Μεταφράσεις για παιδιά ελληνικών λαϊκών παραμυθιών. Κανατσούλη Μένη, Καθηγήτρια, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Περίληψη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μεταφράσεις για παιδιά ελληνικών λαϊκών παραμυθιών. Κανατσούλη Μένη, Καθηγήτρια, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Περίληψη"

Transcript

1 Μεταφράσεις για παιδιά ελληνικών λαϊκών παραμυθιών Κανατσούλη Μένη, Καθηγήτρια, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Περίληψη Παρά τον φιλόδοξο τίτλο του άρθρου μου, θα περιοριστώ στην εξέταση τριών βιβλίων που μεταφράζουν (και διασκευάζουν για παιδιά) στην αγγλική γλώσσα ελληνικά λαϊκά παραμύθια και έχουν εκδοθεί, μάλιστα, την τελευταία δεκαπενταετία. Μια συλλογή παραμυθιών και δύο εικονογραφημένα παραμύθια, που βασίζονται στον «κυρ-σιμιγδαλένιο» και στη «Σταχτιαρού», («Σταχτοπούτα») θα αποτελέσουν το υλικό μου. Η εξέταση των παραμυθιών θα γίνει στο πλαίσιο των μεταφραστικών θεωριών καθώς και αυτών για τη διασκευή κειμένων για παιδιά. Καθώς όμως η διασκευή τους αναπόφευκτα σημαίνει και προσαρμογή στο σύγχρονο παιδικό κοινό άλλων χωρών - με άλλη γλώσσα και κουλτούρα-, η ιδεολογική διαχείριση των παραμυθιών θα αποτελέσει το τρίτο σκέλος της προσέγγισής μου. Η εικονογράφηση που συμπληρώνει τις κειμενικές εκδοχές αποτελεί και αυτή μια μορφή διασκευής και συνεξετάζεται ως φορέας επίσης ιδεολογικών επιλογών και προσαρμογών στην κουλτούρα υποδοχής. Μολονότι το λαϊκό παραμύθι εξακολουθεί να έχει απήχηση κυρίως ως γραπτή αφήγησηκαι στους σημερινούς αναγνώστες, όμως αποτελεί αδιαμφισβήτητη παραδοχή ότι τόσο το κοινό του έχει αλλάξει είναι πια κυρίως, αν όχι αποκλειστικά παιδιά- όσο και ότι οι μορφές με τις οποίες αναπαράγεται έχουν τροποποιηθεί. Η προσαρμογή, λοιπόν, των λαϊκών παραμυθιών στο σύγχρονο αναγνωστικό κοινό παιδιών και η αναγκαιότητα να αποδίδονται με αφηγηματικούς τρόπους πιο λειτουργικούς ή πιο κοντινούς στη σημερινή πραγματικότητα, π.χ. αφήγηση σe πρώτο πρόσωπο, εικονογράφηση, κ.λπ., αποτελούν τις δύο βασικές παραμέτρους για την επιβίωση του λαϊκού παραμυθιού. Εάν τώρα επικεντρώσουμε το ενδιαφέρον μας στο πώς μεταφράζονται τα ελληνικά λαϊκά παραμύθια, θα πρέπει να συνεξετάσουμε πέραν των δύο προηγούμενων παραμέτρων - το βαθμό προσαρμογής τους στην ξένη γλώσσα και στην κουλτούρα υποδοχής 1. 1 Τα ζητήματα αυτά και μάλιστα αναφορικά με τα λαϊκά παραμύθια εξετάζω διεξοδικά στις μελέτες μου «Παλίμψηστα των λαϊκών, προφορικών παραμυθιών: Mορφές επιβίωσής τους στο σύγχρονο πολιτισμό της εικόνας και του λόγου», 2005, «Μετα-αφηγήσεις/διασκευές λαϊκών παραμυθιών για παιδιά», 2011, και«palimpsestes des contes des fées oraux: Formes de leur survivance dans la culture moderne imagée et écrite» (2009). 1

2 H Zohar Shavit, στο κλασικό βιβλίο της Poetics of Children s Literature θεωρεί τη μετάφραση μέρος μιας διαδικασίας μεταφοράς των κειμένων όχι μόνον από μια γλώσσα σε μια άλλη, αλλά από ένα σύστημα σε ένα άλλο, π.χ. μετάβαση κειμένων από τη λογοτεχνία των ενηλίκων στην παιδική λογοτεχνία. H λογοτεχνία για παιδιά είναι αναπόσπαστο μέρος του λογοτεχνικού πολυσυστήματος, συνεπώς και η μετάφραση των παιδικών κειμένων καθορίζεται από τη θέση, το στάτους της μέσα στο λογοτεχνικό πολυσύστημα. Παρόλα αυτά, υπάρχουν προφανείς ιδιαιτερότητες του συστήματος της παιδικής λογοτεχνίας: «O μεταφραστής παιδικών βιβλίων δίνει στον εαυτό του πολλές ελευθερίες σε σχέση με το κείμενο [ ] Αυτό σημαίνει ότι του επιτρέπεται να χειρίζεται το κείμενο με ποικίλους τρόπους, τροποποιώντας το, μεγαλώνοντάς το, μικραίνοντάς το, κάνοντας προσθήκες. Πάντως, όλες αυτές οι μεταφραστικές δυνατότητες του επιτρέπονται με την προϋπόθεση ότι σέβεται τις δύο βασικές αρχές πάνω στις οποίες βασίζεται η μετάφραση για παιδιά: α) την προσαρμογή του κειμένου ώστε να γίνει κατάλληλο και χρήσιμο για το παιδί, σύμφωνα με αυτό που αποδέχεται η κοινωνία (σε συγκεκριμένη χρονική στιγμή) ως παιδαγωγικά σωστό και β) την προσαρμογή της λογοτεχνικής πλοκής, των χαρακτήρων και της γλώσσας σύμφωνα με τις κυρίαρχες κοινωνικές αντιλήψεις για τις αναγνωστικές και νοητικές ικανότητες του παιδιού» (Shavit 1986). Η Shavit βασίζεται στη θεωρία του πολυσυστήματος που αναπτύχθηκε από τον μεταφρασεολόγο I. Even-Zohar, ο οποίος μελετά τη μεταφρασμένη λογοτεχνία ως ένα σύστημα που λειτουργεί στο ευρύτερο πλαίσιο των κοινωνικών, λογοτεχνικών και ιστορικών συστημάτων της κουλτούρας υποδοχής ή, αλλιώς, της κουλτούρας-στόχου (Munday 2004, 180). Η μετάφραση αντιμετωπίζεται όχι μόνον ως σχέση μεταξύ δύο γλωσσών αλλά ως σχέση μεταξύ δύο πολιτισμικών συστημάτων και έτσι πλέον αυτό που αποκτά σημασία είναι να κατανοηθεί πώς το μεταφρασμένο λογοτεχνικό κείμενο εισπράττεται αναγνωστικά ως όλον μέσα σε ένα διαφορετικό κοινωνικά, λογοτεχνικά και πολιτισμικά σύστημα. Εστιάζοντας πια η επιστήμη της μετάφρασης, η μεταφρασεολογία, στον τρόπο με τον οποίο το μεταφρασμένο κείμενο μεταφέρει τα δικά του πολιτισμικά χαρακτηριστικά σε μια άλλη κουλτούρα με διαφορετικά πολιτισμικά χαρακτηριστικά, αυτό που κυρίως την ενδιαφέρει είναι πώς συντελείται και για ποιο σκοπό αυτή η σχέση ανάμεσα στις δύο κουλτούρες. Προς την κατεύθυνση αυτή κινείται η θεωρία του Venuti για το τι συμβαίνει, όταν ένα κείμενο που μεταφράζεται, προσαρμόζεται στις γλωσσικές και πολιτισμικές αξίες της γλώσσας υποδοχής (επιχώρια στρατηγική, domestication) ή όταν διατηρεί τα ξενικά 2

3 στοιχεία του (ξενικότητα, foreignization). Η διατήρηση των ξενικών στοιχείων στη μετάφραση κρίνεται θετικά από τον Venuti, καθώς αποτελεί μια πίεση στις πολιτιστικές αξίες της γλώσσας-στόχου να καταχωρίσουν τις γλωσσικές και πολιτιστικές διαφορές του ξένου κειμένου, φέρνοντας τον αναγνώστη σε επαφή με τις ξένες χώρες. Αντίθετα, αποδοκιμάζεται η επιχώρια μεταφραστική στρατηγική, καθώς ενέχει έναν εθνοκεντρικό περιορισμό του ξένου κειμένου στις πολιτιστικές αξίες της γλώσσας-στόχου (Munday 2004: ). Ο Venuti σχολιάζει χαρακτηριστικά ότι, όταν τα τοπικά στοιχεία επικρατήσουν κατά τη μεταφραστική διαδικασία, το κείμενο από-ιστορικοποιείται και χάνει τα πολιτισμικά του στοιχεία: «Οι ξένες λογοτεχνίες τείνουν να από-ιστορικοποιούνται με την επιλογή των κειμένων προς μετάφραση, καθώς αποσπώνται από τις ξένες λογοτεχνικές παραδόσεις μέσα στις οποίες όμως έχουν τη σημασία τους. Ξένα κείμενα συχνά ξαναγράφονται για να προσαρμοστούν στο ύφος και στα θέματα που επικρατούν προσωρινά στις τοπικές λογοτεχνίες και αυτό γίνεται σε βάρος περισσότερο ιστορικών μεταφράσεων που διατηρούν στις τοπικές παραδόσεις το ύφος και τη θεματική παλαιότερων εποχών» (Venuti 1998: 67). Η άποψη αυτή του Venuti έχει μεγάλη σημασία για τη μετάφραση κειμένων που έχουν ένα ιστορικό παρελθόν και μια συγκεκριμένη ιστορική βαρύτητα που γίνεται αντιληπτή μέσα στο πλαίσιο της πολιτισμικής παράδοσης που την παρήγαγε. Τέτοια ιστορικά κείμενα είναι αναμφισβήτητα τα λαϊκά παραμύθια και, κατά τη μετάφρασή τους σε μια άλλη γλώσσα, το πρωταρχικό που πρέπει να εξεταστεί είναι: α) πόση γνώση και σεβασμός της τοπικής λαϊκής παράδοσης υπάρχει και β) εάν τα μεταφρασμένα σε μια άλλη γλώσσα λαϊκά παραμύθια είναι προσαρμοσμένα στο παιδικό αναγνωστικό κοινό και στον τρόπο πρόσληψης του τόσο ως κοινό παιδιών όσο και ως κοινό παιδιών που δεν είναι εξοικειωμένο με την ξενική λαϊκή παράδοση. Γι αυτό το λόγο, οι Stephens και McCallum μελετούν κείμενα της προφορικής λογοτεχνίας, που επαναχρησιμοποιούνται σε μεταγενέστερη εποχή, λαμβάνοντας κυρίως υπόψη το πώς προσαρμόζονται στο νέο αναγνωστικό κοινό τους, που είναι διαφοροποιημένο πια χρονικά, πολιτισμικά, ηλικιακά. Κατά συνέπεια μιλούν αυτονόητα για διασκευασμένες εκδοχές τους, για μετα-αφηγήσεις. Με τον όρο μετα-αφηγήσεις εννοούνται οι επόμενες αφηγήσεις ενός προ-κειμένου, δηλαδή, ενός αρχικού κειμένου ή θεωρούμενου ως αρχικού με την προϋπόθεση ότι η καθεμιά αφήγηση εμπεριέχει τόσο τη δομή για μεμονωμένες αφηγήσεις όσο και τα κριτήρια, ώστε να γίνει αποδεκτή και να αξιολογηθεί σύμφωνα με τα κοινωνικά, πολιτισμικά κ.λπ. συμφραζόμενα, βάσει των οποίων οργανώθηκε αυτή η δομή. 3

4 Οι μετα-αφηγήσεις αυτές προκύπτουν στο πλαίσιο ενός μετα-ήθους, των συνολικότερων, δηλαδή, ιδεών που επικρατούν τη στιγμή της συγκεκριμένης βερσιόν και στο πλαίσιο των οποίων εντάσσεται και η συγκεκριμένη μετα-αφήγηση (Stephens & McCallum 1998: 6-7). Απέναντι στην άποψη, λοιπόν, του Venuti, που ζητά μια πιο πιστή απόδοση του ξένου κειμένου, και, μάλιστα, με διατήρηση των στοιχείων που υπογραμμίζουν την ιστορικότητά του και την πολιτισμική διαφορετικότητα, φαίνεται να επικρατεί, μεταξύ των θεωρητικών της παιδικής λογοτεχνίας, μια αντίληψη περί της ελευθερίας απόδοσης των κειμένων που μεταφέρονται σε μια άλλη γλώσσα για ένα κοινό παιδικό. Η Riitta Oittinen υποστηρίζει πως η μετάφραση για παιδιά δεν μπορεί παρά να είναι διασκευή: «Κάθε μετάφραση μπορεί να εκλαμβάνεται ως μετασχηματισμός [ ], η μετάφραση είναι αντικείμενο αναδημιουργίας και μεταλλαγής, είναι το να αλλάζεις το πρωτότυπο σε μια νέα και απροσδόκητη μορφή» (Oittinen 2000: 80). Τρία βιβλία με ελληνικά λαϊκά παραμύθια για παιδιά μεταφρασμένα στα αγγλικά θα συζητήσουμε στη συνέχεια το Folktales from Greece. A Treasury of Delights των Mitakidou, Manna και Kanatsouli, που αποτελεί συλλογή παραμυθιών και τα Mr Semolina- Semolinus και The Orphan των Mitakidou και Manna, που είναι εικονογραφημένες αποδόσεις δύο μεμονωμένων παραμυθιών. Στην επιλογή των συγκεκριμένων τίτλων οδηγήθηκα αναγκαστικά, από τη σχεδόν παντελή έλλειψη μεταφρασμένων για παιδιά ελληνικών παραμυθιών αλλά και από το ότι πρόκειται για σχετικά πρόσφατες εκδόσεις, της τελευταίας δεκαπενταετίας. Το Folktales from Greece περιέχει είκοσι παραμύθια. Προτάσσεται μια εισαγωγή για το ελληνικό λαϊκό παραμύθι, για τη λειτουργία του, τα χαρακτηριστικά του, τις κατηγορίες του, την τέχνη του παραμυθά. Τα παραμύθια αυτά κατανέμονται σε πέντε κατηγορίες: α) παραμύθια για υπερφυσικά όντα, β) παραμύθια μεταμορφώσεων, γ) παραμύθια για έξυπνους ανθρώπους, δ) ιστορίες με ηθικό περιεχόμενο και ε) χιουμοριστικές ιστορίες. Είναι προφανές ότι, τόσο στην επιλογή των κατηγοριών όσο και στο ποια παραμύθια κατηγοριοποιούνται σε αυτές, υπάρχει παρέμβαση από τους συγγραφείς, ώστε τα ελληνικά λαϊκά παραμύθια να προσαρμοστούν στο παιδικό κοινό αλλά και στα σταντάρ της διεθνούς λογοτεχνίας για παιδιά. Συνεπώς, δεν είναι τυχαίο που μια ολόκληρη κατηγορία αφορά ιστορίες με ισχυρό ηθικό περιεχόμενο (strong morals), καθώς έτσι λέγεται ρητά ότι πρόκειται για παραμύθια παιδαγωγικά και κατάλληλα για μικρά παιδιά. Ή στις ιστορίες για 4

5 έξυπνους ανθρώπους, οι τρεις γυναίκες ηρωίδες και ο ένας άντρας-ήρωας των αντίστοιχων παραμυθιών «Η Κάλλω και οι καλικάντζαροι», «Ποιο είναι το γρηγορότερο πράγμα στον κόσμο», «Θοδώρα», και «Σταχτογιάννης», αυτό που κυρίως αναδεικνύεται είναι η σπουδαιότητα του φύλου (gender). Πώς, δηλαδή, οι χαρακτήρες, αντρικοί ή γυναικείοι, διαχειρίζονται με επιτυχία τη ζωή τους, στο πλαίσιο των ατομικών διαφορών που όμως ορίζονται από το γεγονός των κοινωνικών προσδοκιών και των περιορισμών λόγω φύλου. Η ανάδειξη της ταυτότητας του φύλου εξακολουθεί να είναι μια από τις πλέον επίκαιρες και πολυσυζητημένες θεματικές του παιδικού βιβλίου διεθνώς. Από την άλλη, στην κατηγορία των παραμυθιὠν για υπερφυσικά όντα προβάλλεται ένα στοιχείο τοπικότητας που όμως παρουσιάζει αναλογίες, κατά μια έννοια, με τη φανταστική λογοτεχνία, η οποία έχει ένθερμους οπαδούς διεθνώς στο σύγχρονο παιδικό κοινό. Προβάλλονται, δηλαδή, και γίνονται γνωστά τα όντα εκείνα που συνθέτουν μια ιδιότυπη ελληνική λαϊκή μυθολογία, όπως οι προσωποποιημένοι μήνες, οι νεράιδες ή το φίδι του σπιτιού και το φιδόδεντρο. Βέβαια, θα μπορούσε κανείς και εύλογα - να ισχυριστεί ότι η ταξινόμηση των συγκεκριμένων παραμυθιών είναι αυθαίρετη και σίγουρα προσανατολίζει τον αναγνώστη, περιορίζοντας την ανάγνωση και προκαθορίζοντας τις ιδεολογικές προσεγγίσεις. Γιατί, δηλαδή, οι Καλικάντζαροι που είναι αντιπροσωπευτικότατο δείγμα ελληνικών δαιμονικών όντων μπαίνουν, λόγω Κάλλως, στην κατηγορία παραμυθιών για έξυπνους ανθρώπους; Ή γιατί το παραμύθι της Μυρσίνας που θα μπορούσε να θεωρηθεί από τα πιο αυθεντικά ελληνικά παραμύθια, δεν προβάλλεται ως τέτοιο και εγκλωβίζεται στην κατηγορία των παραμυθιών για μεταφυσικά όντα; Γιατί δεν τονίζεται ο ιδιαίτερα τοπικός χαρακτήρας του παραμυθιού αυτού, οι ιδιαιτερότητες των ελληνικών λαϊκών παραμυθιών, καθώς προβάλλει την πλειονότητα των κατά Λουκάτο χαρακτηριστικών; Δηλαδή, τις ευχάριστες παρεμβολές, την περιγραφή χώρου και περιβάλλοντος, τη διδακτική διάθεση με προβολή της αδελφικής αγάπης, μάλιστα, έναντι της ερωτικής κ.λπ. (Λουκάτος 1985: 145); Στα παραπάνω ερωτήματα υπάρχει μια βασική απάντηση. Η συλλογή αυτή προσπαθεί να συνδυάσει τις δύο βασικές γραμμές της μεταφραστικής διαδικασίας: να διατηρήσει τα επιχώρια στοιχεία και ταυτόχρονα να προσαρμοστεί στα ξενικά, για να θυμηθούμε τον Venuti. Να δοθεί το τοπικό χρώμα, να αποκαλυφθεί η διαφορετικότητα και ο πλούτος του ελληνικού παραμυθιού μέσα από την ποικιλία των επιλεγμένων παραμυθιών. Βέβαια, δεν πρέπει να περιμένουμε να έχουν μεταφραστεί οι υφολογικοί ιδιωματισμοί που αποτελούν σημαντικά επιχώρια στοιχεία (Αυδίκος 1994: 137), ενώ η απόδοσή των ελληνικών παραμυθιών γίνεται με τρόπο ελλειπτικό και αφαιρετικό, όπως τονίζεται και στην 5

6 εισαγωγή (Mitakidou, Manna & Kanatsouli 2002: ΧΧΙV-XXV). Οι κατηγορίες διαμορφώνονται αυθαίρετα, αλλά λίγο-πολύ ακολουθούν έναν κοινό τρόπο κατηγοριοποίησης λαϊκών παραμυθιών διαφόρων λαών που έχει επικρατήσει στις σχετικές εκδόσεις για παιδιά. Πάντως, οι συγγραφείς, στην προσπάθειά τους να δώσουν ένα έργο απλό για παιδιά αλλά ταυτόχρονα με σεβασμό στην επιστημονική αξιοποίηση του υλικού τους, χρησιμοποίησαν πληθώρα συλλογών ελληνικών παραμυθιών, κάποιες από τις οποίες ήταν συλλογές για παιδιά (Αγγελοπούλου (1991, 2004), Dawkins (1953), Μέγα (1978), Κλιάφα (1997), Καφαντάρη (2005), Παπαλουκά (1960), Δουνδουλάκη-Ουστομανωλάκη (1986), Von Hahn (1991). Μπόρεσαν, κατ αυτόν τον τρόπο, να αντιπαραβάλουν τις παραλλαγές των παραμυθιών, να συνθέσουν στοιχεία από διαφορετικές εκδοχές και να καταλήξουν στο καλύτερο αποτέλεσμα για το αγγλόφωνο παιδικό κοινό. Έτσι, έδωσαν μεν στον εαυτό τους τις ελευθερίες που η Shavit θεωρεί ότι αναπόφευκτα παίρνει ο μεταφραστής κειμένων για παιδιά, ταυτόχρονα όμως έμειναν πιστοί στη βασική αρχή που διέπει το προφορικό παραμύθι: να προσαρμόζεται, αέναα παραλλαγμένο, στο εκάστοτε κοινό του. Τα δύο άλλα βιβλία αποτελούν αποδόσεις στα αγγλικά δύο ελληνικών παραμυθιών, του «Κυρ-Σιμιγδαλένιου» και της «Σταχτοπούτας». Η πρώτη προφανής παρέμβαση είναι ότι πρόκειται για εικονογραφημένες αποδόσεις τους και η εικονογράφηση αποτελεί από μόνη της μια διασκευή ή μια άλλη εκδοχή της κειμενικής ιστορίας. Για το Mr Semolina-Semolinus, αν και δεν αναφέρουν οι συγγραφείς ποια παραλλαγή ακολουθούν, θα προτιμήσω για την αντιπαραβολή να χρησιμοποιήσω την πιο γνωστή, αυτή του Γεώργιου Μέγα. Έτσι, μια πρώτη εμφανής διαφορά είναι ότι η ηρωίδα του Μέγα, που δεν έχει όνομα, απλά ορίζεται ως η θυγατέρα ενός βασιλιά, στο αγγλικό κείμενο εμφανίζεται ως Areti/Αρετή και, όπως αναφέρεται στα παρακειμενικά σχόλια, το όνομα αυτό σημαίνει την «αρετή». Θα μπορούσαμε, λοιπόν, να αποδώσουμε την χρήση αυτού του ονόματος, που βέβαια είναι γνωστό από τη λαϊκή παράδοση π.χ. στο τραγούδι του νεκρού αδελφού - σε διδακτικές προθέσεις, καθώς τονίζεται ο ενάρετος χαρακτήρας. Προς την ίδια κατεύθυνση κινείται και μια λεκτική προσθήκη, δηλαδή, ότι ο άντρας που δημιούργησε η Αρετή, ο κυρ- Σιμιγδαλένιος, είναι όχι μόνο πεντάμορφος, όπως αναφέρει ο Μέγας, αλλά και «στο δεκαπλάσιο ευγενικός», κάτι που δεν αναφέρει ο Μέγας. Με την προσθήκη «ευγενικός», ο χαρακτήρας του νέου άντρα, για λόγους και πάλι διδακτικής σκοπιμότητας, προσαποκτά ένα ήθος που σχετίζεται με την ταυτότητα του άντρα της εποχής μας. Παραπέμπει κυρίως στο 6

7 ιδανικό πρότυπο του σύγχρονου άνδρα, ο οποίος, αποβάλλοντας πατριαρχικά κατάλοιπα, χαρακτηρίζεται κυρίως από την ευγένεια. Νομίζω ότι είναι άξιο σχολιασμού το σημείο όπου η ηρωίδα τον άντρα που κατασκεύασε από αμύγδαλα, ζάχαρη και σιμιγδάλι τον «σταίνει», όπως λέει ο Μέγας, «μπροστά στον Άγιο του σπιτιού» (1978: 115). Η αγγλική απόδοση παραλείπει τον Άγιο του σπιτιού και κρατά μόνο την προσευχή της Αρετής προς το Θεό. Εδώ υπεισέρχεται, κατά την άποψή μου, μια παρέμβαση ιδεολογικής υφής. Η σημασία των Αγίων για τον ελληνικό λαό ήταν μέγιστη και πολλές φορές οι άνθρωποι με τους αγίους, τους τοπικούς αλλά και τους προστάτες αγίους των δημιουργούσαν σχέσεις προσωπικές και ενίοτε σχέσεις δούναι και λαβείν. Αυτό αποτελεί ένα στοιχείο ιδιότυπο της ελληνικής λαϊκής κουλτούρας (Μέγας 1988: 14), το οποίο με την απάλειψή του και την αναφορά μόνο στο απρόσωπο και πολιτισμικά μη προσδιορισμένο «θεός» αποδυναμώνει το κείμενο από την τοπικότητα και την πολιτισμική διαφορά. Από την άλλη, προσαρμόζεται στην ευρέως διαδεδομένη στην ευρωπαϊκή και αμερικανική παιδική λογοτεχνία και πολιτικά ορθή αντίληψη ότι στα βιβλία για παιδιά δεν πρέπει να γίνεται προβολή συγκεκριμένων θρησκευτικών πεποιθήσεων. Έτσι, παραλείφθηκε ο Άγιος του σπιτιού και το πολιτισμικό φορτίο πίσω του, έναντι μιας στενής αντίληψης που επιλέγει ουδέτερες και ευρύτερα αποδεκτές έννοιες όπως η λέξη «θεός». Το παραμύθι του κυρ-σιμιγδαλένιου είναι ένα εμφανέστατα γυναικείο παραμύθι, όπου όχι μόνο η βασική του ηρωίδα είναι γυναίκα, αλλά είναι μια γυναίκα-δημιουργός, που αυτενεργεί, ταξιδεύει και μπλέκει σε περιπέτειες και τελικά αυτό που ποθεί το κατορθώνει. Η γυναικεία φύση του παραμυθιού έχει σχολιαστεί πολύτροπα (Κανατσούλη 1997: 177, 186-8) και ακριβώς το γυναικείο χαρακτήρα καταφέρνουν με έμφαση να προβάλουν και να αναδείξουν οι συγγραφείς. Την πρωτοβουλία της γυναίκας και τη δυναμικότητα του λόγου της, σε αντίθεση μάλιστα με τη διαπιστωμένη γυναικεία αφωνία άλλων λαϊκών παραμυθιών, την δείχνουν με διάφορα ευρήματα. Επί παραδείγματι, όταν μετά την απαγωγή του από μια ξένη βασίλισσα και την αναζήτηση διαρκείας που αποτόλμησε η ηρωίδα μας, ο κυρ- Σιμιγδαλένιος επιτέλους την αναγνωρίζει, αυτή πρώτη του λέει τολμηρά στο αγγλικό κείμενο: «Μου έλειψες τόσο πολύ»! Παρόμοια και στο The Orphan, το κεντρικό πρόσωπο είναι γυναίκα. Το μεταφρασμένο αυτό παραμύθι, με τη σύμμειξη στοιχείων από δύο ελληνικές παραλλαγές (της Χατζητάκη-Καψωμένου και του Λουκάτου), αναλαμβάνει να μεταφέρει στο ξένο παιδικό κοινό την 7

8 ελληνική Σταχτοπούτα. Ήδη με τον τίτλο επιλέγεται ουσιαστικά η ανωνυμία της ηρωίδας. Το όνομά της στις ελληνικές παραλλαγές ποικίλλει, τα ονόματα όμως που της αποδίδονται όπως Αθοκουτάλα, Αθόκατο, Αθοπούτα, Σταχτοκύλου, Σφοντύλω, Σταχταδράχτω, Σταχτοφούρνι, κ.λπ. αποτελούν χλευαστικά παρατσούκλια της ηρωίδας, γνώρισμα ιδιαίτερα χαρακτηριστικό αν όχι αποκλειστικό των ελληνικών εκδοχών, σύμφωνα με την Anna Birgitta Rooth (Αγγελοπούλου 2004: 258). Αυτό το επιχώριο στοιχείο απαλείφεται και, με την επιλογή του ονόματος του τίτλου «Η ορφανή», δίνεται έμφαση σε ένα μοτίβο κυρίαρχο στην παλαιότερη αλλά κλασική παιδική λογοτεχνία, το μοτίβο της ορφάνιας. Το θέμα της ορφάνιας ταυτοποιεί το συγκεκριμένο κείμενο ως παιδικό, δημιουργώντας μάλιστα από μόνο του συγκινησιακή φόρτιση στον αναγνώστη (Ντούλια 2010: 150). Από την άλλη, με το σχόλιο που εμβάλλουν στην αφήγηση οι συγγραφείς, ότι «ορφανός» είναι αυτός που έχει χάσει τη μητέρα 2, προτάσσουν το τονίζουν και στο εισαγωγικό σημείωμα - τα γυναικεία χαρακτηριστικά του παραμυθιού και τη μητρογραμμική του βάση. Η σημασία της μητρικής σχέσης, η διαρκής παρουσία της μητέρας, ακόμη και ως νεκρής, που καθοδηγεί την ορφανή της κόρη αποτελούν κυρίαρχο μοτίβο του παραμυθιού. Βέβαια σε μια εκδοχή για παιδιά, είναι αυτονόητο να απαλείφονται στοιχεία μητροκτονίας και μητροφαγίας των αυθεντικών λαϊκών εκδοχών, από την άλλη όμως η παρουσίαση της σχέσης της ηρωίδας με τη νεκρή μητέρα τροποποιείται αισθητά στο μεταφρασμένο κείμενο. Ενώ, δηλαδή, σε πολλές ελληνικές παραλλαγές, η Σταχτοπούτα μαζεύει τα οστά της μητέρας της και τα φροντίζει, μοτίβο που, κατά την Ντούλια (2010: 45), απαντάται στο σύνολο των παραλλαγών, η απόδοση των Manna και Mitakidou αρκείται να δώσει απλά τη συνομιλία της ηρωίδας με τη νεκρή μητέρα της στον τάφο. Πιστεύω ότι κατέληξαν σε μια τέτοια συνετή, κειμενική απόδοση, για να μη θεωρηθεί ότι προωθούν συγκεκριμένες θρησκευτικές δοξασίες, κάτι που θα χαρακτηριζόταν πολιτικά μη ορθό για παιδιά 3. Επιπλέον αποφεύγουν τον άγριο χαρακτήρα του αυθεντικού παραμυθιού στις περισσότερες παραλλαγές του οποίου οι δύο μεγαλύτερες αδελφές της Σταχτοπούτας σφάζουν τη μητέρα τους. Λόγω της ιδιαιτερότητας των ελληνικών παραλλαγών της Σταχτοπούτας, το The Orphan έχει κρατήσει πολλά επιχώρια στοιχεία, δίνοντας προτεραιότητα στην ανάδειξή τους έναντι της απορρόφησής τους από στοιχεία άλλων γνωστότερων παραλλαγών. Για παράδειγμα, τα θαυμάσια φορέματα και τα στολίδια της η ορφανή θα τα αποκτήσει ως δώρα από τη Μητέρα Φύση. Με αυτό τον τρόπο τονίζεται η σημασία που έχει η φύση και τα 2 Η έμφαση δική μου. 3 Για την πολιτική ορθότητα στα κείμενα για παιδιά, εκτενέστερα στο βιβλίο μου Ιδεολογικές διαστάσεις της παιδικής λογοτεχνίας (Κανατσούλη 2004). 8

9 φυσικά φαινόμενα στο ελληνικό παραμύθι σε βαθμό μάλιστα που να προσωποποιούνται. Επίσης, αναδεικνύεται το σκηνικό της εκκλησίας, διακριτικό στοιχείο των ελληνικών παραλλαγών, εντός της οποίας γίνεται η συνάντηση με το πριγκιπόπουλο. Άλλωστε η εκκλησία αποτελεί ιδιαίτερα λειτουργικό στοιχείο της ελληνικής παράδοσης (Ντούλια 1985: 49). Προβάλλεται η ευρηματικότητα της κοπέλας να πετά πίσω της φλουριά στο μαζεμένο ποίμνιο της εκκλησίας, για να ξεφύγει μέσα στην κοσμοσυρροή από τους άντρες του πρίγκιπα που προσπαθούν να την πιάσουν, όπως άλλωστε και το μοτίβο του μελιού ελληνικό προϊόν - με το οποίο αλείφει ο πρίγκιπας το κατώφλι της εκκλησίας, για να κολλήσει η κοπέλα πάνω του και να μην του ξεφύγει. Η ηρωίδα του The Orphan καταφέρνει ως γυναικείος λογοτεχνικός χαρακτήρας να συγκεράσει τις δύο μεταφραστικές δυνατότητες: να αναδείξει τη γυναικεία δυναμικότητα της κόρης, έτσι ώστε να συνταιριάζεται με μια κυρίαρχη ιδεολογική τάση της διεθνούς παιδικής λογοτεχνίας αναφορικά με το γυναικείο φύλο. Ταυτόχρονα όμως διατηρούνται πάμπολλα στοιχεία τοπικότητας, με πρώτο και χαρακτηριστικό τη στενή σχέση μητέρας και κόρης που διέπει όλο το παραμύθι, διαρρηγνύοντας όμως τελικά τα ίδια τα όριά του η καθοριστική αυτή σχέση διαπερνά την αφήγηση πέραν των επιχώριων και ξενικών στοιχείων, πέραν του παρελθόντος και του παρόντος. Η σχέση μητέρας-κόρης τόσο καθοριστική στην ελληνική πεζογραφία και όχι πάντοτε με θετικό τρόπο για να θυμηθούμε τη δραματική Φόνισσα του Παπαδιαμάντη - επανεγγράφεται ως κυρίαρχη και καθοριστική κατηγορία στο φεμινιστικό μυθιστόρημα, όπως το ορίζει και προσδιορίζει η Trites (1997:100). Μολονότι θα αποτελούσε ξεχωριστή εισήγηση η αναφορά στην εικονογράφηση των δύο αυτών παραμυθιών, δεν θα ήθελα να την αφήσω εντελώς ασχολίαστη, πολύ περισσότερο μιας και στο παιδικό εικονογραφημένο βιβλίο η σχέση της εικονογράφησης με το κείμενο ώστε να το συμπληρώσει, να προεκτείνει τη σημασία του, ακόμη και να το υποσκάψει ή να το ανατρέψει, θεωρείται πλέον καθοριστική. Η εικονογράφηση της Giselle Potter κατατείνει, τουλάχιστον με κάποια κλισέ αλλά εύκολα αναγνωρίσιμα εικονογραφικά σημεία/σύμβολα, να προβάλει την τοπικότητα, το ελληνικό στοιχείο. Έτσι, στο μεν Semolina-Semolinus ξεχωρίζει η πολύ αντιπροσωπευτική φιγούρα του ρασοφόρου παπά ανάμεσα σε χωρικούς με τυπικές τοπικές ενδυμασίες, ενώ στο The Orphan οι στρατιώτες του βασιλιά είναι τσολιάδες. Σε μια πιο σχολαστική ανάγνωση 9

10 της εικονογράφησης, από έναν καλύτερα μυημένο στην ελληνική λαϊκή τέχνη, βλέπουμε να υιοθετείται η προοπτική της βυζαντινής και λαϊκότροπης ζωγραφικής και η ανυπαρξία της κλίμακας αναλογιών. Έτσι, η μη ρεαλιστική αναπαράσταση της εικονογράφησης συνταιριάζεται με το εξωλογικό, μαγικό στοιχείο του ελληνικού παραμυθιού. Τα τρία βιβλία που πολύ συνοπτικά παρουσίασα, πιστεύω ότι αποτελούν αντιπροσωπευτικά παραδείγματα του πώς το ελληνικό λαϊκό παραμύθι επιβιώνει στις μέρες μας. Λαμβάνοντας πολύ σοβαρά υπόψη τον ξένο αναγνώστη παιδί προς τον οποίο απευθύνονται, με ισορροπημένη δοσολογία επιχώριων και ξενικών στοιχείων και με την προσθήκη της εικονογράφησης, καταφέρνουν να προσθέσουν έναν ακόμη κύκλο στη (σύγχρονη) διαδρομή του ελληνικού παραμυθιού. Βιβλιογραφία Manna, Anthony & Mitakidou, Christodoula, εικονογράφηση Giselle Potter (1997). Mr Semolina-Semolinus. A Greek Folktale. New York, Atheneum Books for Young Children. Mitakidou, Soula, Manna, Anthony & Kanatsouli, Melpomeni (2002). Folktales from Greece. A Treasury of Delights. Greenwood Village, CO Libraries Unlimited. Manna, Anthony & Mitakidou, Christodoula, εικονογράφηση Giselle Potter (2011). The Orphan. A Cinderella Story from Greece. New York, Schwartz & Wade Books. Αγγελοπούλου, Άννα (1991). Ελληνικά παραμύθια Α. Οι παραμυθοκόρες. Αθήνα, Βιβλιοπωλείο της Εστίας. Αγγελοπούλου, Άννα (2004). Ελληνικά παραμύθια Β. Τα αλληλοβόρα. Αθήνα, Βιβλιοπωλείο της Εστίας. Αυδίκος, Ευάγγελος (1994). Το λαϊκό παραμύθι. Αθήνα, Οδυσσέας. Dawkins, Richard (1953). Modern Greek Folktales. Oxford, Clarendon Press

11 Δουνδουλάκη-Ουστομανωλάκη, Ελένη (1986). Κρητικά παραμύθια. Αθήνα, Πατάκης. Κανατσούλη, Μένη (1997). Πρόσωπα γυναικών σε παιδικά λογοτεχνήματα. Όψεις και απόψεις. Αθήνα, Πατάκης. Κανατσούλη, Μένη (2000). Ιδεολογικές διαστάσεις της Παιδικής Λογοτεχνίας. Αθήνα, Τυπωθήτω-Γ.Δαρδανός. Κανατσούλη, Μένη (2005). «Παλίμψηστα των λαϊκών, προφορικών παραμυθιών: Mορφές επιβίωσής τους στο σύγχρονο πολιτισμό της εικόνας και του λόγου», Σύγκριση (της Eλληνικής Eταιρείας Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας) 16, σσ Κανατσούλη, Μένη (2008). Ο ήρωας και η ηρωίδα με τα χίλια πρόσωπα. Νέες απόψεις για το φύλο στην Παιδική Λογοτεχνία. Aθήνα: Gutenberg. Κανατσούλη, Μένη (2011). «Μετα-αφηγήσεις/διασκευές λαϊκών παραμυθιών για παιδιά», στο Αφηγήσεις που δεν τελειώνουν ποτέ Κειμενικές και εικονογραφικές διασκευές για παιδιά, (επιμέλεια Δ. Δαμιανού Σ. Οικονομίδου), Αθήνα: Παπαδόπουλος, σσ Kanatsouli, Meni (2009). «Palimpsestes des contes des fées oraux: Formes de leur survivance dans la culture moderne imagée et écrite», στον τόμο πρακτικών διεθνούς συνεδρίου Irene Maria Blayer Francisco Cota Fagundes (επιμ.), Narrativas em Metamorfose, Cuiaba: Cathedral Publicacoes, σσ Καφαντάρης, Κώστας (2005). Ελληνικά λαϊκά παραμύθια. Τόμοι 2. Αθήνα, Ποταμός. Κλιάφα, Μαρούλα (1997). Τα Παραμύθια της Θεσσαλίας. Αθήνα, Κέδρος. Λουκάτος, Δημήτριος (1985). Εισαγωγή στην Ελληνική Λαογραφία. Αθήνα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης. Μέγας, Γεώργιος (1978). «Ο Κυρ Σιμιγδαλένιος», Ελληνικά παραμύθια. Τομ. 2. Αθήνα, Βιβλιοπωλείο της Εστίας, σσ Μέγας, Γ.Α (1988). Ελληνικές γιορτές και έθιμα της λαϊκής λατρείας. Αθήνα: Οδυσσέας. Munday, Jeremy (2004). Μεταφραστικές σπουδές. Θεωρίες και εφαρμογές (μετάφραση Α. Φιλιππάτος). Αθήνα, Μεταίχμιο. Ντούλια, Αθηνά (2010). Το παραμύθι της Σταχτοπούτας στις ελληνικές και ξένες παραλλαγές. Αθήνα, Παπαζήση. Oittinen, Riitta (2000). Translating for Children. New York & London, Garland. Παπαλουκά, Φανή (1996). Ιστορίες σαν παραμύθια. Αθήνα, Αστήρ-Παπαδημητρίου. Shavit, Zohar (1986). Poetics of Children's Literature. Athens & London: The University of Georgia Press, σσ Stephens, John & McCallum, Robyn (1998). Retelling Stories, Framing Culture. Traditional Story and Metanarratives in Children s Literature. New York & London: Garland. 11 1

12 Trites, Roberta Seelinger (1997). Waking Sleeping Beauty. Feminist Voices in Children s Novels. Iowa City, University of Iowa Press. Venuti, Lawrence (1998). The Scandals of Translation. Towards an Ethics of Difference. London & New York: Routledge. Von Hahn, Johann (1991). Ελληνικά παραμύθια (μετάφραση Δημοσθένη Κούρτοβικ). Αθήνα: Opera

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth. Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307 Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο και 2 ο Μονάδες ECTS: 6

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» Συγγραφέας: Άννα Κοντολέων Εκδόσεις: Πατάκη ΕΡΓΑΣΙΕΣ: 1. Ένας έφηβος, όπως είσαι εσύ, προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ , ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Λ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ - ΓΚΙΒΑΛΟΤ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΑ 2001 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οριοθέτηση της παιδικής λογοτεχνίας σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία για την ανάγνωση και τη διδασκαλία της λογοτεχνίας στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Εργαλεία για την ανάγνωση και τη διδασκαλία της λογοτεχνίας στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση www.e-istories.gr Εργαλεία για την ανάγνωση και τη διδασκαλία της λογοτεχνίας στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Βασικές αρχές Οι εφαρμογές δεν υποκαθιστούν την ανάγνωση. Στοχεύουν στο να παροτρύνουν τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Κώστια Κοντολέων: Είμαι από τη φύση μου αισιόδοξο άτομο Από parallaxi - April 6, 2016

Κώστια Κοντολέων: Είμαι από τη φύση μου αισιόδοξο άτομο Από parallaxi - April 6, 2016 Κώστια Κοντολέων: Είμαι από τη φύση μου αισιόδοξο άτομο Από parallaxi - April 6, 2016 Η Κώστια Κοντολέων είναι συγγραφέας και μεταφράστρια. Έχει μεταφράσει περισσότερα από εκατό βιβλία, μεταξύ των οποίων

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Λογοτεχνίας

Διδακτική της Λογοτεχνίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Λογοτεχνίας Ενότητα 6: Κριτήρια επιλογής λογοτεχνικών κειμένων για το μάθημα της λογοτεχνίας Βενετία Αποστολίδου Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Βιβλίου. Αναστασία Οικονομίδου Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Παρουσίαση Βιβλίου. Αναστασία Οικονομίδου Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Επιστημονική Επετηρίδα, Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Τόμος 8 (2015) Παρουσίαση Βιβλίου Κανατσούλη Μ.,(2014) Μυστικά, ψέματα, όνειρα και άλλα: λογοτεχνία για αναγνώστες προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο 2 Θετικά σχόλια για την επιλογή χρήσης της ελληνικής γλώσσας

Κείμενο 2 Θετικά σχόλια για την επιλογή χρήσης της ελληνικής γλώσσας Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2308) Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

Η Αναπαράσταση του Οικογενειακού και Κοινωνικού Περιβάλλοντος ηρώων με ειδικές ανάγκες στα σύγχρονα παιδικά αφηγήματα.

Η Αναπαράσταση του Οικογενειακού και Κοινωνικού Περιβάλλοντος ηρώων με ειδικές ανάγκες στα σύγχρονα παιδικά αφηγήματα. Η Αναπαράσταση του Οικογενειακού και Κοινωνικού Περιβάλλοντος ηρώων με ειδικές ανάγκες στα σύγχρονα παιδικά αφηγήματα. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έναυσμα αυτής της εργασίας αποτέλεσαν, η συνεχής επαφή με τον τρυφερό κόσμο

Διαβάστε περισσότερα

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:...

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... 20 κλασικά αλλά και καινούρια παραμύθια με πριγκίπισσες Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: PRINCESS STORIES Από τις Εκδόσεις Igloo Books, Μεγάλη Βρετανία 2009 ΤΙΤΛΟΣ BIBΛΙΟΥ: Ιστορίες για

Διαβάστε περισσότερα

Ανάγνωση ιστοριών και παραμυθιών. Ευφημία Τάφα

Ανάγνωση ιστοριών και παραμυθιών. Ευφημία Τάφα Ανάγνωση ιστοριών και παραμυθιών Ευφημία Τάφα Παράγοντες που καθορίζουν την επιτυχή έκβαση της ανάγνωσης μιας ιστορίας Χρονική στιγμή της ανάγνωσης (πότε) Το είδος του κειμένου (τι) Η «γωνιά» της τάξης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Λογοτεχνίας

Διδακτική της Λογοτεχνίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Λογοτεχνίας Ενότητα 2: Σκοποί της διδασκαλίας της λογοτεχνίας ll Βενετία Αποστολίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Υπενθύμιση. Γλώσσες και Πολιτισμοί σε (Διά)Δραση

Υπενθύμιση. Γλώσσες και Πολιτισμοί σε (Διά)Δραση Υπενθύμιση Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για το συνέδριο του Τμήματος Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Α.Π.Θ. με αφορμή τα 50 χρόνια από την ίδρυση του Τμήματος, από 25 έως 28 Μαΐου 2011, με θέμα:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ Η Ιλιάδα μαζί με την Οδύσσεια αποτελούν τα αρχαιότερα έπη, όχι μόνο της ελληνικής, αλλά και της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, που μας

Διαβάστε περισσότερα

Σπουδές Φύλου και Παιδική Λογοτεχνία

Σπουδές Φύλου και Παιδική Λογοτεχνία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Σπουδές Φύλου και Παιδική Λογοτεχνία Ενότητα 2: Δυο σημαντικές γυναίκες συγγραφείς και πως διαχειρίζονται τη γυναικεία ταυτότητα: Ελισάβετ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στη σπουδαιότητα των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης. Αρχικά τονίζει πως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση

Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση Ενότητα 5.1: Αγγελική Γιαννικοπούλου Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία (ΤΕΑΠΗ) Διδακτική Πρακτική Διδακτική πρακτική: Ελένη Μηλιάκου.

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Φιλαναγνωσία Δραστηριότητες. Χρύσα Κουράκη (Ph.D) Υπεύθυνη Πολιτιστικών Θεμάτων Ανατολικής Αττικής

Φιλαναγνωσία Δραστηριότητες. Χρύσα Κουράκη (Ph.D) Υπεύθυνη Πολιτιστικών Θεμάτων Ανατολικής Αττικής Φιλαναγνωσία Δραστηριότητες Χρύσα Κουράκη (Ph.D) Υπεύθυνη Πολιτιστικών Θεμάτων Ανατολικής Αττικής Φιλαναγνωσία - Aimer lire Η θετικά προσδιορισμένη σχέση του αναγνώστη με το βιβλίο ως το κατεξοχήν είδος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της ξένης λογοτεχνίας στα εγχειρίδια διδασκαλίας της λογοτεχνίας στη ευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Παρασκευή 20/3/2015

Η θέση της ξένης λογοτεχνίας στα εγχειρίδια διδασκαλίας της λογοτεχνίας στη ευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Παρασκευή 20/3/2015 Η θέση της ξένης λογοτεχνίας στα εγχειρίδια διδασκαλίας της λογοτεχνίας στη ευτεροβάθμια Εκπαίδευση Παρασκευή 20/3/2015 ΕΠΠΣ-ΑΠΣ λογοτεχνίας Το Πρόγραμμα Σπουδών στη λογοτεχνία δομείται για όλη την υποχρεωτική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Σπουδές Φύλου και Παιδική Λογοτεχνία

Σπουδές Φύλου και Παιδική Λογοτεχνία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Σπουδές Φύλου και Παιδική Λογοτεχνία Ενότητα 4: Έντεχνα παραμύθια και γυναικείο φύλο Διδάσκουσα: Κανατσούλη Μένη Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Α. Δράσεις που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης «Πάφος 2017»

Α. Δράσεις που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης «Πάφος 2017» ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΣΤΟΧΟΣ 3 ος : Η αξιοποίηση του πολιτιστικού πλούτου του συνόλου των κατοίκων της Ευρώπης και η ανάδειξη των κοινών στοιχείων και της πολυμορφίας των ευρωπαϊκών πολιτισμών, μέσα από πολιτιστικές

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το Π.Σ. της Α Λυκείου με ένα παράδειγμα.. Κουτσογιάννης, Κ. Ντίνας, Σ. Χατζησσαβίδης συνεισφορά στο παράδειγμα: Μ. Αλεξίου

Το Π.Σ. της Α Λυκείου με ένα παράδειγμα.. Κουτσογιάννης, Κ. Ντίνας, Σ. Χατζησσαβίδης συνεισφορά στο παράδειγμα: Μ. Αλεξίου Το Π.Σ. της Α Λυκείου με ένα παράδειγμα. Κουτσογιάννης, Κ. Ντίνας, Σ. Χατζησσαβίδης συνεισφορά στο παράδειγμα: Μ. Αλεξίου Αρχικές αναζητήσεις στη γλωσσική διδασκαλία Σύνδεση της ανάγνωσης με θρησκευτικά

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 4: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Η πληροφορία και η ερμηνεία της 1. Η φόρτιση του παρελθόντος. 2. Η υποκειμενικότητα του ιστορικού. 3. Η

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις Ο Μπαμπινιώτης υποστηρίζει ότι η Ενωμένη Ευρώπη διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα που επιβοηθεί τον επαναπροσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας bantonog@yahoo.gr Εισαγωγή Τίτλος: «Παραμύθι και Αφήγηση» Υλοποίηση: στο πλαίσιο του νέου θεσμού

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφία της παιδείας

Φιλοσοφία της παιδείας Ενότητα 1 η : Εισαγωγή στη Φιλοσοφία της Παιδείας Ρένια Γασπαράτου Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης & της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ ΔΙΑΒΑΖΩ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΩ ΣΥΓΓΡΑΦΩ ΕΚΦΡΑΖΟΜΑΙ

ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ ΔΙΑΒΑΖΩ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΩ ΣΥΓΓΡΑΦΩ ΕΚΦΡΑΖΟΜΑΙ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ ΔΙΑΒΑΖΩ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΩ ΣΥΓΓΡΑΦΩ ΕΚΦΡΑΖΟΜΑΙ δανεισμός βιβλίων βιβλιοπαρουσιάσεις δραματοποιήσεις παιγνιώδεις δράσεις δραματοποιήσεο ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Η ενασχόληση με το βιβλίο όχι σαν γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

31 Μάιος Στη Λαμία χθες η Λένα Μαντά Επιμέλεια MAG24 Team Κατηγορία Εκδηλώσεις

31 Μάιος Στη Λαμία χθες η Λένα Μαντά Επιμέλεια MAG24 Team Κατηγορία Εκδηλώσεις 31 Μάιος Στη Λαμία χθες η Λένα Μαντά Επιμέλεια MAG24 Team Κατηγορία Εκδηλώσεις Η επιτυχημένη συγγραφέας παρουσίασε τη νέα της δουλειά και υπέγραψε αντίτυπα στις φανατικές της αναγνώστριες. Ασφυκτικά γεμάτο

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας

Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΑΣΗ Β (2013-2014) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου):

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΗΔομή του Εκπαιδευτικού Υλικού Για τη διδασκαλία της Γλώσσας στην Γ τάξη του Δημοτικού χρησιμοποιείται το παρακάτω υλικό: Βιβλίο του Μαθητή, 3 τεύχη (240

Διαβάστε περισσότερα

Γραφή και Ανάγνωση ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΓΡΑΦΗΣ

Γραφή και Ανάγνωση ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΓΡΑΦΗΣ Γραφή και Ανάγνωση ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΓΡΑΦΗΣ 2 Γραφή και Ανάγνωση ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΓΡΑΦΗΣ 20 διδακτικές ώρες - 10 συναντήσεις Διευθύνει-Διδάσκει ο Άρης Μαραγκόπουλος Α. Γενική κατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα

Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα 1 Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα Στο: Γλωσσολογικές έρευνες για την Ελληνική Ι, Πρακτικά του 5 ου

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

<5,0 5,0 6,9 7 7,9 8 8,9 9-10

<5,0 5,0 6,9 7 7,9 8 8,9 9-10 ΚΡΙΤΗΡΙΑ Εύρος θέματος Τίτλος και περίληψη Εισαγωγή Βαθμολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ (ψυχοκοινωνική προσέγγιση) συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ Στο βιβλίο με τίτλο ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ, η συγγραφέας Γιάννα Φιλάου καταγράφει και αναλύει τις ανθρώπινες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ. Ον\μο 9 Α Λυκείου 23\11\2014 Κείμενο: Η γλώσσα μας σήμερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ. Ον\μο 9 Α Λυκείου 23\11\2014 Κείμενο: Η γλώσσα μας σήμερα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ Είμαστε τυχεροί που είμαστε δάσκαλοι Ον\μο 9 Α Λυκείου 23\11\2014 Κείμενο: Η γλώσσα μας σήμερα Η ελληνική γλώσσα με τον λεξιλογικό πλούτο και με την εκφραστική δύναμή της δημιούργησε

Διαβάστε περισσότερα

Ι.Ε.Κ. ΧΑΝΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 2012-2013 ΜΑΘΗΜΑ 11

Ι.Ε.Κ. ΧΑΝΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 2012-2013 ΜΑΘΗΜΑ 11 Ι.Ε.Κ. ΧΑΝΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 2012-2013 ΜΑΘΗΜΑ 11 ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΔΑΣΚΑΛΑΚΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΠΕΚΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Παιδική λογοτεχνία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γαβριέλλα Κοντογιαννίδου, Φιλόλογος 1. Το πρώτο βήμα μας είναι η κατανόηση του θέματος και η ένταξή του σε ευρύτερες θεματικές ενότητες Συνήθως, ένα θέμα Έκθεσης έχει

Διαβάστε περισσότερα

τα παραμύθια των Grimm και τα ελληνικά αδερφάκια τους

τα παραμύθια των Grimm και τα ελληνικά αδερφάκια τους τα παραμύθια των Grimm και τα ελληνικά αδερφάκια τους με την παραμυθού Σάσα Βούλγαρη ΑΦΗΓΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ ΓΙΑ ΜΙΚΡΟΥΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΕΓΑΛΟΥΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΕΣ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ!!! 200 ΧΡΟΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Γλώσσα και λογοτεχνική δημιουργία (10394)

Κείμενο Γλώσσα και λογοτεχνική δημιουργία (10394) Κείμενο Γλώσσα και λογοτεχνική δημιουργία (10394) Στην ιστορία της λογοτεχνικής δημιουργίας έχει αποδειχτεί ότι κάθε έργο που εμφανίζεται ανθεκτικό στο πέρασμα του χρόνου οφείλει τη δυνατότητά του αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκουσα: Δέσποινα Χριστοφή-Λοΐζου Περιφ. Γυμνάσιο Ξυλοτύμπου Σχολική Χρονιά: 2012-2013 1

Διδάσκουσα: Δέσποινα Χριστοφή-Λοΐζου Περιφ. Γυμνάσιο Ξυλοτύμπου Σχολική Χρονιά: 2012-2013 1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Λαϊκή Παράδοση Και Λογοτεχνία ΜΥΘΟΙ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ Διδάσκουσα: Δέσποινα Χριστοφή-Λοΐζου Περιφ. Γυμνάσιο Ξυλοτύμπου Σχολική Χρονιά: 2012-2013 1 Και εσύ παππού Αϊνστάιν με το παραμύθι!

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ»

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Ειρηάννα Δραγώνα Θεατροπαιδαγωγός- Εμψυχώτρια Θεάτρου [ Το κείμενο βασίστηκε στις

Διαβάστε περισσότερα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Νέα Αθηναϊκή Σχολή Λογοτεχνία Β Λυκείου Εισαγωγή Επιμέλεια: Τ. Γιακουμάτου www.netschoolbook.gr 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Εσωτερική αναδιάρθρωση κράτους-στόχος

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ https://sym.pblogs.gr ΕΙΔΗ ΛΟΓΟΥ ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; ΑΝΑΦΟΡΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; Αφήγηση, περιγραφή,

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα

Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα [1] Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα Παρουσίαση και ενδεικτικά παραδείγματα εκπαιδευτικής αξιοποίησης Συντάκτρια: Μαρία Αλεξίου (εκπαιδευτικός ΠΕ02, ΜΔΕ Θεωρητικής Γλωσσολογίας, συντονίστρια του ψηφιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά 15-9-2016 Βασικές αρχές Oδηγιών Τι διδάσκουμε; Πώς διδάσκουμε; Τι θέλουμε να πετύχουμε;

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001 Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα Αθήνα, Απρίλιος 2001 Σελίδα 1 από 8 Μάθηµα: «Ιστορία Ενδυµασίας Ι». Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Το µάθηµα

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις για την αξιοποίηση του παραμυθιού στη σχολική τάξη

Προτάσεις για την αξιοποίηση του παραμυθιού στη σχολική τάξη Προτάσεις για την αξιοποίηση του παραμυθιού στη σχολική τάξη Όλγα Μούσιου-Μυλωνά Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. Δομικά χαρακτηριστικά του παραμυθιού (υπερδομικό σχήμα αφήγησης) - Έναρξη-αρχή (χωροχρονικός προσανατολισμός)

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία. DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας

Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία. DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας Ελληνικός πολιτισμός - το ενιαίο και διαχρονικό φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

Προς τα μέλη και τους φίλους της Παιδαγωγικής Εταιρείας Ελλάδος

Προς τα μέλη και τους φίλους της Παιδαγωγικής Εταιρείας Ελλάδος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΑΞΑΓΟΡΑ 1 & ΣΩΚΡΑΤΟΥΣ, 105 52 ΑΘΗΝΑ Τηλ. & Fax: 210-52.30.777, 210-36.88.082 Ιστοσελίδα: www.pee.gr E-mail: info@pee.gr ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Τίτσα Πιπίνου: «Οι ζωές μας είναι πολλές φορές σαν τα ξενοδοχεία..»

Τίτσα Πιπίνου: «Οι ζωές μας είναι πολλές φορές σαν τα ξενοδοχεία..» Ημερομηνία 11/8/2016 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασόλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%cf%84%ce%af%cf%84%cf%83%ce%b1- %CF%80%CE%B9%CF%80%CE%AF%CE%BD%CE%BF%CF%85-%CE%BF%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

Τζ. Τζόυς, «Έβελιν» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Β11, σ. 248)

Τζ. Τζόυς, «Έβελιν» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Β11, σ. 248) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Τζ. Τζόυς, «Έβελιν» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Β11, σ. 248) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1. Πώς εµφανίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΘΡΗΣΚΕΙΑΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ 21ΟΥ ΑΙΩΝΑ: ΤΡΟΠΟΙ ΚΑΙ ΤΟΠΟΙ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΤΕΡΟΤΗΤΑΣ

ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΘΡΗΣΚΕΙΑΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ 21ΟΥ ΑΙΩΝΑ: ΤΡΟΠΟΙ ΚΑΙ ΤΟΠΟΙ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΤΕΡΟΤΗΤΑΣ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΥΠΟΕΡΓΟΥ «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΙΕΡΟΔΙΔΑΣΚΑΛΩΝ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ, ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΤΕΡΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ» ΗΜΕΡΙΔΑ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα

Διαβάστε περισσότερα

επιστήμεσ ελισάβετ άρσενιου Κ. Π. ΚΑΒΑΦΗΣ Η αξία της ποίησης

επιστήμεσ ελισάβετ άρσενιου Κ. Π. ΚΑΒΑΦΗΣ Η αξία της ποίησης επιστήμεσ ελισάβετ άρσενιου Κ. Π. ΚΑΒΑΦΗΣ Η αξία της ποίησης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Προλογικό σημείωμα 7 Πρόλογος 9 Ο Καβάφης, ο χρόνος και η Ιστορία 11 ΜΕΡΟΣ Α Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ: Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ 25 Η χρηστική αξία

Διαβάστε περισσότερα

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Στόχοι της εισήγησης: Επισήμανση βασικών σημείων από τις οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων:

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-10 Υ= Υποχρεωτικό Ε= Κατ επιλογήν υποχρεωτικό Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: Κ= ενότητα μαθημάτων «Κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120)

Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ (2013-2014) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ (2013-2014) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ (2013-2014) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου):

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Γραπτός λόγος στο Νηπιαγωγείο

Ο Γραπτός λόγος στο Νηπιαγωγείο Ο Γραπτός λόγος στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Γλωσσική και επικοινωνιακή ικανότητα Στελλάκης Νεκτάριος Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών ΤΕΕΑΠΗ Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ, 5 CFU 1. prof. Paola Maria Minucci (6 ιδακτικές ώρες): 1 CFU Α ΜΕΡΟΣ, 0,5 CFU (In data da stabilire) ιδακτική της νεοελληνικής ποίησης 1: Ανάλυση του κειµένου Β ΜΕΡΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, Λειτουργός Π.Ι. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Επικοινωνιακή διδασκαλία της γλώσσας: η ίδια η γλώσσα συνιστά και ορίζεται ως κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ανάπτυξη Ενότητα 9: Θεωρίες Εννοιολογικής Ανάπτυξης

Γνωστική Ανάπτυξη Ενότητα 9: Θεωρίες Εννοιολογικής Ανάπτυξης Γνωστική Ανάπτυξη Ενότητα 9: Θεωρίες Εννοιολογικής Ανάπτυξης Διδάσκουσα: Ειρήνη Σκοπελίτη Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Εισαγωγή στον τρόπο με τον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ Σούλα Οικονομίδου Genette: «εν υπάρχει αθώα μετατροπή μετατροπή, δηλαδή, που να μην μεταβάλλει με τον ένα ή τον άλλο τρόπο τη σημασία του υπο-κειμένου της.» Palimpsestes,

Διαβάστε περισσότερα

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΠΤΠΕ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ: Η φοιτήτρια Δάφνη Καλογεράκη εκπόνησε κατά το ακαδ. έτος 2010-2011 την πτυχιακή εργασία:

Διαβάστε περισσότερα

Απευθύνεται σε μειονεκτούντες μαθητές/οικογένειες Πολυγλωσσική δραστηριότητα Απευθύνεται ειδικά σε. Ναι αλλά όχι μόνο. Ναι Όχι

Απευθύνεται σε μειονεκτούντες μαθητές/οικογένειες Πολυγλωσσική δραστηριότητα Απευθύνεται ειδικά σε. Ναι αλλά όχι μόνο. Ναι Όχι www.lifelongreaders.org Περιγραφή της Δραστηριότητας για Προώθηση Ανάγνωσης / Δράση ΠΑΙΖΟΝΤΑΣ ΜΕ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ Η περιγραφή δημιουργήθηκε από τον εταίρο στο πρόγραμμα LiRe: CARDET Απευθύνεται σε μειονεκτούντες

Διαβάστε περισσότερα

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Καλλιτεχνική επιμέλεια εξωφύλλου ΝΙΚΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ Σχεδιασμός & δημιουργία εξωφύλλου ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΚΡΑΚΗΣ [www.alpha2.gr] ISBN έντυπης έκδοσης: 978-960-7948-46-5 ISBN ηλεκτρονικής

Διαβάστε περισσότερα