418 Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "418 Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση"

Transcript

1 418 Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση Η εικονική αρχαιολογική ανασκαφή µε χρήση Η/Υ ως µαθησιακό περιβάλλον για διερεύνηση στην Ιστορία: µελέτη του λόγου των µαθητών και της διδακτικής οργάνωσης του διαλόγου µέσα στην τάξη Ευαγγελία Β. ηµαράκη Πανεπιστήµιο Αθηνών, Τµήµα ΦΠΨ Τοµέας Παιδαγωγικής Περίληψη Η παρούσα µελέτη αφορά τη χρήση ενός υπολογιστικού περιβάλλοντος για την καλλιέργεια εµπειρικής επιστηµονικής σκέψης στους µαθητές στο µάθηµα της Αρχαίας Ιστορίας. Αντικείµενο της έρευνας είναι το πρόγραµµα Archaeotype που χρησιµοποιείται για τη διδασκαλία Αρχαίας Ιστορίας µε µαθητές 6 ης τάξης. Το Archaeotype αποτελείται από δύο εικονικές αρχαιολογικές ανασκαφές, που τοποθετούνται η µία στην Ασσυρία και η άλλη στην Ελλάδα. Παρουσιάζω µια µελέτη περίπτωσης των επιχειρηµάτων που αναπτύσσει µια δυάδα µαθητριών µε βάση τα «ανασκαφικά ευρήµατα». Η µελέτη στηρίζεται σε 11 διαλόγους της δυάδας, που τοποθετούνται και αναλύονται µέσα σε µια ευρύτερη χρονική ακολουθία από συζητήσεις που διεξάγει η δασκάλα στην τάξη. Η ανάλυση τεκµηριώνει µια κεντρική διάκριση, που διαφοροποιεί τις δύο ανασκαφές, ως προς τη κοινωνικο-γνωστική υφή των διαλόγων στη δυάδα. Η διάκριση αυτή περιγράφεται µε τους όρους ανασυνθετικό πλαίσιο (όπου η έµφαση είναι στη δηµιουργία µιας συνεκτικής υποθετικής αναπαράστασης του παρελθόντος από τα ανασκαφικά ευρήµατα) και αποδεικτικό πλαίσιο (όπου η έµφαση είναι στον έλεγχο τέτοιων υποθετικών αναπαραστάσεων του παρελθόντος χρησιµοποιώντας τα ανασκαφικά ευρήµατα ως αποδεικτικά στοιχεία). Η ανάλυση των συζητήσεων στην τάξη, δείχνει ότι η δασκάλα, καθώς διεύθυνε τη συζήτηση, διαµόρφωνε διαφορετικές απαιτήσεις γνωστικής επεξεργασίας των ευρηµάτων σε κάθε ανασκαφή, κατά τρόπο που παρουσιάζει αντιστοιχίες µε την παραπάνω βασική διάκριση που παρατηρήθηκε στους διαλόγους της δυάδας. ιαφορές στο σχεδιασµό των δύο ανασκαφών µπορούν επίσης να συνδεθούν µε τα παραπάνω χαρακτηριστικά των διαλόγων. Έτσι, η µελέτη περίπτωσης ως ερευνητική µέθοδος διαφωτίζει διαστάσεις που µπορούν να βελτιώσουν το σχεδιασµό τόσο της διδασκαλίας όσο και του εκπαιδευτικού λογισµικού για την υποστήριξη διερευνητικής µάθησης στην Ιστορία. Λέξεις Κλειδιά: διερευνητική µάθηση, ιστορική σκέψη, καλλιέργεια επιστηµονικής σκέψης, επιχειρηµατολογία, µελέτη περίπτωσης Abstract This paper investigates the use of computer-based archeological excavations in the classroom to foster evidence-based reasoning in the course of learning Αncient Ηistory. The object of my research is the computer-supported Archaeotype curriculum, used in the study of Ancient History in the 6 th grade. Archaeotype revolves around two software-based archeological excavations: an Assyrian and a Greek site. I present a case study of the evidence-based reasoning of a group of two students over 11 discussions during both excavations. I augment the case study placing the dyad discussions within a sequence of teacher-led classroom discussions. I document a contrast between the two excavations in the dominant mode of student dyad discussions, that Ι describe in terms reconstruction (using evidence to synthesize a coherent picture of the past) vs. argumentation (using evidence to evaluate the goodness of such reconstructions). I illustrate that in classroom discussions the teacher shapes the reasoning demands of the task in the two excavations differently and in ways parallel to the contrast identified in the dyad dialogs. Ιn discussing these patterns of conversation I link them to subtle differences in the design of the computerized task environment between the two excavations. Thus, this type of case study has merit for the refinement of both educational software and classroom teaching that supports inquiry-based learning. Keywords: inquiry-based learning, historical reasoning, evidence-based reasoning, argumentation, case study 1. Εισαγωγή Η ερευνητική εκπαιδευτική κοινότητα εδώ και αρκετά χρόνια έχει προσανατολίσει τις προσπάθειες της στην δυνατότητα των Nέων Tεχνολογιών να µεταφέρουν στη σχολική τάξη

2 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή 419 δραστηριότητες και εµπειρίες που εισάγουν τους µαθητές σε ουσιαστικές διαδικασίες έρευνας, σκέψης και οικοδόµησης της γνώσης (Bell, Davis & Linn 1995, Brown, Ash, Rutherford, Nakagawa, Gordon & Campione 1993, Scardamalia & Bereiter 1991, Shute, Glaser and Raghavan 1989). Η σχετική έρευνα εστιάζει στη µάθηση και τη σκέψη των µαθητών µέσα σε υπολογιστικά περιβάλλοντα µάθησης πλούσια σε πρωτογενή δεδοµένα και ευκαιρίες για πειραµατισµό. Η αντίληψη ότι το µάθηµα µπορεί να έχει τη µορφή εµπειρικής διερεύνησης είναι κυρίως διαδεδοµένη στα αντικείµενα των θετικών επιστηµών. Είναι λιγότερο προφανές ότι η γνώση του παρελθόντος µπορεί να αποτελέσει αντικείµενο εµπειρικής διερεύνησης στο σχολείο. Για παράδειγµα, πρότυπο της γνωστικής διαδικασίας εξαγωγής συµπεράσµατος από εµπειρικά δεδοµένα είναι συνήθως το πείραµα και η ανάλυση ποσοτικών δεδοµένων. Προκειµένου όµως να αξιοποιήσουµε τις δυνατότητες της τεχνολογίας για διερευνητική µάθηση στα ανθρωπιστικά µαθήµατα πρέπει να κατανοήσουµε την εµπειρική διερεύνηση ως διαδικασία όχι πειραµατική αλλά ερµηνευτική. Σε αυτή την κατεύθυνση προσανατολίζεται η παρούσα έρευνα. Αντικείµενο της έρευνας είναι το πρόγραµµα Archaeotype (Black & McClintock 1996) που χρησιµοποιείται στη διδασκαλία Αρχαίας Ιστορίας της 6 ης τάξης, στο Dalton School Σύντοµη Περιγραφή του Λογισµικού και της ιδακτικής ιαδικασίας 2 Το Archaeotype περιγράφεται από τους σχεδιαστές του 3 ως δικτυακή πολυµεσική εφαρµογή (networked interactive multimedia application). Αποτελείται από δύο εικονικές αρχαιολογικές ανασκαφές, που τοποθετούνται η µία στην Ασσυρία και η άλλη στην Ελλάδα. Κάθε ανασκαφή περιέχει τέσσερα περιβάλλοντα: (1) τον ανασκαφικό χώρο, (2) το εργαστήριο, για επεξεργασία και αρχειοθέτηση ανασκαφικών ευρηµάτων, (3) τις ερευνητικές βιβλιοθήκες µε συλλογές εικόνων και κειµένων, και (4) τη µουσειακή συλλογή, όπου τοποθετούνται τα ευρήµατα µετά την επεξεργασία. Η εφαρµογή έχει σχεδιαστεί ώστε να ενσωµατώνεται στην καθηµερινή διδακτική διαδικασία. ε χρησιµοποιείται σε εργαστήριο αλλά µέσα στην τάξη, σε τέσσερις υπολογιστές συνδεδεµένους στο τοπικό δίκτυο του σχολείου. Ο ανασκαφικός χώρος είναι χωρισµένος σε τέσσερις τοµείς (quads) ώστε οι µαθητές να δουλεύουν σε µικρές οµάδες. Κάθε οµάδα έχει το σταθµό εργασίας της, µε πρόσβαση µόνο στον ανασκαφικό χώρο του τοµέα που της έχει ανατεθεί και το αντίστοιχο εργαστήριο. Η µουσειακή συλλογή και οι ερευνητικές βιβλιοθήκες είναι περιβάλλοντα κοινής πρόσβασης. Το λογισµικό χρησιµοποιείται σε συνδυασµό µε άλλα µέσα, ηλεκτρονικά (π.χ. The Louvre Antiquities Collection) και παραδοσιακά (π.χ. χάρτες, βιβλία). Ο διδακτικός σκοπός του Archaeotype είναι διττός. Αφενός οι µαθητές να διαµορφώσουν για τον πολιτισµό που µελετούν µια πιο σύνθετη σε αποχρώσεις και ζωντανή σε λεπτοµέρειες εικόνα, από αυτή που θα αποκόµιζαν από το σχολικό βιβλίο. Αφετέρου να ασκηθούν στον τρόπο σκέψης που ακολουθούν οι ερευνητές για να συνθέσουν µια τεκµηριωµένη αναπαράσταση του παρελθόντος. Ο υπολογιστής αξιοποιείται όχι µόνο για την εισαγωγή στην τάξη πλούσιου πρωτογενούς υλικού, αλλά και για την οργάνωση της δοµής της δραστηριότητας µέσα από την οποία οι µαθητές θα προσεγγίσουν αυτό το υλικό: το λογισµικό δηµιουργεί ένα εικονικό περιβάλλον εργασίας και ο µαθητής αναλαµβάνει ένα ρόλο που κάνει τους στόχους και τις διαδικασίες της επιστηµονικής έρευνας απτά και κατανοητά («a role playing situation» Brown and Barros 1992). Οι µαθητές-«αρχαιολόγοι» καλούνται να ανασυνθέσουν την ιστορία του αρχαιολογικού χώρου, εντάσσοντάς τον στο ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο. Κάθε οµάδα ανασκάπτει ευρήµατα, τα χαρτογραφεί σε τετραγωνισµένο χαρτί, και τα µεταφέρει στο εργαστήριο όπου µετρά, παρατηρεί και αρχειοθετεί καταγράφοντας τις συνθήκες εύρεσης και τα υλικά χαρακτηριστικά τους. Με βάση τα περιγραφικά στοιχεία οι µαθητές αναπτύσσουν υποθέσεις για την ταυτότητα και τη χρήση των αντικειµένων και ανατρέχουν σε ηλεκτρονικές πηγές και βιβλία

3 420 Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση για πληροφορίες και συγκριτικά στοιχεία. Όταν έχουν αρκετά ευρήµατα, οι µαθητές αναπτύσσουν υποθέσεις: για τον αρχαιολογικό χώρο και τη σηµασία του, τις οποίες συζητούν περιοδικά µε όλη την τάξη, στα λεγόµενα «συµπόσια». Η δασκάλα διευθύνει τα «συµπόσια» και παρεµβαίνει ελέγχοντας τα επιχειρήµατα των µαθητών, επισηµαίνοντας στις παρουσιάσεις τους στοιχεία µε ιδιαίτερη ιστορική σηµασία ή θέτοντας νέα ερωτήµατα. Καθηµερινά, η δασκάλα δουλεύει µε κάθε οµάδα χωριστά ή µε µαθητές ατοµικά, παρέχοντας πληροφορίες και οδηγίες εξειδικευµένες κατά περίπτωση. Η µαθησιακή εµπειρία στο Archaeotype είναι οργανωµένη ως µια δραστηριότητα ανάπτυξης και αξιολόγησης υποθέσεων µε βάση εµπειρικά δεδοµένα. Οι µαθητές διατυπώνουν υποθέσεις και τις αναθεωρούν στο φως νέων τεκµηρίων και εναλλακτικών υποθέσεων, οδηγούµενοι σταδιακά στη σύνθεση µιας συνεκτικής ιστορικής εικόνας του παρελθόντος. Η µελέτη µου περιγράφει κοινωνικο-γνωστικές διαδικασίες που συνθέτουν αυτή τη µαθησιακή εµπειρία, όπως αυτές αποτυπώνονται στο λόγο των µαθητών και στην διδακτική οργάνωση του διαλόγου µέσα στην τάξη. 2. Θεωρητικό Πλαίσιο Σε όλα τα πεδία εµπειρικής έρευνας η πρόοδος της γνώσης µπορεί να περιγραφεί ως ανάπτυξη θεωριών µέσα από λογική επεξεργασία τεκµηρίων. Η εναρµόνιση υποθέσεων και εµπειρικών δεδοµένων (theory-evidence coordination) έχει προταθεί ως ενιαίος µηχανισµός οικοδόµησης της επιστηµονικής γνώσης και έχει αποτελέσει θεωρητικό πλαίσιο στη γνωστική έρευνα για την ανάπτυξη της ικανότητας επιστηµονικής σκέψης. (Kuhn, Amsel, & O Loughlin 1988, Kuhn., Schauble. & Garcia-Mila, 1992). Η σχετική έρευνα στηρίζεται στην παραδοχή ότι ο γνωστικός µηχανισµός εναρµόνισης υποθέσεων και εµπειρικών δεδοµένων είναι κοινός για όλα τα επιστηµονικά πεδία, ανεξάρτητα από τις µεθόδους και τα κριτήρια εγκυρότητας που εφαρµόζονται στο καθένα. Η ουσία της ικανότητας για επιστηµονική σκέψη βρίσκεται στο συνειδητό έλεγχο που ασκεί το άτοµο σε αυτό το γνωστικό µηχανισµό (Kuhn 1989). Μέρος αυτής της ικανότητας είναι, π.χ. η διατύπωση και ο έλεγχος πειστικών εναλλακτικών υποθέσεων. Η γενικότητα του σχήµατος αυτού το κάνει ιδιαίτερα ελκυστικό. Ωστόσο ενέχει και τον κίνδυνο να ορίσουµε την επιστηµονική σκέψη µονόπλευρα, υποβαθµίζοντας σηµαντικές επιµέρους διαφορές: τι είδους δεδοµένα είναι αποδεκτά ως τεκµήρια; τι είδους θεωρίες διατυπώνονται; τι είδους σχέσεις ανάµεσα στα δεδοµένα και στις θεωρίες συγκροτούν επαρκώς τεκµηριωµένη επιστηµονική γνώση; κλπ. Η γνωστική επεξεργασία ιστορικών πηγών για την ανασύνθεση µιας συγκεκριµένης ιστορικής στιγµής είναι πολύ διαφορετική από τον πειραµατικό χειρισµό µεταβλητών για την απόδειξη γενικών αιτιακών σχέσεων (Wineburg 1991). Αν ορίσουµε την ιστορική σκέψη ως µια διαδικασία που µε βάση τα εµπειρικά δεδοµένα «συγκρίνει διάφορες εναλλακτικές εκδοχές του παρελθόντος προσπαθώντας να υπολογίσει πιθανότητες» (Kuhn, Weinstock & Flaton 1994), της αφαιρούµε την ερµηνευτική της διάσταση (Shemilt 1987). Η ιστορική γνώση συγκροτείται µε την τεκµηριωµένη ανασύνθεση γεγονότων και καταστάσεων του παρελθόντος σε συγκεκριµένο χωρο-χρονικό πλαίσιο. Η εναρµόνιση της υπόθεσης µε τα εµπειρικά δεδοµένα δεν είναι µόνο αποδεικτική διαδικασία, αλλά και διαδικασία συσχέτισης και συνοχής (Collingwood,1946). Κεντρική στην επεξεργασία των εµπειρικών δεδοµένων είναι η δηµιουργία πειστικών νοηµατικών διασυνδέσεων. Ειδικά στην περίπτωση των υλικών ευρηµάτων η αλληλοσύνδεση τους αποτελεί συχνά προϋπόθεση για την απόδοση νοήµατος (Hodder 1986). Ένα ανασκαφικό εύρηµα από µόνο του µπορεί να είναι τελείως ακατανόητο χωρίς ένα πλαίσιο αναφοράς που συνθέτουν άλλα ευρήµατα. Η υποθετική ανασύνθεση είναι µια οργάνωση των ευρηµάτων που τους αποδίδει νοηµατική συνοχή. Αυτή η αλληλεξάρτηση ανάµεσα σε υποθέσεις και εµπειρικά δεδοµένα ενέχει τον κίνδυνο µιας άκριτης κυκλικής διαδικασίας, όπου το νόηµα που αποδίδουµε σε ορισµένα από τα τεκµήρια στα πλαίσια µιας υπόθεσης χρησιµοποιείται στη συνέχεια για να στηρίξει την

4 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή 421 υπόθεση (Binford 1983). Καθώς όµως η συνεκτική οργάνωση των τεκµηρίων είναι αναπόφευκτα συνάρτηση της ερµηνείας τους (Hodder 1986), η ικανότητα για συνειδητό έλεγχο της διαδικασίας εναρµόνισης υποθέσεων και εµπειρικών δεδοµένων που περιγράφει η Kuhn γίνεται περισσότερο σηµαντική και οι απαιτήσεις της πιο σύνθετες. Σε µια εναλλακτική διατύπωση, η Kuhn (1992) περιγράφει τη διαδικασία αυτή ως έναν εσωτερικό διάλογο επιχειρηµάτων (internalized dialogic argument). Αυτή η διατύπωση επιτρέπει την επέκταση του θεωρητικού σχήµατος που προτείνει σε διάφορους τοµείς του επιστητού εξετάζοντας κάθε φορά τις µορφές που µπορεί να πάρει ένα επιχείρηµα (cf. Toulmin 1969). Στην ανάλυση µου συνδυάζω τη θεωρητική διατύπωση της Kuhn, µε αυτή που ανέπτυξαν οι Pontecorvo και Girardet (1993) για την ανάλυση επιχειρηµατολογίας µαθητών στην ιστορία, όπου κάνουν τη διάκριση ανάµεσα στις ιδιαίτερες διαδικασίες ανάπτυξης του περιεχοµένου των επιχειρηµάτων που προσιδιάζουν σε κάθε γνωστικό αντικείµενο (epistemic operations) και στις γενικές λειτουργίες της επιχειρηµατολογίας (argumentative functions). 3. Μεθοδολογία 3.1 Συνθήκες Έρευνας: Το Σχολικό Περιβάλλον Η έρευνα έγινε σε γνωστό ιδιωτικό σχολείο της Νέας Υόρκης µε παράδοση στην προοδευτική παιδαγωγική προσέγγιση, όπου το Archaeotype χρησιµοποιείται στο µάθηµα της Ιστορίας στην 6 η τάξη 4. Κάθε τµήµα έχει µαθητές που δουλεύουν σε οµάδες των 3-4. Kάθε οµάδα δουλεύει στο δικό της υπολογιστή ανασκάπτοντας έναν τοµέα της ανασκαφής 5. Η δασκάλα της τάξης έχει επιστηµονική κατάρτιση στο γνωστικό αντικείµενο (Αρχαιολογία και Ιστορία της Τέχνης), µεγάλη διδακτική εµπειρία και ανήκει στην οµάδα που σχεδίασε το Archaeotype. Οι µαθητές επαναλαµβάνουν την ίδια διαδικασία σε δύο διαδοχικές ανασκαφές. Η πρώτη ανασκαφή (Ασσυρία) διαρκεί 12 εβδοµάδες. Η δεύτερη ανασκαφή (Ελλάδα) διαρκεί 10 εβδοµάδες Συλλογή εδοµένων Η συλλογή δεδοµένων είχε σκοπό να καταγράψει διαλόγους εστιασµένους στη διαδικασία ανάπτυξης και αξιολόγησης υποθέσεων σε πυκνά χρονικά διαστήµατα, σε όλη τη διάρκεια και των δύο ανασκαφών. Ως πηγές δεδοµένων χρησιµοποιώ βιντεοσκοπηµένους διαλόγους δύο ειδών: διαλόγους σε δυάδα και «συµπόσια», συζητήσεις που διεξάγει η δασκάλα µε όλη την τάξη. Η περίπτωση που αναλύεται αποτελείται από 11 διαλόγους µιας δυάδας µαθητριών. Η δυάδα διαµορφώθηκε ειδικά για τις ανάγκες της έρευνας. Τα µέλη της εργάζονταν σε διαφορετικούς τοµείς της ανασκαφής, δηλαδή προέρχονταν από διαφορετικές οµάδες µέσα στην τάξη. Στα πλαίσια της έρευνας είχαν τακτικές εβδοµαδιαίες συναντήσεις από την δεύτερη εβδοµάδα κάθε ανασκαφής για να συζητήσουν τα ευρήµατά και τις υποθέσεις τους. Οι συναντήσεις της δυάδας τοποθετούνται σε µια ενιαία χρονική ακολουθία µε συζητήσεις που διεξάγει η δασκάλα στην τάξη µε τον ίδιο σκοπό, τα «συµπόσια». Η ακολουθία αποτελείται από έξι διαλόγους δυάδας για την Ασσυριακή και πέντε για την Ελληνική ανασκαφή, και από τρία «συµπόσια» για κάθε ανασκαφή, ως εξής: ΑΣΣΥΡΙΑ δυάδα δυάδα συµπόσιο δυάδα δυάδα συµπόσιο δυάδα συµπόσιο δυάδα ΕΛΛΑ Α δυάδα δυάδα συµπόσιο δυάδα συµπόσιο δυάδα συµπόσιο δυάδα Πίνακας 1:. Η ακολουθία των καταγεγραµµένων διαλόγων

5 422 Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση 3.3. Ανάλυση δεδοµένων Η ανάλυση των δεδοµένων είναι ποιοτική και περιλαµβάνει τρία είδη: θεµατική-ερµηνευτική ανάλυση σε αφηγηµατική µορφή (narrative analysis), διαγραµµατική αναπαράσταση και τυπολογική αναπαράσταση. Θεµατική-ερµηνευτική ανάλυση έγινε σε όλους τους διαλόγους (δυάδες και συµπόσια) στο πλήρες αποµαγνητοφωνηµένο κείµενο, χρησιµοποιώντας ως µονάδα το διαλογικό επεισόδιο. Η ανάλυση έγινε µε τη χρήση υποµνηµατισµού και την ανάπτυξη θεµατικών κατηγοριών που συστηµατοποιήθηκαν σταδιακά µε τη διαδικασία των επάλληλων αναγνώσεων και σύγκρισης επεισοδίων. Στους διαλόγους των δυάδων η θεµατική-ερµηνευτική ανάλυση έχει σκοπό να καταγράψει τα είδη των επιχειρηµάτων διατηρώντας την ακεραιότητα του νοήµατος και της λειτουργίας τους στη ροή της διαλογικής αλληλεπίδρασης που χάνεται στις άλλες δύο πιο φορµαλιστικές αναλύσεις. Στα συµπόσια η ανάλυση εστιάζει κυρίως στο λόγο της δασκάλας και στον τρόπο µε τον οποίο ορίζει τις παραµέτρους της διερεύνησης καθώς διευθύνει τη συζήτηση. Για τους διαλόγους της δυάδας δηµιουργήθηκαν διαγραµµατικές και τυπολογικές αναπαραστάσεις µε σκοπό να διαφωτίσουν τη δοµή των επιχειρηµάτων που διατύπωσαν οι µαθητές. εδοµένου ότι τα επικοινωνιακά στοιχεία των διαλόγων δεν ενδιέφεραν σε αυτές τις αναλύσεις, το περιεχόµενο του διαλόγου µεταγράφηκε σε µονάδες υποθέσεων και τεκµηρίων. Έτσι το σύνολο των στοιχείων που αποτελούσαν τα επιχειρήµατα των µαθητών καταγράφηκε µε αυτή τη µορφή αποφεύγοντας τις επαναλήψεις: κάθε στοιχείο εµφανίζεται µόνο µια φορά, ενώ καταγράφεται η θέση ή οι θέσεις όπου συναντάται στο πλήρες κείµενο και το µέλος ή τα µέλη της δυάδας που χρησιµοποίησαν αυτό το στοιχείο στο λόγο τους. Επιπλέον εντοπίστηκαν φράσεις µεθοδολογικού περιεχοµένου που δεν ανήκαν στις δύο παραπάνω κατηγορίες. Αυτές καταγράφηκαν και εξετάστηκαν χωριστά. 6 Οι κατηγορίες της τυπολογίας αναπτύχθηκαν, χρησιµοποιώντας ως άξονες τη διάκριση ανάµεσα σε υποθέσεις και τεκµήρια (Kuhn ό.π.) και τη διάκριση ανάµεσα στη διαµόρφωση του περιεχοµένου των στοιχείων του επιχειρήµατος (epistemic dimension) και στη χρήση των στοιχείων στην επιχειρηµατολογία (argumentative dimension) (Pontecorvo and Girardet ό.π.). Κάθε υπόθεση ή τεκµήριο περιγράφεται τυπολογικά δύο φορές, ως προς το περιεχόµενό του και ως προς την χρήση του στην επιχειρηµατολογία. Για παράδειγµα η διαµόρφωση του περιεχοµένου των τεκµηρίων µπορεί να συνίσταται σε απλές αναφορές σε ευρήµατα αλλά επίσης σε επεξεργασία µέσω παρατήρησης, σύγκρισης, ταξινόµησης, χρονολόγησης κλπ. Τεκµήρια είναι επίσης οι παραλληλισµοί µε άλλους αρχαιολογικούς χώρους, οι γεωγραφικές αναφορές κ.ά. Η χρήση των τεκµηρίων στην επιχειρηµατολογία γίνεται για την υποστήριξη ή την αναίρεση υποθέσεων, την αντίκρουση αντεπιχειρηµάτων κ.ά. (βλ. Dimaraki & Black 1998). Οι κατηγορίες της τυπολογίας είναι περιγραφικές και χρησιµοποιούνται ευρετικά χωρίς να επιχειρείται η ποσοτικοποίησή τους. Η διαγραµµατική αναπαράσταση καταγράφει τις διασυνδέσεις που χάνονται στην τυπολογική αναπαράσταση ανάµεσα στα στοιχεία του επιχειρήµατος. Για παράδειγµα, στο διάγραµµα φαίνεται η πυκνότητα των διασυνδέσεων, η πολλαπλή χρήση των ίδιων τεκµηρίων σε διαφορετικά επιχειρήµατα, η σύγκλιση πολλών αποδεικτικών στοιχείων σε µία υπόθεση, η αλληλεξάρτηση υποθέσεων σε διαφορετικά επίπεδα. Επίσης στο διάγραµµα καταγράφεται µε τη χρήση χρωµατικού κώδικα (color coding) η διαπλοκή των επιχειρηµάτων που διατυπώνουν τα µέλη της δυάδας. Αντίθετα δεν αναπαριστώνται διακρίσεις στο περιεχόµενο, τις οποίες καταγράφει η τυπολογία. Τα τρία είδη ανάλυσης αποτελούν συµπληρωµατικές αναπαραστάσεις µε σκοπό τη σύνθεση µιας συνολικής ερµηνευτικής εικόνας των κοινωνικο-γνωστικών διαστάσεων που συγκροτούν τη διερευνητική διαδικασία στα πλαίσια του Archaeotype.

6 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή Ερευνητικά Ευρήµατα 4.1. Εναρµόνιση υποθέσεων και τεκµηρίων: ανασυνθετικό και αποδεικτικό πλαίσιο Όπως αναφέρθηκε παραπάνω η διαδικασία εναρµόνισης υποθέσεων και τεκµηρίων στο Archaeotype είναι ιδιαίτερα σύνθετη γιατί απαιτεί συγχρόνως (1) την ανάπτυξη µιας υποθετικής ανασύνθεσης του παρελθόντος που να δίνει νόηµα και συνοχή σε πολλά, ετερόκλητα και συχνά ανοίκεια και ακατανόητα ευρήµατα, και (2) τον έλεγχο αυτής της υποθετικής ανασύνθεσης χρησιµοποιώντας ως αποδεικτικά στοιχεία αυτά τα ίδια ευρήµατα. Στην πράξη το βάρος της επιχειρηµατολογίας πέφτει άλλοτε στην ανασύνθεση και άλλοτε στον έλεγχο των υποθέσεων. Η διάκριση αυτή περιγράφεται µε τους όρους ανασυνθετικό πλαίσιο και αποδεικτικό πλαίσιο. Οι διάλογοι της δυάδας στην πρώτη ανασκαφή (Ασσυρία) κινούνται σε ανασυνθετικό πλαίσιο. Οι διάλογοι στη δεύτερη ανασκαφή (Ελλάδα) κινούνται σε αποδεικτικό πλαίσιο. Η διάκριση αυτή φαίνεται ανάγλυφα στον τρόπο µε τον οποίο οι µαθήτριες ερµηνεύουν την οδηγία «αν µπορούν να τα ταιριάξουν όλα µεταξύ τους». Στο πρώτο απόσπασµα απαντούν σε ανασυνθετικό πλαίσιο: Ε: Αν ο τοµέας 1 είναι το σπίτι των φρουρών, τότε Ρ: Ο τοµέας 2 είναι εκεί που φύλαγαν τα όπλα Ε: Ναι, και συνήθως αυτό είναι δίπλα στο παλάτι ( υάδα Ασσυρία #4) Βλέπουµε την από κοινού προσπάθεια δηµιουργίας συνοχής από µια σειρά επί µέρους υποθέσεις. Αντίθετα, στο επόµενο απόσπασµα απαντούν σε αποδεικτικό πλαίσιο: Ρ: Ε καλά, αν είναι η αγορά τότε ο βωµός δεν ταιριάζει πολύ καλά Ε: εν ταιριάζει καθόλου. Και δε θα πουλούσαν κολώνες στην αγορά. Ρ: Αν είναι αποθήκη µε µπάζα δεν ταιριάζουν τα χρήµατα. Αν είναι ναός τότε Ε: Τότε ταιριάζουν όλα. Αλλά είναι παράξενο. ( υάδα Ελλάδα #4) Βλέπουµε την εξέταση εναλλακτικών εκδοχών σε αναζήτηση αυτής που υποστηρίζεται από τα αποδεικτικά στοιχεία. Στη συνέχεια θα εξετάσουµε τα χαρακτηριστικά των διαλογικών επιχειρηµάτων στο διαφορετικό πλαίσιο που χαρακτηρίζει κάθε ανασκαφή Χαρακτηριστικά διαλογικών επιχειρηµάτων σε ανασυνθετικό πλαίσιο Οι διάλογοι της δυάδας για την Ασσυριακή ανασκαφή κινούνται σε ανασυνθετικό πλαίσιο. Η δοµή της συζήτησης χαρακτηρίζεται από διαδοχικά επιχειρήµατα ανεξάρτητα µεταξύ τους (blocked arguments) αλλά συχνά µε παράλληλη δοµή: Ρ: Βρήκαµε πολλά ανάγλυφα µε ταύρους ή αγελάδες ή κάτι τέτοιο και µερικά µοιάζουν να ανήκουν σε πύλη εισόδου. Σαν αυτά δίπλα στο birdman (σηµ. έκθεµα που έχουν επισκεφτεί στο Μουσείο), που ήταν δύο, ένα λιοντάρι και κάτι άλλο. Ε: εν ξέρουµε σίγουρα, όµως νοµίζω ότι πρέπει να είναι πλούσιο µέρος γιατί έχει πολλές τοιχογραφίες, και χρυσά και ελεφαντόδοντο και έχει και... και έχει και γυάλινα [inaudible] ( υάδα Ασσυρία #1) Τα ευρήµατα από τους διαφορετικούς τοµείς σπάνια είναι αντικείµενο κοινής συζήτησης. Όταν αυτό συµβαίνει, η συνεξέταση παίρνει µορφή υποβολής διερευνητικών ερωτηµάτων: Ρ: Βρήκατε κάποιο χτίσµα, κάποιο µέρος, τη βάση κάποιας οικοδοµής [inaudible] ( υάδα Ασσυρία #1) Ή τη µορφή υποθέσεων που βοηθούν το συνοµιλητή να ερµηνεύσει κάποιο εύρηµα: Ρ: Αυτό (σηµ. άγαλµα µεγάλου ζώου) είναι ίδιο µε εκείνο αλλά κοιτάζει προς την αντίθετη µεριά Ε: Ίσως ήταν δύο κοµµάτια µαζί, τα δύο µεγάλα [λιοντάρια] Ρ: Ναι, αναρωτιέµαι σε ποιο σηµείο τα βρήκαµε ( υάδα Ασσυρία #1) Έτσι η συζήτηση έχει χαρακτήρα από κοινού επίλυσης προβλήµατος.

7 424 Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση Τα επιχειρήµατα που διατυπώνονται έχουν συνήθως τη µορφή σύγκλισης τεκµηρίων προς µια υπόθεση. Όταν υπάρχουν περισσότερες από µία υποθετικές εκδοχές, αναφέρονται χωρίς να εξετάζονται συγκριτικά µε αποδεικτικά στοιχεία. Επίσης δεν αναζητούνται στοιχεία που θα µπορούσαν να καταρρίψουν µια υπόθεση. Όταν τέτοια στοιχεία αποκαλύπτονται τυχαία, η συζήτηση παίρνει και πάλι τη µορφή από κοινού επίλυσης προβλήµατος: Ε: Έχει κυρίως, στο πάτωµα έχει κυρίως χώµα. Έχει και κάτι Ρ: [Έχει πάτωµα] Ε: Έχει και κάτι πέτρες κάτω χαµηλά Ρ: Πώπω, αυτό είναι περίεργο για πάτωµα. Γιατί, αν έχετε παλάτι δεν θα είχε, ή ναό, δεν θα είχε [inaudible] πάτωµα (...) Ρ: Αυτό το πράσινο τι είναι; (...)Αν είναι ασβεστόλιθος τότε είναι πολύ πιθανό να είναι -- ( υάδα Ασσυρία #3) Τα πιο επεξεργασµένα επιχειρήµατα που συναντάµε στο ανασυνθετικό πλαίσιο διαφοροποιούνται κυρίως ως προς τη διαµόρφωση του περιεχοµένου (epistemic dimension), δηλαδή περιέχουν λεπτοµερέστερες και πιο σύνθετες υποθέσεις και αντλούν από ευρύτερη ποικιλία τεκµηρίων: Ρ: (...) τα ανάγλυφα µερικές φορές µοιάζουν µε αυτά που είχαν στο µουσείο και είναι πιθανό να ήταν στηµένα µε τον ίδιο τρόπο (...)και υπάρχει γραφή, εποµένως ίσως να είναι. εν ξέρω αν αυτό είναι αλήθεια για αυτή την εποχή αλλά σε πολλές εποχές υπήρχαν, ε, κυρίως οι πλούσιοι και οι γραφείς ήξεραν να γράφουν, εποµένως είναι σίγουρα πλούσιο µέρος και όχι ένα συνηθισµένο σπίτι. (...) και υπάρχουν πολλά πράγµατα που είναι και τα δύο, πολλά πράγµατα διπλά, δύο πράγµατα παρόµοια και πρόσεξα και [στο µουσείο ο τρόπος που ήταν στηµένα] ήταν πολύ συµµετρικά (...) ( υάδα Ασσυρία #2) Το τελευταίο παράδειγµα δείχνει πόσο σύνθετες µπορούν να είναι οι διαδικασίες γνωστικής επεξεργασίας στο ανασυνθετικό πλαίσιο Χαρακτηριστικά διαλογικών επιχειρηµάτων σε αποδεικτικό πλαίσιο Οι διάλογοι της δυάδας για την Ελληνική ανασκαφή κινούνται σε αποδεικτικό πλαίσιο. Η συζήτηση έχει τη µορφή ανταλλαγής επιχειρηµάτων (discursive arguments) µε τα οποία οι µαθήτριες συνεξετάζουν υποθέσεις: Ε: Λοιπόν νοµίζω ότι νοµίζουµε ότι ο χώρος µας είναι θησαυροφυλάκιο γιατί έχουµε όλο διαφορετικά πράγµατα (...) βρήκα ότι αυτό είναι κύπελλο ή κούπα. Όµως έχουµε και όλες αυτές τις επιγραφές (...) έχουµε όπλα, έχουµε αγάλµατα, έχουµε κοµµάτια από πηλό και έχουµε και µια µεγάλη ρόδα (...) Ρ: Εµένα µου ακούγεται σαν Αγορά Ε: Ορίστε πάρτε αυτή την µεγάλη κολώνα Ρ: Όχι, σοβαρά θα µπορούσε να είναι Στοά (...) Ρ: Νοµίζω όµως ότι θα µπορούσε να είναι ναός ή ακρόπολη (...) έτσι θα ταίριαζε και ο βωµός σου. Γιατί δε νοµίζω ότι θα εύρισκες βωµό σε Θησαυροφυλάκιο. ( υάδα Ελλάδα #4) Βλέπουµε εδώ πλήθος εναλλακτικών υποθέσεων να συζητούνται και αξιολογούνται, καθώς η µια µαθήτρια αναπτύσσει επιχειρήµατα, για τα ευρήµατα και τις υποθέσεις που εισηγείται η άλλη. Η χρήση τεκµηρίων ως αποδεικτικών στοιχείων για την αναίρεση υποθέσεων είναι συνηθισµένη. Οι µαθήτριες εντοπίζουν αποδεικτικά στοιχεία που µπορούν δυνητικά να καταρρίψουν υποθέσεις: Ε: Γιατί να είναι εκεί η Σφίγγα Ρ: Είναι µια Σφίγγα που τους κάνανε δωρεά [και ήταν στηµένη εκεί]

8 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή 425 Ε: (...) και καλά, γιατί να έχουν, τι δουλειά έχει ο ναός µε το βάζο; Ή τι δουλειά έχει το βάζο στο ναό. Ρ: Ένα βάζο; Θα µπορούσε να είναι εκεί, θα µπορούσε να είναι προσφορά ή να το είχαν για να βάζουνε πράγµατα. ( υάδα Ελλάδα #5) Καθώς επιχειρήµατα αναπτύσσονται σε αποδεικτικό πλαίσιο, η ίδια σχέση ανάµεσα στις υποθέσεις και στα τεκµήρια µετατρέπεται σε αντικείµενο συζήτησης. Ένα από τα στοιχεία που έρχονται στην επιφάνεια είναι η επάρκεια του επιχειρήµατος: Ε: Όχι, γιατί, εντάξει. Θα φύλαγες τα όπλα στο θησαυροφυλάκιο; Ρ: Ναι Ε: Σωστά, εντάξει. Εποµένως να µία απόδειξη. Ρ: Ναι, αλλά θα µπορούσες να φυλάξεις ο,τιδήποτε εκεί µέσα, έτσι δεν είναι; (...) ( υάδα Ελλάδα #5) Σε αρκετές περιπτώσεις διατυπώνονται µεθοδολογικές κρίσεις για την αποδεικτική αξία των τεκµηρίων. Η συζήτηση αγγίζει και το πρόβληµα της αλληλεξάρτησης ανάµεσα στα τεκµήρια και στις υποθέσεις (βλ. θεωρητικό πλαίσιο): Ρ: Ο,τιδήποτε µπορείς να το κάνεις να ταιριάξει αν το τραβήξεις λίγο (...) Ρ: Ας πούµε για την Αγορά µπορείς να σκεφτείς: εντάξει Ε: Όχι ο βωµός δεν ταιριάζει. Ο βωµός δεν ταιριάζει Ρ: Όχι, αλλά εγώ λέω, ίσως είχαν το βωµό για να θυσιάζεις σε όποιο θεό ήθελες για να σε έχουν οι θεοί από καλό ( υάδα Ελλάδα #4) Βλέπουµε λοιπόν ότι στο αποδεικτικό πλαίσιο διατυπώνονται και µεθοδολογικά επιχειρήµατα για τη διαδικασία εναρµόνισης υποθέσεων και τεκµηρίων. 4.2 Aνασυνθετικό και αποδεικτικό πλαίσιο στη διδακτική οργάνωση του διαλόγου στην τάξη Η διαφοροποίηση που παρατηρήθηκε στους διαλόγους της δυάδας ανάµεσα στις δύο ανασκαφές αποκτά µεγαλύτερη ερµηνευτική αξία αν εξεταστεί σε συνάρτηση µε τη αντίστοιχη διδακτική οργάνωση της διερεύνησης, όπως αποτυπώνεται από τους διαλόγους των «συµποσίων». Η διατύπωση µε την οποία η δασκάλα ανοίγει την συζήτηση σε κάθε συµπόσιο (initiation) έχει σε όλα τα συµπόσια τα χαρακτηριστικά δηµιουργίας πλαισίου, τόσο µε το γενικό προσανατολισµό που δίνει στη συζήτηση όσο και µε πιο έµµεσες αναφορές στις γνωστικές απαιτήσεις από τους µαθητές. Και στις δύο ανασκαφές (Ασσυρία Ελλάδα) το βασικό θέµα της εισαγωγής που κάνει η δασκάλα είναι η ενότητα του αρχαιολογικού χώρου και η ανάγκη για ενιαία ερµηνεία των τοµέων που ανασκάπτουν διαφορετικές οµάδες. Όµως οι οδηγίες της για το πως θα επιτευχθεί η ενιαία ερµηνεία διαφέρουν. Στο πρώτο συµπόσιο για την Ασσυρία η ενιαία ερµηνεία ορίζεται ως συνένωση διαφορετικών µερικών υποθέσεων: Λοιπόν αυτό που κάνουµε είναι να κοιτάξουµε τον τοµέα 1, τον τοµέα 2, τον τοµέα 3, τον τοµέα 4. Και να δούµε αν η κάθε οµάδα έχει µια ιδέα για το τι συµβαίνει στον τοµέα της. Ποιο είναι το νόηµα του τοµέα της. Και µε βάση όλες τις ιδέες µαζί µπορούµε να σκεφτούµε µια αρχική γενική υπόθεση για την ανασκαφή. (Συµπόσιο Ασσυρία # 1) Σε ανάλογο πνεύµα είναι και η εισαγωγή στα επόµενα συµπόσια για την Ασσυρία: : (...) είχαµε την περασµένη φορά µια γενική υπόθεση ή µια κεντρική εικασία για το Τιλ- Μπαρσίπ -- (σηµ. το όνοµα του αρχαιολογικού χώρου) Μ: Όχι

9 426 Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση : όταν σταµατήσαµε, ή είχαµε τέσσερις χωριστές και τίποτα -- Μ: Τέσσερις χωριστές : χωρίς κοινή συµφωνία. Εντάξει. Για να δούµε αν µπορούµε τώρα να φτάσουµε πιο κοντά σε συµφωνία (...) Λοιπόν ποια οµάδα θέλει να αρχίσει, ποιος έχει προχωρήσει, ποιος τοµέας παρουσιάζει πρόοδο στην ερµηνεία του; (Συµπόσιο Ασσυρία # 2) Οι γνωστικές απαιτήσεις της Ασσυριακής ανασκαφής ορίζονται ως επιδίωξη κοινής συµφωνίας, σύνθεση επιµέρους υποθέσεων και συνεξέταση κυρίως υποθέσεων παρά τεκµηρίων. Στη διάρκεια των συµποσίων η διδακτική καθοδήγηση αφορά κυρίως την γνωστική επεξεργασία περιεχοµένου (epistemic dimension), για παράδειγµα την τοποθέτηση του αρχαιολογικού χώρου στο ιστορικό του πλαίσιο, τη συστηµατική ανάπτυξη διασυνδέσεων και λεπτοµερειών στη διατύπωση των υποθέσεων. Γενικά, στα συµπόσια για την Ασσυρία, η έµφαση δίνεται σε µια όσο το δυνατό πιο λεπτοµερή και συνεκτική ιστορία του αρχαιολογικού χώρου. Στα συµπόσια για την Ελληνική ανασκαφή, η επιδίωξη της ενιαίας ερµηνείας του αρχαιολογικού χώρου υπηρετείται διαφορετικά. Στο πρώτο συµπόσιο η δασκάλα διατυπώνει το εξής πλαίσιο: εν ενδιαφέροµαι τόσο να µου κάνετε αναφορά για τον τοµέα σας, όσο µε ενδιαφέρει η αναφορά σας για τον αρχαιολογικό χώρο. Τι συµβαίνει σ αυτό το µικρό [συνηθισµένο] χώρο; Γιατί είναι στη θέση που είναι; Τι συνέβη εκεί; (...) Εποµένως δεν εξετάζουµε αναφορές για τους τοµείς τόσο όσο για το τι σηµαίνει όλο µαζί, και µέρος του όλου είναι σε κάθε τοµέα (Συµπόσιο Ελλάδα # 1) Στο επόµενο συµπόσιο η δασκάλα χρησιµοποιεί την καταγεγραµµένη ενιαία υπόθεση ως αφετηρία, (...) Ποιος θα ήθελε να µου διαβάσει πού-- ποια ήταν η ερµηνεία στην οποία καταλήξαµε την τελευταία φορά; και ζητά να αναζητήσουν αποδεικτικά στοιχεία στα ευρήµατα και των τεσσάρων τοµέων: Αυτό είναι που όλοι µαζί, αυτό συµφωνήσαµε να πούµε µε βάση όλο το υλικό που παρουσιάστηκε. Τώρα, αν έπρεπε να το γράψετε αυτό σε κείµενο, θα έπρεπε να χρησιµοποιήσετε το υλικό από τους τοµείς Α, Β, Γ και για να το υποστηρίξετε. Και πού αναφέρεις πράγµατα που απαιτούν τεκµηρίωση; Ξαναδιάβασέ το. Θα σας ζητήσω να µου πείτε από τον τοµέα σας τι ευρήµατα έχετε που τεκµηριώνουν κάποιες από αυτές τις ιδέες (...) (Συµπόσιο Ελλάδα # 2) Βλέπουµε τη δηµιουργία αποδεικτικού πλαισίου µε την έµφαση στη διαδικασία της τεκµηρίωσης. Η συζήτηση των µαθητών κατευθύνεται κυρίως στη συνεξέταση τεκµηρίων για µια κοινή υπόθεση και οι επιµέρους υποθέσεις των τοµέων υποβαθµίζονται, καθώς η ανάπτυξη της κεντρικής υπόθεσης επιδιώκεται µέσα από τη συλλογική αποδεικτική επιχειρηµατολογία. Στη διάρκεια των συµποσίων η διδακτική καθοδήγηση αφορά κυρίως τον έλεγχο επιχειρηµάτων, τη διατύπωση πολλαπλών εναλλακτικών υποθέσεων και την εµπειρική αξιολόγησή τους. Βλέπουµε, λοιπόν, αντιστοιχίες στη διδακτική οργάνωση της διερεύνησης µε την παραπάνω βασική διάκριση που παρατηρήθηκε στους διαλόγους της δυάδας. 5. Συζήτηση -Συµπεράσµατα Το πρόγραµµα Archaeotype θέτει στους µαθητές τις διττές απαιτήσεις γνωστικής επεξεργασίας ευρηµάτων που απαιτεί η ερµηνευτική εργασία: απόδοση νοήµατος και συνεκτική ανασύνθεση (Leinhardt et al. 1994, Pennignton & Hastie 1993) στα πλαίσια επιχειρηµάτων για τον αποδεικτικό έλεγχο υποθέσεων (Kuhn 1992, 1993, Kuhn et al. 1994). Η παραδοχή στην οποία στηρίχτηκε η παρούσα ανάλυση είναι ότι αυτές οι απαιτήσεις είναι συµπληρωµατικές. Ωστόσο, τα ευρήµατα δείχνουν µια δυναµική έντασης ανάµεσα στις γνωστικές απαιτήσεις των δύο αυτών εµπειρικών διαδικασιών: της ανασύνθεσης και του

10 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή 427 ελέγχου υποθέσεων. Η διδακτική οργάνωση του διαλόγου στην τάξη φαίνεται να απαιτεί επιλογές που δίνουν έµφαση στη µία ή στην άλλη διάσταση. Παρόλο που η αντιστοιχία µε τη διδακτική οργάνωση της διερεύνησης διαφωτίζει ερµηνευτικά τα χαρακτηριστικά των µαθητικών διαλόγων, είναι µόνο µια ερµηνευτική παράµετρος. Μια άλλη παράµετρος είναι η παρατεταµένη αβεβαιότητα στην Ελληνική ανασκαφή. Στην Ασσυριακή ανασκαφή οι µαθήτριες έχουν καταλήξει από τον 3 ο διάλογο σε δύο βασικές υποθέσεις και στις υπόλοιπες συζητήσεις επεξεργάζονται τα επιµέρους στοιχεία τους. Αντίθετα στην Ελληνική ανασκαφή ολοκληρώνουν τον κύκλο των συζητήσεων χωρίς να καταλήξουν σε συµπέρασµα. Άλλη παράµετρος είναι ο σχεδιασµός του λογισµικού. Παρόλο που όλα τα βασικά στοιχεία του περιβάλλοντος είναι τα ίδια υπάρχουν διαφορές σε επιµέρους λεπτοµέρειες: (α) η Ασσυριακή ανασκαφή βασίζεται σε πραγµατικό αρχαιολογικό χώρο, ενώ η Ελληνική Ανασκαφή είναι καθόλα φανταστική, αφήνοντας έτσι περισσότερα περιθώρια για εναλλακτικές ερµηνευτικές εκδοχές, (β) η Ασσυριακή ανασκαφή περιέχει τοπογραφικές λεπτοµέρειες ευνοώντας την ανασύνθεση, ενώ η Ελληνική ανασκαφή αποτελείται κυρίως από αντικείµενα που αντιµετωπίζονται µεµονωµένα ως ανεξάρτητα µεταξύ τους τεκµήρια, (γ) οι τοµείς της Ασσυριακής ανασκαφής είναι αποµακρυσµένοι µεταξύ τους, ενώ η χωρική οργάνωση των τοµέων της Ελληνικής ανασκαφής υπογραµµίζει την αλληλοσύνδεσή τους. Η σηµασία αυτών των διαφορών χρήζει περαιτέρω έρευνας. Ωστόσο ένα από τα πιο ενδιαφέροντα, όσο και απροσδόκητα, ευρήµατα παραµένει ότι σε µια µόνο τάξη και χρησιµοποιώντας την ίδια διδακτική µεταφορά αυτή της αρχαιολογικής εργασίας η ίδια δασκάλα δηµιούργησε δύο διαφορετικές παραλλαγές στον τρόπο µε τον οποίο ορίζει τη διαδικασία της εµπειρικής επιστηµονικής σκέψης. Γι αυτό, η πρόθεση να µεταφέρουµε στη σχολική τάξη, µε τη βοήθεια των Νέων Τεχνολογιών, δραστηριότητες και εµπειρίες που εισάγουν τους µαθητές σε επιστηµονικές διαδικασίες έρευνας πρέπει να συνοδεύεται από προσεκτική εµπειρική έρευνα για το πώς αυτές οι διαδικασίες µεταφράζονται σε διδακτική πράξη και µαθησιακή εµπειρία. Βιβλιογραφία Bell P. Davis E.A. and Linn M.C. (1995) The Knowledge Integration Environment: Theory and Design, paper presented at CSCL95. Binford L.B.(1983) In Pursuit of the Past: Decoding the Archaeological Record, Thames & Hudson New York Black J.B. & McClintock R.O. (1996) An Interpretation Construction Approach to Constructivist Design, in Wilson B.G. (Ed.) Constructivist Learning Environments: Case Studies in Instructional Design, Englewood Cliffs, New Jersey, Educational Technology Publications, Brown A.L., Ash D., Rutherford M., Nakagawa K., Gordon A., Campione J.C., (1993) Distributed expertise in the classroom, in G. Salomon (Ed.), Distributed cognitions: Psychological and Educational Considerations Cambridge, MA: Cambridge University Press, Brown M.K. and Barros L. Archaeotype: Interpersonal Networking in a Collaborative Multimedia Environment, 9th Annual ICTE Conference, Paris, France, 1992 Collingwood, R.G. (1946) The Idea of History, Oxford University Press Dimaraki E.V. & Black J.B. (1998) Reasoning from Artifacts: Historical Reconstruction in the Context of a Simulated Archaeological Excavation, AERA Annual Meeting, April 1998, San Diego Hodder I. (1986 )Reading the Past. Current Approaches to Interpretation in Archaeology, Cambridge University Press Kuhn D. (1989) Children and Adults as Intuitive Scientists, Psychological Review 96(4), Kuhn D. (1992) Thinking as Argument, Harvard Educational Review, 62(2), pp Kuhn D., Amsel E., & O Loughlin M. (1988) The Development of Scientific Thinking Skills, 1988, Academic Press Kuhn D., Schauble L. & Garcia-Mila M., (1992) Cross-Domain Development of Scientific Reasoning, in Cognition and Instruction, 9(4), pp

11 428 Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση Kuhn D. Weinstock M, Flaton R. (1994) Historical Reasoning as Theory-Evidence Coordination, in M. Carretero and J.F. Voss (Eds.) Cognitive and Instructional Processes in History and the Social Sciences, Leinhardt G. (1993) Weaving instructional explanations in history, British Journal of Educational Psychology 63, Leinhardt G. Stainton C., Virji S.M., Odoroff E. (1994) Learning to Reason in History: Mindlessness to Mindfulness, in M. Carretero and J.F. Voss (Eds.) Cognitive and Instructional Processes in History and the Social Sciences, pp Pennington N. & Hastie R. (1993) Reasoning in explanation-based decision making, Cognition Pontecorvo C. & Girardet H. (1993) Arguing and Reasoning in Understanding Historical Topics, Cognition and Instruction 11(3&4), Scardamalia M & Bereiter C. (1991) Higher Levels of Agency for Children in Knowledge Building: A Challenge for the Design of New Knowledge Media, The Journal of the Learning Sciences 1(1) Shute V.J., Glaser R.& Raghavan K. (1989), Inference and Discovery in an Exploratory Laboratory in Ackerman P.L., Sternberg R. J & Glaser R. (Eds.) Learning and Individual Differences: Advances in Theory and Research, Freeman & Co, Toulmin S. (1969) The Uses of Argument, Cambridge, England, Cambridge University Press Wineburg S.S. (1991) Historical Problem Solving: A Study of the Cognitive Processes Used in the Evaluation of Documentary and Pictorial Evidence. Journal of Educational Psychology 83 (1), Ειδικές Αναφορές Ευχαριστώ τους µαθητές της 6 ης τάξης του Dalton School για την πρόθυµη συµµετοχή τους στην έρευνα, τους Mary K. Brown και Neil Goldberg στο Dalton School για τη συνεργασία τους κατά τη διεξαγωγή της έρευνας και για την γενναιοδωρία µε την οποία µοιράστηκαν µαζί µου τη γνώση και την πείρα τους γύρω από το Archaeotype, τους Neil Goldberg και Leslie Kaufman για τη συνδροµή τους στην τυπολογική ανάλυση. Ευχαριστώ επίσης τους τρεις ανώνυµους κριτές του συνεδρίου για χρήσιµα σχόλιά τους και την Εύη Τρούκη για τη βοήθειά της στη διόρθωση του τελικού κειµένου. Η µελέτη που παρουσιάζεται εδώ είναι µέρος διδακτορικής έρευνας στο Teachers College του Πανεπιστηµίου Columbia υπό την εποπτεία του John B. Black. Η χρηµατοδότηση για την έρευνα προήλθε από την υποτροφία Ben D. Wood Fellowship. Η έρευνα αυτή έγινε δυνατή χάρη στην πρωτοβουλία του Robbie McClintock να εγκαθιδρύσει την ερευνητική σύνδεση του Teachers College µε το Dalton Technology Plan. 1 To Dalton School βρίσκεται στη Νέα Υόρκη. Η οργάνωση των σχολικών βαθµίδων στο Dalton School έχει ως εξής: First Program: Νηπιαγωγείο ως 3 η τάξη, Middle School: 4 η ως 8 η τάξη, High school: 9 η ως 12 η τάξη. Οι µαθητές της 6 ης τάξης είναι ετών. Είναι η πρώτη χρονιά που υπάρχουν δάσκαλοι ειδικότητας κατά αντικείµενο, όπως στο Ελληνικό Γυµνάσιο. Η οργάνωση αυτή δεν είναι τυπική στα σχολεία των ΗΠΑ. 2 Τόσο ο σχεδιασµός του λογισµικού όσο και η διδακτική προσέγγιση που το συνοδεύει θα µπορούσαν να αποτελέσουν από µόνα τους ένα ξεχωριστό άρθρο. Η περιγραφή τους γίνεται εδώ συνοπτικά για να βοηθήσουν τον αναγνώστη να παρακολουθήσει την εµπειρική έρευνα που είναι το κύριο αντικείµενο του άρθρου. 3 To λογισµικό του Archaeotype και το εκπαιδευτικό υλικό που το συνοδεύει είναι εσωτερική πειραµατική παραγωγή του Dalton School. Το Archaeotype σχεδιάστηκε το και χρησιµοποιείται από το 1991 σε κανονικές συνθήκες τάξης. Η συµµετοχή µου στην παιδαγωγική ερευνητική τεκµηρίωση του Archaeotype µέρος της οποίας περιγράφεται σε αυτό το άρθρο-- άρχισε το 1995 όταν ήταν ήδη µια «ώριµη» παιδαγωγικά και τεχνικά εφαρµογή. 4 βλ. υποσηµειώσεις 1και 3 5 βλ. ενότητα Η επιλογή των υποθέσεων και των τεκµηρίων ως µονάδων για την µεταγραφή του επιχειρήµατος προήλθε από το θεωρητικό πλαίσιο στο οποίο κινήθηκα. Οι εγγενείς επιστηµολογικές παραδοχές αυτής της διάκρισης και οι συνακόλουθοι περιορισµοί της ανάλυσης που στηρίζεται σε αυτούς είναι ένα ενδιαφέρον µεθοδολογικό θέµα, που όµως δεν µπορεί να αναπτυχθεί στα πλαίσια αυτού του άρθρου (cf. Toulmin 1969)

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

"Ερευνώ και Ανακαλύπτω" την ΗλεκτροΜαγνητική Επαγωγή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Από τον Ηλεκτρισμό στο Μαγνητισμό, από το Μαγνητισμό στον Ηλεκτρισμό

Ερευνώ και Ανακαλύπτω την ΗλεκτροΜαγνητική Επαγωγή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Από τον Ηλεκτρισμό στο Μαγνητισμό, από το Μαγνητισμό στον Ηλεκτρισμό ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α ΣΥΜΠΟΣΙΟ / ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Πρωτοβάθμια Εκπ-Παίδευση στις-με τις Φυσικές επιστήμες - H Βέλτιστη

Διαβάστε περισσότερα

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Α. Βρακόπουλος 1, Θ.Καρτσιώτης 2 1 Καθηγητής Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Vraa8@sch.gr 2 Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Επιχειρηµατολογίας µε τη Χρήση του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Ανάπτυξη Επιχειρηµατολογίας µε τη Χρήση του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗΣ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Ανάπτυξη Επιχειρηµατολογίας µε τη Χρήση του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Γιαννάκης Βασιλειάδης Εκπαιδευτικός Υποψήφιος ιδάκτορας Ανάπτυξη Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Φοιτητής: Σκαρπέντζος Γεώργιος Καθηγήτρια: Κολέζα Ευγενία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Βασικές θεωρίες σχεδιασμού της διδασκαλίας Δραστηριότητες και κατανόηση εννοιών

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη 33 Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των ΤΠΕ στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Δ τάξης Δημοτικού: Μαθαίνω για τα σημαντικά έργα που υπάρχουν στην Ελλάδα μέσα από το google earth Καρτσιώτου Θωμαϊς

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Ε. Κολέζα, Γ. Βρέταρος, θ. Δρίγκας, Κ. Σκορδούλης Εισαγωγή Ο εκπαιδευτικός κατά τη διάρκεια της σχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ)

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ) Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί Α) Στην ιστορία. Α) Β) Γ) ) Απλή Β) Στη µελέτη περιβάλλοντος. Γ) Στις φυσικές επιστήµες. ) Σε όλα τα παραπάνω. Είστε

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα ιερεύνησης: Ο καιρός

Θέµα ιερεύνησης: Ο καιρός Θέµα ιερεύνησης: Ο καιρός Αντικείµενο της συγκεκριµένης δραστηριότητας είναι η µεθοδική παρατήρηση των καιρικών συνθηκών για ένα σχετικά µεγάλο χρονικό διάστηµα, η καταγραφή και οργάνωση των παρατηρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αναλύοντας κείμενα και εικόνες για την έννοια της περιοδικότητας στα σχολικά βιβλία

Αναλύοντας κείμενα και εικόνες για την έννοια της περιοδικότητας στα σχολικά βιβλία Αναλύοντας κείμενα και εικόνες για την έννοια της περιοδικότητας στα σχολικά βιβλία Βασιλική Σπηλιωτοπούλου Παιδαγωγικό Τμήμα ΑΣΠΑΙΤΕ Μεταδιδάκτωρ ερευνήτρια: Χρυσαυγή Τριανταφύλλου Οι άνθρωποι από πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση

Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Πανελλήνιο συνέδριο με θέμα: Βιολογικές και Φυσικές Επιστήμες στην Εκπαίδευση Αθήνα, 11-13/04/2008 Κώστας Καμπουράκης Εκπαιδευτήρια Γείτονα,

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα ιερεύνησης: το πάρτι

Θέµα ιερεύνησης: το πάρτι Θέµα ιερεύνησης: το πάρτι Στην διερεύνηση αυτή οι µαθητές στοχεύουν στην οργάνωση ενός πάρτι. Εκτιµώντας ότι η επιτυχία της εκδήλωσης εξαρτάται από τις ιδιαίτερες προτιµήσεις των προσκεκληµένων καλούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Ανδρέας Κυθραιώτης- Πέτρος Πασιαρδής Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Συνέδριο Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η παρούσα έρευνα έχει σκοπό τη συλλογή εμπειρικών δεδομένων σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική Ψυχολογία / Γνωσιακή Επιστήµη Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική

Διαβάστε περισσότερα

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes).

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes). ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ ΚΕΦAΛΑΙΟ 3 Ερωτήσεις: εργαλείο, μέθοδος ή στρατηγική; Το να ζει κανείς σημαίνει να συμμετέχει σε διάλογο: να κάνει ερωτήσεις, να λαμβάνει υπόψη του σοβαρά αυτά που γίνονται γύρω του, να απαντά, να συμφωνεί...

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

PATHWAY. D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching. A short review for the Greek teachers. Author: Christos Ragiadakos

PATHWAY. D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching. A short review for the Greek teachers. Author: Christos Ragiadakos PATHWAY D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching A short review for the Greek teachers Author: Christos Ragiadakos [It will be distributed to the Greek teachers during the Training

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας A. Montgomery Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Καρολίνα Δουλουγέρη, ΜSc Υποψ. Διαδάκτωρ Σήμερα Αναζήτηση βιβλιογραφίας Επιλογή μεθοδολογίας Ερευνητικός σχεδιασμός Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον)

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ με τη βοήθεια του λογισμικού Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) Φυσική Β Λυκείου Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Νοέμβριος 2013 0 ΤΙΤΛΟΣ ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία της επινόησης στην εκπαίδευση

Η σημασία της επινόησης στην εκπαίδευση Η σημασία της επινόησης στην εκπαίδευση Κ. Π. Κωνσταντίνου Πανεπιστήμιο Κύπρου 27 Οκτωβρίου 2012 Ημερίδα: Σχεδιασμός και Ανάπτυξη Συναρμολογούμενων Μοντέλων για τη Διδασκαλία των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σεμιναρίων Mεταπτυχιακών Φοιτητών

Πρόγραμμα Σεμιναρίων Mεταπτυχιακών Φοιτητών Πρόγραμμα Σεμιναρίων Mεταπτυχιακών Φοιτητών Το κάθε μεταπτυχιακό πρόγραμμα έχει 3 επίπεδα που αφορούν σεμινάρια (Ι, ΙΙ, ΙΙΙ). Θα πρέπει με το τέλος των σπουδών σας η αναλυτική σας βαθμολογία να αναγράφει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ Σκοπός του έργου Σκοπός του έργου είναι: 1. η δημιουργία μιας on line εφαρμογής διαχείρισης ενός επιστημονικού λεξικού κοινωνικών όρων 2. η παραγωγή ενός ικανοποιητικού

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία Νέο Πρόγραμμα iuσπcdcddccscsdcscsουδών Νηπιαγωγείου Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη: 8-11-2013 Αριθµ. Πρωτ.: 1492 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ & Β/ΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση Διαδραστικού Πίνακα στη. Συναρτήσεων - Γραφικών παραστάσεων

Αξιοποίηση Διαδραστικού Πίνακα στη. Συναρτήσεων - Γραφικών παραστάσεων 2ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ - ΠΑΤΡΑ 28-30/4/2011 1283 Αξιοποίηση Διαδραστικού πίνακα στη διδασκαλία Συναρτήσεων - Γραφικών παραστάσεων Σ. Παπαδημητρίου Διεύθυνση Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης, ΥΠΔΒΜΘ, sofipapadi@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αξονική συµµετρία» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Σχεδιασμός εκπαιδευτικών δράσεων για μουσεία

Τίτλος Μαθήματος: Σχεδιασμός εκπαιδευτικών δράσεων για μουσεία Τίτλος Μαθήματος: Σχεδιασμός εκπαιδευτικών δράσεων για μουσεία Κωδικός Μαθήματος: ΚΤ1390 Διδάσκων: Νίκη Νικονάνου, niknik@uth.gr Είδος Μαθήματος: Επιλογής Εξάμηνο: 5ο Μονάδες ECTS: 5 Περιγραφή του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Χαράλαµπος Βρασίδας ρ. Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου

ρ. Χαράλαµπος Βρασίδας ρ. Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου Αξιολόγηση Προγραµµάτων Επιµόρφωσης Εκπαιδευτικών ρ. Χαράλαµπος Βρασίδας ρ. Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τοµέας Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας Κυπριακή ηµοκρατία Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής Η Πληροφορική ως αντικείμενο και ως εργαλείο μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας. Δρ. Ιωάννης Γκιόσος

Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας. Δρ. Ιωάννης Γκιόσος Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας Δρ. Ιωάννης Γκιόσος Γιατί κάνουμε ανασκόπηση στη βιβλιογραφία; 1. Γιαναπροσδιορίσουμεκενάστηνέρευνατου γνωστικού μας αντικειμένου 2. Για να εντοπίσουμε νέες τάσεις στην έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα»

Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα» Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα» Φύλλο δασκάλου 1.1 Ένταξη δραστηριότητας στο πρόγραμμα σπουδών Τάξη: Ε και ΣΤ Δημοτικού. Γνωστικά αντικείμενα:

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Ηµεροµηνία ιδακτική Ώρα Τάξη/Τµήµα Αριθµός Μαθητών

Σχολείο Ηµεροµηνία ιδακτική Ώρα Τάξη/Τµήµα Αριθµός Μαθητών 2.2. Φόρµα Μαθήµατος 2 ης Τηλεδιάσκεψης Το νερό νεράκι Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος και της Κύπρου ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΛΗΡΟΥ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΡΥΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Tο φαινόμενο της ανάγνωσης προσεγγίζεται ως ολική διαδικασία, δηλαδή ως λεξιλόγιο, ως προφορική έκφραση και ως κατανόηση. ημήτρης Γουλής Πρώτη Πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Ηµερίδα: Γεωπληροφορική και Εκπαίδευση Η Ελληνική Πραγµατικότητα Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο ευτέρα και Τρίτη, 21-22 Maΐου 2007. Γεώργιος Ν.

Ηµερίδα: Γεωπληροφορική και Εκπαίδευση Η Ελληνική Πραγµατικότητα Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο ευτέρα και Τρίτη, 21-22 Maΐου 2007. Γεώργιος Ν. Ηµερίδα: Γεωπληροφορική και Εκπαίδευση Η Ελληνική Πραγµατικότητα Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο ευτέρα και Τρίτη, 21-22 Maΐου 2007 Γεώργιος Ν. Φώτης Geoinformatics Geoinformatics is a science which develops and

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ Κριτήρια αξιολόγησης θέµατος ελεύθερης ανάπτυξης & Οδηγίες Βαθµολόγησης Κλάδος ΠΕ60-70 Εισαγωγή Στη διεθνή ερευνητική πρακτική χρησιµοποιούνται, συνήθως, δύο µέθοδοι αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Διαθεματικότητα -Ιδανικό της ολιστικής γνώσης -Διασυνδέσεις με νόημα μεταξύ γνωστικών περιοχών -Μελέτη σύνθετων ερωτημάτων

Διαβάστε περισσότερα

EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία

EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία Απόψεις EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία Χαράλαμπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy Γιατίοιορισμοίενόςκλάδουείναισημαντικοί; Πώς θα ορίζατε τον όρο «Τεχνολογία»; Πώς θα ορίζατε τον όρο «Εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε Ειδικοί σκοποί ΑΠΣ Κατανόηση: φυσικού κόσμου νόμων που τον διέπουν φυσικών φαινομένων διαδικασιών που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση)

Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση) 18 Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση) Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ο John Turner και οι συνεργάτες του (Turner, 1985, Turner et al. 1987), θεωρητικοί και ερευνητές

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις και Βασικές Έννοιες των Φυσικών Επιστηµών. Εισαγωγή

Βάσεις και Βασικές Έννοιες των Φυσικών Επιστηµών. Εισαγωγή Βάσεις και Βασικές Έννοιες των Φυσικών Επιστηµών Εισαγωγή Δοµή Μαθήµατος Εισαγωγή Τι είναι Φ.Ε. ερωτήµατα για τον κόσµο (ιδεοθύελλα) Εµπειρίες µε Φ.Ε. Ζωγράφισε ένα επιστήµονα Γιατί είναι σηµαντική η διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ (ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΗ) ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΑΙΝΙΩΝ

ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ (ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΗ) ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΑΙΝΙΩΝ ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ (ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΗ) ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΑΙΝΙΩΝ (REFLECTION BY USING MOVIES) Σκοπός Ο σκοπός αυτού του αναστοχαστικού εργαλείου είναι να υποκινήσει τον αναστοχασμό στον τρόπο που

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Τι είναι μάθηση; Συμπεριφορισμός: Aλλαγή συμπεριφοράς Γνωστική ψυχολογία: Aλλαγή νοητικών δομών Κοινωνικοπολιτισμικές προσεγγίσεις:

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Το µοντέλο επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πρόγραµµα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισµός»

Το µοντέλο επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πρόγραµµα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισµός» Το µοντέλο επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πρόγραµµα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισµός» εισήγηση του Μένη Θεοδωρίδη που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο του Πανελληνίου Συνεδρίου

Διαβάστε περισσότερα

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης 5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης Μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για τις πιο αποτελεσματικές στρατηγικές και τεχνικές μάθησης για τους μαθητές όλων των ηλικιών ανοίγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ σ. 2 Α. ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ Ε ΟΜΕΝΩΝ 2

ΕΙΣΑΓΩΓΗ σ. 2 Α. ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ Ε ΟΜΕΝΩΝ 2 1 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ σ. 2 Α. ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ Ε ΟΜΕΝΩΝ 2 Β. ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑ 1. Γενικά Έννοιες.. 2 2. Πρακτικός Οδηγός Ανάλυσης εδοµένων.. 4 α. Οδηγός Λύσεων στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη»

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» Κεφάλαιο: Μινωϊκός πολιτισµός (Ιστορία Γ ηµοτικού) Ενότητες: Το ανάκτορο της Κνωσού Καθηµερινή ζωή των Μινωϊτών Η τέχνη των Μινωϊτών 2. Εµπλεκόµενες

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική αντίληψη. Μετά?..

Οπτική αντίληψη. Μετά?.. Οπτική αντίληψη Πρωτογενής ερεθισµός (φυσικό φαινόµενο) Μεταφορά µηνύµατος στον εγκέφαλο (ψυχολογική αντίδραση) Μετατροπή ερεθίσµατος σε έννοια Μετά?.. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι χρειαζόµαστε µίνιµουµ 30 περιπτώσεις για να προβούµε σε κάποιας µορφής ανάλυσης των δεδοµένων.

Ορισµένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι χρειαζόµαστε µίνιµουµ 30 περιπτώσεις για να προβούµε σε κάποιας µορφής ανάλυσης των δεδοµένων. ειγµατοληψία Καθώς δεν είναι εφικτό να παίρνουµε δεδοµένα από ολόκληρο τον πληθυσµό που µας ενδιαφέρει, διαλέγουµε µια µικρότερη οµάδα που θεωρούµε ότι είναι αντιπροσωπευτική ολόκληρου του πληθυσµού. Τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. Προσεγγίσεις στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του σχολείου

ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. Προσεγγίσεις στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του σχολείου Α Ρ Ι Σ Τ Ο Τ Ε Λ Ε Ι Ο Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Θ Ε Σ Σ Α Λ Ο Ν Ι Κ Η Σ Η Πράξη "Εκπαίδευση Αλλοδαπών & Παλιννοστούντων Μαθητών" υλοποιείται μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος "Εκπαίδευση και Διά Βίου

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ 1. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ 1.1. Τίτλος: Ανάβοντας ένα λαμπάκι 1.2. Θεματική περιοχή: Ηλεκτρισμός 1.3. Σκοπός & Στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος Β /Στατιστική. Μέρος Β. Στατιστική. Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua.

Μέρος Β /Στατιστική. Μέρος Β. Στατιστική. Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua. Μέρος Β /Στατιστική Μέρος Β Στατιστική Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua.gr/gpapadopoulos) Από τις Πιθανότητες στη Στατιστική Στα προηγούμενα, στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αγωγοί και µονωτές» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Δομή της παρουσίασης Δυσκολίες μαθητών γύρω από την έννοια της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Υπεύθυνη Συντονισµού Διδακτικού Μαθησιακού Αντικειµένου της Γεωγραφίας: Αικατερίνη Κλωνάρη, Επίκουρη Καθηγήτρια, Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστήµιο Αιγαίου ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Τσάνταλη Καλλιόπη, calliopetsantali@yahoo.gr Νικολιδάκης Συμεών, simosnikoli@yahoo.gr o oo Εισαγωγή Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια προσέγγιση της διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α , α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194 ΠΕΡΙΛΗΨΗ α α α α µα α 04. α α α α α α α α α α «α µα µα» µ µ α µα α α α α µ α α µ «α α µα» α µα α α µ α µ α α α α α

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Μαθηματικά A Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η γη από το διάστηµα» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα