418 Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "418 Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση"

Transcript

1 418 Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση Η εικονική αρχαιολογική ανασκαφή µε χρήση Η/Υ ως µαθησιακό περιβάλλον για διερεύνηση στην Ιστορία: µελέτη του λόγου των µαθητών και της διδακτικής οργάνωσης του διαλόγου µέσα στην τάξη Ευαγγελία Β. ηµαράκη Πανεπιστήµιο Αθηνών, Τµήµα ΦΠΨ Τοµέας Παιδαγωγικής Περίληψη Η παρούσα µελέτη αφορά τη χρήση ενός υπολογιστικού περιβάλλοντος για την καλλιέργεια εµπειρικής επιστηµονικής σκέψης στους µαθητές στο µάθηµα της Αρχαίας Ιστορίας. Αντικείµενο της έρευνας είναι το πρόγραµµα Archaeotype που χρησιµοποιείται για τη διδασκαλία Αρχαίας Ιστορίας µε µαθητές 6 ης τάξης. Το Archaeotype αποτελείται από δύο εικονικές αρχαιολογικές ανασκαφές, που τοποθετούνται η µία στην Ασσυρία και η άλλη στην Ελλάδα. Παρουσιάζω µια µελέτη περίπτωσης των επιχειρηµάτων που αναπτύσσει µια δυάδα µαθητριών µε βάση τα «ανασκαφικά ευρήµατα». Η µελέτη στηρίζεται σε 11 διαλόγους της δυάδας, που τοποθετούνται και αναλύονται µέσα σε µια ευρύτερη χρονική ακολουθία από συζητήσεις που διεξάγει η δασκάλα στην τάξη. Η ανάλυση τεκµηριώνει µια κεντρική διάκριση, που διαφοροποιεί τις δύο ανασκαφές, ως προς τη κοινωνικο-γνωστική υφή των διαλόγων στη δυάδα. Η διάκριση αυτή περιγράφεται µε τους όρους ανασυνθετικό πλαίσιο (όπου η έµφαση είναι στη δηµιουργία µιας συνεκτικής υποθετικής αναπαράστασης του παρελθόντος από τα ανασκαφικά ευρήµατα) και αποδεικτικό πλαίσιο (όπου η έµφαση είναι στον έλεγχο τέτοιων υποθετικών αναπαραστάσεων του παρελθόντος χρησιµοποιώντας τα ανασκαφικά ευρήµατα ως αποδεικτικά στοιχεία). Η ανάλυση των συζητήσεων στην τάξη, δείχνει ότι η δασκάλα, καθώς διεύθυνε τη συζήτηση, διαµόρφωνε διαφορετικές απαιτήσεις γνωστικής επεξεργασίας των ευρηµάτων σε κάθε ανασκαφή, κατά τρόπο που παρουσιάζει αντιστοιχίες µε την παραπάνω βασική διάκριση που παρατηρήθηκε στους διαλόγους της δυάδας. ιαφορές στο σχεδιασµό των δύο ανασκαφών µπορούν επίσης να συνδεθούν µε τα παραπάνω χαρακτηριστικά των διαλόγων. Έτσι, η µελέτη περίπτωσης ως ερευνητική µέθοδος διαφωτίζει διαστάσεις που µπορούν να βελτιώσουν το σχεδιασµό τόσο της διδασκαλίας όσο και του εκπαιδευτικού λογισµικού για την υποστήριξη διερευνητικής µάθησης στην Ιστορία. Λέξεις Κλειδιά: διερευνητική µάθηση, ιστορική σκέψη, καλλιέργεια επιστηµονικής σκέψης, επιχειρηµατολογία, µελέτη περίπτωσης Abstract This paper investigates the use of computer-based archeological excavations in the classroom to foster evidence-based reasoning in the course of learning Αncient Ηistory. The object of my research is the computer-supported Archaeotype curriculum, used in the study of Ancient History in the 6 th grade. Archaeotype revolves around two software-based archeological excavations: an Assyrian and a Greek site. I present a case study of the evidence-based reasoning of a group of two students over 11 discussions during both excavations. I augment the case study placing the dyad discussions within a sequence of teacher-led classroom discussions. I document a contrast between the two excavations in the dominant mode of student dyad discussions, that Ι describe in terms reconstruction (using evidence to synthesize a coherent picture of the past) vs. argumentation (using evidence to evaluate the goodness of such reconstructions). I illustrate that in classroom discussions the teacher shapes the reasoning demands of the task in the two excavations differently and in ways parallel to the contrast identified in the dyad dialogs. Ιn discussing these patterns of conversation I link them to subtle differences in the design of the computerized task environment between the two excavations. Thus, this type of case study has merit for the refinement of both educational software and classroom teaching that supports inquiry-based learning. Keywords: inquiry-based learning, historical reasoning, evidence-based reasoning, argumentation, case study 1. Εισαγωγή Η ερευνητική εκπαιδευτική κοινότητα εδώ και αρκετά χρόνια έχει προσανατολίσει τις προσπάθειες της στην δυνατότητα των Nέων Tεχνολογιών να µεταφέρουν στη σχολική τάξη

2 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή 419 δραστηριότητες και εµπειρίες που εισάγουν τους µαθητές σε ουσιαστικές διαδικασίες έρευνας, σκέψης και οικοδόµησης της γνώσης (Bell, Davis & Linn 1995, Brown, Ash, Rutherford, Nakagawa, Gordon & Campione 1993, Scardamalia & Bereiter 1991, Shute, Glaser and Raghavan 1989). Η σχετική έρευνα εστιάζει στη µάθηση και τη σκέψη των µαθητών µέσα σε υπολογιστικά περιβάλλοντα µάθησης πλούσια σε πρωτογενή δεδοµένα και ευκαιρίες για πειραµατισµό. Η αντίληψη ότι το µάθηµα µπορεί να έχει τη µορφή εµπειρικής διερεύνησης είναι κυρίως διαδεδοµένη στα αντικείµενα των θετικών επιστηµών. Είναι λιγότερο προφανές ότι η γνώση του παρελθόντος µπορεί να αποτελέσει αντικείµενο εµπειρικής διερεύνησης στο σχολείο. Για παράδειγµα, πρότυπο της γνωστικής διαδικασίας εξαγωγής συµπεράσµατος από εµπειρικά δεδοµένα είναι συνήθως το πείραµα και η ανάλυση ποσοτικών δεδοµένων. Προκειµένου όµως να αξιοποιήσουµε τις δυνατότητες της τεχνολογίας για διερευνητική µάθηση στα ανθρωπιστικά µαθήµατα πρέπει να κατανοήσουµε την εµπειρική διερεύνηση ως διαδικασία όχι πειραµατική αλλά ερµηνευτική. Σε αυτή την κατεύθυνση προσανατολίζεται η παρούσα έρευνα. Αντικείµενο της έρευνας είναι το πρόγραµµα Archaeotype (Black & McClintock 1996) που χρησιµοποιείται στη διδασκαλία Αρχαίας Ιστορίας της 6 ης τάξης, στο Dalton School Σύντοµη Περιγραφή του Λογισµικού και της ιδακτικής ιαδικασίας 2 Το Archaeotype περιγράφεται από τους σχεδιαστές του 3 ως δικτυακή πολυµεσική εφαρµογή (networked interactive multimedia application). Αποτελείται από δύο εικονικές αρχαιολογικές ανασκαφές, που τοποθετούνται η µία στην Ασσυρία και η άλλη στην Ελλάδα. Κάθε ανασκαφή περιέχει τέσσερα περιβάλλοντα: (1) τον ανασκαφικό χώρο, (2) το εργαστήριο, για επεξεργασία και αρχειοθέτηση ανασκαφικών ευρηµάτων, (3) τις ερευνητικές βιβλιοθήκες µε συλλογές εικόνων και κειµένων, και (4) τη µουσειακή συλλογή, όπου τοποθετούνται τα ευρήµατα µετά την επεξεργασία. Η εφαρµογή έχει σχεδιαστεί ώστε να ενσωµατώνεται στην καθηµερινή διδακτική διαδικασία. ε χρησιµοποιείται σε εργαστήριο αλλά µέσα στην τάξη, σε τέσσερις υπολογιστές συνδεδεµένους στο τοπικό δίκτυο του σχολείου. Ο ανασκαφικός χώρος είναι χωρισµένος σε τέσσερις τοµείς (quads) ώστε οι µαθητές να δουλεύουν σε µικρές οµάδες. Κάθε οµάδα έχει το σταθµό εργασίας της, µε πρόσβαση µόνο στον ανασκαφικό χώρο του τοµέα που της έχει ανατεθεί και το αντίστοιχο εργαστήριο. Η µουσειακή συλλογή και οι ερευνητικές βιβλιοθήκες είναι περιβάλλοντα κοινής πρόσβασης. Το λογισµικό χρησιµοποιείται σε συνδυασµό µε άλλα µέσα, ηλεκτρονικά (π.χ. The Louvre Antiquities Collection) και παραδοσιακά (π.χ. χάρτες, βιβλία). Ο διδακτικός σκοπός του Archaeotype είναι διττός. Αφενός οι µαθητές να διαµορφώσουν για τον πολιτισµό που µελετούν µια πιο σύνθετη σε αποχρώσεις και ζωντανή σε λεπτοµέρειες εικόνα, από αυτή που θα αποκόµιζαν από το σχολικό βιβλίο. Αφετέρου να ασκηθούν στον τρόπο σκέψης που ακολουθούν οι ερευνητές για να συνθέσουν µια τεκµηριωµένη αναπαράσταση του παρελθόντος. Ο υπολογιστής αξιοποιείται όχι µόνο για την εισαγωγή στην τάξη πλούσιου πρωτογενούς υλικού, αλλά και για την οργάνωση της δοµής της δραστηριότητας µέσα από την οποία οι µαθητές θα προσεγγίσουν αυτό το υλικό: το λογισµικό δηµιουργεί ένα εικονικό περιβάλλον εργασίας και ο µαθητής αναλαµβάνει ένα ρόλο που κάνει τους στόχους και τις διαδικασίες της επιστηµονικής έρευνας απτά και κατανοητά («a role playing situation» Brown and Barros 1992). Οι µαθητές-«αρχαιολόγοι» καλούνται να ανασυνθέσουν την ιστορία του αρχαιολογικού χώρου, εντάσσοντάς τον στο ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο. Κάθε οµάδα ανασκάπτει ευρήµατα, τα χαρτογραφεί σε τετραγωνισµένο χαρτί, και τα µεταφέρει στο εργαστήριο όπου µετρά, παρατηρεί και αρχειοθετεί καταγράφοντας τις συνθήκες εύρεσης και τα υλικά χαρακτηριστικά τους. Με βάση τα περιγραφικά στοιχεία οι µαθητές αναπτύσσουν υποθέσεις για την ταυτότητα και τη χρήση των αντικειµένων και ανατρέχουν σε ηλεκτρονικές πηγές και βιβλία

3 420 Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση για πληροφορίες και συγκριτικά στοιχεία. Όταν έχουν αρκετά ευρήµατα, οι µαθητές αναπτύσσουν υποθέσεις: για τον αρχαιολογικό χώρο και τη σηµασία του, τις οποίες συζητούν περιοδικά µε όλη την τάξη, στα λεγόµενα «συµπόσια». Η δασκάλα διευθύνει τα «συµπόσια» και παρεµβαίνει ελέγχοντας τα επιχειρήµατα των µαθητών, επισηµαίνοντας στις παρουσιάσεις τους στοιχεία µε ιδιαίτερη ιστορική σηµασία ή θέτοντας νέα ερωτήµατα. Καθηµερινά, η δασκάλα δουλεύει µε κάθε οµάδα χωριστά ή µε µαθητές ατοµικά, παρέχοντας πληροφορίες και οδηγίες εξειδικευµένες κατά περίπτωση. Η µαθησιακή εµπειρία στο Archaeotype είναι οργανωµένη ως µια δραστηριότητα ανάπτυξης και αξιολόγησης υποθέσεων µε βάση εµπειρικά δεδοµένα. Οι µαθητές διατυπώνουν υποθέσεις και τις αναθεωρούν στο φως νέων τεκµηρίων και εναλλακτικών υποθέσεων, οδηγούµενοι σταδιακά στη σύνθεση µιας συνεκτικής ιστορικής εικόνας του παρελθόντος. Η µελέτη µου περιγράφει κοινωνικο-γνωστικές διαδικασίες που συνθέτουν αυτή τη µαθησιακή εµπειρία, όπως αυτές αποτυπώνονται στο λόγο των µαθητών και στην διδακτική οργάνωση του διαλόγου µέσα στην τάξη. 2. Θεωρητικό Πλαίσιο Σε όλα τα πεδία εµπειρικής έρευνας η πρόοδος της γνώσης µπορεί να περιγραφεί ως ανάπτυξη θεωριών µέσα από λογική επεξεργασία τεκµηρίων. Η εναρµόνιση υποθέσεων και εµπειρικών δεδοµένων (theory-evidence coordination) έχει προταθεί ως ενιαίος µηχανισµός οικοδόµησης της επιστηµονικής γνώσης και έχει αποτελέσει θεωρητικό πλαίσιο στη γνωστική έρευνα για την ανάπτυξη της ικανότητας επιστηµονικής σκέψης. (Kuhn, Amsel, & O Loughlin 1988, Kuhn., Schauble. & Garcia-Mila, 1992). Η σχετική έρευνα στηρίζεται στην παραδοχή ότι ο γνωστικός µηχανισµός εναρµόνισης υποθέσεων και εµπειρικών δεδοµένων είναι κοινός για όλα τα επιστηµονικά πεδία, ανεξάρτητα από τις µεθόδους και τα κριτήρια εγκυρότητας που εφαρµόζονται στο καθένα. Η ουσία της ικανότητας για επιστηµονική σκέψη βρίσκεται στο συνειδητό έλεγχο που ασκεί το άτοµο σε αυτό το γνωστικό µηχανισµό (Kuhn 1989). Μέρος αυτής της ικανότητας είναι, π.χ. η διατύπωση και ο έλεγχος πειστικών εναλλακτικών υποθέσεων. Η γενικότητα του σχήµατος αυτού το κάνει ιδιαίτερα ελκυστικό. Ωστόσο ενέχει και τον κίνδυνο να ορίσουµε την επιστηµονική σκέψη µονόπλευρα, υποβαθµίζοντας σηµαντικές επιµέρους διαφορές: τι είδους δεδοµένα είναι αποδεκτά ως τεκµήρια; τι είδους θεωρίες διατυπώνονται; τι είδους σχέσεις ανάµεσα στα δεδοµένα και στις θεωρίες συγκροτούν επαρκώς τεκµηριωµένη επιστηµονική γνώση; κλπ. Η γνωστική επεξεργασία ιστορικών πηγών για την ανασύνθεση µιας συγκεκριµένης ιστορικής στιγµής είναι πολύ διαφορετική από τον πειραµατικό χειρισµό µεταβλητών για την απόδειξη γενικών αιτιακών σχέσεων (Wineburg 1991). Αν ορίσουµε την ιστορική σκέψη ως µια διαδικασία που µε βάση τα εµπειρικά δεδοµένα «συγκρίνει διάφορες εναλλακτικές εκδοχές του παρελθόντος προσπαθώντας να υπολογίσει πιθανότητες» (Kuhn, Weinstock & Flaton 1994), της αφαιρούµε την ερµηνευτική της διάσταση (Shemilt 1987). Η ιστορική γνώση συγκροτείται µε την τεκµηριωµένη ανασύνθεση γεγονότων και καταστάσεων του παρελθόντος σε συγκεκριµένο χωρο-χρονικό πλαίσιο. Η εναρµόνιση της υπόθεσης µε τα εµπειρικά δεδοµένα δεν είναι µόνο αποδεικτική διαδικασία, αλλά και διαδικασία συσχέτισης και συνοχής (Collingwood,1946). Κεντρική στην επεξεργασία των εµπειρικών δεδοµένων είναι η δηµιουργία πειστικών νοηµατικών διασυνδέσεων. Ειδικά στην περίπτωση των υλικών ευρηµάτων η αλληλοσύνδεση τους αποτελεί συχνά προϋπόθεση για την απόδοση νοήµατος (Hodder 1986). Ένα ανασκαφικό εύρηµα από µόνο του µπορεί να είναι τελείως ακατανόητο χωρίς ένα πλαίσιο αναφοράς που συνθέτουν άλλα ευρήµατα. Η υποθετική ανασύνθεση είναι µια οργάνωση των ευρηµάτων που τους αποδίδει νοηµατική συνοχή. Αυτή η αλληλεξάρτηση ανάµεσα σε υποθέσεις και εµπειρικά δεδοµένα ενέχει τον κίνδυνο µιας άκριτης κυκλικής διαδικασίας, όπου το νόηµα που αποδίδουµε σε ορισµένα από τα τεκµήρια στα πλαίσια µιας υπόθεσης χρησιµοποιείται στη συνέχεια για να στηρίξει την

4 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή 421 υπόθεση (Binford 1983). Καθώς όµως η συνεκτική οργάνωση των τεκµηρίων είναι αναπόφευκτα συνάρτηση της ερµηνείας τους (Hodder 1986), η ικανότητα για συνειδητό έλεγχο της διαδικασίας εναρµόνισης υποθέσεων και εµπειρικών δεδοµένων που περιγράφει η Kuhn γίνεται περισσότερο σηµαντική και οι απαιτήσεις της πιο σύνθετες. Σε µια εναλλακτική διατύπωση, η Kuhn (1992) περιγράφει τη διαδικασία αυτή ως έναν εσωτερικό διάλογο επιχειρηµάτων (internalized dialogic argument). Αυτή η διατύπωση επιτρέπει την επέκταση του θεωρητικού σχήµατος που προτείνει σε διάφορους τοµείς του επιστητού εξετάζοντας κάθε φορά τις µορφές που µπορεί να πάρει ένα επιχείρηµα (cf. Toulmin 1969). Στην ανάλυση µου συνδυάζω τη θεωρητική διατύπωση της Kuhn, µε αυτή που ανέπτυξαν οι Pontecorvo και Girardet (1993) για την ανάλυση επιχειρηµατολογίας µαθητών στην ιστορία, όπου κάνουν τη διάκριση ανάµεσα στις ιδιαίτερες διαδικασίες ανάπτυξης του περιεχοµένου των επιχειρηµάτων που προσιδιάζουν σε κάθε γνωστικό αντικείµενο (epistemic operations) και στις γενικές λειτουργίες της επιχειρηµατολογίας (argumentative functions). 3. Μεθοδολογία 3.1 Συνθήκες Έρευνας: Το Σχολικό Περιβάλλον Η έρευνα έγινε σε γνωστό ιδιωτικό σχολείο της Νέας Υόρκης µε παράδοση στην προοδευτική παιδαγωγική προσέγγιση, όπου το Archaeotype χρησιµοποιείται στο µάθηµα της Ιστορίας στην 6 η τάξη 4. Κάθε τµήµα έχει µαθητές που δουλεύουν σε οµάδες των 3-4. Kάθε οµάδα δουλεύει στο δικό της υπολογιστή ανασκάπτοντας έναν τοµέα της ανασκαφής 5. Η δασκάλα της τάξης έχει επιστηµονική κατάρτιση στο γνωστικό αντικείµενο (Αρχαιολογία και Ιστορία της Τέχνης), µεγάλη διδακτική εµπειρία και ανήκει στην οµάδα που σχεδίασε το Archaeotype. Οι µαθητές επαναλαµβάνουν την ίδια διαδικασία σε δύο διαδοχικές ανασκαφές. Η πρώτη ανασκαφή (Ασσυρία) διαρκεί 12 εβδοµάδες. Η δεύτερη ανασκαφή (Ελλάδα) διαρκεί 10 εβδοµάδες Συλλογή εδοµένων Η συλλογή δεδοµένων είχε σκοπό να καταγράψει διαλόγους εστιασµένους στη διαδικασία ανάπτυξης και αξιολόγησης υποθέσεων σε πυκνά χρονικά διαστήµατα, σε όλη τη διάρκεια και των δύο ανασκαφών. Ως πηγές δεδοµένων χρησιµοποιώ βιντεοσκοπηµένους διαλόγους δύο ειδών: διαλόγους σε δυάδα και «συµπόσια», συζητήσεις που διεξάγει η δασκάλα µε όλη την τάξη. Η περίπτωση που αναλύεται αποτελείται από 11 διαλόγους µιας δυάδας µαθητριών. Η δυάδα διαµορφώθηκε ειδικά για τις ανάγκες της έρευνας. Τα µέλη της εργάζονταν σε διαφορετικούς τοµείς της ανασκαφής, δηλαδή προέρχονταν από διαφορετικές οµάδες µέσα στην τάξη. Στα πλαίσια της έρευνας είχαν τακτικές εβδοµαδιαίες συναντήσεις από την δεύτερη εβδοµάδα κάθε ανασκαφής για να συζητήσουν τα ευρήµατά και τις υποθέσεις τους. Οι συναντήσεις της δυάδας τοποθετούνται σε µια ενιαία χρονική ακολουθία µε συζητήσεις που διεξάγει η δασκάλα στην τάξη µε τον ίδιο σκοπό, τα «συµπόσια». Η ακολουθία αποτελείται από έξι διαλόγους δυάδας για την Ασσυριακή και πέντε για την Ελληνική ανασκαφή, και από τρία «συµπόσια» για κάθε ανασκαφή, ως εξής: ΑΣΣΥΡΙΑ δυάδα δυάδα συµπόσιο δυάδα δυάδα συµπόσιο δυάδα συµπόσιο δυάδα ΕΛΛΑ Α δυάδα δυάδα συµπόσιο δυάδα συµπόσιο δυάδα συµπόσιο δυάδα Πίνακας 1:. Η ακολουθία των καταγεγραµµένων διαλόγων

5 422 Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση 3.3. Ανάλυση δεδοµένων Η ανάλυση των δεδοµένων είναι ποιοτική και περιλαµβάνει τρία είδη: θεµατική-ερµηνευτική ανάλυση σε αφηγηµατική µορφή (narrative analysis), διαγραµµατική αναπαράσταση και τυπολογική αναπαράσταση. Θεµατική-ερµηνευτική ανάλυση έγινε σε όλους τους διαλόγους (δυάδες και συµπόσια) στο πλήρες αποµαγνητοφωνηµένο κείµενο, χρησιµοποιώντας ως µονάδα το διαλογικό επεισόδιο. Η ανάλυση έγινε µε τη χρήση υποµνηµατισµού και την ανάπτυξη θεµατικών κατηγοριών που συστηµατοποιήθηκαν σταδιακά µε τη διαδικασία των επάλληλων αναγνώσεων και σύγκρισης επεισοδίων. Στους διαλόγους των δυάδων η θεµατική-ερµηνευτική ανάλυση έχει σκοπό να καταγράψει τα είδη των επιχειρηµάτων διατηρώντας την ακεραιότητα του νοήµατος και της λειτουργίας τους στη ροή της διαλογικής αλληλεπίδρασης που χάνεται στις άλλες δύο πιο φορµαλιστικές αναλύσεις. Στα συµπόσια η ανάλυση εστιάζει κυρίως στο λόγο της δασκάλας και στον τρόπο µε τον οποίο ορίζει τις παραµέτρους της διερεύνησης καθώς διευθύνει τη συζήτηση. Για τους διαλόγους της δυάδας δηµιουργήθηκαν διαγραµµατικές και τυπολογικές αναπαραστάσεις µε σκοπό να διαφωτίσουν τη δοµή των επιχειρηµάτων που διατύπωσαν οι µαθητές. εδοµένου ότι τα επικοινωνιακά στοιχεία των διαλόγων δεν ενδιέφεραν σε αυτές τις αναλύσεις, το περιεχόµενο του διαλόγου µεταγράφηκε σε µονάδες υποθέσεων και τεκµηρίων. Έτσι το σύνολο των στοιχείων που αποτελούσαν τα επιχειρήµατα των µαθητών καταγράφηκε µε αυτή τη µορφή αποφεύγοντας τις επαναλήψεις: κάθε στοιχείο εµφανίζεται µόνο µια φορά, ενώ καταγράφεται η θέση ή οι θέσεις όπου συναντάται στο πλήρες κείµενο και το µέλος ή τα µέλη της δυάδας που χρησιµοποίησαν αυτό το στοιχείο στο λόγο τους. Επιπλέον εντοπίστηκαν φράσεις µεθοδολογικού περιεχοµένου που δεν ανήκαν στις δύο παραπάνω κατηγορίες. Αυτές καταγράφηκαν και εξετάστηκαν χωριστά. 6 Οι κατηγορίες της τυπολογίας αναπτύχθηκαν, χρησιµοποιώντας ως άξονες τη διάκριση ανάµεσα σε υποθέσεις και τεκµήρια (Kuhn ό.π.) και τη διάκριση ανάµεσα στη διαµόρφωση του περιεχοµένου των στοιχείων του επιχειρήµατος (epistemic dimension) και στη χρήση των στοιχείων στην επιχειρηµατολογία (argumentative dimension) (Pontecorvo and Girardet ό.π.). Κάθε υπόθεση ή τεκµήριο περιγράφεται τυπολογικά δύο φορές, ως προς το περιεχόµενό του και ως προς την χρήση του στην επιχειρηµατολογία. Για παράδειγµα η διαµόρφωση του περιεχοµένου των τεκµηρίων µπορεί να συνίσταται σε απλές αναφορές σε ευρήµατα αλλά επίσης σε επεξεργασία µέσω παρατήρησης, σύγκρισης, ταξινόµησης, χρονολόγησης κλπ. Τεκµήρια είναι επίσης οι παραλληλισµοί µε άλλους αρχαιολογικούς χώρους, οι γεωγραφικές αναφορές κ.ά. Η χρήση των τεκµηρίων στην επιχειρηµατολογία γίνεται για την υποστήριξη ή την αναίρεση υποθέσεων, την αντίκρουση αντεπιχειρηµάτων κ.ά. (βλ. Dimaraki & Black 1998). Οι κατηγορίες της τυπολογίας είναι περιγραφικές και χρησιµοποιούνται ευρετικά χωρίς να επιχειρείται η ποσοτικοποίησή τους. Η διαγραµµατική αναπαράσταση καταγράφει τις διασυνδέσεις που χάνονται στην τυπολογική αναπαράσταση ανάµεσα στα στοιχεία του επιχειρήµατος. Για παράδειγµα, στο διάγραµµα φαίνεται η πυκνότητα των διασυνδέσεων, η πολλαπλή χρήση των ίδιων τεκµηρίων σε διαφορετικά επιχειρήµατα, η σύγκλιση πολλών αποδεικτικών στοιχείων σε µία υπόθεση, η αλληλεξάρτηση υποθέσεων σε διαφορετικά επίπεδα. Επίσης στο διάγραµµα καταγράφεται µε τη χρήση χρωµατικού κώδικα (color coding) η διαπλοκή των επιχειρηµάτων που διατυπώνουν τα µέλη της δυάδας. Αντίθετα δεν αναπαριστώνται διακρίσεις στο περιεχόµενο, τις οποίες καταγράφει η τυπολογία. Τα τρία είδη ανάλυσης αποτελούν συµπληρωµατικές αναπαραστάσεις µε σκοπό τη σύνθεση µιας συνολικής ερµηνευτικής εικόνας των κοινωνικο-γνωστικών διαστάσεων που συγκροτούν τη διερευνητική διαδικασία στα πλαίσια του Archaeotype.

6 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή Ερευνητικά Ευρήµατα 4.1. Εναρµόνιση υποθέσεων και τεκµηρίων: ανασυνθετικό και αποδεικτικό πλαίσιο Όπως αναφέρθηκε παραπάνω η διαδικασία εναρµόνισης υποθέσεων και τεκµηρίων στο Archaeotype είναι ιδιαίτερα σύνθετη γιατί απαιτεί συγχρόνως (1) την ανάπτυξη µιας υποθετικής ανασύνθεσης του παρελθόντος που να δίνει νόηµα και συνοχή σε πολλά, ετερόκλητα και συχνά ανοίκεια και ακατανόητα ευρήµατα, και (2) τον έλεγχο αυτής της υποθετικής ανασύνθεσης χρησιµοποιώντας ως αποδεικτικά στοιχεία αυτά τα ίδια ευρήµατα. Στην πράξη το βάρος της επιχειρηµατολογίας πέφτει άλλοτε στην ανασύνθεση και άλλοτε στον έλεγχο των υποθέσεων. Η διάκριση αυτή περιγράφεται µε τους όρους ανασυνθετικό πλαίσιο και αποδεικτικό πλαίσιο. Οι διάλογοι της δυάδας στην πρώτη ανασκαφή (Ασσυρία) κινούνται σε ανασυνθετικό πλαίσιο. Οι διάλογοι στη δεύτερη ανασκαφή (Ελλάδα) κινούνται σε αποδεικτικό πλαίσιο. Η διάκριση αυτή φαίνεται ανάγλυφα στον τρόπο µε τον οποίο οι µαθήτριες ερµηνεύουν την οδηγία «αν µπορούν να τα ταιριάξουν όλα µεταξύ τους». Στο πρώτο απόσπασµα απαντούν σε ανασυνθετικό πλαίσιο: Ε: Αν ο τοµέας 1 είναι το σπίτι των φρουρών, τότε Ρ: Ο τοµέας 2 είναι εκεί που φύλαγαν τα όπλα Ε: Ναι, και συνήθως αυτό είναι δίπλα στο παλάτι ( υάδα Ασσυρία #4) Βλέπουµε την από κοινού προσπάθεια δηµιουργίας συνοχής από µια σειρά επί µέρους υποθέσεις. Αντίθετα, στο επόµενο απόσπασµα απαντούν σε αποδεικτικό πλαίσιο: Ρ: Ε καλά, αν είναι η αγορά τότε ο βωµός δεν ταιριάζει πολύ καλά Ε: εν ταιριάζει καθόλου. Και δε θα πουλούσαν κολώνες στην αγορά. Ρ: Αν είναι αποθήκη µε µπάζα δεν ταιριάζουν τα χρήµατα. Αν είναι ναός τότε Ε: Τότε ταιριάζουν όλα. Αλλά είναι παράξενο. ( υάδα Ελλάδα #4) Βλέπουµε την εξέταση εναλλακτικών εκδοχών σε αναζήτηση αυτής που υποστηρίζεται από τα αποδεικτικά στοιχεία. Στη συνέχεια θα εξετάσουµε τα χαρακτηριστικά των διαλογικών επιχειρηµάτων στο διαφορετικό πλαίσιο που χαρακτηρίζει κάθε ανασκαφή Χαρακτηριστικά διαλογικών επιχειρηµάτων σε ανασυνθετικό πλαίσιο Οι διάλογοι της δυάδας για την Ασσυριακή ανασκαφή κινούνται σε ανασυνθετικό πλαίσιο. Η δοµή της συζήτησης χαρακτηρίζεται από διαδοχικά επιχειρήµατα ανεξάρτητα µεταξύ τους (blocked arguments) αλλά συχνά µε παράλληλη δοµή: Ρ: Βρήκαµε πολλά ανάγλυφα µε ταύρους ή αγελάδες ή κάτι τέτοιο και µερικά µοιάζουν να ανήκουν σε πύλη εισόδου. Σαν αυτά δίπλα στο birdman (σηµ. έκθεµα που έχουν επισκεφτεί στο Μουσείο), που ήταν δύο, ένα λιοντάρι και κάτι άλλο. Ε: εν ξέρουµε σίγουρα, όµως νοµίζω ότι πρέπει να είναι πλούσιο µέρος γιατί έχει πολλές τοιχογραφίες, και χρυσά και ελεφαντόδοντο και έχει και... και έχει και γυάλινα [inaudible] ( υάδα Ασσυρία #1) Τα ευρήµατα από τους διαφορετικούς τοµείς σπάνια είναι αντικείµενο κοινής συζήτησης. Όταν αυτό συµβαίνει, η συνεξέταση παίρνει µορφή υποβολής διερευνητικών ερωτηµάτων: Ρ: Βρήκατε κάποιο χτίσµα, κάποιο µέρος, τη βάση κάποιας οικοδοµής [inaudible] ( υάδα Ασσυρία #1) Ή τη µορφή υποθέσεων που βοηθούν το συνοµιλητή να ερµηνεύσει κάποιο εύρηµα: Ρ: Αυτό (σηµ. άγαλµα µεγάλου ζώου) είναι ίδιο µε εκείνο αλλά κοιτάζει προς την αντίθετη µεριά Ε: Ίσως ήταν δύο κοµµάτια µαζί, τα δύο µεγάλα [λιοντάρια] Ρ: Ναι, αναρωτιέµαι σε ποιο σηµείο τα βρήκαµε ( υάδα Ασσυρία #1) Έτσι η συζήτηση έχει χαρακτήρα από κοινού επίλυσης προβλήµατος.

