ÌéêñïâéïëïãéêÞò. äåëôßï åëëçíéêþò. åôáéñåßáò ACTA MICROBIOLOGICA HELLENICA

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ÌéêñïâéïëïãéêÞò. äåëôßï åëëçíéêþò. åôáéñåßáò ACTA MICROBIOLOGICA HELLENICA"

Transcript

1 äåëôßï åëëçíéêþò ÌéêñïâéïëïãéêÞò åôáéñåßáò ACTA MICROBIOLOGICA HELLENICA Τ Ρ Ι Μ Η Ν Ι Α Ι Α Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ο Ν Ι Κ Η Ε Κ Δ Ο Σ Η Τ Η Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Σ Μ Ι Κ Ρ Ο Β Ι Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Σ Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Σ Q U A R T E R LY J O U R N A L O F T H E H E L L E N I C M I C R O B I O L O G Y S O C I E T Y Απρίλιος Ιούνιος 2012 April June 2012 Τόμος 57 / Τεύχος 2 Volume 57 / Issue 2 ΑΝΤΟΧΗ GRAM-ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΝΑΕΡΟΒΙΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΕΞΩΕΝΤΕΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΟ C. jejuni ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΣΠΛΑΧΝΙΚΗΣ ΛΕΪΣΜΑΝΙΑΣΗΣ

2 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ Έλεγχος ευαισθησίας στελέχους Bacteroides fragilis με την μέθοδο των ταινιών διαβαθμισμένης συγκέντρωσης. Αρχείο Εργαστηρίου Μικροβιολογίας, ΓΝΑ «Λαϊκό». ΔΕΛΤΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ACTA MICROBIOLOGICA HELLENICA ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ QUARTERLY JOURNAL OF THE HELLENIC MICROBIOLOGY SOCIETY Απρίλιος Ιούνιος 2012 April June 2012 Τόμος 57 / Τεύχος 2 Volume 57 / Issue 2 Στη νέα ηλεκτρονική μορφή του περιοδικού θα προστίθενται ανά καιρούς οι νέες δυνατότητες των τεχνολογικών μέσων, ώστε να υπάρχει ομαλή μετάβαση για όλους τους χρήστες. Για κάθε επιπλέον δυνατότητα ο αναγνώστης θα ενημερώνεται από την παρούσα στήλη. Στην παρούσα, δεύτερη ηλεκτρονική έκδοση του περιοδικού μας, προστέθηκε η δυνατότητα μετάβασης στους πίνακες των περιεχομένων από οποιαδήποτε σελίδα μέσω των αντίστοιχων συνδέσμων. ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ OWNERSHIP «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» Βασ. Σοφίας 77, Αθήνα, T: , F: HELLENIC MICROBIOLOGY SOCIETY 77 Vas. Sofias Ave., GR Athens, Greece T: , F: ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ SOCIETY SECRETARIAT ASCENT Βασ. Σοφίας 77, Αθήνα T: , F: , ASCENT 77 Vas. Sofias Ave., GR Athens, Greece T: , F: , ΕΚΔΟΤΗΣ PUBLISHER Ε. Τρίκκα-Γραφάκου Νοσοκομείο ΓΝΕ Θριάσιο. Μικροβιολογικό και Βιοχημικό Εργαστήριο. Λεωφ. Γ. Γεννηματά, Μαγούλα Αττικής, T: ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ MANAGER Στέλιος Χατζηπαναγιώτου Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ. Αιγινήτειο Νοσοκομείο. Μικροβιολογικό Εργαστήριο. Βασ. Σοφίας 72 74, Αθήνα T: ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΤΥΠΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ART & TYPOGRAPHY DIRECTION Δημήτρης Λεγάκης Αμπελακίων 6, Άλιμος T/F: , E: Dimitris Legakis 6 Ampelakion str., GR Alimos, Athens Greece, T/F: E: ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ MAILING ADDRESS OF JOURNAL «ΔΕΛΤΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ» ASCENT, Βασ. Σοφίας 77, Αθήνα T: , F: E: ACTA MICROBIOLOGICA HELLENICA ASCENT, 77 Vas. Sofias Ave., GR Athens, Greece T: , F: E: ΕΤΗΣΙΕΣ ΣΥΝΔΡΟΜΕΣ ANNUAL SUBSCRIPTIONS Εσωτερικού ( 30). Οι συνδρομές αποστέλλονται με ταχυδρομική επιταγή στη διεύθυνση: «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» ASCENT, Ε. Λεμπέση, Βασ. Σοφίας 77, Αθήνα. Εταιρειών ( 90), Εξωτερικού ( 50) και Κύπρου ( 50) Αποστέλλονται με ταχυδρομική επιταγή στη διεύθυνση: ASCENT, Ε. Λεμπέση, Βασ. Σοφίας 77, Αθήνα. Abroad ( 150), Cyprus ( 50) ASCENT, Ε. Lebessi 77 Vas. Sofias Ave, GR Athens, Greece 2

3 ΔΕΛΤΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ACTA MICROBIOLOGICA HELLENICA ΤΡΙΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ QUARTERLY JOURNAL OF THE HELLENIC MICROBIOLOGY SOCIETY ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ EDITOR IN CHIEF Σ. Χατζηπαναγιώτου S. Chatzipanagiotou ΕΠΙΜΕΛΗΤΕΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ASSOCIATE EDITORS Α. Ξανθάκη A. Xanthaki Δ. Παπαβέντσης D. Papaventsis Ι. Παπαπαρασκευάς I. Papaparaskevas Δ.Σ. ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟ- ΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ( ) ΠΡΟΕΔΡΟΣ PRESIDENT Α. Βατόπουλος A. Vatopoulos ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ VICE PRESIDENT Κ. Τζανέτου K. Tzanetou ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ GENERAL SECRETARY Ε. Τρίκκα-Γραφάκου E. Trikka-Graphakos ΕΙΔΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ SECRETARY Σ. Χατζηπαναγιώτου S. Chatzipanagiotou ΤΑΜΙΑΣ TREASURER Ε. Λεμπέση E. Lebessi ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ MEMBERS Γ. Βρυώνη G. Vrioni Κ. Θέμελη-Διγαλάκη K. Themeli-Digalaki ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ EDITORIAL BOARD Αναστασίου, Ε. Anastasiou, Ε. Αρσένης, Γ. Arsenis, G. Αυλάμη, A. Avlami, A. Βαβάτση-Χριστάκη N. Vavatsi-Christaki N. Βακάλης, N. Vakalis, N. Βάρλα-Λευτεριώτη, M. Varla- Lefterioti, M. Βατόπουλος, A. Vatopoulos, A. Βελεγράκη, A. Velegraki, A. Βογιατζάκης, E. Vogiatzakis, E. Βογιατζή, A. Vogiatzi, A. Βρυώνη, Γ. Vryoni, G. Γεωργιακάκη, M. Georgiakaki, M. Δίζα-Ματαυτσή, E. Diza-Mataftsi, E. Δρίβα, Γ. Driva, G. Δρογκάρη-Απειρανθίτου, M. Drogari- Apiranthitou, M. Ζέρβα, Λ. Zerva, L. Ζερβού, E. Zervou, E. Θέμελη-Διγαλάκη, K. Themeli-Digalaki, K. Θεοδωρίδης, Θ. Theodoridis, Th. Ινιωτάκη, A. Iniotaki, A. Ιωαννίδης, A. Ioannidis, A. Καλλέργη, K. Kalergi, C. Κανελλοπούλου, M. Kanellopoulou, M. Κανσουζίδου, A. Kansouzidou, A. Κατσάνης, Γ. Katsanis, G. Καψιμάλη, Β. Kapsimali, V. Κουππάρη, Γ. Kouppari, G. Κουσκούνη, E. Kouskouni, E. Κούτσια, Χ. Koutsia, C. Κρεμαστινού, T. Kremastinou, T. Κωστούλα-Τσιάρα, A. Kostoula- Tsiara, A. Λεβειδιώτου-Στεφάνου, Σ. Levidiotou- Stefanou, S. Λεγάκης, N. Legakis, N. Λεμπέση, E. Lebessi, E. Mαλάμου-Λαδά, E. Malamou-Lada, E. Μάμαλη, B. Mamali, B. Μαρόπουλος, Γ. Maropoulos, G. Μαυρίδης, A. Mavridis, A. Μεντής, A. Mentis, A. Μητρούσια-Ζιούβα, A. Mitroussia- Ziouva, A. Μιριαγκού, B. Miriagou, V. Νικολάου, X. Nikolaou, C. Νταλαμάγκα, M. Dalamaga, M. Πάγκαλη, A. Pagali, A. Παληογιάννη, Φ. Paliogianni, F. Παπαδοπούλου, X. Papadopoulou, C. Παρασκάκη, E. Paraskaki, E. Πετεινάκη, E. Petinaki, E. Πετροπούλου, Δ. Petropoulou, D. Πιπεράκη, E. Piperaki, E. Πλατσούκα, E. Platsouka, E. Πρίφτη, E. Prifti, E. Παληογιάννη, Φ. Paliogianni, F. Πουλοπούλου, Χ. Poulopoulou, C. Σπηλιοπούλου, I. Spiliopoulou, I. Στεφάνου, I. Stefanou, I. Τάσιος, Π. Tassios, P. Τζανέτου, K. Tzanetou, K. Τζουβελέκης, Λ. Tzouvelekis, L. Τρίκκα-Γραφάκου, E. Trikka-Graphakos, E. Τσακρής, A. Tsakris, A. Τσελένη-Κωτσοβίλη, A. Tseleni- Kotsovili, A. Χωρέμη, E. Choremi, H. Οδηγίες για τους συγγραφείς: Author guidelines: Αποστολή εργασιών προς δημοσίευση με ηλεκτρονική αλληλογραφία ( ): Δελτίο Ελληνικής Μικροβιολογικής Εταιρείας Electronic manuscript submission: Acta Microbiologica Hellenica 3

4 5 ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΤΩΝ GRAM-ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΝΑΕΡΟΒΙΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΣΤΑ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΗΝ «ΟΜΑΔΑ ΜΕΛΕΤΗΣ GRAM- ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΝΑΕΡΟΒΙΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ». Αγγελική Πανταζάτου, Στέλλα Νεοφωτίστου, Ιωάννα Στεφάνου 15 ΕΞΩΕΝΤΕΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΟ Campylobacter jejuni. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΡΙΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Α. Κανσουζίδου, Ν. Τσενικλίδου, Μ. Ρίγκος, Κ. Καραντάνη, Α. Καραμπουρνίδης, Ε. Μιχαηλίδου, Α. Μπάκας, Γ. Καβαλιώτης 23 ΣΠΛΑΧΝΙΚΗ ΛΕΪΣΜΑΝΙΑΣΗ: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Χαραλαμπάκη Νικολέτα, Τσιβεριώτης Κωνσταντίνος, Ζάμπου Αικατερίνη, Γιαννοπούλου Παναγιώτα, Κυράτσα Άννα, Υφαντής Ευστάθιος, Αντωνίου Μαρία, Τρίκκα-Γραφάκου Ελευθερία 31 ΓΗΡΑΣΚΩ ΑΕΙ ΔΙΔΑΣΚΟΜΕΝΟΣ ερωτήσεις με τεκμηριωμένες απαντήσεις CONTENTS 5 GRAM-NEGATIVE ANAEROBIC BACTERIA RESIS- TANCE TRENDS DURING THE PERIOD RESULTS FROM THE HELLENIC STUDY GROUP ON GRAM-NEGATIVE ANAEROBIC INFECTIONS. Angeliki Pantazatou, Stella Neofotistou, Ioanna Stefanou 15 EXTRAINTESTINAL INFECTIONS CAUSED BY Campylobacter jejuni. REPORT OF THREE CASES. A.Kansouzidou, N.Tseniklidou, M.Rigkos, A. Karabournidis, K. Karantani, E. Michailidou, A. Bakas, I.Kavaliotis 23 VISCERAL LEISHMANIASIS: REPORT OF 7 CASES AND REVIEW OF THE LITERATURE. Charalampaki Nikoletta, Tsiveriotis Konstantinos, Zampou Aikaterini, Giannopoulou Panagiota, Kyratsa Anna, Yfantis Efstathios, Antoniou Maria, Trikka-Graphakos Eleftheria 31 ON-GOING EDUCATION 4

5 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ RESEARCH ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΑΝΤΟΧHΣ ΤΩΝ GRAM- ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΝΑΕΡΟΒΙΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΣΤΑ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΗΝ «ΟΜΑΔΑ ΜΕΛΕΤΗΣ GRAM- ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΝΑΕΡΟΒΙΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ». GRAM-NEGATIVE ANAEROBIC BACTERIA RESISTANCE TRENDS DURING THE PERIOD RESULTS FROM THE HELLENIC STUDY GROUP ON GRAM-NEGATIVE ANAEROBIC INFECTIONS. Αγγελική Πανταζάτου Angeliki Pantazatou, Στέλλα Νεοφωτίστου Stella Neofotistou, και Ιωάννα Στεφάνου Ioanna Stefanou. Εργαστήριο Μικροβιολογίας, ΓΝΑ «Λαϊκό». Department of Microbiology, Laikon General Hospital. ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑΣ ADDRESS FOR CORRESPONDANCE Αγγελική Πανταζάτου (Επιμελήτρια Α ΕΣΥ) Angeliki Pantazatou, MD Εργαστήριο Μικροβιολογίας, ΓΝΑ «Λαϊκό» Department of Microbiology, Laikon General Hospital. Αγίου Θωμά 17, 11527, Αθήνα Γουδί Agiou Thoma 17, 11527, Goudi, Athens, Greece Τ: F: Τ: F: E: E: ΠΕΡΙΛΗΨΗ SUMMARY Σκοπός: Ο έλεγχος, σε πολυκεντρικό επίπεδο, της in vitro δραστικότητας των αντιβιοτικών πενικιλίνη, πιπερακιλλίνηταζομπακτάμη, κεφοξιτίνη, ιμιπενέμη, μετρονιδαζόλη και κλινδαμυκίνη έναντι κλινικών στελεχών Gram-αρνητικών αναερόβιων βακτηρίων. Υλικό και μέθοδοι: Συνολικά ελέγχθηκαν, με την μέθοδο των ταινιών διαβαθμισμένης συγκέντρωσης, 942 στελέχη Gram-αρνητικών αναερόβιων βακτηρίων που συνελέγησαν κατά την διάρκεια μιας δεκαετίας ( ) στα πλαίσια των δραστηριοτήτων της Ομάδας Μελέτης Gram-Αρνητικών Αναερόβιων Λοιμώξεων. Αποτελέσματα: Τα ποσοστά αντοχής στην πενικιλίνη ήταν ιδιαίτερα υψηλά (στο σύνολο 87% και ιδιαίτερα των στελεχών Aim: The multicenter evaluation of the in vitro activities of penicillin, piperacillin-tazobactam, cefoxitin, imipenem, metronidazole and clindamycin against Gram-negative anaerobic bacteria. Materials and methods: A total of 942 Gram-negative anaerobic isolates, collected during the period , as a result of the activities of the Hellenic Study Group for Gram-Negative Anaerobic Infections, were studied using the gradient strip method. Results: Resistance rates to penicillin and clindamycin, and resistance and intermediate susceptibility rates to cefoxitin were 87%, 33%, 12% and 19%, respectively, and were mainly detected among Bacteroides spp. isolates. Imipenem 5

6 ΑΝΤΟΧΗ GRAM-ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΝΑΕΡΟΒΙΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΤΟΜΟΣ 57 / ΤΕΥΧΟΣ 2 Bacteroides spp. 97%). Υψηλά ποσοστά αντοχής στην κλινδαμυκίνη (33%) καθώς και αντοχής και ενδιάμεσης ευαισθησίας στην κεφοξιτίνη (12% και 19%, αντίστοιχα) σημειώθηκαν, επίσης, κυρίως στα στελέχη Bacteroides spp. Τα ανθεκτικά στην ιμιπενέμη στελέχη ήταν σποραδικά έως το 2008, ενώ στην συνέχεια το ποσοστό αντοχής σταθεροποιήθηκε στο 1,5%. Στο σύνολο των στελεχών, η αντοχή στην πιπερακιλλίνηταζομπακτάμη αυξήθηκε από 2% το 2002 στο 8% το 2011, ενώ η αντοχή στην μετρονιδαζόλη αυξήθηκε ελαφρά και έφτασε το 5% στο τέλος της μελέτης. Συμπέρασμα: Τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης υποδεικνύουν την ανάγκη περαιτέρω επιτήρησης της αντοχής των αναεροβίων στα αντιβιοτικά, ιδιαίτερα στην ιμιπενέμη, την μετρονιδαζόλης και την πιπερακιλλίνη-ταζομπακτάμη, με σκοπό να διαπιστωθεί εάν η αύξηση της αντοχής που παρατηρείται μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την δραστικότητά τους. non-susceptible strains were sporadically detected until 2008, but thereafter the resistance rate was stabilized at 1,5%. Resistance to piperacillin-tazobactam increased from 2% in 2002, to 8% in 2011, whereas resistance to metronidazole increased also slightly to 5%. Conclusion: A continuous thorough surveillance of the resistance trends of these antibacterial agents should be performed in the following years (especially for imipenem, metronidazole and piperacillin-tazobactam), in order to establish whether the reported increase may tender inefficient the above compounds in the clinical setting. KEYWORDS Anaerobes, Gram-negative, resistance, imipenem, metronidazole, piperacillin-tazobactam, Bacteroides. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ Αναερόβια, Gram-αρνητικά, αντοχή, ιμιπενέμη, μετρονιδαζόλη, πιπερακιλλίνη-ταζομπακτάμη, Bacteroides. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα αναερόβια βακτήρια συμμετέχουν με υψηλό ποσοστό σε πολυμικροβιακές λοιμώξεις, όπως για παράδειγμα λοιμώξεις της κοιλιάς, της πυέλου, διαβητικών ελκών, κλπ. 1-6 Παρ όλα αυτά έλεγχος της ευαισθησίας στα στελέχη που απομονώνονται στα κλινικά μικροβιολογικά εργαστήρια δεν πραγματοποιείται σε καθημερινή τακτική βάση, κυρίως λόγω του κόστους και της πολυπλοκότητας των μεθόδων που απαιτούνται, της απαιτητικής φύσης των στελεχών, αλλά και της καθιερωμένης πεποίθησης ότι τα αναερόβια Gram-αρνητικά παθογόνα είναι ευαίσθητα στα περισσότερα αντιβιοτικά της καθημερινής ιατρικής πρακτικής. 1,3,5 Η αντιμετώπιση των αναερόβιων λοιμώξεων βασίζεται συνήθως σε πρωτόκολλα εμπειρικής χημειοθεραπείας που δημιουργούνται λαμβάνοντας υπ όψιν αποτελέσματα περιοδικών πολυκεντρικών μελετών. Βέβαια τα συγκεκριμένα δεδομένα δεν είναι πάντα επίκαιρα, καθώς πολλές διαφοροποιήσεις σημειώνονται, τόσο σε χρονικό ορίζοντα όσο και στο γεωγραφικό πεδίο. 1,3,4 Επιπλέον, σε αντίθεση με την προαναφερθείσα καθιερωμένη πεποίθηση, σποραδική ή συστηματική αντοχή έχει αναφερθεί σε όλα τα διαθέσιμα αντιβιοτικά τόσο διεθνώς, 3,4,7-9 όσο και στην Ελλάδα Για τον λόγο αυτό, η διενέργεια πιο συχνών περιοδικών μελετών, αλλά και η επιτήρηση της εξέλιξης της αντοχής σε μεγάλα χρονικά διαστήματα καθίσταται αναγκαία. Στην Ελλάδα, τα δεδομένα αντοχής των παθογόνων Gramαρνητικών αναερόβιων πριν το 2002, έτος έναρξης των δραστηριοτήτων της Ομάδας Μελέτης Gram-Αρνητικών Αναερόβιων Λοιμώξεων, ήταν εξαιρετικά σπάνια, είτε δημοσιευμένα αυτοτελώς, 14 είτε στα πλαίσια πολυκεντρικών μελετών. 15 Έκτοτε, η Ομάδα Μελέτης, δραστηριοποιήθηκε στην διαδικασία συλλογής των στελεχών και μελέτης της αντοχής και των υποκείμενων μηχανισμών, 6,10-13 αλλά και στην συμμετοχή στα πλαίσια της αντίστοιχης Ευρωπαϊκής Ομάδας Μελέτης Αναερόβιων Λοιμώξεων (ESCMID Study Group for Anaerobic Infections ESGAI). 4,16 Στην παρούσα μελέτη γίνεται μια προσπάθεια παρουσίασης της διαχρονικής εξέλιξης της αντοχής στην περίοδο δέκα ετών ( ) δραστηριότητας της Ομάδας Μελέτης Gram-Αρνητικών Αναερόβιων Λοιμώξεων. 6

7 VOL 57 / ISSUE 2 GRAM-NEGATIVE ANAEROBIC BACTERIA RESISTANCE RATES ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ Στην μελέτη ενσωματώθηκαν κλινικά στελέχη Gram - αρνητικών αναερόβιων παθογόνων που συγκεντρώθηκαν κατά την διάρκεια μιας δεκαετίας ( ), στα πλαίσια της αναφοράς στελεχών από τα νοσοκομεία της Ελλάδος για επαλήθευση της ταυτοποίησης ή και έλεγχο ευαισθησίας. Όλα τα στελέχη που ενσωματώθηκαν στην μελέτη ήταν μοναδικά (ένα ανά είδος και ασθενή) και προέρχονταν από διαπιστωμένα περιστατικά λοιμώξεων, ενώ αποκλείσθηκαν στελέχη από κλινικά δείγματα περιοχών με υψηλή αναερόβια φυσιολογική χλωρίδα (στοματική κοιλότητα, παχύ έντερο, περιπρωκτικά δείγματα, κλπ.) που δεν μπορούσε να εξασφαλισθεί πλήρως η κλινική σημαντικότητά της απομόνωσης. Η διαχείριση των κλινικών δειγμάτων και η κατ αρχήν ταυτοποίηση σε επίπεδο γένους/είδους πραγματοποιήθηκε στα μικροβιολογικά εργαστήρια των νοσοκομείων προέλευσης. Στην συνέχεια τα στελέχη απεστάλησαν στο εργαστήριο του ΓΝΑ «Λαϊκό» όπου η ταυτοποίηση επιπέδου ΙΙΙ επιβεβαιώθηκε ή πραγματοποιήθηκε από την αρχή με την χρήση βιοχημικών αντιδράσεων και πρωτοκόλλων αναερόβιας βακτηριολογίας, 1 καθώς και των συστημάτων Rapid ID32 A (BioMerieux, 69280, Marcy L Etoile, France) ή/και BBL Crystal Anaerobe ID system (Becton Dickinson and Co, Sparks, MR, 21152, USA). Όλα τα στελέχη αποθηκεύθηκαν σε θερμοκρασία -70 C. Η Ελάχιστη Ανασταλτική Πυκνότητα (ΕΑΠ) στα αντιβιοτικά πενικιλίνη, κεφοξιτίνη, πιπερακιλλίνη+ταζομπακτάμη, ιμιπενέμη, κλινδαμυκίνη και μετρονιδαζόλη προσδιορίσθηκε με την μέθοδο των ταινιών διαβαθμισμένης συγκέντρωσης (gradient strip method) και την χρήση του εμπορικά διαθέσιμου συστήματος Etest strips (biomerieux, 69280, Marcy L Etoile, France) σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή και τα κριτήρια των διεθνών οδηγιών του οργανισμού Clinical and Laboratory Standards Institute (CLSI). 17 Συνοπτικά, από 48ωρο καλλιέργημα του στελέχους παρασκευαζόταν εναιώρημα πυκνότητας 1x της κλίμακας MacFarland σε ζωμό brucella broth, το οποίο στην συνέχεια ενοφθαλμιζόταν σε τρυβλία brucella agar με αίμα αλόγου 5% v/v, βιταμίνη K 1 (1 mg/l) και αιμίνη (5 mg/l). Όλα τα τρυβλία επωάσθηκαν σε θερμοκρασία 37 C για 48h με την χρήση ενός αναερόβιου κλιβάνου (Bactron 1.5 Anaerobic Chamber, Cheldon Manufacturing, Cornelius, OR, USA) (Εικ. 1). Ο έλεγχος παραγωγής β-λακταμάσης πραγματοποιούταν με την χρήση των δισκίων νιτροσεφίνης (Cefinase; BBL, Becton Dickinson and Co, Sparks, MR, 21152, USA). Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων γινόταν με βάση τις οδηγίες του CLSI. 17, 18 Τα στελέχη Bacteroides fragilis ATCC και Bacteroides thetaiotaomicron ATCC χρησιμοποιήθηκαν για τον έλεγχο ποιότητας όλων των διαδικασιών. 1, 17, 18 Κατά την διάρκεια της μελέτης οι σωστές αναερόβιες συνθήκες εξασφαλιζόταν με την χρήση ταινιών κυανού του μεθυλενίου και ρεσαζουρίνης (Anaerobic Strip Indicators, biomerieux, 1, , Marcy L Etoile, France). ΕΙΚΟΝΑ 1 Ο αναερόβιος επωαστικός κλίβανος με πάγκο εργασίας Bactron 1.5 Anaerobic Chamber (Cheldon Manufacturing, Cornelius, OR, USA). ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Συνολικά μελετήθηκαν 942 κλινικά στελέχη Gram-αρνητικών αναερόβιων βακτηρίων. Τα κλινικά δείγματα προέλευσης προέρχονταν από λοιμώξεις της κοιλιάς, της πυέλου, του αναπνευστικού συστήματος, δέρματος και μαλακών μορίων, διαβητικού ποδιού και μικροβιαιμίες. Όπως φαίνεται στον Πίνακα 1, η πλειονότητα των στελεχών ανήκε στην ομάδα του Bacteroides fragilis group (Νο= 464, ποσοστό 49,3%), ενώ 137 στελέχη (14,5%) ταυτοποιήθηκαν στην ομάδα των Bacteroides spp. non-fragilis και 53 στελέχη (5.6%) στο γένος των Parabacteroides spp. (Πίνακας 1). Επιπλέον, τα στελέχη Prevotella spp. (Νο = 258) και Fusobacterium spp. (Νο = 34) αντιπροσώπευαν το 27,4% και 3,6% των στελεχών, αντίστοιχα. Το εύρος τιμών ΕΑΠ, οι τιμές ΕΑΠ 50 και ΕΑΠ 90, καθώς και τα εκατοστιαία ποσοστά αντοχής, ενδιάμεσης ευαισθησίας και ευαισθησίας παρατίθενται στον Πίνακα 2. Η συνολική αντοχή στην πενικιλίνη ήταν 87%, υψηλότερη στις ομάδες των Bacteroides fragilis group και Bacteroides spp. 7

8 ΑΝΤΟΧΗ GRAM-ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΝΑΕΡΟΒΙΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΤΟΜΟΣ 57 / ΤΕΥΧΟΣ 2 ΠΙΝΑΚΑΣ 1 Κατανομή των στελεχών ανά γένος και είδος. ΓΕΝΟΣ ΚΑΙ ΕΙΔΟΣ Nº Bacteroides fragilis group 464 B. fragilis 240 B. thetaiotaomicron 99 B. uniformis 45 B. vulgatus 30 B. ovatus 21 B. eggerthii 20 B. caccae 9 Bacteroides spp. non-fragilis Parabacteroides spp P. merdae 36 P. distasonis 17 Prevotella spp. 258 P. oralis 73 P. bivia 57 P. buccalis 28 P. loescheii 26 P. buccae 20 P. disiens 19 P. intermedia 16 P. denticola 12 P. melaninogenica 7 Fusobacterium spp. 34 F. nucleatum 13 F. necrophorum 10 F. russii 6 F. varium 5 Campylobacter ureolyticus 3 27 Porphyromonas spp. 17 Veillonella spp. 10 Tissierella praeacuta 4 9 Σύνολο στελεχών 942 non-fragilis (97% και 96%, αντίστοιχα), ενώ ήταν χαμηλότερη στα στελέχη Prevotella spp. (72%). Όλα τα ανθεκτικά στην πενικιλίνη στελέχη είχαν θετική την δοκιμασία της νιτροσεφίνης. Υψηλά ποσοστά αντοχής στην κλινδαμυκίνη και ενδιάμεσης ευαισθησίας και αντοχής στην κεφοξιτίνη καταγράφηκαν, ιδιαίτερα ανάμεσα στα στελέχη Bacteroides spp. (fragilis και non-fragilis group). Τα ανθεκτικά στην ιμιπενέμη στελέχη είχαν σποραδική εμφάνιση έως το 2008, για να σταθεροποιηθούν σε ποσοστό 1,5% στην συνέχεια (Εικ. 2). Η αντοχή στην πιπερακιλλίνη-ταζομπακτάμη ήταν σταθερή σε ποσοστό 2% έως το 2005, ενώ στην συνέχεια εμφάνισε αύξηση σε δύο στάδια, αρχικά την περίοδο και σε δεύτερη φάση (πιο έντονα) μετά το 2009, για να φτάσει στο 8% το 2011 (Εικ. 2). Η αντοχή στην μετρονιδαζόλη παρουσίασε και αυτή μια σταθερή μικρή αύξηση την περίοδο , για να σταθεροποιηθεί στην συνέχεια στο 5%. Οι τιμές ΕΑΠ των προτύπων στελεχών που χρησιμοποιήθηκαν στην μελέτη ήταν σε κάθε περίπτωση μέσα στo αναμενόμενο εύρος τιμών των διεθνών 17, 18 οδηγιών. ΣΥΖΗΤΗΣΗ Τα ποσοστά αντοχής στην πενικιλίνη ήταν ιδιαίτερα υψηλά, κυρίως ανάμεσα στα στελέχη Bacteroides spp., όπως ήταν αναμενόμενο, καθόσον τα στελέχη του συγκεκριμένου γένους παράγουν χρωμοσωματικές β-λακταμάσες που υδρολύουν το αντιβιοτικό, 1 γεγονός που επιβεβαιώθηκε και στην παρούσα μελέτη, με την χρήση της μεθόδου της νιτροσεφίνης. Σχετικά με την κεφοξιτίνη, αν και η ευαισθησία στο σύνολο των στελεχών κυμάνθηκε σε ποσοστό άνω του 60%, τα ποσοστά ενδιάμεσης ευαισθησίας ήταν ιδιαίτερα υψηλά (19%), ενώ οι τιμές ΕΑΠ 50 και ΕΑΠ 90 ήταν κοντά στο όριο της 1. Αφορά κυρίως στελέχη Bacteroides capillosus. 2. Τα είδη με την προηγούμενη ονομασία Bacteroides merdae και Bacteroides distasonis, που ανήκαν στην ομάδα των Bacteroides fragilis group, πλέον ταξινομούνται ως νέα είδη Parabacteroides merdae και Parabacteroides distasonis στο νέο γένος των Parabacteroides spp. 3. Το είδος με την προηγούμενη ονομασία Bacteroides ureolyticus που ανήκε στην ομάδα των Bacteroides spp. non-fragilis, πλέον ταξινομείται ως νέο είδος Campylobacter ureolyticus στο γένος των Campylobacter spp. 4. Το είδος με την προηγούμενη ονομασία Bacteroides praeacutus που ανήκε που ανήκε στην ομάδα των Bacteroides spp. non-fragilis, πλέον ταξινομείται ως νέο είδος Tissierela praeacuta στο νέο γένος των Tissierela spp. 8

9 VOL 57 / ISSUE 2 GRAM-NEGATIVE ANAEROBIC BACTERIA RESISTANCE RATES 10% 8% 6% 4% 2% 0% Μετρονιδαζόλη Πιπερακιλλίνη-Ταζομπακτάμη Ιμπενέμη ΕΙΚΟΝΑ 2 Διαχρονική εξέλιξη των ποσοστών των μη-ευαίσθητων στελεχών (ανθεκτικών και ενδιάμεσων) στα αντιβιοτικά μετρονιδαζόλη, ιμιπενέμη και πιπερακιλλίνη-ταζομπακτάμη, με βάση τα όρια κατηγοριοποίησης της CLSI. ενδιάμεσης ευαισθησίας (16 mg/l) και στο ανθεκτικό όριο (64 mg/l), αντίστοιχα. Τα στοιχεία αυτά έχουν ήδη αναφερθεί 4, 8, στην βιβλιογραφία σε αντίστοιχες μελέτες άλλων κρατών 19 και απαιτούν προσεκτικότερη παρακολούθηση στο μέλλον σχετικά με την εξέλιξη της δραστικότητας του συγκεκριμένου αντιβιοτικού. Η πιπερακιλλίνη-ταζομπακτάμη και η ιμιπενέμη, σε γενικές γραμμές διατήρησαν την εξαιρετική δραστικότητά τους μέχρι το 2006 και το 2007, αντίστοιχα, έναντι της πλειονότητας των στελεχών, όμως η αύξηση της αντοχής που καταγράφηκε, μετά το 2006 και το 2007 (Πίνακας 2 και Εικ. 2), απαιτεί και σε αυτή την περίπτωση προσεκτικότερη παρακολούθηση στο μέλλον. Βέβαια, εδώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι η εξέλιξη της αύξησης της αντοχής στα δύο συγκεκριμένα φάρμακα ήταν διαφορετική. Όσον αφορά την πιπερακιλλίνηταζομπακτάμη, η αύξηση πραγματοποιήθηκε σε δύο κύριες φάσεις, η πρώτη την περίοδο και η δεύτερη την περίοδο , ενώ σχετικά με την ιμιπενέμη, ουσιαστικά μετά το 2008 σταθεροποιήθηκε η σποραδική αντοχή. Παρόμοια δεδομένα αντοχής των αναερόβιων βακτηρίων, τουλάχιστον στις καρβαπενέμες, έχουν καταγραφεί και σε άλλες μελέτες, κυρίως από χώρες με αυξημένη κατανάλωση καρβαπενεμών, όπως η Ιαπωνία. 20 Παρ όλα αυτά όμως, η παρούσα μελέτη έδειξε ότι η πιπερακιλλίνη-ταζομπακτάμη και η ιμιπενέμη εξακολουθούν να παραμένουν εξαιρετικά δραστικά σε Εθνικό επίπεδο έναντι των Gram-αρνητικών αναέροβιων παθογόνων, με υψηλά ποσοστά ευαισθησίας και πολύ χαμηλές τιμές ΕΑΠ 50 /ΕΑΠ 90. Η αντοχή στην ιμιπενέμη στα αναερόβια συνήθως οφείλεται στην δράση μιας μεταλλο-β-λακταμάσης, που εξαρτάται από την παρουσία ψευδαργύρου στο μόριο της και κωδικοποιείται από το γονίδιο cfia. Έχει παρατηρηθεί ότι τόσο ευαίσθητα όσο και ανθεκτικά στην ιμιπενέμη αναερόβια στελέχη μπορεί να διαθέτουν το συγκεκριμένο γονίδιο, όμως η έκφραση της αντοχής επάγεται από την ύπαρξη αλληλουχιών εισδοχής. 3, 20 Παρόμοια δεδομένα φαίνεται να ισχύουν και για ορισμένα από τα ανθεκτικά στελέχη της παρούσας μελέτης (Ι. Παπαπαρασκευάς και Α. Κατσανδρή, προσωπική επικοινωνία). Όσον αφορά την πιπερακιλλίνη-ταζομπακτάμη, η αντοχή συνήθως οφείλεται σε πλασμιδιακές β-λακταμάσες που υδρολύουν την πιπερακιλλίνη και δεν αναστέλλονται από την ταζομπακτάμη. 1 Μη ευαίσθητα στην μετρονιδαζόλη (ανθεκτικά και ενδιάμεσα), με βάση τις οδηγίες της CLSI, 17, 18 ήταν 48 στελέχη (συνολικά 5,1%). Η διαχρονική εξέλιξη των ποσοστών (Εικ. 2) δείχνει ότι η αντοχή στην μετρονιδαζόλη, αν και χαμηλή (3,4%), ήταν υπαρκτό φαινόμενο στην Ελλάδα την περίοδο έναρξης της δραστηριοποίησης της Ομάδας Μελέτης, γεγονός 9

10 ΑΝΤΟΧΗ GRAM-ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΝΑΕΡΟΒΙΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΤΟΜΟΣ 57 / ΤΕΥΧΟΣ 2 που έχει αποτυπωθεί και στις αντίστοιχες δημοσιεύσεις. 4,10-12 Εδώ βέβαια θα πρέπει να σημειωθεί το γεγονός ότι τα ελάχιστα δεδομένα που υπήρχαν δημοσιευμένα προ του ,15 δεν επιτρέπουν τον ακριβή εντοπισμό της χρονικής περιόδου εμφάνισης αυτού του φαινομένου. Έκτοτε, η τάση φάνηκε να είναι ελαφρά αυξητική, έως ότου σταθεροποιήθηκε στα επίπεδα του 5% μετά το Η συγκεκριμένη κατάσταση πιθανά αντικατοπτρίζει αύξηση της χρήσης του αντιβιοτικού στην εμπειρική χημειοθεραπεία, αν και συγκριτικά διεθνή δεδομένα κατανάλωσης ειδικά για την μετρονιδαζόλη δεν υπάρχουν, όπως υπάρχουν για άλλα αντιβιοτικά και παρατίθενται στην ιστοσελίδα της Ομάδας Εργασίας European Surveillance of Antimicrobial Consumption (ESAC) [http:// app.esac.ua.ac.be/public, τελευταία επίσκεψη 1/3/2012]. Με βάση τα δεδομένα της ESAC, η Ελλάδα φαίνεται να είναι πρώτη στην κατανάλωση όλων σχεδόν των ομάδων αντιβιοτικών. Διεθνώς, η αντοχή στην μετρονιδαζόλη έχει καταγραφεί έως και σε ποσοστό 7% σε αρκετές τοπικές ή πολυκεντρικές μελέτες 2-4, 7, 9, 21, 22 και οφείλεται σε διάφορους μηχανισμούς, όπως η ελαττωμένη είσοδος ή η ενεργή απέκκριση από τα βακτήρια, αλλά κυρίως σε έκφραση γονιδίων κλάσης nim που κωδικοποιούν για μια εναλλακτική αναγωγάση της 5-νιτροϊμι- ΠΙΝΑΚΑΣ 2 Εύρος τιμών ΕΑΠ, τιμές ΕΠΑ50/ΕΑΠ90 και εκατοστιαία ποσοστά ευαισθησίας των αναερόβιων στελεχών. ΕΙΔΟΣ (Nº στελεχών) ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΟ ΕΑΠ (mg/l) 1 % Ευαισθησία 2 Εύρος ΕΑΠ50 ΕΑΠ90 Av Ev Eυ Πενικιλλίνη 0, Σύνολο στελεχών (942) Πιπερακιλλίνη+Ταζομπακτάμη 0, , Κεφοξιτίνη 0, Ιμιπενέμη 0, ,064 0, Κλινδαμυκίνη 0, Bacteroides fragilis group (464) Bacteroides fragilis (240) Μετρονιδαζόλη 0, , Πενικιλλίνη 0, Πιπερακιλλίνη+Ταζομπακτάμη 0, , Κεφοξιτίνη 0, Ιμιπενέμη 0, ,064 0, Κλινδαμυκίνη 0, Μετρονιδαζόλη 0, , Πενικιλλίνη 0, Πιπερακιλλίνη+Ταζομπακτάμη 0, , Κεφοξιτίνη 0, Ιμιπενέμη 0, ,064 0, Κλινδαμυκίνη 0, Μετρονιδαζόλη 0, ,

11 VOL 57 / ISSUE 2 GRAM-NEGATIVE ANAEROBIC BACTERIA RESISTANCE RATES Πενικιλλίνη 0, Πιπερακιλλίνη+Ταζομπακτάμη 0, , Bacteroides thetaiotaomicron (99) Κεφοξιτίνη 0, Ιμιπενέμη 0, ,125 0, Κλινδαμυκίνη 0, Μετρονιδαζόλη 0, , Πενικιλλίνη 0, Πιπερακιλλίνη+Ταζομπακτάμη 0, , Bacteroides spp. non-fragilis (110) 3 Κεφοξιτίνη 0, Ιμιπενέμη 0, , Κλινδαμυκίνη 0, Μετρονιδαζόλη 0, , Πενικιλλίνη 0, Prevotella spp. (258) Πιπερακιλλίνη+Ταζομπακτάμη 0, , Κεφοξιτίνη 0, Ιμιπενέμη 0, ,064 0, Κλινδαμυκίνη 0, , Fusobacterium spp. (34) Μετρονιδαζόλη 0, , Πενικιλλίνη 0, , Πιπερακιλλίνη+Ταζομπακτάμη 0, ,032 0, Κεφοξιτίνη 0, , Ιμιπενέμη 0,016 0,5 0,032 0, Κλινδαμυκίνη 0, Μετρονιδαζόλη 0, , ΕΑΠ50, ΕΑΠ90: Συγκεντρώσεις των αντιβιοτικών στις οποίες το 50% και 90% των στελεχών, αντίστοιχα, αναστέλλονται. 2. Αν: Ανθεκτικο, Εν: Ενδιάμεσα ευαίσθητο, Ευ: Ευαίσθητο δαζόλης που μετατρέπει την αναχθείσα νιτροϊμιδαζόλη (που 7, 11, 21, είναι τοξική για τα αναερόβια) σε μη τοξικό παράγωγο. 22 Επιπλέον, ελαττωμένη ευαισθησία (ΕΑΠ4 8mg/L) έχει αναφερθεί σε πολυκεντρικές μελέτες της Ευρωπαϊκής Ομάδας ESGAI, 3, 4 γεγονός που επίσης έχει εντοπισθεί και στην παρούσα μελέτη (10 από τα ευαίσθητα με τις οδηγίες της CLSI στελέχη είχαν τιμές ΕΑΠ 4 και 8 mg/l). Στελέχη με τιμές ΕΑΠ έως και 0,5 mg/l μπορεί να διαθέτουν μη εκφραζόμενα γονίδια αντοχής κλάσης nim, 21, 22 όπως έχει ήδη σημειωθεί σε αρκετά στελέχη της παρούσας συλλογής. 11 Σε αυτό το σημείο 11

12 ΑΝΤΟΧΗ GRAM-ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΝΑΕΡΟΒΙΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΤΟΜΟΣ 57 / ΤΕΥΧΟΣ 2 θα πρέπει να τονισθεί ότι η πραγματική κλινική σημασία των στελεχών που συνδυάζουν ελαττωμένη ευαισθησία με την παρουσία του μηχανισμού αντοχής (γονίδιο κλάσης nim), δεν έχει αποσαφηνισθεί πλήρως, καθώς δεν έχουν περιγραφεί στην βιβλιογραφία θεραπευτικές αποτυχίες, είτε σε ασθενή είτε σε πειραματικό μοντέλο λοίμωξης. Επίσης, έχει προταθεί ότι τα όρια κατηγοριοποίησης της CLSI (Ευαισθησία 8 mg/l, Ενδιάμεση αντοχή = 16 mg/l και Αντοχή 32 mg/l) θα πρέπει να τροποποιηθούν, αφού ενδέχεται να είναι σε θέση να αποκρύψουν την χαμηλού επιπέδου αντοχή. 3 Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή European Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing (EUCAST) έχει ήδη προχωρήσει σε αυτή την αναθεώρηση, θέτοντας ένα μόνο όριο (Ευαισθησία 4 mg/l, Αντοχή > 4 mg/l), [http://www.eucast.org/clinical_breakpoints, τελευταία επίσκεψη 1/3/1012]. Με βάση τα ανωτέρω, όλα τα στελέχη με ΕΑΠ = 8 mg/l κατηγοριοποιούνται ως ευαίσθητα με βάση την CLSI και ανθεκτικά με βάση την EUCAST, ενώ τα στελέχη με ΕΑΠ = 16 mg/l κατηγοριοποιούνται ως ενδιάμεσα με βάση την CLSI και ανθεκτικά με βάση την EUCAST. Στην παρούσα μελέτη καταγράφηκαν τέσσερα και δύο στελέχη με ΕΑΠ 8 και 16 mg/l, αντίστοιχα, γεγονός που σημαίνει ότι το τοπικό πρόβλημα της αναντιστοιχίας δεν φαίνεται να είναι ακόμη ιδιαίτερα σημαντικό, όμως η περαιτέρω επιτήρηση κρίνεται απαραίτητη. Η αντοχή στην κλινδαμυκίνη στο σύνολο των στελεχών ήταν 33%, ενώ επιπλέον 8% ήταν στη περιοχή της ενδιάμεσης ευαισθησίας. Η αντοχή αυτή καταγράφηκε κυρίως σε στελέχη Bacteroides spp. και πολύ λιγότερο στα στελέχη Prevotella spp. Παρόμοια δεδομένα έχουν σημειωθεί επανειλημμένως στο παρελθόν, κυρίως στις χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου, 3, 4, 8 σε αντίθεση με τις χώρες του Ευρωπαϊκού Βορά. Με βάση τα συγκεκριμένα αποτελέσματα, οι διεθνείς οδηγίες δεν κατατάσσουν πλέον το αντιβιοτικό στην ομάδα των in vitro επαρκών για την θεραπεία αναερόβιων λοιμώξεων, ιδιαίτερα της κοιλιακής χώρας. 23 Όσον αφορά τον μηχανισμό αντοχής, φαίνεται ότι ευθύνονται κυρίως γονίδια κλάσης erm, τα οποία είναι γνωστό ότι μπορούν εύκολα να μεταφερθούν ανάμεσα σε διάφορα γένη Gram-θετικών και Gram-αρνητικών βακτηρίων της χλωρίδας συγκεκριμένων περιοχών του ανθρώπινου σώματος, όπως του στοματοφάρυγγα. 24 Συμπερασματικά, με βάση τα ανωτέρω, η αντοχή των αναερόβιων Gram-αρνητικών παθογόνων στα χρησιμοποιούμενα αντιβιοτικά ποικίλει και μπορεί να χαρακτηριστεί, ανάλογα με το αντιβιοτικό, ως ιδιαίτερα υψηλή (στην πενικιλλίνη), υψηλή έως σημαντική (στην κεφοξιτίνη και την κλινδαμυκίνη), χαμηλή και υπό έλεγχο (στην μετρονιδαζόλη και την πιπερακιλλίνη-ταζομπακτάμη), ή εξαιρετικά χαμηλή (ιμιπενέμη). Παρ όλα αυτά, η τάση αύξησης της αντοχής των αναερόβιων βακτηρίων σε συγκεκριμένα αντιβιοτικά καθιστά απαραίτητη την περαιτέρω επιτήρηση σε πολυκεντρικό επίπεδο. ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Στην πρώην Διευθύντρια του Εργαστηρίου Μικροβιολογίας του ΓΝΑ «Λαϊκό» Δρ. Α. Αυλάμη και τον πρώην Διευθυντή του Εργαστηρίου Μικροβιολογίας της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Καθ. Ν.Ι. Λεγάκη για την καθοριστική συνεισφορά τους στην προώθηση της αναερόβιας βακτηριολογίας στην Ελλάδα και την δημιουργία της παρούσας Ομάδας Μελέτης. Στους διευθυντές και το προσωπικό των παρακάτω μικροβιολογικών εργαστηρίων των νοσοκομείων/κλινικών/διαγνωστικών κέντρων για την αναφορά των στελεχών: ΓΝ Αττικής «Σισμανόγλειο», ΓΝ Ελευσίνας «Θριάσιο», ΓΝ «Ασκληπιείο» Βούλας, ΓΝ Αθηνών «Ιπποκράτειο», ΓΝ Αθηνών «Γ. Γεννηματάς», ΓΝ Παίδων Πεντέλης, ΓΝ Παίδων «Π. & Α. Κυριακού», ΓΝ Παίδων «Η Αγία Σοφία», ΠΓΝ «Αττικόν», ΓΝ Δυτικής Αττικής «Η Αγία Βαρβάρα», 3 ο Νοσοκομείο ΙΚΑ-ETAM, ΓΝ Βόλου «Αχιλλοπούλειο», ΓΝ Κέρκυρας, Κλινική «Υγείας Μέλαθρον», Ιατρικό Διαγνωστικό Κέντρο «Ιατρικό Αθηνών», Ιατρικά Διαγνωστικά Εργαστήρια «Βιοδιαγνωστική». Σε όλο το ιατρικό και τεχνολογικό προσωπικό του Μικροβιολογικού Εργαστηρίου του ΓΝΑ «Λαϊκό», για την προσπάθεια έγκαιρης διεκπεραίωσης των στελεχών, κάτω από αντίξοες, ορισμένες φορές, συνθήκες. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1 Jousimies-Somer HR, Summanen P, Citron DM, Baron EJ, Wexler HM and Finegold SM. Wadsworth - KTL Anaerobic Bacteriology Manual, 6th edition. Eds, HR Jousimies- Somer, P Summanen, DM Citron, EJ Baron, HM Wexler, SM Finegold. Belmont, Ca, Star Publishing Company, Aldridge KE, Ashcraft D, Cambre K, Pierson CL, Jenkins SG and Rosenblatt JE. Multicentre survey of the changing in vitro antimicrobial susceptibilities of clinical isolates of Bacteroides fragilis group, Prevotella, Fusobacterium, Porphyromonas and Peptostreptococcus species. Antimicrob Agents Chemother 2001;45: Hedberg M and Nord CE, on behalf of the ESCMID Study Group on Antimicrobial Resistance in Anaerobic Bacteria (ESCARAB). Antimicrobial susceptibility of Bacteroides 12

13 VOL 57 / ISSUE 2 GRAM-NEGATIVE ANAEROBIC BACTERIA RESISTANCE RATES fragilis group isolates in Europe. Clin Microbiol Infect 2003;9: Nagy GE, Urban E and Nord CE, on behalf of the ESCMID Study Group on Antimicrobial Resistance in Anaerobic Bacteria (ESCARAB). Antimicrobial susceptibility of Bacteroides fragilis group isolates in Europe: 20 years of experience. Clin Microbiol Infect 2011; 17: Koeth LM, Good CE, Appelbaum PC, Goldstein EJC, Rodloff AC, Claros M, et al. Surveillance of susceptibility patterns in 1297 European and US anaerobic and capnophilic isolates to co-amoxiclav and five other antimicrobial agents. J Antimicrob Chemother 2004;53: Papaparaskevas J, Katsandri A, Pantazatou A, Stefanou I, Avlamis A, Legakis NJ, et al. Epidemiological characteristics of infections caused by Bacteroides, Prevotella and Fusobacterium species: a prospective observational study. Anaerobe 2011;17: Brazier JS, Stubbs SLJ and Duerden BI. Metronidazole resistance among clinical isolates belonging to the Bacteroides fragilis group; time to be concerned? J Antimicrob Chemother 1999;44: Oteo J, Aracil B, Alos JI and Gomez-Garces JL. High prevalence of resistance to clindamycin in Bacteroides fragilis group isolates. J Antimicrob Chemother 2000;45: Schapiro JM, Gupta R, Stefansson E, Fang FC and Limaye AP. Isolation of metronidazole-resistant Bacteroides fragilis carrying the nima nitroreductase gene from a patient in Washington State. J Clin Microbiol 2004;42: Katsandri A, Avlamis A, Pantazatou A, Petrikkos GL, Legakis NJ, The Hellenic Study Group for Gram-Negative Anaerobic Bacteria, et al. In vitro activities of tigecycline against recently isolated Gram-negative anaerobic bacteria in Greece, including metronidazole resistant strains. Diagn Microbiol Infect Dis 2006;55: Katsandri A, Avlamis A, Pantazatou A, Houhoula D and Papaparaskevas J. Dissemination of nim-class genes, encoding for nitroimidazole resistance, among different species of Gram-negative anaerobic bacteria, isolated in Athens, Greece. J Antimicrob Chemother 2006;58: Katsandri A, Papaparaskevas J, Pantazatou A, Petrikkos GL, Thomopoulos G, Houhoula DP, et al. Two cases of infections due to multi-drug resistant Bacteroides fragilis group strains. J Clin Microbiol 2006;44: Papaparaskevas J, Pantazatou A, Katsandri A, Houhoula DP, Legakis NJ, Tsakris A, et al. Moxifloxacin resistance is prevalent among Bacteroides and Prevotella species in Greece. J Antimicrob Chemother 2008;62: Avlami A, Matsakas E, Sahin A and Giamarellou H. The evaluation of the in vitro activity of older and newer chemotherapeutics against Bacteroides fragilis group in Greece. Chemioterapia 1985;4 (Suppl.): Phillips I, King A, Nord CE and Hoffstedt B. Antibiotic sensitivity of the Bacteroides fragilis group in Europe. European Study Group. Eur J Clin Microbiol Infect Dis 1992;11: Nagy E, Maier T, Urban E, Terhes G, Kostrzewa M, the ESCMID Study Group on Antimicrobial Resistance in Anaerobic Bacteria (ESCARAB). Species identification of clinical isolates of Bacteroides by matrix-assisted laserdesorption/ionization time-of-flight mass spectrometry. Clin Microbiol Infect 2009;15: Clinical and Laboratory Standards Institute. Methods for antimicrobial testing of anaerobic bacteria. Approved Standard M11-A7. 7th ed. Wayne, PA, USA: CLSI; Clinical and Laboratory Standards Institute. Performance standards for antimicrobial susceptibility testing of anaerobic bacteria; Informational supplement M11-S1. Wayne, PA, USA: CLSI; Snydman DR, Jacobus NV, McDermott LA, Ruthazer R, Goldstein EJC, Finegold SM, et al. National survey on the susceptibility of Bacteroides fragilis group: report and analysis of trends for Clin Infect Dis 2002;35:S126-S Kato N, Yamazoe K, Han CG, Ohtsubo E. New insertion sequence elements in the upstream region of cfia in imipenem-resistant Bacteroides fragilis strains. Antimicrob Agents Chemother 2003;47: Rotimi VO, Khoursheed M, Brazier JS, Jamal WY and Khodakast FB. Bacteroides spieces highly resistant to metronidazole: an emerging clinical problem? Clin Microbiol Infect 1999;5: Gal M and Brazier JS. Metronidazole resistance in Bacteroides spp. carrying nim genes and the selection of slowgrowing metronidazole-resistant mutants. J Antimicrob Chemother 2004;54: Solomkin JS, Mazuski JE, Bradley JS, Rodvold KA, Gold- 13

14 ΑΝΤΟΧΗ GRAM-ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΝΑΕΡΟΒΙΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΤΟΜΟΣ 57 / ΤΕΥΧΟΣ 2 stein EJC, Baron EJ, et al. Diagnosis and management of complicated intra-abdominal infection in adults and children: guidelines by the Surgical Infection Society and the Infectious Diseases Society of America. Clin Infect Dis 2010;50: Reig M, Galan JC, Baquero F and Perez-Diaz JC. Macrolide resistance in Peptostreptococcus spp. mediated by ermtr. Possible source of macrolide-lincosamidestreptogramine B resistance in Streptococcus pyogenes. Antimicrob Agents Chemother 2001;45:

15 ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ CASE REPORT ΕΞΩΕΝΤΕΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΟ Campylobacter jejuni ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΡΙΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ EXTRAINTESTINAL INFECTIONS CAUSED BY Campylobacter jejuni REPORT OF THREE CASES Α. Κανσουζίδου A. Kansouzidou 1, Ν. Τσενικλίδου N. Tseniklidou 1, Μ. Ρίγκος M. Rigkos 1, Κ. Καραντάνη K. Karantani 1, Α. Καραμπουρνίδης A. Karabournidis 1, Ε. Μιχαηλίδου E. Michailidou 2, Α. Μπάκας A. Bakas 3, Γ. Καβαλιώτης I. Kavaliotis 2 1 Μικροβιολογικό Εργαστήριο. Laboratory of Bacteriology. 2 Παιδιατρική Κλινική. Paediatric Clinic. 3 Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο Ειδικών Παθήσεων Θεσσαλονίκης. Internal Clinic, Infectious diseases Hospital, Thessaloniki. ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑΣ ADDRESS FOR CORRESPONDANCE Αθηνά Κανσουζίδου-Κανακούδη Athina Kansouzidou-Kanakoudi Κορυτσάς 14, Θεσσαλονίκη Korytsas 14, Thessaloniki Τ: , Τ: , F: F: E: E: ΠΕΡΙΛΗΨΗ SUMMARY Το C.jejuni αποτελεί σημαντικό αίτιο οξείας γαστρεντερίτιδας με παγκόσμια διασπορά. Οι εξωεντερικές λοιμώξεις από C. jejuni είναι σπάνιες και μπορεί να είναι εντοπισμένες ή γενικευμένες. Στη μελέτη αυτή περιγράφονται τα κλινικά χαρακτηριστικά και τα μικροβιολογικά δεδομένα τριών περιπτώσεων ασθενών με εξωεντερική λοίμωξη από C.jejuni (2 ασθενείς με μικροβιαιμία και ένας με μηνιγγίτιδα), που διαπιστώθηκαν το Οι δύο ασθενείς με μικροβιαιμία ήταν ηλικίας 62 και 2 ετών, και προσήλθαν στο νοσοκομείο με υψηλό πυρετό και διαρροϊκές κενώσεις. Από την καλλιέργεια κοπράνων και την αιμοκαλλιέργεια των ασθενών απομονώθηκε C.jejuni. Οι ασθενείς αντιμετωπίστηκαν με συντηρητική αγωγή και εξήλθαν του νοσοκομείου μετά από υποχώρηση των συμπτωμάτων. Η τρίτη περίπτωση Campylobacter jejuni infection is one of the most common bacterial causes of acute gastroenteritis worldwide. Extraintestinal infections (local or systematic) are rare and most reports of bacteremia or meningitis due to C. jejuni species describe only a small number of cases. In this study clinical characteristics and epidemiological data of three cases of extraintestinal infections (two cases of bacteremia and one case of meningitis) caused by C. jejuni and presented during 2011 are described. The patients with bacteremia were a 62-yearold man and a 2-year-old child, who were admitted to the hospital with high fever and diarrhea. C. jejuni was isolated from stool and blood culture from two patients. The condition of patients improved without specific treatment and they were 15

16 ΕΞΩΕΝΤΕΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΟ C. jejuni ΤΟΜΟΣ 57 / ΤΕΥΧΟΣ 2 αφορούσε νεογέννητο 15 ημερών, το οποίο προσήλθε στο νοσοκομείο με υψηλό πυρετό και χωρίς άλλα συμπτώματα. Η εξέταση του ΕΝΥ έδειξε 600 κύτταρα/μl (60% πολυμορφοπύρηνα και 40% λεμφοκύτταρα), λεύκωμα 95 mg/dl και γλυκόζη 31 mg/dl. Η μικροσκοπική εξέταση του ΕΝΥ ήταν αρνητική, αλλά από την καλλιέργεια απομονώθηκε C.jejuni. Οι καλλιέργειες αίματος και κοπράνων ήταν αρνητικές. Ο ασθενής αντιμετωπίστηκε με κεφοταξίμη (150 mg/kg/ημέρα) και αμπικιλλίνη (200 mg/kg/ημέρα). Με σκοπό να εντοπιστεί η πηγή μόλυνσης του νεογνού έγινε καλλιέργεια κοπράνων από τα έξι μέλη της οικογένειάς του και απομονώθηκε C.jejuni από το δείγμα κοπράνων του πατέρα γεγονός που σηματοδοτεί την ενδοοικογενειακή διασπορά του μικροβίου. Η κατάσταση του ασθενούς σταδιακά βελτιώθηκε και εξήλθε μετά από 21 ημέρες νοσηλείας. Οι εξωεντερικές λοιμώξεις από C.jejuni είναι σπάνιες στη Βόρεια Ελλάδα. Από την προσιτή σε εμάς βιβλιογραφία είναι η πρώτη περίπτωση μηνιγγίτιδας από C.jejuni που περιγράφεται στην Ελλάδα. Πρώτη περίπτωση. Ασθενής ηλικίας 62 ετών προσήλθε στην Παθολογική Κλινική του Νοσοκομείου Ειδικών παθήσεων Θεσσαλονίκης (ΝΕΠΘ) (Μάιος 2011) αναφέροντας διαρροϊκές κενώσεις από 48ώρου (έως 10 την ημέρα). Την ημέρα της εισαγωγής στο νοσοκομείο ελαττώθηκε σημαντικά ο αριθμός των διαρροιών, αλλά ο ασθενής εμφάνισε υψηλό πυρετό έως 39 C. Από τις αιματολογικές εξετάσεις που έγιναν βρέθηκε αριθμός λευκών αιμοσφαιρίων 3550/mm 3 με πολυμορφοπύρηνα 70%, λεμφοκύτταρα 15%, μονοπύρηνα 14% και ηωσινόφιλα 1%. Από τις βιοχημικές εξεdischarged in good health. The third case was a newborn infant (15-days-old) who was admitted to the hospital with high fever and no other symptoms. The cerebrospinal fluid (CSF) analysis revealed leukocyte count 600/mm3 (polymorphonuclear 60%, lymphocytes 40%), protein 95 mg/dl and glucose 31 mg/dl. CSF microscopy was negative for microorganisms, but conventional CSF culture yielded C. jejuni. Also, blood and faecal specimens were cultured and they were negative. The patient was treated with a combination of cephotaxime 150 mg/kg and ampicillin 200 mg/kg daily. In order to determine the source of infection faecal specimens from 6 family members were cultured and C. jejuni was isolated from the faecal specimen of the father and that supports the domestic transmission. The patient s condition gradually improved and he was discharged after 21 days hospitalization. The extraintestinal infections caused by C. jejuni are rare in Northern Greece. To our knowledge this is the first case of C.jejuni meningitis that was reported in Greece. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ C.jejuni, μικροβιαιμία, μηνιγγίτιδα ΕΙΣΑΓΩΓΗ KEYWORDS C,jejuni, bacteremia, meningitis Το καμπυλοβακτηρίδιο αποτελεί σημαντικό αίτιο οξείας γαστρεντερίτιδας με παγκόσμια διασπορά. Τα είδη του γένους Campylobacter που προκαλούν συχνότερα γαστρεντερική λοίμωξη είναι το C.jejuni και το C.coli. Η κυριότερη πηγή μετάδοσης στον άνθρωπο είναι τα κοτόπουλα (50 70% στις αναπτυγμένες χώρες), το μολυσμένο νερό, το μη παστεριωμένο γάλα, καθώς και η επαφή με ζώα και από άτομο σε άτομο. Προσβάλλει συχνότερα τα παιδιά ηλικίας <1 έτους με μεγαλύτερη συχνότητα το καλοκαίρι και νωρίς το φθινόπωρο. Οι εξωεντερικές λοιμώξεις από Campylobacter spp. είναι σπάνιες και συμβαίνουν συνήθως σε ηλικιωμένα άτομα και σε άτομα με διαταραχές του ανοσοβιολογικού μηχανισμού 1. Έχουν περιγραφεί όμως και περιπτώσεις εξωεντερικών λοιμώξεων από καμπυλοβακτηρίδιο σε ανοσολογικά υγιή άτομα 2. Οι εξωεντερικές λοιμώξεις από καμπυλοβακτηρίδιο μπορεί να είναι εντοπισμένες ή γενικευμένες. 3, 4 Στη μελέτη αυτή περιγράφονται τρεις ασθενείς με εξωεντερική λοίμωξη από C.jejuni, οι οποίοι δεν παρουσίαζαν καμία επιδημιολογική συσχέτιση μεταξύ τους και διαπιστώθηκαν κατά τη διάρκεια του Οι δύο ασθενείς εμφάνισαν μικροβιαιμία και ο τρίτος μηνιγγίτιδα. Περιγράφονται τα κλινικά χαρακτηριστικά και τα μικροβιολογικά δεδομένα των τριών περιπτώσεων. Τονίζεται ότι στο εργαστήριό μας το C.jejuni αναζητάται συστηματικά σε όλες τις περιπτώσεις οξείας γαστρεντερίτιδας. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΜΙΚΡΟΒΙΑΙ- ΜΙΑΣ 16

17 VOL 57 / ISSUE 2 EXTRAINTESTINAL INFECTIONS CAUSED BY C. jejuni τάσεις δεν διαπιστώθηκαν ιδιαίτερα παθολογικά ευρήματα, εκτός από αυξημένη CRP (16,57 mg/dl), και υποκαλιαιμία (3,3 meq/l). Η γενική κατάσταση του ασθενούς τις επόμενες δύο ημέρες ήταν ικανοποιητική παρά τον υψηλό πυρετό που συνεχιζόταν. Ο ασθενής αντιμετωπίστηκε με συντηρητική αγωγή και εξήλθε του νοσοκομείου μετά τρεις ημέρες νοσηλείας με υποχώρηση των συμπτωμάτων. Την ημέρα εισόδου του ασθενούς στο νοσοκομείο πάρθηκε δείγμα κοπράνων για εξέταση και καλλιέργεια, καθώς και δείγμα αίματος για αιμοκαλλιέργεια σε αερόβια φιάλη του αυτόματου συστήματος BACTEC. Καλλιεργήθηκε και δεύτερο δείγμα κοπράνων από τον ασθενή την ημέρα εξόδου του από το νοσοκομείο. Από το πρώτο δείγμα κοπράνων του ασθενούς απομονώθηκε Campylobacter spp., ενώ το δεύτερο βρέθηκε αρνητικό. Η καλλιέργεια αίματος έδωσε ένδειξη θετικού αποτελέσματος τη δεύτερη ημέρα της επώασης, έγινε ανακαλλιέργεια, παρασκεύασμα και Gram χρώση από την ανάπτυξη και βρέθηκαν Gram(-) καμπυλωτά βακτηρίδια. Από την ταυτοποίηση διαπιστώθηκε ότι ο μικροοργανισμός ήταν C.jejuni. Από τον έλεγχο της ευαισθησίας στα διάφορα αντιβιοτικά βρέθηκε ότι τα δύο στελέχη ήταν ευαίσθητα στην αμπικιλλίνη (MIC 3 μg/ml), ερυθρομυκίνη, γενταμικίνη, ναλιδιξικό οξύ, σιπροφλοξακίνη, κλαριθρομυκίνη, κεφτριαξόνη (MIC 4 μg/ml) και κεφοταξίμη (MIC 1,5 μg/ml), ενώ ήταν ανθεκτικά στην κεφαλοθίνη. Δεύτερη περίπτωση. Ασθενής ηλικίας 2 ετών προσήλθε στην Παιδιατρική Κλινική του Νοσοκομείου (Μάιος 2011) με πυρετό (40 C) από 48ώρου και διαρροϊκές κενώσεις (έως 6 την ημέρα) με πρόσμιξη βλέννης και αίματος. Από τις αιματολογικές εξετάσεις που έγιναν βρέθηκαν λευκά αιμοσφαίρια 17510/mm 3 με πολυμορφοπύρηνα 81%, λεμφοκύτταρα 11%, μονοπύρηνα 6% και ηωσινόφιλα 2%. Τα αποτελέσματα των βιοχημικών δοκιμασιών ήταν μέσα στα φυσιολογικά όρια, εκτός από αυξημένη CRP (7,51 mg/dl). Ο ασθενής αντιμετωπίστηκε με συντηρητική αγωγή, η γενική κατάσταση του τις επόμενες δύο ημέρες παρέμεινε ικανοποιητική και εξήλθε του νοσοκομείου με υποχώρηση των συμπτωμάτων. Την ημέρα εισόδου του ασθενούς στο νοσοκομείο πάρθηκε δείγμα κοπράνων για εξέταση και καλλιέργεια, καθώς και δείγμα αίματος για αιμοκαλλιέργεια. Από το δείγμα κοπράνων του ασθενούς απομονώθηκε Campylobacter spp., ενώ βρέθηκαν θετικά και τα πυοσφαίρια. Η καλλιέργεια αίματος, έδωσε ένδειξη θετικού αποτελέσματος τη δεύτερη ημέρα της επώασης, έγινε ανακαλλιέργεια και παρασκεύασμα με Gram χρώση και βρέθηκαν Gram(-) καμπυλωτά βακτηρίδια. Από την ταυτοποίηση βρέθηκε ότι ο μικροοργανισμός ήταν C.jejuni. Από τον έλεγχο της ευαισθησίας στα διάφορα αντιβιοτικά βρέθηκε ότι τα δύο στελέχη ήταν ευαίσθητα στην αμπικιλλίνη (MIC 3 μg/ml), ερυθρομυκίνη, γενταμικίνη, ναλιδιξικό οξύ, σιπροφλοξακίνη, κλαριθρομυκίνη, κεφτριαξόνη (MIC 16 μg/ml) και κεφοταξίμη (MIC 3 μg/ml), ενώ ήταν ανθεκτικά στην κεφαλοθίνη. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑΣ Νεογέννητο αγόρι ηλικίας 15 ημερών μεταφέρθηκε από Νοσοκομείο της πόλης στην Παιδιατρική Κλινική του ΝΕΠΘ (Ιανουάριος 2011) με πυρετό (38,8 C) από 5 ώρες χωρίς άλλο συνοδό σύμπτωμα, και ευρήματα από την εξέταση του ΕΝΥ ενδεικτικά μηνιγγίτιδας. Από τις αιματολογικές εξετάσεις που έγιναν βρέθηκε αριθμός λευκών αιμοσφαιρίων 10750/mm 3 (πολυμορφοπύρηνα 41%, λεμφοκύτταρα 44%, μονοπύρηνα 12%, ηωσινόφιλα 3%) και αιμοσφαιρίνη 13,5 g/dl. Από τις βιοχημικές εξετάσεις δεν διαπιστώθηκαν ιδιαίτερα παθολογικά ευρήματα. Η εξέταση του ΕΝΥ έδειξε 600 κύτταρα/μl (60% πολυμορφοπύρηνα και 40% λεμφοκύτταρα), λεύκωμα 95 mg/dl και γλυκόζη 31 mg/dl (γλυκόζη αίματος 91 mg/dl). Η μικροσκοπική εξέταση του ΕΝΥ ήταν αρνητική, αλλά από την κλασική καλλιέργεια του ΕΝΥ απομονώθηκε Gram(-) καμπυλωτό βακτηρίδιο. Επίσης από το ίζημα του ΕΝΥ εμβολιάστηκε αερόβια φιάλη του αυτόματου συστήματος BACTEC, η οποία έδωσε ένδειξη θετικού αποτελέσματος τη τρίτη ημέρα της επώασης και από την ανακαλλιέργεια έγινε παρασκεύασμα και Gram χρώση και βρέθηκαν Gram(-) καμπυλωτά βακτηρίδια. Από την ταυτοποίηση βρέθηκε ότι ο μικροοργανισμός και από τις δύο καλλιέργειες ήταν C.jejuni. Από τον έλεγχο της ευαισθησίας στα διάφορα αντιβιοτικά βρέθηκε ότι τα δύο στελέχη ήταν ευαίσθητα στην αμπικιλλίνη (MIC 3 μg/ml), ερυθρομυκίνη, γενταμικίνη, ναλιδιξικό οξύ, σιπροφλοξακίνη, κλαριθρομυκίνη, κεφτριαξόνη (MIC 16 μg/ml) και κεφοταξίμη (MIC 3 μg/ml), ενώ ήταν ανθεκτικά στην κεφαλοθίνη. Επίσης πάρθηκε δείγμα κοπράνων για εξέταση και καλλιέργεια, καθώς και δείγμα αίματος για καλλιέργεια, αλλά βρέθηκαν αρνητικά. Ο ασθενής αντιμετωπίστηκε με ενδοφλέβια χορήγηση δύο αντιβιοτικών κεφοταξίμης 150 mg/kg και αμπικιλλίνης 200 mg/kg την ημέρα. Η θεραπεία αυτή συνεχίστηκε για 12 ημέρες και στη συνέχεια διακόπηκε η αμπικιλλίνη και συνεχίστηκε η χορήγηση της κεφοταξίμης για άλλες 9 ημέρες. Η κατάσταση 17

18 ΕΞΩΕΝΤΕΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΟ C. jejuni ΤΟΜΟΣ 57 / ΤΕΥΧΟΣ 2 του ασθενούς σταδιακά βελτιώθηκε και εξήλθε μετά από 21 ημέρες νοσηλείας. Σε μια προσπάθεια να εντοπιστεί η πηγή μόλυνσης του νεογνού καλλιεργήθηκαν δείγματα κοπράνων από τα έξι άτομα του άμεσου συγγενικού περιβάλλοντος και απομονώθηκε C.jejuni από το δείγμα κοπράνων του πατέρα. Επίσης από το ιστορικό του ασθενούς διαπιστώθηκε ότι ο αδελφός του νεογνού είχε γαστρεντερίτιδα πριν από κάποιες ημέρες. ΜΕΘΟΔΟΙ Για την απομόνωση του καμπυλοβακτηριδίου από τα κόπρανα χρησιμοποιήθηκε το εκλεκτικό υλικό Skirrow το οποίο αποτελείται από blood agar base No 2 (OXOID), στο οποίο προστίθενται 7% αιμολυμένο αίμα αλόγου (OXOID), Campylobacter growth supplement (OXOID SR 84E) και Campylobacter selective supplement (OXOID SR 85A). Μετά τον εμβολιασμό των κοπράνων στο υλικό η επώαση γίνεται σε μικροαερόφιλες συνθήκες στους 42 C. Στο υλικό αυτό οι αποικίες του καμπυλοβακτηριδίου είναι μικρές, διαφανείς, συρρέουσες, ενώ στη Gram χρώση ανευρίσκονται Gram(-) καμπυλωτά βακτηρίδια με σπειροειδή μορφή. Επίσης στα δείγματα κοπράνων αναζητήθηκαν με τις κλασικές καλλιεργητικές μεθόδους οι συνήθεις εντεροπαθογόνοι μικροοργανισμοί (Salmonella spp., Shigella spp., Y.enterocolitica και E.coli O157:H7), καθώς και πυοσφαίρια με χρώση Giemsa. Για την καλλιέργεια αίματος χρησιμοποιήθηκαν αερόβιες φιάλες του συστήματος BACTEC (BioMerieux) και μετά την ένδειξη θετικού αποτελέσματος έγινε ανακαλλιέργεια σε αιματούχο άγαρ και επώαση στους 37 C σε 5% ατμόσφαιρα CO 2. Για την κλασική καλλιέργεια του ΕΝΥ χρησιμοποιήθηκαν τρία θρεπτικά υλικά αιματούχο άγαρ, σοκολατόχρωμο άγαρ και εκλεκτικό υλικό για Αιμόφιλο. Για την ταυτοποίηση των υπόπτων στελεχών για καμπυλοβακτηρίδιο έγινε έλεγχος των φαινοτυπικών χαρακτήρων τους με αντιδραστήρια που παρασκευάζονται και μεθόδους που εφαρμόζονται στο εργαστήριο μας (Πίνακας 1). Επίσης έγινε έλεγχος της ευαισθησίας των στελεχών στα διάφορα αντιβιοτικά με τη μέθοδο Kirby-Bauer και ως υλικό χρησιμοποιήθηκε το Mueller-Hinton άγαρ (Gibco RBL) εμπλουτισμένο με αιμολυμένο αίμα αλόγου σε αναλογία 5%. Επίσης σε ορισμένα από τα αντιβιοτικά προσδιορίστηκε η MIC με την χρήση των ταινιών e-test (AB Biodisk, Sweden). Η εκτίμηση των αποτελεσμάτων έγινε με βάση τα στοιχεία που δίνονται από το National Antimicrobial Resistance Monitoring System (NARMS) 5 και από παλιότερες μελέτες. 6, 7 Άλλωστε οι ζώνες αναστολής στα αντιβιοτικά ήταν σημαντικά μεγάλες, ώστε να μην υπάρχει αμφιβολία για την ευαισθησία των στελεχών. ΠΙΝΑΚΑΣ 1 Βιοχημικές δοκιμασίες για την ταυτοποίηση των στελεχών Campylobacter. ΒΙΟΧΗΜΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Παραγωγή οξειδάσης + Παραγωγή καταλάσης + Κίνηση + Ανάπτυξη στους 42οC + Ανάπτυξη στους 37οC + Υδρόλυση ιππουρικού νατρίου + Υδρόλυση indoxyl acetate + Παραγωγή Η2S - Ανάπτυξη σε σελινιώδες νάτριο + Ανάπτυξη σε γλυκίνη 1% + Ανάπτυξη σε NaCl 2% - Παραγωγή DNAσης - Ευαισθησία στο Ναλιδιξικό οξύ Ευαισθησία στην Κεφαλοθίνη Ε: Ευαίσθητο, Α: Ανθεκτικό ΤΟ ΚΑΜΠΥΛΟΒΑΚΤΗΡΙΔΙΟ ΩΣ ΑΙΤΙΟ ΟΞΕΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑΣ ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Για την κατανόηση της σπανιότητας των εξωεντερικών λοιμώξεων από καμπυλοβακτηρίδιο παρατίθενται παρακάτω στοιχεία από την αναζήτηση του C.jejuni στο εργαστήριο μας τα τελευταία 11 χρόνια. Τα ευρήματα του Εργαστηρίου μας αντιπροσωπεύουν τη Βόρεια Ελλάδα, γιατί στο νοσοκομείο μας παραπέμπονται περιστατικά με οξεία γαστρεντερίτιδα σχεδόν από όλη τη Βόρεια Ελλάδα και σε ελάχιστα Εργαστήρια νοσοκομείων της Βόρειας Ελλάδας αναζητάται το C.jejuni σε όλες τις περιπτώσεις οξείας γαστρεντερίτιδας. Ο μικροοργανισμός αναζητάται συστηματικά στο εργαστήριο μας σε όλες τις περιπτώσεις γαστρεντερίτιδας επί σειρά πολλών ετών (30 περίπου) και διαπιστώθηκε ότι αποτελεί σημαντικό εντεροπαθογόνο, προσβάλ- Ε Α 18

Αγγελική Πανταζάτου Angeliki Pantazatou, Στέλλα Νεοφωτίστου Stella Neofotistou, και Ιωάννα Στεφάνου Ioanna Stefanou.

Αγγελική Πανταζάτου Angeliki Pantazatou, Στέλλα Νεοφωτίστου Stella Neofotistou, και Ιωάννα Στεφάνου Ioanna Stefanou. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ RESEARCH ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΑΝΤΟΧHΣ ΤΩΝ GRAM- ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΝΑΕΡΟΒΙΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΣΤΑ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ 2002 2011. ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΗΝ «ΟΜΑΔΑ ΜΕΛΕΤΗΣ GRAM- ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΝΑΕΡΟΒΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

οκιμασία ευαισθησίας Μηχανισμοί αντοχής Ι. Παπαπαρασκευάς, Λέκτορας ΕΚΠΑ Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Ιατρική Σχολή ipapapar@med.uoa.

οκιμασία ευαισθησίας Μηχανισμοί αντοχής Ι. Παπαπαρασκευάς, Λέκτορας ΕΚΠΑ Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Ιατρική Σχολή ipapapar@med.uoa. οκιμασία ευαισθησίας Μηχανισμοί αντοχής Ι. Παπαπαρασκευάς, Λέκτορας ΕΚΠΑ Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Ιατρική Σχολή ipapapar@med.uoa.gr Ερωτήματα για τον έλεγχο ευαισθησίας Θα πρέπει να γίνεται έλεγχος ευαισθησίας

Διαβάστε περισσότερα

Ταυτοποίηση Gram-αρνητικών αναεροβίων βακτηρίων

Ταυτοποίηση Gram-αρνητικών αναεροβίων βακτηρίων Ταυτοποίηση Gram-αρνητικών αναεροβίων βακτηρίων Αγγελική Πανταζάτου Επιμελήτρια Β ΕΣΥ Μικροβιολογικό Εργαστήριο, ΓΝΑ Λαϊκό Ταυτοποίηση Gram-αρνητικών αναεροβίων Είναι κλινικά σημαντική η ταυτοποίηση σε

Διαβάστε περισσότερα

Ταυτοποίηση Gram-αρνητικών αναεροβίων βακτηρίων

Ταυτοποίηση Gram-αρνητικών αναεροβίων βακτηρίων Ταυτοποίηση Gram-αρνητικών αναεροβίων βακτηρίων Αγγελική Πανταζάτου Επιμελήτρια Α ΕΣΥ Μικροβιολογικό Εργαστήριο, ΓΝΑ Λαϊκό Ταυτοποίηση Gram-αρνητικών αναεροβίων Είναι εφικτή η ταυτοποίηση σε επίπεδο είδους;

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ CASE REPORT

ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ CASE REPORT ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ CASE REPORT ΕΞΩΕΝΤΕΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΟ Campylobacter jejuni ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΡΙΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ EXTRAINTESTINAL INFECTIONS CAUSED BY Campylobacter jejuni REPORT OF THREE CASES Α. Κανσουζίδου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ METEKΠAIΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 2012 2013 ΑΙΘΟΥΣΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ I.ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ (3ος όροφος) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

14η Hμερίδα Kλινικής Mικροβιολογίας

14η Hμερίδα Kλινικής Mικροβιολογίας ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ 14η Hμερίδα Kλινικής Mικροβιολογίας Θέμα: Το πρόβλημα της Μικροβιακής Αντοχής. Εργαστηριακή διάγνωση-θεραπευτική αντιμετώπιση Σάββατο, 25

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΙΑΚΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ

ΜΟΡΙΑΚΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 24 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2009 ΜΟΡΙΑΚΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ Ε. ΠΕΤΕΙΝΑΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΗΨΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

ΛΗΨΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΛΗΨΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασιλική Κουλουρίδα Βιοπαθολόγος Συντ. δ/ντρια, ΓΠΝ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Λοίμωξη του διαβητικού ποδιού (DFI) Όλες οι δερματικές βλάβες, έλκη, είναι επιμολυσμένα

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία Αναεροβίων Λοιμώξεων Βασικές Αρχές

Θεραπεία Αναεροβίων Λοιμώξεων Βασικές Αρχές Θεραπεία Αναεροβίων Λοιμώξεων Βασικές Αρχές Η εντόπιση της λοιμώξεως π.χ. ενδοκοιλιακή - μαλακών μορίων κλπ Ο προσδιορισμός ή η εμπειρική γνώση των παθογόνων αιτίων Η γνώση της αντοχής και κυρίως του Β.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ 1η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ «ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΞΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» ΛΑΜΙΑ 21 22 22 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2005 ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ Μικροβιακή αντοχή και Νοσοκομειακές Λοιμώξεις: από την επιτήρηση στην παρέμβαση

ΚΛΙΝΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ Μικροβιακή αντοχή και Νοσοκομειακές Λοιμώξεις: από την επιτήρηση στην παρέμβαση Η Μ Ε Ρ Ε Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Σ Μ Ι Κ Ρ Ο Β Ι Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Σ Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Σ 2 0 1 5 Οργάνωση Γραμματεία: ASCENT Ε.Π.Ε. Μιχαλακοπούλου 29, 115 28 Αθήνα Τ. 210-7213225, F. 210 7246180 siorasgs@otenet.gr,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ METEKΠAIΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 2012 2013 ΑΙΘΟΥΣΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ (Λ. Αλεξάνδρας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ι. Ντότης- Ημερίδα Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ 2013 Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ιωάννης Ντότης Παιδίατρος Εντατικολόγος Επιμελητής Α Π/Δ Κλινική Ι. Ντότης- Ημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

Π. ήµου Χ. Νικολάου Ε. Κουσκούνη. Χ. Κούτσια Β. Τσαγκάρη Λ. Ζέρβα. Βούρτσης. Θ. Θεδωρίδης. Α. Τσιρογιάννη

Π. ήµου Χ. Νικολάου Ε. Κουσκούνη. Χ. Κούτσια Β. Τσαγκάρη Λ. Ζέρβα. Βούρτσης. Θ. Θεδωρίδης. Α. Τσιρογιάννη Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Οργανώνεται από την Πανελλήνια Ένωση Ιατρικής Βιοπαθολογίας (Π.Ε.Ι.Β.) σε συνεργασία µε την Πανελλήνια Ένωση Τεχνολόγων Ιατρικών Εργαστηρίων (Π.Ε.Τ.Ι.Ε.) και βρίσκεται υπό την αιγίδα

Διαβάστε περισσότερα

7 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

7 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Μ Ι Κ Ρ Ο Β Ι Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α 7 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ 25-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 Σ Υ Ν Ο Π Τ Ι Κ Ο Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α ΧΟΡΗΓΟΥΝΤΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΑ ΤΡΑΥΜΑΤΑ ΑΣΘΕΝΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΡΙΕΤΙΑ 2007 2009

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΑ ΤΡΑΥΜΑΤΑ ΑΣΘΕΝΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΡΙΕΤΙΑ 2007 2009 ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΑΠΟ ΑΣΘΕΝΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΟΥ ΤΡΙΕΤΙΑ 2007 2009 1 Μικροβιολογικό Τμήμα, Γ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά «Άγιος Παντελεήμων», 2 Ά Χειρουργική Κλινική, Γ. Ν. Νίκαιας-Πειραιά «Άγιος Παντελεήμων» Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας)

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Ο όρος «διάρροια» αναφέρεται στη μεταβολή των κενώσεων του εντέρου, η οποία χαρακτηρίζεται από αύξηση του περιεχομένου των κενώσεων σε

Διαβάστε περισσότερα

V G III MIC. Table 1. Methods and reporting values of antimicrobial susceptibility testing and their interpretations

V G III MIC. Table 1. Methods and reporting values of antimicrobial susceptibility testing and their interpretations Key words in vitro I II Table 1. Methods and reporting values of antimicrobial susceptibility testing and their interpretations Method Report Interpretation Difusion method Disk method Sensitive (S), Intermediate

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Mοριακών Tεχνικών Real-Time PCR για την Aνίχνευση Eντεροαιμορραγικών Στελεχών E. coli, Campylobacter jejuni και Salmonella spp.

Ανάπτυξη Mοριακών Tεχνικών Real-Time PCR για την Aνίχνευση Eντεροαιμορραγικών Στελεχών E. coli, Campylobacter jejuni και Salmonella spp. Ανάπτυξη Mοριακών Tεχνικών Real-Time PCR για την Aνίχνευση Eντεροαιμορραγικών Στελεχών E. coli, Campylobacter jejuni και Salmonella spp. 5 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ιατρικής Βιοπαθολογίας Η εφαρμογή μοριακών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΩΑΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ. Ορφανίδου Μαρία Επιμελήτρια Β Βιοπαθολόγος Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς»

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΩΑΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ. Ορφανίδου Μαρία Επιμελήτρια Β Βιοπαθολόγος Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΩΑΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Ορφανίδου Μαρία Επιμελήτρια Β Βιοπαθολόγος Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΒΑΚΤΗΡΙΑ ΑΡΧΗ: Αερόβια βακτήρια τελικός δέκτης ηλεκτρονίων το Ο2 Αναερόβια βακτήρια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΑΠΟ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΑ GRAM ΑΡΝΗΤΙΚΑ ΠΑΘΟΓΟΝΑ ΣΕ ΧΩΡΟΥΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ «ΠΡΟΚΡΟΥΣΤΗΣ»

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΑΠΟ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΑ GRAM ΑΡΝΗΤΙΚΑ ΠΑΘΟΓΟΝΑ ΣΕ ΧΩΡΟΥΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ «ΠΡΟΚΡΟΥΣΤΗΣ» ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΑΠΟ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΑ GRAM ΑΡΝΗΤΙΚΑ ΠΑΘΟΓΟΝΑ ΣΕ ΧΩΡΟΥΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ «ΠΡΟΚΡΟΥΣΤΗΣ» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η αύξηση της μικροβιακής αντοχής στα αντιβιοτικά και η εκτεταμένη

Διαβάστε περισσότερα

«Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά»

«Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά» Ελληνική Μικροβιολογική Εταιρεία «Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά» Ο Επαναπροσδιορισμός των Ορίων Ευαισθησίας των Στελεχών Staphylococcus aureus στη Βανκομυκίνη Πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ H ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΡΑΜΑΤΗΣ ΣΤΙΣ ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΗΜΙΚΡΑΝΙΕΣ Σταύρος Έλληνας Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

«Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά»

«Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά» Ελληνική Μικροβιολογική Εταιρεία «Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά» Προτάσεις για όρια Ευαισθησίας στις Καρμπαπενέμες. Θεραπευτικές Οδηγίες Πρόταση Απόφαση: Με βάση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ

ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ Τούμπα Ίλντικο, Ζούνη Παναγιώτα 3, Δημοπούλου Ειρήνη 4, Λεμονή Αλεξάνδρα 4, Χριστοπούλου Ανδρονίκη 5, Μπακόλα Δήμητρα Δντρια Βιοπαθολόγος,

Διαβάστε περισσότερα

Αποστήματα του φάρυγγα στα παιδιά

Αποστήματα του φάρυγγα στα παιδιά Ωτορινολαρυγγολογία - Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου: τεύχος 33, Ioύλιος - Αύγουστος - Σεπτέμβριος 2008, σελίδες 20-27 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚο ΑΡΘΡΟ Αποστήματα του φάρυγγα στα παιδιά ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΠΑΙΔΟΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γενικοί μηχανισμοί αντοχής βακτηρίων στα αντιβιοτικά

Γενικοί μηχανισμοί αντοχής βακτηρίων στα αντιβιοτικά Γενικοί μηχανισμοί αντοχής βακτηρίων στα αντιβιοτικά Αλκιβιάδης Βατόπουλος Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας 1 Μικροβιακή Αντοχή Βασικοί ορισμοί Δραστικότητα αντιβιοτικού Αντοχή Μικροοργανισμού Μικροβιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΑΛΜΟΝΕΛΛΩΣΗ (ΜΗ ΤΥΦΟ-ΠΑΡΑΤΥΦΙΚΗ) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2004-2013 (ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ) Κύρια σημεία Η δηλούμενη επίπτωση της σαλμονέλλωσης στην Ελλάδα έχει μειωθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΠΡΟΚΡΟΥΣΤΗΣ Φλώρα Κοντοπίδου Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος (Phd) Υπεύθυνη Γραφείου Μικροβιακής Αντοχής ΚΕΕΛΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Επιδημία λοίμωξης από κολοβακτηρίδιο που παράγει Shigaτοξίνη (STEC), Γερμανία, Μάϊος 2011 1. Εισαγωγή Ο όρος «κολοβακτηρίδια που παράγουν Shiga-τοξίνη (STEC)», χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια ομάδα

Διαβάστε περισσότερα

συγκέντρωσης αντιμυκητιακών για τον έλεγχο αντοχής των μυκήτων σε αντιμυκητιακά και

συγκέντρωσης αντιμυκητιακών για τον έλεγχο αντοχής των μυκήτων σε αντιμυκητιακά και ΤΑΙΝΙΕΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ MIC Ταινίες από ειδικό χαρτί υψηλών προδιαγραφών με κλινές διαβαθμισμένης συγκέντρωσης αντιβιοτικού για τον έλεγχο της αντοχής των βακτηρίων σε αντιβιοτικά και τον προσδιορισμό Μ.Ι.C.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΜΟΝΕΛΛΩΣΗ Ασθένεια που προκαλείται από τα είδη του γένους Salmonella,, Salmonella Προσβάλλει όλα τα ζωικά είδη και Χαρακτηρίζεται από ένα ή συνδυασμό από τα ακόλουθα τρία συμπτώματα: σηψαιμία,, οξεία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Θέματα Μυκητολογίας»

«Θέματα Μυκητολογίας» ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ www.ekmed.gr 15η Hμερίδα Kλινικής Mικροβιολογίας «Θέματα Μυκητολογίας» Σάββατο, 24 Ιανουαρίου 2015 ΧΟΡΗΓΟΥΝΤΑΙ 4 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Genus Klebsiella. Ταξινόμηση. Λοιμογόνοι παράγοντες 3/12/2014

Genus Klebsiella. Ταξινόμηση. Λοιμογόνοι παράγοντες 3/12/2014 ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΚΑΡΒΑΠΕΝΕΜΕΣ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ KLEBSIELLA PNEUMONIAE ΜΠΑΚΑΛΗ ΣΤΑΜΑΤΙΑ Ειδικευόμενη Ιατρικής Βιοπαθολογίας Αλεξανδρούπολη Ιούνιος 2014 Kingdom: Phylum: Class: Order:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση οξείας ουρολοίμωξης. Δέσποινα Τράμμα Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδιατρικής- Παιδιατρικής Νεφρολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Αντιμετώπιση οξείας ουρολοίμωξης. Δέσποινα Τράμμα Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδιατρικής- Παιδιατρικής Νεφρολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Αντιμετώπιση οξείας ουρολοίμωξης Δέσποινα Τράμμα Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδιατρικής- Παιδιατρικής Νεφρολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Θεραπεία Στόχοι : Περιορισμός της οξείας λοίμωξης Πρόληψη άμεσων επιπλοκών

Διαβάστε περισσότερα

1ο st 1-2. Hospital Infection Control. Πρόγραμμα Program. στη Μικροβιολογία & τον Έλεγχο των Νοσοκομειακών Λοιμώξεων on Microbiology &

1ο st 1-2. Hospital Infection Control. Πρόγραμμα Program. στη Μικροβιολογία & τον Έλεγχο των Νοσοκομειακών Λοιμώξεων on Microbiology & Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΉ ΕΤΑΙΡΕIΑ H E L L E N I C MICROBIOLOGY SOCIETY 1ο st Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Postgraduate Course στη Μικροβιολογία & τον Έλεγχο των Νοσοκομειακών Λοιμώξεων on Microbiology

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας _ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ_ Πολυκανδριώτη Μαρία 1, Φούκα Γεωργία 2 1. Καθηγήτρια Εφαρμογών Νοσηλευτικής Α, ΤΕΙ Αθήνας 2.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου, Μ. Ποταμίτη-Κόμη, Θ. Γεωργακοπούλου, Χ. Χατζηχριστοδούλου Γραφείο Τροφιμογενών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η σιγκέλλωση; Η σιγκέλλωση είναι ένα λοιμώδες νόσημα που προκαλείται από μια ομάδα βακτηρίων με το

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΧΛΩΡΙΔΑΣ ΣΕ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΝΕΟΓΝΩΝ (ΜΕΝΝ) ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΧΛΩΡΙΔΑΣ ΣΕ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΝΕΟΓΝΩΝ (ΜΕΝΝ) ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΧΛΩΡΙΔΑΣ ΣΕ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΝΕΟΓΝΩΝ (ΜΕΝΝ) ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Μ. Αναγνωστάκου 2, Π. Ευσταθίου 3, Ε. Κουσκούνη 1, Χ. Πετροπούλου 2, Κ. Καραγιώργου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ Ονοματεπώνυμο : Φάραχ Βαλεντίνα Αρ. Φοιτητικής Ταυτότητας : 2008899422 ΚΥΠΡΟΣ- ΛΕΥΚΩΣΙΑ 2012

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Π. Ευσταθίου 3, Ε.Κουσκούνη 1, Σ.Παπανικολάου 2, Κ. Καραγιώργου 3, Ζ.Μανωλίδου 3, Μ.

Διαβάστε περισσότερα

Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου.

Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου. Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου..σκούτας¹,.καραγιάννη¹, Ε.Ρηγάδη¹, Κ.Μικούδη¹, Κ.Σιώμος¹, Ο.Γουλή¹,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη και αντιμετώπιση ενδοκοιλιακών χειρουργικών λοιμώξεων Δρ. Αικατερίνη Μασγάλα Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος Ορισμοί 1. Μη επιπεπλεγμένες ενδοκοιλιακές λοιμώξεις Συμμετοχή ενός μόνο οργάνου χωρίς στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή λίστας ελέγχου (checklist) για πολυανθεκτικά Gram-αρνητικά παθογόνα για τη διαχείριση χειρουργημένων ασθενών

Εφαρμογή λίστας ελέγχου (checklist) για πολυανθεκτικά Gram-αρνητικά παθογόνα για τη διαχείριση χειρουργημένων ασθενών Εφαρμογή λίστας ελέγχου (checklist) για πολυανθεκτικά Gram-αρνητικά παθογόνα για τη διαχείριση χειρουργημένων ασθενών Δήμητρα Σαλαβούρα 1, Σταματία Αλεξοπούλου 2,5,6, Γεωργία Πομόνη 3, Μαρίνα Καλιφείδα

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονία της κοινότητας

Πνευμονία της κοινότητας Ε. Χατζηαγόρου, Χ. Ανταχόπουλος Α. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Πνευμονία της κοινότητας Ποικίλει με την ηλικία (Πιν 1) με μία επίπτωση γύρω στο 0,5% το χρόνο σε παιδιά κάτω των 15 χρόνων και συχνότερη σε

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές αντιμετώπισης των τραυμάτων από δήγμα. Μπασδάνη Λένα

Αρχές αντιμετώπισης των τραυμάτων από δήγμα. Μπασδάνη Λένα Αρχές αντιμετώπισης των τραυμάτων από δήγμα Μπασδάνη Λένα ogbite wounds. Bacteriology nd treatment outcome in 37 cases GM. Griffin, DE. Holt Am Anim Hosp Assoc 2001; 37:453 460 Δήγματα ΤΥΠΟΣ 1: Μερικού

Διαβάστε περισσότερα

Διπλωματική Εργασία. Μελέτη των μηχανικών ιδιοτήτων των stents που χρησιμοποιούνται στην Ιατρική. Αντωνίου Φάνης

Διπλωματική Εργασία. Μελέτη των μηχανικών ιδιοτήτων των stents που χρησιμοποιούνται στην Ιατρική. Αντωνίου Φάνης Διπλωματική Εργασία Μελέτη των μηχανικών ιδιοτήτων των stents που χρησιμοποιούνται στην Ιατρική Αντωνίου Φάνης Επιβλέπουσες: Θεοδώρα Παπαδοπούλου, Ομότιμη Καθηγήτρια ΕΜΠ Ζάννη-Βλαστού Ρόζα, Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2012-2013 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΗΜΕΡΙΔΑ ΝΟΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΑΜΦΙΘΕΑΣΡΟ ΛΑΣΕΙΟΤ ΚΕΝΣΡΟΤ ΕΓΚΑΤΜΑΣΩΝ, ΓΝΕ «ΘΡΙΑΟ» 20 ΙΑΝΟΤΑΡΙΟΤ 2015 ΧΟΡΗΓΙΚΟ ΠΑΚΕΣΟ

1 η ΗΜΕΡΙΔΑ ΝΟΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΑΜΦΙΘΕΑΣΡΟ ΛΑΣΕΙΟΤ ΚΕΝΣΡΟΤ ΕΓΚΑΤΜΑΣΩΝ, ΓΝΕ «ΘΡΙΑΟ» 20 ΙΑΝΟΤΑΡΙΟΤ 2015 ΧΟΡΗΓΙΚΟ ΠΑΚΕΣΟ 1 η ΗΜΕΡΙΔΑ ΝΟΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΑΜΦΙΘΕΑΣΡΟ ΛΑΣΕΙΟΤ ΚΕΝΣΡΟΤ ΕΓΚΑΤΜΑΣΩΝ, ΓΝΕ «ΘΡΙΑΟ» 20 ΙΑΝΟΤΑΡΙΟΤ 2015 ΧΟΡΗΓΙΚΟ ΠΑΚΕΣΟ Αγαπητοί χορηγοί, Η Οργανωτική Επιτροπή τησ Ημερίδασ, λόγω των περιοριςμών τόπου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY

ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY 10 ο COMECAP 2010, Πρακτικά Συνεδρίου, Πάτρα 10 th COMECAP 2010, Proceedings, Patras, Greece ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY ΥΧΡΟΥΡΟΝΗΚΖ ΓΗΑΚΤΜΑΝΖ ΣΧΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΧΝ ΔΚΚΔΝΧΔΧΝ ΣΖΝ ΔΛΛΑΓΑ ΓΗΑ ΣΖΝ ΥΡΟΝΗΚΖ ΠΔΡΗΟΓΟ 1998-2007

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση της ουρολοίμωξης

Διάγνωση της ουρολοίμωξης Διάγνωση της ουρολοίμωξης Κων. Κολλιός Γ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ 13-5-2015 1 Οι ουρολοιμώξεις στα παιδιά Είναι συχνό πρόβλημα Η αναγνώρισή τους: δεν είναι εύκολη, ιδιαίτερα στην ηλικία < 24 μηνών Η συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφή επιστηµονικών εργασιών ρ Τζωρτζίνα Τζανακάκη Τοµέας ηµόσιας Υγείας ιπλωµατική εργασία Επιστηµονική δηµοσίευση Παρουσίαση διπλωµατικής εργασίας Παρουσιάσεις εργασιών (συνέδρια κλπ) Τι είναι έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΑΠΟ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΑ GRAM ΑΡΝΗΤΙΚΑ ΠΑΘΟΓΟΝΑ ΣΕ ΧΩΡΟΥΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ «ΠΡΟΚΡΟΥΣΤΗΣ» Οκτώβριος 2010

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΑΠΟ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΑ GRAM ΑΡΝΗΤΙΚΑ ΠΑΘΟΓΟΝΑ ΣΕ ΧΩΡΟΥΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ «ΠΡΟΚΡΟΥΣΤΗΣ» Οκτώβριος 2010 ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΑΠΟ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΑ GRAM ΑΡΝΗΤΙΚΑ ΠΑΘΟΓΟΝΑ ΣΕ ΧΩΡΟΥΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ «ΠΡΟΚΡΟΥΣΤΗΣ» Οκτώβριος 2010 Θεματική συμβουλευτική ομάδα για τον έλεγχο των λοιμώξεων

Διαβάστε περισσότερα

24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού. 03-04-2008: Ιατρικό Τμήμα Σχολή Επιστημών Υγείας Πανεπιστημίου Κρήτης

24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού. 03-04-2008: Ιατρικό Τμήμα Σχολή Επιστημών Υγείας Πανεπιστημίου Κρήτης ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Δρ. Ρουμπελάκη Μαρία roumb@staff.teicrete.gr Βασικό πτυχίο 24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Διδακτορικό 03-04-2008:

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιεργητικά υλικά και επιλογή τους στο Κλινικό Εργαστήριο. Η ανάπτυξη της βακτηριακής καλλιέργειας.

Καλλιεργητικά υλικά και επιλογή τους στο Κλινικό Εργαστήριο. Η ανάπτυξη της βακτηριακής καλλιέργειας. Καλλιεργητικά υλικά και επιλογή τους στο Κλινικό Εργαστήριο. Η ανάπτυξη της βακτηριακής καλλιέργειας. Καλλιεργητικά (θρεπτικά) υλικά Τεχνητά υλικά που περιέχουν θρεπτικές ουσίες και παράγοντες κατάλληλους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. Άγγελος Πεφάνης Παθολόγος Λοιμωξιολόγος ΝΝΘΑ «Η Σωτηρία»

ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. Άγγελος Πεφάνης Παθολόγος Λοιμωξιολόγος ΝΝΘΑ «Η Σωτηρία» ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΡΑΞΗ Άγγελος Πεφάνης Παθολόγος Λοιμωξιολόγος ΝΝΘΑ «Η Σωτηρία» ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΑΣΙΚΗ ΑΡΧΗ Στέλνουμε καλλιέργειες ΤΟ ΣΩΣΤΟ ΔΕΙΓΜΑ Άριστος αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιεργητικά υλικά και επιλογή τους στο Κλινικό Εργαστήριο. Τρόπος εμβολιασμού κλινικών δειγμάτων Ανάγνωση καλλιεργειών

Καλλιεργητικά υλικά και επιλογή τους στο Κλινικό Εργαστήριο. Τρόπος εμβολιασμού κλινικών δειγμάτων Ανάγνωση καλλιεργειών Καλλιεργητικά υλικά και επιλογή τους στο Κλινικό Εργαστήριο. Τρόπος εμβολιασμού κλινικών δειγμάτων Ανάγνωση καλλιεργειών Δρ. Ε.Τρίκκα-Γραφάκου Βιοπαθολόγος-Κλινικός Μικροβιολόγος Διευθύντρια Μικροβιολογικού

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER Β ΚΛΙΝΙΚΗ, ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ «ΚΑΤ, 1 Η οξεία γαγγραινώδης φλεγμονή του οσχέου με επέκταση στο περίνεο (σύνδρομο FOURNIER) αποτελεί μια σπάνια νόσο που εμφανίζεται συχνότερα σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ: ΣΤΟΧΟΣ ΔΥΣΚΟΛΟΣ ΑΛΛΑ ΕΦΙΚΤΟΣ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ: ΣΤΟΧΟΣ ΔΥΣΚΟΛΟΣ ΑΛΛΑ ΕΦΙΚΤΟΣ Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α Λ Ο Ι Μ Ω Ξ Ε Ω Ν ΕΛΕΓΧΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ: ΣΤΟΧΟΣ ΔΥΣΚΟΛΟΣ ΑΛΛΑ ΕΦΙΚΤΟΣ Αμφιθέατρο Λατσείου Κέντρου Εγκαυμάτων ΓΝΕ «ΘΡΙΑΣΙΟ» Τρίτη 20 Ιανουαρίου 2015 ΧΟΡΗΓΟΥΝΤΑΙ ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις. έτος. Ξενοδοχείο 4 Εποχές. Φθινοπωρινές Ημέρες Παθολογίας ΛΟΥΤΡΑ ΑΡΙΔΑΙΑΣ (ΠΟΖΑΡ) Οργάνωση: Συνδιοργάνωση:

Λοιμώξεις. έτος. Ξενοδοχείο 4 Εποχές. Φθινοπωρινές Ημέρες Παθολογίας ΛΟΥΤΡΑ ΑΡΙΔΑΙΑΣ (ΠΟΖΑΡ) Οργάνωση: Συνδιοργάνωση: Οργάνωση: ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ & ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ & ΟΜΩΝΥΜΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Συνδιοργάνωση: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ Γηπισκαηηθή Δξγαζία ηνπ Φνηηεηή ηνπ ηκήκαηνο Ζιεθηξνιόγσλ Μεραληθώλ θαη Σερλνινγίαο Ζιεθηξνληθώλ

Διαβάστε περισσότερα

BBL CHROMagar MRSAII*

BBL CHROMagar MRSAII* ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΕΤΟΙΜΑ ΠΡΟΣ ΧΡΗΣΗ ΥΛΙΚΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΣΕ ΤΡΥΒΛΙΑ PA-257434.01 Αναθ.:18-Ιουν-08 BBL CHROMagar MRSAII* ΧΡΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΠΡΟΟΡΙΖONTAI Το BBL CHROMagar MRSAII (CMRSAII) αποτελεί ένα εκλεκτικό

Διαβάστε περισσότερα

BD Mac Conkey II Agar / Columbia CNA Agar with 5% Sheep Blood (Biplate)

BD Mac Conkey II Agar / Columbia CNA Agar with 5% Sheep Blood (Biplate) ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΕΤΟΙΜΑ ΠΡΟΣ ΧΡΗΣΗ ΥΛΙΚΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΣΕ ΤΡΥΒΛΙΑ PA-254447.01 Αναθ.: Ιούνιος 2003 BD Mac Conkey II Agar / Columbia CNA Agar with 5% Sheep Blood (Biplate) ΧΡΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΠΡΟΟΡΙΖONTAI

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΟΓΚΟΓΟΝΙΔΙΟΥ BRCA1 ΚΑΙ BRCA2. Βασούλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας: Ειρήνη Αδάμου Λεμεσός 2014 2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Εργαστηριακή αξιολόγηση της αξιοπιστίας του strep testστη διάγνωση και τον καθορισμό της κατάλληλης αντιβιοτικής αγωγής σε ασθενείς με οξεία πυώδη αμυγδαλίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ. Άγγελος Πεφάνης Παθολόγος Λοιμωξιολόγος ΝΝΘΑ «Η Σωτηρία»

ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ. Άγγελος Πεφάνης Παθολόγος Λοιμωξιολόγος ΝΝΘΑ «Η Σωτηρία» ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Άγγελος Πεφάνης Παθολόγος Λοιμωξιολόγος ΝΝΘΑ «Η Σωτηρία» ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΑΣΙΚΗ ΑΡΧΗ Στέλνουμε καλλιέργειες ΤΟ ΣΩΣΤΟ ΔΕΙΓΜΑ Άριστος αριθμός δειγμάτων. Ικανοποιητική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ

ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ Διωνυμικό σύστημα του Λιναίου Γένος Είδος Vibrio cholerae Staphylococcus epidermidis Mycobacterium tuberculosis (Κεφαλαίο) (μικρό) Το αρχικό του «Γένους» γράφεται

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Ευάγγελος Ι. Γιαμαρέλλος-Μπουρμπούλης Αναπλ. Καθηγητής Παθολογίας, Δ Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Professor Center for Sepsis Control and Care,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΧΛΩΡΙ ΑΣ ΝΩΠΟΥ ΠΡΟΒΕΙΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΧΛΩΡΙ ΑΣ ΝΩΠΟΥ ΠΡΟΒΕΙΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΧΛΩΡΙ ΑΣ ΝΩΠΟΥ ΠΡΟΒΕΙΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ Φώτου Κ. (1), Τζώρα Α. (1), Βόιδαρου Χρ. (1), Αναστασίου Ι. (1), Μαυροφίδης Α. (1), Αυγέρης Ι. (1),

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή του μικροβιολογικού εργαστηρίου στον έλεγχο των νοσοκομειακών λοιμώξεων. Παναγέα Θεοφανώ Βιοπαθολόγος Λέκτορας ΕΚΠΑ

Η συμβολή του μικροβιολογικού εργαστηρίου στον έλεγχο των νοσοκομειακών λοιμώξεων. Παναγέα Θεοφανώ Βιοπαθολόγος Λέκτορας ΕΚΠΑ Η συμβολή του μικροβιολογικού εργαστηρίου στον έλεγχο των νοσοκομειακών λοιμώξεων Παναγέα Θεοφανώ Βιοπαθολόγος Λέκτορας ΕΚΠΑ Ορισμός νοσοκομειακών λοιμώξεων Οι λοιμώξεις που εκδηλώνονται 48h μετά την εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

- Η επαφή με αγροτικά ζώα (65%) και η κατανάλωση μη σωστά παρασκευασμένων

- Η επαφή με αγροτικά ζώα (65%) και η κατανάλωση μη σωστά παρασκευασμένων Τµήµα Επιδηµιολογικής Επιτήρησης και Παρέµβασης ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΒΡΟΥΚΕΛΛΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ) Περίληψη Η δηλούμενη επίπτωση της βρουκέλλωσης στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ 9 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ 9 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ 9 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (c.m.e. CREDITS) ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Πρόεδρος Χ. Γράσσος Αντιπρόεδρος Α. Πιτταράς Γεν. Γραμματέας A. Τριανταφύλλου Ταμίας Κ. Κυφνίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Η ΣΥΝΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΑΛΚΟΟΛ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ, ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΣΤΕΦΑΝΗ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΥ Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 Καθηγητής Γεώργιος N. Νταλέκος Δ/ντής Παθολογικής Κλινικής και Ερευνητικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα Επιδηµιολογικής Επιτήρησης και Παρέµβασης

Τµήµα Επιδηµιολογικής Επιτήρησης και Παρέµβασης Τµήµα Επιδηµιολογικής Επιτήρησης και Παρέµβασης ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΪΣΜΑΝΙΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ) Κύρια σημεία Η δηλούμενη επίπτωση της λεϊσμανίασης στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Αναερόβια Βακτήρια Ταξινόμηση Ο ρόλος των Αναεροβίων στη Φυσιολογική Χλωρίδα του Ανθρώπου

Αναερόβια Βακτήρια Ταξινόμηση Ο ρόλος των Αναεροβίων στη Φυσιολογική Χλωρίδα του Ανθρώπου Αναερόβια Βακτήρια Ταξινόμηση Ο ρόλος των Αναεροβίων στη Φυσιολογική Χλωρίδα του Ανθρώπου Ευαγγελία Ε. Κουσκούνη Επικ. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών Διευθύντρια Μικροβιολογικού Ορμονολογικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΑΝΔΡΕΟΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑ Λεμεσός 2012 i ii ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 49/2015 (30 Νοεμβρίου 06 Δεκεμβρίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 49/2015 (30 Νοεμβρίου 06 Δεκεμβρίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 49/215 (3 Νοεμβρίου 6 ) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 215-216 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα 4/215

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα εξειδίκευσης στη λοιμωξιολογία στη Γʹ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Πρόγραμμα εξειδίκευσης στη λοιμωξιολογία στη Γʹ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ 1 Πρόγραμμα εξειδίκευσης στη λοιμωξιολογία στη Γʹ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Υπεύθυνοι για την εκπαίδευση των εξειδικευομένων είναι οι: Εμμανουήλ Ροηλίδης, Καθηγητής Παιδιατρικής Λοιμωξιολογίας Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα