ΕΛΚΩΔΗΣ ΚΟΛΙΤΙΔΑ ΜΕ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ: ΜΙΑ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΛΚΩΔΗΣ ΚΟΛΙΤΙΔΑ ΜΕ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ: ΜΙΑ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ"

Transcript

1 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ ΕΛΚΩΔΗΣ ΚΟΛΙΤΙΔΑ ΜΕ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ: ΜΙΑ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ 1 Θ. Μ. Λιακάκος, 1 Γ. Φιλιππίδης, 2 Κ. Κωστοπαναγιώτου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Οι λειτουργικές διαταραχές της ελκώδους κολίτιδας κατά την εγκυμοσύνη, είναι γενικώς καλά ανεκτές στις περιπτώσεις που διαδράμει η νόσος σε ύφεση. Εντούτοις, αυτές οι αλλαγές μπορεί να οδηγήσουν την έγκυο με υποκείμενη νόσο σε δραστηριότητα, σε αυξημένο κίνδυνο νοσηρότητας και θνησιμότητας. Έτσι, οι γυναίκες με ελκώδη κολίτιδα που επιθυμούν εγκυμοσύνη πρέπει να ενημερώνονται για τις συνέπειες που ελλοχεύουν και αφορούν στη μητέρα και το έμβρυο. Η εισβολή της ελκώδους κολίτιδας, όταν είναι οξεία αυξάνει τον κίνδυνο των ανεπιθύμητων εκβάσεων της εγκυμοσύνης, ενώ και η εγκυμοσύνη με τη σειρά της μπορεί να επηρεάσει την εξέλιξη της νόσου. Για τις γυναίκες που επιπλέκεται η εγκυμοσύνη με ενεργό κολίτιδα, η θεραπευτική διακοπή της εγκυμοσύνης δεν πρέπει να θεωρείται απαραίτητη, ώστε να υποχωρήσει η νόσος. Εξάλλου, για τις έγκυες που επιλέγουν να συνεχίσουν την εγκυμοσύνη η φαρμακευτική θεραπεία, με κάποιες επιφυλάξεις, έχει ικανοποιητικά αποτελέσματα και μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις της νόσου (κεραυνοβόλες), που οι έγκυες γυναίκες βρίσκονται σε κίνδυνο, η χειρουργική παρέμβαση κρίνεται αναγκαία. Μια αισιόδοξη έκβαση της εγκυμοσύνης, με διαγνωσμένη ελκώδη κολίτιδα, είναι σωστό να εκτιμάται από το μαιευτήρα και το γαστρεντερολόγο, πριν τη σύλληψη, κατά την εγκυμοσύνη και τη λοχεία, αφού δε γνωρίζουμε χαρακτηριστικά της νόσου που στην πράξη θα βοηθήσουν να προβλέπονται οι έγκυες γυναίκες υψηλού κινδύνου. Όροι ευρετηρίου: ελκώδης κολίτιδα, εγκυμοσύνη, δραστηριότητα, υποτροπές, επιπλοκές, αντιμετώπιση νόσου. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός μας είναι η προσέγγιση δημοσιεύσεων που αναφέρονται στη σχέση της ελκώδους κολίτιδας (Colitis ulcerosa ή ulcerative Colitis), μιας εξελικτικής νόσου άγνωστης αιτιολογίας, με εγκυμοσύνη. Η νόσος, σαν ανεξάρτητη οντότητα, συνήθως διαδράμει σε ύφεση, ενώ μερικές φορές εγκαθίσταται ή υποτροπιάζει με θορυβώδη συμπτώματα που απειλούν την υγεία των ασθενών και την πορεία της εγκυμοσύνης, όταν συνυπάρχει. Κάθε χρόνο περίπου το 1/3 των ασθενών με ελκώδη κολίτιδα θα παρουσιάσει αναζωπύρωση της νόσου (flare-up), με τις γυναίκες να έχουν νοσηρότητα σχεδόν διπλάσια εκείνης των ανδρών. Επειδή συχνότερα η νόσος εγκαθίσταται τα πρώτα χρόνια της αναπαραγωγικής ηλικίας, δε θεωρείται συνηθισμένο γεγονός η συνύπαρξή της με εγκυμοσύνη ή η υποτροπή της κατά τη διάρκειά της. Χρονική περίοδος έναρξης της ελκώδους κολίτιδας στις γυναίκες θεωρείται η ηλικία χρόνων και κορύφωσής της η 3η και 4η δεκαετία της ζωής τους. Η νόσος από μόνη της δεν έχει ουσιαστική διαφορετική πορεία μεταξύ των νέων γυναικών, όμως στην οξεία μορφή της η πιθανή χειρουργική παρέμβαση και η φαρμακευτική θεραπεία μπορεί να δημιουργήσουν επιπλέον προβλήματα στην έγκυο ασθενή. Η πρώτη σχετική ανακοίνωση έγινε το 1909 (Royal Society of Medecin) και αφορούσε σε 4 ασθενείς που εμφάνισαν ελκώδη κολίτιδα αμέσως μετά τη διαπίστωση της εγκυμοσύνης ή κατά τη διαδρομή της 1. Από τότε, συνεχίζονται οι δημοσιεύσεις άρθρων που επικεντρώνονται στη συνύπαρξη και αλληλοεπίδραση της νόσου με εγκυμοσύνη και τα αποτελέσματά τους. Μέχρι το 1952 είχαν ανακοινωθεί 200 περιπτώσεις ασθενών με ελκώδη κολίτιδα και εγκυμοσύνη και η γενική γνώμη ήταν 1. Περίπου 40% των ασθενών παρουσιάζει αναζωπύρωση της νόσου στη διάρκεια της εγκυμοσύνης. 2. Η κολίτιδα έχει βαρύτερη πρόγνωση όταν εισβάλλει κατά την εγκυμοσύνη ή τη λοχεία. 3. Σε σπάνιες, επίμονες περιπτώσεις κρίνεται αναγκαία η χειρουργική διαδικασία. 4. Το ποσοστό των αποβολών είναι μεγαλύτερο, όταν η κύηση συμβαίνει την περίοδο που η νόσος είναι ενεργός. Οι περισσότερες αναφορές συμφωνούν ότι οι υποτροπές της νόσου το πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης και στη λοχεία είναι συχνότερες και περισσότερο επικίνδυνες. 298

2 Πίνακας 1. Δημοσιευμένες περιπτώσεις επείγουσας εγχείρησης στη διάρκεια της εγκυμοσύνης (Toiyama et al. 2003) 25 Author Indication Delivery Operation Time of colectomy Mother Child Thomas 1969 TMC Normal delivery STC + ileo. after delivery Not stated Flatmark 1970 Farouk 1974 Junghans 1982 Fulminant C-section STC + ileo. +mucous fistula with c- section Perforation Abortion STC + ileo. +mucous fistula TMC Therapeutic abortion STC+ileo. after abortion Not stated At 18 weeks At 8 weeks Dead Dead Bohe 1983 TMC C-section STC+ileo. At 32 weeks Fulminant C-section TC in the puerperium At 33 weeks Greenfield 1983 Cooksey 1985 Watson 1987 Fulminant C-section STC+ileo. at 10 days postpartum TMC C-section STC+ileo. +mucous fistula Perforation Vaginal delivery At 32 weeks At 24 weeks STC+ileo. At 28 weeks Anderson 1987 Fulminant Normal delivery STC+ileo. At 31 weeks Boston 1994 Fulminant C-section STC+ileo. At 26 weeks TMC, toxic megacolan; fulminant, fulminant colitis; STC, subtotal colectomy; TC total colectomy; ileo; ileostomy: c-section, cesarian section. Πρώτος ο Flatmark (1970) 3 πραγματοποίησε σε τελειόμηνη έγκυο, συγχρόνως καισαρική τομή και ολική κολεκτομή με ειλεοστομία. Η έκβαση ήταν επιτυχής για τη μητέρα και το νεογνό. Δημοσιευμένη ελληνική αναφορά (case report) 4, αφορά σε ασθενή με ελκώδη κολίτιδα που βρισκόταν στον 5ο μήνα της εγκυμοσύνης. Η ασθενής υπεβλήθη σε ολική κολεκτομή, ειλεοστομία και επιπωματισμό του ορθού λόγω της συνεχιζόμενης εντερορραγίας. Παρά την ομαλή πορεία η ασθενής απεβίωσε αιφνιδίως, την 7η μετεγχειρητική ημέρα, από μαζική πνευμονική εμβολή. Τα τελευταία χρόνια, πολλές μελέτες που αναφέρονται στην ελκώδη κολίτιδα περιγράφονται μαζί με τη νόσο του Crohn, σαν τις κύριες φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου (IBD), που παρουσιάζουν παρόμοια κλινική συμπεριφορά, όταν συνδυάζονται με εγκυμοσύνη. 299

3 Plasma 17OHCS (µg/100ml) % relapse rate % 8% 8% 23% mo. Trimesters Puerperium Eικόνα 1. Συσχέτιση μεταξύ των αναμενόμενων επιπέδων 17-υδρόξυκορτικοστεροειδών στο πλάσμα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης (Bayliss et al. 1955) 13 και του ποσοστού των υποτροπών κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. ΣΥΖΗΤΗΣΗ Η ελκώδης κολίτιδα προσβάλλει τις νεαρές γυναίκες σε ποσοστό 5% - 14% στις διάφορες χώρες. Περίπου 30% των ασθενών με διαγνωσμένη τη νόσο, πριν τη σύλληψη μιας εγκυμοσύνης, θα υποτροπιάσει στη διάρκειά της ή ενωρίς στη λοχεία. Η πιθανότητα φαίνεται πως είναι η ίδια με τις μη έγκυες ασθενείς στον ένα χρόνο παρακολούθησης (9 μήνες κύηση συν 3 μήνες λοχεία). Τουλάχιστον το ½ των γυναικών της αναπαραγωγικής ηλικίας με εγκατεστημένη ελκώδη κολίτιδα θα συλλάβουν. Αν και το ποσοστό θεωρείται σημαντικό, στην πράξη υποτιμάται η αναλογία των ασθενών που εγκυμονούν. Έτσι γυναίκες με ελκώδη κολίτιδα θα κυοφορήσουν, σε κάποια στιγμή της ζωής τους, με πιθανότητα να εμφανίζονται επιπλοκές και θεραπευτικά διλήμματα που αφορούν στην εγκυμοσύνη και τη νόσο. Επιπλέον, το θεραπευτικό πρόβλημα μπορεί να επιδεινωθεί εξαιτίας επιπλοκών της εγκυμοσύνης (αρτηριακή υπέρταση, σακχαρώδης διαβήτης κ.α.). Στη χρόνια εγκατεστημένη ελκώδη κολίτιδα (inactive), τη συνηθέστερη που συνυπάρχει με εγκυμοσύνη, έχει παρατηρηθεί ότι η θνησιμότητα της μητέρας και του εμβρύου δεν επηρεάζονται, παρά το γεγονός ότι οι αιμορραγικές κενώσεις, σε ήπιο βαθμό, μπορεί να επαναλαμβάνονται. Η εγκυμοσύνη που συμβαίνει σε ασθενή με ανενεργό νόσο έχει ελάχιστες πιθανότητες να επιπλακεί με αναζωπύρωση και υποτροπή της. Σε οξεία εισβολή της ή έντονη υποτροπή, η νόσος μπορεί να γίνει επικίνδυνη για την εγκυμοσύνη και την ασθενή. Η γενική εντύπωση είναι, ότι η κατανόηση της σχέσης ελκώδους κολίτιδας και εγκυμοσύνης δεν είναι πλήρης, ώστε να θεωρείται δύσκολη η εξαγωγή συμπερασμάτων, με ασφάλεια, που αφορούν στις συνέπειες της ελκώδους κολίτιδας στην εξέλιξη της εγκυμοσύνης και τη γονιμότητα των ασθενών. Αυτό μάλλον οφείλεται στο μικρό αριθμό των ασθενών που αξιολογούνται, αλλά και στο ότι οι επιπλοκές της εγκυμοσύνης (πρόωρος τοκετός, αποβολές κ.α.) δεν είναι στατιστικά συχνότερες στις έγκυες γυναίκες με ελκώδη κολίτιδα. Τα συμπτώματά της (βλεννοαιματηρές κενώσεις, τεινεσμός, διάχυτα κοιλιακά άλγη κ.α.) είναι ήπιας βαρύτητας και το σημαντικότερο, ανταποκρίνονται στη συντηρητική θεραπεία. Σε ελάχιστες περιπτώσεις ασθενών η εντερορραγία είναι μαζική, δεν ελέγχεται (intractable) και η εγχείρηση, όταν κρίνεται επιβεβλημένη, γίνεται επικίνδυνη. Γενικώς κατά την κύηση, μια νόσος μέσου κινδύνου είναι δυνατόν να επιβαρύνεται. Η επικινδυνότητα της ελκώδους κολίτιδας αυξάνεται και εξαιτίας μιας επιφύλαξης στη διαχείριση των φαρμάκων που χρησιμοποιούνται και της διαφορετικότητας του χειρουργικού πεδίου που δημιουργείται από το αυξημένο μέγεθος της μήτρας. Η αλληλοεπίδραση (interaction) της ελκώδους κολίτιδας και εγκυμοσύνης είναι ένα ζήτημα, αφού σε συνύπαρξή τους έχει επισημανθεί μια δυνητική επιβάρυνση της κλινικής συμπεριφοράς της νόσου και της έκβασης της εγκυμοσύνης. Το ευτύχημα είναι ότι η νόσος στις περισσότερες ασθενείς διαδράμει σε ύφεση, χωρίς να επηρεάζεται η εγκυμοσύνη και τα περισσότερα φάρμακα που χρησιμοποιούνται δεν θεωρούνται επικίνδυνα για την έγκυο και το έμβρυο. Οι γνώμες που διατυπώνονται και αφορούν στη σχέση της νόσου και εγκυμοσύνης είναι αμφισβητήσιμες. Μια επιβάρυνση της ελκώδους κολίτιδας, στη διάρκεια της εγκυμοσύνης, μάλλον οφείλεται στη μεγάλη αύξηση του ενδοκυττάριου υγρού, την αιμοβρίθεια των οργάνων στην περιοχή της πυέλου και την έκπτωση της ανοσίας (immunosupression) που χαρακτηρίζουν την εγκυμοσύνη. Επίσης, η δυσκοιλιότητα που ερεθίζει το φλεγμονώδες έντερο και η διαφορετικότητα της ψυχολογίας της εγκύου, πιθανόν παίζουν ρόλο στην παθολογο-φυσιολογία της νόσου. Ποιά όμως είναι η επίδραση της ελκώδους κολίτιδας στην πορεία της εγκυμοσύνης; Στο παρελθόν, οι αναφορές των Abramson και συν. (1951) 5, Crohn και συν. (1956) 6, Mac Dougall (1956) 2, Norton και Patterson (1972) 7 κ.ά. θεωρούσαν ότι η εγκυμοσύνη δεν επηρεάζεται στατιστικά από τη νόσο. Ο De Dombal και συν. (1965) 8 σε 107 έγκυες ασθενείς παρατήρησε ποσοστό 83% με φυσιολογικό τοκετό και αποβολές μέχρι 6,5%. Ποσοστά που δε διαφέρουν από εκείνα των υγιών εγκύων γυναικών. Επίσης είχαν επισημάνει ότι η ενεργός νόσος (active) την περίοδο της σύλληψης σε ποσοστό περίπου 35-40% των περιπτώσεων θα παρουσιάσει κλινική σημειολογία στη διάρκεια της εγκυμοσύνης 300

4 ή τους πρώτους μήνες της λοχείας. Νεώτερες μελέτες της ελκώδους κολίτιδας με εγκυμοσύνη εμφανίζονται διαφοροποιημένες. Από 12 μελέτες, που πληρούσαν τα κριτήρια (Medline literature), συγκεντρώθηκαν 1113 έγκυες με ελκωτική κολίτιδα και συγκρίθηκαν με υγιείς έγκυες γυναίκες 9. Το αποτέλεσμα ήταν: 1. Ποσοστό προώρων τοκετών (<37 εβδομάδων) μεγαλύτερο στις έγκυες ασθενείς και βάρος των νεογνών μικρότερο (<2500 gr), σε σύγκριση με ομάδα υγιών εγκύων γυναικών.2. Αυξημένος κίνδυνος συγγενών ανωμαλιών, αυτομάτων εκτρώσεων και καισαρικής τομής στις έγκυες με ελκώδη κολίτιδα. Ο Bortoli και συν. (2007) 10 μελέτησαν τα Μαιευτικά ιστορικά 502 κυήσεων από 320 γυναίκες με ελκώδη κολίτιδα ή νόσο του Crohn, πριν και μετά τη διαπίστωση της εγκυμοσύνης. Παρατηρήθηκε μεγαλύτερη αναλογία συγγενών διαμαρτιών και αποβολών ή θεραπευτικών εκτρώσεων, στις ασθενείς που εκδηλώθηκε η νόσος κατά ή μετά τη σύλληψη της εγκυμοσύνης. Ο Scher (2007) 11 αναγνωρίζει, με αφορμή δυο περιπτώσεις εγκύων γυναικών, μια πιθανή σχέση της ελκώδους κολίτιδας σε δραστηριότητα και θρομβοεμβολής στον εγκέφαλο του εμβρύου. Τα νεογνά μετά τον τοκετό παρουσίαζαν νευρολογική σημειολογία, όπως άλλωστε μπορεί να συμβεί σε παιδιά και ενήλικες με φλεγμονώδη νόσο του εντέρου. Είναι γνωστό εξάλλου, ότι υπάρχει μια αυξημένη πιθανότητα θρόμβο-εμβολικών επεισοδίων στις φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου, που επιβαρύνεται με την εγχείρηση και τις πολλές μεταγγίσεις αίματος. Στις περιπτώσεις αυτές θεωρείται αναγκαία η χορήγηση αντιπηκτικής αγωγής για την προστασία των ασθενών από διάχυτη ενδαγγειακή πήξη και ινωδόλυση. Σχετική είναι η αναφορά εγκύου με φωσφολιπιδικό σύνδρομο και ελκώδη κολίτιδα που διαγνώστηκε κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Η ασθενής ήταν στην 6η εβδομάδα της κύησης όταν αιφνιδίως παρουσίασε έντονο κοιλιακό πόνο και αιμορραγικές κενώσεις. Είχε αρχίσει χορήγηση ασπιρίνης και ηπαρίνης λόγω των υψηλών επιπέδων αντισωμάτων καρδιολιπίνης. Η κολονοσκόπηση βεβαίωσε την ελκώδη κολίτιδα και η ασπιρίνη αντικαταστάθηκε με χορήγηση μεσαλαζίνης (250mg x 3 την ημέρα). Η κατάσταση της ασθενούς βελτιώθηκε και η θεραπεία διακόπηκε λίγες ημέρες πριν τον τοκετό. Έγινε καισαρική τομή στις 40 εβδομάδες της κύησης χωρίς παρενέργειες και η μεσαλαζίνη χορηγήθηκε πάλι στη λοχεία 12. Γενικώς οι περισσότερες αναφορές δείχνουν μια μεγαλύτερη αναλογία ανεπιθύμητων εκβάσεων της εγκυμοσύνης στις έγκυες με ελκώδη κολίτιδα. Ποιες όμως έγκυες με τη νόσο έχουν αυξημένο κίνδυνο, ώστε να διαχειρίζονται εγκαίρως σαν ιδιαίτερη ομάδα υψηλού κινδύνου, είναι ένα ερώτημα. Η αντίστοιχη αναζήτηση αφορά στη συμπεριφορά της ελκώδους κολίτιδας όταν επιπλέκεται με εγκυμοσύνη. Ο De Dombal και συν. (1965) 8 είχε συγκρίνει 393 ασθενείς έγκυες με 438 ασθενείς μη έγκυες. Δεν παρατήρησε στατιστική διαφορά στις υποτροπές της νόσου (48% έναντι 47%) μεταξύ των δυο ομάδων ασθενών. Μάλλον η ελκώδης κολίτιδα υποτροπιάζει σε ορισμένη χρονική περίοδο, ανεξαρτήτως αν η γυναίκα είναι έγκυος ή όχι. Οι παρατηρήσεις τους έδειξαν ακόμη, ότι η ενεργός νόσος κατά την περίοδο της σύλληψης χειροτερεύει σε ποσοστό 40%, βελτιώνεται στο 30% και μένει αμετάβλητη σε ποσοστό 30%. Ο Crohn και συν. (1956) 6 παρατήρησαν ότι η νόσος επιβαρύνεται πιο συχνά στη διάρκεια του πρώτου τριμήνου της εγκυμοσύνης και τη λοχεία, τότε που τα επίπεδα της κορτιζόλης στο πλάσμα είναι χαμηλά (εικόνα 1). Η εικόνα δείχνει μία μεγαλύτερη συχνότητα υποτροπών της ελκώδους κολίτιδας στη διάρκεια του πρώτου τριμήνου της εγκυμοσύνης και τη λοχεία, καθώς και τα επίπεδα των 17-OHCS τις αντίστοιχες χρονικές περιόδους. Άλλωστε, δεν είναι σπάνιες οι υποτροπές της ελκώδους κολίτιδας μετά τη διακοπή της θεραπείας με κορτιζόλη η οποία αποτελεί το 90% του συνόλου των 17-OHCS στο πλάσμα, τους τρεις τελευταίους μήνες της εγκυμοσύνης. Έχει εκφραστεί η γνώμη ότι η κλινική πορεία της ελκωτικής κολίτιδας στις έγκυες ασθενείς είναι παράλληλη εκείνης της ρευματοειδούς αρθρίτιδας, που συνυπάρχει με εγκυμοσύνη. Η σχέση είναι μάλλον ορμονική, και υπάρχουν ενδείξεις προς αυτή την κατεύθυνση. Αυτός πιστεύεται ότι είναι ο λόγος, που μεγάλο ποσοστό των ασθενών με τη νόσο έχει θετική ανταπόκριση στη θεραπεία με κορτιζόνη ή κορτικοτροπίνη. Ο Riis και συν. (2006) 14 εξαιτίας των περιορισμένων δεδομένων που σχετίζονται με την επίδραση της εγκυμοσύνης στην πορεία και το φαινότυπο της ελκώδους κολίτιδας, μελέτησε τα μαιευτικά ιστορικά 173 γυναικών με ελκώδη κολίτιδα. Η παρακολούθηση των γυναικών είχε διάρκεια 10 χρόνων και οι έγκυες είχαν συλλάβει πριν ή μετά τη διάγνωση της νόσου: 1. Η συχνότητα των αυτομάτων εκτρώσεων ήταν μεγαλύτερη στις πρώτες περιπτώσεις και η θεραπευτική διακοπή της εγκυμοσύνης δεν ήταν στατιστικά διαφορετική μεταξύ των ασθενών που συνέλαβαν πριν και μετά τη διάγνωση της ελκώδους κολίτιδας. 2. Το ήμισυ των ασθενών εγκύων έλαβαν φαρμακευτική αγωγή την περίοδο εισβολής της νόσου και περίπου το ίδιο ποσοστό κατά την εγκυμοσύνη. 3. Η συχνότητα της καισαρικής τομής ήταν αισθητά αυξημένη στις ασθενείς με εγκατάσταση της νόσου κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ενώ των αναζωπυρώσεων ήταν ελαττωμένη τα πρώτα χρόνια μετά τον τοκετό. Η μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η εγκυμοσύνη δεν επηρέασε ουσιαστικά το φαινότυπο, την πορεία της νόσου και τη συχνότητα των εγχειρήσεων. Ο Malgarinos και συν. (2007) 15 σε μικρό αριθμό εγκύων γυναικών με εγκατεστημένη τη νόσο πριν τη διαπίστωση της 301

5 εγκυμοσύνης, δεν παρατήρησε σημαντικές διαφορές στο ιστορικό των ασθενών, την πορεία της ελκώδους κολίτιδας στη διάρκεια της εγκυμοσύνης και τους μήνες μετά τον τοκετό, όταν συγκρίθηκαν με υγιείς έγκυες. Γενικώς, οι αναφορές ενισχύουν την εκφρασμένη γνώμη ότι η μέση και σοβαρή μορφή της ελκώδους κολίτιδας μπορεί να επηρεάσει τα σχέδια της ασθενούς για τεκνοποίηση. Στις περιπτώσεις αυτές η συνδυασμένη θεραπεία με μεσαλαζίνη από το στόμα 4,8 gr και υποκλυσμό 4 gr την ημέρα, προσφέρει στη διατήρηση της νόσου σε ύφεση 16. Πολλοί συμφωνούν προς την κατεύθυνση αυτή και θεωρούν ότι η επιτυχημένη έκβαση μιας εγκυμοσύνης στις ασθενείς με ελκώδη κολίτιδα εξαρτάται από τη δραστηριότητα της νόσου, ώστε να συστήνεται η σύλληψη να μεθοδεύεται όταν η νόσος είναι σε υποχώρηση 17. Μερικές φορές όμως, η συνύπαρξη της ελκώδους κολίτιδας με εγκυμοσύνη συνιστά θεραπευτικό πρόβλημα που αφορά στη νόσο και την εγκυμοσύνη. Ως προς τη γονιμότητα, μερικοί θεωρούν ότι η ελκώδης κολίτιδα δεν επηρεάζει τη γονιμότητα των ασθενών γυναικών, ενώ άλλοι μελετητές τις θεωρούν υπογόνιμες γιατί επιμηκύνεται η περίοδος επίτευξης μιας εγκυμοσύνης. Σε πρόσφατη ανασκοπική μελέτη 26 ασθενών με εγκυμοσύνη πριν ή μετά τη διάγνωση της ελκώδους κολίτιδας δεν επηρεάστηκε η αναγκαία χρονική περίοδος για να συλλάβουν (Pinterova 2008) 18. Σαν δυσοίωνοι προγνωστικοί δείκτες που επιβαρύνουν την ελκώδη κολίτιδα και την εγκυμοσύνη θεωρούνται: 1. Η χρονική περίοδος που εισβάλλει η νόσος (πρώτο τρίμηνο κύησης, λοχεία). 2. Η προοδευτική επιδείνωση των αιματηρών διαρροϊκών κενώσεων (>10 /ημέρα). 3. Οι συχνές υποτροπές της νόσου. 4. Η έντονη κοιλιακή ευαισθησία. Η διάγνωση της ελκώδους κολίτιδας στηρίζεται στο ιστορικό και την κλινική εικόνα της ασθενούς και βεβαιώνεται με βαρυούχο υποκλυσμό και ορθο-σιγμοειδοσκόπηση με ή χωρίς βιοψία του εντέρου. Όσον αφορά στη θεραπεία της ελκώδους κολίτιδας ικανό ποσοστό της νόσου ανταποκρίνεται στην έγκαιρη συντηρητική θεραπεία (μετάγγιση αίματος, κορτιζόλη, σουλφαλαζίνη κ.α.). Σκοπός της είναι να εμποδίσει τις υποτροπές της νόσου και να καταστείλει τη φλεγμονή του εντέρου που επιμένει, βελτιώνοντας την πρόγνωσή της και την πρόοδο της εγκυμοσύνης. Στα φάρμακα εκλογής που χρησιμοποιούνται, ανήκουν η κορτιζόλη και η σουλφαλαζίνη. Τα αδρενοκορτικοειδή επιτρέπονται στη θεραπεία της ελκώδους κολίτιδας χωρίς επιπλοκές στο νεογνό (συγγενείς διαμαρτίες, ανεπάρκεια επινεφριδίων, πρόωρος τοκετός) και η χορήγηση μονάδων αίματος για την ανάταξη του ολιγαιμικού shock είναι πολλές φορές επιτυχημένη. Δυστυχώς, μερικά φάρμακα που χρησιμοποιούνται είναι δυνητικά τοξικά ή τερατογόνα, ώστε η ασφαλής χρήση τους να συζητείται στη διάρκεια της εμβρυογένεσης και τη λοχεία. Οι ανοσοδιεγέρτες (immunomodilators), όπως η κυκλοσπορίνη, αζαθειοπρίνη και 6-μερκαπτοπουρίνη χρησιμοποιούνται, κυρίως σαν συμπληρωματική θεραπεία στις επίμονες και ανθεκτικές περιπτώσεις και σε εκείνες που πρόκειται να χειρουργηθούν. Αν και τα δεδομένα είναι περιορισμένα, μπορεί να χρησιμοποιούνται στην εγκυμοσύνη, με νοσοκομειακή παρακολούθηση των ασθενών 19,20. Πρόσφατα χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος της λευκοκυτταρο-αφαίρεσης για τη βελτίωση της ελκώδους κολίτιδας με εγκυμοσύνη, μετά από αποτυχημένη θεραπεία με κορτικοστεροειδή. Ασθενής ηλικίας 30 χρόνων με αριστερή ελκώδη κολίτιδα ήταν εξαρτημένη στη θεραπεία με κορτικοστεροειδή και είχε παρουσιάσει υποτροπή της ενεργού νόσου σε υψηλές δόσεις κορτικοστεροειδών. Η ασθενής αρνήθηκε τη χορήγηση μεγαλύτερων δόσεων και ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων, γιατί βρισκόταν στη 13η εβδομάδα της εγκυμοσύνης. Έγινε λευκοκυτταρο-αφαίρεση χωρίς αύξηση των κορτικοστεροειδών. Η ανάνηψη της ασθενούς ήταν εντυπωσιακή. Οι βλεννώδεις και αιματηρές κενώσεις μειώθηκαν. Υποβλήθηκε σε 4 λευκοκυτταρο-αφαιρέσεις και σε 6 εβδομάδες, εξήλθε του νοσοκομείου, με μεσαλαζίνη και κορτικοστεροειδή από το στόμα. Η ασθενής απέκτησε ένα υγιές τελειόμηνο νεογνό με φυσιολογικό τοκετό 21. Η θεραπευτική διακοπή της εγκυμοσύνης δεν έχει οπωσδήποτε ευνοϊκή επίδραση στην πορεία της νόσου και η ενεργός κολίτιδα συνήθως δεν ακολουθείται από μια επιθυμητή βελτίωση, παραμένοντας σε υποτροπή για μερικές εβδομάδες. Στο παρελθόν, αφορμή στην αποδοχή της είχαν δώσει συχνότερες και επικίνδυνες υποτροπές της νόσου στο πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης 5. Σε περιπτώσεις αιφνιδιαστικής εισόδου της ελκώδους κολίτιδας και σε υποτροπές της, η εντατική θεραπεία με στεροειδή μπορεί να προκαλέσει υποχώρησή της σε ποσοστό 75%. Υπάρχουν αναφορές που χρησιμοποιήθηκε η εντατική θεραπεία και σε κεραυνοβόλες μορφές της νόσου με ικανοποιητικά αποτελέσματα 22. Όταν η νόσος εισβάλλει στο πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης, τότε 25% των ασθενών θα παρουσιάσει υποτροπή στην πορεία της εγκυμοσύνης, 25% δε θα επηρεαστεί και 50% των ασθενών εγκύων θα διαδράμει με τη νόσο σε ύφεση. Οι υποτροπές της νόσου έχουν πολλές φορές χειρότερη πρόγνωση από την εισβολή της. Εάν η εγκυμοσύνη ήταν πραγματικά υπεύθυνη για την εισβολή ή τις υποτροπές της νόσου, τότε γιατί δεν εκδηλώθηκαν σε προηγούμενη εγκυμοσύνη στην πολυτόκο ασθενή; Μάλλον αυτό ευνοεί την ψυχολογική θεωρία της προέλευσης και εξέλιξης της ελκώδους κολίτιδας στη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Έτσι, μια προηγούμενη ασυμπτωματική κύηση δε δικαιολογεί 302

6 μια αισιόδοξη νέα και κάθε επόμενη εγκυμοσύνη θεωρείται ανεξάρτητη της προηγούμενης. Είναι γεγονός, ότι περιορισμένος αριθμός μελετών διαχειρίζονται τη θεραπεία των υποτροπών της ελκώδους κολίτιδας και τα αποτελέσματά της στις έγκυες ασθενείς. Πρόσφατα σε μια ομάδα 18 εγκύων γυναικών με ενεργό ελκώδη κολίτιδα χορηγήθηκε υδροκορτιζόνη ενδοφλεβίως (μέση δόση 199 mg την ημέρα) πέντε ασθενείς συμπλήρωσαν τη φαρμακευτική αγωγή με ανοσοδιεγέρτες. Οι 15 έγκυες ανταποκρίθηκαν στη θεραπεία, με ύφεση της νόσου, και 3 εμφάνισαν επιδείνωση και χρειάστηκαν εγχείρηση. Σε σύγκριση με έγκυες ασθενείς, χωρίς υποτροπή της νόσου, η διάρκεια της εγκυμοσύνης ήταν μικρότερη (35 εβδομάδες έναντι 38,5) και το βάρος των νεογνών επηρεασμένο (2100 gr έναντι 3180 gr) 23. Στις ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται στη συντηρητική θεραπεία δικαιολογείται η χειρουργική παρέμβαση στο έντερο που νοσεί. Ενδείξεις αποτελούν η μη ελεγχόμενη εντερορραγία, το τοξικό μεγάκολο ή διάτρηση του εντέρου κ.ά. Εγχείρηση εκλογής είναι η ολική ή υφολική κολεκτομή με ειλεοστομία, όπως στις μη έγκυες ασθενείς γυναίκες. Σε περιπτώσεις που η αιμορραγία συνεχίζεται, τότε συστήνεται η πρωκτοκολεκτομή με μόνιμη ειλεοστομία. Στις ασθενείς που χειρουργούνται, όταν διαδράμουν το τρίτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης η κολεκτομία συνδυάζεται με καισαρική τομή με ικανοποιητικά αποτελέσματα 24. Είναι ενθαρρυντικό ότι η επείγουσα χειρουργική αντιμετώπιση των ασθενών είναι συμβατή με εγκυμοσύνη και φυσιολογικό τοκετό, αν και μερικές φορές στη λοχεία συμβαίνει μια μεταβατική δυσλειτουργία του δακτυλίου του ορθού. Αρκετές κλινικές μελέτες αναφέρονται στην έκβαση της εγκυμοσύνης στις ασθενείς με ελκώδη κολίτιδα που χρειάστηκαν εγχείρηση και σπάνιες περιγράφουν χειρουργικές στρατηγικές σε κρίσιμες περιπτώσεις ασθενών. Το υψηλό ποσοστό των αποβολών (αυτόματων ή θεραπευτικών διακοπών) μάλλον οφείλεται στη βαρύτητα της νόσου. Αν και η κεραυνοβόλος μορφή της νόσου συνδέεται με αυξημένο ποσοστό εμβρυϊκής μέχρι 53% και μητρικής θνησιμότητας μέχρι 29%, υπάρχουν δημοσιεύσεις που αναφέρονται σε διαφορετική προσέγγιση της εγχείρησης, με καλά αποτελέσματα 26. Η αντιμετώπιση των ασθενών σε στάδια υπαγορεύεται μερικές φορές από τη βαρύτητα της νόσου αλλά και την εγκυμοσύνη. Ο Toiyama και συν. ανακοίνωσε έγκυο ασθενή με κεραυνοβόλο ελκώδη κολίτιδα, που αντιμετωπίστηκε με εγχείρηση σε τρία στάδια 25 : 1ο Στάδιο σε κύηση 12 εβδομάδων έγινε υφολική κολεκτομή (διαδικασία Hartman s) με ειλεοστομία. Η πορεία ήταν ομαλή και μεσολάβησε φυσιολογικός τοκετός τελειόμηνου εμβρύου. 2ο Στάδιο τρεις μήνες μετά τον τοκετό έγινε συμπληρωματική χειρουργική παρέμβαση (επανορθωτική πρωκτοκολεκτομή με εντερική αναστόμωση-εκτροπή ειλεού). 3ο Στάδιο αποκατάσταση της ειλεοστομίας. Οι στατιστικές δείχνουν πως επηρεάζεται η γονιμότητα των γυναικών μετά την εγχείρηση: Σε παρακολούθηση γυναικών με ελκώδη κολίτιδα που αντιμετωπίστηκαν με εγχείρηση (κολεκτομή-ειλεοστομία) η υπογονιμότητα ήταν 48%, ενώ σε εκείνες που πήραν φαρμακευτική αγωγή μακροχρόνια ήταν 15%. Φαίνεται πως η χειρουργική διαδικασία της νόσου επηρεάζει την πιθανότητα της υπογονιμότητας των ασθενών αυτών. Σαν τέτοια, ορίζεται η προσπάθεια, χωρίς επιτυχία, να επιτευχθεί κύηση σε περίοδο 12 μηνών. Η παρατήρηση θεωρείται αξιόλογη γιατί σε μερικές περιπτώσεις προσανατολίζει στη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής μέχρι τουλάχιστον η ασθενής να δημιουργήσει οικογένεια, ενώ συγχρόνως μεθοδεύεται ο χρόνος της εγχείρησης. Σε άλλη μελέτη 40 ασθενών με ενεργό ελκώδη κολίτιδα και χειρουργική αντιμετώπιση της νόσου συμπεριλήφθηκαν γυναίκες χρόνων τα έτη Μεταξύ των 15 γυναικών που ήθελαν να τεκνοποιήσουν, οι 10 έμειναν έγκυες και οι 2 απέβαλαν, ενώ η 1 έκανε τεχνητή έκτρωση. Οι τέσσερις απέκτησαν από 1 παιδί, οι 2 από 2 παιδιά και μία έκανε 4 παιδιά. Στο 1/3 των ασθενών παρατηρήθηκε στείρωση μετά την εγχείρηση. Γενικώς, εκφράζεται η γνώμη ότι περίπου ποσοστό 67% των ασθενών μένουν έγκυες μετά την εγχείρηση (κολεκτομία-ειλεοαναστόμωση), σε σχέση με 82% των υγιών γυναικών με φυσιολογικές σεξουαλικές επαφές. Περίπου 72% των γυναικών που χειρουργούνται αποκτούν παιδί. Καισαρική τομή γίνεται συχνότερα στις έγκυες γυναίκες μετά την εγχείρηση, σε σύγκριση με τις υγιείς έγκυες 27,28. H αιτιολογία της ελκώδους κολίτιδας είναι πολυπαραγοντική και οι ενδείξεις συνηγορούν ότι λοιμώξεις κατά την εγκυμοσύνη ή την περιγεννητική περίοδο, το περιβάλλον (κάπνισμα κ.ά.), η ψυχολογική κατάσταση της εγκύου και η κληρονομικότητα προδιαθέτουν στην εκδήλωσή της 29,30. Ασθενής 45 χρόνων μονοζυγωτική δίδυμη, νοσηλεύτηκε με αιμορραγικές κενώσεις (10 φορές/ημέρα), κοιλιακά άλγη και πυρετό. Είχε διαπιστωμένη ελκώδη κολίτιδα από την ηλικία των 22 χρόνων, με συχνές υποτροπές. Η δίδυμη αδελφή της έπασχε επίσης από ελκώδη κολίτιδα. Το HLA test ήταν θετικό στις δυο ασθενείς, όχι όμως το DRBI 1502, που είναι κυρίαρχο στην ελκώδη κολίτιδα κυρίως στην Ιαπωνία. Αν και η συνύπαρξη της νόσου και στις δυο μονοζυγωτικές δίδυμες ασθενείς δεν είναι συχνή, συμβαίνει σε ποσοστό 6,3-18,8% 30. Προσφάτως (2007) 31 πιστοποιήθηκε ο εντεροϊός (BEV-1), σε έγκυο αγελάδα, σαν αιτία θανατηφόρου ελκωτικής και αιμορραγικής τυφλοκολίτιδας. 303

7 Η ανασκοπική αναφορά μας επισημαίνει μια αυξημένη συχνότητα ανεπιθύμητων εκβάσεων στις γυναίκες που επιπλέκεται η εγκυμοσύνη με ελκώδη κολίτιδα. Επίσης η πρόγνωση για μια ικανοποιητική εξέλιξη των γυναικών που ανέπτυξαν ελκώδη κολίτιδα σε δραστηριότητα με εγκυμοσύνη, φαίνεται πως είναι χειρότερη παρά στο γενικό πληθυσμό. Η πληροφόρηση αυτή πρέπει να λαμβάνεται υπόψη από τους μαιευτήρες που εμπλέκονται, για μια αυστηρή παρακολούθηση των εγκύων ασθενών και κατάλληλη θεραπευτική αντιμετώπιση. SUMMARY Functional intestinal disturbances of colitis ulcerosa in pregnancy are well tolerated in inactive cases however, these changes can place undue stress in pregnant women, with underlined active disease, and can result in increased risk for morbidity and mortality. In general, onset of colitis ulcerosa when acute increases the risk of unwanted pregnancy s events, whereas the pregnant state, in turn, may affect its course. Women who elect to, or unintentionally become pregnant must be thoroughly counseled regarding the potential for maternal as well as fetal complications, morbidity and mortality. For women with severe compromised colitis ulcerosa, termination of pregnancy should not be strongly suggested to preserve maternal well being. It is of important that women who elect to continue pregnancy with general medical therapy strategies confined to supportive care, have good results. In exceptional cases (fulminant), pregnant women being at high risk, surgery should be employed. To optimize outcome, the gravida with known pre-existing colitis ulcerosa should be evaluated by obstetrician and gastroenterologist prior to conception, during pregnancy s course and puerperium. At the present state of knowledge, it remains unclear whether markers of colitis ulcerosa should be included in practice for predicting severe complications of the disease and co-existing pregnancy. Key words: colitis ulcerosa, pregnancy, activity, relapses, complications, disease s management. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Gossage AM, Price FW. Proc R Soc 1909; 2, Mac Dougall IPM. Ulcerative colitis and pregnancy. Lancet 1956; 2, Flatmark AL, Nordov AB, Jone E. Radical surgery for ulcerative colitis during pregnancy. Scand. J Gastroenterology 1971; 6, Γ. Κωνσταντίνου, Μ. Λιακάκος, Σ. Γαϊτάνος, Γ. Πετρίδης. Ελκωτική κολίτιδα και εγκυμοσύνη, Τιμ. Τόμος Νοσοκ. «Ευαγγελισμός», Αθήνα, Abramson D, Jankelson IR, Milner LR, Amer J. Obstet Gynec 1951; 61, Crohn BB, Yarnis H, Crohn EB, Walter PI, Gavrilove LJ. Gastroenterology 1956; 30, Norton RA, Patterson JF. Pregnancy and regional enteritis. Obstet Gynec 1972; 40, De Dombal FT, Watts JM, Watkinson G, Goligher JC. Ulcerative colitis and pregnancy. Lancet 1965; 2, Cornish J, Tan E, Teare J, Teoh TG, Rai R, Clark SK, Takkis PP. A meta-analysis on the influence of inflammatory bowel disease on pregnancy. Gut 2007; 56(6) Review. 10. Bortoli A, Saibeni S, Tatarella M, Prada A, Beretta L, Rivolta R, Politi P, Ravelli P, Imperiali G, Colombo E, Pera A, Daperno M, Carnovali M, de Franchis R, Vecchi M. Pregnancy before and after the diagnosis of inflammatory bowel disease: retrospective control study. 2007; 22(4): Scher MS. Maternal ulcerative colitis and fetal brain injury:long-term neurologic outcome. J Child Neurol. 2007; 22(11): Ates Y, Aslam M, Tuzum A, Bagci S, Dagalp K. Ulcerative colitis case beginning during pregnancy in a patient with antiphospholipid antibody syndrome. Turk J Gastroenterol 2004; 15(4): Bayliss RIS, Browne JC McC, Round BP, Steinbeck AW. Lancet 1955; i, Riis L, Vind I, Politi P, Wolters F, Vermeire S, Thianos E, Freitas J, Mouzas I, Ruiz Ochoa V, Morain C, Odes S, Binder V, Moum B, Stockbrugg R, Langholz E, Munkholm P. Does pregnancy change the disease course? A study in a European cohort of patients with inflammatory bowel disease. Am J Gastroenetrol 2006; 101(7): Malgarinos G, Gikas A, Delicha E, Stamataki A, Georgopoulos F, Papadimitriou A, Stanciu C, Triandafillidis JK. Pregnancy and inflammatory bowel disease: a prospective case-control study. Rev Med Chir Soc Med Nat Iasi. 2007; 111(3): Moss AC, Cheifetz AS, Peppercorn MA. Combined oral and topical mesalazine treatment for extensive ulcerative colitis. Nat Clin Pract Gastroenterol Hepatol 2006; 3(5): Moffatt DC, Bernstein CN. Drug therapy for inflammatory bowel disease in pregnancy and the puerperium. Best Pract Res Clin Gastroenterol 2007; 21(5): Pinterova Kolesarova M, Pinter M, Reichrt S, Douda T, Tachesi I, Kopacova M, Bures J. The influence of inflammatory bowel disease on the period of conceiving. Ceska Gynekol 2008; 73(2): Angelberger S, Reinisch W, Dejaco C. Prevention of abortion by cyclosporin treatment of fulminant ulcerative colitis during pregnancy. Gut 2007; 56970: Reindl W, Schmid RM, Huber W. Cyclosporin A treatment of steroid-refractory ulcerative colitis during pregnancy: report of two cases. Gut 2007; 56(7): Okada H, Makidono C, Takenada R, Hiraoka S, Shiratori Y. Therapeutic efficacy of leukocytapheresis in a pregnant woman with severe 304

8 active ulcerative colitis. Digestion 2006; 74(1): Selah Y, Rolansky N, Hershko AY. Reproduction and ulcerative colitis: a review. J Reprod Med 2005 May; 50(5): Reddy D, Murphy SJ, Kane SV, Present DH, Kornbluth AA. Relapses of inflammatory bowel disease during pregnancy: in-hospital management and birth outcomes. Am J Gastroenterol 2008; 103(5): Haq AI, Sahai A, Hallwoth S, Rampton DS, Dorudi S. Synchronous colectomy and caesarean section for fulminant ulcerative colitis: casa report and review of the literature. Int J Colorectal Dis 2006; 21(5): Toiyama Y, Araki T, Yoshiyama S, Sakamoto N, Miki C, Kusunoki M. Fulminant ulcerative colitis during pregnancy successfully treated by three-stage operation. J Gastroenterol 2003; Dozois EJ, Wolff BG, Tremaine WJ, Watson WJ, Drelichman ER, Carne PW, Baken JL. Maternal and fetal outcome after colectomy for fulminant ulcerative colitis during pregnancy: case series and literature review. Dis Colon Rectum. 2006; 49(1): Waljee A, Waljee J, Morris AM, Higgins PD. Threefold increased risk of infertility: a meta-analysis of infertility after ileal pouch anal anastomosis in ulcerative colitis. Gut. 2006; 55(11): Lepisto A, Sarna S, Tiitinen A, Jarvinen HJ. Female fertility and childbirth after ileal pouch-anal anastomosis for ulcerative colitis. Br J Surg 2007; 94(4): Aspberg S, Dahlquist G, Kahan T, Kallen B. Fetal and perinatal risk factors for inflammatory bowel disease. Acta Paediatr 2006; 55(9): ; 95(8): Horiva M, Kakizaki S, Teshigawara K, Tagaki H, Mori M. Concordance of ulcerative colitis in monozygotic twin sisters. World J Gastroenterol 2005; 21;11(47): Blas-Machado U, Saliki JT, Boileau MJ, Goens SD, Caseltine SL, Duffy JC, Welsh RD. Fatal ulcerative and hemorrhagic typhlocolitis in a pregnant heifer associated with natural bovine enterovirus type-1 infection. Vet Pathol 2007; 44(1): Θ. Μ. Λιακάκος, Γ. Φιλιππίδης, Μαιευτήρες, Χειρουργοί Γυναικολόγοι. Μαιευτήριο «Ιασώ», Αθήνα 2 Κ. Κωστοπαναγιώτου, Ειδικευόμενος Ιατρός. Α Χειρ/κή. Κλινική, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο «Γ. Γεννηματάς», Αθήνα 305

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα»

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» Γονιμότητα ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Επίδραση εγκυμοσύνης στις ΙΦΝΕ Επίδραση των ΙΦΝΕ στην εγκυμοσύνη Χειρισμός ΙΦΝΕ κατά την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Επιτυχής Έκβαση Εγκυμοσύνης σε Ασθενή με Ελκώδη Κολίτιδα

Επιτυχής Έκβαση Εγκυμοσύνης σε Ασθενή με Ελκώδη Κολίτιδα 136 ΑΧΑΪΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Τόμος 30ος, τεύχος 2, Οκτώβριος 2011 Ενδιαφέρουσα Περίπτωση Interesting Case Επιτυχής Έκβαση Εγκυμοσύνης σε Ασθενή με Ελκώδη Κολίτιδα Successful Pregnancy Outcome in a Patient with Ulcerative

Διαβάστε περισσότερα

Ηθέσητωναντι-TNF παραγόντων στην θεραπεία της περιεδρικής νόσου Crohn. Χρηστίδου Αγγελική Γαστρεντερολόγος ΓΝΑ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ

Ηθέσητωναντι-TNF παραγόντων στην θεραπεία της περιεδρικής νόσου Crohn. Χρηστίδου Αγγελική Γαστρεντερολόγος ΓΝΑ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ Ηθέσητωναντι-TNF παραγόντων στην θεραπεία της περιεδρικής νόσου Crohn Χρηστίδου Αγγελική Γαστρεντερολόγος ΓΝΑ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ CROHN ΣΥΡΙΓΓΙΟ Τα συρίγγια είναι συχνή εκδήλωση της ν.crohn (17%-

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΤΡΗΣΗΣ ΓΑΣΤΡΟΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΙΚΟΥ ΕΛΚΟΥΣ ΣΕ ΥΨΗΛΟΥ ΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΠΕΡΗΛΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ.

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΤΡΗΣΗΣ ΓΑΣΤΡΟΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΙΚΟΥ ΕΛΚΟΥΣ ΣΕ ΥΨΗΛΟΥ ΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΠΕΡΗΛΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ. Νικολέτα Στόγια, Μάριος Φερφέλης, Γ.Ν. Αθηνών, "ΕΛΠΙΣ", Β Χειρουργική Κλινική Εισαγωγή Παρά την σημαντικότατη μείωση της γαστρικής χειρουργικής την τελευταία 20ετία, λόγω της ευρείας χρήσης των νεότερων

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ 27 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας Σπάρτη και Μονεμβασιά 2015 ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ Καλογήρου

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικά διλλήματα στην κύηση σε ασθενείς με ιδιοπαθείς φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου

Θεραπευτικά διλλήματα στην κύηση σε ασθενείς με ιδιοπαθείς φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου ΠΕΡΙΓΕΝΝΗΤΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ & ΝΕΟΓΝΟΛΟΓΙΑ TΟΜ., TΕΥΧ., ΣΕΛ. 4-50, 006 Θεραπευτικά διλλήματα στην κύηση σε ασθενείς με ιδιοπαθείς φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου Αναστασάκης Ε., Αντσακλής Α. Γυναικολογική κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι

Προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 18 Μάιος 2014 Εισαγωγή Στην Ελλάδα ακόμη δεν υπάρχουν επίσημα επιδημιολογικά δεδομένα και υπολογίζεται ότι στις Η.Π.Α οι τοκετοί στο σπίτι αποτελούν περίπου το 0,5% των γεννήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την:

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την: Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Ασθενείς με Νοσήματα του Εντέρου Ετοιμάστηκε για την: Αθήνα, Μάιος 2011 Ταυτότητα Έρευνας Μεθοδολογία: Κοινό-στόχος στόχος: 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΟΧΗ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ

ΕΠΟΧΗ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ 27 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής Υγείας ΕΠΟΧΗ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ Κοντογεώργη Ευαγγελία, Θωμοπουλος Θωμάς, Πετρίδου

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Θέμα: «Επιπλοκές της προεκλαμψίας στην εμβρυϊκή και νεογνική ηλικία» Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 Επιβλέπουσα Καθηγήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας Περιστατικό 4. Γυναίκα 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή Ηκ. Ελένη Κ. είναι 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή, μόνιμη Λαμβάνει κουμαρινικά. INR προ εβδομάδος 2.24 Ιστορικό Υπέρτασης Πλήρως αυτοεξυπηρετούμενη, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 «Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 Κοιλιοκάκη Ι Η κοιλιοκάκη είναι ανοσολογική πάθηση, που προκαλεί κυρίως βλάβες στο λεπτό έντερο αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση ανοσοαιματολογικής εικόνας εγκύου και εμβρύου νεογνού με αιμολυτική νόσο από anti-d

Παρουσίαση ανοσοαιματολογικής εικόνας εγκύου και εμβρύου νεογνού με αιμολυτική νόσο από anti-d Παρουσίαση ανοσοαιματολογικής εικόνας εγκύου και εμβρύου νεογνού με αιμολυτική νόσο από anti-d Ε. Λυδάκη, Αιματολόγος, επιμ Α Υπηρεσία αιμοδοσίας ΠΑΓΝΗ Γυναίκα, έγκυος, 37 ετών, Α (-), Kell (-) (σύζυγος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

Intended for training purposes only / Requires local regulatory review prior to external use. π ή ώ ά ή ΤΑΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ

Intended for training purposes only / Requires local regulatory review prior to external use. π ή ώ ά ή ΤΑΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ π ή ώ ά ή ΤΑΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ Οµάδα χρόνιων φλεγµονωδών παθήσεων αγνώστου αιτιολoγίας του γαστρεντερικού σωλήνα. ΕΛΚΩΔΗΣ ΚΟΛΙΤΙΔΑ ΙΦΝΕ ΑΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΤΗ ΚΟΛΙΤΙΔΑ ΝΟΣΟΣ CROHN : πίπ π π

Διαβάστε περισσότερα

αυτοάνοσα νοσήματα πενήντα εκατομμύρια Αμερικανοί,

αυτοάνοσα νοσήματα πενήντα εκατομμύρια Αμερικανοί, Αυτοάνοσα Νοσήματα Τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι ασθένειες που προκύπτουν γιατί το σώμα μας επιτίθεται και καταστρέφει τα δικά του κύτταρα και όργανα. Ένας στους δέκα πολίτες στην Ευρωπαϊκή Ένωση πάσχει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άνδρας ηλικίας 47 ετών προσέρχεται λόγω πνευματουρίας και απώλειας κοπράνων από την ουρήθρα, από δεκαημέρου. Ο ασθενής αναφέρει γριππώδη συνδρομή που προηγήθηκε της παρούσης κατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΦΝΕ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΚΑΨΟΥΛΑΣ. Νίκος Βιάζης Β Γαστρεντερολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός»

ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΦΝΕ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΚΑΨΟΥΛΑΣ. Νίκος Βιάζης Β Γαστρεντερολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός» ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΦΝΕ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΚΑΨΟΥΛΑΣ Νίκος Βιάζης Β Γαστρεντερολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός» ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Έτος Σημαντικά γεγονότα 1981 G. Iddan,, P. Scapa η ιδέα

Διαβάστε περισσότερα

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ Α) Εισαγωγή ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2009 Σε αρκετές χώρες με την ευρεία διασπορά του πανδημικού ίου γρίπης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Ελάττωση θνησιμότητας κατά 33% 1. Αυξημένη υπόνοια 2. Αυξημένος αριθμός εξετάσεων 3. Προφύλαξη σε ασθενείς υψηλού κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ ΜΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΡΚΙΝΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΦΝΕ ΓΡΙΒΑΣ Κ. ΗΛΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ

ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ ΜΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΡΚΙΝΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΦΝΕ ΓΡΙΒΑΣ Κ. ΗΛΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ ΜΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΡΚΙΝΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΦΝΕ ΓΡΙΒΑΣ Κ. ΗΛΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑΣ ΙΦΝΕ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΟΙ ΜΙΣΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτριος Ψιλόπουλος Γαστρεντερολόγος Επιστημ. Συνεργάτης Πανεπιστημίου Αθηνών

Δημήτριος Ψιλόπουλος Γαστρεντερολόγος Επιστημ. Συνεργάτης Πανεπιστημίου Αθηνών Δημήτριος Ψιλόπουλος Γαστρεντερολόγος Επιστημ. Συνεργάτης Πανεπιστημίου Αθηνών AGA Medical Position Statement on the Diagnosis and Management of Colorectal Neoplasia in Inflammatory Bowel Disease Gastroenterology

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη θεραπευτική προσέγγιση της νόσου του Crohn στην εγκυμοσύνη

Σύγχρονη θεραπευτική προσέγγιση της νόσου του Crohn στην εγκυμοσύνη Σύγχρονη θεραπευτική προσέγγιση της νόσου του Crohn στην εγκυμοσύνη Ιωάννης Κ. Θανασάς Μαιευτική & Γυναικολογική Κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Τρικάλων ΠΕΡΙΛΗΨΗ 71 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Η νόσος του Crohn προσβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος. Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK

Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος. Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK ΙΜΕΘΑ Αθήνα 10 12/4/2014 Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK Δεν υπάρχουν προοπτικές τυχαιοποιημένες μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

8η Διημερίδα ΕΠ.Ε.Γ.Ε. ΙΦΝΕ στην καθημερινή κλινική πράξη

8η Διημερίδα ΕΠ.Ε.Γ.Ε. ΙΦΝΕ στην καθημερινή κλινική πράξη 8η Διημερίδα ΕΠ.Ε.Γ.Ε. ΙΦΝΕ στην καθημερινή κλινική πράξη Στρογγυλή τράπεζα: ΙΦΝΕ και εγχείρηση Θέμα: Ενδείξεις χειρουργικής αντιμετώπισης ασθενών με ελκώδη κολίτιδα Εισηγητής: Τσιώνης Θεοχάρης Γαστρεντερολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΙΤΙΔΕΣ Οσφυαλγία (φλεγμονώδους τύπου) Ιερολαγονίτιδα Ασύμμετρη περιφερική αρθρίτιδα Ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ Η περινεοτομία είναι μια από τις πιο συνήθεις παρεμβάσεις στη μαιευτική. Ιστορικά ο σκοπός αυτής της διαδικασίας είναι η διευκόλυνση του 2ου σταδίου του τοκετού, με απώτερο στόχο τη βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ 14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ Υδατιδώδης μύλη κύηση ολική μερική Διεισδυτική μύλη κύηση Χοριοκαρκίνωμα PSTT (placental site trophoblastic tumors) Η ολική και μερική υδατιδώδης

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΙΦΝΕ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΟΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΙΦΝΕ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΟΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΙΦΝΕ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΟΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΙΦΝΕ Δραστηριότητα της νόσου Παρενέργειες φαρμάκων Λοιμώξεις Διαταραχές θρέψης Εξωεντερικά προβλήματα Δυσπλασία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ Η έννοια της οροαρνητικής ΣπΑ Προακτινολογική ΣπΑ ΣΠΥΡΟΣ ΑΣΛΑΝΙΔΗΣ ΣπΑ Ομάδα φλεγμονωδών αρθροπαθειών Με κοινά κλινικά χαρακτηριστικά και γενετικούς προδιαθεσικούς παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση.

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση. Το βρογχικό άσθμα είναι η πιο συχνή πάθηση του αναπνευστικού συστήματος στη διάρκεια της κύησης, με το ποσοστό εμφάνισης να κυμαίνεται μεταξύ 3-8%. Η πορεία της νόσου στις εγκυμονούσες γυναίκες ποικίλει,

Διαβάστε περισσότερα

Πριν επισκεφτείτε τον/την ιατρό σας, συμπληρώστε τα ελλιπή στοιχεία και τυπώστε μια περίληψη για να την πάρετε μαζί σας στο ραντεβού.

Πριν επισκεφτείτε τον/την ιατρό σας, συμπληρώστε τα ελλιπή στοιχεία και τυπώστε μια περίληψη για να την πάρετε μαζί σας στο ραντεβού. Προετοιμασία για την επίσκεψη σε έναν ιατρό Κάντε τις απαραίτητες ρυθμίσεις μαζί Το να κανονίσετε ένα ραντεβού για να επισκεφτείτε έναν ιατρό, είναι ένα από τα πρώτα θετικά βήματα που μπορείτε να κάνετε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΚΑΘ` ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ (πληροφορίες για το κοινό σύμφωνα με το Βρετανικό κολλέγιο μαιευτήρωνγυναικολόγων) για περισσότερες πληροφορίες η γυναίκα πρέπει να συμβουλεύεται το γυναικολόγο της. ΓΕΝΙΚΑ Αποβολή είναι

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Καρδιολογικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Ε. Λιάσης PhD,ISNVD,IUA.AVF,EVF,ESVS. Επιστημονικός Διευθυντής του ομίλου «ΕΥΡΩΙΑΤΡΙΚΗ»

Νικόλαος Ε. Λιάσης PhD,ISNVD,IUA.AVF,EVF,ESVS. Επιστημονικός Διευθυντής του ομίλου «ΕΥΡΩΙΑΤΡΙΚΗ» Νικόλαος Ε. Λιάσης PhD,ISNVD,IUA.AVF,EVF,ESVS Επιστημονικός Διευθυντής του ομίλου «ΕΥΡΩΙΑΤΡΙΚΗ» ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Εγκυμοσύνη-Λοχεία: τεκμηριωμένες καταστάσεις αυξημένου κινδύνου για θρομβοεμβολική

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ. Βασίλειος Δ. Σιούλας Μαιευτήρας - Γυναικολόγος

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ. Βασίλειος Δ. Σιούλας Μαιευτήρας - Γυναικολόγος ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο για τη Θρόμβωση και την Αντιθρομβωτική Αγωγή (11-12/04/2014) Βασίλειος Δ. Σιούλας Μαιευτήρας - Γυναικολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Τεκμηρίωση ΙΦΝΕ. «Ενδοσκοπική. Εκτίμηση» Φίλιππος Γεωργόπουλος. Επιμελητής Α. Γενικό Νοσοκομείο Νίκαιας «Αγ. Παντελεήμων»

Τεκμηρίωση ΙΦΝΕ. «Ενδοσκοπική. Εκτίμηση» Φίλιππος Γεωργόπουλος. Επιμελητής Α. Γενικό Νοσοκομείο Νίκαιας «Αγ. Παντελεήμων» Τεκμηρίωση ΙΦΝΕ «Ενδοσκοπική Εκτίμηση» Φίλιππος Γεωργόπουλος Επιμελητής Α Γενικό Νοσοκομείο Νίκαιας «Αγ. Παντελεήμων» Περίγραμμα ομιλίας Ενδείξεις ενδοσκόπησης Συνήθεις ενδοσκοπικές βλάβες Σύστημα ταξινόμησης

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή.

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Ελένη Κομνηνού, Ρευματολόγος, Επιστημονικά Υπεύθυνη Ρευματολογικού Τμήματος ΙΑΣΩ General ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Οι ρευματικές παθήσεις αφορούν,σε ένα μεγάλο ποσοστό, νέες γυναίκες που βρίσκονται σε

Διαβάστε περισσότερα

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ Η Rh ανοσοποίηση οφείλεται σε εμβρυο-μητρική μετάγγιση (ΕΜΜ), όπου ποσότητα Rh θετικού εμβρυϊκού αίματος εισέρχεται στη μητρική κυκλοφορία Rh αρνητικής εγκύου και δημιουργούνται αντισώματα κατά του παράγοντα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΟΡΘΟΥ

ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΟΡΘΟΥ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ Β Χειρουργική Κλινική, Γ.Ν.Α. "Γ. Γεννηματάς", Αθήνα Εισαγωγή Ο καρκίνος του ορθού αποτελεί μια συχνή αιτία θανάτου στις αναπτυγμένες χώρες, με συνεχώς αυξανόμενο επιπολασμό τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης.

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Αν είστε 55-70 ετών ελάτε και εσείς για ΔΩΡΕΑΝ προληπτικές εξετάσεις για τον καρκίνο παχέος εντέρου, από 1-31 Μαρτίου σε Αθήνα-Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο. Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Η ΣΥΝΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΑΛΚΟΟΛ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ, ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΣΤΕΦΑΝΗ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΥ Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα και αιτιολόγηση

Επιστημονικά πορίσματα και αιτιολόγηση Παράρτημα IV Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων των αδειών κυκλοφορίας και λεπτομερής αιτιολόγηση των αποκλίσεων από τη σύσταση της PRAC Επιστημονικά πορίσματα και αιτιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ «Δεν ζω με την Νόσο του Crohn. Αυτή ζει μαζί μου» Amy Tracher Psy.D Ph.d, ασθενής και συγγραφέας του «Coping with Crohn s Disease: Manage Your Physical Symptoms and Overcome

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΕΛΗΜΕΝΗ ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΡΗΞΗ 2ης ΜΟΙΡΑΣ 12ΔΑΚΤΥΛΟΥ ΑΠΟ ΣΩΛΗΝΑ ΓΑΣΤΡΟΣΤΟΜΙΑΣ

ΠΑΡΑΜΕΛΗΜΕΝΗ ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΡΗΞΗ 2ης ΜΟΙΡΑΣ 12ΔΑΚΤΥΛΟΥ ΑΠΟ ΣΩΛΗΝΑ ΓΑΣΤΡΟΣΤΟΜΙΑΣ ΜΟΙΡΑΣ 12ΔΑΚΤΥΛΟΥ ΑΠΟ Α Τμήμα Γενικής Χειρουργικής, ΓΝΑ ΚΑΤ, Κηφισιά Η διάτρηση του 12δακτύλου από σωλήνα γαστροστομίας αποτελεί μια εξαιρετικά σπάνια επιπλοκή. Να παρουσιαστούν τα αποτελέσματα της χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Μανουρά Αντωνία. Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Μανουρά Αντωνία. Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ Μανουρά Αντωνία Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης Σχεδόν τριάντα χρόνια έχουν περάσει από τη γέννηση του πρώτου «µωρού του σωλήνα». Από τότε,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία. Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία. Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών Πορεία, Πρόγνωση Η πορεία είναι κρίσιμος παράγοντας για την εκτίμηση των κοινωνικών συνεπειών, του κόστους,

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Συσχέτιση Περιοδοντικών Λοιμώξεων με Συστηματικά Νοσήματα

Συσχέτιση Περιοδοντικών Λοιμώξεων με Συστηματικά Νοσήματα Συσχέτιση Περιοδοντικών Λοιμώξεων με Συστηματικά Νοσήματα Πέτρος Δ. Δαμουλής, D.M.D., D.M.Sc. Περιοδοντολόγος Επισκέπτης Καθηγητής Πανεπιστημίου Tufts, ΗΠΑ Η Περιοδοντική Νόσος είναι μία Λοίμωξη που προκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

XEΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΙΦΝΕ

XEΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΙΦΝΕ XEΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΙΦΝΕ 1 Περιεχόµενα Εισαγωγή 3 Πότε είναι απαραίτητη η επέµβαση; 3 1) Μη-ανταπόκριση σε φαρµακευτική θεραπεία ή σοβαρές παρενέργειες των φαρµάκων 3 2) Επείγοντα προβλήµατα (Οξεία

Διαβάστε περισσότερα

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις. Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις. Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Μεταγγίσεις σε νεογνά και παιδιά Μεταγγίσεις στον νεογνικό πληθυσμό Μεταγγίσεις στον

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΕΠΑΝΕΙΛΗΜΜΕΝΩΝ ΑΠΟΒΟΛΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΕΠΑΝΕΙΛΗΜΜΕΝΩΝ ΑΠΟΒΟΛΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΕΠΑΝΕΙΛΗΜΜΕΝΩΝ ΑΠΟΒΟΛΩΝ Σ. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ 2 ή 3 αποβολές προ των 20 wks ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΑΘΗΝΑ 2008 ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ 29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η θρομβοεμβολική νόσος επιπλέκει 1/500-2000 κυήσεις. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος στη λοχεία. Τα αέρια αίματος δεν θεωρούνται ευαίσθητη ή ειδική εξέταση για

Διαβάστε περισσότερα

Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση. Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου

Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση. Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου Ο διαχωρισµός της θωρακικής αορτής αποτελεί την πιο επείγουσα και καταστροφική

Διαβάστε περισσότερα

Σιπροφλοξασίνη στη θεραπεία της ελκώδους κολίτιδος

Σιπροφλοξασίνη στη θεραπεία της ελκώδους κολίτιδος ΑΡΘΡΑ ΣΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ 1. Σιπροφλοξασίνη στη θεραπεία της ελκώδους κολίτιδος Γ. Μάντζαρης, Ε. Αρχαύλης, Π. Χριστοφορίδης, Π. Αμπεριάδης, Ν. Φλωράκης, Κ. Πετράκη, Γ. Hellenic Journal of Gastroenterology,

Διαβάστε περισσότερα

Παπαγεωργίου Χρυσούλα Αναισθησιολόγος Εντατικολόγος Praticien Hospitalier, Centre Hospitalier Universitaire Tenon, Paris

Παπαγεωργίου Χρυσούλα Αναισθησιολόγος Εντατικολόγος Praticien Hospitalier, Centre Hospitalier Universitaire Tenon, Paris Παπαγεωργίου Χρυσούλα Αναισθησιολόγος Εντατικολόγος Praticien Hospitalier, Centre Hospitalier Universitaire Tenon, Paris Κολπική μαρμαρυγή και κίνδυνος θρομβωτικού επεισοδίου Εάν INR

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΡΑ... Three postpartum antiretroviral regimens to prevent intrapartum HIV Nielsen-Saines K, Watts DH, Veloso VG, et al.

ΣΗΜΕΡΑ... Three postpartum antiretroviral regimens to prevent intrapartum HIV Nielsen-Saines K, Watts DH, Veloso VG, et al. ΣΗΜΕΡΑ... Three postpartum antiretroviral regimens to prevent intrapartum HIV Nielsen-Saines K, Watts DH, Veloso VG, et al. ZDV 4.8% ZDV NEVIRAPINE 2.2% ZDV NELFINAVIRE LAMIVUDINE 2.4 % N Engl J Med. June

Διαβάστε περισσότερα

Περίπτωση ελκώδους κολίτιδας (πανκολίτιδας) και malrotation του λεπτού και του παχέος εντέρου σε κορίτσι 10 ετών

Περίπτωση ελκώδους κολίτιδας (πανκολίτιδας) και malrotation του λεπτού και του παχέος εντέρου σε κορίτσι 10 ετών ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 4 Περίπτωση ελκώδους κολίτιδας (πανκολίτιδας) και malrotation του λεπτού και του παχέος εντέρου σε κορίτσι 10 ετών Γιαλαμά Ευδοξία Καρύδα Σταυρούλα Εισαγωγή Η ελκώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση νόσων αρτηριών κάτω άκρων Μ. Γ. Περούλης MD, MSc, PhD Επικ. Επιµελητής Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστηµιακού Γενικού Νοσοκοµείου Ιωαννίνων

Αντιμετώπιση νόσων αρτηριών κάτω άκρων Μ. Γ. Περούλης MD, MSc, PhD Επικ. Επιµελητής Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστηµιακού Γενικού Νοσοκοµείου Ιωαννίνων Περιφερικά αγγεία Ενδιαφέροντα περιστατικά Αντιμετώπιση νόσων αρτηριών κάτω άκρων Μ. Γ. Περούλης MD, MSc, PhD Επικ. Επιµελητής Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστηµιακού Γενικού Νοσοκοµείου Ιωαννίνων Η Περιφερική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Βιάζης Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός»

Νίκος Βιάζης Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός» Νίκος Βιάζης Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός» Ενδοσκοπική αντιμετώπιση Φαρμακευτική αντιμετώπιση Ο κίνδυνος επαναιμορραγίας ή συνεχιζόμενης αιμορραγίας σχετίζεται ισχυρά με τα ευρήματα της επείγουσας ενδοσκόπησης,

Διαβάστε περισσότερα

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ LDL-C : μείζων

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας)

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Ο όρος «διάρροια» αναφέρεται στη μεταβολή των κενώσεων του εντέρου, η οποία χαρακτηρίζεται από αύξηση του περιεχομένου των κενώσεων σε

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος και Κύηση. Γεράσιμος Ηλία Πανάγος Διευθυντής Β Τμήματος Παθολογίας Ογκολογίας Γ.Ο.Ν.Κ. «Οι Άγιοι Ανάργυροι»

Καρκίνος και Κύηση. Γεράσιμος Ηλία Πανάγος Διευθυντής Β Τμήματος Παθολογίας Ογκολογίας Γ.Ο.Ν.Κ. «Οι Άγιοι Ανάργυροι» Καρκίνος και Κύηση Γεράσιμος Ηλία Πανάγος Διευθυντής Β Τμήματος Παθολογίας Ογκολογίας Γ.Ο.Ν.Κ. «Οι Άγιοι Ανάργυροι» Καρκίνος και κύηση - 2 Ο καρκίνος αποτελεί την δεύτερη σε συχνότητα αιτία θανάτου στις

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρακολούθηση αρκετών αναπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΕΙΣ-ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ

ΘΕΣΕΙΣ-ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΘΕΣΕΙΣ-ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ Πασχάλης Στειρόπουλος Β Πνευμονολογική Κλινική Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Δομή Θέσεις και αντιθέσεις 1. Θρομβόλυση 2. Θεραπεία ΠΕ στο σπίτι

Διαβάστε περισσότερα

Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. <Κωνσταντοπουλειο > Νέας Ιωνίας. Αθήνα.

Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. <Κωνσταντοπουλειο > Νέας Ιωνίας. Αθήνα. Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. Νέας Ιωνίας. Αθήνα. Βασικός στόχος, η σταθεροποίηση της κατάστασης της μητέρας. Ιατρός επειγόντων Γενικός

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Περιστατικού. Πολυξένη Ι. Αγοραστού

Παρουσίαση Περιστατικού. Πολυξένη Ι. Αγοραστού Παρουσίαση Περιστατικού Πολυξένη Ι. Αγοραστού Παρούσα νόσος Γυναίκα 35 ετών Απώλεια βάρους (6 kg από τριμήνου) Πολλαπλά επεισόδια εμέτων Κοιλιακό άλγος περιομφαλικά Εμπύρετο ως 38 o C από 8ημέρου Ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: ΜΑΡΙΑ ΣΚΟΥΡΟΛΙΑΚΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟΥ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΟΦ

ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: ΜΑΡΙΑ ΣΚΟΥΡΟΛΙΑΚΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟΥ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΟΦ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: ΜΑΡΙΑ ΣΚΟΥΡΟΛΙΑΚΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟΥ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΟΦ Θεραπευτικά Πρωτόκολλα Συνταγογραφίας: Τι είναι τα Θεραπευτικά Πρωτόκολλα Συνταγογραφίας (ΘΠΣ) Ως ΘΠΣ θεσπίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα