Η ΑΣΚΗΣΗ ΜΕ ΒΑΡΗ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΑΣΚΗΣΗ ΜΕ ΒΑΡΗ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ"

Transcript

1 Φατούρος Γ. Ιωάννης, Ph.D., C.S.C.S., Επίκουρος Καθηγητής T.E.Φ.A.A..Π.Θ. Η ΑΣΚΗΣΗ ΜΕ ΒΑΡΗ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ Η γήρανση χαρακτηρίζεται από µια προοδευτική µείωση της ικανότητας µεταβολισµού των υδατανθράκων, η οποία συνήθως συνδέεται µε την έλλειψη φυσικής δραστηριότητας ή άσκησης και την παχυσαρκία. Ο συνδυασµός αυτών των παραγόντων µπορεί να προκαλέσει υπερινσουλιναιµία, ινσουλινοαντίσταση και καρδιοαγγειακά νοσήµατα. 1 Η παχυσαρκία, η οποία αποτελεί µία από τις πιο σοβαρές απειλές για την υγεία αποτελεί µία φλεγµονώδη κατάσταση και συνδέεται µε την ανάπτυξη ινσουλινοαντίστασης, µεταβολικών παθήσεων και σακχαρώδη διαβήτη. 17 Η λεπτίνη και η αντιπονεκτίνη είναι πρωτεΐνες οι οποίες ανήκουν στην κατηγορία των κυτοκινών, παράγονται από το λιπώδη ιστό (γνωστές ως αντιποκίνες) και συνδέονται άµεσα µε την ανάπτυξη φλεγµονής και ινσουλινοαντίστασης. 18 Η λεπτίνη βελτιώνει την οξείδωση των λιπαρών οξέων στο µυϊκό κύτταρο, ρυθµίζει την πρόσληψη υδατανθράκων, ρυθµίζει την ενεργειακή ισορροπία και το σωµατικό βάρος ενώ αυξάνει τον µεταβολικό ρυθµό ηρεµίας (θερµιδική δαπάνη σε συνθήκες ηρεµίας). 18 Η αντιπονεκτίνη παρουσιάζει µία αντίστροφη συσχέτιση µε το σωµατικό λίπος και τον κίνδυνο εµφάνισης σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2 σε υγιείς ενήλικες, έχει αντιφλεγµονώδεις ιδιότητες και συµµετέχει στον µεταβολισµό. 2,20 Παράλληλα, η γήρανση αυξάνει τόσο το σωµατικό βάρος όσο και τα επίπεδα λεπτίνης στο αίµα πιθανά εξαιτίας της αυξηµένης γονιδιακής της έκφρασης ενώ επίσης διακρίνεται και από την αρνητική συσχέτιση της αντιπονεκτίνης µε την κατανοµή του σωµατικού λίπους. 18 Η άσκηση πιστεύεται ότι αυξάνει το προσδόκιµο ζωής µέσω της µείωσης των καρδιαγγειακών νοσηµάτων και άλλων χρόνιων ασθενειών καθώς και την αύξηση της λειτουργικής ικανότητας των ηλικιωµένων ατόµων. 6 Η συστηµατική άσκηση φαίνεται ότι προκαλεί αρνητικό ενεργειακό ισοζύγιο βοηθώντας θετικά στην µακροπρόθεσµη ρύθµιση του σωµατικού βάρους και λίπους στα ηλικιωµένα άτοµα. 1 Η άσκηση µε αντιστάσεις (βάρη) προλαµβάνει τα φαινόµενα σαρκοπενίας αυξάνοντας τη µυϊκή µάζα 4 και µεταβάλει τις αποκρίσεις των αντιποκινών στα άτοµα της τρίτης ηλικίας. 6 Η οξεία άσκηση µε βάρη φαίνεται ότι µπορεί να αυξήσει την κινητοποίηση των λιπαρών οξέων στον υποδόριο λιπώδη ιστό και την ενεργειακή δαπάνη ενώ προκαλεί σηµαντικές ενδοκρινικές µεταβολές σε παχύσαρκα άτοµα. 3 Αν και η Αµερικάνικη ιαβητολογική Εταιρεία (ADA) προτείνει την άσκηση µυϊκής ενδυνάµωσης µε βάρη ως µέσο βελτίωσης της σωµατικής σύστασης και

2 µεταβολικού ελέγχου για την παχυσαρκία και τον σακχαρώδη διαβήτη, 17 υπάρχουν περιορισµένα δεδοµένα σχετικά µε την επίδραση της οξείας άσκησης αντιστάσεων τόσο στον µεταβολισµό των αντιποκινών όσο και στην θερµιδική δαπάνη ηρεµίας σε ηλικιωµένα άτοµα. Ο τοµέας προπονητικής του Εργαστηρίου Φυσικής Αγωγής και Άθλησης του Τ.Ε.Φ.Α.Α του ηµοκρίτειου Πανεπιστήµιου Θράκης σε συνεργασία µε το εργαστήριο Βιοχηµείας και Φυσιολογίας του Πανεπιστήµιου Θεσσαλίας µελετούν τη σχέση άσκησης µε βάρη και γήρανσης κατά την τελευταία δεκαετία. Στο παρών άρθρο παρουσιάζεται µέρος αυτής της δουλειάς που εστιάστηκε στην διερεύνηση των αποκρίσεων των δύο σηµαντικότερων αντιποκινών (λεπτίνης και αντιπονεκτίνης) και της θερµιδικής δαπάνης ηρεµίας (REE) στην οξεία άσκηση µε βάρη σε ηλικιωµένα άτοµα. Ιδιαίτερη έµφαση δόθηκε στο πως η ένταση της άσκησης µυϊκής ενδυνάµωσης µε βάρη επηρεάζει αυτές τις αποκρίσεις για έως και 72 ώρες µετά το τέος της άσκησης. Η µελέτη αυτή δηµοσιεύτηκε πρόσφατα στο περιοδικό Diabetes Care (Fatouros IG, Chatzinikolaou A, Tournis S, Jamurtas AZ, Douroudos II, Nikolaidis MG, Papassotiriou I, Thomakos PM, Taxildaris K, Mastorakos G, Mitrakou A. The Intensity of Resistance Exercise Determines Adipokine and Resting Energy Expenditure Responses in Overweight Elderly. Diabetes Care, 32: , 2009) και σε αυτό το άρθρο δίνουµε µία περιγραφή της µελέτης και των αποτελεσµάτων της µιας και θεωρούµε σηµαντικό το συγκεκριµένο είδος άσκησης για τον ηλικιωµένο πληθυσµό και τη διαχείριση του σωµατικού βάρους. Στη µελέτη συµµετείχαν εθελοντικά 40 υγιείς ηλικιωµένοι άντρες, οι οποίοι αφού ενηµερώθηκαν σχετικά µε τις ερευνητικές διαδικασίες, τα οφέλη και τους κινδύνους της υπέγραψαν το έντυπο συγκατάθεσης. Τα κριτήρια που έπρεπε να συµµετάσχουν οι δοκιµαζόµενοι για να συµµετάσχουν στη µελέτη συµπεριελάµβαναν πολύχρονη αποχή από συστηµατική φυσική δραστηριότητα ή άσκηση (> 10 χρόνια), περιορισµένη καρδιοαναπνευστική φυσική κατάσταση (τιµές µέγιστης πρόσληψης οξυγόνου µικρότερες των 25 ml/kg/min και δείκτη ηµερήσιας φυσικής δραστηριότητας στο προσαρµοσµένο ερωτηµατολόγιο Beacke µικρότερο του 9), σταθερό σωµατικό βάρος για τουλάχιστον έξι µήνες πριν την έναρξη της µελέτης, ελεγχόµενη αρτηριακή πίεση (< 160/100 mm/hg), απουσία ορθοπεδικών ή νευροµυϊκών προβληµάτων, µη συστηµατική κατανάλωση αλκοόλ, µη λήψη αντιφλεγµονωδών και αντιοξειδωτικών σκευασµάτων και η απουσία του σακχαρώδους διαβήτη από το ιατρικό τους ιστορικό. Σε µία πρώτη επίσκεψή τους αξιολογηθήκαν τα ανθρωποµετρικά χαρακτηρίστηκα, η REE και η µέγιστη πρόσληψη οξυγόνου των δοκιµαζόµενων ενώ τους δόθηκαν ηµερολόγια καταγραφής της διατροφής τους για πέντε ηµέρες. Στη συνέχεια, οι συµµετέχοντες στη µελέτη εξοικειώθηκαν µε τις ασκήσεις που θα χρησιµοποιούσαν κατά τη διάρκεια του πρωτοκόλλου και µετρήθηκε η µέγιστη µυϊκή τους δύναµη σε αυτές τις ασκήσεις µε τη µέθοδο της µίας µέγιστης επανάληψης (1RM). 6 Οι συµµετέχοντες µετά εντάχθηκαν µε τυχαία επιλογή σε µια από τις τέσσερεις οµάδες (10 άτοµα ανά οµάδα) της µελέτης: α) οµάδα ελέγχου, β) οµάδα χαµηλής έντασης, γ) οµάδα µέτριας έντασης και δ) οµάδα υψηλής έντασης. Το πρωτόκολλο περιελάµβανε ολοκλήρωση µίας προπονητικής µονάδας για κάθε µία από τις οµάδες άσκησης. Πριν, αµέσως µετά καθώς και 12, 24, 48 και 72 ώρες µετά το τέλος του πρωτοκόλλου άσκησης (και σε αντίστοιχα χρονικά σηµεία για την οµάδα ελέγχου) συλλέχτηκαν δείγµατα αίµατος και µετρήθηκε εκ νέου η REE. Η µέτρηση των ανθρωποµετρικών στοιχείων περιελάµβανε καταγραφή του σωµατικού βάρους και ύψους (σε µηχανικό ζυγό µε αναστηµόµετρο), της αναλογίας περιφερειών µέσης και ισχίου (µε ανθρωποµετρική ταινία

3 Gullick), και το πάχος επιλεγµένων δερµατοπτυχών (µε δερµατοπτυχόµετρο) σύµφωνα µε µεθόδους που έχουν ήδη περιγραφεί. 6 Η µέγιστη πρόσληψη οξυγόνου έγινε σε εργοδιάδροµο µε το τροποποιηµένο πρωτόκολλο Bruce µε χρήση αναλυτή αερίων. Η καταγεγραµµένη διατροφή στα διατροφικά ηµερολόγια αναλύθηκε µε το διατροφικό πρόγραµµα ScienceTech Diet 200A (ScienceTech, Αθήνα, Ελλάδα). Η µέτρηση της REE έγινε για 45 λεπτά µε αναλυτή αερίων. 6 Στη συνεχεία, µε βάση την εξίσωση Weir υπολογίστηκε ο ηµερήσιος βασικός µεταβολισµός. Το πρωτόκολλο άσκησης περιελάµβανε, µετά από µία σύντοµη προθέρµανση, εκτέλεση τριών σετ σε ασκήσεις (σε µηχανήµατα) που αφορούσαν τις κύριες µυϊκές οµάδες του σώµατος (πιέσεις στήθους, εκτάσεις γονάτων, πιέσεις ώµων, κάµψεις γονάτων, έλξεις τροχαλίας, πιέσεις ποδιών, κάµψεις αγκώνων, εκτάσεις αγκώνων, ροκανίσµατα κοιλιακών και εκτάσεις κορµού). Η συνολική διάρκεια της προπονητικής µονάδας ήταν περίπου 60 λεπτά. 6 Η ένταση των ασκήσεων καθορίστηκε σε ποσοστό ίσο µε το 45-50% της 1RM στην οµάδα χαµηλής έντασης, 60-65% στην οµάδα µέτριας έντασης και 80-85% στην οµάδα υψηλής έντασης. Το διάλειµµα µεταξύ ασκήσεων και σετ καθορίστηκε στα δύο λεπτά στην οµάδα χαµηλής έντασης, στα 4 λεπτά στην οµάδα µέτριας έντασης και στα έξι λεπτά στην οµάδα υψηλής έντασης. Κατά τη διάρκεια του πρωτοκόλλου άσκησης, οι δοκιµαζόµενοι έφεραν φορητό αναλυτή αερίων πάνω τους για τη µέτρηση της κατανάλωσης οξυγόνου και κατ επέκταση της θερµιδικής δαπάνης του πρωτοκόλλου. 3 Τα δείγµατα αίµατος που συλλέχτηκαν διαχωρίστηκαν σε ορό και πλάσµα µε φυγοκέντρηση διοχετεύτηκαν σε δοκιµαστικούς σωλήνες µε EDTA (πλάσµα, αιµατοκρίτης αιµοσφαιρίνη) και στη συνέχεια καταψύχθηκαν στους -75 ο C µέχρι να µετρηθούν. Στα δείγµατα αυτά µετρήθηκαν συγκέντρωση γαλακτικού, γλυκόζης γλυκερόλης και ελεύθερων λιπαρών οξέων (NEFA) σπεκτοφωτοµετρικά. Μετρήθηκαν επίσης η λεπτίνη και η κορτιζόλη µε τη µέθοδο της ενζυµικής ανοσοπροσροφητική δοκιµασίας (ELISA) καθώς και η αντιπονεκτίνη και ινσουλίνη µε ραδιοισοτοπικές µεθόδους (RIA). Οι τιµές των παραπάνω µεταβλητών διορθώθηκαν µε βάση τις µεταβολές του όγκου πλάσµατος εξαιτίας της άσκησης. Για τον εντοπισµό διαφορών µεταξύ των οµάδων σε συνθήκες ηρεµίας εφαρµόστηκε ανάλυση διακύµανσης µε ένα παράγοντα (one way ANOVA) ενώ για τον έλεγχο διαφορών µεταξύ των χρονικών σηµείων µέτρησης στις τέσσερεις οµάδες εφαρµόστηκε ανάλυση διακύµανσης µε δυο παράγοντες (οµάδα και χρόνος) και το τεστ πολλαπλών συγκρίσεων Bonferroni. Το επίπεδο σηµαντικότητας ορίστηκε στο P < 0.05 για όλες τις αναλύσεις. Η στατιστική ανάλυση των δεδοµένων της µελέτης αποκάλυψε τα εξής: 1. Οι τέσσερεις οµάδες παρουσίασαν ίδια επίπεδα ηλικίας, ανθρωποµετρικών χαρακτηριστικών, µέγιστης µυϊκής δύναµης, µέγιστης πρόσληψης οξυγόνου, REE και ΗΟΜΑ. 2. Με βάση τα ανθρωποµετρικά τους χαρακτηριστικά οι δοκιµαζόµενοι µπορούν να χαρακτηριστούν ως υπέρβαροι ή παχύσαρκοι. 3. Το ενεργειακό κόστος (θερµιδική δαπάνη) ήταν σηµαντικά υψηλότερο κατά τη διάρκεια των πρωτοκόλλων χαµηλής και µέτριας έντασης σε σχέση µε αυτό της υψηλής έντασης (295 περίπου kcal για το πρωτόκολλο χαµηλής έντασης, 280 περίπου kcal για το πρωτόκολλο µέτριας έντασης και 220 περίπου θερµίδες για το πρωτόκολλο υψηλής έντασης). 4. Και τα τρία πρωτόκολλα άσκησης προκάλεσαν αύξηση των συγκεντρώσεων γλυκόζης, γαλακτικού, NEFA και γλυκερόλης οι οποίες στη συνέχεια επανήρθαν στις φυσιολογικές τιµές ηρεµίας. Είναι χαρακτηριστικό δε ότι αυτές οι µεταβλητές αυξήθηκαν σε µεγαλύτερο βαθµό στα πρωτόκολλα χαµηλής και µέτριας έντασης σε

4 σχέση µε το πρωτόκολλο υψηλής έντασης. 5. εν υπήρχαν διαφορές µεταξύ των τεσσάρων οµάδων πριν την άσκηση όσον αφορά τις συγκεντρώσεις ινσουλίνης και κορτιζόλης. Η άσκηση δεν επηρέασε το δείκτη ΗΟΜΑ και την ινσουλίνη. Ωστόσο, η κορτιζόλη αυξήθηκε σηµαντικά αµέσως µετά την άσκηση σε όλες τις οµάδες άσκησης αλλά παρέµεινε αυξηµένη για 12 ώρες µόνο στις οµάδες χαµηλής και µέτριας έντασης και στη συνέχεια επανήρθαν στις φυσιολογικές τιµές ηρεµίας. 6. Αν και η λεπτίνη µειώθηκε µετά την άσκηση, η µείωση αυτή εξαφανίστηκε µε τη διόρθωση των τιµών λεπτίνης µε βάση τις µεταβολές του όγκου πλάσµατος εξαιτίας της άσκησης. 7. Η συγκέντρωση αντιπονεκτίνης, µε τη διόρθωση των τιµών για µεταβολές του όγκου πλάσµατος εξαιτίας της άσκησης, αυξήθηκε µόνο στην οµάδα άσκησης υψηλής έντασης για έως και 24 ώρες. 8. Η REE αυξήθηκε σε όλες τις οµάδες άσκησης για έως και 24 ώρες µετά το τέλος της άσκησης µε την οµάδα υψηλής έντασης να προκαλεί τη µεγαλύτερη µεταβολή της σε αυτό το χρονικό σηµείο. Ωστόσο, στις οµάδες χαµηλής και µέτριας έντασης, η REE η αύξηση αυτή κράτησε για 24 ώρες ενώ στην οµάδα υψηλής έντασης κράτησε έως και 48 ώρες. Γενικά, η άσκηση µυϊκής ενδυνάµωσης µε βάρη (ΑΜΕΒ) θεωρείται σηµαντική για τα άτοµα της τρίτης ηλικίας γι αυτό εξάλλου επιστηµονικές εταιρείες όπως η ADA και η ACSM (Αµερικάνικη Αθλητιατρική Εταιρεία) την προτείνουν ως αναπόσπαστο µέρος του προγράµµατος άσκησης γι αυτόν τον πληθυσµό. 1 Η ερευνητική µας οµάδα ανέφερε στο παρελθόν ότι ένα συστηµατικό πρόγραµµα ΑΜΕΒ µπορεί να µεταβάλει τις συγκεντρώσεις ηρεµίας της λεπτίνης και της αντιπονεκτίνης καθώς και της REE για ως και 72 ώρες µετά την άσκηση. 6 Μάλιστα, σε αυτή τη µελέτη τονίστηκε ότι η ΑΜΕΒ υψηλής έντασης ήταν η πιο αποτελεσµατική όσον αφορά αυτές τις επιδράσεις. 6 Ωστόσο, η οξεία ΑΜΕΒ στην παρούσα µελέτη αν και επηρέασε την απόκριση της αντιπονεκτίνης και της REE, δεν προκάλεσε κάποια µεταβολή στα επίπεδα λεπτίνης. Μάλιστα η αύξηση της REE διατηρήθηκε για ώρες µετά την άσκηση ανάλογα µε την ένταση του πρωτοκόλλου. Ιδιαίτερης µνείας είναι δε η αξιόλογη θερµιδική δαπάνη που επιτεύχθηκε και από τα τρία πρωτόκολλα ΑΜΕΒ η οποία είναι σηµαντική στην προσπάθεια απώλειας βάρους. Οι τιµές λεπτίνης των συµµετεχόντων ήταν µικρότερες από αυτές που συνήθως παρατηρούνται για νεαρούς άντρες φυσιολογικού βάρους και υψηλότερη από αυτή παχύσαρκων ατόµων µε ινσουλινοαντίσταση. 14,22 Αυτό είναι φυσιολογικό, αφού οι συµµετέχοντες σε αυτή τη µελέτη ήταν µεν υπέρβαροι αλλά δεν παρουσίαζαν ινσουλινοαντίσταση (φυσιολογικό ΗΟΜΑ). Ο οξεία µεταβολή της λεπτίνης, η οποία θεωρείται σηµαντική για τον µακροπρόθεσµο έλεγχο του σωµατικού βάρους, δεν ήταν σηµαντική. Μελέτες σε νεαρά αδύνατα άτοµα που χρησιµοποίησαν ΑΜΕΒ έδωσαν παρόµοια αποτελέσµατα. 14 Στη µελέτη µας, αν και είχαµε σηµαντικές µεταβολικές και ορµονικές µεταβολές (αύξηση των NEFA, γλυκερόλης, γλυκόζης και κορτιζόλης) ανεξάρτητα έντασης της άσκησης, η λεπτίνη δεν µεταβλήθηκε. Μάλιστα, έχει βρεθεί ότι η αυξηµένη πρόσληψη της γλυκόζης από τους περιφερικούς ιστούς και η γαλακτική οξέωση µπορούν να προκαλέσουν µείωση της συγκέντρωσης λεπτίνης στο αίµα. 19 Ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν επιβεβαιώθηκε εδώ πιθανά διότι τα συγκεκριµένα πρωτόκολλα δεν προκάλεσαν τόση πρόσληψη γλυκόζης η οποία είναι αναγκαία για τη µείωση της λεπτίνης. Άλλος πιθανός λόγος για τη µη µεταβολή της λεπτίνης θα µπορούσε να ήταν η αύξηση των εξοσαµινών εξαιτίας της αυξηµένης γλυκόλυσης

5 (αύξηση του γαλακτικού στη µελέτη) παρά τις ταυτόχρονες µεταβολικές µεταβολές που παρατηρήθηκαν. 3 Το ενεργειακό κόστος της άσκησης θα µπορούσε να ήταν µία άλλη αιτία για τη συγκεκριµένη συµπεριφορά της λεπτίνης. Η λεπτίνη φαίνεται ότι µεταβάλλεται µετά από δραστηριότητες που χαρακτηρίζονται από έντονες ορµονικές µεταβολές και προκαλούν σηµαντική αύξηση της ενεργειακής δαπάνης και συγκεκριµένα πάνω από 800 kcal. 14 Αν και κάτι τέτοιο δεν έχει επιβεβαιωθεί στα ηλικιωµένα άτοµα, η λεπτίνη δεν φαίνεται να µεταβάλλεται σε φυσικές δραστηριότητες που προκαλούν χαµηλή ή µέτρια ενεργειακή δαπάνη ( kcal). 22 Τα πρωτόκολλα ΑΜΕΒ σε αυτή τη µελέτη µία ενεργειακή δαπάνη ύψους kcal η οποία δεν φτάνει το κατώφλι των 800 kcal. Άλλοι ερευνητές πρότεινα ότι η λεπτίνη µπορεί να παρουσιάσει µία καθυστερηµένη µείωση µετά την άσκηση αλλά κάτι τέτοιο δεν επιβεβαιώθηκε στη µελέτη µας αφού και 72 ώρες µετά την άσκηση η εικόνα παρέµεινε ίδια. 3 Άρα µάλλον η θεωρία του κατωφλιού ενεργειακής δαπάνης κατά την άσκηση παραµένει ως η πιο ελκυστική για τη συµπεριφορά της λεπτίνης µετά την άσκηση. Η συγκέντρωση αντιπονεκτίνης στην παρούσα µελέτη βρέθηκε στη κατώτερη ζώνη των φυσιολογικών τιµών της κάτι που θεωρείται φυσιολογικό για τα ηλικιωµένα και παχύσαρκα άτοµα. 18 Η µελέτη µας είναι η πρώτη που εξέτασε τη συµπεριφορά της αντιπονεκτίνης µετά από ΑΜΕΒ σε ηλικιωµένα άτοµα. Η αντιπονεκτίνη δεν φαίνεται να µεταβάλλεται µετά από αερόβια άσκηση σε νεαρά άτοµα παρά τη σηµαντική της µεταβολή στον µεσοκυττάριο χώρο του υποδόριου λίπους αφού η φυσιολογική της συγκέντρωση στην κυκλοφορία είναι ήδη αρκετά υψηλή. 12 Επίσης, είναι λίγες οι φορές που η αντιπονεκτίνη µετρήθηκε πέραν των 24 ωρών µετά την άσκηση. Η αντιπονεκτίνη µπορεί να χρειαστεί διάστηµα µεγαλύτερο των 24 ωρών για να µεταβληθεί αφού και ο ενεργειακός µεταβολισµός χρειάζεται επίσης το ίδιο διάστηµα για να εξελιχθεί. 10 Η αύξηση της αντιπονεκτίνης 24 ώρες µετά την άσκηση το επιβεβαιώνει αυτό. Η αύξηση της αντιπονεκτίνης µόνο στην οµάδα υψηλής έντασης συµφωνεί µε ανάλογη συµπεριφορά αυτής της ορµόνης µετά από αερόβια πρωτόκολλα άσκησης. 9,10,12, Ποια όµως µπορεί να είναι η αιτία αυτής της αύξησης της αντιπονεκτίνης µετά από ΑΜΕΒ; Είναι γνωστό ότι η αντιπονεκτίνη, όπως και η άσκηση, συνδέεται µε την ευαισθησία στη δράση της ινσουλίνης κυρίως εξαιτίας της αύξησης της οξείδωσης του λίπους και της µείωσης της παραγωγής γλυκόζης από το ήπαρ. 18 Παρόλα αυτά, οι µελέτες που χρησιµοποίησαν άσκηση ανέφεραν ότι συνήθως η αύξηση της αντιπονεκτίνης δεν συνοδεύεται και από ταυτόχρονη αύξηση της ευαισθησίας στη δράση της ινσουλίνης. 21 Επίσης, η µέτριας έντασης ΑΜΕΒ δεν φαίνεται να µεταβάλλει την ευαισθησία στη δράση της ινσουλίνης. 3 Αυτές οι παρατηρήσεις επιβεβαιώνονται και από την παρούσα µελέτη διότι αν και η αντιπονεκτίνη αυξήθηκε, η ευαισθησία στη δράση της ινσουλίνης παρέµεινε αµετάβλητη. Άρα η αύξηση της αντιπονεκτίνης µε την ΑΜΕΒ πιθανά οφείλεται σε άλλους παράγοντες. Έχει βρεθεί ότι η ινσουλίνη µπορεί να µειώσει την γονιδιακή έκφραση της αντιπονεκτίνης και άρα η προσωρινή υπερινσουλιναιµία που έχει αναφερθεί ότι προκαλείται από την ΑΜΕΒ θα µπορούσε να είναι η εξήγηση της αυξηµένης αντιπονεκτίνης στη µελέτη µας. 5 Ωστόσο, η ινσουλίνη παρέµεινε αµετάβλητη και στα τρία πρωτόκολλα ΑΜΕΒ. Άλλοι ερευνητές θεωρούν ότι η αύξηση των NEFA µπορεί να αποτελεί την αίτια της αύξησης της αντιπονεκτίνης αλλά σε αυτή τη µελέτη δεν µεταβλήθηκε στις οµάδες χαµηλής και µέτριας έντασης στις οποίες είχαµε τη µεγαλύτερη αύξηση των NEFA. 21 Το γεγονός ότι σε αυτές οι δύο οµάδες παρατηρήθηκαν οι µεγαλύτερες µεταβολικές µεταβολές, διότι εκτός των NEFA είχαµε τη µεγαλύτερη αύξηση του γαλακτικού και της κορτιζόλης, ισχυροποιεί την άποψη ότι η αύξηση της αντιπονεκτίνης δεν συνδέεται µε παράγοντες του ενεργειακού µεταβολισµού.

6 Μία πιθανή αιτία για την αύξηση της αντιπονεκτίνης θα µπορούσε να ήταν το µέγεθος της µυϊκής µάζας που ενεργοποιείται κατά την άσκηση. Αυτό βασίζεται στις παρατηρήσεις ότι άτοµα µε µεγαλύτερη µυϊκή µάζα παρουσιάζουν µεγαλύτερη µεταβολή της αντιπονεκτίνης κάτι που συνδυάζεται και µε την µεταβολή της αντιπονεκτίνης µόνο στην οµάδα υψηλής έντασης στην παρούσα µελέτη. 10 Προηγούµενες αναφορές µείωσης της ηπατικής γλουκονεογένεσης και της συγκέντρωσης τριγλυκεριδίων στον µυ µετά από χορήγηση αντιπονεκτίνης συνιστά ότι αυτή η ορµόνη µπορεί να συµµετάσχει στην ενδοεπικοινωνία µεταξύ λιπώδους και µυϊκού ιστού. 2 Αυτή η άποψη ισχυροποιείται από την παρατήρηση της αύξησης της οξείδωσης του λίπους στον σκελετικό µυ µέσω της ενεργοποίησης της ΑΜΡΚ, η οποία συσχετίζεται θετικά µε την ποσότητα µυϊκής µάζας, µετά από χορήγηση αντιπονεκτίνης. 20 Η συνδυαστική ανάγνωση όλων αυτών των ερευνητικών παρατηρήσεων προτείνει ότι η αύξηση της συγκέντρωσης της αντιπονεκτίνης µπορεί να οφείλεται στην ενεργοποίηση µεγαλύτερης µυϊκής µάζας στο πρωτόκολλο υψηλής έντασης. Η γήρανση µειώνει τη REE εξαιτίας της σαρκοπενίας, της µείωσης της φυσικής δραστηριότητας και της µειωµένης ενεργειακής πρόσληψης που τη συνοδεύουν και που µπορεί να οδηγήσει σε παράλληλη αύξηση του σωµατικού λίπους. 1 Η συστηµατική ΑΜΕΒ µπορεί ωστόσο να βοηθήσει στην αύξηση και/ή διατήρηση της REE στα ηλικιωµένα άτοµα. τα δεδοµένα για ηλικιωµένους είναι περιορισµένα. Αν και σε νεαρά άτοµα έχει τεκµηριωθεί η αύξηση της REE µετά από οξεία ΑΜΕΒ, δεν υπάρχει επαρκής πληροφόρηση για τα υπέρβαρα ηλικιωµένα άτοµα. 9 Τα αποτελέσµατα της µελέτης µας δείχνουν ότι ακόµη και η χαµηλής-µέτριας έντασης ΑΜΕΒ µπορεί να αυξήσει την REE για έως και 24 ώρες ενώ η υψηλής έντασης ΑΜΕΒ για έως και 48 ώρες. Αυτή η αύξηση έχει αποδοθεί κυρίως στον αυξηµένο οµοιαστατικό µηχανισµό ο οποίος απαιτεί ενεργειακή δαπάνη για την επούλωση και αύξηση του τραυµατισµένου µυϊκού ιστού µετά τον ασκησιογενή τραυµατισµό που δέχεται από αυτά τα πρωτόκολλα άσκησης και που αποτελεί µία απολύτως φυσιολογική προσαρµογή. τον αυξηµένο µυϊκό τραυµατισµό που προκάλεσε η αυξηµένης έντασης άσκηση µε αντιστάσεις. 15 Ξέρουµε ότι η αύξηση του ρυθµού σύνθεσης και αποδόµησης πρωτεΐνης στον µυ µπορεί να διαρκέσει έως και 48 ώρες µετά από υψηλής έντασης ΑΜΕΒ. 4 Επειδή το ενεργειακό κόστος αυτού του πρωτεϊνικού µεταβολισµού µπορεί να αποτελεί έως και το 20% της µεταβολισµού ηρεµίας, η αύξηση της REE ηρεµίας σε αυτό το διάστηµα µάλλον οφείλεται σε αυτό το γεγονός. Επιπρόσθετα ο ασκησιογεννής µυϊκός τραυµατισµός σχετίζετε άµεσα µε την προσωρινή µείωση της οξείδωσης των λιπών. 13 Γνωρίζουµε δε ότι τα πρωτόκολλα ΑΜΕΒ υψηλής έντασης προκαλούν µεγαλύτερο µυϊκό τραυµατισµό από τα πρωτόκολλα µικρότερης έντασης. 15 Είναι δε χαρακτηριστικό ότι το πρωτόκολλο υψηλής έντασης που προκάλεσε τη µεγαλύτερη αύξηση της REE παρουσίασε το µικρότερο βαθµό λιπόλυσης (µε βάση τη συγκέντρωση γλυκερόλης και NEFA). Αυτή η παρατήρηση µπορεί να συνδυαστεί µε την προσωρινή µείωση της λιπιδικής οξείδωσης µετά από ασκησιογενή τραυµατισµό του µυ. 13 Τα αποτελέσµατα της µελέτης µας έχουν και πιο πρακτικές εφαρµογές. Ο σχεδιασµός ενός προγράµµατος µε ΑΜΕΒ για ηλικιωµένα άτοµα βασίζεται κατά κύριο λόγο στον χειρισµό των στοιχείων επιβάρυνσης, δηλαδή της έντασης, της ποσότητα, της πυκνότητα, της διάρκεια της άσκησης καθώς και της επιλογής των ασκήσεων. Είναι ξεκάθαρο ότι η αύξηση της έντασης της ΑΜΕΒ προκαλεί µεγαλύτερες και πιο µακροπρόθεσµες µεταβολές σε µεταβλητές που έχουν σχέση µε την υγεία και τη ρύθµιση του σωµατικού βάρους των ηλικιωµένων. Θα µπορούσαµε να προτείνουµε, µε βάση αυτά τα αποτελέσµατα, ότι τα πιο αγύµναστα ηλικιωµένα άτοµα θα µπορούσαν να χρησιµοποιήσουν πρωτόκολλα µικρότερης έντασης αλλά µεγαλύτερης συχνότητας ενώ τα πιο

7 γυµνασµένα άτοµα να υιοθετήσουν πρωτόκολλα µεγαλύτερης έντασης και µικρότερης συχνότητας. Φαίνεται ότι ακόµη και η χρήση πολύ µικρών φορτίων (κιλών) εξακολουθεί να δηµιουργεί θετικές προσαρµογές για αρκετές ώρες µετά το τέλος της άσκησης. Φαίνεται επίσης ότι τα πρωτόκολλα ΑΜΕΒ υψηλής έντασης προκαλούν µικρότερο µεταβολικό στρες από εκείνα µε τη µικρότερη ένταση, κάτι που εξυπηρετεί περισσότερο τα ηλικιωµένα άτοµα. Η πιο περιορισµένη αύξηση της κορτιζόλης (καταβολική ορµόνη) στα πρωτόκολλα ΑΜΕΒ υψηλής έντασης προσφέρει πιθανά µεγαλύτερες δυνατότητες µυϊκής υπερτροφίας στην προσπάθεια αναχαίτισης της µυϊκής ατροφίας που συνοδεύει τη γήρανση. Τα µεγαλύτερα διαλλείµατα που χρησιµοποιούνται στα πρωτόκολλα ΑΜΕΒ υψηλής έντασης είναι πιθανά πιο κατάλληλα για τα ηλικιωµένα άτοµα διότι επιτρέπουν την µεγαλύτερη αποµάκρυνση του γαλακτικού από την κυκλοφορία καθυστερώντας έτσι την επερχόµενη ασκησιογενή κόπωση. Επίσης, τα πρωτόκολλα ΑΜΕΒ δηµιουργούν µία θερµιδική δαπάνη της τάξης των θερµίδων, γεγονός σηµαντικό στην προσπάθεια µείωσης τους σωµατικού βάρους των υπέρβαρων ηλικιωµένων ατόµων. Είναι πολύ σηµαντικό να γνωρίζουµε αυτά τα νούµερ γιατί έτσι µπορούµε να υπολογίσουµε καλύτερα το καθηµερινό θερµιδικό έλλειµµα που θέλουµε να δηµιουργήσουµε µέσω της άσκησης για ένα υπέρβαρο άτοµο. Συµπερασµατικά, θα µπορούσαµε να πούµε ότι η οξεία ΑΜΕΒ δηµιουργεί σηµαντικές θετικές προσαρµογές για έως και 48 ώρες ενώ προκαλεί και σηµαντική θερµιδική δαπάνη. Ωστόσο, είναι σηµαντικό να γνωρίζουµε ότι η επιλογή της έντασης αυτών των πρωτοκόλλων αποτελεί κρίσιµο παράγοντα για το µέγεθος και τη διάρκεια αυτών των προσαρµογών. Βιβλιογραφία 1. American College of Sports Medicine: Guidelines for exercise testing and prescription. Philadelphia, PA: Lippincott Williams & Wilkins, Berg AH, Combs TP, Du X, Brownlee M, Scherer PE: The adipocyte-secreted protein Acrp30 enhances hepatic insulin action. Nat Med 7: , Chatzinikolaou A, Fatouros I, Petridou A, Jamourtas A, Avloniti A, Douroudos I, Mastorakos G, Lazaropoulou C, Papassotiriou I, Tournis S, Mitrakou A, Mougios V: Adipose tissue lipolysis is upregulated in lean and obese men during acute resistance exercise. Diabetes Care 31: , Chesley A, MacDougall JO, Tarnopolsky MA, Atkinse SA, Smith K: Changes in human muscle protein synthesis after resistance exercise. J Appl Physiol 73: , Fasshauer M, Klein J, Neumann S, Eszlinger M, Paschke R: Hormonal regulation of adiponectin gene expression in 3T3-L1 adipocytes: Biochem Biophys Res Commun 290: , Fatouros IG, Tournis S, Leontsini D, Jamurtas AZ, Sxina M, Thomakos P, Manousaki M, Douroudos I, Taxildaris K, Mitrakou M: Leptin and adiponectin responses in overweight inactive elderly following resistance training and detraining are intensity-related. J Clin Endocrinol Metabol 90: , Hoffman JR, Kang JJ, Maresh CM, Kraemer WJ, French D, Nioka S, Kime R, Rundell KW, Ratamess NA, Faigenbaum AD, Chance B: Comparison of low and high-intensity resistance exercise on lipid peroxidation: Role of muscle oxygenation. J Strength Cond Res 21: , Hotta K, Funahaski T, Arita T, Matsuda M, Okamoto Y, Iwahashi H, Kuriyama H, Ouchi N, Maeda K, Nishida

8 M, Kihara S, Sakai N, Nakajima T, Hasegawa K, Muraguchi M, Ohmoto Y, Nakamura T, Yamashita S, Hanafusa T, Matsuzawa Y: Plasma concentrations of a novel, adipose-specific protein, adiponectin, in type 2 d, adiposespecific protein, adiponectin, in type 2 diabetic patients. Arterioscler Thromb Vasc Biol 20: , Jamurtas AZ, Theocharis V, Koukoulis G, Stakias N, Fatouros IG, Kouretas D, Koutedakis Y: The effects of acute exercise on serum adiponectin and resistin levels and their relation to insulin sensitivity in overweight males. Eur J Appl Physiol 97: , Jurimae J, Purge P, Jurimae T: Adiponectin is altered after maximal exercise in highly trained male rowers. Eur J Appl Physiol 93: , Kraemer WJ, Ratamess NA: Hormonal responses and adaptations to resistance Exercise and training. Sports Med 35: , Kraemer RR, Aboudehen KS, Carruth AK, Durand RJ, Acevedo EO, Hebert EP, Johnson LG, Castracane VD: Adiponectin responses to continuous and progressively intense intermittent exercise. Med Sci Sports Exerc 35: , Krishnan RK, Evans WJ, Kirwan JP: Impaired substrate oxidation in healthy elderly men after eccentric exercise. J Appl Physiol 94: , Nindl BC, Kraemer WJ, Arciero PJ, Samatallee N, Leone CD, Mayo MF, Hafeman DL: Leptin concentrations experience a delayed reduction after resistance exercise in men. Med Sci Sports Exerc 34: , Nosaka K, Newton M: Difference in the magnitude of muscle damage between maximal and submaximal eccentric loading. J Strength Cond Res 16: , Ratamess NA, Falvo MJ, Mangine GT, Hoffman JR, Faigenbaum AD, Kang J: The effect of rest interval length on metabolic responses to the bench press exercise. Eur J Appl Physiol 100:1 17, Sigal RJ, Kenny GP, Wasserman DH, Castaneda-Sceppa C, White RD: Physical activity/exercise and type 2 diabetes: a consensus statement from the American Diabetes Association. Diabetes Care 29: , Simpson KA, Fiatarone-Singh MA: Effects of exercise on adiponectin: a systematic review. Obesity 16: , Teta D, Bevington A, Brown J, Throssell D, Harris KPG, Walls J: Effects of acidosis on leptin secretion from 3T3-L1 adipocytes and on serum leptin in the uraemic rat. Clin Sci (Lond) 97: , Tomas E, Kelly M, Xiang X, Tsao TS, Keller C, Keller P, Luo Z, Lod H, Saha AK, Unger R, Ruderman NB: Metabolic and hormonal interactions between muscle and adipose tissue. Proc Nutr Soc 63: , Yu JG, Javorschi S, Hevener AL, Kruszynska YT, Norman RA, Sinha M, Olefsky JM: The effect of thiazolidinediones on plasma adiponectin levels in normal, obese, and type 2 diabetic subjects. Diabetes 51: , Zafeiridis A, Smilios I, Considine RV, Tokmakidis SP: Serum leptin responses after acute resistance exercise protocols. J Appl Physiol 94: , 2003.

Βιοχηµικοί δείκτες της επιβάρυνσης της προπόνησης

Βιοχηµικοί δείκτες της επιβάρυνσης της προπόνησης Βιοχηµικοί δείκτες της επιβάρυνσης της προπόνησης Βασίλης Μούγιος Καθηγητής βιοχηµείας της άσκησης Τµήµα Επιστήµης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισµού Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Επισκέπτης καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.com/

ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.com/ FITNESS: ΑΣΚΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΕΣΟ ΑΣΚΟΥΜΕΝΟ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΑΤΟΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΑΝΑΛΥΕΤΑΙ Η ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ Ο ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ FITNESS ΕΝΩ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

Τρισέλιδο άρθρο στα πρακτικά του 19 ου ιεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού, Κοµοτηνή (2011), στο περιοδικό «Άθληση & Κοινωνία»

Τρισέλιδο άρθρο στα πρακτικά του 19 ου ιεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού, Κοµοτηνή (2011), στο περιοδικό «Άθληση & Κοινωνία» Τρισέλιδο άρθρο στα πρακτικά του 19 ου ιεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού, Κοµοτηνή (2011), στο περιοδικό «Άθληση & Κοινωνία» Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗΣ ΙΑΡΚΕΙΑΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Aθληση και μεταβολισμός λιπώδους ιστού

Aθληση και μεταβολισμός λιπώδους ιστού Aθληση και μεταβολισμός λιπώδους ιστού Γεώργιος Βαλσαμάκης MD, PhD(UΚ) Ενδοκρινολόγος Visiting Associate clinical Professor Diabetes and Endocrinology, Warwick Medical School, UK Iατρείο Διαβήτη κύησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Περιορισμοί της άσκησης σε άτομα με ΣΔ Παναγιώτης Β. Τσακλής PhD Καθηγητής Εµβιοµηχανικής Τµ Φυσικοθεραπείας - ΑΤΕΙΘ Dept Mechanical Engineering Fibers & Polymers Lab Massachusetts Institute of Technology

Διαβάστε περισσότερα

314 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Δ.Π.Θ.

314 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Δ.Π.Θ. 314 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Δ.Π.Θ. ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΜΥΪΚΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑΣ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΧΡΟΝΙΑ Ή ΜΟΝΙΜΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΜΥΪΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD

Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD ΤΕΦΑΑ - Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Σήμερα θα μιλήσουμε για τα εξής θέματα: Τι κερδίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΕΡΟΒΙΑ ΑΣΚΗΣΗ (ΜΕ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟ AEROBIC) Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ kellis@phed.auth.

ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΕΡΟΒΙΑ ΑΣΚΗΣΗ (ΜΕ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟ AEROBIC) Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ kellis@phed.auth. ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΕΡΟΒΙΑ ΑΣΚΗΣΗ (ΜΕ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟ AEROBIC) Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ kellis@phed.auth.gr Βασικές έννοιες που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο της άσκησης με

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική δραστηριότητα. Μάνου Βασιλική, Ph.D Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ Τρικάλων

Φυσική δραστηριότητα. Μάνου Βασιλική, Ph.D Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ Τρικάλων Φυσική δραστηριότητα Μάνου Βασιλική, Ph.D Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ Τρικάλων Δεδομένα έρευνας Το 24% περίπου των παιδιών δεν συμμετέχει σε καμία οργανωμένη φυσική δραστηριότητα. Μόλις το 4% δεν συμμετέχει σε

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Ph.D., Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ Σερρών ΑΠΘ Καρατράντου Κωνσταντίνα, MSc, Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ - ΠΘ Ιπποκράτης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Άσκηση και διατροφή στην πρόληψη και αντιμετώπιση ασθενειών 2. ΚΩΔ. Μ/ΤΟΣ: MΒ04 3. ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία της Μέγιστης Δύναμης στην Σωστή Εκγύμναση του Συγχρόνου Ποδοσφαιριστή

Η σημασία της Μέγιστης Δύναμης στην Σωστή Εκγύμναση του Συγχρόνου Ποδοσφαιριστή 21.02.2011 Η σημασία της Μέγιστης Δύναμης στην Σωστή Εκγύμναση του Συγχρόνου Ποδοσφαιριστή Σε συνέχεια από το προηγούμενο μας άρθρο, ερχόμαστε να αναλύσουμε την σημασία της σωστής εκγύμνασης ως αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Στόχοι για την αντιμετώπιση του Γνώση Δεξιότητες Πηγές Υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Έκδοση Αυγούστου Σεπτεµβρίου 2010 ΤΕΥΧΟΣ 44

Έκδοση Αυγούστου Σεπτεµβρίου 2010 ΤΕΥΧΟΣ 44 NEWSLETTER Έκδοση Αυγούστου Σεπτεµβρίου 2010 ΤΕΥΧΟΣ 44 ΠΕΕΡΙΙΕΕΧΟΜΕΕΝΑ ΑΑππόό ττοονν εεκκδδόόττηη ΤΤαα άάρρθθρραα ττοουυ µµήήνναα ΑΑΣΣΚΚΗΗΣΣΗΗ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΑΓΩΝΑ: δύσκολη υπόθεση µε υψηλές απαιτήσεις Γιώργος

Διαβάστε περισσότερα

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συµµαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής ΕΚΕΤΑ Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τελικό κείμενο της Μελέτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (Advanced Glycation End products, ) είναι μόρια υψηλής δραστικότητας, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και Σακχαρώδης Διαβήτης: Η θέση της Κορινθιακής σταφίδας στη διατροφή ασθενών με Σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2

Διατροφή και Σακχαρώδης Διαβήτης: Η θέση της Κορινθιακής σταφίδας στη διατροφή ασθενών με Σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 Διατροφή και Σακχαρώδης Διαβήτης: Η θέση της Κορινθιακής σταφίδας στη διατροφή ασθενών με Σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 Νικόλαος Τεντολούρης Αναπληρωτής Καθηγητής Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Αθήνα, 2014 1 Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Παχυσαρκία

Άσκηση και Παχυσαρκία Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Παχυσαρκία Συγγραφική ομάδα: Πασχάλης Βασίλης, PhD, ΕΕΔΙΠ, ΤΕΦΑΑ- ΠΘ Νικολαΐδης Μιχάλης, Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ- ΑΠΘ Σέρρες Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ- ΑΠΘ Σέρρες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΥΪΚΗΣ ΥΝΑΜΗΣ ΚΑΙ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ

Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΥΪΚΗΣ ΥΝΑΜΗΣ ΚΑΙ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ Φατούρος Γ. Ιωάννης, Ph.D., C.S.C.S., Λέκτορας T.E.Φ.A.A..Π.Θ. Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΥΪΚΗΣ ΥΝΑΜΗΣ ΚΑΙ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ Οι µετρήσεις δύναµης αντιπροσωπεύουν συγκεκριµένες ποιοτικές παραµέτρους

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ια Βίου Φυσική Κατάσταση ΚΩ. Μ/ΤΟΣ-ΜΑΜ ΑΘΛ.012-11325 ΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ (ECTS) 3 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα Επιλογής ΤΡΟΠΟΣ ΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ιαλέξεις/εργαστηριακά Μαθήµατα/Πρακτική Εφαρµογή

Διαβάστε περισσότερα

Οφέλη του πράσινου τσαγιού για την υγεία

Οφέλη του πράσινου τσαγιού για την υγεία Τσάι Πράσινο Οι ιδιότητες και τα οφέλη του πράσινου τσαγιού είναι γνωστές εδώ και αιώνες σε πολλούς Ασιατικούς πολιτισμούς. Ωστόσο στο δυτικό κόσμο το πράσινο τσάι έγινε δημοφιλές πρόσφατα. Μόνο το τελευταίο

Διαβάστε περισσότερα

Αθλητική ιατροφή: Μύθοι & Πραγµατικότητα

Αθλητική ιατροφή: Μύθοι & Πραγµατικότητα Αθλητική ιατροφή: Μύθοι & Πραγµατικότητα Γιώργος Νάσσης, MSc,PhD Εργοφυσιολόγος- ιατροφολόγος Email: gnassis@phed.uoa.gr Οι αθλητές καταναλώνουν συµπληρώµατα διατροφής 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου. www.cardiorehab.com.cy

Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου. www.cardiorehab.com.cy Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου www.cardiorehab.com.cy Καλωσορίσατε στο Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου Στόχος του κέντρου Το κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ, ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ

ΦΥΣΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ, ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ, ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ Δημήτρης Κουρέτας, PhD Τμήμα Βιοχημείας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Η παχυσαρκία θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ Νούς υγιής εν σώµατι υγιή ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ιατροφή και Υγεία Η υγεία αλλά και η νόσος είναι καταστάσεις που δεν οφείλονται ποτέ σε ένα µόνο παράγοντα. Οι κύριες οµάδες παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη της αντοχής στη χιονοδρομία

Ανάπτυξη της αντοχής στη χιονοδρομία Ανάπτυξη της αντοχής στη χιονοδρομία Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ kellis@phed.auth.gr Επιστημονικός συνεργάτης του Metrisis info@metrisislab.gr Η ικανότητα αντοχής χαρακτηρίζεται από:

Διαβάστε περισσότερα

Βρες τα δικά σου όρια... Ξεπέρασε τα... την επιτυχία!

Βρες τα δικά σου όρια... Ξεπέρασε τα... την επιτυχία! Βρες τα δικά σου όρια... Ξεπέρασε τα... Απόλαυσε την επιτυχία! H ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΣ Η εταιρεία Life-Ergo δημιουργήθηκε με σκοπό να προσφέρει πλήρεις και ολοκληρωμένες λύσεις στο χώρο του αθλητισμού. Αξιοποιώντας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της οξειδάσης της ξανθίνης. στην οξειδοαναγωγική κατάσταση κατά την άσκηση

Ο ρόλος της οξειδάσης της ξανθίνης. στην οξειδοαναγωγική κατάσταση κατά την άσκηση Ο ρόλος της οξειδάσης της ξανθίνης στην οξειδοαναγωγική κατάσταση κατά την άσκηση Αριστείδης Σ. Βεσκούκης, PhD Βιοχημικός - Βιοτεχνολόγος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Βιοχημείας & Βιοτεχνολογίας Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Άσκηση και διατροφή στην πρόληψη και αντιμετώπιση ασθενειών Ισορροπημένη διατροφή Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Ο τρόπος εναπόθεσης του σωματικού λίπους έχει αποδειχτεί τελευταία πως αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

Μυϊκή Βλάβη, Οξειδωτικό στρες, αντιοξειδωτικά και άσκηση

Μυϊκή Βλάβη, Οξειδωτικό στρες, αντιοξειδωτικά και άσκηση Μυϊκή Βλάβη, Οξειδωτικό στρες, αντιοξειδωτικά και άσκηση Μυϊκή συστολή Αδυναμία δεσμίνης να δεχτεί την πίεση στην οποία υποβάλλεται ο μυς Χρονική σειρά γεγονότων στη μυϊκή βλάβη Proposed mechanism of

Διαβάστε περισσότερα

. (Ασκήσεις προς αποφυγή)

. (Ασκήσεις προς αποφυγή) ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωσημεθοδολογία-προγραμματισμός

Διαβάστε περισσότερα

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Ελένη Αθανασιάδου, Κωνσταντίνος Παλέτας, Μαρία Σαρηγιάννη, Πασχάλης Πάσχος, Ελένη Μπεκιάρη, Απόστολος Τσάπας Β Παθολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν Σύνδρομο αποφρακτικής άπνοιας στον ύπνο ( ΣΑΥ) Συχνή διαταραχή (5%

Διαβάστε περισσότερα

Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση

Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Αρθρίτιδα Συγγραφική ομάδα: Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, PhD, Ερευνητής Τζιαμούρτας Αθανάσιος, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ- ΠΘ Κήτας Γεώργιος, Ιατρός Ρευματολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Προπόνησης Ι: Προπόνηση Αντοχής

Μέθοδοι Προπόνησης Ι: Προπόνηση Αντοχής ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ Η ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ & ΕΙ ΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ Μέθοδοι Προπόνησης Ι: Προπόνηση Αντοχής

Διαβάστε περισσότερα

Ε. Πασχαλίδου¹, Ι. Ευθυμιάδης¹, Σ. Παυλίδου¹, Κ. Μακέδου², Φ. Ντογραματζή³, Α. Χίτογλου- Μακέδου², Απ. Ευθυμιάδης¹

Ε. Πασχαλίδου¹, Ι. Ευθυμιάδης¹, Σ. Παυλίδου¹, Κ. Μακέδου², Φ. Ντογραματζή³, Α. Χίτογλου- Μακέδου², Απ. Ευθυμιάδης¹ Ε. Πασχαλίδου¹, Ι. Ευθυμιάδης¹, Σ. Παυλίδου¹, Κ. Μακέδου², Φ. Ντογραματζή³, Α. Χίτογλου- Μακέδου², Απ. Ευθυμιάδης¹ 1. Ιατρείο Αθηροσκλήρωσης Β Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιοριστικοί Παράγοντες Υγείας

Προσδιοριστικοί Παράγοντες Υγείας Φυσική Αγωγή Προσδιοριστικοί Παράγοντες Υγείας Καλογήρου ηµ. καθηγητής Φ.Α. Fitness ή Καλή Φυσική κατάσταση Σύντοµη περιγραφή-ορισµός Fitness είναι µια συνειδητά επιδιωκόµενη κατάσταση ψυχοσωµατικής απόδοσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια 25% - 40% των ασθενών με ΧΑΠ υποσιτίζονται. ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Ανάγκες Αθλητών Μεγάλων Αποστάσεων. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Επίκουρος Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης

Διατροφικές Ανάγκες Αθλητών Μεγάλων Αποστάσεων. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Επίκουρος Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης Διατροφικές Ανάγκες Αθλητών Μεγάλων Αποστάσεων Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Επίκουρος Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης % Πρόσληψη Ημερήσιας Ενέργειας 60 50 40 % 30 20 10 0 ΥΔΑΤ (55-60) ΛΙΠΟΣ (25-30) ΠΡΩΤΕΙΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της Φυσικής δραστηριότητας στην κινητική επάρκεια και την ανάπτυξη του μυοσκελετικού συστήματος του παιδιού

Ο ρόλος της Φυσικής δραστηριότητας στην κινητική επάρκεια και την ανάπτυξη του μυοσκελετικού συστήματος του παιδιού Ο ρόλος της Φυσικής δραστηριότητας στην κινητική επάρκεια και την ανάπτυξη του μυοσκελετικού συστήματος του παιδιού Ελευθέριος Κέλλης, Ph.D Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνής προβληματισμός Μη σωστή στάση Προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Στέργιος Κατσιουγιάννης PhD Μεταδιδακτορικός συνεργάτης Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Τµήµα Επιστήµης ιαιτολογίας και ιατροφής Μεταβολισµός και Ανοσολογία Ιστορικά το καλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Αγωνιστικά παιχνίδια (Small/Medium/Large Sided Games, SG S,M,L ) στη σύγχρονη και στοχευµένη προπόνηση ποδοσφαίρου (Review).

Αγωνιστικά παιχνίδια (Small/Medium/Large Sided Games, SG S,M,L ) στη σύγχρονη και στοχευµένη προπόνηση ποδοσφαίρου (Review). Αγωνιστικά παιχνίδια (Small/Medium/Large Sided Games, SG S,M,L ) στη σύγχρονη και στοχευµένη προπόνηση ποδοσφαίρου (Review). Ιωάννης I. Ντουρουντός MSc. PhD. 70 ο Ηλεκτρονικό περιοδικό (e-magazine, Science

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών» ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Μαρία Σκουρολιάκου, PhD

ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Μαρία Σκουρολιάκου, PhD ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ Η ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ Μαρία Σκουρολιάκου, PhD Επίκουρη Καθηγήτρια Χαροκοπείου Πανεπιστηµίου ιαβήτης Ελλάδα: 1,000,000 ασθενείς Αδιάγνωστοι? Παγκοσµίως µια από τις κυριότερες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ. Ενεργειακή δαπάνη ηρεµίας "REE"

ΑΣΚΗΣΗ. Ενεργειακή δαπάνη ηρεµίας REE Το άρθρο του µήνα ΑΣΚΗΣΗ Ενεργειακή δαπάνη ηρεµίας "REE" By Denise Schwartz, MS, RD, FADA, CNSD Τι είναι η ενεργειακή δαπάνη ηρεµίας; Η ενεργειακή δαπάνη ηρεµίας αναφέρεται στο ποσό των θερµίδων που χρειάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : καταγραφή δεδομένων Το πιο πρακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως είσαι αφυδατωμένος; Πως θα είσαι σίγουρος ότι ενυδατώθηκες επαρκώς Πριν - Κατά τη διάρκεια - Μετά την άσκηση;

Μήπως είσαι αφυδατωμένος; Πως θα είσαι σίγουρος ότι ενυδατώθηκες επαρκώς Πριν - Κατά τη διάρκεια - Μετά την άσκηση; Μήπως είσαι αφυδατωμένος; Πως θα είσαι σίγουρος ότι ενυδατώθηκες επαρκώς Πριν - Κατά τη διάρκεια - Μετά την άσκηση; Κατά τη διάρκεια της άσκησης, η εξάτμιση του ιδρώτα είναι ο βασικός μηχανισμός για την

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ Η επαρκής πρόσληψη όλων των θρεπτικών συστατικών αποτελεί τη βάση της προσφοράς της διατροφής στην επιτυχία του αθλητή. Βασίλης Μούγιος Καθηγητής βιοχηµείας της άσκησης http://users.auth.gr/mougios

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ BCPT 101- Φυσική Αγωγή Ι Μάθηµα 1. Μεταφορά ενέργειας κατά τη διάρκεια της άσκησης

ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ BCPT 101- Φυσική Αγωγή Ι Μάθηµα 1. Μεταφορά ενέργειας κατά τη διάρκεια της άσκησης 1 ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ BCPT 101- Φυσική Αγωγή Ι Μάθηµα 1 Μεταφορά ενέργειας κατά τη διάρκεια της άσκησης Η µεταφορά ενέργειας στο σώµα διαφέρει ανάλογα µε το είδος της άσκησης, τη διάρκεια, την ένταση και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ 0103 «Φυσιολογία της Άσκησης: Αθλητική

Διαβάστε περισσότερα

«Escape: Μια εκπαιδευτική Αθλητική Πρόκληση για την

«Escape: Μια εκπαιδευτική Αθλητική Πρόκληση για την Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστήμιου Πατρών Πρόγραμμα Αγωγής Σταδιοδρομίας «Escape: Μια εκπαιδευτική Αθλητική Πρόκληση για την ενίσχυση της αυτογνωσίας των μαθητών». ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η τιμή της γλυκόζης νηστείας είναι 126mg/dl (7.0 mmol/l),

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές...

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές... ΠΕΔΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Εκφυλιστικές αλλοιώσεις Αγγειακές παθήσεις Παθολογίες των πνευμόνων Ουρο-γυναικολογικές διαταραχές Καρδιακές παθήσεις Παθολογίες σπονδυλικής στήλης Παθολογίες αρθρώσεων Παθολογίες συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Σπλαχνικό λίπος και εμμηνόπαυση

Σπλαχνικό λίπος και εμμηνόπαυση Σπλαχνικό λίπος και εμμηνόπαυση Γιώργος Μίλεσης Διαιτολόγος Διατροφολόγος MSc Εφαρμοσμένης Κλινικής Διατροφής Η επίπτωση της παχυσαρκίας είναι διαρκώς αυξανόμενη τόσο στις αναπτυγμένες όσο και στις αναπτυσσόμενες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ και ΚΑΡΚΙΝΟΣ: συνύπαρξη ή αιτιολογική σχέση;

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ και ΚΑΡΚΙΝΟΣ: συνύπαρξη ή αιτιολογική σχέση; ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ και ΚΑΡΚΙΝΟΣ: συνύπαρξη ή αιτιολογική σχέση; Δ. Καραγιάννη, Β. Κουρκούμπας, Δ. Μπαλτζής, Γ. Κοτρώνης, Ε. Κιντιράκη, Χ.Τρακατέλλη, Α. Παυλίδου, Μ. Σιών Γ Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, ΓΠΝΘ

Διαβάστε περισσότερα

Υπερπροπόνηση. Υπερπροπόνηση. Υπερπροπόνηση - Τί είναι. Υπερπροπόνηση - Αιτίες

Υπερπροπόνηση. Υπερπροπόνηση. Υπερπροπόνηση - Τί είναι. Υπερπροπόνηση - Αιτίες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Υπερπροπόνηση ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ Η ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ & ΕΙ ΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ Υπερπροπόνηση Τι είναι η

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Μπίλλη Ευδ. Επ. Καθηγήτρια, Τμ. Φυσικοθεραπείας, ΤΕΙ Δυτική Ελλάδας Γήρανση - ορισμός Σαφής ορισμός του γήρατος δεν υπάρχει Σύμφωνα με τον Shock, το γήρας

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Κινανθρωπομετρία. Μέγεθος σώματος Σχήμα σώματος Αναλογίες σώματος Βιολογική Ωρίμανση. Σύσταση σώματος

Κινανθρωπομετρία. Μέγεθος σώματος Σχήμα σώματος Αναλογίες σώματος Βιολογική Ωρίμανση. Σύσταση σώματος Φροντιστήριο 2: Αξιολόγηση της σύστασης σώματος σε αθλητές και ασκούμενους 3 ο Συνέδριο Βιοχημείας και Φυσιολογίας της Άσκησης Φροντιστήριο 2 Αξιολόγηση της σύστασης σώματος σε αθλητές και ασκούμενους

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ. WWW.dimosthenopoulos.gr ΙΑΙΤΕΣ ΧΑΜΗΛΩΝ Υ ΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΚΙΝ ΥΝΟΙ ΚΑΙ ΟΦΕΛΗ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΡ ΙΑΓΓΓΕΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΙΑΤΡΟΦΗ. WWW.dimosthenopoulos.gr ΙΑΙΤΕΣ ΧΑΜΗΛΩΝ Υ ΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΚΙΝ ΥΝΟΙ ΚΑΙ ΟΦΕΛΗ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΡ ΙΑΓΓΓΕΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το άρθρο του µήνα ΙΑΤΡΟΦΗ Χάρης ηµοσθενόπουλος MMedSci.SRD Κλινικός ιαιτολόγος- ιατροφολόγος - Βιολόγος Προϊστάµενος του ιαιτολογικού τµήµατος του Λαϊκού Νοσοκοµείου Αθηνών Επιστηµονικός συνεργάτης ΚΕΝΤΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Περιεχόμενα προηγούμενης διάλεξης Περιγραφή παθολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΜΙΚΡΟΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ ΣΤΟ ΠΟ ΟΣΦΑΙΡΟ

Ο ΜΙΚΡΟΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ ΣΤΟ ΠΟ ΟΣΦΑΙΡΟ Φατούρος Γ. Ιωάννης, Ph.D., C.S.C.S., Επίκουρος Καθηγητής T.E.Φ.A.A..Π.Θ. Ο ΜΙΚΡΟΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ ΣΤΟ ΠΟ ΟΣΦΑΙΡΟ Γενικά περί µυϊκού τραυµατισµού και ασκησιογενούς φλεγµονής Ένα από τα πιο κλασσικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ESCAPE ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ Βασικές απαιτήσεις για τη διατροφή των αθλητών Τα τελευταία χρόνια οι αθλητικές επιδόσεις αυξάνονται αδιάκοπα. Η συνηθισμένη

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Προπόνηση Ταχυδύναμης με Βάρη και Πλειομετρικές Ασκήσεις σε Παιδιά

Προπόνηση Ταχυδύναμης με Βάρη και Πλειομετρικές Ασκήσεις σε Παιδιά Προπόνηση Ταχυδύναμης με Βάρη και Πλειομετρικές Ασκήσεις σε Παιδιά Φατούρος Γιάννης Αναπληρωτής Καθηγητής, Τ.Ε.Φ.Α.Α. - Δ.Π.Θ. & Χατζηνικολάου Αθανάσιος Λέκτορας Τ.Ε.Φ.Α.Α.- ΔΠΘ Περιεχόμενα Μαθήματος Α.

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα εµφάνισης της υπέρτασης στην Ελλάδα. Μελέτη Αττικής. Άντρες 38% 0% 10% 20% 30% 40%

Συχνότητα εµφάνισης της υπέρτασης στην Ελλάδα. Μελέτη Αττικής. Άντρες 38% 0% 10% 20% 30% 40% Υπέρταση και ιατροφή Η υπέρταση είναι µια πάθηση, που αποκαλείται σιωπηλός δολοφόνος, γιατί συχνά δεν εµφανίζει συµπτώµατα. Η 17 η Μαΐου έχει ορισθεί ως Παγκόσµια Ηµέρα Υπέρτασης, και είναι µια ευκαιρία

Διαβάστε περισσότερα

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη «Το κόκκινο κρασί κάνει καλό στην καρδιά» «ΓΑΛΛΙΚΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ»

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 13: ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Η χορήγηση διατροφής δεν ΠΡΕΠΕΙ να ξεπερνά την ικανότητα χρησιμοποίησης/οξείδωσης τους απο τον οργανισμό ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Κάρμεν Τασιοπούλου Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ Παχυσαρκία: Τάσεις Η παχυσαρκία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

Diabetes_ protect our future.mp4

Diabetes_ protect our future.mp4 Diabetes_ protect our future.mp4 14/11 Γενέθλια του νομπελίστα γιατρού Φρέντερικ Μπάντινγκ 1991 από τη Διεθνή Ομοσπονδία για το Διαβήτη 2007:επίσημη Ημέρα από τα Ηνωμένα Έθνη Θέμα 2009 2013: Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ

ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012 2013 ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΣΚΑΜΑΓΚΟΥΛΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΦΥΤΙΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογικές Μεταβολικές επιδράσεις της σωµατικής άσκησης

Φυσιολογικές Μεταβολικές επιδράσεις της σωµατικής άσκησης Φυσιολογικές Μεταβολικές επιδράσεις της σωµατικής άσκησης ρ Παναγιώτης Β. Τσακλής ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Εργαστήριο Εµβιοµηχανικής & Εργονοµίας Συστήµατα ενέργειας για την άσκηση Το ανθρώπινο σώµα έχει δοµηθεί ώστε

Διαβάστε περισσότερα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα "Κλινικά αποδεδειγµένα αποτελέσµατα σε 47 ηµέρες" Αντιμετώπιση της κυτταρίτιδας Ένα από τα

Διαβάστε περισσότερα

10η ιάλεξη: Υπερπροπόνηση (Ι) Overtraining (Ι)

10η ιάλεξη: Υπερπροπόνηση (Ι) Overtraining (Ι) ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΚ 0910 «Εργοφυσιολογία στον Αγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες είναι οι σημαντικότερες παράμετροι της φυσικής κατάστασης για τον επαγγελματία ποδοσφαιριστή; Πώς και πόσο μπορούν να βελτιωθούν;

Ποιες είναι οι σημαντικότερες παράμετροι της φυσικής κατάστασης για τον επαγγελματία ποδοσφαιριστή; Πώς και πόσο μπορούν να βελτιωθούν; Ποιες είναι οι σημαντικότερες παράμετροι της φυσικής κατάστασης για τον επαγγελματία ποδοσφαιριστή; Πώς και πόσο μπορούν να βελτιωθούν; Γρηγόρης Μπογδάνης, PhD Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιά. Καρδιά. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Άσκηση και αρτηριακή πίεση. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία. Πασχάλης Βασίλης, Ph.D.

Καρδιά. Καρδιά. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Άσκηση και αρτηριακή πίεση. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία. Πασχάλης Βασίλης, Ph.D. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία Μεταβολικές ασθένειες και άσκηση Άσκηση και αρτηριακή πίεση Πασχάλης Βασίλης, Ph.D. Καρδιά Καρδιά Η καρδιά είναι ένα μυϊκό όργανο

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση συμπληρωμάτων κρεατίνης. Ανάγκη ή μύθος; Λαπαρίδης Κώστας,MSc, PhD, Exercise Specialist Αν. Καθηγητής, ΤΕΦΑΑ Κομοτηνής

Χρήση συμπληρωμάτων κρεατίνης. Ανάγκη ή μύθος; Λαπαρίδης Κώστας,MSc, PhD, Exercise Specialist Αν. Καθηγητής, ΤΕΦΑΑ Κομοτηνής Χρήση συμπληρωμάτων κρεατίνης. Ανάγκη ή μύθος; Λαπαρίδης Κώστας,MSc, PhD, Exercise Specialist Αν. Καθηγητής, ΤΕΦΑΑ Κομοτηνής Εισαγωγή Βασιζόμενοι στην διαθέσιμη έρευνα, η κρεατίνη έχει αποδειχθεί ότι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Υγεία & βελτίωση της αθλητικής απόδοσης Α.Ο. ΠΡΩΤΕΑΣ Αγγελοπούλου Μαντώ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας & Διατροφής Διατροφή η σημαντικότερη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3: ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη της απώλειας βάρους Ενίσχυση προγράμματος αποκατάστασης ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 14: ΤΡΑΥΜΑ Η διατροφική υποστήριξη κρίνεται απαραίτητη κατά την φλεγμονώδη και μεταβολική φάση διότι βελτιώνει σημαντικά την έκβαση του ασθενούς. Η μέτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΩΣ ΜΕΣΟ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ. Καρυές, Τρίκαλα 42100.

ΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΩΣ ΜΕΣΟ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ. Καρυές, Τρίκαλα 42100. ΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΩΣ ΜΕΣΟ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ Πήδουλας Γεώργιος, Σούλας Δημήτριος, Βουτσελάς Βασίλειος Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑ ΑΣΚΟΥΜΕΝΩΝ ΔΡ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ Γ. ΖΙΩΓΑΣ ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΟΣ, SPORTSCLINIC ΠΥΛΑΙΑ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ T. 2310365012 ZIOGAS14@YAHOO.GR

ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑ ΑΣΚΟΥΜΕΝΩΝ ΔΡ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ Γ. ΖΙΩΓΑΣ ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΟΣ, SPORTSCLINIC ΠΥΛΑΙΑ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ T. 2310365012 ZIOGAS14@YAHOO.GR ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑ ΑΣΚΟΥΜΕΝΩΝ ΔΡ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ Γ. ΖΙΩΓΑΣ ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΟΣ, SPORTSCLINIC ΠΥΛΑΙΑ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ T. 2310365012 ZIOGAS14@YAHOO.GR ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ SPECIFICITY OF TRAINING (ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ) OVERLOAD

Διαβάστε περισσότερα

Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition. Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού

Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition. Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού Διατροφή Γενετική Ύπνος Δεξιότητες Απόδοση Προπόνηση Εξαρτήματα Ψυχολογία Σωστή διατροφή Υγιή ανάπτυξη Διατήρηση ιδανικού σωματικού βάρους

Διαβάστε περισσότερα