Η Δύση στο σύμπαν των Ελλήνων διανοουμένων τη δεκαετία του 1960

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η Δύση στο σύμπαν των Ελλήνων διανοουμένων τη δεκαετία του 1960"

Transcript

1 Η Δύση στο σύμπαν των Ελλήνων διανοουμένων τη δεκαετία του 1960 Παντελής Κυπριανός Γεράσιμος Κουστουράκης Εισαγωγή Στόχος της εργασίας είναι η διερεύνηση της εικόνας για τη Δύση στο λόγο των Ελλήνων διανοουμένων σε μία χρονική περίοδο μεταβολών διεθνώς και στην Ελλάδα. Θα υποστηρίξουμε ότι η εικόνα αυτή είναι λιγότερη συνεκτική απ ότι στο παρελθόν, πιο θρυμματισμένη και γι αυτό λιγότερο αποτελεσματική σε επίπεδο πρακτικών. Δεν κυριαρχεί πια ούτε η προσκόλληση σε μία μυθοποιημένη Δύση, ούτε η αρχαιοπληξία ούτε η υπερβατική επίκληση ενός α-χρονικού ελληνικού πολιτισμού. Αντίθετα, βρίσκουμε σύμμεικτα, στοιχεία από τα παραπάνω, γεγονός, που συναρτάται κυρίως με τους ιδεολογικούς προσανατολισμούς των διανοούμενων, τις σπουδές τους και τις συντελούμενες αλλαγές σε επίπεδο γνώσης. Η εργασία χωρίζεται σε τέσσερα μέρη. Στο πρώτο μέρος δίνουμε εικόνα των αλλαγών στη δεκαετία του 1960 και τα διακυβεύματα σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Στο δεύτερο προβαίνουμε σε εννοιολογικές αποσαφηνίσεις, παρουσιάζουμε τις πηγές και τη μεθοδολογία ανάλυσης. Στη τρίτο κεφάλαιο αναλύουμε το Λόγο των διανοουμένων και στο τέταρτο επιχειρούμε να τον ερμηνεύσουμε. Συγκείμενο και διακυβεύματα Το πραγματευόμενο ερώτημα στη δεδομένη χρονική περίοδο έχει ιδιαίτερη σημασία για πέντε (5) λόγους, από τις οποίους τρεις (3) αφορούν αλλαγές σε επίπεδο πανεπιστημίου και γνώσης και δύο (2) στη θέση της Ελλάδας στο διεθνές περιβάλλον. 1. Οι Έλληνες διανοούμενοι στη συντριπτική τους πλειονότητα σπούδασαν σε δυτικά πανεπιστήμια. Μπορούμε, συνεπώς, να υποθέσουμε ότι σχημάτισαν κάποια εικόνα για τα τεκταινόμενα εκτός Ελλάδος. Αυτό ισχύει περισσότερο για τους γνωστούς Έλληνες παιδαγωγούς και γενικότερα για τους διανοούμενους και τους πανεπιστημιακούς στις κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες οι οποίοι, στην πλειονότητά τους σπούδασαν, μέχρι κυρίως τη δεκαετία του 1930, σε γερμανόφωνα (και, κατά δεύτερο λόγο, γαλλόφωνα) πανεπιστήμια (Kiprianos, 2007).

2 2. Μετά το 1930 και ιδιαίτερα μετά το Β Παγκόσμιο Πόλεμο διευρύνεται η Αμερικανική επιρροή σε πολλούς τομείς, ανάμεσα στους οποίους και στην εκπαίδευση και την έρευνα. Όλο και περισσότεροι Έλληνες φοιτητές φοιτούν σε αμερικανικά πανεπιστήμια, ο αριθμός των ανταλλαγών μέσω του προγράμματος Fullbright αυξάνει θεαματικά, ενώ Αμερικανοί είτε πρωτοστατούν στην ίδρυση ερευνητικών ιδρυμάτων όπως ο Δημόκριτος (1959), είτε αναλαμβάνουν την κατάρτιση στελεχών της ελληνικής διοίκησης και εκπαίδευσης μέσω κυρίως της ιδρυθείσας το 1959 Σχολής Εκπαιδευτικών Λειτουργών Επαγγελματικής & Τεχνικής Εκπαίδευσης (ΣΕΛΕΤΕ) (Κυπριανός 2009: ). 3. Στη δεκαετία του 1960 αυξάνουν οι αναφορές των Ευρωπαίων πανεπιστημιακών, Γάλλων αλλά και Γερμανών, ιδιαίτερα στο χώρο των «θετικών» επιστημών, στο αμερικανικό πανεπιστημιακό υπόδειγμα. Οι αναφορές προκαλούν εσωτερικούς κραδασμούς και καθίστανται πηγή, επώδυνων συχνά, αλλαγών (Charle, 2003: 8-19). 4. Στις 8 Ιουνίου του 1959 υποβάλλεται αίτηση Σύνδεσης με τη νεοϊδρυθείσα Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (Ε.Ο.Κ.) η οποία εγκρίνεται και καταλήγει στην υπογραφή Συμφωνίας Σύνδεσης τον Ιούλιο του Η σύνδεση θέτει νέα αιτήματα και προκλήσεις στην Ελληνική κοινωνία, τα οποία θα μπορούσαν να συνοψιστούν στην ανάγκη προσαρμογής στα δεδομένα της Κοινότητας. 5. Αμέσως μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης της χώρας, το 1963, από την Ένωσιν Κέντρου, ο πρωθυπουργός Γ. Παπανδρέου δηλώνει ότι φιλοδοξεί να μεταρρυθμίσει την ελληνική εκπαίδευση στο σύνολό της. Αν και η σύντομη κυβερνητική της θητεία δεν επιτρέπει στην ΕΚ να καταπιαστεί με την τεχνική και την τριτοβάθμια εκπάιδευση, το 1964 ψηφίζεται ο νόμος 4379 Περί Οργανώσεως και Διοικήσεως της Γενικής (Στοιχειώδους και Μέσης) Εκπαιδεύσεως» με τον οποίο δηλώνεται ότι επιδιώκεται η αναμόρφωση της ελληνικής εκπαίδευσης και η προσαρμογή της στο μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον Έννοιες και ερευνητικό υλικό Περισσότερο από έναν αιώνα ο όρος διανοούμενος απασχολεί ερευνητές από όλο το φάσμα των κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών. Κοινό στις προσεγγίσεις είναι η αναφορά σε άτομα που πληρούν δύο προϋποθέσεις: θεραπεύουν, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, τα γράμματα και τη γνώση και δρουν στο δημόσιο

3 χώρο. Οι διαφορές επικεντρώνονται στη σχέση των εν λόγω με τη γνώση, τα συμφέροντά τους και τις ιδεολογικές τους πεποιθήσεις. Αναφερόμενους στον Μεσαίωνα ο Ζ. Λε Γκοφ, ορίζει ως διανοούμενο τον «άνθρωπο που έχει σαν επάγγελμα να γράφει ή να διδάσκει», τον «άνθρωπος που επαγγελματικά ασκεί τη δραστηριότητα του καθηγητή και του επιστήμονα» (Λε Γκοφ 2002: 34). Για τον Α. Γκράμσι διανοούμενοι είναι οι παραγωγοί των ιδεών που δραστηριοποιούνται στο δημόσιο χώρο και είναι ιδεολογικά συνδεδεμένοι με την κοινωνική διαπάλη και τα συμφέροντα των κοινωνικών τάξεων (Γκράμσι 1972:58). Για τον Ζ. Σουμπέτερ (Schumpeter, 1983: 198), αντίθετα, ο διανοούμενος είναι αρνητικά σημασιολογημένος. παραπέμπει στον απόφοιτο πανεπιστημίου ο οποίος χωρίς να έχει επαρκή επιστημονική συγκρότηση παρεμβαίνει στο δημόσιο χώρο και διαμορφώνει την κοινή γνώμη. Για τον Κ. Μάνχαιμ (Manhheim, 1976: 43), τέλος, οι διανοούμενοι είναι οι αφοσιωμένοι στην αναζήτηση της αλήθειας διανοητές οι οποίοι στέκονται μακριά και πάνω από τα επιμέρους συμφέροντα. Στο κείμενό μας ο όρος διανοούμενος είναι περιγραφικός. Παραπέμπει σε εκείνους και εκείνες που θεωρούν εαυτούς αρμόδιους ή αναγνωρίζονται ως αρμόδιοι, να εκφέρουν δημόσια γνώμη για την εκπαίδευση και γενικότερα τον πολιτισμό και παρεμβαίνουν στο δημόσιο χώρο για να επηρεάσουν την «κοινή γνώμη». Ως ερευνητικό υλικό χρησιμοποιήσαμε δύο κατηγορίες κειμένων: 1. Τα επίσημα κείμενα των τριών κοινοβουλευτικών κομμάτων, Ένωσις Κέντρου (ΕΚ), Εθνική Ριζοσπαστική Ένωσις (Ε.Ρ.Ε) και Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (ΕΔΑ), τις παρεμβάσεις των ηγετών τους, Γ. Παπανδρέου, Π. Κανελλόπουλου και Η. Ηλιού αντίστοιχα, τις παρεμβάσεις των εισηγητών τους στη συζήτηση των εκπαιδευτικών νομοσχεδίων του 1964 στη Βουλή, Ν. Αλαβάνου, Γ. Λύχνου και Στ. Ηλιόπουλου, του υφυπουργού Παιδείας Λ. Ακρίτα, του γενικού γραμματέα του υπουργείου Παιδείας και βασικού εμπνευστού των νομοσχεδίων Ευ. Παπανούτσου και ορισμένων άλλων πολιτικών, ιδιαίτερα, λόγω της πανεπιστημιακής του ιδιότητας, του Κ. Τσάτσου. Οι περισσότεροι από τους προαναφερθέντες είναι άνθρωποι των γραμμάτων με αξιόλογο συγγραφικό έργο και τέσσερις από αυτούς (Παπανδρέου, Κανελλόπουλος, Τσάτσος, Παπανούτσος) φοίτησαν σε γερμανόφωνα πανεπιστήμια. 2. Τα κείμενα διανοούμενων σε τρεις ημερήσιες αθηναϊκές εφημερίδες προσκείμενες αντίστοιχα στους τρεις κοινοβουλευτικούς πολιτικούς σχηματισμούς: Το Βήμα το οποίο πρόσκειται στην ΕΚ, Η Καθημερινή στην ΕΡΕ και Η Αυγή στην ΕΔΑ. Τα κείμενα δημοσιεύονται το 1964, κυρίως την Άνοιξη και το Καλοκαίρι, μετά τη

4 δημοσιοποίηση, δηλαδή, των εκπαιδευτικών νομοσχεδίων και κατά τη συζήτησή τους στη Βουλή. Θα μπορούσαμε για λόγους αντιπροσωπευτικότητας να διευρύνουμε το χρονικό ανάπτυγμα των κειμένων εφόσον το ζήτημα της εκπαίδευσης θίγεται και το Αυτό, ωστόσο, δεν θα άλλαξε τα δεδομένα καθώς οι συγγραφείς είναι οι ίδιοι και τα επιχειρήματα που αναπτύσσονται ταυτόσημα. 1 Στην εφημερίδα Το Βήμα αρθρογραφούν οι καθηγητές του πανεπιστημίου της Θεσσαλονίκης, Ν. Ανδριώτης, Μ. Σακελλαρίου, Ι. Φ. Κακριδής και, κυρίως, ο Ε. Παπανούτσος. Στην Καθημερινή οι Κ. Γεωργούλης (πρώην Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Παιδείας), Π. Γεωργούντζος (πρώην Πρόεδρος του Ανωτάτου Εκπαιδευτικού Συμβουλίου), οι καθηγητές της Φιλοσοφικής Σχολής του πανεπιστημίου Αθηνών Ι. Θεοδωρακόπουλος και Ν. Κοντολέων, της Θεολογικής Π. Μπρατσιώτης και οι φιλόλογοι Ε. Ι. Ζαούση, Φ. Σ. Μπουζάνης και Λ. Τασολάμπρος (Μπουζάκης κ.ά., 2000). Ενδεικτικά, τέλος, των απόψεων της Αριστεράς είναι το κείμενο του Γ. Αθανασιάδη στο περιοδικό Νέος Κόσμος το οποίο αναδημοσιεύτηκε στην Αυγή στις 29 και 30 Αυγούστου και 1964 και πέντε κείμενα της Ρ. Ιμβριώτη στην ίδια εφημερίδα, από τα οποία τα τέσσερα πρώτα γράφοντα από τις 28-4 ως τις και το πέμπτο στις Για να κατανοήσουμε το λόγο των διανοούμενων πρέπει να έχουμε κατά νου τρία δεδομένα αναφορικά με τη συνάφεια εκφοράς τους. 1. Οι προαναφερθέντες διανοούμενοι έχουν αρκετά στενές σχέσεις με τα πολιτικά κόμματα και οι περισσότεροι από τους προσκείμενους στην ΕΚ και την ΕΡΕ διορίστηκαν σε υψηλές κρατικές θέσεις (Ματθαίου, 1997, Μπουζάκης κ.ά., 2000, 2001). Η διαπίστωση φανερώνει τις στενές σχέσεις των διανοούμενων με τα πολιτικά κόμματα αλλά δίνει και μία εικόνα του δημόσιου χώρου. Κυριαρχείται από τα 1 Οι Κ. Μαλαχία και Β. Τσιμπούκα (χ.χ.ε.) μελέτησαν τα κείμενα στην εφ. Η Καθημερινή (εκφράζουν κατά τεκμήριο τις απόψεις των Συντηρητικών διανοούμενων) τους 8 μήνες αιχμής της συζήτησης: τους καλοκαιρινούς κατά τους οποίους κατατέθηκαν και συζητήθηκαν τα νομοσχέδια στη Βουλή, τους φθινοπωρινούς, το Δεκέμβρη και τον Γενάρη. Απέγραψαν 74 άρθρα και επιστολές από τα οποία 50 αναφέρονταν άμεσα στη Μεταρρύθμιση. Συντάκτης των περισσοτέρων ήταν ο Κ. Γεωργούλης..

5 πολιτικά κόμματα, διαπίστωση που εγείρει ερωτήματα ως προς το ειδικό βάρος της πολιτικής στην Ελλάδα. 2. Όλοι οι διανοούμενοι έχουν σπουδάσει κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες (Φιλοσοφία, Φιλολογία, Παιδαγωγική, Ιστορία, Αρχαιολογία, Φιλολογία). Αρκετοί από αυτούς, τουλάχιστον οι μισοί, φοίτησαν προπολεμικά σε γερμανικά πανεπιστήμια. Ορμώμενοι από την εν λόγω διαπίστωση μπορούμε να ισχυριστούμε ότι μέχρι και την περίοδο αυτή διατηρούνται δύο από τα παραδοσιακά χαρακτηριστικά του δημόσιου χώρου: η σχεδόν απόλυτη κυριαρχία των εκπροσώπων των κοινωνικών και ανθρωπιστικών σπουδών και το μεγάλο ειδικό βάρος των γερμανοσπουδαγμένων. 3. Σε επίπεδο θέσεων αναβιώνει η παραδοσιακή αντίθεση ανάμεσα στις Φιλοσοφικές Σχολές των πανεπιστημίων της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Οι καθηγητές της πρώτης είναι πιο κοντά στην ΕΡΕ και αρνητικοί στα εκπαιδευτικά νομοσχέδια. Οι καθηγητής της δεύτερης είναι εγγύτερα στην ΕΚ και, πέρα από επιμέρους διαφωνίες είναι θετικοί στα εκπαιδευτικά νομοσχέδια. Το περιεχόμενο του λόγου Θα διαβάσουμε τα κείμενα με γνώμονα τρία κριτήρια, ένα ποσοτικό, τις αναφορές στη Δύση, και δύο ποιοτικά, τη σαφήνεια και τη συνεκτικότητα των αναφορών κατά πρώτον και το περιεχόμενό τους, κατά δεύτερον. Σε ό,τι αφορά την πυκνότητα των αναφορών, αυτή αποκτάει νόημα αν ιδωθεί συγκριτικά με προγενέστερες περιόδους. Ο Α. Δημαράς επισήμανε ότι οι εισηγητικές εκθέσεις των εκπαιδευτικών νομοσχεδίων στην Ελλάδα από το 1880 μέχρι και το 1964 αναφέρονται συχνά σε ξένα παραδείγματα αλλά ταυτόχρονα διέπονται από «αοριστολογία». Σημειώνει σχετικά: «Στην ίδια κατεύθυνση, άλλωστε, ανήκει και ή διαπίστωση ότι στο σύνολο των έξι κειμένων 2 για τα όποια μιλούμε απαντούν κάπου δέκα όλες κι όλες παραθέσεις επώνυμων απόψεων, οι περισσότερες, μάλιστα, συγκεντρωμένες στην Έκθεση του 1899 (Ziller, Kant, Jules Simon, Fichte, Wundt κλπ.). Οι Έλληνες καλύπτονται με δύο παραπομπές στον Παπαμάρκου (και οι δύο το 1913) και μία έμμεση στον Κοραή, για τα γλωσσικά (το 1929). Προσθέτω για τη γραφικότητα τους μέσα στην πενία την 2 Αναφέρεται στις εισηγητικές εκθέσεις των εκπαιδευτικών νομοσχεδίων του 1880, 1889, του 1899, 1913, 1929, 1964.

6 οποία περιγράφω, την επώνυμη αναφορά στις απόψεις ενός πρώσου βουλευτή ονόματι von Schenkendorf και τις ανώνυμες μνημονεύσεις ενός «γάλλου πολιτειολόγου» και ενός «επιφανούς παιδαγωγού» (όλα αυτά το 1899). Άλλωστε και ή άποψη για το καθολικό δικαίωμα ψήφου (το 1880), στην οποία αναφέρθηκα πιο πάνω, αποδίδεται αόριστα σε «νεωτέρους σοφούς). Αξιοσημείωτη, από πολλές απόψεις, εξαίρεση είναι η επώνυμη αναφορά το 1880 σε συγκεκριμένες εκφάνσεις της εκπαιδευτικής πολιτικής του Jules Ferry, ό όποιος τότε άρχιζε το σημαντικό μεταρρυθμιστικό του έργο στη Γαλλία. Αν, από την άλλη μεριά, τα προτεινόμενα υποστηρίζονται από στατιστικά στοιχεία (από την αρχή, και συχνά ιδιαίτερα άφθονα), για κανένα επιχείρημα δεν υπάρχουν παραπομπές σε μελέτες ή (αργότερα) έρευνες, ενώ και εδώ γίνονται αόριστες αναφορές στα «διδάγματα της επιστήμης» (1913) και σε όσα υποστηρίζουν «όλοι οι φωτισμένοι παιδαγωγοί και επιστήμονες» (1964) (Δημαράς, 1995: 485-6). Η διαπίστωση ισχύει και για τα εκπαιδευτικά νομοσχέδια του Στη συζήτησή τους στη Βουλή γίνονται αρκετές αναφορές στα εκπαιδευτικά πράγματα άλλων χωρών από τους αγορητές των κομμάτων στη Βουλή. Οι Σ. Μπουζάκης, Γ. Κουστουράκης και Ε. Μπερδούση (2001: 141) κατέγραψαν 6 σχετικές αναφορές από τον αγορητή της ΕΡΕ, Γ. Λύχνο, 7 τον αγορητή της ΕΔΑ Σ. Ηλιόπουλο και πολύ περισσότερες, 33 και 9 αντίστοιχα, από τους δύο εκπροσώπους της ΕΚ, τον υφυπουργό Λ. Ακρίτα και τον αγορητή Ν. Αλαβάνο. Η ίδια τάση φαίνεται να ισχύει και κατά τη συζήτηση στη Βουλή των εκπαιδευτικών νομοσχεδίων του 1959 (Μπουζάκης κ.ά., 2001: 118-9). Η πυκνότερη αναφορά των εκπροσώπων της ΕΚ στην εκπαίδευση άλλων χωρών και η λιγότερο πυκνή των άλλων κομμάτων συνδέονται λιγότερο με τη θέση δύναμής τους στο πολιτικό πεδίο και περισσότερο με τους ιδεολογικούς τους προσανατολισμούς και την προσωπικότητα του ομιλητή. Για να τεκμηριώσουν τη θέση τους για την ανάγκη μεταρρύθμισης της εκπαίδευσης οι εκπρόσωποι της Ενώσεως Κέντρου ανατρέχουν στα παραδείγματα άλλων χωρών, άλλοτε για να ενισχύσουν τα επιχειρήματά τους και άλλοτε για να απαξιώσουν τα επιχειρήματα των πολιτικών ανταγωνιστών. Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν αισθητές διαφορές στα θέματα που θίγουν οι αγορητές, πράγμα που σημαίνει ότι οι αναφορές σε ξένα πρότυπα είναι και ζήτημα ατομικό, δηλαδή γνώσεων, προσωπικής εμπειρίας και επιλογών.

7 Τα ίδια, λίγο πολύ ισχύουν και για τους εκπροσώπους της ΕΔΑ, οι οποίοι αποδέχονται στις γενικές της γραμμές την προτεινόμενη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση. Ωστόσο, τα πράγματα εδώ είναι διαφορετικά, λόγω των πολιτικών προσανατολισμών του εν λόγω πολιτικού σχηματισμού, οι οποίες δυσχεραίνουν την επίκληση προτύπων από τον Δυτικό κόσμο. Η κατάσταση είναι συνθετότερη και αρκετά διαφορετική στο σύμπαν των διανοούμενων. Δεν έχουν τις κομματικές δεσμεύσεις των πολιτικών και έχουν, κατά τεκμήριο, καλύτερη γνώση της εκπαιδευτικής πραγματικότητας των Δυτικών χωρών καθώς αρκετοί φοίτησαν σε δυτικά πανεπιστήμια. Σε αντίθεση με τους πολιτικούς όπου οι περισσότερες συγκριτικού χαρακτήρα αναφορές εντοπίζονται στους εκπροσώπους της Ενώσεως Κέντρου, συχνότερα αναφέρονται σε ξένα εκπαιδευτικά συστήματα οι συντηρητικοί διανοούμενοι (Μπουζάκης κ.ά., 2000). Η συχνότερη προσφυγή σε άλλα εκπαιδευτικά παραδείγματα από τους συντηρητικούς διανοούμενους είναι εξηγήσιμη. Πολλές από τις αναφορές είναι αρνητικές και αποσκοπούν στην απο-νομιμοποίηση των αντιπάλων. Για να τις αποτιμήσουμε καλύτερα θα σταθούμε στα δύο ποιοτικά χαρακτηριστικά του λόγου των διανοούμενων, τη συνεκτικότητα και το περιεχόμενο. Όπως και στις προηγούμενες συζητήσεις ο λόγος των διανοούμενων στα εκπαιδευτικά θέματα δεν είναι πολύ συνεκτικός. Σπάνια βρίσκουμε εκτενείς και αναλυτικές αναφορές σε κάποια χώρα ή σε πτυχές της εκπαίδευσής της. Αντίθετα, οι αναφορές είναι κατά τεκμήριο γενικόλογες, συνήθως χωρίς στόχευση και μοιάζουν να υπακούουν σε μία λογική ρητορικού εντυπωσιασμού. «Είναι αναμφισβήτητον», γράφει ο Ι. Θεοδωρακόπουλος στην Καθημερινή στις , «ότι από όλους τους λαούς της Δύσεως οι Γάλλοι κατώρθωσαν να δημιουργήσουν τα καλύτερα σχολεία και συγκεκριμένως της Μέσης Εκπαιδεύσεως. Εις τα σχολεία αυτά οφείλει η Γαλλία την αίγλην της και εις αυτά πάλιν σήμερον έχει συγκεντρώσει την προσοχήν της δια την όσον γίνεται μεγαλυτέραν ακτινοβολίαν του πνεύματός της». «Θα έπρεπε», γράφει ο Ν. Κοντολέων, κοσμήτορας της Φιλοσοφικής Σχολής τους Πανεπιστημίων Αθηνών, στην Καθημερινή στις , «τουλάχιστον να, δικαιολογηθή δια ποίον λόγον παραβλέποντες ό,τι συμβαίνει εις τας χώρας με τας οποίας τα εκπαιδευτικά μας πράγματα και η όλη μας Παιδεία έχουν εκ παραδόσεως την μεγαλυτέραν συγγένειαν, εφαρμόζομεν το εκπαιδευτικόν σύστημα των Ηνωμ. Πολιτειών ή των Σκανδιναβικών Κρατών, όπου αι οιαιδήποτε προϋποθέσεις Παιδείας είναι εντελώς άσχετοι προς τας ιδικάς μας».

8 Πέρα από τους ιδεολογικούς προσανατολισμούς των διανοούμενων, ο γενικόλογος λόγος τους πιθανόν να συνδέεται με δύο δεδομένα τα οποία μας επιτρέπουν να εικάσουμε ότι δεν έχουν σαφή εικόνα των εκπαιδευτικών δρώμενων στις χώρες αναφοράς. Αν και κάποιοι από αυτούς συμμετείχαν στην Επιτροπή Παιδείας του 1958 κανένας, με εξαίρεση τον Παπανούτσο, δεν είναι ειδικός της εκπαίδευσης, με την έννοια ότι δεν έχει ειδικές σπουδές στο αντικείμενο και δεν ασχολείται συστηματικά με το ζήτημα αυτό. Πολλοί, βέβαια, από τους διανοούμενους σπούδασαν προπολεμικά στη Γερμανία, αλλά δεν έχουμε ενδείξεις ότι συνεχίζουν να έχουν ισχυρούς δεσμούς με τη χώρα αυτή. Αν κρίνουμε από τις γενικόλογες αναφορές τους έχουμε λόγο, αντίθετα, να πιστεύουμε ότι δεν παρακολουθούν συστηματικά τις εκπαιδευτικές εξελίξεις τόσο στη χώρα σπουδών όσο και στις άλλες χώρες αναφοράς. Όσον αφορά το περιεχόμενο του λόγου καταλήξαμε σε πέντε διαπιστώσεις. α). Υπάρχουν απτές διαφορές στο λόγο των διανοούμενων, στάση που ορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τους ιδεολογικούς και πολιτικούς τους προσανατολισμούς. β). Ο λόγος των φιλελεύθερων διανοούμενων είναι λιγότερο συνεκτικός από το λόγο τόσο, όπως είναι αναμενόμενο, των ριζοσπαστών όσο και των συντηρητικών. γ). Οι συντηρητικοί και φιλελεύθεροι διανοούμενοι δεν αποκλίνουν σημαντικά από τον λόγο των πολιτικών κομμάτων που υποστηρίζουν χωρίς, ωστόσο, να ταυτίζονται απόλυτα με αυτόν. δ). Οι φιλελεύθεροι διανοούμενοι όπως και οι φιλελεύθεροι πολιτικοί αναφέρονται σε πολλά εκπαιδευτικά παραδείγματα σε αντίθεση με τους συντηρητικούς διανοούμενους οι οποίοι αναφέρονται κυρίως στο γαλλικό. ε). Πέρα από τις διαφορές, στο λόγο των διανοούμενων εντοπίζουμε συγκλίσεις σε ορισμένα θέματα οι οποίες υποδηλώνουν κοινές μέριμνες και ανησυχίες. Παρά την αποδοχή, σε γενικές γραμμές, των εκπαιδευτικών νομοσχεδίων, ο λόγος των φιλελεύθερων διανοούμενων, αν και διακριτός από εκείνον των συντηρητικών, δεν είναι πολύ συνεκτικός. Η διαπίστωση έχει τη σημασία της αν αναλογιστούμε ότι ο πολιτικός φορέας, η ΕΚ, και η κυβέρνηση που υποστηρίζουν εμπνέεται, όπως εύστοχα παρατήρησε ο Α. Δημαράς, από τη θεωρία του «ανθρωπίνου κεφαλαίου» (Δημαράς, 1995: 479). Σύμφωνα με την θεωρία αυτή η επένδυση στη γνώση συνιστά τον κατεξοχήν παράγοντα οικονομικής ανάπτυξης και ατομικής ευημερίας. Στην εν λόγω θεωρία αναφέρεται ο Γ. Παπανδρέου από το 1956 και εξής. Στην εισηγητική έκθεση των νομοσχεδίων του 1964 διαβάζουμε: «Είναι άλλωστε και ζημία του Κράτους να μένη ελλείψει μορφώσεως ανεκμετάλλευτον και αδρανές το πολυτιμότερον

9 κεφάλαιόν του, ο «άνθρωπος». ( ) Ανέκαθεν το ευγενέστερον προϊόν αυτού του τόπου υπήρξε ο νοήμων και δεξιός άνθρωπος. Δεν πρέπει λοιπόν να φεισθώμεν δαπανών φια να τον εκπαιδεύσωμεν. Άλλωστε έχει από όλους αναγνωρισθή και διακηρυχθή ότι οι δαπάναι δια την παιδείαν αποτελούν επένδυσιν κατ εξοχήν παραγωγικήν» (Το Βήμα, ). Την προαναφερθείσα άποψη φαίνεται να συμμερίζονται και τα στελέχη της ΕΚ. Ενδεικτική είναι η αποστροφή του Ν. Αλαβάνου, εισηγητή του κόμματος στη συζήτηση των νομοσχεδίων του 1964 στη Βουλή: «( ) εις τας ΗΠΑ, μου έκαμεν εντύπωσιν, ότι εις τα Γυμνάσια, υποχρεωτικώς, εδιδάσκετο η ξυλουργική και η οικοδομική. Ομολογώ ότι ηπόρησα. Και όταν υπέβαλον το ερώτημα διατί αυτά τα δύο μαθήματα διδάσκονται υποχρεωτικώς, ο Διευθυντής του Γυμνασίου μου απήντησε: Δια να είναι εις θέσιν ο άνθρωπος του πνεύματος να εκτιμά και τον άνθρωπον της εργασίας. Και διότι πρέπει να μάθουν, ότι η Αμερική το οικονομικόν της μεγαλείον το οφείλει πρό παντός εις τους ανθρώπους της εργασίας» (Παρατίθεται στο Μπουζάκης, 1995: 141-2). Στοιχεία της ίδιας θεώρησης εντοπίζουμε και στο λόγο των φιλελεύθερων διανοούμενων αλλά δεν φαίνεται να είναι αυτό το κεντρικό στοιχείο του λόγου τους. Οι σχετικές αναφορές είναι λίγες και συνήθως όχι εστιασμένες σε κάποια χώρα. Εξαίρεση από τη σκοπιά αυτή αποτελούν τα κείμενα του Ευ. Παπανούτσου. Ακόμη όμως και στην περίπτωσή του, η αναφορά σε μία χώρα αντισταθμίζεται από αναφορές σε άλλες χώρες. «Από την άλλη πλευρά κατηγορήθηκε ο νομοθέτης», γράφει στο Βήμα της 23/8/1964 ο Μ. Σακελλαρίου, «γιατί δεν εισήγαγε ένα από τα σύγχρονα εκπαιδευτικά συστήματα, που ισχύουν στη Γαλλία, την Ιταλία, τη Δ. Γερμανία _ συστήματα που χαρακτηρίζονται από τη βαθμιαία διάκριση παράλληλων κατευθύνσεων με ποικίλα προγράμματα, από το άκρο κλασσικό (πολυχρόνια και πολύωρος διδασκαλία λατινικών και αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο) ως το καθαρό φυσικομαθηματικό. Το σύστημα αυτό είναι πράγματι άριστο. Και εγώ προσωπικά εύχομαι να εφαρμοσθή το ταχύτερο στην Ελλάδα. Αλλά είμαι βέβαιος ότι δεν μπορεί να εφαρμοσθή τώρα». Πιο συνεκτικός είναι ο λόγος των συντηρητικών διανοούμενων. Εδώ συνυπάρχουν δύο βασικά στοιχεία. Η αρνητική αναφορά στις περισσότερες χώρες που αναφέρονται οι φιλελεύθεροι συνήθως με το επιχείρημα ότι διαφέρουν πολιτισμικά από την Ελλάδα. και η συχνή θετική αναφορά στη Γαλλία και το εκπαιδευτικό της σύστημα το οποίο προβάλει ως το κατεξοχήν πρότυπο αναφοράς.

10 «Παρεπιμπτόντως θα παρατηρήσω» σημειώνει ο Ν. Κοντολέων στο προαναφερθέν κείμενο «ότι υπάρχει και μία ακόμη λύσις, την οποία δεν συζητεί (αναφέρεται στην Εισηγητική Έκθεση): πέντε έτη Δημοτικού, τρία «Γυμνασίου», τέσσερα «Λυκείου» ως συμβαίνει εν Γαλλία». «Το ελληνικό εκπαιδευτικόν πρόγραμμα», γράφει ο Κ. Γεωργούλης στην Καθημερινή στις 5/8/1964, «εάν ήθελε να βαδίση εκ παραλλήλου προς το γαλλικόν, έπρεπε να αρχίση τον διαφορισμόν εις τμήμα κλασσικόν και εις τμήμα νεωτερικόν από το έκτον σχολικόν έτος (έκτην τάξιν του δημοτικού σχολείου». «Ότι το πράγμα ούτως έχει κατά διεθνή εκτίμησιν», γράφει ο Π. Γεωργούντζος, στην Καθημερινή στις «αποδεικνύει και το εν ισχύι Γαλλικόν πρόγραμμα το οποίον εις το μάθημα της μητρικής γλώσσης, Francais, παραλλήλως προς τους Γάλλους συγγραφείς ορίζει και μεταφράσεις αρχαίων συγγραφέων Ελλήνων και Λατίνων εις διαφόρους τάξεις Ταύτα εις το μάθημα των Γαλλικών δια μεταφράσεων, ενώ εις το μάθημα των Ελληνικών το προωρισμένον δια τα κλασσικά τμήματα η διδασκαλία γίνεται δια της γραμματικής και της εκ του πρωτοτύπου διδασκαλίας συγγραφέων». «Είναι αναμφισβήτητο», υποστηρίζει ο Θεοδωρακόπουλος στο προαναφερθέν κείμενο, «ότι από όλους τους λαούς της Δύσεως οι Γάλλοι κατώρθωσαν να δημιουργήσουν τα καλύτερα σχολεία και συγκεκριμένως της Μέσης Εκπαιδεύσεως. Εις τα σχολεία αυτά οφείλει η Γαλλία την αίγλην της και εις αυτά πάλιν σήμερον έχει συγκεντρώσει την προσοχήν της δια την όσον γίνεται μεγαλυτέραν ακτινοβολίαν του πνεύματός της». Απόπειρα ερμηνείας Διαπιστώσαμε ότι ο λόγος των διανοούμενων χωρίς να ταυτίζεται με εκείνον των πολιτικών αναπαράγει σε μεγάλο βαθμό τις βασικές πολιτικές και ιδεολογικές διαιρέσεις της περιόδου που πραγματευόμαστε. Η σύγκλιση φανερώνει το βάρος των ιδεολογικών προσανατολισμών των διανοούμενων στη συγκρότηση του λόγου τους αλλά και τους δεσμούς τους με τα πολιτικά κόμματα. Η διπλή πρόσδεση εξηγεί την ύπαρξη θεμελιωδών σταθερών στο λόγο των διανοούμενων οι οποίες μας επιτρέπουν να μιλήσουμε για δύο «στρατόπεδα», ένα των συντηρητικών διανοούμενων και ένα των φιλελεύθερων. Στο δεύτερο μπορούμε να εντάξουμε και τους ριζοσπάστες διανοούμενους, ο λόγος των οποίων χωρίς να ταυτίζεται με εκείνον των φιλελευθέρων, εγκολπώνεται βασικές του αρχές.

11 Η στενή συνάφεια του λόγου των διανοούμενων και των πολιτικών θέτει ερωτήματα τόσο όσο προς τη συγκρότηση του δημόσιου χώρου και τη σχέση των δύο πεδίων, πολιτικού και πολιτισμικού, όσο και ως προς τη συγκείμενο παραγωγής του λόγου τους. Χωρίς να εμείνουμε στο ζήτημα μπορούμε να αποδεχτούμε την δεσπόζουσα στη βιβλιογραφία θέση για το αυξημένο βάρος της πολιτικής στην Ελληνική κοινωνία την μεταπολεμική περίοδο η οποία ορίζει εν πολλοίς τις απόψεις και τις πρακτικές στο δημόσιο χώρο (Mouzelis, 1976: 57 κ.έ., Τσουκαλάς, 1986: 21 κ.έ.). Το βάρος της πολιτικής ως ερμηνευτική παράμετρος δεν μπορεί, ωστόσο, από μόνο του, να εξηγήσει το λόγο των διανοούμενων. Δεν ερμηνεύονται ούτε οι διαφορές με τους πολιτικούς, ούτε οι αποκλίσεις στο εσωτερικό του ίδιου στρατοπέδου, ούτε ορισμένες συγκλίσεις πέρα και έξω από ιδεολογικές και πολιτικές διαφορές. Για να κατανοηθούν τα στοιχεία αυτά θεωρούμε αναγκαία την εισαγωγή τριών πρόσθετων ερμηνευτικών παραμέτρων: την αξίωση των διανοούμενων να είναι και να ενεργούν ως επιστήμονες, το αντικείμενο σπουδών τους και το βάρος του παρελθόντος στη διαμόρφωση του λόγου τους. Όλοι οι διανοούμενοι, ακόμη και οι πλέον, πολιτικά εμπλεκόμενοι, όπως οι Γ. Παπανδρέου, Π. Κανελλόπουλος και Κ. Τσάτσος ενεργούν πρώτα απ όλα ως επιστήμονες, ως φορείς αλλιώς της γνώσης. Η συγκεκριμένη πτυχή είναι σημαντική καθώς οι διανοούμενοι ενεργούν ως η διαμάχη για τα εκπαιδευτικά να είναι αντιπαράθεση επιστημόνων παρά πολιτικών. Αυτό αποτυπώνεται τόσο στο ύφος και στο περιεχόμενο του λόγου τους όσο και στην ανταλλαγή των επιχειρημάτων. Έτσι μπορούμε να κατανοήσουμε την αγνόηση των πολιτικών κομμάτων, τις αποκλίσεις από τις θέσεις τους, τις διαφοροποιήσεις στο εσωτερικό κάθε χώρου αλλά και τη δηλωμένη πρόθεση ορισμένων να μη μιλήσουν επί παντός επιστητού αλλά μόνο για ζητήματα που γνωρίζουν καλά. Παραδειγματικό από τη σκοπιά αυτή είναι το άρθρο του Ι. Θ. Κακριδή στο Βήμα στις «Σ ένα ακόμη σημείο θα ήθελα να διατυπώσω γνώμη αντίθετη, και εδώ θα είμαι εγώ ο συντηρητικός». Και αφού εκθέσει τη διαφωνία του, αυτή τη φορά για το ζήτημα της διδασκαλίας των λατινικών, συνεχίζει. «Στο νέο νομοσχέδιο υπάρχουν διατάξεις, όπως αυτές που αναφέρονται στην ίδρυση του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, που δεν είμαι αρμόδιος να τις σχολιάσω, γιατί σχετίζονται πιο πολύ με τη διοίκηση της παιδείας».

12 Παρόμοια είναι και η στάση του Κ. Γεωργούλη. Αναφερόμενος στο ζήτημα της γλώσσας και ειδικότερα της διδασκαλίας των Αρχαίων ελληνικών από μετάφραση σε κείμενό του, στην Καθημερινή στις , γράφει: «Την εκ μέρους του κ. Γενικού Γραμματέως (Ευ. Παπανούτσου) αδυναμίαν προς κατανόησιν του τιθέμενου ζητήματος θεωρούμεν ευεξήγητον. Οφείλεται εις αύτη εις το ότι δεν έχει εξ ιδίας διδακτικής εμπειρίας γνώσιν των μεθόδων της διδασκαλίας των γλωσσικών μαθημάτων εις τα σχολεία της μέσης εκπαιδεύσεως». Υπό το ίδιο πρίσμα μπορούμε να κατανοήσουμε τις ορατές διαφορές στο λόγο του Π. Κανελλόπουλου και του Κ. Τσάτσου, παρότι κορυφαίων στελεχών της ΕΡΕ, σε επιμέρους ζητήματα, ιδιαίτερα αυτό της θέσπισης της 9χρονης υποχρεωτικής εκπαίδευσης. Η διαρκής επίκληση της επιστήμης και της γνώσης εγείρει το ζήτημα της επιστημονικής ταυτότητας των διανοούμενων. Με άλλα λόγια, ποιοι είναι εκείνοι που θεωρούν εαυτούς αρμόδιους να παρέμβουν στο δημόσιο χώρο σε εκπαιδευτικά ζητήματα; Το ερώτημα εγείρει το πρόβλημα ζήτημα της συγκρότησης του δημόσιου χώρου στην Ελλάδα και της ταυτότητας των διανοούμενων. Χωρίς να εμβαθύνουμε στο συγκεκριμένο θέμα, σημειώνουμε ότι όλοι οι διανοούμενοι προέρχονται από το χώρο των ανθρωπιστικών επιστημών, πολλοί θεραπεύουν τη Φιλοσοφία και την αρχαία Ελληνική γραμματεία και φοίτησαν στο απώτερο παρελθόν σε γερμανικά πανεπιστήμια. Αν δούμε τη διαπίστωση αυτή διαχρονικά θα λέγαμε ότι πρόκειται για μία σταθερά της ελληνικής εκπαιδευτικής ζωής. Οι παρεμβαίνοντες στο δημόσιο χώρο σε εκπαιδευτικά ζητήματα, ιδιαίτερα σχετικά με την πρωτοβάθμια και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, από τα τέλη του 19 ου αιώνα και εντεύθεν είναι διανοούμενοι με τα ίδια επαγγελματικά χαρακτηριστικά: εκπαιδευτικοί, καθηγητές του πανεπιστημίου και μη, που έχουν άμεσα ή έμμεσα σχέση με την αρχαιοελληνική γραμματεία. Με τα λόγια του Α. Δημαρά: «Με εξαίρεση πάντα τον Παπανούτσο, όλοι οι εισηγητές (εν των εκπαιδευτικών νομοσχεδίων από το 1880 έως το 1964) είχαν σπουδάσει στη Φιλοσοφική Σχολή των Αθηνών, και μάλιστα, στα χρόνια (πέρασαν ποτέ;) κατά τα όποια την χαρακτήριζε άκρος συντηρητισμός και άκρατη οίηση. Όλοι, εξάλλου, είχαν συμπληρώσει τις σπουδές τους σε πανεπιστήμια της Γερμανίας από όπου είναι προφανές ότι και όλοι αποκόμισαν ανεπιφύλακτο θαυμασμό για τη δομή και τη λειτουργία του πρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος, ανεπηρέαστον από τα όποια προσωπικά κράματα προοδευτισμού και συντηρητισμού σχημάτιζε ο καθένας ανάλογα

13 με την ιδιοσυγκρασία του αλλά και τις αναγνώσεις και τις ακροάσεις του». (Δημαράς, 1995: 483). Αν οι αλλαγές στο επίπεδο των χαρακτηριστικών των διανοούμενων δεν είναι απτές, πιο απτές φαίνονται οι αλλαγές στο επίπεδο του λόγου τους. Ο έκδηλος θαυμασμός για το πρωσικό σύστημα στα τέλη του 19 ου αιώνα σταδιακά αποδυναμώνεται και υποκαθίσταται από νέες αναφορές, ιδιαίτερα στο γαλλικό εκπαιδευτικό σύστημα το οποίο στο μεσοπόλεμο προβάλλει, ιδιαίτερα στους «προοδευτικούς» κύκλους ως εναλλακτικό πρότυπο. Η τάση αυτή ενδυναμώνεται μεταπολεμικά και κορυφώνεται στα εκπαιδευτικά νομοσχέδια του Κατά την συζήτηση των νομοσχεδίων, μέσα και έξω από το κοινοβούλιο κοινή στο λόγο των πολιτικών και των διανοούμενων, ιδιαίτερα των συντηρητικών, είναι οι πυκνές αναφορές στο γαλλικό εκπαιδευτικό σύστημα. (Μπουζάκης κ.ά, 2001: 125). Το 1964 τα πράγματα είναι κάπως διαφορετικά. Οι φιλελεύθεροι διανοούμενοι, όπως ακριβώς και οι πολιτικοί του ίδιου χώρου φαίνονται λιγότεροι σίγουροι για τις προηγούμενες αναφορές τους και αναζητούν νέες. Διαφοροποιούνται, ωστόσο, από τους φιλελεύθερους πολιτικούς οι οποίοι αναφέρονται περισσότερο στη θεωρία του ανθρωπίνου κεφαλαίου και το παράδειγμα των ΗΠΑ. Αντίθετα, οι συντηρητικοί, πολιτικοί και διανοούμενοι, αν και στην πλειονότητά τους γερμανοσπουδαγμένοι, συνεχίζουν να αναφέρονται σε ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά πρότυπα, ιδιαίτερα το γαλλικό. Για να κατανοήσουμε τις αποκλίσεις των φιλελεύθερων διανοούμενων από τους πολιτικούς του ίδιου χώρου εκτός από την επιστημονική του ιδιότητά τους θα πρέπει να λάβουμε υπόψη και τα γνωστικά αντικείμενα που θεραπεύουν. Θεράποντες των κλασικών γραμμάτων ως επί το πλείστον δεν μπορούν εκ προοιμίου να προσυπογράψουν τη θεωρία του ανθρωπίνου κεφαλαίου η οποία στη λειτουργιστική της εκδοχή εκβάλλει σε μία χρησιμοθηρική αντίληψη της γνώσης και την υπαγωγή της στη λογική της οικονομικής απόδοσης. Γι αυτό και οι επιφυλάξεις τους για πτυχές της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης όπως το ζήτημα των λατινικών αλλά και η εμμονή στην ανθρωπιστική εκπαίδευση. Το ίδιο, και μάλιστα σε μεγαλύτερο βαθμό, φαίνεται να ισχύει, για τους συντηρητικούς διανοούμενους. Εδώ λόγω ιδεολογίας, το βάρος της παράδοσης είναι ακόμη μεγαλύτερο (Kiprianos, Vaos, 2009). Πρόκειται για μία παράμετρο που προσδίδει μεγαλύτερη συνοχή στο λόγο των συντηρητικών διανοούμενων και τους φέρνει πιο κοντά στους συντηρητικούς πολιτικούς. Η άκριτη προσκόλληση, όμως,

14 στο αρχαιοελληνικό παρελθόν σε μία περίοδο έντονων αλλαγών στην οικονομία και την εκπαίδευση θα φάνταζε τεράστιος αναχρονισμός. Στο πλαίσιο αυτό, το γαλλικό εκπαιδευτικό πρότυπο λειτουργεί ως φαντασιακή σανίδα σωτηρίας. Ωστόσο, και εδώ οι αναφορές δεν μπορεί παρά να είναι γενικόλογες καθώς παραβλέπονται ή αγνοούνται οι κυοφορούμενες αλλαγές στο γαλλικό λύκειο 3 και, κυρίως, το γεγονός ότι η Γαλλία με τη Γερμανία είναι οι κατεξοχήν χώρες που ανέπτυξαν νωρίς τεχνικήεπαγγελματική εκπαίδευση και συγκρότησαν παράλληλα, με το γενικό, σχολικά δίκτυα τεχνικού και επαγγελματικού χαρακτήρα. Το κοινό ή συγγενές επιστημονικό υπόβαθρο των διανοούμενων όλων των ιδεολογικών κατευθύνσεων, ιδιαίτερα των συντηρητικών και των φιλελεύθερων, μας επιτρέπει να κατανοήσουμε και μία ακόμη πτυχή του λόγου τους: τις συγκλίσεις. Πέρα από τις διαφωνίες, συμφωνούν και επαναλαμβάνουν ότι η εκπαίδευση πρέπει να μείνει ανθρωπιστική. Έχουμε να κάνουμε εδώ με μία σταθερά του λόγου των Ελλήνων διανοούμενων, αλλά και πολιτικών, για την εκπαίδευση από τις αρχές τουλάχιστον του 20 ου αιώνα. Ο όρος, βέβαια, όπως και αρκετοί άλλοι, είναι γενικόλογος, αναφέρεται περισσότερο στο περιεχόμενο της γνώσης και λιγότερο στις συνθήκες παραγωγής και χρήσης της. Εν κατακλείδι, περισσότερο ίσως από οτιδήποτε άλλο, ο λόγος των διανοούμενων την περίοδο που διερευνάμε μπορεί να κατανοηθεί ως μία απέλπιδα προσπάθεια μιας ελίτ, θεραπόντων των ανθρωπιστικών σπουδών, να έχει τον πρώτο λόγο στα εκπαιδευτικά πράγματα σε έναν κόσμο που αλλάζει, που γίνεται πιο πολύπλοκος και στηρίζεται όλο και περισσότερο στην τεχνολογία και την εφαρμοσμένη γνώση. Η Δικτατορία των Συνταγματαρχών θα καθυστερήσει την εξέλιξη αυτή με αποτέλεσμα πολλοί από τους διανοούμενους των αρχών της δεκαετίας του 1960 να έχουν τον πρώτο λόγο και στην εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 1976/77. Αυτή, όμως, θα είναι και η τελευταία φορά που θα έχουν τον πρώτο λόγο. 3 «Ανακρίβεια», γράφει ο Ευ. Παπανούτσος στο Βήμα στις , απαντώντας στον Ι. Θεοδωρακόπουλο, «μέσα στα τελευταία 20 χρόνια όλες οι χώρες της Δυτικής Ευρώπης, η μία ύστερ από την άλλη, μετέβαλαν ριζικά το εκπαιδευτικό τους σύστημα. Στη Γαλλία μάλιστα έγινε μια αυτοχρήμα επαναστατική μεταβολή: από τους 8 τύπους του νέου baccalaureat οι 4 δεν έχουν Αρχαίες Γλώσσες».

15 Βιβλία και άρθρα που παρατέθηκαν Charle C. (2003), «Les références étrangères des universitaires. Essai de comparaison entre la France et l Allemagne », Actes de la Recherche en Sciences Sociales, 148, Ιούνιος: Γεωργούλης, Κ.Δ. (1964), Περί την νέαν εκπαιδευτικήν μεταρρύθμισιν. Η μονολιθική διάρθρωσις της Μέσης Εκπαιδεύσεως ουδεμίαν λαμβάνει μέριμναν περί επαγγελματικού προσανατολισμού. Η επιχειρούμενη μεταρρύθμισις είναι αναχρονιστική και οπισθοδρομική. Εφημ. Καθημερινή, Γεωργούλης, Κ.Δ. (1964), Η Δευτέρα περισσότερον ατυχής συνέχεια μιας απολογητικής απαντήσεως. Εφημ. Καθημερινή, Γεωργούντζος, Π.Κ. (1964), Περί την αμελέτητον εκπαιδευτικήν μεταρρύθμισιν. Δια των νέων εκπαιδευτικών νομοσχεδίων καταλύεται η ελληνική εκπαιδευτική παράδοσις. Μόνη η Ελλάς, εξ όλου του πεπολιτισμένου κόσμου, απολακτίζει την παράδοσίν της! Α. Εφημ. Καθημερινή, Γκράμσι Α., (1972), Οι διανοούμενοι, τόμος Α, Αθήνα: Στοχαστής. Δημαράς Α. (1995), Εκπαιδευτική μεταρρύθμιση Μια πρώτη παράλληλη ανάγνωση των εισηγητικών εκθέσεων, στο Νεοελληνική παιδεία και κοινωνία, Πρακτικά Διεθνούς Συνεδρίου αφιερωμένου στη μνήμη του Κ. Θ. Δημαρά, Αθήνα: Όμιλος Μελέτης του Ελληνικού Διαφωτισμού: «Η εισηγητική έκθεσις επί της εκπαιδευτικής μεταρρυθμίσεως». Εφημ. Το Βήμα, : Θεοδωρακόπουλος Ι.Ν, (1964), Περί την εκπαιδευτικήν μεταρρύθμισιν. Το νέον περί παιδείας νομοθέτημα. Εφημ. Καθημερινή, Κακριδής Ι.Θ. (1964), Το εκπαιδευτικό νομοσχέδιο και οι επικριτές του. Η πανάρχαιη ελληνική παράδοση και οι νέες ανάγκες της εποχής. Εφημ. Το Βήμα,, Κοντολέων Ν.Π., (1964), Περί την αμελέτητον εκπαιδευτικήν μεταρρύθμισιν. Η Μέση Εκπαίδευσις και το περί γενικής παιδείας νομοσχέδιον. Εφημ. Καθημερινή, Κυπριανός Π., (2009), Συγκριτική Ιστορία της Ελληνικής Εκπαίδευσης, Αθήνα: Βιβλιόραμα.

16 Kiprianos P. (2007), «La formation des élites grecques dans les universités occidentales ( )», Histoire de l Education, Institut national de recherche pédagogique, no 113, Ιανουάριος: Kiprianos P., Vaos A. (2009), «Le poids du passé: Beaux-arts et éducation formelle en Grèce du XIXe siècle», Renaissance, Armand-Colin, Paris, no 154, Ιούνιος: Λε Γκοφ Ζ. (2002), Οι Διανοούμενοι του Μεσαίωνα, Αθήνα: Κέδρος. Μαλαχία Μ., Τσιμπούκα Β. (χ.χ.ε.), Αντιδράσεις στην εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 1964, ouka.pdf Manhheim Κ. (1976), Ideologie und Utopie, Frankfurt am Main: Suhrkamp. Ματθαίου Δ. (1997), Συγκριτική Σπουδή της Εκπαίδευσης: Θεωρήσεις και Ζητήματα, Αθήνα. Mouzelis N. (1976), Capitalism and Dictatorship in Post-War Greece, New Left Review, n. 96: Μπουζάκης Σ. (1995), Εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις στην Ελλάδα. Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Γενική και Τεχνικοεπαγγελματική Εκπαίδευση. Μεταρρυθμιστικές προσπάθειες 1959, 1964, 1976/77, 1985, τόμος Β, Αθήνα: Gutenberg. Μπουζάκης Σ., Κουστουράκης Γ. & Μπερδούση Ε. (2000), Ο Εκπαιδευτικός «Δανεισμός» στην Επιχειρηματολογία των Διανοουμένων και των Πολιτικών κατά το Μεταρρυθμιστικό Επεισόδιο του Στο Σ. Μπουζάκης (Επιμ.), Ιστορικο-Συγκριτικές Προσεγγίσεις. Τιμητικός Τόμος Ανδρέα Μ. Καζαμία, Αθήνα: Gutenberg, Μπουζάκης Σ., Κουστουράκης Γ. & Μπερδούση Ε. (2001), Εκπαιδευτική Πολιτική και Συγκριτική Επιχειρηματολογία στο Παράδειγμα των Εκπαιδευτικών Μεταρρυθμίσεων της Γενικής και της Τεχνικο-Επαγγελματικής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια του 20 ου αιώνα,. Αθήνα: Gutenberg. Παπανούτσος Ε.Π., (1964), Έλεγχος επικρίσεων. Εφημ. Το Βήμα, Σακελλαρίου Μ. (1964), Η αναμόρφωσις της παιδείας μας. Το εκπαιδευτικό νομοσχέδιο, οι σκοποί του και οι πολέμιοί του. Εφημ. Το Βήμα, Schumpeter J. (1983), Capitalism, Socialism and Democracy, γαλλική μετάφραση, Παρίσι: Payοt. Τσουκαλάς Κ. (1986), Κράτος, Κοινωνία, Εργασία στην μεταπολεμική Ελλάδα, Αθήνα: Θεμέλιο.

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ: «ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ ΗΘΙΚΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ» ΜΑΘΗΤΡΙΑ: ΣΚΡΕΚΑ ΝΑΤΑΛΙΑ, Β4 ΕΠΙΒΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΝΤΑΒΑΡΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2016 17 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών 4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών Στο προηγούμενο κεφάλαιο (4.1) παρουσιάστηκαν τα βασικά αποτελέσματα της έρευνάς μας σχετικά με την άποψη, στάση και αντίληψη των μαθητών γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Παιδαγωγική

Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Εισαγωγή στην Παιδαγωγική ΤΜΗΜΑ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Χειμερινό εξάμηνο 2016-2017 Διδάσκουσα: Μαρία Δασκολιά Επίκουρη καθηγήτρια Τμήμα Φ.Π.Ψ. Θεματική του μαθήματος Έννοια και εξέλιξη της Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Παρέμβαση Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση με θέμα : «Αριστερά και Μεταρρυθμίσεις»

Παρέμβαση Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση με θέμα : «Αριστερά και Μεταρρυθμίσεις» Παρέμβαση Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση με θέμα : «Αριστερά και Μεταρρυθμίσεις» Αμφιθέατρο Μεγάρου Καρατζά Τρίτη 27 Φεβρουαρίου 2007 Η σχέση της αριστεράς με τις μεταρρυθμίσεις μπορεί να θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Τίτλος: Ο Σωκράτης και η εποχή του Συγγραφέας: Καλλιόπη Στυλιανή Κοντιζά Γνωστικό Αντικείμενο: Ανθολόγιο Φιλοσοφικών Κειμένων Τάξη: Γ Γυμνασίου Κείμενο: Κεφάλαιο 3 ο : Σωκράτης και

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Κυβέρνηση συνεργασίας και ευρώ θέλουν οι Ελληνες

Κυβέρνηση συνεργασίας και ευρώ θέλουν οι Ελληνες Κυβέρνηση συνεργασίας και ευρώ θέλουν οι Ελληνες Πρώτο κόμμα ο ΣΥΡΙΖΑ, ανεπαίσθητη πτώση της ΝΔ, νέες απώλειες για το ΠαΣοΚ το 80% ζητεί παραμονή στην ευρωζώνη ενώ μόνο το 13% θέλει επιστροφή στη δραχμή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΉΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΉΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΉΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ρέθυμνο, 21-6-2016 Θέση του Π.Τ.Π.Ε. για το Επιστημονικό Πεδίο Επιστημών της Εκπαίδευσης για την εισαγωγή φοιτητών στα

Διαβάστε περισσότερα

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Η παιδαγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ 110398 2015-2016 ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΜΟΣΧΟΝΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ - ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Η επιστολή ή το γράμμα είναι ένα είδος επικοινωνιακού λόγου, πολύ χρήσιμο για την κοινωνική μας ζωή. Υπάρχουν διάφορα είδη επιστολών. Μια επιστολή μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Α. Τηλεοπτικές συνήθειες-τρόπος χρήσης των Μ.Μ.Ε.

Α. Τηλεοπτικές συνήθειες-τρόπος χρήσης των Μ.Μ.Ε. 38 ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Ένας από τους βασικούς στόχους της παρούσας έρευνας ήταν η εύρεση εκείνων των χαρακτηριστικών των εφήβων τα οποία πιθανόν συνδέονται με τις μελλοντικές επαγγελματικές τους επιλογές. Ως

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ημερομηνία : Αρ.Πρ. 49/2016. Προς: Κεντρικό Διοικητικό Συμβούλιο Βερανζέρου 15, Τ.Κ Αθήνα Τηλ :

Ημερομηνία : Αρ.Πρ. 49/2016. Προς: Κεντρικό Διοικητικό Συμβούλιο Βερανζέρου 15, Τ.Κ Αθήνα Τηλ : Ημερομηνία : 02-06-2016 Αρ.Πρ. 49/2016 `` Κεντρικό Διοικητικό Συμβούλιο Βερανζέρου 15, Τ.Κ. 10677 Αθήνα Τηλ : 2130 410991 Email : info@pepteg.gr Προς: Τριμελή Γραμματεία Συνόδου Προέδρων και Αντιπροέδρων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ.

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. 2 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ (Ι) ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ; Στο μάθημα «Κοινωνική Θεωρία της Γνώσης (I)» (όπως και στο (ΙΙ) που ακολουθεί) παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Επιμέλεια: Μαρία Πουλάκου, Φιλόλογος Μεθοδολογία επιστολής Η επιστολή είναι γραπτός λόγος που χρησιμοποιούμε, για να επικοινωνήσουμε με πρόσωπα τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΠΟΦΗΦΙΟΣ ΦΟΙΤΑ ΣΤΗΝ ΟΜΑΔΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΓΩΝΙΖΕΤΑΙ ΣΤΑ ΕΞΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ

Ο ΥΠΟΦΗΦΙΟΣ ΦΟΙΤΑ ΣΤΗΝ ΟΜΑΔΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΓΩΝΙΖΕΤΑΙ ΣΤΑ ΕΞΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ 1 ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ, ΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Ο ΥΠΟΦΗΦΙΟΣ ΦΟΙΤΑ ΣΤΗΝ ΟΜΑΔΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΓΩΝΙΖΕΤΑΙ ΣΤΑ ΕΞΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΑ 2. ΑΡΧΑΙΑ 3. ΙΣΤΟΡΙΑ 4. ΛΑΤΙΝΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης

120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης 120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης Σκοπός Σκοπός αυτού του Τμήματος είναι η ανάδειξη επιστημόνων ικανών να καλύπτουν τις ανάγκες της εκπαίδευσης σε προσωπικό για την διδασκαλία των μαθημάτων της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ» ΤΟΥ ΤΟΜΕΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ» ΤΟΥ ΤΟΜΕΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ» ΤΟΥ ΤΟΜΕΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 10/3/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://www.in.gr Τζωρτζίνα Ντούτση http://www.in.gr/entertainment/book/interviews/article/?aid=1500064083 Νικόλ Μαντζικοπούλου: Το μυστικό για την επιτυχία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧΟΛΗ Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ Πατησίων 42, 10682 Αθήνα τηλ. 30(1) 772 3818

Διαβάστε περισσότερα

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Νίκος Ναγόπουλος Για τη διεξαγωγή της κοινωνικής έρευνας χρησιμοποιούνται ποσοτικές ή/και ποιοτικές μέθοδοι που έχουν τις δικές τους τεχνικές και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Για να κατανοήσετε καλύτερα την προτεινόμενη διαδικασία πρόσβασης στα ΑΕΙ και ΤΕΙ της χώρας θα προσπαθήσουμε αρχικά να σας περιγράψουμε συνοπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φιλόλογος στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: από την επιλογή του επαγγέλματος στην άσκησή του

Ο Φιλόλογος στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: από την επιλογή του επαγγέλματος στην άσκησή του Ο Φιλόλογος στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: από την επιλογή του επαγγέλματος στην άσκησή του Θεοδώρα Χασεκίδου-Μάρκου, Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Β/θμιας Εκπαίδευσης Ανατολικής Θεσσαλονίκης Βήματα-κριτήρια

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Είδαμε πως το 4.2% των μαθητών στο δείγμα μας δεν έχουν ελληνική καταγωγή. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε κάποια ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ξένων μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑς ΤΟΥς ΕΦΗΒΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Κουσερή Γεωργία

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑς ΤΟΥς ΕΦΗΒΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Κουσερή Γεωργία ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑς ΤΟΥς ΕΦΗΒΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Κουσερή Γεωργία Φιλόλογος Δρ. Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΚΕΡΚΥΡΑ ΜΑΙΟΣ 2017 Περιεχόμενα της παρουσίασης Το ιστορικό ερώτημα Το

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης http://users.uoa.gr/~dhatziha Αριθμός: 1 Η εισαγωγή σε μια επιστήμη πρέπει να απαντά σε δύο ερωτήματα: Ποιον τομέα και με ποιους τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών MA in Education (Education Sciences) ΑΣΠΑΙΤΕ-Roehampton ΠΜΣ MA in Education (Education Sciences) Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Εκπαίδευση (Επιστήμες της Αγωγής),

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΡΑΨΟΥΜΕ ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΡΑΨΟΥΜΕ ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η Περίληψη είναι μικρής έκτασης κείμενο, με το οποίο αποδίδεται συμπυκνωμένο το περιεχόμενο ενός ευρύτερου κειμένου. Έχει σαν στόχο την πληροφόρηση των άλλων, με λιτό και περιεκτικό τρόπο, για

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Βεμπεριανές απόψεις για την Εκπαίδευση Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 12ο (σελ. 274 282) 2 Max Weber (1864 1920) Βεμπεριανές απόψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών

Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών Ενότητα: Η στάση της Φιλοσοφικής σχολής απέναντι

Διαβάστε περισσότερα

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/2008 Διάγραμμα του

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας- Μεσοπόλεμος)

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας- Μεσοπόλεμος) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας- Μεσοπόλεμος) Ενότητα 10: Η Παιδαγωγική στο Αθηνών (19ος αι.) Ε. Αβτζή,

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ70/ Εκπαιδευτική Πολιτική και Αναλυτικά Προγράμματα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ70/ Εκπαιδευτική Πολιτική και Αναλυτικά Προγράμματα Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ70/ Εκπαιδευτική Πολιτική και Αναλυτικά Προγράμματα Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΠΑ Επιστήμες της Αγωγής Θεματική Ενότητα ΕΠΑ70

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Τμήμα Μαθηματικών & Εφαρμοσμένων Μαθηματικών. Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών. οδηγός σπουδών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Τμήμα Μαθηματικών & Εφαρμοσμένων Μαθηματικών. Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών. οδηγός σπουδών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τμήμα Μαθηματικών & Εφαρμοσμένων Μαθηματικών Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών οδηγός σπουδών Ιστορικά Στοιχεία Ίδρυση του Τμήματος: Το Τμήμα δημιουργήθηκε τον Ιούνιο του 2013

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΠΟΦΗΦΙΟΣ ΦΟΙΤΑ ΣΤΗΝ ΟΜΑΔΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΓΩΝΙΖΕΤΑΙ ΣΤΑ ΕΞΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ

Ο ΥΠΟΦΗΦΙΟΣ ΦΟΙΤΑ ΣΤΗΝ ΟΜΑΔΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΓΩΝΙΖΕΤΑΙ ΣΤΑ ΕΞΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ 1 ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ, ΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Ο ΥΠΟΦΗΦΙΟΣ ΦΟΙΤΑ ΣΤΗΝ ΟΜΑΔΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΓΩΝΙΖΕΤΑΙ ΣΤΑ ΕΞΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΑ 2. ΑΡΧΑΙΑ 3. ΙΣΤΟΡΙΑ 4. ΛΑΤΙΝΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Η σχέση της ελληνικής κοινωνίας με την Ευρώπη και η στάση της κοινής γνώμης γύρω από το ζήτημα «Ευρώπη» είναι τόσο παλιά όσο και η συγκρότηση της ΕΟΚ στα τέλη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΦΕΚ Β 2676 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Το Παραπρόγραμμα ή κρυφό Αναλυτικό Πρόγραμμα Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, Λειτουργός Π.Ι. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Επικοινωνιακή διδασκαλία της γλώσσας: η ίδια η γλώσσα συνιστά και ορίζεται ως κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2013

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 13 «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA GREEK PUBLIC OPINION ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ταυτότητα της έρευνας... σελ. 3 1. Βαθμός αισιοδοξίας για το αν η Ελλάδα θα παραμείνει

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΚΡΟΔΕΞΙΑΣ

12 Ο ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΚΡΟΔΕΞΙΑΣ Η ελληνική κοινωνία βρίσκεται σε γενικευμένη κρίση. Οικονομική κρίση, που την κάνει να ισορροπεί επικίνδυνα στο χείλος της οικονομικής καταστροφής. Πολιτική κρίση, με την άρση εμπιστοσύνης στα πολιτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ & ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ - ΕΛΛΑΔΑ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ & ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ - ΕΛΛΑΔΑ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ & ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ - ΕΛΛΑΔΑ ASSOCIATION DES PROFESSEURS DE LANGUE & DE LITTÉRATURE FRANÇAISES DIPLÔMÉS DES UNIVERSITÉS GRÈCE Λεωφόρος Στρατού 2 Α

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 5. Τ

Σελίδα 1 από 5. Τ Σελίδα 1 από 5 ΔΕΟ 10 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ- ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΙ Α & Α1 & Β ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ 1. Τι είναι κράτος; Κράτος: είναι η διαρκής σε νομικό πρόσωπο οργάνωση λαού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕ. Λ. ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Διδάσκων στην ΑΣΠΑΙΤΕ / Παράρτημα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ ALVARO PEREIRA ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΜΕΛΕΤΩΝ ΧΩΡΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΟΣΑ ΣΤΟ 19 th ROUNDTABLE WITH THE GOVERNMENT OF GREECE EUROPE: THE COMEBACK? GREECE: HOW RESILIENT? ΠΕΜΠΤΗ 14 ΜΑΪΟΥ 2015

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Ερώτημα-κλειδί 2 Οι άνθρωποι της Αρχαϊκής Εποχής μετακινούνταν για τους ίδιους λόγους και με τον ίδιο τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ονοματεπώνυμα Σπουδαστριών: Μποτονάκη Ειρήνη (5422), Καραλή Μαρία (5601) Μάθημα: Β06Σ03 Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

<5,0 5,0 6,9 7 7,9 8 8,9 9-10

<5,0 5,0 6,9 7 7,9 8 8,9 9-10 ΚΡΙΤΗΡΙΑ Εύρος θέματος Τίτλος και περίληψη Εισαγωγή Βαθμολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση & Διοίκηση της Εκπαιδευτικής Μονάδας & Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού

Οργάνωση & Διοίκηση της Εκπαιδευτικής Μονάδας & Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Πρόγραμμα E ξ A ποστάσεως E κπαίδευσης ( E learning ) Οργάνωση & Διοίκηση της Εκπαιδευτικής Μονάδας & Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Οδηγός Σπουδών Σο πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Εργαστήριο Διδακτικής, Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η θέση της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Πληροφορικής Επιμέλεια κειμένου: Δ.Σ. ΠΕΚαΠ κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης των μελών της Ένωσης από 20/07/2010. Τελική έκδοση κειμένου:

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος)

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος) Ενότητα 2: Ιστορική-ερμηνευτική μέθοδος Βασίλειος Φούκας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική Υπάρχουν τριβές αλλά από ζήλο... Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ «Είμαι ικανοποιημένος από τη δεκαεννιάμηνη πορεία της κυβέρνησης.

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΤΕΕ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ: «ΣΥΣΤΑΣΗ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ»

ΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΤΕΕ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ: «ΣΥΣΤΑΣΗ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ» ΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΤΕΕ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ: «ΣΥΣΤΑΣΗ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ» Γενικά ------- Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας χαιρετίζει την πρωτοβουλία για την υλοποίηση των προγραμματικών προτάσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 2. Διάρθρωση Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Γενικού Λυκείου

Άρθρο 2. Διάρθρωση Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Γενικού Λυκείου Άρθρο 2 Διάρθρωση Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Γενικού Λυκείου 1. Η Α Τάξη Ημερήσιου Γενικού Λυκείου αποτελεί τάξη αποκλειστικά γενικής παιδείας, στην οποία εφαρμόζεται πρόγραμμα μαθημάτων τριάντα πέντε

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΑλλΑγες ςτο λυκειο ςεπτεμβριος 2013

ΑλλΑγες ςτο λυκειο ςεπτεμβριος 2013 ΑλλΑγες ςτο λυκειο ςεπτεμβριος 2013 Σύμφωνα με το πρόσφατο νομοσχέδιο του Υπουργείου Παιδείας θα πραγματοποιηθούν σημαντικές αλλαγές στο Λύκειο και στον τρόπο εισαγωγής στα Τμήματα των Πανεπιστημίων και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακές Διευθύνσεις Εκπαίδευσης και Διευθύνσεις Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Τμήματα Πληροφορικής Πανεπιστημιακού και Τεχνολογικού Τομέα Α.Ε.Ι.

Περιφερειακές Διευθύνσεις Εκπαίδευσης και Διευθύνσεις Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Τμήματα Πληροφορικής Πανεπιστημιακού και Τεχνολογικού Τομέα Α.Ε.Ι. Ένωση Πληροφορικών Ελλάδας Κοδριγκτώνος 33, 5ος όροφος ΤΚ 10434, Αθήνα http://www.epe.org.gr e-mail: info@epe.org.gr ΠΡΟΣ: Πολιτική ηγεσία Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων ΚΟΙΝ: Βουλευτές Ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Κωδικός μαθήματος: ΚΕΠ 302 Διδάσκων: Δημήτρης Θ. Ζάχος Πιστωτικές μονάδες: 10 Χρόνος και τόπος διεξαγωγής: Τετάρτη 6-9 αίθουσα 907 Εισαγωγικά Η επιτυχής συμμετοχή σ ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑΣ ΘΕΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ. Τι, πώς, γιατί;

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑΣ ΘΕΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ. Τι, πώς, γιατί; ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑΣ ΘΕΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ Τι, πώς, γιατί; Κοινωνία Μάθηση Εκπαιδευτική Πολιτική Διδασκαλία Σχολικό Εγχειρίδιο Σκοπός Στόχοι Πρόγραμμα Σπουδών Κοινωνία Μάθηση Εκπαιδευτική Πολιτική Διδασκαλία Σκοπός Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

ηµοσθένης Ὑπὲρ τῆς Ῥοδίων Ἐλευθερίας

ηµοσθένης Ὑπὲρ τῆς Ῥοδίων Ἐλευθερίας ηµοσθένης Ὑπὲρ τῆς Ῥοδίων Ἐλευθερίας 75 76 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ο λόγος του ηµοσθένη «Ὑπὲρ τῆς Ῥοδίων ἐλευθερίας» είναι ένας έπαινος προς το δηµοκρατικό πολίτευµα και αντίστοιχα ένα «κατηγορώ» κατά του

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία. του Διοικητή του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ. Ροβέρτου Σπυρόπουλου. του Ελληνο-Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου:

Ομιλία. του Διοικητή του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ. Ροβέρτου Σπυρόπουλου. του Ελληνο-Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου: Ομιλία του Διοικητή του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ Ροβέρτου Σπυρόπουλου στο 4 ο Ετήσιο Συνέδριο Labor & Insurance του Ελληνο-Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου: «Απασχόληση και Ασφάλιση: Δύο ζητήματα εθνικής προτεραιότητας

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Η εκπαίδευση ως θεσμός κοινωνικοπολιτισμικής μεταβίβασης δομολειτουργισμός και ως θεσμός κοινωνικού μετασχηματισμού κριτική

Διαβάστε περισσότερα

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί 160 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Τα δικαιώματα του παιδιού και οι συνέπειες της αναγνώρισής τους σε διεθνές επίπεδο αντιπροσωπεύουν μια τεράστια αλλαγή των αντιλήψεων και των νοοτροπιών για το παιδί, γεγονός που συνοδεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά συμπεράσματα. Η πολύπλευρη κρίση που ταλανίζει εδώ και μία δεκαετία τη χώρα μας, έχει πυροδοτήσει μια μαζική θεσμική πολιτική αμφισβήτηση.

Βασικά συμπεράσματα. Η πολύπλευρη κρίση που ταλανίζει εδώ και μία δεκαετία τη χώρα μας, έχει πυροδοτήσει μια μαζική θεσμική πολιτική αμφισβήτηση. Βασικά συμπεράσματα Η πολύπλευρη κρίση που ταλανίζει εδώ και μία δεκαετία τη χώρα μας, έχει πυροδοτήσει μια μαζική θεσμική πολιτική αμφισβήτηση. Πολιτικοί θεσμοί όπως τα πολιτικά κόμματα, το Κοινοβούλιο

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτης Ιστοσελίδας. Υπηρεσίες Συνδέσεις Εγκύκλιοι Έντυπα Downloads

Χάρτης Ιστοσελίδας. Υπηρεσίες Συνδέσεις Εγκύκλιοι Έντυπα Downloads Το Υπουργείο Το Eκπαιδευτικό Σύστημα Πρόσβαση στη Γνώση Θρησκεύματα Μηχανή Αvαζήτησης Επικοινωνία Συχνές Ερωτήσεις Χάρτης Ιστοσελίδας Προκηρύξεις/ Νέα Διαγωνισμοί Συνέδρια/ Ημερίδες Εποπτευόμενοι Φορείς

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Εισαγωγή Το νέο πρόγραμμα σπουδών που ισχύει πλέον πλήρως, ξεκίνησε να εφαρμόζεται σταδιακά ανά έτος από το ακαδημαϊκό έτος 2011-12 και είναι αποτέλεσμα αναμόρφωσης και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ

ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α Να διατηρηθεί μέχρι... Βαθμός Ασφαλείας...

Διαβάστε περισσότερα

H ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Διδάσκουσα Φένια Χατζοπούλου

H ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Διδάσκουσα Φένια Χατζοπούλου H ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Διδάσκουσα Φένια Χατζοπούλου kchatzop@uth.gr Περιεχόμενα Ορισμός Ιστορική αναδρομή Μορφές και τύποι της αξιολόγησης Η συζήτηση γύρω από την αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ, «ΠΛΑΤΩΝΑ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ» ΤΑΞΗ: Γ, ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: Αρετή Πότσιου, ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ: Νίκος Κοκκινάκης

Διαβάστε περισσότερα

διάγραμμα των ρυθμίσεων του νομοσχεδίου για το νέο λύκειο 1 η έκδοση Σεπτέμβριος 2013 ΠΟΛΥΤΡΟΠΗ ΑΡΜΟΝΙΑ

διάγραμμα των ρυθμίσεων του νομοσχεδίου για το νέο λύκειο 1 η έκδοση Σεπτέμβριος 2013 ΠΟΛΥΤΡΟΠΗ ΑΡΜΟΝΙΑ διάγραμμα των ρυθμίσεων του νομοσχεδίου για το νέο λύκειο 1 η έκδοση Σεπτέμβριος 2013 ΠΟΛΥΤΡΟΠΗ ΑΡΜΟΝΙΑ 2 Α ΛΥΚΕΙΟΥ Σχολικό Έτος 2013-2014 α/α χαρακτηρισμός μάθημα κλάδοι ωράριο/ συνολικό και ανά κλάδο

Διαβάστε περισσότερα

Δεοντολογία Επαγγέλματος Ηθική και Υπολογιστές

Δεοντολογία Επαγγέλματος Ηθική και Υπολογιστές Δεοντολογία Επαγγέλματος Ηθική και Υπολογιστές ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΛΑΙΓΕΩΡΓΙΟΥ Γ. Ηθική Φορτισμένος και πολυσήμαντος όρος Εικόνα μιας «βαθύτερης εσωστρεφούς πραγματικότητας»

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών

Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών Ενότητα: Νομοθετικά κείμενα Βασίλειος Φούκας

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015 με θέμα «Science in Technology»

Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015 με θέμα «Science in Technology» ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις Ο Μπαμπινιώτης υποστηρίζει ότι η Ενωμένη Ευρώπη διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα που επιβοηθεί τον επαναπροσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

«Οπτικοακουστική Παιδεία:... αδιέξοδα και διαδρομές»

«Οπτικοακουστική Παιδεία:... αδιέξοδα και διαδρομές» «Οπτικοακουστική Παιδεία:... αδιέξοδα και διαδρομές» (Πρόγραμμα Σπουδών για την Οπτικοακουστική Έκφραση) εισηγητής: Μένης Θεοδωρίδης Αγαπητοί φίλοι, Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους διοργανωτές για την

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΔΙΟ 1. ΜΕΓΑΕΠΙΠΕΔΟ. (ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ. ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΕΠΙΔΕΧΕΤΑΙ «ΑΝΑΔΟΜΗΣΕΙΣ»

ΣΤΑΔΙΟ 1. ΜΕΓΑΕΠΙΠΕΔΟ. (ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ. ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΕΠΙΔΕΧΕΤΑΙ «ΑΝΑΔΟΜΗΣΕΙΣ» Πως γίνομαι δημιουργός Αναλυτικού Προγράμματος: B= (Τι γνωρίζουν οι συνάδελφοι πριν από το σεμινάριο για το Θέμα) (BEFORE) D= (Τι λαμβάνουν οι συνάδελφοι κατά το σεμινάριο για το Θέμα) (DURING) A= (Τι

Διαβάστε περισσότερα

«Εάν δεν λυθεί το πρόβλημα της Ελλάδας, η Ευρώπη δεν έχει μέλλον»

«Εάν δεν λυθεί το πρόβλημα της Ελλάδας, η Ευρώπη δεν έχει μέλλον» «Εάν δεν λυθεί το πρόβλημα της Ελλάδας, η Ευρώπη δεν έχει μέλλον» ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ: ΜΑΡΙΑ ΑΚΡΙΒΟΥ 21/05/2016 Η οικονομολόγος και συγγραφέας του βιβλίου «Το Επιχειρηματικό Κράτος», Mariana Mazzucato, μιλά για

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ (ΣΕΕ)

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ (ΣΕΕ) ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ (ΠΕΙ) ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ (ΣΕΕ) 8.2.2017 Τα Σεμινάρια Ελεύθερης Επιλογής

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Σταμέλος ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Πατρών

Γιώργος Σταμέλος ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Πατρών ΣΤΑΜΕΛΟΣ Γ., 004, Η αναγκαιότητα ύπαρξης μιας εκπαιδευτικής πολιτικής για τη διαπολιτισμική εκπαίδευση στα ελληνικά σχολεία, εις ΓΕΩΡΓΟΓΙΑΝΝΗΣ Π. (επιμ), Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: Πρακτικά 1 ου Πανελλήνιου

Διαβάστε περισσότερα

1976/77 και µια σειρά από νόµους που ψηφίστηκαν, κατά κύριο λόγο την τριετία Αν κάποιος προσπαθούσε να σκιαγραφήσει σε αδρές γραµµές την

1976/77 και µια σειρά από νόµους που ψηφίστηκαν, κατά κύριο λόγο την τριετία Αν κάποιος προσπαθούσε να σκιαγραφήσει σε αδρές γραµµές την Σταµέλος Γιώργος Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστηµα Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστηµα (ΕΕΣ) αρχίζει να δηµιουργείται από το 1833, οπότε και έχουµε το πρώτο νοµοθέτηµα για την εκπαίδευση στο νεοσύστατο ελληνικό

Διαβάστε περισσότερα