονικός καθοριστής 1. Σύντηξη καρκινικών κυττάρων µε Β λεµφοκύτταρα. 2. Ειδική περιοχή του αντιγόνου. 3. Εξειδικευµένες περιοχές του DNA. 4. Πρωτεΐνες που παράγονται από όµοια Β λεµφοκύτταρα. Ι ΙΙ Α.... Εµβόλια υποµονάδες Β.... Γονιδιακή θεραπεία Γ.... ιαµόλυνση 1. ιόρθωση γενετικής βλάβης µε εισαγωγή στους ασθενείς των φυσιολογικών αλληλοµόρφων του µεταλλαγ- µένου γονιδίου. 2. Παραγωγή των πρωτεϊνών που έχουν αντιγονική δράση. 3. ιαδικασία εισαγωγής γενετικά τροποποιηµένου ιού στα λεµφοκύτταρα. 4. Σύντηξη καρκινικών κυττάρων µε Β λεµφοκύτταρα. Ι ΙΙ 70

13 Α.... Ινσουλίνη Β.... Ιντερφερόνες Γ.... Αυξητική ορµόνη 1. Θεραπεία σπασµένων οστών. 2. Μεταβολισµός υδατανθράκων. 3. Αντιµετώπιση αναιµιών. 4. Αντιικές πρωτεΐνες. Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να χρησιµοποιήσετε σωστά τους παρακάτω όρους διατυπώνοντας από µία πρόταση που να εκφράζει την έννοια κάθε όρου: Ινσουλίνη κλώνος γονιδιακή θεραπεία αντιγονικός καθοριστής υβριδώµατα αυξητική ορµόνη µονοκλωνικά αντισώµατα Εµβόλιο ιντερφερόνες Να απαντήσετε σύντοµα σε καθεµία από τις παρακάτω ερωτήσεις (10-20 λέξεις): 1. Σε ποια τεχνική της Βιοτεχνολογίας στηρίζεται η γονιδιακή θεραπεία ; Να α- ναφέρετε τρεις ασθένειες οι οποίες αντιµετωπίζονται µε την γονιδιακή θεραπεία. 2. Να αναφέρετε ονοµαστικά τρεις τεχνικές που χρησιµοποιεί η Βιοτεχνολογία για την παρασκευή αποτελεσµατικών εµβολίων, µονοκλωνικών αντισωµάτων και άλλων φαρµακευτικών προϊόντων. 3. Ποια είναι η χηµική σύσταση της ινσουλίνης και ποιος είναι ο ρόλος της; 4. Ποια είναι τα πλεονεκτήµατα της παραγωγής ινσουλίνης, µε την τεχνολογία του ανασυνδυασµένου DNA, σε σχέση µε τον τρόπο που παραγόταν στο παρελθόν; 5. Γιατί σήµερα είναι δυνατή η ευρεία χρήση των ιντερφερονών, σε σχέση µε παλιότερα; 6. Ποια πλεονεκτήµατα έχει η παραγωγή ινσουλίνης µε την τεχνολογία του ανασυνδυασµένου DNA, σε σχέση µε τον τρόπο που παραγόταν στο παρελθόν; 71

14 7. Τι είναι τα µονοκλωνικά αντισώµατα; Γιατί είναι σηµαντική η εργαστηριακή παραγωγή τους; 8. Τι είναι τα υβριδώµατα ; 9. Για την παρασκευή µονοκλωνικών αντισωµάτων χρησιµοποιούνται υβριδώ- µατα και όχι Β λεµφοκύτταρα. Να αιτιολογήσετε το γεγονός αυτό. 10. Ποια είναι η χρήση των µονοκλωνικών αντισωµάτων στην Ιατρική; 11. Να αναφέρετε τους λόγους για τους οποίους τα µονοκλωνικά αντισώµατα µπορούν να χρησιµοποιηθούν στην εξουδετέρωση καρκινικών κυττάρων. 12. Ποιο πλεονέκτηµα έχει η αντιµετώπιση των καρκινικών κυττάρων µε µονοκλωνικά αντισώµατα, σε σχέση µε τη χηµειοθεραπεία και τη χειρουργική επέµβαση; 13. Πού στηρίζεται η εφαρµογή των µονοκλωνικών αντισωµάτων κατά την ανίχνευση ουσιών, που είναι υπεύθυνες για διάφορες ασθένειες; 14. Πού στηρίζεται η χρήση των µονοκλωνικών αντισωµάτων και ποιες είναι οι εφαρµογές της; 15. Ποια µειονεκτήµατα εµφανίζει η παραγωγή εµβολίων από νεκρές ή εξασθενηµένες µορφές παθογόνων οργανισµών; 16. Ποια είδη εµβολίων παράγονται µε βιοτεχνολογικές µεθόδους και σε ποια τεχνική στηρίζεται η παραγωγή τους; 17. Τι είναι τα εµβόλια υποµονάδες και πού στηρίχθηκε η παραγωγή τους; 18. Γιατί η παραγωγή αντιβιοτικών από µικρόβια πλεονεκτεί σε σχέση µε την παραγωγή αντιβιοτικών µε χηµικές µεθόδους; 19. Ποιους στόχους εξυπηρετεί σήµερα η τεχνολογία του ανασυνδυασµένου DNA όσον αφορά την παραγωγή αντιβιοτικών; 20. Τι είναι η γονιδιακή θεραπεία και ποιες είναι οι απαραίτητες προϋποθέσεις για την εφαρµογή της; 21. Ποια είναι η διαφορά µεταξύ ex vivo και in vivo γονιδιακής θεραπείας; 22. Τι σηµαίνει η έκφραση χαρτογράφηση του ανθρώπινου γονιδιώµατος ; 23. Να γράψετε τέσσερις τοµείς στους οποίους θα συµβάλλει η ολοκλήρωση της χαρτογράφησης του ανθρώπινου γονιδιώµατος. Να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις µε µία παράγραφο (20-40 λέξεις): 72

15 1. Να περιγράψετε τη διαδικασία παραγωγής ινσουλίνης µε την τεχνολογία του ανασυνδυασµένου DNA. 2. Πώς παραγόταν παλαιότερα η ινσουλίνη; Σε ποια τεχνική της Βιοτεχνολογίας στηρίζεται η παραγωγή της σήµερα; 3. Ποιος είναι ο ρόλος των ιντερφερονών και µε ποια διαδικασία παράγονται σήµερα; 4. Από ποια κύτταρα του οργανισµού µας παράγονται τα αντισώµατα του ανοσοποιητικού µας συστήµατος και ποιος είναι ο ρόλος τους; 5. Να περιγράψετε την τεχνική παραγωγής µονοκλωνικών αντισωµάτων. 6. Γιατί χρησιµοποιούνται µονοκλωνικά αντισώµατα στην επιλογή οργάνων συµβατών για τη µεταµόσχευση; 7. Πού οφείλεται, κατά τη γνώµη σας, ο ονοµασία εµβόλια υποµονάδες ; 8. Πού και πότε εφαρµόστηκε για πρώτη φορά η γονιδιακή θεραπεία; Ποια διαδικασία ακολουθήθηκε στη συγκεκριµένη περίπτωση; 9. Γιατί η γονιδιακή θεραπεία που γίνεται στο γονιδίωµα σωµατικών κυττάρων δεν µεταβιβάζεται στους απογόνους; Σε ποια περίπτωση µπορεί να µεταβιβαστεί στους απογόνους και να είναι µόνιµη; Γ. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η γονιδιακή θεραπεία εφαρµόστηκε για πρώτη φορά το 1990 σε ένα κοριτσάκι, που έπασχε από ανεπάρκεια του ανοσοποιητικού συστήµατος εξαιτίας της έλλειψης του ενζύµου ADA. α) Πού οφείλεται η έλλειψη αυτή; β) Ποιες είναι οι συνέπειες από την έλλειψη του ADA; γ) Να περιγράψετε τη διαδικασία που ακολουθείται κατά τη γονιδιακή θεραπεία της ADA. 2. Χρησιµοποιώντας τις γνώσεις σας από τη Γενετική Μηχανική, να περιγράψετε τον τρόπο µε τον οποίο θα βοηθούσατε να θεραπευθεί ένα άτοµο που πάσχει από µεσογειακή αναιµία. 73

16 KΕΦΑΛΑΙΟ 9: Εφαρµογές της Βιοτεχνολογίας στη Γεωργία και στην Κτηνοτροφία Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Ποιοι οργανισµοί ονοµάζονται διαγονιδιακοί; α. Οι οργανισµοί που προέρχονται από ελεγχόµενες διασταυρώσεις β. Οι οργανισµοί στους οποίους έχουν εισαχθεί διάφορες ορµόνες γ. Οι οργανισµοί που έχουν υποστεί γενετική αλλαγή µε τις τεχνικές της Γενετικής Μηχανικής. δ. Οι οργανισµοί που έχουν εµβολιαστεί µε το κατάλληλο αντιγόνο in vitro. 2. Το βακτήριο Agrobacterium tumefaciens α. είναι ένα επικίνδυνο βακτήριο για την υγεία του ανθρώπου β. παράγει µια ισχυρή τοξίνη δραστική στα πρόβατα γ. χρησιµοποιείται για τη δηµιουργία διαγονιδιακών φυτών δ. ζει κυρίως στο νερό κάτω από αερόβιες συνθήκες. 3. Το πλασµίδιο Τi α. προέρχεται από το βακτήριο Bacilus thuringiensis β. είναι ένα κυκλικό DNA του βακτηρίου Ε. Coli γ. ενσωµατώνεται στο γενετικό υλικό των ζώων δ. αποµονώνεται από το Agrobacterium tumefaciens. 4. Για να τροποποιηθούν γενετικά τα φυτά χρησιµοποιούνται α. πλασµίδια από οποιοδήποτε βάκιλο β. τεχνητό DNA γ. πλασµίδιο ιοειδούς δ. πλασµίδιο του Agrobacterium tumefaciens, που συµβιώνει µε φυτά. 74

17 5. Tο πλασµίδιο Τi α. είναι παράγοντας ανθεκτικότητας ενός βακτηρίου β. προκαλεί όγκους στα φυτά µε τα οποία συµβιώνει γ. παράγει τοξίνες που καταστρέφουν το φυτό δ. εισάγεται µε µικροέγχυση στα κύτταρα φυτών. 6. Τα διαγονιδιακά ζώα α. προέρχονται από τη διασταύρωση επιλεγµένων ζώων β. προέρχονται από ζώα των οποίων το ζυγωτό έχει υποστεί γενετική τροποποίηση γ. µοιάζουν µε τη "θετή" µητέρα, στη µήτρα της οποίας αναπτύχθηκαν δ. µοιάζουν µόνο µε τη µητέρα από την οποία προήλθε το ωάριο. 7. Για να τροποποιηθεί το γενετικό υλικό µιας αγελάδας εισάγεται «ξένο» γονίδιο σε α. ωάριο του θηλυκού ζώου β. σπερµατοζωάριο γ. ζυγωτό δ. µαστικά κύτταρα. Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) τις παρακάτω προτάσεις: 1. Οι οργανισµοί που προέρχονται από διασταυρώσεις ονοµάζονται διαγονιδιακοί. ( ) 2. Τα φυτά που έχουν υποστεί γενετική τροποποίηση ονοµάζονται διαγονιδιακά. ( ) 3. Το πλασµίδιο Τι περιέχεται στο βακτήριο Agrobacterium tumefaciens. ( ) 4. Τα διαγονιδιακά φυτά δεν µεταβιβάζουν τις νέες ιδιότητες στους απογόνους. ( ) 5. Η εισαγωγή ξένου DNA στα κύτταρα ενός ζώου επιτυγχάνεται µε τη µέθοδο της µικροέγχυσης στα ωάρια ενός ζώου. ( ) 75

18 6. Το διαγονιδιακό ζώο µοιάζει µε τη θετή µητέρα, στην οποία αναπτύχθηκε το έµβρυο. ( ) 7. Τα διαγονιδιακά ζώα µπορούν να παράγουν ανθρώπινες πρωτεΐνες. ( ) 8. Το πλασµίδιο Τι ενσωµατώνεται στο γενετικό υλικό των φυτικών κυττάρων. ( ) 9. Έχουν παραχθεί ντοµάτες που αντέχουν σε πολύ χαµηλές θερµοκρασίες. ( ) 10. Έχουν εισαχθεί γονίδια στα φυτά, που τα καθιστούν ανθεκτικά στα ζιζανιοκτόνα. ( ) Να συµπληρώσετε µε τους κατάλληλους όρους τα κενά στις παρακάτω προτάσεις: 1. Τα φυτά τα οποία έχουν υποστεί γενετική τροποποίηση ονοµάζονται Το Agrobacterium tumefaciens συµβιώνει µε τα φυτά και τους µεταφέρει ένα µικρό κυκλικό µόριο DNA. 3. Μία από τις σηµαντικότερες µεθόδους εισαγωγής "ξένου" DNA στα κύτταρα ζώου είναι η και αποτελεί τη µοναδική µέθοδο δηµιουργίας διαγονιδιακών προβάτων, χοίρων αγελάδων. 4. Οι ανθρώπινες πρωτεΐνες που παράγονται από τα βακτήρια δεν είναι ακριβώς ίδιες µε αυτές που παράγει ο ίδιος ο άνθρωπος, γιατί τα βακτήρια δεν διαθέτουν τους µηχανισµούς των ευκαρυωτικών οργανισµών. 5. Οι διαγονιδιακές αγελάδες δηµιουργούνται µε.. στο ζυγωτό κύτταρο. 6. Τα τροποποιηµένα γενετικά φυτά είναι.. σε διάφορα έντοµα. 76

19 Να αντιστοιχίσετε τους όρους που αναγράφονται στη στήλη Ι µε τις έννοιες ή τις φράσεις που αναγράφονται στη στήλη ΙΙ. Για το σκοπό αυτό να γράψετε δίπλα από κάθε γράµµα της στήλης Ι τον αριθµό που ταιριάζει από τη στήλη ΙΙ (π.χ. Α-1) Ι Α.... Μικροέγχυση Β.... Ζυγωτό Γ.... Agrobacterium tumefaciens.... Πλασµίδιο Τι Ε.... Ινσουλίνη ΙΙ 1. Πρωτεΐνη που ρυθµίζει τη γλυκόζη του αίµατος 2. Μέθοδος εισαγωγής ξένου γονιδίου σε ένα κύτταρο. 3. Κυκλικό DNA προερχόµενο από το Agrobacterium tumefaciens. 4. Βακτήριο του εδάφους. 5. Γονιµοποιηµένο ωάριο. Ζ.... Ιντερφερόνη Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να χρησιµοποιήσετε σωστά τους παρακάτω όρους διατυπώνοντας από µία πρόταση που να εκφράζει την έννοια κάθε όρου: Πλασµίδιο Τι µικροέγχυση τροποποιηµένα γενετικά φυτά διαγονιδιακός οργανισµός Agrobacterium tumefaciens 77

20 Να απαντήσετε σύντοµα σε καθεµία από τις παρακάτω ερωτήσεις (10-20 λέξεις): 1. Να ονοµάσετε το πλασµίδιο που χρησιµοποιείται για τη δηµιουργία διαγονιδιακών φυτών. 2. Σε ποιά κύτταρα εφαρµόζεται η µικροέγχυση. 3. Τι σηµαίνει διαγονιδιακός οργανισµός; 4. Να ονοµάσετε ένα βακτήριο, που χρησιµοποιείται στις µεθόδους παραγωγής διαγονιδιακών φυτών. 5. Να αναφέρετε τα ένζυµα τα οποία συµµετέχουν στην προετοιµασία του ανασυνδυασµένου πλασµιδίου, που θα εισαχθεί στα φυτικά κύτταρα. 6. Τι είναι το ζυγωτό; 7. Ποια κληρονοµικά χαρακτηριστικά προσφέρει στα διαγονιδιακά ζώα η θετή µητέρα στην οποία αναπτύχθηκε το έµβρυο; 8. Γιατί θεωρήθηκε επικίνδυνη η χρήση των χηµικών εντοµοκτόνων; 9. Πού αναπτύσσεται το ζυγωτό µετά τη µικροέγχυση; Να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις µε µία παράγραφο (20-40 λέξεις): 1. Να περιγράψετε τη µέθοδο µε την οποία µπορούµε να παράγουµε φυτά ανθεκτικά στα έντοµα. 2. Να περιγράψετε τα στάδια που απαιτούνται για την παραγωγή µιας φαρµακευτικής ανθρώπινης πρωτεΐνης από διαγονιδιακό ζώο. 3. Να γράψετε τα πλεονεκτήµατα από τη χρήση των διαγονιδιακών οργανισµών. 4. Να περιγράψετε τα στάδια της µεθόδου για την παραγωγή διαγονιδιακής αγελάδας. 5. Να γράψετε για τις φαρµακευτικές πρωτεΐνες, που παράγονται από διαγονιδιακά ζώα. 6. Να γράψετε τι γνωρίζετε για την κλωνοποίηση; 78

21 Γ. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η διασταύρωση ανάµεσα στο ψάρι, που ονοµάζεται κυπρίνος, και στο ψάρι πέστροφα είναι πολύ σπάνια στη φύση χωρίς την παρέµβαση του ανθρώπου. Οι γενετιστές του Ινστιτούτου John Hopkins των Η.Π.Α. κατάφεραν να εισαγάγουν σε ένα αυγό του κυπρίνου ένα γονίδιο της πέστροφας, που ρυθµίζει την αύξηση του βάρους του σε σηµαντικό βαθµό. Το βάρος του κυπρίνου, ο οποίος προήλθε από αυτό το αυγό, αυξήθηκε πολύ γρήγορα λόγω της ορµόνης που πήρε από την πέστροφα. Ένα χρόνο µετά τη γέννηση του το ψάρι ζύγιζε 20% παραπάνω από τα αδέρφια του. Οι βιολόγοι βρήκαν ακόµη ότι ένα µέρος του χρωµατοσώµατος ενός θηλαστικού µπορεί να εισαχθεί σε ένα άλλο είδος και να τροποποιήσει τον µεταβολισµό του. Αξίζει επίσης να αναφερθεί µια ιστορική απόφαση για τον κλάδο της Βιοτεχνολογίας: δόθηκε η άδεια από την επιτροπή δεοντολογίας και ηθικής να απελευθερωθούν διαγονιδιακά ζώα στη λίµνη Τσελάπικ του Καναδά. Κείµενο από την εφηµερίδα Εξπρές των Η.Π.Α. (21 Απριλίου1989) α) Να περιγράψετε συνοπτικά τα στάδια της διαδικασίας, που χρησιµοποίησαν για να εισάγουν το γονίδιο της πέστροφας στον κυπρίνο. β) Στο άρθρο αναφέρεται: ένα µέρος του χρωµατοσώµατος τι ακριβώς εν-νοεί ο δηµοσιογράφος; γ) Να ορίσετε σε τι διαφέρουν οι οργανισµοί που απελευθερώθηκαν στη λί- µνη από αυτούς που υπάρχουν φυσιολογικά στη λίµνη. δ) Ποια είναι η γνώµη σας για αυτή την απελευθέρωση των διαγονιδιακών οργανισµών στη λίµνη; ε) Γιατί, κατά τη γνώµη σας, υπάρχει και ηθική επιτροπή για την απελευθέρωση τέτοιων οργανισµών στη φύση; 79

22 KΕΦΑΛΑΙΟ 10: Εφαρµογές στη Βιοµηχανία Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Τα προϊόντα των µικροοργανισµών που χρησιµοποιούνται στη Βιοτεχνολογία α. παράγονται µέσα στα κύτταρα των µικροοργανισµών β. εκκρίνονται στο θρεπτικό υλικό γ. δεν καθαρίζονται εύκολα µε χηµικές µεθόδους δ. δεν αποµονώνονται εύκολα από τις καλλιέργειες. 2. Για την παραγωγή της αιθυλικής αλκοόλης απαιτείται α. γλυκόζη β. παρουσία πλασµιδίων γ. παρουσία οξυγόνου δ. άµυλο. 3. Για τη διάσπαση της γλυκόζης απαιτείται α. παρουσία της ζύµης Saccharomyces cerevisae β. θερµοκρασία άνω των 40 0 C γ. θερµοκρασία κάτω των 20 0 C δ. παρουσία οξυγόνου Ο Οι ζύµες είναι α. µύκητες β. αυτότροφοι οργανισµοί γ. βακτήρια δ. πρωτόζωα. 5. Η λακτόζη του γάλακτος µετατρέπεται σε γαλακτικό οξύ: 80

23 α. από τη ζύµωση µε Saccharomyches β. από τη ζύµωση µε Lactobacillus γ. µετά από παστερίωση του γάλακτος στους 50 Ο C δ. όταν το ρη είναι Γαλακτικό οξύ παράγεται α. από τη ζύµωση της λακτόζης του γάλακτος µε ζύµες β. από τη ζύµωση της λακτόζης του γάλακτος µε Lactobacillus γ. µε τη ζύµωση µόνο µε τροποποιηµένα βακτήρια δ. µε τη ζύµωση µόνο µε την παρουσία ειδικών ενζύµων. 7. Κατά την παραγωγή τυριών η καζεΐνη, µία πρωτεΐνη του γάλακτος α. υδρολύεται από το ένζυµο ρεννίνη β. ζυµώνεται σε γαλακτικό οξύ και διοξείδιο του άνθρακα γ. ζυµώνεται από µικροοργανισµούς του γένους Streptococcus σε αιθανόλη δ. υδρολύεται µε το ένζυµο ζυµάση σε αιθανάλη Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) τις παρακάτω προτάσεις: 1. Οι ζύµες αδρανοποιούνται σε µεγάλες θερµοκρασίες. ( ) 2. Τα περισσότερα ένζυµα των µικροοργανισµών είναι ενδοκυτταρικά προϊόντα. ( ) 3. Η ζύµωση της λακτόζης του γάλακτος καταλήγει σε αιθυλική αλκοόλη. ( ) 4. Κατά τη διαδικασία της αλκοολικής ζύµωσης εκτός από την αιθανόλη παράγεται αέριο διοξείδιο του άνθρακα. ( ) 5. Οι ζύµες µετατρέπουν τη γλυκόζη σε αιθυλική αλκοόλη µόνο απουσία οξυγόνου. ( ) 6. Μικροοργανισµοί χρησιµοποιούνται και για την εξαγωγή µετάλλων όπως κοβαλτίου και ουρανίου. ( ) 7. Οι ζύµες είναι ετερότροφοι οργανισµοί. ( ) 8. Η αλκοολική ζύµωση χρησιµοποιείται για την παραγωγή τυριού. ( ) 9. Οι ζύµες µετατρέπουν τη γλυκόζη σε γαλακτικό οξύ. ( ) 81

24 10. Κατά τη διαδικασία της γαλακτικής ζύµωσης εκτός από το γαλακτικό οξύ παράγεται και αέριο διοξείδιο του άνθρακα. ( ) 11. Οι ζύµες είναι µονοκύτταροι µύκητες. ( ) Να συµπληρώσετε µε τους κατάλληλους όρους τα κενά στις παρακάτω προτάσεις: 1. Οι ζύµες µετατρέπουν τη γλυκόζη σε. 2. Το άµυλο διασπάται από ένζυµα σε µαλτόζη και. 3. Η διαδικασία της αλκοολικής ζύµωσης πραγµατοποιείται στους C. 4. Ο Lactobacillus µετατρέπει τη λακτόζη σε Για λιπαρούς λεκέδες χρησιµοποιούµε απορρυπαντικά που περιέχουν το ένζυµο. 6. Για τους λεκέδες από αίµα χρησιµοποιούµε απορρυπαντικά που περιέχουν ένζυµα. Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να χρησιµοποιήσετε σωστά τους παρακάτω όρους διατυπώνοντας από µία πρόταση που να εκφράζει την έννοια κάθε όρου: Γαλακτικό οξύ ζύµες αλκοολική ζύµωση αιθυλική αλκοόλη Να απαντήσετε σύντοµα σε καθεµία από τις παρακάτω ερωτήσεις (10-20 λέξεις): 1. Να ονοµάσετε το µικροοργανισµό που προκαλεί την αλκοολική ζύµωση 2. Πώς δηµιουργούνται οι τρύπες στο ψωµί; 3. Να αναφέρετε τα προϊόντα που προκύπτουν από τη διάσπαση της γλυκόζης. 4. Σε ποιες θερµοκρασίες αδρανοποιούνται οι ζύµες; 5. Να αναφέρετε τα προϊόντα που προκύπτουν από τη διάσπαση της λακτόζης. 82

25 6. Να αναφέρετε δύο µικροοργανισµούς που χρησιµοποιεί η βιοµηχανία ποτών και τροφίµων. 7. Να αναφέρετε την ουσία του γάλακτος που µετατρέπεται σε γαλακτικό οξύ. 8. Που οφείλεται το φούσκωµα του ψωµιού; 9. Να αναφέρετε το αέριο που ελευθερώνεται στην αλκοολική ζύµωση. 10. Σε ποιες ουσίες διασπάται το άµυλο κατά την παραγωγή ψωµιού; 11. Να ονοµάσετε έναν µικροοργανισµό που προκαλεί τη γαλακτική ζύµωση. Να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις µε µία παράγραφο (20-40 λέξεις): 1. Να εξηγήσετε σε τι διαφέρει η παραδοσιακή Βιοτεχνολογία από τη σύγχρονη. 2. Να αναπτύξετε τους λόγους για τους οποίους η βιοµηχανία στράφηκε προς τους µικροοργανισµούς. 3. Να περιγράψετε µε ποιο τρόπο γίνεται η βελτίωση της αποδοτικότητας των µικροοργανισµών µε τον παραδοσιακό τρόπο. 4. Να καταγράψετε τα πλεονεκτήµατα από τη χρήση των µικροοργανισµών στην παραγωγή προϊόντων. 5. Να περιγράψετε τα στάδια της µετατροπής του µούστου σε κρασί. 6. Να εξηγήσετε το λόγο για τον οποίο τα νέα απορρυπαντικά είναι αποτελεσµατικότερα. 7. Ποια είναι η σηµασία των ενζύµων στην παραγωγή των απορρυπαντικών; 8. Με ποιο τρόπο δρουν τα βακτήρια για τη βελτίωση της εξόρυξης µεταλλευµάτων; 9. Ποια είναι τα πλεονεκτήµατα από την χρησιµοποίηση βακτηρίων στη µεταλλουργία; 83

26 KΕΦΑΛΑΙΟ 11: Εφαρµογές της Βιοτεχνολογίας στην Προστασία του Περιβάλλοντος Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι βιολογικές µέθοδοι καθαρισµού των λυµάτων και των αποβλήτων στηρίζονται κυρίως α. στη χρήση χλωρίωσης β. χηµικών απορρυπαντικών γ. ενζύµων και µικροοργανισµών δ. φυσικοχηµικών µεθόδων. 2. Κατά τη δευτερογενή επεξεργασία του βιολογικού καθαρισµού χρησιµοποιούνται α. η διήθηση και η χλωρίωση των λυµάτων για την αποµάκρυνση των ανόργανων συστατικών β. η αποµάκρυνση του φωσφόρου και των νιτρικών αλάτων γ. η διάσπαση των οργανικών ουσιών από µικροοργανισµούς δ. η καθίζηση των στερεών συστατικών. 3. Η τριτογενής επεξεργασία του βιολογικού καθαρισµού περιλαµβάνει την α. διάσπαση των οργανικών ουσιών από µικροοργανισµούς β. αποµάκρυνση των παθογόνων µικροοργανισµών γ. ελάττωση των ανόργανων συστατικών όπως ο φωσφόρος και τα νιτρικά άλατα δ. ελάττωση των οργανικών ουσιών. 84

27 4. Εάν σας ζητούσαν τη γνώµη σας για τη διάσπαση µιας πετρελαιοκηλίδας, τι θα προτείνατε; α. Τη χρήση φυσικοχηµικών µεθόδων διάλυσης. β. Τη διάσπαση της µε βακτήρια που υπάρχουν στη φύση. γ. Τη χρήση τοξικών απορρυπαντικών. δ. Τη χρήση γενετικά τροποποιηµένων βακτηρίων. Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) τις παρακάτω προτάσεις: 1. Η πρωτογενής επεξεργασία βιολογικού καθαρισµού περιλαµβάνει τις φυσικές µεθόδους του εσχαρισµού και της διήθησης. ( ) 2. Η δευτερογενής επεξεργασία του βιολογικού καθαρισµού προκαλεί αύξηση της ποσότητας των οργανικών ουσιών. ( ) 3. Στη δευτερογενή επεξεργασία η διάσπαση των οργανικών ουσιών προκαλείται από χηµικούς καταλύτες. ( ) 4. Ο φωσφόρος και τα νιτρικά άλατα αποµακρύνονται κατά την τριτογενή επεξεργασία. ( ) 5. Η αναερόβια διάσπαση των λυµάτων πραγµατοποιείται από διαφορετικά είδη βακτηρίων. ( ) 6. Η βιοτεχνολογία παράγει νέα τροποποιηµένα βακτήρια για τη διάσπαση των πετρελαιοκηλίδων. ( ) 7. Τα βακτήρια µπορούν σε πέντε εβδοµάδες να διαλύσουν το µεγαλύτερο µέρος µιας πετρελαιοκηλίδας. ( ) 8. Η ταχύτητα αποικοδόµησης του πετρελαίου αυξάνει µε τη µείωση της θερµοκρασίας. ( ) 9. Στις εγκαταστάσεις βιολογικού καθαρισµού η διάσπαση των οργανικών ενώσεων γίνεται µε τη βοήθεια µικροοργανισµών. ( ) 85

28 Να συµπληρώσετε µε τους κατάλληλους όρους τα κενά στις παρακάτω προτάσεις: 1. Στη δευτερογενή επεξεργασία των λυµάτων η διάσπαση των οργανικών ενώσεων προκαλείται από. 2. Στην τριτογενή επεξεργασία περιλαµβάνονται οι φυσικές µέθοδοι καθίζηση, διήθηση και.. 3. Ο φωσφόρος αποµακρύνεται κατά επεξεργασία. 4. Η ταχύτητα αποικοδόµησης του πετρελαίου από τα µικρόβια εξαρτάται κυρίως από τη.. 5. Για τη δηµιουργία τροποποιηµένων βακτηρίων που θα χρησιµοποιηθούν στη διάσπαση του πετρελαίου χρησιµοποιούνται οι τεχνικές του.. Να αντιστοιχίσετε τους όρους που αναγράφονται στη στήλη Ι µε τις έννοιες ή τις φράσεις που αναγράφονται στη στήλη ΙΙ. Για το σκοπό αυτό να γράψετε δίπλα από κάθε γράµµα της στήλης Ι τον αριθµό που ταιριάζει από τη στήλη ΙΙ (π.χ. Α-1) Ι ΙΙ Α.... Βιοαντιδραστήρας Β.... ευτερογενής επεξεργασία Γ.... Βιολογικά φίλτρα 1. Αερόβια διαδιακασία 2. Εσχαρισµός 3. Ελάττωση ανόργανων θρεπτικών συστατικών 4. ιάσπαση οργανικών συστατικών.... Πρωτογενής επεξεργασία Ε.... Τριτογενής επεξεργασία 86

29 Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να χρησιµοποιήσετε σωστά τους παρακάτω όρους διατυπώνοντας από µία πρόταση που να εκφράζει την έννοια κάθε όρου: Βιοαντιδραστήρας δευτερογενής πρωτογενής βιολογικός επεξεργασία επεξεργασία καθαρισµός πετρελαιοκηλίδα δευτερογενής βιολογικά τριτογενής επεξεργασία φίλτρα επεξεργασία Να απαντήσετε σύντοµα σε καθεµία από τις παρακάτω ερωτήσεις (10-20 λέξεις): 1. Να αναφέρετε σε ποιες µεθόδους στηρίζεται ο βιολογικός καθαρισµός. 2. Να αναφέρετε σε ποιο στάδιο της βιολογικής επεξεργασίας χρησιµοποιείται ο εσχαρισµός των λυµάτων 3. Σε ποια φάση του βιολογικού καθαρισµού γίνεται η διάσπαση των οργανικών ενώσεων των λυµάτων από τα µικρόβια; 4. Με ποιες φυσικές µεθόδους ελαττώνονται τα ανόργανα θρεπτικά συστατικά; 5. Πώς ονοµάζονται οι δεξαµενές, στις οποίες συντελείται η αναερόβια διαδικασία; 6. Ποιοι παράγοντες επενεργούν στις αερόβιες συνθήκες του βιολογικού καθαρισµού; 7. Πως δηµιουργούνται τα τροποποιηµένα µικρόβια που είναι απαραίτητα για το βιολογικό καθαρισµό; 8. Να αναφέρετε ένα σηµαντικό παράγοντα που επηρεάζει την ταχύτητα αποικοδόµησης των πετρελαιοκηλίδων από τα βακτήρια. 87

30 Να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις µε µία παράγραφο (20-40 λέξεις): 1. Να περιγράψετε τα στάδια επεξεργασίας των λυµάτων. 2. Τι συµβαίνει κατά την πρωτογενή φάση επεξεργασίας; 3. Να περιγράψετε τι συµβαίνει στη δευτερογενή επεξεργασία. 4. Να περιγραφούν τα αποτελέσµατα της πετρελαϊκής ρύπανσης. 5. Γιατί, κατά τη γνώµη σας, η Βιοτεχνολογία ενδιαφέρεται για καινούργια βακτήρια; Γ. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Το κείµενο που ακολουθεί προέρχεται από τη διαφήµιση του Ινστιτούτου Πετρελαίου, µιας εταιρίας παραγωγής πετρελαίου: Ο καλύτερος µύκητας για τις εφαρµογές της ζύµωσης στους τοµείς ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΧΗΜΕΙΑΣ και ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ είναι αυτός που διαθέτει το Ινστιτούτο µας: ο µύκητας Trichoderma reesei. Πριν από λίγα χρόνια κανείς δεν θα φανταζόταν ότι κάποτε θα διαφήµιζαν τους µικροοργανισµούς για βιοµηχανικούς σκοπούς. α) Να αναφέρετε τους µύκητες που εσείς γνωρίζετε ότι συµµετέχουν σε διάφορες ζυµώσεις. β) Να εξηγήσετε γιατί, κατά την άποψη σας, έχει ενδιαφέρον η χρήση των µικροοργανισµών στην παραγωγή καυσίµων από φυτικές ύλες. 88

ΤΑΞΗ: Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Συροπούλου Ελεάνα ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:

ΤΑΞΗ: Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Συροπούλου Ελεάνα ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΑΞΗ: Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Συροπούλου Ελεάνα ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: / /2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Α1. Η ποσότητα του DNA είναι α. διπλάσια στα νευρικά κύτταρα σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε την ορθή πρόταση: ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1. Το κωδικόνιο του mrna που κωδικοποιεί το αµινοξύ µεθειονίνη είναι α. 5 GUA

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Θέµα 1 ο 1. Τα άτοµα που είναι ετερόζυγα για τη β-θαλασσαιµία: α. Εµφανίζουν ήπια αναιµία β. Έχουν ευαισθησία στην ελονοσία γ. Συνθέτουν µεγάλη ποσότητα HbF δ.

Διαβάστε περισσότερα

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Óõíåéñìüò ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Να επιλέξετε τη φράση που συµπληρώνει ορθά κάθε µία από τις ακόλουθες προτάσεις:

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Óõíåéñìüò ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Να επιλέξετε τη φράση που συµπληρώνει ορθά κάθε µία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ 1 o ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να επιλέξετε τη φράση που συµπληρώνει ορθά κάθε µία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Το DNA ενός ανθρώπινου κυττάρου αποτελείται από 6 10 9

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση. 1. H β- θαλασσαιμία είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ 1ο Α. Για τις ημιτελείς προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Α2. Το αντικωδικόνιο είναι τριπλέτα νουκλεοτιδίων του α. mrna β. snrna γ. trna δ. rrna Μονάδες 5

Α2. Το αντικωδικόνιο είναι τριπλέτα νουκλεοτιδίων του α. mrna β. snrna γ. trna δ. rrna Μονάδες 5 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη φράση που συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση, η οποία συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ÏÑÏÓÇÌÏ ÅËÁÓÓÏÍÁ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Απάντηση στο 1 ο Θέµα 1. α 2. γ 3. δ 4. β 5. β.

ÏÑÏÓÇÌÏ ÅËÁÓÓÏÍÁ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Απάντηση στο 1 ο Θέµα 1. α 2. γ 3. δ 4. β 5. β. 1 Απάντηση στο 1 ο Θέµα 1. α 2. γ 3. δ 4. β 5. β Απάντηση στο 2 ο Θέµα Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 1. Σχολικό σελ. 17 από «Το DNA τον έλεγχο της σύνθεσης των πρωτεϊνών». 2. Α. Τα χρωµοσώµατα

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές διεργασίες. Βιομάζα Βιομόρια Οργ. μόρια Ανοργ. μόρια

Τεχνικές διεργασίες. Βιομάζα Βιομόρια Οργ. μόρια Ανοργ. μόρια Τεχνικές διεργασίες Βιομάζα Βιομόρια Οργ. μόρια Ανοργ. μόρια ΓΕΩΡΓΙΑ Γενετική βελτίωση ποικιλιών φυτών για αντοχή στις ασθένειες, ξηρασία, αφιλόξενα εδάφη Μαζική παραγωγή κλώνων Ανάπτυξη βιο-εντομοκτόνων

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Βιολογίας Θετικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Βιολογίας Θετικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Βιολογίας Θετικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ:

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΕΝΑ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΓΝΩΣΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ, ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΡΙΜΗΚΥΡΙΟΣ, ΓΕΩΠΟΝΟΣ, Δρ. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΘΕΜΑ 1ο Στις ηµιτελείς προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή φράση, η οποία συμπληρώνει σωστά

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης.

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης. ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1o 1. δ 2. β 3. β 4. γ 5. δ ΘΕΜΑ 2o 1. Σχολικό βιβλίο, σελ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23 10 2011 ΘΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Όλα τα βακτήρια: Α. διαθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

BIO111 Μικροβιολογια ιαλεξη 13 Μικροβια και Ανθρωπος

BIO111 Μικροβιολογια ιαλεξη 13 Μικροβια και Ανθρωπος BIO111 Μικροβιολογια ιαλεξη 13 Μικροβια και Ανθρωπος Ετσι αρχισε η Ζωη? To δεντρο της Ζωης Και τι µας νοιαζει αν υπαρχουν µικροοργανισµοι η οχι? H ανυπολόγιστη αξία της Mικροβιολογίας για τη Βιολογια Το

Διαβάστε περισσότερα

Α3. Η εισαγωγή ανασυνδυασμένου DNA σε βακτήριο-ξενιστή ονομάζεται α. μικροέγχυση β. μετασχηματισμός γ. εμβολιασμός δ. κλωνοποίηση.

Α3. Η εισαγωγή ανασυνδυασμένου DNA σε βακτήριο-ξενιστή ονομάζεται α. μικροέγχυση β. μετασχηματισμός γ. εμβολιασμός δ. κλωνοποίηση. ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) TETAPTH 4 IOYNIOY 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) TETAPTH 4 IOYNIOY 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

ÍÅÏ ÄÕÍÁÌÉÊÏ ÓÔÁÕÑÏÕÐÏËÇ

ÍÅÏ ÄÕÍÁÌÉÊÏ ÓÔÁÕÑÏÕÐÏËÇ 1 ΘΕΜΑ 1 o Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α. Για τις ερωτήσεις 1 5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό κάθε μίας από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων. Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Γενικής Παιδείας, Ημ/νία: 20 Μαΐου 2015. Απαντήσεις Θεμάτων

Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων. Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Γενικής Παιδείας, Ημ/νία: 20 Μαΐου 2015. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Γενικής Παιδείας, Ημ/νία: 20 Μαΐου 2015 Απαντήσεις Θεμάτων ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμίας από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό κάθε μίας από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ 1ο Α. Στις ερωτήσεις 1-3, να γράψετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Δραστηριότητες

Ερευνητικές Δραστηριότητες Ερευνητικές Δραστηριότητες & Θεματικές Περιοχές Διπλωματικών Εργασιών Ομάδας Χημείας & Βιοτεχνολογίας Τροφίμων Τμήμα Χημείας, Τομέας Χημικών Εφαρμογών, Χημικής Ανάλυσης & Χημείας Περιβάλλοντος Μέλη: Κουτίνας

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΙ ΛΥΣΕΙΣ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ κύριο ΤΡΙΓΚΑ ΓΕΩΡΓΙΟ του ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟΥ του ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟΥ www.orion.edu.gr ΘΕΜΑ A A1. γ A2. β A3.

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο, 24 Μαϊου 2003 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

Σάββατο, 24 Μαϊου 2003 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Σάββατο, 24 Μαϊου 2003 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ 1 Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμο καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό κάθε μίας από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ. 3. Τι γνωρίζετε για τον πυρήνα του ευκαρυωτικού κυττάρου;

ΒΙΟΛΟΓΙΑ. 3. Τι γνωρίζετε για τον πυρήνα του ευκαρυωτικού κυττάρου; ΒΙΟΛΟΓΙΑ 1,Να αντιστοιχίσετε της όρους της αριστερής στήλης με τις προτάσεις της δεξιάς στήλης: α. κυτταρική μεμβράνη 1. πολλαπλασιάζονται με εκβλάστηση β. αμοιβάδα 2.κέντρα παραγωγής ενέργειας γ. μιτοχόνδρια

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία!

Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία! Διαγώνισμα ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γενικής Παιδείας ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 15/3/2015 Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία! ΘΕΜΑ Α Να αντιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης Γ' Λυκείου 2001

Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης Γ' Λυκείου 2001 Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης Γ' Λυκείου 2001 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Α1. Από τη διασταύρωση ενός λευκού µ ένα µαύρο ποντικό όλοι οι απόγονοι είναι γκρίζοι. Τα γονίδια που καθορίζουν το χρώµα τους είναι: α.

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία των μικροοργανισμών. Κεφάλαιο 3 από το βιβλίο «Εισαγωγή στην Γενική Μικροβιολογία»

Φυσιολογία των μικροοργανισμών. Κεφάλαιο 3 από το βιβλίο «Εισαγωγή στην Γενική Μικροβιολογία» Φυσιολογία των μικροοργανισμών Κεφάλαιο 3 από το βιβλίο «Εισαγωγή στην Γενική Μικροβιολογία» BIOΛOΓIA TΩN MIKPOOPΓANIΣMΩN ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ 1. Μικροβιακή αύξηση (ή ανάπτυξη): αυξάνεται ο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Συγκρίνατε την πρωτογενή µε τη δευτερογενή ανοσοβιολογική απόκριση και απεικονίστε αυτές στο ίδιο διάγραµµα αξόνων. Πρωτογενή ανοσοβιολογική απόκριση ονοµάζουµε την απόκριση του

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδικές εξετάσεις Γ Τάξης Ημερήσιου Γενικού Λυκείου Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης Τετάρτη 4 Ιουνίου 2014

Πανελλαδικές εξετάσεις Γ Τάξης Ημερήσιου Γενικού Λυκείου Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης Τετάρτη 4 Ιουνίου 2014 Πανελλαδικές εξετάσεις Γ Τάξης Ημερήσιου Γενικού Λυκείου Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης Τετάρτη 4 Ιουνίου 2014 ΘΕΜΑ Α Α1.δ Α2.γ Α3.β Α4.γ Α5.β ΘΕΜΑ Β Β1. 4,2,1,6,3,5 Β2. α. DNA πολυμεράση β. πριμόσωμα γ.

Διαβάστε περισσότερα

ÔÏÕËÁ ÓÁÑÑÇ ÊÏÌÏÔÇÍÇ

ÔÏÕËÁ ÓÁÑÑÇ ÊÏÌÏÔÇÍÇ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ A Α1 γ Α2 α Α3 α Α4 β Α5 γ ΘΕΜΑ Β Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 13 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1) Το οικοσύστηµα είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr

Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr Περικλέους Σταύρου 31 Προς: Μαθητές Α, Β & Γ Λυκείου / Κάθε ενδιαφερόμενο Αγαπητοί Φίλοι Όπως σίγουρα γνωρίζετε, από τον Ιούνιο του 2010 ένα νέο «ΔΙΑΚΡΟΤΗΜΑ» λειτουργεί και στη Χαλκίδα. Στο Φροντιστήριό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη

Διαβάστε περισσότερα

ÈÅÌÁÔÁ 2008 ÏÅÖÅ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ 1 o. ΘΕΜΑ 2 o Α: 1-, 2-Β, 3-Α, 4-Β, 5-Α ΜΟΝΑ ΕΣ 15 (3Χ5)

ÈÅÌÁÔÁ 2008 ÏÅÖÅ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ 1 o. ΘΕΜΑ 2 o Α: 1-, 2-Β, 3-Α, 4-Β, 5-Α ΜΟΝΑ ΕΣ 15 (3Χ5) 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ 1 o Α: 1-, 2-Β, 3-Α, 4-Β, 5-Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β: 1- Λάθος, 2- Σωστή, 3- Λάθος, 4- Σωστή, 5- Λάθος ΘΕΜΑ 2 o ΜΟΝΑ ΕΣ 15 (3Χ5) ΜΟΝΑ ΕΣ 10 (2Χ5) 1. Καρυότυπος είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 31-7-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 Στο σχήμα 1 του άρθρου που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη φορά φαίνεται η καθοριστικός ρόλος των μικροοργανισμών για την ύπαρξη της ζωής, αφού χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα Βιολογίας Γενικής Παιδείας. α. κυτταροτοξικά Τ λεμφοκύτταρα β. βοηθητικά Τ λεμφοκύτταρα γ. πλασματοκύτταρα δ. μακροφάγα Μονάδες 5

Διαγώνισμα Βιολογίας Γενικής Παιδείας. α. κυτταροτοξικά Τ λεμφοκύτταρα β. βοηθητικά Τ λεμφοκύτταρα γ. πλασματοκύτταρα δ. μακροφάγα Μονάδες 5 Διαγώνισμα Βιολογίας Γενικής Παιδείας ΘΕΜΑ 1ο Να κυκλώσετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση 1. Μεγάλες ποσότητες ανοσοσφαιρινών εκκρίνονται από τα: α. κυτταροτοξικά Τ λεμφοκύτταρα β. βοηθητικά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ηµεροµηνία: Παρασκευή 25 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Α1. Β Α2. Γ Α3. Α Α4. Α5. Γ ΘΕΜΑ Β ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ B1. Α (Σωµατικά κύτταρα στην αρχή της µεσόφασης): 1, 4, 5, 6 Β (Γαµέτες): 2, 3, 7, 8 Β2. (Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ:Β 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Είναι γνωστό πως οποιοσδήποτε οργανισμός, για να λειτουργήσει χρειάζεται ενέργεια. Η ενέργεια αυτή βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ A Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Μ. Τετάρτη 8 Απριλίου 2015 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες Α1 - γ, Α2 - δ, Α3 - α, Α4 - β, Α5 - α ΘΕΜΑ Β ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1. Παθογόνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμίας από

Διαβάστε περισσότερα

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ÏÅÖÅ

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ÏÅÖÅ 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ 1 o 1 Β 2 3 Γ 4 5 Β. ΘΕΜΑ 2 o ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Όπως στο σχολικό, σελίδα 20: «Κάθε φυσιολογικό µεταφασικό ως προς τη θέση του κεντροµεριδίου» και σελίδα «Κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Αριάδνη Μαύρου Καθηγήτρια Γενετικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Αριάδνη Μαύρου Καθηγήτρια Γενετικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Αριάδνη Μαύρου Καθηγήτρια Γενετικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Τι είναι η βιοτεχνολογία Βιοτεχνολογία = Βιολογία + Τεχνολογία Χρησιμοποίηση της Γενετικής για τροποποίηση ζωντανών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2004

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2004 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 Μεταβολισμός και Βιοενεργητική [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 - Μεταβολισμός - Εισαγωγή Πολύ μεγάλο ρόλο στην λειτουργία ενός οργανισμού παίζει η ενέργεια και η κατάλληλη αξιοποίησή της.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α/ Ποιες οι λειτουργίες του γενετικού υλικού ; (Μονάδες 6) Β/ Που βρίσκεται το γενετικό υλικό στα ευκαρυωτικά και στα προκαρυωτικά ; (Μονάδες 6)

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2008

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2008 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη

Διαβάστε περισσότερα

Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει παρουσιάζει ορισμένες ορισμένες ιδιαιτερότητες ιδιαιτερότητες σε

Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει παρουσιάζει ορισμένες ορισμένες ιδιαιτερότητες ιδιαιτερότητες σε Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει ορισμένες ιδιαιτερότητες σε σχέση με τη μη βιολογική που οφείλονται στη φύση των βιοκαταλυτών Οι ιδιαιτερότητες αυτές πρέπει να παίρνονται σοβαρά υπ όψη κατά το σχεδιασμό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 4 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014. Ενδεικτικές απαντήσεις Θέµα Β

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 4 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014. Ενδεικτικές απαντήσεις Θέµα Β ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 4 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Θέµα Α Α1. δ Α2. γ Α3. β A4. γ A5. β Ενδεικτικές απαντήσεις Θέµα Β Β1. Η σειρά των βημάτων που οδηγούν στην κατασκευή καρυοτύπου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ?

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? Ο βιολογικος καθαρισμος αφορα την επεξεργασια λυματων, δηλαδη τη διαδικασια μεσω της οποιας διαχωριζονται οι μολυσματικες ουσιες από

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ «ΟΜΟΚΕΝΤΡΟ» ΦΛΩΡΟΠΟΥΛΟΥ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ «ΟΜΟΚΕΝΤΡΟ» ΦΛΩΡΟΠΟΥΛΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό κάθε μίας από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Μαυροματάκης Γιώργος Βιολόγος

Μαυροματάκης Γιώργος Βιολόγος Βιολογία Γ'Λυκείου Κατεύθυνσης Εικονογραφημένη Επανάληψη Μαυροματάκης Γιώργος Βιολόγος (gmavromat@gmail.com) Χανιά 2009-2010 1 Κεφάλαιο 1ο Το γενετικό υλικό 2 3 Με τη βοήθεια της φωτογραφίας που ακολουθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α. Α1 δ Α2 γ Α3 β Α4 γ Α5 β ΘΕΜΑ Β 3-2 - 5-1 - 6-4. α-dna πολυμεράση β-πριμόσημα γ- DNA δεσμάση δ- DNA ελικάση ε- RNA πολυμεράση

ΘΕΜΑ Α. Α1 δ Α2 γ Α3 β Α4 γ Α5 β ΘΕΜΑ Β 3-2 - 5-1 - 6-4. α-dna πολυμεράση β-πριμόσημα γ- DNA δεσμάση δ- DNA ελικάση ε- RNA πολυμεράση ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) Τετάρτη, 4 Ιουνίου 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Α1 δ Α2 γ Α3 β Α4 γ Α5 β ΘΕΜΑ Β

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 23 MAΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Σηµειώσεις για τον καθηγητή Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Βασικές γνώσεις Ο όρος γάλα, ως βασικό τρόφιµο, χωρίς κανένα προστεθειµένο επίθετο, ισχύει συνήθως για το αγελαδινό γάλα που είναι φρέσκο, πλήρες,

Διαβάστε περισσότερα

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Οξείδωση της γλυκόζης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Καταβολισµός ή ανοµοίωση» C 6 H 12 O+6O 2 +6H 2 O 12H 2 O+6CO 2 +686 Kcal/mol Πηγές ενέργειας κατά την

Διαβάστε περισσότερα

Επιλέξτε τη σωστή απάντηση, βάζοντας σε κύκλο το αντίστοιχο γράμμα:

Επιλέξτε τη σωστή απάντηση, βάζοντας σε κύκλο το αντίστοιχο γράμμα: ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή 10 Οκτωβρίου 2010 ΘΕΜΑ 1 ο: Επιλέξτε τη σωστή απάντηση, βάζοντας σε κύκλο το αντίστοιχο γράμμα: 1. Ανήκουν στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς Α. το τοξόπλασμα

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2005 1 ε π α ν α λ η π τ ι κ ά θ έ µ α τ α 2 0 0 5 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Ο A: 1-Α, 2-, 3-Γ, 4-Β, 5-Β ΜΟΝΑ ΕΣ 15 (3Χ5) Β. 1. Σωστή, 2. Λανθασµένη,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. γ 2. α 3. β 4. δ 5. δ Β. Ερωτήσεις σωστού - λάθους 1. Σωστό 2. Λάθος 3. Λάθος 4. Λάθος 5. Σωστό ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1ο ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΘΕΜΑ 1ο ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΘΕΜΑ 1ο ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 4 ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Να γράψετε στο τετράδιό σας

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

EΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ.ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

EΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ.ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ EΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ.ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 1. Ένας άνθρωπος μολύνθηκε από ένα παθογόνο βακτήριο και δεν εμφάνισε συμπτώματα ασθένειας. Πιθανολογείστε τους λόγους που μπορεί να οφείλεται αυτό. 2.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΛΛΑΓΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ: Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΑ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

ΜΕΤΑΛΛΑΓΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ: Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΑ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΜΕΤΑΛΛΑΓΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ: Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΑ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Η βιοτεχνολογία είναι ένας όρος που πρόσφατα μπήκε στη ζωή μας, παρ όλο ότι η πρακτική εφαρμογή βιοδιεργασιών για

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ A

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο, 25 Μαΐου 2002 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ. Βιολογία

Σάββατο, 25 Μαΐου 2002 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ. Βιολογία Σάββατο, 25 Μαΐου 2002 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ Βιολογία ΘΕΜΑ 1 Στις ερωτήσεις 1 5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Ποιο

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες είναι οι ομοιότητες και οι διαφορές μεταξύ της αντιγραφής και της

Ποιες είναι οι ομοιότητες και οι διαφορές μεταξύ της αντιγραφής και της ΚΕΦ. 2 ο ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΡΙΣΕΩΣ Ποιες είναι οι ομοιότητες και οι διαφορές μεταξύ της αντιγραφής και της μεταγραφής; Διαφορές Αντιγραφή Μεταγραφή 1. Διατηρείται και μεταβιβάζεται η 1. Μεταβιβάζεται η γενετική

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΗ ΑΣΚΗΣΗΣ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΛΥΣΗ ΑΣΚΗΣΗΣ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΛΥΣΗ ΑΣΚΗΣΗΣ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ α) Αφού τα σωµατικά κύτταρα της γάτας έχουν 19 ζεύγη οµολόγων χρωµοσωµάτων, άρα περιέχουν 38 απλοειδή χρωµοσώµατα στην αρχή της Μεσόφασης (G 1 -φάση), πριν

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: Α1. Η ρύθμιση της θερμοκρασίας του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΣΥΝΔΥΑΣΜΕΝΟΥ DNA (ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ)

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΣΥΝΔΥΑΣΜΕΝΟΥ DNA (ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ) ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΣΥΝΔΥΑΣΜΕΝΟΥ DNA (ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ) Ι) ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Οι μαθητές θα πρέπει : Να γνωρίζουν ποιο μόριο είναι ο φορέας της γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 16-2-2014 ΘΕΜΑ 1 ο Α. Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. (Μονάδες 25)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 16-2-2014 ΘΕΜΑ 1 ο Α. Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. (Μονάδες 25) ΤΣΙΜΙΣΚΗ &ΚΑΡΟΛΟΥ ΝΤΗΛ ΓΩΝΙΑ THΛ: 270727 222594 ΑΡΤΑΚΗΣ 12 - Κ. ΤΟΥΜΠΑ THΛ: 919113 949422 ΕΠΩΝΥΜΟ:... ΟΝΟΜΑ:... ΤΜΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 16-2-2014 ΘΕΜΑ 1 ο Α. Να βάλετε σε

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ 3η εξεταστική περίοδος από 29/03/15 έως 19/04/15 γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Η ζητούμενη σειρά έχει ως εξής: αδενίνη < νουκλεοτίδιο < νουκλεόσωμα < γονίδιο < χρωματίδα < χρωμόσωμα < γονιδίωμα.

Η ζητούμενη σειρά έχει ως εξής: αδενίνη < νουκλεοτίδιο < νουκλεόσωμα < γονίδιο < χρωματίδα < χρωμόσωμα < γονιδίωμα. ΚΕΦ. 1 ο ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΡΙΣΕΩΣ 1. Να κατατάξετε σε σειρά αυξανόμενου μεγέθους τις παρακάτω έννοιες που σχετίζονται με το γενετικό υλικό των οργανισμών: νουκλεόσωμα, χρωμόσωμα, αδενίνη, νουκλεοτίδιο, γονίδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2005 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2005 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2005 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη

Διαβάστε περισσότερα

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητές: Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: Α1. Το γονίδιο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΟ-ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΟ-ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΟ-ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Με απλά λόγια... Μικροοργανισμοί υπάρχουν παντού. Στον αέρα που αναπνέουμε, στο χώμα, στο νερό, στην τροφή, μέσα στους ζωντανούς οργανισμούς, στην επιδερμίδα μας, στα φυτά,

Διαβάστε περισσότερα

Η υδρόλυση της ATP (σε ADP και μία φωσφορική ομάδα) απελευθερώνει ενέργεια που χρησιμοποιείται στις αναβολικές αντιδράσεις

Η υδρόλυση της ATP (σε ADP και μία φωσφορική ομάδα) απελευθερώνει ενέργεια που χρησιμοποιείται στις αναβολικές αντιδράσεις Κεφάλαιο 6 ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Αποικοδόμηση (διάσπαση) πολύπλοκων μορίων σε απλούστερες ενώσεις πχ στην κυτταρική αναπνοή η διάσπαση της γλυκόζης σε CO 2 και Η 2 Ο Η ενέργεια που απελευθερώνεται χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Θ.Γ.ΣΩΤΗΡΟΥΔΗΣ Ινστιτούτο Βιολογίας, Φαρμακευτικής Χημείας και Βιοτεχνολογίας, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Αθήνα

Δρ. Θ.Γ.ΣΩΤΗΡΟΥΔΗΣ Ινστιτούτο Βιολογίας, Φαρμακευτικής Χημείας και Βιοτεχνολογίας, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Αθήνα To μικροφύκος Σπειρουλίνα (Αρθροσπείρα) : Ένα «πράσινο εργοστάσιο» παραγωγής πολύτιμων ουσιών με δυνητικά οφέλη για την ανθρώπινη υγεία Δρ. Θ.Γ.ΣΩΤΗΡΟΥΔΗΣ Ινστιτούτο Βιολογίας, Φαρμακευτικής Χημείας και

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΣΤΟΙΧΕΙΑΡΥΠΑΝΣΗΣ 2.1 ΠΑΘΟΦΟΝΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 2.1.1 ΒΑΚΤΗΡΙΑ 2.1.2 ΙΟΙ 2.1.3 ΠΡΩΤΟΖΩΑ 2.2 ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΔΙΑΛΥΤΕΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 15/04/2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R;

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; (γ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει σε αυτό όξινες ιδιότητες; (δ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) TETAPTH 4 IOYNIOY 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Χρειάζεται η µελέτη της ανοσολογία; Εµβόλια Άµυνα κατά µικροοργανισµών Ανοσολογικές ασθένειες Αλλεργίες - υπερευαισθησίες, αυτοανοσίες, ανοσοανεπάρκειες,

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές)

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) KINΔΥΝΟΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) Μικροβιολογικός Χηµικός Φυσικός Η φυσική καταστροφή των τροφίµων κάνει τα τρόφιµα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις των αντιγόνων και των αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά

Διαβάστε περισσότερα