7 424 Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση Τα επιχειρήµατα που διατυπώνονται έχουν συνήθως τη µορφή σύγκλισης τεκµηρίων προς µια υπόθεση. Όταν υπάρχουν περισσότερες από µία υποθετικές εκδοχές, αναφέρονται χωρίς να εξετάζονται συγκριτικά µε αποδεικτικά στοιχεία. Επίσης δεν αναζητούνται στοιχεία που θα µπορούσαν να καταρρίψουν µια υπόθεση. Όταν τέτοια στοιχεία αποκαλύπτονται τυχαία, η συζήτηση παίρνει και πάλι τη µορφή από κοινού επίλυσης προβλήµατος: Ε: Έχει κυρίως, στο πάτωµα έχει κυρίως χώµα. Έχει και κάτι Ρ: [Έχει πάτωµα] Ε: Έχει και κάτι πέτρες κάτω χαµηλά Ρ: Πώπω, αυτό είναι περίεργο για πάτωµα. Γιατί, αν έχετε παλάτι δεν θα είχε, ή ναό, δεν θα είχε [inaudible] πάτωµα (...) Ρ: Αυτό το πράσινο τι είναι; (...)Αν είναι ασβεστόλιθος τότε είναι πολύ πιθανό να είναι -- ( υάδα Ασσυρία #3) Τα πιο επεξεργασµένα επιχειρήµατα που συναντάµε στο ανασυνθετικό πλαίσιο διαφοροποιούνται κυρίως ως προς τη διαµόρφωση του περιεχοµένου (epistemic dimension), δηλαδή περιέχουν λεπτοµερέστερες και πιο σύνθετες υποθέσεις και αντλούν από ευρύτερη ποικιλία τεκµηρίων: Ρ: (...) τα ανάγλυφα µερικές φορές µοιάζουν µε αυτά που είχαν στο µουσείο και είναι πιθανό να ήταν στηµένα µε τον ίδιο τρόπο (...)και υπάρχει γραφή, εποµένως ίσως να είναι. εν ξέρω αν αυτό είναι αλήθεια για αυτή την εποχή αλλά σε πολλές εποχές υπήρχαν, ε, κυρίως οι πλούσιοι και οι γραφείς ήξεραν να γράφουν, εποµένως είναι σίγουρα πλούσιο µέρος και όχι ένα συνηθισµένο σπίτι. (...) και υπάρχουν πολλά πράγµατα που είναι και τα δύο, πολλά πράγµατα διπλά, δύο πράγµατα παρόµοια και πρόσεξα και [στο µουσείο ο τρόπος που ήταν στηµένα] ήταν πολύ συµµετρικά (...) ( υάδα Ασσυρία #2) Το τελευταίο παράδειγµα δείχνει πόσο σύνθετες µπορούν να είναι οι διαδικασίες γνωστικής επεξεργασίας στο ανασυνθετικό πλαίσιο Χαρακτηριστικά διαλογικών επιχειρηµάτων σε αποδεικτικό πλαίσιο Οι διάλογοι της δυάδας για την Ελληνική ανασκαφή κινούνται σε αποδεικτικό πλαίσιο. Η συζήτηση έχει τη µορφή ανταλλαγής επιχειρηµάτων (discursive arguments) µε τα οποία οι µαθήτριες συνεξετάζουν υποθέσεις: Ε: Λοιπόν νοµίζω ότι νοµίζουµε ότι ο χώρος µας είναι θησαυροφυλάκιο γιατί έχουµε όλο διαφορετικά πράγµατα (...) βρήκα ότι αυτό είναι κύπελλο ή κούπα. Όµως έχουµε και όλες αυτές τις επιγραφές (...) έχουµε όπλα, έχουµε αγάλµατα, έχουµε κοµµάτια από πηλό και έχουµε και µια µεγάλη ρόδα (...) Ρ: Εµένα µου ακούγεται σαν Αγορά Ε: Ορίστε πάρτε αυτή την µεγάλη κολώνα Ρ: Όχι, σοβαρά θα µπορούσε να είναι Στοά (...) Ρ: Νοµίζω όµως ότι θα µπορούσε να είναι ναός ή ακρόπολη (...) έτσι θα ταίριαζε και ο βωµός σου. Γιατί δε νοµίζω ότι θα εύρισκες βωµό σε Θησαυροφυλάκιο. ( υάδα Ελλάδα #4) Βλέπουµε εδώ πλήθος εναλλακτικών υποθέσεων να συζητούνται και αξιολογούνται, καθώς η µια µαθήτρια αναπτύσσει επιχειρήµατα, για τα ευρήµατα και τις υποθέσεις που εισηγείται η άλλη. Η χρήση τεκµηρίων ως αποδεικτικών στοιχείων για την αναίρεση υποθέσεων είναι συνηθισµένη. Οι µαθήτριες εντοπίζουν αποδεικτικά στοιχεία που µπορούν δυνητικά να καταρρίψουν υποθέσεις: Ε: Γιατί να είναι εκεί η Σφίγγα Ρ: Είναι µια Σφίγγα που τους κάνανε δωρεά [και ήταν στηµένη εκεί]

8 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή 425 Ε: (...) και καλά, γιατί να έχουν, τι δουλειά έχει ο ναός µε το βάζο; Ή τι δουλειά έχει το βάζο στο ναό. Ρ: Ένα βάζο; Θα µπορούσε να είναι εκεί, θα µπορούσε να είναι προσφορά ή να το είχαν για να βάζουνε πράγµατα. ( υάδα Ελλάδα #5) Καθώς επιχειρήµατα αναπτύσσονται σε αποδεικτικό πλαίσιο, η ίδια σχέση ανάµεσα στις υποθέσεις και στα τεκµήρια µετατρέπεται σε αντικείµενο συζήτησης. Ένα από τα στοιχεία που έρχονται στην επιφάνεια είναι η επάρκεια του επιχειρήµατος: Ε: Όχι, γιατί, εντάξει. Θα φύλαγες τα όπλα στο θησαυροφυλάκιο; Ρ: Ναι Ε: Σωστά, εντάξει. Εποµένως να µία απόδειξη. Ρ: Ναι, αλλά θα µπορούσες να φυλάξεις ο,τιδήποτε εκεί µέσα, έτσι δεν είναι; (...) ( υάδα Ελλάδα #5) Σε αρκετές περιπτώσεις διατυπώνονται µεθοδολογικές κρίσεις για την αποδεικτική αξία των τεκµηρίων. Η συζήτηση αγγίζει και το πρόβληµα της αλληλεξάρτησης ανάµεσα στα τεκµήρια και στις υποθέσεις (βλ. θεωρητικό πλαίσιο): Ρ: Ο,τιδήποτε µπορείς να το κάνεις να ταιριάξει αν το τραβήξεις λίγο (...) Ρ: Ας πούµε για την Αγορά µπορείς να σκεφτείς: εντάξει Ε: Όχι ο βωµός δεν ταιριάζει. Ο βωµός δεν ταιριάζει Ρ: Όχι, αλλά εγώ λέω, ίσως είχαν το βωµό για να θυσιάζεις σε όποιο θεό ήθελες για να σε έχουν οι θεοί από καλό ( υάδα Ελλάδα #4) Βλέπουµε λοιπόν ότι στο αποδεικτικό πλαίσιο διατυπώνονται και µεθοδολογικά επιχειρήµατα για τη διαδικασία εναρµόνισης υποθέσεων και τεκµηρίων. 4.2 Aνασυνθετικό και αποδεικτικό πλαίσιο στη διδακτική οργάνωση του διαλόγου στην τάξη Η διαφοροποίηση που παρατηρήθηκε στους διαλόγους της δυάδας ανάµεσα στις δύο ανασκαφές αποκτά µεγαλύτερη ερµηνευτική αξία αν εξεταστεί σε συνάρτηση µε τη αντίστοιχη διδακτική οργάνωση της διερεύνησης, όπως αποτυπώνεται από τους διαλόγους των «συµποσίων». Η διατύπωση µε την οποία η δασκάλα ανοίγει την συζήτηση σε κάθε συµπόσιο (initiation) έχει σε όλα τα συµπόσια τα χαρακτηριστικά δηµιουργίας πλαισίου, τόσο µε το γενικό προσανατολισµό που δίνει στη συζήτηση όσο και µε πιο έµµεσες αναφορές στις γνωστικές απαιτήσεις από τους µαθητές. Και στις δύο ανασκαφές (Ασσυρία Ελλάδα) το βασικό θέµα της εισαγωγής που κάνει η δασκάλα είναι η ενότητα του αρχαιολογικού χώρου και η ανάγκη για ενιαία ερµηνεία των τοµέων που ανασκάπτουν διαφορετικές οµάδες. Όµως οι οδηγίες της για το πως θα επιτευχθεί η ενιαία ερµηνεία διαφέρουν. Στο πρώτο συµπόσιο για την Ασσυρία η ενιαία ερµηνεία ορίζεται ως συνένωση διαφορετικών µερικών υποθέσεων: Λοιπόν αυτό που κάνουµε είναι να κοιτάξουµε τον τοµέα 1, τον τοµέα 2, τον τοµέα 3, τον τοµέα 4. Και να δούµε αν η κάθε οµάδα έχει µια ιδέα για το τι συµβαίνει στον τοµέα της. Ποιο είναι το νόηµα του τοµέα της. Και µε βάση όλες τις ιδέες µαζί µπορούµε να σκεφτούµε µια αρχική γενική υπόθεση για την ανασκαφή. (Συµπόσιο Ασσυρία # 1) Σε ανάλογο πνεύµα είναι και η εισαγωγή στα επόµενα συµπόσια για την Ασσυρία: : (...) είχαµε την περασµένη φορά µια γενική υπόθεση ή µια κεντρική εικασία για το Τιλ- Μπαρσίπ -- (σηµ. το όνοµα του αρχαιολογικού χώρου) Μ: Όχι

9 426 Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση : όταν σταµατήσαµε, ή είχαµε τέσσερις χωριστές και τίποτα -- Μ: Τέσσερις χωριστές : χωρίς κοινή συµφωνία. Εντάξει. Για να δούµε αν µπορούµε τώρα να φτάσουµε πιο κοντά σε συµφωνία (...) Λοιπόν ποια οµάδα θέλει να αρχίσει, ποιος έχει προχωρήσει, ποιος τοµέας παρουσιάζει πρόοδο στην ερµηνεία του; (Συµπόσιο Ασσυρία # 2) Οι γνωστικές απαιτήσεις της Ασσυριακής ανασκαφής ορίζονται ως επιδίωξη κοινής συµφωνίας, σύνθεση επιµέρους υποθέσεων και συνεξέταση κυρίως υποθέσεων παρά τεκµηρίων. Στη διάρκεια των συµποσίων η διδακτική καθοδήγηση αφορά κυρίως την γνωστική επεξεργασία περιεχοµένου (epistemic dimension), για παράδειγµα την τοποθέτηση του αρχαιολογικού χώρου στο ιστορικό του πλαίσιο, τη συστηµατική ανάπτυξη διασυνδέσεων και λεπτοµερειών στη διατύπωση των υποθέσεων. Γενικά, στα συµπόσια για την Ασσυρία, η έµφαση δίνεται σε µια όσο το δυνατό πιο λεπτοµερή και συνεκτική ιστορία του αρχαιολογικού χώρου. Στα συµπόσια για την Ελληνική ανασκαφή, η επιδίωξη της ενιαίας ερµηνείας του αρχαιολογικού χώρου υπηρετείται διαφορετικά. Στο πρώτο συµπόσιο η δασκάλα διατυπώνει το εξής πλαίσιο: εν ενδιαφέροµαι τόσο να µου κάνετε αναφορά για τον τοµέα σας, όσο µε ενδιαφέρει η αναφορά σας για τον αρχαιολογικό χώρο. Τι συµβαίνει σ αυτό το µικρό [συνηθισµένο] χώρο; Γιατί είναι στη θέση που είναι; Τι συνέβη εκεί; (...) Εποµένως δεν εξετάζουµε αναφορές για τους τοµείς τόσο όσο για το τι σηµαίνει όλο µαζί, και µέρος του όλου είναι σε κάθε τοµέα (Συµπόσιο Ελλάδα # 1) Στο επόµενο συµπόσιο η δασκάλα χρησιµοποιεί την καταγεγραµµένη ενιαία υπόθεση ως αφετηρία, (...) Ποιος θα ήθελε να µου διαβάσει πού-- ποια ήταν η ερµηνεία στην οποία καταλήξαµε την τελευταία φορά; και ζητά να αναζητήσουν αποδεικτικά στοιχεία στα ευρήµατα και των τεσσάρων τοµέων: Αυτό είναι που όλοι µαζί, αυτό συµφωνήσαµε να πούµε µε βάση όλο το υλικό που παρουσιάστηκε. Τώρα, αν έπρεπε να το γράψετε αυτό σε κείµενο, θα έπρεπε να χρησιµοποιήσετε το υλικό από τους τοµείς Α, Β, Γ και για να το υποστηρίξετε. Και πού αναφέρεις πράγµατα που απαιτούν τεκµηρίωση; Ξαναδιάβασέ το. Θα σας ζητήσω να µου πείτε από τον τοµέα σας τι ευρήµατα έχετε που τεκµηριώνουν κάποιες από αυτές τις ιδέες (...) (Συµπόσιο Ελλάδα # 2) Βλέπουµε τη δηµιουργία αποδεικτικού πλαισίου µε την έµφαση στη διαδικασία της τεκµηρίωσης. Η συζήτηση των µαθητών κατευθύνεται κυρίως στη συνεξέταση τεκµηρίων για µια κοινή υπόθεση και οι επιµέρους υποθέσεις των τοµέων υποβαθµίζονται, καθώς η ανάπτυξη της κεντρικής υπόθεσης επιδιώκεται µέσα από τη συλλογική αποδεικτική επιχειρηµατολογία. Στη διάρκεια των συµποσίων η διδακτική καθοδήγηση αφορά κυρίως τον έλεγχο επιχειρηµάτων, τη διατύπωση πολλαπλών εναλλακτικών υποθέσεων και την εµπειρική αξιολόγησή τους. Βλέπουµε, λοιπόν, αντιστοιχίες στη διδακτική οργάνωση της διερεύνησης µε την παραπάνω βασική διάκριση που παρατηρήθηκε στους διαλόγους της δυάδας. 5. Συζήτηση -Συµπεράσµατα Το πρόγραµµα Archaeotype θέτει στους µαθητές τις διττές απαιτήσεις γνωστικής επεξεργασίας ευρηµάτων που απαιτεί η ερµηνευτική εργασία: απόδοση νοήµατος και συνεκτική ανασύνθεση (Leinhardt et al. 1994, Pennignton & Hastie 1993) στα πλαίσια επιχειρηµάτων για τον αποδεικτικό έλεγχο υποθέσεων (Kuhn 1992, 1993, Kuhn et al. 1994). Η παραδοχή στην οποία στηρίχτηκε η παρούσα ανάλυση είναι ότι αυτές οι απαιτήσεις είναι συµπληρωµατικές. Ωστόσο, τα ευρήµατα δείχνουν µια δυναµική έντασης ανάµεσα στις γνωστικές απαιτήσεις των δύο αυτών εµπειρικών διαδικασιών: της ανασύνθεσης και του

10 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή 427 ελέγχου υποθέσεων. Η διδακτική οργάνωση του διαλόγου στην τάξη φαίνεται να απαιτεί επιλογές που δίνουν έµφαση στη µία ή στην άλλη διάσταση. Παρόλο που η αντιστοιχία µε τη διδακτική οργάνωση της διερεύνησης διαφωτίζει ερµηνευτικά τα χαρακτηριστικά των µαθητικών διαλόγων, είναι µόνο µια ερµηνευτική παράµετρος. Μια άλλη παράµετρος είναι η παρατεταµένη αβεβαιότητα στην Ελληνική ανασκαφή. Στην Ασσυριακή ανασκαφή οι µαθήτριες έχουν καταλήξει από τον 3 ο διάλογο σε δύο βασικές υποθέσεις και στις υπόλοιπες συζητήσεις επεξεργάζονται τα επιµέρους στοιχεία τους. Αντίθετα στην Ελληνική ανασκαφή ολοκληρώνουν τον κύκλο των συζητήσεων χωρίς να καταλήξουν σε συµπέρασµα. Άλλη παράµετρος είναι ο σχεδιασµός του λογισµικού. Παρόλο που όλα τα βασικά στοιχεία του περιβάλλοντος είναι τα ίδια υπάρχουν διαφορές σε επιµέρους λεπτοµέρειες: (α) η Ασσυριακή ανασκαφή βασίζεται σε πραγµατικό αρχαιολογικό χώρο, ενώ η Ελληνική Ανασκαφή είναι καθόλα φανταστική, αφήνοντας έτσι περισσότερα περιθώρια για εναλλακτικές ερµηνευτικές εκδοχές, (β) η Ασσυριακή ανασκαφή περιέχει τοπογραφικές λεπτοµέρειες ευνοώντας την ανασύνθεση, ενώ η Ελληνική ανασκαφή αποτελείται κυρίως από αντικείµενα που αντιµετωπίζονται µεµονωµένα ως ανεξάρτητα µεταξύ τους τεκµήρια, (γ) οι τοµείς της Ασσυριακής ανασκαφής είναι αποµακρυσµένοι µεταξύ τους, ενώ η χωρική οργάνωση των τοµέων της Ελληνικής ανασκαφής υπογραµµίζει την αλληλοσύνδεσή τους. Η σηµασία αυτών των διαφορών χρήζει περαιτέρω έρευνας. Ωστόσο ένα από τα πιο ενδιαφέροντα, όσο και απροσδόκητα, ευρήµατα παραµένει ότι σε µια µόνο τάξη και χρησιµοποιώντας την ίδια διδακτική µεταφορά αυτή της αρχαιολογικής εργασίας η ίδια δασκάλα δηµιούργησε δύο διαφορετικές παραλλαγές στον τρόπο µε τον οποίο ορίζει τη διαδικασία της εµπειρικής επιστηµονικής σκέψης. Γι αυτό, η πρόθεση να µεταφέρουµε στη σχολική τάξη, µε τη βοήθεια των Νέων Τεχνολογιών, δραστηριότητες και εµπειρίες που εισάγουν τους µαθητές σε επιστηµονικές διαδικασίες έρευνας πρέπει να συνοδεύεται από προσεκτική εµπειρική έρευνα για το πώς αυτές οι διαδικασίες µεταφράζονται σε διδακτική πράξη και µαθησιακή εµπειρία. Βιβλιογραφία Bell P. Davis E.A. and Linn M.C. (1995) The Knowledge Integration Environment: Theory and Design, paper presented at CSCL95. Binford L.B.(1983) In Pursuit of the Past: Decoding the Archaeological Record, Thames & Hudson New York Black J.B. & McClintock R.O. (1996) An Interpretation Construction Approach to Constructivist Design, in Wilson B.G. (Ed.) Constructivist Learning Environments: Case Studies in Instructional Design, Englewood Cliffs, New Jersey, Educational Technology Publications, Brown A.L., Ash D., Rutherford M., Nakagawa K., Gordon A., Campione J.C., (1993) Distributed expertise in the classroom, in G. Salomon (Ed.), Distributed cognitions: Psychological and Educational Considerations Cambridge, MA: Cambridge University Press, Brown M.K. and Barros L. Archaeotype: Interpersonal Networking in a Collaborative Multimedia Environment, 9th Annual ICTE Conference, Paris, France, 1992 Collingwood, R.G. (1946) The Idea of History, Oxford University Press Dimaraki E.V. & Black J.B. (1998) Reasoning from Artifacts: Historical Reconstruction in the Context of a Simulated Archaeological Excavation, AERA Annual Meeting, April 1998, San Diego Hodder I. (1986 )Reading the Past. Current Approaches to Interpretation in Archaeology, Cambridge University Press Kuhn D. (1989) Children and Adults as Intuitive Scientists, Psychological Review 96(4), Kuhn D. (1992) Thinking as Argument, Harvard Educational Review, 62(2), pp Kuhn D., Amsel E., & O Loughlin M. (1988) The Development of Scientific Thinking Skills, 1988, Academic Press Kuhn D., Schauble L. & Garcia-Mila M., (1992) Cross-Domain Development of Scientific Reasoning, in Cognition and Instruction, 9(4), pp

11 428 Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση Kuhn D. Weinstock M, Flaton R. (1994) Historical Reasoning as Theory-Evidence Coordination, in M. Carretero and J.F. Voss (Eds.) Cognitive and Instructional Processes in History and the Social Sciences, Leinhardt G. (1993) Weaving instructional explanations in history, British Journal of Educational Psychology 63, Leinhardt G. Stainton C., Virji S.M., Odoroff E. (1994) Learning to Reason in History: Mindlessness to Mindfulness, in M. Carretero and J.F. Voss (Eds.) Cognitive and Instructional Processes in History and the Social Sciences, pp Pennington N. & Hastie R. (1993) Reasoning in explanation-based decision making, Cognition Pontecorvo C. & Girardet H. (1993) Arguing and Reasoning in Understanding Historical Topics, Cognition and Instruction 11(3&4), Scardamalia M & Bereiter C. (1991) Higher Levels of Agency for Children in Knowledge Building: A Challenge for the Design of New Knowledge Media, The Journal of the Learning Sciences 1(1) Shute V.J., Glaser R.& Raghavan K. (1989), Inference and Discovery in an Exploratory Laboratory in Ackerman P.L., Sternberg R. J & Glaser R. (Eds.) Learning and Individual Differences: Advances in Theory and Research, Freeman & Co, Toulmin S. (1969) The Uses of Argument, Cambridge, England, Cambridge University Press Wineburg S.S. (1991) Historical Problem Solving: A Study of the Cognitive Processes Used in the Evaluation of Documentary and Pictorial Evidence. Journal of Educational Psychology 83 (1), Ειδικές Αναφορές Ευχαριστώ τους µαθητές της 6 ης τάξης του Dalton School για την πρόθυµη συµµετοχή τους στην έρευνα, τους Mary K. Brown και Neil Goldberg στο Dalton School για τη συνεργασία τους κατά τη διεξαγωγή της έρευνας και για την γενναιοδωρία µε την οποία µοιράστηκαν µαζί µου τη γνώση και την πείρα τους γύρω από το Archaeotype, τους Neil Goldberg και Leslie Kaufman για τη συνδροµή τους στην τυπολογική ανάλυση. Ευχαριστώ επίσης τους τρεις ανώνυµους κριτές του συνεδρίου για χρήσιµα σχόλιά τους και την Εύη Τρούκη για τη βοήθειά της στη διόρθωση του τελικού κειµένου. Η µελέτη που παρουσιάζεται εδώ είναι µέρος διδακτορικής έρευνας στο Teachers College του Πανεπιστηµίου Columbia υπό την εποπτεία του John B. Black. Η χρηµατοδότηση για την έρευνα προήλθε από την υποτροφία Ben D. Wood Fellowship. Η έρευνα αυτή έγινε δυνατή χάρη στην πρωτοβουλία του Robbie McClintock να εγκαθιδρύσει την ερευνητική σύνδεση του Teachers College µε το Dalton Technology Plan. 1 To Dalton School βρίσκεται στη Νέα Υόρκη. Η οργάνωση των σχολικών βαθµίδων στο Dalton School έχει ως εξής: First Program: Νηπιαγωγείο ως 3 η τάξη, Middle School: 4 η ως 8 η τάξη, High school: 9 η ως 12 η τάξη. Οι µαθητές της 6 ης τάξης είναι ετών. Είναι η πρώτη χρονιά που υπάρχουν δάσκαλοι ειδικότητας κατά αντικείµενο, όπως στο Ελληνικό Γυµνάσιο. Η οργάνωση αυτή δεν είναι τυπική στα σχολεία των ΗΠΑ. 2 Τόσο ο σχεδιασµός του λογισµικού όσο και η διδακτική προσέγγιση που το συνοδεύει θα µπορούσαν να αποτελέσουν από µόνα τους ένα ξεχωριστό άρθρο. Η περιγραφή τους γίνεται εδώ συνοπτικά για να βοηθήσουν τον αναγνώστη να παρακολουθήσει την εµπειρική έρευνα που είναι το κύριο αντικείµενο του άρθρου. 3 To λογισµικό του Archaeotype και το εκπαιδευτικό υλικό που το συνοδεύει είναι εσωτερική πειραµατική παραγωγή του Dalton School. Το Archaeotype σχεδιάστηκε το και χρησιµοποιείται από το 1991 σε κανονικές συνθήκες τάξης. Η συµµετοχή µου στην παιδαγωγική ερευνητική τεκµηρίωση του Archaeotype µέρος της οποίας περιγράφεται σε αυτό το άρθρο-- άρχισε το 1995 όταν ήταν ήδη µια «ώριµη» παιδαγωγικά και τεχνικά εφαρµογή. 4 βλ. υποσηµειώσεις 1και 3 5 βλ. ενότητα Η επιλογή των υποθέσεων και των τεκµηρίων ως µονάδων για την µεταγραφή του επιχειρήµατος προήλθε από το θεωρητικό πλαίσιο στο οποίο κινήθηκα. Οι εγγενείς επιστηµολογικές παραδοχές αυτής της διάκρισης και οι συνακόλουθοι περιορισµοί της ανάλυσης που στηρίζεται σε αυτούς είναι ένα ενδιαφέρον µεθοδολογικό θέµα, που όµως δεν µπορεί να αναπτυχθεί στα πλαίσια αυτού του άρθρου (cf. Toulmin 1969)

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικές Επιστήμες. Επιμόρφωση εκπαιδευτικών στα νέα βιβλία των Φ.Ε. για την Ε Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης. Πέτρος Κλιάπης 12η Περιφέρεια Θεσσαλονίκης

Φυσικές Επιστήμες. Επιμόρφωση εκπαιδευτικών στα νέα βιβλία των Φ.Ε. για την Ε Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης. Πέτρος Κλιάπης 12η Περιφέρεια Θεσσαλονίκης Φυσικές Επιστήμες Επιμόρφωση εκπαιδευτικών στα νέα βιβλία των Φ.Ε. για την Ε Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ «Το νέο βιβλίο είναι χειρότερο από το παλιό όχι επειδή διαφέρει ως προς το περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης)

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Πανεπιστήµιο Αιγαίου Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης Μιχάλης Σκουµιός Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Παρατήρηση ιδασκαλίας και Μοντέλο Συγγραφής Έκθεσης

Διαβάστε περισσότερα

"Ερευνώ και Ανακαλύπτω" την ΗλεκτροΜαγνητική Επαγωγή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Από τον Ηλεκτρισμό στο Μαγνητισμό, από το Μαγνητισμό στον Ηλεκτρισμό

Ερευνώ και Ανακαλύπτω την ΗλεκτροΜαγνητική Επαγωγή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Από τον Ηλεκτρισμό στο Μαγνητισμό, από το Μαγνητισμό στον Ηλεκτρισμό ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α ΣΥΜΠΟΣΙΟ / ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Πρωτοβάθμια Εκπ-Παίδευση στις-με τις Φυσικές επιστήμες - H Βέλτιστη

Διαβάστε περισσότερα

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Α. Βρακόπουλος 1, Θ.Καρτσιώτης 2 1 Καθηγητής Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Vraa8@sch.gr 2 Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος Δάσκαλος ΔΣ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας 1. Εισαγωγή Σχολιασµός των εργασιών της 16 ης παράλληλης συνεδρίας µε θέµα «Σχεδίαση Περιβαλλόντων για ιδασκαλία Προγραµµατισµού» που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο του 4 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου «ιδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ Ι. (1) Στόχοι, περιεχόμενο μαθήματος, η παρατήρηση ως τεχνική συλλογής δεδομένων στο σχολικό περιβάλλον

ΣΧΟΛΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ Ι. (1) Στόχοι, περιεχόμενο μαθήματος, η παρατήρηση ως τεχνική συλλογής δεδομένων στο σχολικό περιβάλλον ΣΧΟΛΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ Ι (1) Στόχοι, περιεχόμενο μαθήματος, η παρατήρηση ως τεχνική συλλογής δεδομένων στο σχολικό περιβάλλον Στόχοι της Σχολικής Πρακτικής Ι Επιδιώκεται οι φοιτητές/-τριες: Να εξοικειωθούν με

Διαβάστε περισσότερα

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 3 η Θεματική ενότητα: Ανάλυση μεθοδολογίας ερευνητικής εργασίας Σχεδιασμός έρευνας: Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία

1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία 1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία Ο διδακτικός σχεδιασμός (instructional design) εμφανίσθηκε στην εκπαιδευτική διαδικασία και στην κατάρτιση την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή.

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή. Σενάριο 6. Συµµεταβολές στο ισοσκελές τρίγωνο Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο. Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων.

Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο. Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων. Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων. Απόλυτη τιµή πραγµατικών αριθµών. Συµµεταβολή σηµείων. Θέµα: Στο περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Επιχειρηµατολογίας µε τη Χρήση του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Ανάπτυξη Επιχειρηµατολογίας µε τη Χρήση του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗΣ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Ανάπτυξη Επιχειρηµατολογίας µε τη Χρήση του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Γιαννάκης Βασιλειάδης Εκπαιδευτικός Υποψήφιος ιδάκτορας Ανάπτυξη Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Φοιτητής: Σκαρπέντζος Γεώργιος Καθηγήτρια: Κολέζα Ευγενία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Βασικές θεωρίες σχεδιασμού της διδασκαλίας Δραστηριότητες και κατανόηση εννοιών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Η ΧΩΡΙΣ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Η/Υ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΛΑΣΜΑΤΩΝ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Η ΧΩΡΙΣ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Η/Υ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΛΑΣΜΑΤΩΝ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 415 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Η ΧΩΡΙΣ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Η/Υ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΛΑΣΜΑΤΩΝ Μεταφετζής Γιώργος Δάσκαλος, 1ο ΔΣ Βόλου gmetafetz@in.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE)

ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE) ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE) Βασιλοπούλου Ευαγγελία, Γιαννακόπουλος ηµήτρης, Εκπαιδευτικοί,

Διαβάστε περισσότερα

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών Πηγή: Δημάκη, Α. Χαϊτοπούλου, Ι. Παπαπάνου, Ι. Ραβάνης, Κ. Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών: μια ποιοτική προσέγγιση αντιλήψεων μελλοντικών νηπιαγωγών. Στο Π. Κουμαράς & Φ. Σέρογλου (επιμ.). (2008).

Διαβάστε περισσότερα

"Ερευνώ και Ανακαλύπτω" τον Στατικό Ηλεκτρισμό στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Ερευνώ και Ανακαλύπτω τον Στατικό Ηλεκτρισμό στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α ΣΥΜΠΟΣΙΟ / ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Πρωτοβάθμια Εκπ-Παίδευση στις-με τις Φυσικές επιστήμες - H Βέλτιστη

Διαβάστε περισσότερα

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη 33 Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των ΤΠΕ στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Δ τάξης Δημοτικού: Μαθαίνω για τα σημαντικά έργα που υπάρχουν στην Ελλάδα μέσα από το google earth Καρτσιώτου Θωμαϊς

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να μιλούν? Προσπαθώντας να επικοινωνήσουν Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να γράφουν? Μαθαίνoυν να γράφουν γράφοντας Η γραφή λύνει προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Θεωρία και Έρευνα

Λογιστική Θεωρία και Έρευνα Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Λογιστική & Χρηματοοικονομική Master of Science (MSc) in Accounting and Finance ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Λογιστική Θεωρία και Έρευνα Εισαγωγή στη Λογιστική Έρευνα Η αναζήτηση της αλήθειας

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Βασίλης Κόμης, Επίκουρος Καθηγητής Ερευνητική Ομάδα «ΤΠΕ στην Εκπαίδευση» Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) 1.α 3 ώρες Η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία των φιλολογικών µαθηµάτων Επισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

Εννοιολογική χαρτογράφηση. Τ. Α. Μικρόπουλος

Εννοιολογική χαρτογράφηση. Τ. Α. Μικρόπουλος Εννοιολογική χαρτογράφηση Τ. Α. Μικρόπουλος Οργάνωση γνώσης Η οργάνωση και η αναπαράσταση της γνώσης αποτελούν σημαντικούς παράγοντες για την οικοδόμηση νέας γνώσης. Η οργάνωση των εννοιών που αναφέρονται

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή του εκπαιδευτικού/ μαθησιακού υλικού (Teaching plan)

Περιγραφή του εκπαιδευτικού/ μαθησιακού υλικού (Teaching plan) On-the-fly feedback, Upper Secondary Περιγραφή του εκπαιδευτικού/ μαθησιακού υλικού (Teaching plan) Τάξη: Β Λυκείου Διάρκεια ενότητας Μάθημα: Φυσική Θέμα: Ταλαντώσεις (αριθμός Χ διάρκεια μαθήματος): 6X90

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

Βοηθήστε τη ΕΗ. Ένα µικρό νησί απέχει 4 χιλιόµετρα από την ακτή και πρόκειται να συνδεθεί µε τον υποσταθµό της ΕΗ που βλέπετε στην παρακάτω εικόνα.

Βοηθήστε τη ΕΗ. Ένα µικρό νησί απέχει 4 χιλιόµετρα από την ακτή και πρόκειται να συνδεθεί µε τον υποσταθµό της ΕΗ που βλέπετε στην παρακάτω εικόνα. Γιώργος Μαντζώλας ΠΕ03 Βοηθήστε τη ΕΗ Η προβληµατική της Εκπαιδευτικής ραστηριότητας Η επίλυση προβλήµατος δεν είναι η άµεση απόκριση σε ένα ερέθισµα, αλλά ένας πολύπλοκος µηχανισµός στον οποίο εµπλέκονται

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηση & Εξερεύνηση στο περιβάλλον του Μουσείου

Μάθηση & Εξερεύνηση στο περιβάλλον του Μουσείου Βασίλειος Κωτούλας vaskotoulas@sch.gr h=p://dipe.kar.sch.gr/grss Αρχαιολογικό Μουσείο Καρδίτσας Μάθηση & Εξερεύνηση στο περιβάλλον του Μουσείου Η Δομή της εισήγησης 1 2 3 Δυο λόγια για Στόχοι των Ερευνητική

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΙΟ ΑΞΙΟΘΑΥΜΑΣΤΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΜΟΥ

Ο ΠΙΟ ΑΞΙΟΘΑΥΜΑΣΤΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΜΟΥ Ο ΠΙΟ ΑΞΙΟΘΑΥΜΑΣΤΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΜΟΥ (MY MOST REMARKABLE TEACHER) Σκοπός Ο σκοπός αυτού του εργαλείου είναι να υποκινήσει τον αναστοχασμό στηριζόμενο στην προσωπική εμπειρία με τους εκπαιδευτικούς που κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοπολιτισμικές. Θεωρίες Μάθησης. & Εκπαιδευτικό Λογισμικό

Κοινωνικοπολιτισμικές. Θεωρίες Μάθησης. & Εκπαιδευτικό Λογισμικό Κοινωνικοπολιτισμικές Θεωρίες Μάθησης & Εκπαιδευτικό Λογισμικό Κοινωνικοπολιτισμικές προσεγγίσεις Η σκέψη αναπτύσσεται (προϊόν οικοδόμησης και αναδόμησης γνώσεων) στα πλαίσια συνεργατικών δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου 1 Κριτήρια: Διδακτική διαδικασία Μαθητοκεντρικά Δασκαλοκεντρικά Αλληλεπίδρασης διδάσκοντα διδασκόµενου Είδος δεξιοτήτων που θέλουν να αναπτύξουν Επεξεργασίας Πληροφοριών Οργάνωση-ανάλυση πληροφοριών, λύση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ 1ης ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ

ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ 1ης ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ Αναστοχασμός ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ 1ης ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ(A) : Βαρβιτσιώτης Ιωάννης ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ : Ελεύθερη πτώση επιτάχυνση της βαρύτητας g ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Άθροισµα γωνιών τριγώνου, γωνίες ισοπλεύρου, ισοσκελούς τριγώνου και εξωτερική γωνία τριγώνου στην Α Γυµνασίου

Άθροισµα γωνιών τριγώνου, γωνίες ισοπλεύρου, ισοσκελούς τριγώνου και εξωτερική γωνία τριγώνου στην Α Γυµνασίου ΣΕΝΑΡΙΟ «Προσπάθησε να κάνεις ένα τρίγωνο» Άθροισµα γωνιών τριγώνου, γωνίες ισοπλεύρου, ισοσκελούς τριγώνου και εξωτερική γωνία τριγώνου στην Α Γυµνασίου Ηµεροµηνία: Φλώρινα, 6-5-2014 Γνωστική περιοχή:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Κιουτσιούκη Δήμητρα, 485 Τελική δραστηριότητα Φάση 1 :Ατομική μελέτη 1. Πώς θα περιγράφατε το ρόλο της τεχνολογίας στην εκπαιδευτική καινοτομία; Οι Web

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Ερώτημα-κλειδί 2 Οι άνθρωποι της Αρχαϊκής Εποχής μετακινούνταν για τους ίδιους λόγους και με τον ίδιο τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ¼ ¼± Ä Â ÆÅùº  ÃÄ ½

þÿ ¼ ¼± Ä Â ÆÅùº  ÃÄ ½ Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿ ¼ ¼± Ä Â ÆÅùº  ÃÄ ½ þÿ ż½±Ã Å. ÀÌȵ¹Â ¼± Äν º Likaki, Ioannis

Διαβάστε περισσότερα

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών 3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών Παρουσίαση βασισμένη στο κείμενο: «Προδιαγραφές ψηφιακής διαμόρφωσης των

Διαβάστε περισσότερα

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η παρούσα έρευνα έχει σκοπό τη συλλογή εμπειρικών δεδομένων σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ)

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ) Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί Α) Στην ιστορία. Α) Β) Γ) ) Απλή Β) Στη µελέτη περιβάλλοντος. Γ) Στις φυσικές επιστήµες. ) Σε όλα τα παραπάνω. Είστε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Τίτλος: Ο Σωκράτης και η εποχή του Συγγραφέας: Καλλιόπη Στυλιανή Κοντιζά Γνωστικό Αντικείμενο: Ανθολόγιο Φιλοσοφικών Κειμένων Τάξη: Γ Γυμνασίου Κείμενο: Κεφάλαιο 3 ο : Σωκράτης και

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήµατα σχεδίασης και παρατήρησης (για εστίαση σε συγκεκριµένες πτυχές των αλλαγών στο σχήµα).

Ερωτήµατα σχεδίασης και παρατήρησης (για εστίαση σε συγκεκριµένες πτυχές των αλλαγών στο σχήµα). τάξης είναι ένα από τα στοιχεία που το καθιστούν σηµαντικό. Ο εκπαιδευτικός πρέπει να λάβει σοβαρά υπόψη του αυτές τις παραµέτρους και να προσαρµόσει το σενάριο ανάλογα. Ιδιαίτερα όταν εφαρµόσει το σενάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Καθηγητής/τρια: Αρ. Μαθητών/τριών : Ημερομηνία: Χρόνος: Τμήμα: Ενότητα & Θέμα Μαθήματος: Μάθημα: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Απαραίτητες προϋπάρχουσες/προαπαιτούμενες γνώσεις (προηγούμενοι/προαπαιτούμενοι

Διαβάστε περισσότερα

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να:

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να: Τίτλος Μαθήματος: ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ Κωδικός Μαθήματος: MUS 652 Κατηγορία Μαθήματος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόμενο) Υποχρεωτικό Επίπεδο Μαθήματος: (πρώτου, δεύτερου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΥΟ ΦΥΛΩΝ ΣΤO ΠΛΑΙΣΙO THΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΝΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΗΣ Β/ΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ

ΜΙΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΥΟ ΦΥΛΩΝ ΣΤO ΠΛΑΙΣΙO THΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΝΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΗΣ Β/ΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΜΙΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΥΟ ΦΥΛΩΝ ΣΤO ΠΛΑΙΣΙO THΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΝΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΗΣ Β/ΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ελιγκάς Γραµµένος καθηγητής Μαθηµατικών στη Β/βάθµια Εκπ/ση

Διαβάστε περισσότερα

Publishers, London. Ευκλείδης Γ Τεύχη:

Publishers, London. Ευκλείδης Γ Τεύχη: Ανάλυση και Συγκριτικές Επισηµάνσεις Σχολικών Βιβλίων του ηµοτικού Σχολείου (Ελλάδας, Κύπρου, Αγγλίας) όσον αφορά στην Έννοια της Πιθανότητας. Συγγραφέας: Ιδιότητα: Καλαβάσης Φραγκίσκος Σκουµπουρδή Χρυσάνθη

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα ιερεύνησης: το πάρτι

Θέµα ιερεύνησης: το πάρτι Θέµα ιερεύνησης: το πάρτι Στην διερεύνηση αυτή οι µαθητές στοχεύουν στην οργάνωση ενός πάρτι. Εκτιµώντας ότι η επιτυχία της εκδήλωσης εξαρτάται από τις ιδιαίτερες προτιµήσεις των προσκεκληµένων καλούνται

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση

Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Πανελλήνιο συνέδριο με θέμα: Βιολογικές και Φυσικές Επιστήμες στην Εκπαίδευση Αθήνα, 11-13/04/2008 Κώστας Καμπουράκης Εκπαιδευτήρια Γείτονα,

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Ε. Κολέζα, Γ. Βρέταρος, θ. Δρίγκας, Κ. Σκορδούλης Εισαγωγή Ο εκπαιδευτικός κατά τη διάρκεια της σχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Project: Η Αναζήτηση της Αλήθειας από Φιλοσόφους, Τραγικούς Ποιητές, ιδασκάλους άλλων Θρησκειών

Project: Η Αναζήτηση της Αλήθειας από Φιλοσόφους, Τραγικούς Ποιητές, ιδασκάλους άλλων Θρησκειών ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΠΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΠΣ (12-14 ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2005) Project: Η Αναζήτηση της Αλήθειας από Φιλοσόφους, Τραγικούς Ποιητές,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Προσεγγίζοντας την «εξαέρωση»: διδακτικές επιλογές των νηπιαγωγών και αναλυτικό πρόγραμμα

Προσεγγίζοντας την «εξαέρωση»: διδακτικές επιλογές των νηπιαγωγών και αναλυτικό πρόγραμμα Προσεγγίζοντας την «εξαέρωση»: διδακτικές επιλογές των νηπιαγωγών και αναλυτικό πρόγραμμα Παρασκευή Καβαλάρη Υποψήφια διδάκτορας ΠΤΠΕ ΠΘ Δόμνα-Μίκα Κακανά Καθηγήτρια ΠΤΠΕ ΠΘ Βασιλεία Χρηστίδου Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Κ Υ Κ Λ Ο Υ Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Η Σ Κ Α Ι Υ Π Η Ρ Ε Σ Ι Ω Ν Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα ιερεύνησης: Ο καιρός

Θέµα ιερεύνησης: Ο καιρός Θέµα ιερεύνησης: Ο καιρός Αντικείµενο της συγκεκριµένης δραστηριότητας είναι η µεθοδική παρατήρηση των καιρικών συνθηκών για ένα σχετικά µεγάλο χρονικό διάστηµα, η καταγραφή και οργάνωση των παρατηρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας. Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού. Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας

Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας. Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού. Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας Διαδικασία η γνώση ως ανάπτυξη υψηλών νοητικών λειτουργιών (

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΑ Ε & Στ ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΡΑΣΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ

ΦΥΣΙΚΑ Ε & Στ ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΡΑΣΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΦΥΣΙΚΑ Ε & Στ ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΡΑΣΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Φυσικές Επιστήμες Θεματικό εύρος το οποίο δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπιστεί στο πλαίσιο του σχολικού μαθήματος. Έμφαση στην ποιότητα, στη συστηματική

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική Ψυχολογία / Γνωσιακή Επιστήµη Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές εφαρμογές Η/Υ. Μάθημα 1 ο

Παιδαγωγικές εφαρμογές Η/Υ. Μάθημα 1 ο Παιδαγωγικές εφαρμογές Η/Υ Μάθημα 1 ο 14/3/2011 Περίγραμμα και περιεχόμενο του μαθήματος Μάθηση με την αξιοποίηση του Η/Υ ή τις ΤΠΕ Θεωρίες μάθησης Εφαρμογή των θεωριών μάθησης στον σχεδιασμό εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να συζητήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΕΡΟΣ 1.ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ

Α ΜΕΡΟΣ 1.ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Οι αντιλήψεις - θέσεις των εκπαιδευτικών για την ειδική εκπαίδευση όπως αυτή προσφέρεται σήμερα στα συνηθισμένα σχολεία : πραγματικότητα, δυνατότητες, εμπόδια και προοπτικές ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Βασικός σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Αναλύοντας κείμενα και εικόνες για την έννοια της περιοδικότητας στα σχολικά βιβλία

Αναλύοντας κείμενα και εικόνες για την έννοια της περιοδικότητας στα σχολικά βιβλία Αναλύοντας κείμενα και εικόνες για την έννοια της περιοδικότητας στα σχολικά βιβλία Βασιλική Σπηλιωτοπούλου Παιδαγωγικό Τμήμα ΑΣΠΑΙΤΕ Μεταδιδάκτωρ ερευνήτρια: Χρυσαυγή Τριανταφύλλου Οι άνθρωποι από πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ ΚΕΦAΛΑΙΟ 3 Ερωτήσεις: εργαλείο, μέθοδος ή στρατηγική; Το να ζει κανείς σημαίνει να συμμετέχει σε διάλογο: να κάνει ερωτήσεις, να λαμβάνει υπόψη του σοβαρά αυτά που γίνονται γύρω του, να απαντά, να συμφωνεί...

Διαβάστε περισσότερα

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes).

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes). ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό πολυμεσικό σύστημα διδασκαλίας των μαθηματικών (Εφαρμογή στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση)

Εκπαιδευτικό πολυμεσικό σύστημα διδασκαλίας των μαθηματικών (Εφαρμογή στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση) Εκπαιδευτικό πολυμεσικό σύστημα διδασκαλίας των μαθηματικών (Εφαρμογή στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση) Γ. Γρηγορίου, Γ. Πλευρίτης Περίληψη Η έρευνα μας βρίσκεται στα πρώτα στάδια ανάπτυξης της. Αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές προσεγγίσεις στην Πληροφορική. Η εποικοδομιστική προσέγγιση για τη γνώση. ως ενεργητική και όχι παθητική διαδικασία

Διδακτικές προσεγγίσεις στην Πληροφορική. Η εποικοδομιστική προσέγγιση για τη γνώση. ως ενεργητική και όχι παθητική διαδικασία Διδακτικές προσεγγίσεις στην Πληροφορική Η εποικοδομιστική προσέγγιση για τη γνώση ως ενεργητική και όχι παθητική διαδικασία ως κατασκευή και όχι ως μετάδοση ως αποτέλεσμα εμπειρίας και όχι ως μεταφορά

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης http://users.uoa.gr/~dhatziha Αριθμός: 1 Η εισαγωγή σε μια επιστήμη πρέπει να απαντά σε δύο ερωτήματα: Ποιον τομέα και με ποιους τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 12 ο. Διδακτικά σενάρια

Μάθημα 12 ο. Διδακτικά σενάρια Μάθημα 12 ο Διδακτικά σενάρια 1 Τι είναι το διδακτικό σενάριο; 2 Διδακτικό σενάριο είναι η δομημένη, πλήρης και λεπτομερειακή περιγραφή της διαδικασίας που ακολουθείται σε μια διδασκαλία η οποία: εστιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας A. Montgomery Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Καρολίνα Δουλουγέρη, ΜSc Υποψ. Διαδάκτωρ Σήμερα Αναζήτηση βιβλιογραφίας Επιλογή μεθοδολογίας Ερευνητικός σχεδιασμός Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής Διδακτική της Πληροφορικής: Ερευνητικές προσεγγίσεις στη μάθηση και τη διδασκαλία Μάθημα επιλογής B εξάμηνο, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών MA in Education (Education Sciences) ΑΣΠΑΙΤΕ-Roehampton ΠΜΣ MA in Education (Education Sciences) Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Εκπαίδευση (Επιστήμες της Αγωγής),

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια

Διαβάστε περισσότερα

Τα διδακτικά σενάρια

Τα διδακτικά σενάρια 2.2.4.1 Τα διδακτικά σενάρια Το ζήτηµα της διδακτικής αξιοποίησης του λογισµικού αποτελεί σηµείο προβληµατισµού ερευνητών και εκπαιδευτικών που ασχολούνται µε την ένταξη των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή Εκπαιδευτικά υπερμεσικά περιβάλλοντα Διδάσκων: Καθηγητής Αναστάσιος Α. Μικρόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα»

Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα» Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα» Φύλλο δασκάλου 1.1 Ένταξη δραστηριότητας στο πρόγραμμα σπουδών Τάξη: Ε και ΣΤ Δημοτικού. Γνωστικά αντικείμενα:

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργατικές Τεχνικές

Συνεργατικές Τεχνικές Καταιγισμός ιδεών, Παιχνίδι ρόλων, Ομάδες Εργασίας, Συζήτηση με διάταξη δύο κύκλων, Δομημένη Συζήτηση - Debate Μέθοδος σχεδίων εργασίας ΚΕΣΥΠ ΚΙΛΚΙΣ Καταιγισμός ιδεών Είναι η εξέταση ενός ζητήματος μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές μεθοδολογίες σε σύγχρονα τεχνολογικά περιβάλλοντα

Διδακτικές μεθοδολογίες σε σύγχρονα τεχνολογικά περιβάλλοντα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτικές μεθοδολογίες σε σύγχρονα τεχνολογικά περιβάλλοντα Ενότητα 2: Mοντέλα διδασκαλίας και μάθησης Βασιλική Μητροπούλου-Μούρκα Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ) Ενότητα 8: Στρατηγικές διδασκαλίας με τη

Διαβάστε περισσότερα

Ποιος θα έχει το πάνω χέρι; Μετρήσεις μάζας και όγκου υγρών σωμάτων, υπολογισμοί και εφαρμογές της πυκνότητας τους.

Ποιος θα έχει το πάνω χέρι; Μετρήσεις μάζας και όγκου υγρών σωμάτων, υπολογισμοί και εφαρμογές της πυκνότητας τους. Ποιος θα έχει το πάνω χέρι; Μετρήσεις μάζας και όγκου υγρών σωμάτων, υπολογισμοί και εφαρμογές της πυκνότητας τους. Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Χημεία Δημιουργός: Χριστίνα Μαστή ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου Εγγραφο Γ2/4769/4-9-1998 ΣΧΕΤ. 2794/23-6-98 έγγραφο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Σας αποστέλλουµε οδηγίες για τη διδασκαλία των µαθηµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Προσεγγίζοντας παιδαγωγικά τη γλώσσα της σύγχρονης τέχνης με τη χρήση πολυμεσικών εφαρμογών: Η περίπτωσης της Mec Art του Νίκου Κεσσανλή

Προσεγγίζοντας παιδαγωγικά τη γλώσσα της σύγχρονης τέχνης με τη χρήση πολυμεσικών εφαρμογών: Η περίπτωσης της Mec Art του Νίκου Κεσσανλή Προσεγγίζοντας παιδαγωγικά τη γλώσσα της σύγχρονης τέχνης με τη χρήση πολυμεσικών εφαρμογών: Η περίπτωσης της Mec Art του Νίκου Κεσσανλή Πανάγου Ελένη, Ερευνήτρια του Ινστιτούτου Πολιτιστικής & Εκπ/κής

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον)

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ με τη βοήθεια του λογισμικού Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) Φυσική Β Λυκείου Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Νοέμβριος 2013 0 ΤΙΤΛΟΣ ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα